BÀI ĐỌC I: Đnl 4, 32-40
Ông Môsê nói cùng dân chúng rằng: “Các ngươi hãy tìm hiểu những thời xa xưa trước kia, từ khi Thiên Chúa tác thành con người trên mặt đất, từ chân trời này đến chân trời nọ, có bao giờ xảy ra một việc vĩ đại như thế này chăng? Có bao giờ người ta đã nghe thấy những việc lạ lùng như vậy chăng? Có bao giờ một dân tộc đã nghe lời Thiên Chúa từ trong lửa phán ra như các ngươi đã nghe mà còn sống chăng? Có bao giờ Chúa đã dùng sự thử thách, dấu chỉ, điềm lạ, chiến tranh, cánh tay quyền năng mạnh mẽ và những thị kiến khủng khiếp, để chọn lấy cho mình một dân tộc giữa các dân tộc khác, như Chúa là Thiên Chúa các ngươi đã làm tất cả các điều đó trước mặt các ngươi trong đất Ai-cập chăng? Tất cả những điều đó, Người chỉ cho các ngươi xem thấy, để các ngươi biết rằng Chúa là Thiên Chúa thật, và ngoài Người, không có chúa nào khác. Từ trên trời, Người cho các ngươi nghe tiếng Người; ở dưới đất, Người cho các ngươi thấy đám lửa to lớn của Người; và từ giữa đám lửa ấy, các ngươi đã nghe lời Người, vì Người đã yêu thương cha ông các ngươi và sau đó đã tuyển chọn con cháu các ông ấy. Người đã dẫn các ngươi ra khỏi Ai-cập khi Người dùng quyền năng cao cả mà đi trước mặt các ngươi, để tiêu diệt trước mặt các ngươi những dân tộc lớn mạnh hơn các ngươi, và đem các ngươi vào trong xứ của họ và ban đất của họ cho các ngươi làm gia nghiệp, như các ngươi vẫn thấy hiện nay. Vậy hôm nay các ngươi hãy nhận biết và suy niệm trong lòng rằng: Trên trời dưới đất, chính Chúa là Thiên Chúa, chứ không có Chúa nào khác. Hãy tuân giữ các lề luật và giới răn mà hôm nay chính ta truyền dạy cho các ngươi, hầu cho các ngươi và con cháu mai sau được hạnh phúc, và tồn tại trên phần đất mà Chúa là Thiên Chúa sẽ ban cho các ngươi”.
PHÚC ÂM: Mt 16, 24-28
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Nếu ai muốn theo Thầy, thì hãy từ bỏ mình đi, và vác thập giá mình mà theo Thầy. Vì chưng, ai muốn cứu mạng sống mình thì sẽ mất; còn ai đành mất mạng sống mình vì Ta, thì sẽ được sự sống. Nếu ai được lợi cả thế gian mà thiệt hại sự sống mình, thì được ích gì? Hoặc người ta sẽ lấy gì mà đổi được sự sống mình? “Bởi vì Con Người sẽ đến trong vinh quang của Cha Người, cùng với các thiên thần của Người, và bấy giờ, Người sẽ trả công cho mỗi người tuỳ theo việc họ làm. Thật, Thầy bảo các con: trong những kẻ đang đứng đây, có người sẽ không nếm sự chết trước khi xem thấy Con Người đến trong Nước Người”.
Suy Niệm 1: CHẾT ĐỂ SỐNG: BIỂU HIỆN CỦA SỨC MẠNH THỰC SỰ
“Có bao giờ một dân tộc đã nghe lời Thiên Chúa từ trong lửa phán ra như các ngươi đã nghe mà còn sống chăng? Có bao giờ Chúa đã dùng sự thử thách, dấu chỉ, điềm lạ, chiến tranh, cánh tay quyền năng mạnh mẽ và những thị kiến khủng khiếp, để chọn lấy cho mình một dân tộc giữa các dân tộc khác, như Chúa là Thiên Chúa các ngươi đã làm tất cả các điều đó trước mặt các ngươi trong đất Ai-cập chăng?”
Câu hỏi trên trong đoạn sách Đệ nhị luật là một cách sơ kết những trang sử Xuất hành trong lịch sử dân Chúa. Ta thấy Thiên Chúa thiết lập dân riêng của Ngài qua một loạt những biểu lộ quyền năng mạnh mẽ. Để làm gì vậy? Để họ nhận biết rằng “Trên trời dưới đất, chính Chúa là Thiên Chúa, chứ không có Chúa nào khác”. Từ sự nhận biết ấy, họ được Chúa mời gọi: “Hãy tuân giữ các lề luật và giới răn mà hôm nay chính ta truyền dạy cho các ngươi, hầu cho các ngươi và con cháu mai sau được hạnh phúc, và tồn tại trên phần đất mà Chúa là Thiên Chúa sẽ ban cho các ngươi”.
Như vậy, cuối cùng, điều Chúa muốn cho dân là HẠNH PHÚC! Họ không mất gì, chỉ có được! Thiên Chúa của họ thật tốt lành – và họ mặc lấy tâm tình của Thánh vịnh 76: “Tôi hồi tưởng lại những việc làm của Chúa; tôi nhớ những điều kỳ diệu thuở trước của Ngài… Ôi Thiên Chúa, đường lối của Ngài thánh thiện; có thần minh nào vĩ đại như Thiên Chúa chúng tôi?”
Kinh nghiệm về quyền lực mạnh mẽ của Thiên Chúa trong dòng lịch sử dường như lại trở thành điều gây khó khăn cho dân này trong việc đón nhận Chúa Giêsu. Bởi vì Con Thiên Chúa làm người được thấy là yếu chứ không mạnh! Người có làm phép lạ, vâng, nhưng toàn là những phép lạ thi ân giáng phúc chứ không nhằm gây ấn tượng để chinh phục người ta bằng phép lạ. Điều thật rõ ràng là Người đi con đường thập giá và mời gọi những ai theo Người hãy vác thập giá. Người đảm nhận cái chết, và Người kêu gọi chúng ta cũng dám chết như vậy. Nghe thật là yếu đuối, phải không?
Không. Hoàn toàn không phải là yếu đuối, mà đó mới là sức mạnh thực sự! Bởi mục tiêu ở đây là sống, và chết là cách để sống. Như chính Chúa Giêsu tuyên bố: “Ai muốn cứu mạng sống mình thì sẽ mất; còn ai đành mất mạng sống mình vì Ta, thì sẽ được sự sống!”… Chỉ khi hiểu được lôgic này, chúng ta mới thấy được sức mạnh trong sự yếu đuối của Chúa Giêsu, và chúng ta mới dám đi trọn con đường thập giá như Chúa kêu gọi.
Xin Chúa giúp chúng ta hiểu cái nghịch lý ‘CHẾT ĐỂ SỐNG’, vốn là cốt tuỷ đạo của chúng ta!
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
…………………………
Suy Niệm 2: TỪ BỎ CHÍNH MÌNH ĐỂ THEO CHÚA GIÊSU
Bài đọc 1 hôm nay trình bày lời “huấn giáo” của Môsê cho dân Israel. Lời giáo huấn này bao gồm ba phần: Phần 1 (Đnl 4:32-34), Môsê nói về những kỳ công Đức Chúa thực hiện trong việc tuyển chọn và giải phóng dân Israel khỏi ách nô lệ Ai Cập; phần hai (Đnl 4:35-38) Môsê nhắc lại cho dân những điều họ đã chứng kiến; phần 3 (Đnl 4 39-40) trình bày lời nhắc nhở về việc dân Israel phải tôn thờ một mình Đức Chúa. Chúng ta cùng nhau phân tích ba phần này hầu rút ra những ý lực sống cho ngày hôm nay.
Phần 1 thuật lại cho chúng ta việc Môsê kêu gọi dân Israel nhìn lại đặc ân họ được tuyển chọn làm dân riêng của Đức Chúa trong số những người Ngài dựng nên trên mặt đất. Không những thế, họ còn được “nghe tiếng Thiên Chúa phán từ trong đám lửa như anh em đã nghe, mà vẫn còn sống” (Đnl 4:33); họ được Thiên Chúa “dùng bao thử thách, dấu lạ, điềm thiêng và chinh chiến, đã dang cánh tay mạnh mẽ uy quyền, gây kinh hồn táng đởm” để giải thoát họ khỏi nô lệ bên Ai Cập (Đnl 4:34). Những chi tiết này cho thấy Israel được chọn, được nghe và được giải phóng khỏi thân phận nô lệ. Thiên Chúa đã làm những điều này chỉ vì Ngài yêu Israel. Thiên Chúa cũng yêu mỗi người chúng ta như vậy. Ngài tạo dựng chúng ta; Ngài gọi chúng ta; Ngài giải phóng chúng ta khỏi ách nô lệ của tội lỗi và sự chết; chúng ta nghe tiếng Ngài nói mỗi ngày. Đây là những đặc ân, những phúc lành Chúa ban cho chúng ta mỗi ngày. Nhưng nhiều lần trong cuộc sống chúng ta để cho những khó khăn và đau khổ che mờ đôi mắt tâm hồn khiến chúng ta không nhận ra những đặc ân này. Xin Chúa mở mắt chúng ta để chúng ta nhận ra những ơn lành Chúa ban cho chúng ta qua từng ngày sống.
Chi tiết quan trong nhất trong phần 2 mà chúng ta cần suy gẫm là “từ trời” hay “dưới đất,” dân Israel đều nghe được tiếng Chúa. Thiên Chúa đã làm mọi sự cho dân Israel bởi vì “Người đã yêu thương cha ông anh em” (Đnl 4:37). Động lực duy nhất thúc đẩy Thiên Chúa tạo dựng, tuyển chọn, giải phóng và dạy bảo dân Israel chính là “tình yêu.” Điều này nhắc nhở chúng ta về việc xem xét lại động lực thúc đẩy chúng ta làm việc, nhất là khi chúng ta đến với Chúa. Liệu tất cả những gì chúng ta thực hiện trong ngày sống được thúc đẩy bởi tình yêu Thiên Chúa và tha nhân không?
Phần 3 đặt trước mặt dân Israel điều kiện để được hạnh phúc và sống lâu trong đất hứa, đó là nhận biết “trên trời cao cũng như dưới đất thấp, chính Đức Chúa là Thiên Chúa, chứ không có thần nào khác nữa” (Đnl 4:39). Việc nhận biết này được cụ thể hoá qua việc họ phải “giữ các thánh chỉ và mệnh lệnh của Người” (Đnl 4:40). Nói cách khác, để được hạnh phúc và sống lâu trong tình nghĩa với Chúa, dân Israel phải tuân giữ các thánh chỉ và mệnh lệnh của Ngài. Đây cũng chính là điều Thiên Chúa đòi hỏi nơi mỗi người chúng ta. Ai trong chúng ta cũng muốn được hạnh phúc. Ai trong chúng ta cũng đi tìm hạnh phúc. Nhưng rồi chúng ta không hạnh phúc vì chúng ta tìm kiếm hạnh phúc trong những điều không phải là thánh chỉ và mệnh lệnh của Chúa. Hãy thực thi thánh chỉ và mệnh lệnh Thiên Chúa, đó là sống yêu thương thì chúng ta sẽ được hạnh phúc và sống lâu trong tình nghĩa với Chúa.
Bài Tin Mừng hôm nay nằm trong bối cảnh việc tiên báo về sự thương khó của Chúa Giêsu (Mt 16:21-23) và những lời Chúa Giêsu dạy về ơn gọi của người môn đệ (Mt 16:24-28) mà bài Tin Mừng hôm qua đã bắt đầu. Trong Tin Mừng Thánh Mátthêu, có năm lời dạy mà Chúa Giêsu chỉ nói cho các môn đệ. Ba lời dạy đầu, về cái giá mà người môn đệ phải trả khi đi theo Ngài, có thể được hiểu như là lời chú giải về mệnh lệnh yêu Chúa với tất cả con tim, tâm hồn và sức mạnh (x. Đnl 5:5; Mt 4:1-11). Trong bài Tin Mừng, Chúa Giêsu dạy các môn đệ về điều kiện để theo Ngài (Mt 16:24-26) và phần thưởng trong tương lai của những ai thực hiện các điều kiện Ngài đưa ra (Mt 16:27-28).
Sau khi tiên báo về cuộc thương khó của mình, Chúa Giêsu đưa ra cho các môn đệ những điều kiện cần thiết để làm môn đệ Ngài. Một trong những điều kiện là “từ bỏ chính mình, vác thập giá mà theo” (Mt 16:24). Trong Tin Mừng Thánh Mátthêu, “từ bỏ chính mình” có nghĩa là hoàn toàn quy phục ý muốn của mình với thánh ý Chúa. Còn “vác thập giá mình” không ám chỉ đến việc đóng đinh Chúa Giêsu. Chết vì bị đóng đinh là một cái chết kinh hoàng cho nhiều người trong thời gian đó. Tuy nhiên, thuật ngữ “thập giá” được sử dụng ở đây như một thuật ngữ sử dụng trong ngạn ngữ nhằm ám chỉ đến những đau khổ, những tổn thương mà con người đối diện. Trong điều kiện này, Chúa Giêsu muốn nói với chúng ta điều gì? Ngài muốn dạy chúng ta rằng: chỉ những người hoàn toàn quy phục thánh ý Thiên Chúa mới có thể hiểu được ý nghĩa của những đau khổ mà họ phải đối diện trong cuộc sống. Những ai không từ bỏ ý riêng của mình, sẽ thấy những đau khổ trong đời là những điều vô nghĩa, là những gánh nặng làm cho họ trở nên thất vọng và mất niềm tin vào Chúa. Hãy học để bỏ đi ý riêng của mình mỗi ngày hầu có thể biết thánh ý Chúa trong những khó khăn cũng như đau khổ thường ngày.
Điều kiện thứ hai là “ai muốn cứu mạng sống mình, thì sẽ mất; còn ai mất mạng sống mình vì Thầy, thì sẽ tìm được mạng sống ấy” (Mt 16:25). Câu này nói đến một thực tại mà các tín hữu của cộng đoàn Thánh Mátthêu đang đối diện, đó là sự bách hại. Câu “ai muốn cứu mạng sống mình” ám chỉ đến những người trốn tránh làm chứng cho Chúa Giêsu và sự tử đạo . Ngược lại, những “ai mất mạng sống vì Chúa Giêsu” ám chỉ những người sẵn sàng chết để làm chứng cho Ngài. Chúng ta thấy ở đây sự đảo ngược trong hệ quả: cố gắng giữ sẽ mất, còn sẵn sàng mất vì Chúa Giêsu thì sẽ tìm thấy lại. Hai từ “mất” và “tìm thấy” là những từ rất quen thuộc với chúng ta. Hai từ này được đặt trong bối cảnh ở đây để khuyến cáo chúng ta rằng chúng ta sẽ mất tất cả, ngay cả mạng sống mình, khi chúng ta “không từ bỏ chính mình” [đặt ý mình lên trên ý Chúa]. Nhưng chúng ta sẽ tìm thấy những điều mình từ bỏ khi chúng ta “từ bỏ chính mình” [đặt ý Chúa lên trên]. Nói tóm lại, những gì chúng ta “đánh mất vì Chúa” thì sẽ “tìm thấy” trong Ngài. Còn những gì chúng ta đánh mất vì thế gian này, chúng ta sẽ không thể tìm lại được, bởi thế gian này sẽ qua đi. Đây chính là điều giúp chúng ta hiểu những gì Chúa Giêsu nói đến trong câu kế tiếp: “Nếu người ta được cả thế giới mà phải thiệt mất mạng sống, thì nào có lợi gì? Hoặc người ta sẽ lấy gì mà đổi mạng sống mình? (Mt 16:26). Câu này ám chỉ đến những người mà cuộc sống của họ chỉ tập trung vào việc tích luỹ cho mình kho tàng ở dưới đất. Chúng ta đang tích luỹ cho mình kho tàng ở đâu: trên trời hay dưới đất?
Hai câu cuối của Tin Mừng hôm nay nói đến viễn cảnh tương lai về phần thưởng mà Thiên Chúa ban cho những người môn đệ Chúa Giêsu. Trong viễn cảnh đó, Con Người [Chúa Giêsu] sẽ là Vua, Ngài như một vị thẩm phán đang xét xử trong vương quốc của Ngài. Tuy nhiên, “trong số người có mặt ở đây, có những kẻ sẽ không phải nếm sự chết trước khi thấy Con Người đến hiển trị” (Mt 16:28). Theo các học giả Kinh Thánh, câu này không ám chỉ việc Chúa Giêsu đến trong vinh quang trong ngày sau hết hay việc vương quốc Thiên Chúa được thiết lập cách hoàn hảo trong vinh quang cánh chung. Câu này ám chỉ việc một vài người trong số các môn đệ được nhìn thấy lời hứa của Chúa Giêsu về việc “Con Người đến hiển trị” được thực hiện trong biến cố Biến Hình [được trình thuật ngay sau những lời này]. Áp dụng vào đời sống chúng ta: Mỗi ngày sống là cơ hội để chúng ta thấy Chúa Giêsu đến hiển trị, nhất là trong Thánh Thể, trong những giây phút chúng ta kết hiệp mật thiết với Ngài trong giờ cầu nguyện. Thật vậy, lời hứa về việc chúng ta “sẽ không nếm sự chết” trước khi thấy Chúa Giêsu đến được thực hiện trong từng ngày sống của chúng ta. Liệu chúng ta có đủ tỉnh thức và nhạy cảm với việc Ngài đến với chúng ta không?
Lm. Anthony, SDB.
…………………………………….
Suy Niệm 3: Điều kiện phải có để theo Chúa
- Sau khi quở trách Phêrô vì đã ngăn cản Ngài đi con đường Thập giá, Chúa Giêsu nói thêm rằng con đường ấy là con đường mà bất cứ ai muốn làm môn đệ Ngài đều phải đi theo :”Nếu ai muốn theo Thầy thì hãy từ bỏ mình đi và vác thập giá mình mà theo”.
Lời tuyên bố trên là một điều kiện Chúa đề ra và đòi ý chí tự do của mỗi người. Chúa không cưỡng bách ai, Chúa không ép buộc ai phải theo Chúa. Đây là quyền tự do của con người để có thể tự do lựa chọn hay từ chối, nhưng mỗi người phải chịu trách nhiệm về sự tự do lựa chọn của mình.
- Đối với người Do thái thời ấy hằng ngày chứng kiến những tội nhân vác khổ giá ra nơi hành hình, thì chắc hẳn hình ảnh mà Đức Giêsu dùng trong Tin Mừng hôm nay đã quá rõ ràng. Cuộc sống của những người theo Đức Kitô cũng như của chính Ngài là cuộc sống của từ bỏ, hy sinh, chấp nhận đau khổ. Chúa Giêsu không bảo chúng ta đi tìm thập giá, nhưng là hãy vác lấy thập giá mình.
Một cách nào đó, không ai có thể thoát khỏi thập giá trong cuộc sống. Tại sao con người phải đau khổ ? Tại sao con người phải vác thập giá ? Chúa Giêsu không đưa ra một giải đáp nào. Ngài vác lấy Thập giá. Ngài sống như một con người đau khổ, và Ngài nói với chúng ta : Thập giá là con đường giải thoát, con đường dẫn tới sự sống…(Mỗi ngày một tin vui).
- “Ai muốn đi theo Thầy, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo”. Qua câu nói này, Chúa muốn dạy các môn đệ cũng như mọi người thấy rõ những gì họ tin và bằng lòng trả giá. Chúa muốn những ai tin Chúa, phải quyết tâm đi vào con đường mà Chúa đã đi. Đó là con đường từ bỏ mình và vác thập giá. Từ bỏ mình là từ bỏ con người vị kỷ, nhỏ nhen, hẹp hòi, ti tiện, sai trái, từ bỏ tất cả những gì mình muốn nhưng Chúa không muốn để hoàn toàn trống rỗng mà chứa đựng một mình Chúa thôi. Còn vác thập giá mình là chấp nhận và chịu đựng những đau khổ tinh thần và thể xác của cuộc đời.
- Chúa Giêsu đã để lại cho chúng ta một thái độ mẫu mực. Ngài không bao giờ lý giải về nguồn gốc của đau khổ nhưng Ngài đón lấy khổ đau và biến nó thành cội nguồn của yêu thương. Thập giá vốn là tận cùng sự bỉ ổi của con người, nhưng đã được Chúa Giêsu biến thành biểu tượng của tình yêu. Chúa Giêsu chịu treo trên thập giá, không phải để đề cao đau khổ, mà chính là để biểu lộ tình yêu của Ngài. Như vậy, chính trong mầu nhiệm Thập giá, chúng ta đón nhận đau khổ, chính trong mầu nhiệm Thập giá Chúa Giêsu mà thái độ đón nhận đau khổ của chúng ta mang lấy ý nghĩa.
- “Quả thật, ai muốn cứu mạng sống mình, thì sẽ mất…”.
Muốn hiểu câu nói này, chúng ta phải biết thánh Matthêu viết sách này vào khoảng năm 80-90 SC, nghĩa là ông viết vào những ngày cay nghiệt nhất. Những lời này có ý nói rằng :”Đã đến lúc con người có thể cứu mạng sống mình bằng cách chối bỏ niềm tin, nhưng như thế thì chẳng những không cứu được mạng sống mình theo đúng nghĩa thật sự mà là đánh mất nó”. Người giữ lòng trung tín có thể chết, nhưng chết để mà sống. Còn người bỏ đức tin mình để được an thân thì có thể sống để mà chết. Trong thời đại chúng ta, không có những cuộc cấm đạo khắt khe như thế, nhưng của cải vật chất, chức quyền, danh vọng… có thể làm cho chúng ta chết mà mất linh hồn.
- Thánh Matthêu đã dùng từ “Sự sống” để nói lên hai thực tại khác nhau : sự sống trần gian và sự sống đời đời. Sứ điệp của Chúa xem ra ngược đời và chói tai, nhưng nếu không chế ngự tính ích kỷ và không dẹp bỏ những tham vọng của mình, chúng ta sẽ làm hư đi cuộc sống hiện tại lẫn cuộc sống tương lai. Nếu không dám liều, không thích nghi chương trình sống theo các bậc thang giá trị của Chúa, chúng ta sẽ đứng ngoài lề Tin Mừng và tình yêu của Chúa.Khi kêu gọi con người từ bỏ mình để đi theo Ngài, Chúa Giêsu cũng không mời gọi con người khinh chê hay ghét bỏ sự sống đến mức hủy diệt sự sống, nhưng là đừng để mình làm nô lệ cho lợi lộc vật chất, trái lại đặt Chúa và tìm kiếm Nước Chúa trên hết mọi sự.
- Truyện : Thánh giá vừa sức mình.
Thánh giá ta đang mang là thánh giá vừa sức ta. Câu chuyện ngụ ngôn dưới đây chứng minh điều đó : có một người luôn than van những nỗi khổ cực của mình. Một ngày kia, thiên thần hiện đến phán bảo :
– Con hãy theo ta ra nghĩa địa, nơi đó người ta để lại thánh giá của mình. Con hãy mang thánh giá của con ra để đó và lựa chọn thánh giá vừa sức con. Ông ta mang thánh giá của mình ra quăng nơi nghĩa địa, ông bắt đầu chọn cái khác nhẹ hơn, ông tìm kiếm mãi mà không được : có cây quá dài, cây quá ngắn, có cây thì nhẹ nhưng sù sì, khó vác, có cây thì trơn tru nhưng nặng quá, và sau cùng ông nói với thiên thần :
– Thưa thiên thần, cây nào cũng khó vác, chỉ có cây con định vứt đi là vừa với con thôi.
– Phải, Chúa đã trao cho con một cây thánh giá vừa sức, con hãy vui lòng vác đi, đừng than van gì nữa.Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, Gp. Đà Lạt