BÀI ĐỌC I: Pl 4, 10-19
Anh em thân mến, tôi rất vui mừng trong Chúa vì sự săn sóc của anh em đối với tôi đã sinh hoa kết quả: anh em đã nghĩ tới vấn đề đó từ lâu rồi nhưng anh em không có dịp tỏ bày ra. Tôi nói thế không phải vì sự túng thiếu của tôi, vì chưng tôi đã học tập để tự túc trong mọi hoàn cảnh. Tôi biết chịu thiếu thốn và biết hưởng sung túc. Trong mọi trường hợp và hết mọi cách, tôi đã học cho biết no, biết đói, biết dư dật và thiếu thốn. Tôi có thể làm được mọi sự trong Ðấng ban sức mạnh cho tôi. Nhưng anh em đã hành động chí lý khi san sẻ mọi quẫn bách của tôi. Này anh em, người thành Philipphê, anh em cũng đã thừa biết là ngay lúc bắt đầu rao giảng Tin Mừng, khi tôi rời bỏ Macêđônia, không một giáo đoàn nào đã đóng góp vào sổ chi tiêu của tôi, trừ một mình anh em mà thôi: vì một đôi lần, anh em đã gửi đồ về thành Thêxalônica cho tôi dùng. Không phải tôi cầu ơn cầu nghĩa gì, nhưng tôi cầu cho vốn liếng anh em được sinh hoa kết quả dồi dào. Hiện tôi có đủ mọi sự và có dư thừa: tôi đã được đầy đủ sau khi nhận lãnh những tặng vật anh em nhờ Êpaphrôđitô gửi đến, là hương thơm ngạt ngào, là lễ vật được Thiên Chúa vui lòng chấp nhận. Xin Thiên Chúa cung cấp dư dật những nhu cầu của anh em, theo sự phú túc vinh quang của Người, trong Ðức Giêsu Kitô. Vinh danh Thiên Chúa là Cha chúng ta muôn đời. Amen.
PHÚC ÂM: Lc 16, 9-15
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Hãy dùng tiền của gian dối mà mua lấy bạn hữu, để khi mất hết tiền bạc, thì họ sẽ đón tiếp các con vào chốn an nghỉ đời đời. Ai trung tín trong việc nhỏ, thì cũng trung tín trong việc lớn; ai gian dối trong việc nhỏ, thì cũng gian dối trong việc lớn. Vậy nếu các con không trung thành trong việc tiền của gian dối, thì ai sẽ giao phó của chân thật cho các con. “Không đầy tớ nào có thể làm tôi hai chủ: vì hoặc nó ghét chủ này và mến chủ kia; hoặc phục chủ này và khinh chủ nọ. Các con không thể làm tôi Thiên Chúa mà lại làm tôi tiền của được”. Những người biệt phái là những kẻ tham lam, nghe nói tất cả những điều đó, thì nhạo cười Người. Vậy Người bảo các ông rằng: “Chính các ông là những kẻ phô trương mình là công chính trước mặt người ta, nhưng Thiên Chúa biết lòng các ông; bởi chưng điều gì cao sang đối với người ta, thì lại là ghê tởm trước mặt Thiên Chúa”.
Suy Niệm 1:
SỐNG TRUNG TÍN VỚI THIÊN CHÚA
Thánh Phaolô trong bài đọc 1 hôm nay chỉ rõ cho chúng ta thấy có lòng yêu mến vẫn chưa đủ mà phải tỏ ra cho người khác biết mình yêu thương họ (x. Pl 4:10). Nói cách khác, tình yêu phải được biểu lộ qua những hành động cụ thể mà các tín hữu Philipphê đã làm cho Thánh Phaolô: “Tuy nhiên, anh em đã chia sẻ với tôi, khi tôi gặp cơn quẫn bách, như thế là phải. Chính anh em, những người thành Philípphê, anh em biết là trong giai đoạn tôi bắt đầu rao giảng Tin Mừng, lúc rời khỏi Makêđônia, không một Hội Thánh nào đã đóng góp vào các khoản chi thu của tôi, chỉ có anh em thôi; bởi vì ngay khi tôi còn ở Thêxalônica, đôi lần anh em đã gửi cho tôi những gì tôi cần dùng” (Pl 4:14-16). Thánh Phaolô, trong những lời này, khen ngợi sự quảng đại của các tín hữu Philipphê. Họ chu cấp cho ngài những gì cần thiết khi Ngài bắt đầu sứ vụ rao giảng Tin Mừng, đây là giai đoạn khó khăn vì không có ai hoặc cộng đoàn nào nâng đỡ ngài. Đây cũng là lời mời gọi cho mỗi người chúng ta biết sống quảng đại, nhất là trong những gì liên quan đến việc rao giảng Tin Mừng. Bên cạnh đó, Thánh Phaolô cũng nói cho các tín hữu Philipphê mình tìm kiếm điều gì: “Điều tôi tìm kiếm không phải là quà tặng, mà là những gì sinh hoa kết quả dồi dào cho anh em” (Pl 4:17). Quà tặng mà thánh nhân nói đến chính là sự quảng đại chia cơm xẻ áo với người khác. Đây chính là loại quà tặng được thánh nhân xem như “hương thơm, lễ vật đẹp lòng Thiên Chúa và được Người chấp nhận” (Pl 4:19). Không có lễ dâng nào đẹp lòng Thiên Chúa cho bằng tấm lòng quảng đại, chia sẻ mọi sự mình có và mình là cho người khác, nhất là những người túng nghèo. Đây là nội dung lời dạy của Chúa Giêsu trong bài Tin Mừng hôm nay.
Bài Tin Mừng hôm nay nằm trong phần nói về việc cần thiết phải chia sẻ những gì mình có với những người nghèo khó (Lc 16:1-31). Trình thuật này theo sau dụ ngôn Người Quản Gia Bất Lương. Chúng ta có thể chia bài Tin Mừng hôm nay thành hai phần: Phần 1 (Lc 16:9-13) thuật lại cho chúng ta việc Chúa Giêsu dạy các môn đệ cách sử dụng những gì được trao cho mình cách xứng hợp; trong phần 2 (Lc 16:14-15), Chúa Giêsu đáp lại thái độ kiêu ngạo (cười nhạo) của những người Pharisêu.
Chúa Giêsu bắt đầu lời dạy của mình bằng việc nói cho họ biết mục đích của những “Tiền Của bất chính, đó là “tạo lấy bạn bè, phòng khi hết tiền hết bạc, họ sẽ đón rước anh em vào nơi ở vĩnh cửu” (Lc 16:9). Thuật ngữ “Tiền Của bất chính” ở đây ám chỉ tất cả những gì mà chúng ta đặt trọn niềm tin của mình vào như tiền của, tài năng, v.v. Người môn đệ của Chúa Giêsu là những người biến những “của cải trần thế” thành “của cải trên trời” bằng cách chia sẻ cho người khác, nhất là những người nghèo khổ. Mệnh lệnh của Chúa Giêsu về bố thí này công nhận sự bó buộc mang tính hợp pháp của Luật và các ngôn sứ về việc bố thí (x. Lc 16:19-31). Chi tiết đầu tiên này mời gọi chúng ta nhìn lại cách thức sử dụng những gì Thiên Chúa trao ban để sinh lợi cho mình và cho người khác. Người càng đóng cõi lòng của mình không trao ban (ngay cả một nụ cười) là người cô đơn nhất; người càng chia sẻ cho người khác (không nhất thiết là của cải vật chất) là người hạnh phúc nhất.
Từ đề tài bố thí, Chúa Giêsu đưa các môn đệ qua đề tài trung tín và bất lương: “Ai trung tín trong việc rất nhỏ, thì cũng trung tín trong việc lớn; ai bất lương trong việc rất nhỏ, thì cũng bất lương trong việc lớn. Vậy nếu anh em không trung tín trong việc sử dụng Tiền Của bất chính, thì ai sẽ tín nhiệm mà giao phó của cải chân thật cho anh em? Và nếu anh em không trung tín trong việc sử dụng của cải của người khác, thì ai sẽ ban cho anh em của cải dành riêng cho anh em?” (Lc 16:10-11). Vấn đề trung tín Chúa Giêsu nói đến ở đây là việc trung tín trong đời sống hằng ngày liên quan những gì mình được giao phó. Kinh nghiệm thường ngày dạy chúng ta rằng việc trung tín hằng ngày đòi hỏi thật nhiều. Chúng ta thường thất tín trong những gì được trao ban như không trung thành trong tình yêu, trong bổn phận của ơn gọi mình, trong việc chia sẻ cho người khác một nụ cười, một lời nói tốt. Chúa Giêsu mời gọi chúng ta trung tín trong những gì là nhỏ nhặt nhất vì nếu người môn đệ không chia sẻ của cải hoặc tài năng của mình cho người khác thì sẽ không được trao cho những của cải chân thật, đó là những của cải trên trời. Điều này cho thấy có một mối liên kết giữa trung tín trong việc chia sẻ của cải trần thế với việc trao cho những của cải trên trời. Trong hai loại của cải này, Chúa Giêsu nói rõ: của cải trần thế là “của người khác.” Quả thật là thế vì khi sinh ra chúng ta không mang gì vào trong thế gian này và khi chết chúng ta cũng không mang được gì ra khỏi thế gian.
Những gì chúng ta có sẽ để lại cho người khác. Chỉ có của cải trên trời là “của cải dành riêng” cho chúng ta. Nhiều khi chúng ta mải mê tìm kiếm và giữ những gì không thuộc về mình để lãng quên hay đánh mất những gì thuộc về chúng ta. Đề tài trung tín được Chúa Giêsu đưa đến cốt lõi qua việc khẳng định lòng trung tín của người môn đệ chỉ dành riêng cho Thiên Chúa mà thôi: “Không gia nhân nào có thể làm tôi hai chủ, vì hoặc sẽ ghét chủ này mà yêu chủ kia, hoặc sẽ gắn bó với chủ này mà khinh dể chủ nọ. Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa, vừa làm tôi Tiền Của được” (Lc 16:13). Trong những lời này, Chúa Giêsu chỉ rõ cho các môn đệ rằng lòng trung tín của họ chỉ được dành riêng cho Thiên Chúa và tránh [hay giải thoát chính mình khỏi ] nô lệ cho Tiền Của. Người môn đệ tỏ lòng trung tín với Thiên Chúa qua việc chia sẻ tiền của và tài năng của mình cho người khác, nhất là những người nghèo túng. Con tim chúng ta thế nào: Hoàn toàn trung tín với Thiên Chúa hay để cho tiền của thống trị?
Bài Tin Mừng kết thúc với lời khuyến cáo của Chúa Giêsu dành cho những người Pharisêu: “Người Pharisêu vốn ham hố tiền bạc, nên nghe các điều ấy, thì cười nhạo Đức Giêsu. Người bảo họ: ‘Các ông là những kẻ làm ra bộ công chính trước mặt người đời, nhưng Thiên Chúa thấu biết lòng các ông, bởi vì điều cao trọng đối với người đời lại là điều ghê tởm trước mặt Thiên Chúa’” (Lc 16:14-15). Những lời này cho thấy những người Pharisêu là ai: Họ là những người ham hố tiền bạc, là những người giàu có trước mặt người đời nhưng không biết chia sẻ cho người khác. Họ nhạo cười việc Chúa Giêsu dạy phải chia sẻ của cải mình có cho người khác, cho người nghèo, là những người không thuộc tầng lớp của họ. Đây cũng là thái độ của nhiều người trong chúng ta. Chúng ta cũng “nhạo cười” Chúa Giêsu khi chúng ta không chia sẻ nụ cười, ánh mắt yêu thương hay tài năng của mình cho người khác, nhất là những người không thuộc “nhóm chúng ta thích.” Chúa Giêsu biết lòng mỗi người. Dù bên ngoài chúng ta có tỏ cho người khác thấy mình quảng đại yêu thương, nhưng trong lòng lại chứa đựng những giận hờn, ghen ghét thì chúng ta là những người đạo đức giả như những người Pharisêu. Hãy sống thật với Chúa, với anh chị em và với chính mình trong mọi nơi mọi lúc.
Lm.Giuse Đinh Lập Liễm, Đà Lạt