BÀI ĐỌC I: Cv 1, 15-17. 20-26
Trong những ngày ấy, Phêrô đứng lên giữa anh em (đám đông có chừng một trăm hai mươi người) mà nói: “Hỡi anh em, phải ứng nghiệm lời Thánh Kinh mà Thánh Thần đã dùng miệng Đavít để tiên báo về Giuđa, kẻ hướng dẫn những người bắt Chúa Giêsu. Hắn cũng là một trong số chúng ta, đã thông phần chức vụ của chúng ta. Vì chưng, trong Thánh vịnh có chép rằng: “Trại của nó sẽ trở nên hoang vắng, và không một ai ở lại trong đó, và một người khác sẽ lãnh lấy chức vụ của nó”. Vậy trong những người đi cùng với chúng ta suốt thời gian Chúa Giêsu sống giữa chúng ta, kể từ ngày Gioan thanh tẩy cho đến ngày Chúa Giêsu lìa chúng ta mà lên trời, chúng ta phải chọn lấy một trong những người có mặt đây, để cùng với chúng ta làm chứng Người đã sống lại”.
Họ giới thiệu hai người: ông Giuse, tức Barsabba, biệt danh là Công chính, và ông Matthia. Đoạn họ cầu nguyện rằng: “Lạy Chúa, Chúa thấu suốt tâm hồn mọi người, xin hãy tỏ ra Chúa chọn ai trong hai người này để nhận chức vụ và tước hiệu Tông đồ thay cho Giuđa, kẻ đã hư hỏng mà đi đến nơi của nó”. Thế rồi họ bỏ thăm và Matthia đã trúng thăm: ông được kể vào số với mười một Tông đồ.
PHÚC ÂM: Ga 15, 9-17
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Như Cha đã yêu mến Thầy, Thầy cũng yêu mến các con. Hãy ở lại trong tình yêu của Thầy. Nếu các con tuân lệnh Thầy truyền, các con sẽ ở trong tình yêu của Thầy; cũng như Thầy đã giữ lệnh truyền của Cha Thầy, nên Thầy ở lại trong tình yêu của Người. Thầy nói với các con điều đó, để niềm vui của Thầy ở trong các con, và niềm vui của các con được trọn vẹn. “Đây là lệnh truyền của Thầy: Các con hãy yêu mến nhau, như Thầy đã yêu mến các con. Không có tình yêu nào lớn hơn tình yêu của người thí mạng vì bạn hữu mình. Các con là bạn hữu của Thầy, nếu các con thi hành những điều Thầy truyền.
“Thầy không còn gọi các con là tôi tớ, vì tôi tớ không biết việc chủ làm; Thầy gọi các con là bạn hữu, vì tất cả những gì Thầy đã nghe biết nơi Cha Thầy, thì Thầy đã cho các con biết. Không phải các con đã chọn Thầy, nhưng chính Thầy đã chọn các con, và đã cắt đặt, để các con đi và mang lại hoa trái, và để hoa trái các con tồn tại, để những gì các con xin Cha nhân danh Thầy, Người sẽ ban cho các con. Thầy truyền cho các con điều này là: các con hãy yêu mến nhau”.
Suy Niệm 1: ƠN GỌI CỦA MATTHIA THẬT KỲ DIỆU – CHÚNG TA CŨNG THẾ
Ngày của thánh Matthia, Lời Chúa cung cấp cho chúng ta những điểm nền tảng trong ơn gọi của vị Tông Đồ vào ‘phút 91’ này. Cả thế giới vừa mới nôn nao theo dõi mật viện bầu giáo hoàng; nhưng ‘mật viện’ đầu tiên thì hầu như chỉ nội bộ các Tông Đồ biết và tiến hành cách đơn sơ hơn nhiều, và ‘mật viện’ ấy không phải là bầu giáo hoàng, mà bầu một ‘giám mục’ thay thế chỗ của Giuđa Iscariot!
Điều kiện hay tiêu chuẩn để được bầu chọn, đó là: người đã cùng đi với các Tông Đồ, theo Chúa Giêsu dọc theo sứ vụ của Người qua các biến cố, và sẵn sàng để làm chứng cho Chúa Giêsu Phục sinh. Matthia và Giuse Barsabba đáp ứng những tiêu chuẩn này, và Matthia được chọn qua một lượt bắt thăm duy nhất – điều ‘ngẫu nhiên’ này cho thấy rõ tác nhân của sự chọn lựa là chính Thánh Thần.
Ta nhận ra, Matthia cũng đi theo Chúa Giêsu ngay từ đầu, cũng đi với các Tông Đồ cho dù chỉ ở vòng ngoài chứ không thuộc nhóm 12… Và mãi tới hôm nay, khi Chúa không còn hiện diện bằng xương bằng thịt với các môn đệ nữa, thì Matthia mới được chính thức đưa vào nhóm, để trám một chỗ trống do Giuđa để lại! Ơn gọi và sứ mạng của Matthia được thấy có vẻ đơn sơ như thế – nhưng thật ra đó vẫn là cách Chúa gọi vị Tông Đồ này cho công cuộc của Chúa. Đó vẫn là một mầu nhiệm như bất cứ mầu nhiệm ơn gọi nào!
Chúa Giêsu xác nhận điều nói trên cho Matthia, và cho tất cả chúng ta: “Không phải anh em đã chọn Thầy, nhưng chính Thầy đã chọn anh em, và đã cắt đặt, để anh em đi và mang lại hoa trái, và để hoa trái anh em tồn tại”… Và chính Chúa Giêsu cho biết nền tảng của những nền tảng nói trên trong ơn gọi của Matthia, cũng là của tất cả chúng ta, đó là: “Như Cha đã yêu mến Thầy, Thầy cũng yêu mến anh em. Hãy ở lại trong tình yêu của Thầy!” Mọi ơn gọi đều là một diễn tả tình yêu của Thiên Chúa nơi Chúa Giêsu Kitô. Một tình yêu nhưng không, vô điều kiện, và không ai có thể cho rằng mình xứng đáng cả!
Đức tân giáo hoàng Lê ô XIV, trong Thánh lễ đầu tiên sau khi được bầu chọn, đã mời gọi các Hồng y bằng lời Thánh vịnh này: “Hãy ca tụng Chúa một bài ca mới, vì Ngài đã làm cho chúng ta bao điều kỳ diệu!”
Cũng như Thánh Matthia… cũng như Đức tân giáo hoàng… ơn gọi mà Chúa dành cho mỗi người chúng ta tự bản chất là một điều kỳ diệu!
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
……………………………
Suy Niệm 2: HÃY YÊU NHƯ CHÚA GIÊSU ĐÃ YÊU CHÚNG TA
Hôm nay, chúng ta cùng với Giáo Hội mừng kính lễ Thánh Mathias, Tông Đồ. Thánh nhân là ai? Tên của thánh nhân có nghĩa là “món quà của Thiên Chúa.” Bài đọc 1 hôm nay trình bày chúng ta biết một số chi tiết về ngài: Ngài là một trong hai người được đề cử để thay thế vị trí của Giuđa, và ngài là người trúng thăm và “được kể thêm vào số mười một tông đồ” (Cv 1:26). Một trong những điều kiện để được chọn là “đã cùng với mười một Tông Đồ đi theo Chúa Giêsu suốt thời gian Người sống giữa chúng ta, kể từ khi Người được ông Gioan làm phép rửa cho đến ngày Người lìa bỏ chúng ta và được rước lên trời” (Cv 1:21-22). Mátthia được chọn để làm chứng Đức Giêsu đã phục sinh (x. Cv 1:22). Từ những lời này, chúng ta thấy thánh nhân dường như chứng kiến tất cả những sự kiện quan trọng trong cuộc đời công khai của Chúa Giêsu, đó là phép rửa, rao giảng, các phép lạ, chịu khổ nạn, sống lại và lên trời. Nói cách khác, thánh nhân là người luôn “ở với Chúa Giêsu” trong mọi giây phút. Đây chính là điều kiện cần thiết cho một vị tông đồ: phải luôn ở với Chúa. Thật vậy, nếu không ở lại trong Chúa, như cành nho trong thân nho, thì tất cả những hoa trái chúng ta sinh ra không phải đến từ Ngài.
Một vài chi tiết khác về thánh nhân mà chúng ta tìm thấy từ truyền thống và truyền thuyết như sau: Theo Thánh Clêmentê [thánh Alexandria], Thánh Mátthias là một trong 72 môn đệ của Chúa Giêsu. Điều này được Eusebius và Thánh Giêrônimô tán thành. Theo nhiều truyền thống khác nhau, thánh nhân rao giảng ở Cappadocia, Giêrusalem, vùng biển Caspian (ngày hôm nay là nước Georgia) và Êthiôpia. Người ta kể rằng, ngài có thể bị đóng đinh ở Colchis hoặc bị ném đá ở Giêrusalem. Theo các Giáo Phụ, có một cuốn Tin Mừng theo Thánh Mátthias được lưu hành giữa các cộng đoàn tín hữu, nhưng đã bị mất, và được công bố là “nguỵ thư” bởi Đức Giáo Hoàng Gelaius. Ngài là thánh cầu bầu cho những người nghiện ngập rượu chè.
Bài Tin Mừng hôm nay được trích trong Lời Từ Biệt của Chúa Giêsu và diễn tả cách tuyệt vời tâm tình của Ngài với các tông đồ nói chung và đối với Mátthias nói riêng. Họ là những người Ngài đã chọn lựa để yêu thương nhau và để làm chứng về tình yêu của Ngài cho người khác. Bài Tin Mừng hôm nay có cấu trúc như sau:
Nền tảng của tình yêu (Ga 15:9-11): trong phần này, chúng ta thấy Chúa Giêsu trình bày tình yêu Chúa Cha dành cho Ngài chính là nền tảng của tình yêu mà Ngài dành cho các môn đệ. Nói cách cụ thể hơn, Chúa Giêsu cảm nghiệm được tình yêu của Chúa Cha thế nào thì Ngài cũng yêu các môn đệ và chúng ta với tình yêu như thế. Điều này đưa chúng ta đến một thực tế trong cuộc sống là: mức độ chúng ta yêu thương người khác lệ thuộc vào mức độ chúng ta cảm nghiệm được tình yêu của Thiên Chúa. Một trong những lời đẹp nhất trong phần này là lời mời gọi của Chúa Giêsu: “Anh em hãy ở lại trong tình thương của Thầy” (Ga 15:9). Ngài không muốn chúng ta làm nhiều việc. Ngài chỉ mong ước chúng ta làm một việc, đó là ở lại trong tình yêu của Ngài. Dấu hiệu cho biết chúng ta ở lại trong tình yêu của Ngài là chúng ta sống đời sống yêu thương [giữ các điều răn của Ngài], và được tận hưởng niềm vui trọn vẹn mà Chúa Giêsu mang lại cho chúng ta. Điều cụ thể chúng ta có thể rút ra từ những chi tiết này là: người ở lại trong Chúa Giêsu luôn sống yêu thương; người sống yêu thương luôn được tận hưởng niềm vui của Chúa Giêsu. Chúng ta có thuộc nhóm người này không?
Giới răn yêu thương (Ga 15:12-15): Ai trong chúng ta cũng rất quen thuộc với giới răn yêu thương này. Chúng ta đã thuộc lòng câu: “anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” (Ga 15:12). Nhưng chúng ta có sống không? Thành thật mà nói, chúng ta có nỗ lực để sống giới răn yêu thương; nhưng chúng ta không thực hiện vế thứ hai của giới răn, đó là “yêu như Thầy yêu thương anh em.” Thường chúng ta yêu thương người khác theo cảm tính và cảm xúc của mình. Yêu như Chúa Giêsu yêu là biến người môn đệ thành bạn, biến kẻ bán mình (Giuđa), chối mình (Phêrô) và bỏ mình mà chạy (các môn đệ khác) thành bạn. Yêu như Chúa Giêsu là yêu với một tình yêu cho đến cùng (x. Ga 13:1).
Được chọn để sai đi làm chứng cho tình yêu (Ga 15:16-17): Trong việc chọn lựa các môn đệ trước khi họ chọn Ngài, Chúa Giêsu tỏ cho chúng ta biết mầu nhiệm ơn gọi của mỗi người chúng ta: Thiên Chúa luôn đi bước trước, còn chúng ta là những người đáp trả lại tiếng gọi đầy yêu thương của Ngài. Chúng ta được gọi để ở lại trong tình yêu của Chúa Giêsu. Sau khi ở lại, cảm nếm được tình yêu dịu ngọt và chung thuỷ của Ngài, chúng ta được sai đi để sinh hoa trái của tình yêu. Chúng ta cần phải nhớ rằng: Chúng ta được sai đi để chỉ làm một việc, đó là sống yêu thương.
Trong bài Tin Mừng hôm nay, câu mở đầu và câu kết thúc đáng chúng ta phải quan tâm và suy niệm. Câu mở đầu nói về tình yêu của Chúa Cha dành cho Chúa Con, còn câu kết nói đến tình yêu của những người môn đệ của Chúa Giêsu. Tình yêu đó là tình yêu như thế nào? Câu trả lời được tìm thấy trong câu giữa của bài Tin Mừng. Một cách cụ thể, bài Tin Mừng có 9 câu, nếu chia đôi thì câu giữa sẽ rơi vào câu 13, đó là: “Không có tình thương nào cao cả hơn tình thương của người đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu của mình.” Như vậy, tình yêu Chúa Cha yêu Chúa con là tình yêu hoàn toàn tự hiến, tình yêu cho đi tất cả, ngay cả chính bản thể của mình. Đây cũng chính là tình yêu mà Chúa Giêsu mời gọi chúng ta phải dành cho nhau: một tình yêu không ích kỷ và không tính toán, một tình yêu vô vị lợi và vô điều kiện, một tình yêu tuyệt đối và là một tình yêu sẵn sàng hy sinh mạng sống của mình cho người mình yêu.
Lm. Anthony, SDB.