BÀI ĐỌC I: Ds 11, 4b-15
Trong những ngày ấy, con cái Israel nói rằng: “Ai sẽ cho chúng tôi thịt ăn? Chúng tôi nhớ lại hồi còn ở Ai-cập, cá thì được ăn không, rồi có dưa chuột, dưa gang, rau cải, hành tỏi. Giờ thì chúng tôi suy nhược, thiếu hết mọi thứ: quay đi ngó lại chỉ thấy manna”. Manna hình giống hạt ngò, sắc giống hạt châu. Dân chúng đi rảo quanh mà hốt, rồi cho vào cối mà xay hoặc lấy chày mà giã; sau cùng, bỏ vào nồi nấu thành bánh. Mùi vị nó như bánh chiên dầu. Cứ thường đêm, khi sương sa xuống trại thì manna cũng rơi xuống. Môsê nghe dân chúng than khóc, nhà nào cũng đứng ở cửa lều. Chúa bừng bừng nổi giận. Môsê rất đỗi bực mình. Ông thưa cùng Chúa rằng: “Sao Chúa làm khổ tôi tớ Chúa? Sao con không được nghĩa với Chúa? Sao Chúa bắt con phải mang cả dân này? Con đâu có cưu mang cả đám dân này, con đâu có sinh ra nó, mà Chúa bảo con: “Hãy ẵm nó vào lòng, như vú nuôi ẵm trẻ thơ, hãy mang nó vào đất Ta đã thề hứa ban cho tổ tiên nó?” Con biết tìm đâu ra thịt để cho cả đám dân này? Họ kêu khóc với con rằng: “Hãy cho chúng tôi ăn thịt”. Một mình con không mang nổi dân này vì là gánh nặng nề đối với con. Nếu Chúa muốn xử với con như thế, thì xin giết con đi, và cho con được nghĩa với Chúa, kẻo con phải khốn cực dường này”.
PHÚC ÂM: Mt 14, 13-21
Khi ấy, Chúa Giêsu nghe tin Gioan Tẩy Giả đã chết, thì Người rời bỏ nơi đó xuống thuyền đi đến nơi hoang địa vắng vẻ. Dân chúng nghe biết, thì từ các thành phố đi bộ theo Người. Ra khỏi thuyền, Người thấy dân chúng đông đảo, thì thương xót họ và chữa những người bệnh tật trong họ.
Chiều tới, các môn đệ đến gần thưa Người rằng: “Ðây là nơi hoang địa, mà giờ đã chiều rồi: xin Thầy giải tán dân chúng, để họ vào các làng mạc mà mua thức ăn”. Nhưng Chúa Giêsu nói với các ông rằng: “Họ chẳng cần phải đi, các con hãy cho họ ăn”. Các ông thưa lại rằng: “Ở đây chúng con chỉ có năm chiếc bánh và hai con cá”. Người bảo các ông rằng: “Hãy đem lại cho Thầy”. Khi Người đã truyền cho dân chúng ngồi trên cỏ, Người cầm lấy năm chiếc bánh và hai con cá, ngước mắt lên trời, đọc lời chúc tụng, bẻ ra và trao cho các môn đệ, các ông này phân phát cho dân chúng. Mọi người đều ăn no. Và người ta thu lượm được mười hai thúng đầy những miếng bánh vụn. Số người ăn là năm ngàn người đàn ông, không kể đàn bà và con trẻ.
Suy Niệm 1: ANH EM HÃY CHO HỌ ĂN
Cách đây ít lâu, chúng ta đã nghe trong sách Xuất hành câu chuyện này. Hôm nay, phiên bản của sách Dân số càng chi tiết hơn và cũng cảm động hơn. Chuyện là dân chúng kêu trách Mô sê vì ăn Manna hoài ngán quá. Mô sê ưu tư và mệt mỏi lắm trước đám dân ưa đòi hỏi này. Chúng ta phải nghe lại những lời Mô sê thưa với Chúa, để hiểu nỗi lòng của vị lãnh đạo đoàn dân trên hành trình về Đất Hứa đầy thử thách gian nan:
“Sao Chúa làm khổ tôi tớ Chúa? Sao con không được nghĩa với Chúa? Sao Chúa bắt con phải mang cả dân này? Con đâu có cưu mang cả đám dân này, con đâu có sinh ra nó, mà Chúa bảo con: ‘Hãy ẵm nó vào lòng, như vú nuôi ẵm trẻ thơ, hãy mang nó vào đất Ta đã thề hứa ban cho tổ tiên nó?’ Con biết tìm đâu ra thịt để cho cả đám dân này? Họ kêu khóc với con rằng: ‘Hãy cho chúng tôi ăn thịt’. Một mình con không mang nổi dân này vì là gánh nặng nề đối với con. Nếu Chúa muốn xử với con như thế, thì xin giết con đi, và cho con được nghĩa với Chúa, kẻo con phải khốn cực dường này”.
Ta thấy lòng Mô sê nặng trĩu. Khổ lắm. Nhưng mà bởi vì yêu nên mới khổ như thế. Là nhà lãnh đạo, Mô sê mang trách nhiệm về dân trước mặt Chúa, và trách nhiệm chuyển đạt giáo huấn của Chúa cho dân. Khó khăn không khác gì một người đi dây mà phải giữ cho được sự thăng bằng!… Chúa đã khích lệ Mô sê, nâng đỡ ông vượt qua những khốn khó, và Mô sê đã có thể chu toàn sứ vụ mục tử của mình…
Mô sê là hình ảnh của Chúa Giêsu, vị Mục tử Tốt lành. Chúa hiểu nỗi đói khát cơm bánh của dân và Người quan tâm cho họ ăn. Từ hành động có tính biểu tượng này, Người mở lòng trí họ nhận ra nhu cầu đối với lương thực sự sống đời đời, thứ lương thực là chính Thịt Máu Người sẽ trao ban cho họ. Đáng ghi nhận, Chúa Giêsu không làm một mình, mà Người muốn các môn đệ cũng chia sẻ trong tấm lòng và trách nhiệm mục tử của Người: “Chính anh em hãy cho họ ăn!”
Lệnh truyền ấy thật là thách đố, vì hoàn cảnh thực tế lúc đó chẳng có gì để nuôi đám đông hơn năm ngàn người ấy cả, ngoại trừ năm chiếc bánh và hai con cá. Chẳng khác nào nói “Hãy cho họ ăn chính anh em!” – quả thật, đây chính xác là điều Chúa Giêsu thực hiện trong Bí tích Thánh Thể. Và quả thật, đây là điều mà Người muốn các mục tử của Người trong Giáo hội cũng sẵn sàng làm cho đoàn chiên của Người qua các thế kỷ: nên tấm bánh bẻ ra để nuôi đoàn chiên!
Chúng ta vui mừng với mùa truyền chức linh mục rộn rịp mỗi năm. Tính nhẩm thì hiện nay mỗi năm Giáo hội ở Việt Nam có thêm ít nhất 250 linh mục. Tổng số linh mục ở Việt Nam hiện nay là hơn 6.000, một con số thật khích lệ. Câu chuyện sẽ hoàn toàn mỹ mãn nếu các vị mục tử của chúng ta đều là những hiện thân của Chúa Giêsu Mục tử Tốt lành, đều sẵn sàng làm tấm bánh bẻ ra cho dân chúng ăn. Đoàn chiên của Chúa sẽ lớn mạnh biết bao, và Triều đại Thiên Chúa sẽ hiện thực rõ hơn trong xã hội và đất nước này biết bao…
Thánh Gioan Maria Vianney là một hiện thân của Chúa Giêsu Mục tử Tốt lành như vậy. Xin ngài chuyển cầu và truyền cảm hứng mạnh mẽ cho các mục tử của Giáo hội tại Việt Nam và Giáo hội hoàn vũ!
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
…………………………
Suy Niệm 2: HÃY CHIA SẺ CHO ANH CHỊ EM MÌNH
Một trong những nhu cầu căn bản của con người là ăn uống. Đây là đề tài chính của hai bài đọc lời Chúa hôm nay. Trong bài đọc 1, dân chúng hành trình trong sa mạc, họ được ban cho manna để ăn. Nhưng dần dần, họ thấy chán ngán với manna. Hệ quả là họ “nhớ đến củ hành củ tỏi” trong thời gian ở Ai Cập và phàn nàn ông Môsê và Đức Chúa. Điều này làm Đức Chúa “bừng bừng nổi giận” (Ds 11:10). Là người trung gian giữa Thiên Chúa và dân Israel, ông Môsê “lấy làm khổ tâm.” Tâm tình của ông Môsê trong bài đọc 1 diễn tả cách chân thành “lòng thương” của Chúa Giêsu trong bài Tin Mừng hôm nay. Bên cạnh đó, những lời sau cũng diễn tả cách chân thật nỗi lòng của các môn đệ trong bài Tin Mừng [và mỗi người chúng ta]: “Một mình con không thể gánh cả dân này được nữa, vì nó nặng quá sức con” (Ds 11:14). Môsê nhận ra sự bất lực của mình nếu không có Chúa phù giúp. Nhiều lần trong cuộc sống, chúng ta cũng rơi vào tình trạng này. Chúng ta gặp phải những vấn đề vượt quá sức của mình và chúng ta muốn bỏ cuộc hay chạy trốn. Khi gặp hoàn cảnh như thế, chúng ta học ở thái độ của Môsê, đó là biến tất cả thành lời kinh. Chúng ta sẽ nhận ra rằng đây là những lời kinh chân thành nhất vì chúng xuất phát từ cõi thâm sâu của con tim mỏng manh và yếu đuối.
Như chúng ta đã chia sẻ hôm qua, bài Tin Mừng hôm nay được đặt ngay sau cái chết của Thánh Gioan Tẩy giả, là dấu hiệu báo trước định mệnh của một tiên tri. Tuy nhiên, cái chết của Chúa Giêsu không như cái chết của Thánh Gioan Tẩy Giả. Cái chết của Gioan Tẩy Giả là để làm chứng cho sự thật, cho Chúa Giêsu. Còn cái chết của Chúa Giêsu là mang sự sống cho mọi người. Điều này được ám chỉ trong phép lạ hoá bánh ra nhiều được trình thuật trong bài Tin Mừng hôm nay. Bài Tin Mừng bắt đầu với thông tin về cái chết của Gioan Tẩy Giả. Đây chính là lý do “Đức Giêsu xuống thuyền đến một chỗ hoang vắng riêng biệt” (Mt 14:13). Tuy nhiên, dù đã lánh đi một nơi hoang vắng riêng biệt, nhưng “nghe biết vậy, đông đảo dân chúng từ các thành đi bộ mà theo Người.” Chi tiết này mời gọi chúng ta nhìn lại vị trí của Chúa Giêsu trong cuộc đời mình: Ngài có sức hấp dẫn tôi đến nỗi tôi phải đi tìm Ngài bất kỳ nơi đâu, dù là trong nơi hoang vắng riêng biệt không? Nhìn từ khía cạnh khác, chi tiết này giúp chúng ta nhận ra rằng chúng ta chỉ tìm được Chúa Giêsu khi chúng ta ra khỏi sự ồn ào của đời sống thường ngày, vào nơi thanh vắng riêng biệt [của cõi lòng] để tìm và gặp Ngài ở đó.
Điều thứ hai chúng ta suy gẫm là thái độ của Chúa Giêsu: “Ra khỏi thuyền, Đức Giêsu trông thấy một đoàn người đông đảo thì chạnh lòng thương, và chữa lành các bệnh nhân của họ” (Mt 14:14). Trong những lời này, Thánh Mátthêu cho chúng ta hay rằng khi nhìn thấy đám đông Chúa Giêsu chạnh lòng thương và Ngài diễn tả lòng thương này qua việc chữa lành các bệnh nhân của họ, chứ không qua việc giảng dạy họ nhiều điều như trong Tin Mừng Thánh Máccô. Lòng thương của Chúa Giêsu không dừng lại ở việc chữa lành bệnh nhân, mà còn cung cấp cho họ thức ăn. Tuy nhiên, các môn đệ là người đầu tiên nhìn thấy nhu cầu cần thức ăn của đám đông và họ tìm ra cách giải quyết rất thực tế và dễ dàng: “Nơi đây hoang vắng, và đã muộn rồi, vậy xin Thầy cho dân chúng về, để họ vào các làng mạc mua lấy thức ăn” (Mt 14:15). Nhưng Chúa Giêsu muốn đặt thách đố này trước các môn đệ: anh em đã nhận ra nhu cầu của đám đông, vậy thì “họ không cần phải đi đâu cả, chính anh em hãy cho họ ăn” (Mt 14:16). Trong những lời này, Chúa Giêsu muốn huấn luyện các môn đệ trở nên tự tin hơn và có thái độ đi bước trước trong việc đáp ứng nhu cầu của đám đông. Ngài muốn các môn đệ trở thành những người “lãnh đạo” chân chính như Ngài. Khi bị Chúa Giêsu đặt trước mặt một thách đố lớn, các môn đệ nhận ra tình trạng thiếu thốn của mình: “Ở đây, chúng con chỉ có vỏn vẹn năm cái bánh và hai con cá!” (Mt 14:17). Nhưng Chúa Giêsu đón nhận sự thiếu thốn đó với trọn tình thương: “Đem lại đây cho Thầy!” (Mt 14:18). Chính sự “thiếu thốn” của các môn đệ và “lòng thương” của Chúa Giêsu đã làm cho phép lạ xảy ra: “Ai nấy đều ăn và được no nê. Những mẩu bánh còn thừa, người ta thu lại được mười hai giỏ đầy. Số người ăn khoảng chừng năm ngàn đàn ông, không kể đàn bà và trẻ con” (Mt 14:20-21). Ai trong chúng ta cũng biết được tình trạng “thiếu thốn” của mình. Nhưng liệu chúng ta có để tình thương của Thiên Chúa biến đổi sự thiếu thốn đó trở thánh “dư thừa” hầu làm cho mọi người được ăn no nê không? Phép lạ được thuật lại ở đây không chỉ là việc Chúa Giêsu hoá bánh ra nhiều để nuôi dân chúng, nhưng còn làm cho sự “yếu đuối và thiếu thốn” của chúng ta thành “sức mạnh và dư thừa” trong niềm tin vào Chúa và phục vụ anh chị em.
Lm. Anthony, SDB.
……………………….
Suy Niệm 3: Phép lạ hóa bánh ra nhiều
- Tìm hiểu Tin Mừng, chúng ta thấy Đức Giêsu có mọi đức tính đáng ca tụng : khiêm nhường, công bình, can đảm, tế nhị… nhưng nổi bật nhất là lòng thương xót. Đức Giêsu đến trần gian để thực hiện chương trình cứu rỗi. Tình thương của Người được thể hiện bằng cách giảng dạy và cứu con người khỏi bệnh hoạn tật nguyền, cũng như ban bánh nuôi sống họ.
Còn chúng ta, đối với anh em chung quanh, ta có thái độ nào ? Yêu thương giúp đỡ hay lãnh đạm dửng dưng ? Cách đối xứ của ta đối với tha nhân sẽ là bằng chứng cho thấy chúng ta có phải là Kitô hữu đích thực hay chỉ là giả hiệu.
- Dân chúng say mê nghe Chúa giảng, quên ăn quên uống, nhưng dù sao dạ dầy của họ cũng phải nổi loạn khi không được cung cấp thức ăn thức uống cho nó. Bóng chiều đang xuống dần mà dân còn đang ở nơi hoang vắng xa làng mạc thành thị, họ ra về, đường còn xa sợ có người đói lả dọc đường. Chúa Giêsu muốn các môn đệ cho họ ăn. Nhưng trong hoang địa này lấy đâu ra lương thực cho ngần ấy người ăn. Ở đây chỉ có thằng nhỏ có 5 chiếc bánh và 2 con cá. Bằng ấy thực phẩm thì nhằm nhò gì với một biển ngươi như vậy ! Nhưng Chúa Giêsu cứ bảo họ ngồi xuống thảm cỏ để cho Người làm việc. Thánh Matthêu kể :”Người cầm lấy 5 chiếc bánh và 2 con cá, ngước mắt lên trời, dâng lời chúc tụng, bẻ ra, trao cho các môn đệ, và môn đệ trao cho đám đông. Ai nấy đều ăn và được no nê. Những mẩu bánh còn thừa, người ta thu được 12 giỏ đầy”.
- Đọc Tin Mừng chúng ta thấy rất nhiều lần Chúa Giêsu “chạnh lòng thương khi gần gũi dân chúng của Người”. Mặc dầu họ không phải là bà con, bạn hữu hay những người quen biết, nhưng thấy họ thì cảm xúc đầu tiên của Người là thương, và vì thương nên Người chữa bệnh, giảng dạy và cho họ ăn. Xem như mọi người đều là đối tượng cho tình thương của Chúa.
Tại sao Chúa lại yêu thương đến thế ?
Khi muốn làm cho người ta hiểu tại sao Chúa lại yêu con người như thế, thì các nhà tư tưởng của Ai cập xưa đã viết nên một câu chuyện thật đẹp như sau : Thiên Chúa xuống tận bờ sông Nilô, lấy tay nhào bùn và đắp nên hình người. Nhưng thật không may cho Chúa là khi Người thọc tay vào đất thì đúng vào một cái hang của một con cua. Tay của Người bị cua kẹp chảy máu ra. Các thiên thần sợ quá muốn băng bó cho Chúa nhưng Người không cho mà nói :”Cứ để vậy ! Cứ để cho máu của Ta hòa với máu của con người để cho con người biết Ta yêu nó như thế nào”. Thiên Chúa yêu con người là vì Thiên Chúa tìm thấy sự sống của chính mình trong con người (Mỗi ngày một tin vui).
- Chúa Giêsu ra lệnh cho các Tông đồ :”Họ không cần phải đi đâu cả, chính các con hãy liệu cho họ ăn”. Chúa không để cho các Tông đồ phải tự sức mình mà lo, Ngài chỉ cần các ông cộng tác và đóng góp những gì có thể, dù chỉ là một phần nhỏ so với nhu cầu bao la. Chỉ với 5 chiếc bánh và 2 con cá, Chúa đã thực hiện phép lạ nuôi sống 5000 đàn ông , không kể đàn bà và con trẻ.
- Thánh Augustinô viết :”Khi tạo dựng con người, Thiên Chúa không cần con người, nhưng để cứu độ con người, Thiên Chúa cần con người cộng tác”.
Trong sứ điệp Lời Chúa hôm nay, Chúa Giêsu đòi hỏi các môn đệ cộng tác với Người trong việc phục vụ tha nhân khi nói :”Chính anh em cho họ ăn”. Với quyền năng vô biên, Chúa Giêsu có thể tự mình làm phép lạ nuôi sống mọi người chứ không cần sự giúp đỡ của các môn đệ. Tuy nhiên, Chúa Giêsu vẫn mời gọi các ông cộng tác, để từ đó, Người dọn ra một bữa ăn no nê cho dân chúng.
Lời Chúa Giêsu nói với các môn đệ ngày xưa :”Chính anh em hãy cho họ ăn” cũng chính là lời Người mời gọi chúng ta dấn thân phục vụ trong thế giới ngày nay. Tôi có gì để cho tha nhân ? Thưa, đó là tất cả những gì tôi đang có : sức khỏe, tài năng, những ơn Chúa ban… Chúa muốn tôi sử dụng những hồng ân đó để phục vụ và chăm sóc mọi người.
- Truyện : Lời cầu xin của người đàn bà.
Truyện kể một người đàn bà nghèo về vật chất, nhưng lại giầu về lòng tin. Người chủ căn phòng, nơi bà thuê là một người đàn ông giầu có, nhưng keo kiệt và vô đạo, ông thường đem lòng tin của người đàn bà làm trò cười, đùa giỡn.
Một hôm, người đàn bà cầu nguyện lớn tiếng với Chúa rằng hiện trong nhà không còn lấy một hột gạo. Để cho người đàn bà một bài học về sự mê tín dị đoan, kẻ vô đạo liền lấy một ổ bánh mì, rón rén đặt trước cửa người đàn bà bấm chuông rồi chạy vội về phòng mình.
Người đàn bà mở cửa phòng lấy ổ bánh mì, trở lại phòng và cầu nguyện tạ ơn :”Lạy Chúa, con cám ơn Chúa vì con biết rằng lúc nào Chúa cũng nhận lời con cầu xin”.
Người đàn ông rất tâm đắc khi nghe một lời cầu nguyện như thế. Ông bèn đến gõ cửa phòng người đàn bà và nói vọng vào :”Hỡi người đàn bà ngu xuẩn kia, bà tưởng rằng Thiên Chúa đã nhận lời cầu xin của bà ư ? Chính tôi là người đã mang ổ bánh đặt trước cửa phòng bà đó”.
Làm như thể không để ý đến lời nói của ông ta, người đàn bà nghèo lại tiếp tục cầu nguyện :”Lạy Chúa, chúc tụng Chúa, vì Chúa luôn trợ giúp con trong lúc túng ngặt; Chúa dùng ngay cả một tên quỷ để đáp lại lời cầu xin của con”.
Lm. Giuse Đinh Lập Liễm Gp. Đà Lạt