BÀI ĐỌC I: Xh 12, 37-42
Trong những ngày ấy, con cái Israel đi từ Ramessê tới So-coth, số đàn ông đi bộ, không kể con nít, chừng sáu trăm ngàn. Và cũng có vô số dân tứ chiến cùng đi với họ, và vô số chiên bò và súc vật. Họ làm bánh không men bằng bột mang theo từ Ai-cập, vì lúc ra đi họ bị thối thúc rời Ai-cập, không kịp nhào men và cũng không kịp chuẩn bị lương thực. Thời gian con cái Israel cư ngụ ở Ai-cập là bốn trăm ba chục năm. Thời kỳ đó đã mãn vào ngày toàn thể đạo binh của Chúa đi ra khỏi đất Ai-cập. Đêm đó là đêm phải giữ để kính nhớ Chúa đã dẫn đưa họ ra khỏi đất Ai-cập. Qua các thế hệ, mọi con cái Israel phải giữ đêm ấy.
PHÚC ÂM: Mt 12, 14-21
Khi ấy, các người biệt phái đi ra ngoài, bàn mưu kế chống lại Chúa Giêsu để hãm hại Người. Biết thế, Chúa Giêsu rời bỏ nơi ấy. Có nhiều kẻ đi theo Người, và ai có bệnh, đều được Người chữa lành. Người cấm họ đừng cho ai biết Người, để ứng nghiệm lời tiên tri Isaia đã chép rằng: “Này là tôi tớ Ta đã chọn, là người Ta rất yêu dấu, đẹp lòng Ta mọi đàng. Ta sẽ cho Thần trí ngự trên Người. Người sẽ rao giảng sự công chính cho dân ngoại. Người không cãi cọ hay dức lác, và không ai nghe tiếng Người ngoài đường phố. Người không bẻ gãy cây sậy đã giập, không dập tắt tim đèn còn khói, cho đến lúc Người khiến sự công minh được toàn thắng. Dân ngoại sẽ hy vọng vào danh Người”.
Suy Niệm 1: TÌM KIẾM TỰ DO CHÂN THỰC NƠI CHÚA GIÊSU
Cuối cùng, đêm Xuất hành đã đến. Sau 430 năm là di dân ngụ cư và chịu bao thống khổ trong xứ Ai cập, đoàn dân này đã được giải thoát và tự do khỏi ách nô lệ khắc nghiệt của Pharaon. Chính Thiên Chúa giải phóng họ, và truyền cho họ ghi nhớ mãi mãi biến cố này, để muôn đời ý thức sự tự do quí giá ngần nào.
Nhưng sự tự do khỏi ách Pharaon không đầy đủ ý nghĩa nơi chính nó, mà nhằm gợi cho họ một cuộc giải phóng sâu xa và toàn diện để có được sự tự do đích thực mà Mô sê mới là Chúa Giêsu sẽ đem lại sau này…
Trong bối cảnh ấy, ta hãy đặt mình vào chỗ của Chúa Giêsu trong câu chuyện của Tin Mừng hôm nay: Người bị giới biệt phái Do thái bàn mưu kế hãm hại! Ồ, bị những kẻ có quyền lực ghét và muốn hãm hại thì chẳng dễ chịu chút nào… Nhưng Chúa Giêsu đã làm gì nên tội? Người rao giảng Tin Mừng Nước Thiên Chúa. Người làm bao việc thi ân giáng phúc từ lòng thương cảm sâu xa của Người. Nói tóm, Người thật tốt lành và muốn đem lại điều tốt lành nhất cho người ta… nhưng người ta không hiểu, không đón nhận, mà trái lại họ hung hăng chống đối và tìm cách loại trừ Người.
Chúa Giêsu rời khỏi nơi ấy, vẫn tiếp tục chữa lành các bệnh nhân, nhưng cố gắng giữ kín đáo hết sức có thể. Chính trong hoàn cảnh này mà thánh sử Máttheu đã nhìn thấy nơi Chúa Giêsu hình ảnh người tôi trung trong Isaia:
“Này là tôi tớ Ta đã chọn, là người Ta rất yêu dấu, đẹp lòng Ta mọi đàng. Ta sẽ cho Thần trí ngự trên Người. Người sẽ rao giảng sự công chính cho dân ngoại. Người không cãi cọ hay dức lác, và không ai nghe tiếng Người ngoài đường phố. Người không bẻ gãy cây sậy đã giập, không dập tắt tim đèn còn khói, cho đến lúc Người khiến sự công minh được toàn thắng. Dân ngoại sẽ hy vọng vào danh Người”.
Hình ảnh người tôi trung ấy khắc hoạ Chúa Giêsu là một con người hết mực khiêm tốn, hiền lành, nhẫn nại, bao dung, phi bạo lực… Và qua tất cả, đó là một Giêsu tự do tột bực! Tự do đối với hận thù ghét ghen, tự do đối với phô trương kiêu hãnh, tự do đối với xu hướng phản ứng theo tính ích kỷ nhỏ nhen!… Tự do để trung tín trong tình yêu thương xót, trong khả năng tha thứ và quan tâm không giới hạn!
Chúng ta cần nối kết với Chúa Giêsu để có được sự tự do chân thực và trọn vẹn ấy. Nếu không tự do chân thực như vậy, thì sự tự do khỏi những ‘Pharaon’ cũng chẳng có mấy ý nghĩa đối với bất cứ ai…
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
………………………….
Suy Niệm 2: NGƯỜI TÔI TRUNG CỦA THIÊN CHÚA
Bài đọc 1 trình bày việc con cái Israel bắt đầu hành trình vào đất hứa. Dân chúng ra đi trong đêm. Tuy nhiên, “Đức Chúa canh thức để đưa họ ra khỏi đất Ai Cập; đêm đó thuộc về Đức Chúa, đêm canh thức của toàn thể con cái Israel, qua mọi thế hệ” (Xh 12:42). Câu này là câu chúng ta cần lưu ý vì đây là đêm được gọi là tiền thân của đêm canh thức Phục Sinh mà người Kitô giáo cử hành hàng năm. Trong câu này, điều làm chúng ta ngạc nhiên là việc chính Đức Chúa là Đấng canh thức để đưa dân Israel ra khỏi Ai Cập. Dân Israel cũng canh thức, nhưng việc canh thức của Israel là để “tưởng niệm” lại biến cố này qua các thế hệ. Nói cách khác, sự khác biệt trong việc canh thức của Đức Chúa và dân Israel hệ tại ở thế “chủ động” hay “bị động” trong hành trình ra khỏi đất Ai Cập. Vì Đức Chúa luôn là Đấng chủ động trong lịch sử dân Israel nên đây là đêm thuộc về Đức Chúa. Chi tiết này nhắc nhở chúng ta về vai trò chủ động mà Thiên Chúa luôn thực hiện trong lịch sử nhân loại cũng như trong lịch sử cuộc đời mỗi người chúng ta. Ngài luôn “canh thức” để giải thoát chúng ta khỏi ách nô lệ tội lỗi. Điều Ngài mời gọi chúng ta thực hiện là “vâng phục” mệnh lệnh của Ngài hầu Ngài có thể đưa chúng ta ra khỏi Ai Cập, ra khỏi vùng đất mà ở đó chúng ta bị áp bức như những người nô lệ. Hãy để Chúa hướng dẫn dòng đời chúng ta. Đừng tìm cách “bất tuân” mệnh lệnh và sự hướng dẫn của Ngài, vì khi làm như thế chúng ta sẽ mãi ở lại trong sự nô lệ của tội lỗi.
Sau khi Chúa Giêsu chữa người bị bại tay, “nhóm Pharisêu ra khỏi hội đường, bàn bạc để tìm cách giết Đức Giêsu” (Mt 12:14) vì đây là lần thứ hai Chúa Giêsu chống lại luật Sabbath. Câu này được xem như câu chuyển tiếp để giải thích cho hành động “lánh khỏi nơi đó” (Mt 12:15) của Chúa Giêsu. Tuy nhiên, theo các học giả Kinh Thánh, việc Chúa Giêsu lánh khỏi nơi đó không nhất thiết ám chỉ việc Ngài chạy trốn sự đối kháng. Nhưng ám chỉ việc Ngài phải đi đến các thành và làng mạc để rao giảng như đã được trình bày trong Mt 9:35. Hơn thế nữa, việc Ngài đi khỏi đó là điều kiện để “dân chúng theo Người đông đảo.” Điều này ngược với việc Ngài đi đến với các môn đệ khi Ngài gọi họ. Chi tiết này cho thấy, Chúa Giêsu là trung tâm của sự “hấp dẫn.” Ngài “hấp dẫn” [cuốn hút] đến độ đám đông đi theo Người.
Bài Tin Mừng hôm nay nói về người tôi tớ được Đức Chúa chọn lựa. Chúng ta cũng tìm thấy trình thuật này trong Tin Mừng Thánh Máccô (3:7-12). Thánh Mátthêu tóm tắt toàn bộ công việc chữa lành của Chúa Giêsu và sau đó giải thích nó qua một câu trích nói đến Ngài như Đấng đến để hoàn thành câu trích dẫn (câu 7). Nhưng từ được lặp đi lặp lại là “xét xử” cho “dân ngoại.” Câu cuối cùng được làm sáng tỏ với một lời hứa đầy vinh quang và hy vọng cho muôn dân. Chúng ta rút ra được điều gì trong bài Tin Mừng này?
Điều thứ nhất chúng ta có thể rút ra là việc “dân chúng theo Người đông đảo và Người chữa lành hết. Người cấm họ không được tiết lộ Người là ai” (Mt 12:15-16). Trong câu này, chúng ta thấy dân chúng thực hiện một điều, đó là “theo” Chúa Giêsu, còn Ngài thực hiện hai điều, đó là “chữa lành” và “cấm họ không được tiết lộ Người là ai.” Những chi tiết này giúp chúng ta hiểu được điều Chúa muốn nơi chúng ta. Ngài chỉ muốn ở chúng ta một điều, đó là “theo Ngài,” còn những điều khác Ngài sẽ thực hiện cho chúng ta. Và điều đầu tiên chúng ta được khi theo Chúa Giêsu là “ơn chữa lành”: Ngài sẽ chữa lành chúng ta khỏi những “chứng bệnh” ngăn cản chúng ta theo Ngài cách trọn vẹn. Đồng thời Ngài cũng khuyến cáo chúng ta về nguy cơ “nghĩ sai hoặc hiểu sai” về Ngài. Điều này được Thánh Mátthêu diễn tả qua việc Chúa Giêsu “cấm họ không được tiết lộ Ngài là ai.” Là những người theo Chúa Giêsu, chúng ta có để Chúa chữa lành những vết thương mà người khác hoặc chính mình tạo ra trên cuộc đời của mình không? Chỉ khi chúng ta để Chúa Giêsu chữa lành những vết thương của mình, chúng ta mới biết và hiểu tại sao Ngài là Người Tôi Trung của Thiên Chúa qua những đau khổ của Ngài.
Dù Chúa Giêsu cấm mọi người không được tiết lộ Ngài là ai, Thánh Mátthêu cũng mượn lời Ngôn sứ Isaia (42:1-4), từ bài ca đầu tiên nói về Người Tôi Tớ Đau Khổ, để mô tả cho chúng ta biết Ngài là ai. Lời tiên sấm này nói về tình yêu của Thiên Chúa cho người tôi tớ. Người Tôi tớ được tràn đầy Thần Khí. Những hình ảnh phản chiếu sự hiền lành, chăm sóc cách âm thầm cho người yếu đuối, người thất vọng và người bị tổn thương được áp dụng cho Chúa Giêsu. Thật vậy, trong đoạn trích này, Chúa Giêsu được trình bày như người Tôi Trung của Thiên Chúa. Ngài là Đấng được Thiên Chúa yêu dấu và hài lòng. Trên Người, Thần Khi Thiên Chúa ngự. Sứ mệnh Ngài thực hiện là “loan báo công lý trước muôn dân” (Mt 12:18). Ngài là Đấng hiền lành và khiêm nhường vì “Người sẽ không cãi vã, không kêu to, chẳng ai nghe thấy Người lên tiếng giữa phố phường. Cây lau bị giập, Người không đành bẻ gãy, tim đèn leo lét, chẳng nỡ tắt đi, cho đến khi Người đưa công lý đến toàn thắng, và muôn dân đặt niềm hy vọng nơi danh Người” (Mt 12:19-21).
Lm. Anthony, SDB.
…………………………..
Suy Niệm 3: Người tôi tớ của Thiên Chúa
- Tiên tri Isaia tuyên sấm về Người Tôi Tớ của Thiên Chúa, Người Tôi Tớ được Thiên Chúa yêu thương . Thiên Chúa ban Thần Khí xuống trên Người để Ngài đem Tin Mừng cứu độ đến cho toàn dân. Người Tôi Tớ này hiền lành, khiêm nhường, âm thầm và đầy tình xót thương. Đây chính là hình ảnh tiên báo về Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa. Người đã bị sát tế vì phần rỗi nhân loại. Người không muốn bị mất bất cứ ai nên đã sống với con người, dạy dỗ, giúp đỡ và dùng chính Thịt Máu mình để làm chứng cho tình yêu của Người đối với nhân loại.
- Chúa Giêsu biết rõ những người biệt phái ghen ghét và mưu hại Ngài, Ngài đã kín đáo rời khỏi miền Galilê để tiếp tục sứ mệnh của Ngài tại nhiều nơi khác. Ngài còn cấm những kẻ theo Ngài không được tiết lộ cho thiên hạ biết Ngài là ai. Thánh Matthêu đã nhận ra trong sự kiện này lời tiên tri Isaia đã ứng nghiệm, như được ghi lại trong Tin Mừng hôm nay.
Đấng Thiên Sai là Con Thiên Chúa. Thần Khí Thiên Chúa luôn ngự trên Ngài, nhưng theo lời tiên tri Isaia , khi Ngài xuất hiện thì đây là dấu nhận ra Ngài : một con người hiền lành và khiêm nhường thật trong lòng, Ngài không cãi vã, không la lối, Ngài không bẻ gẫy cây sậy đã giập, không dập tắt tim đèn còn khói. Đó chính là lòng nhân từ kiên nhẫn, xót thương của Chúa. Nhưng Ngài hiền lành không phải để buông xuôi, mà là để thâm nhập tâm hồn con người, cho đến lúc sự công chính được toàn thắng và muôn dân nước đều hy vọng vào Ngài (Mỗi ngày một tin vui).
- Thời Chúa Giêsu, những người biệt phái cũng có một lòng hăng say tương tự với ý thức hệ của lề luật. Họ đã nhân danh lề luật để ném đá người khác, họ đã nhân danh lề luật để loại bỏ biết bao người ra khỏi lề luật, nhất là họ đã nhân danh lề luật để đóng đinh Chúa Giêsu.
Đối lại sự tàn bạo của những người nhân danh lề luật hay ý thức hệ để tiêu diệt người khác, Chúa Giêsu để lộ lòng khoan dung cảm thông vô bờ. Tin Mừng hôm nay ghi lại lời tiên tri Iasaia để nói về lòng nhân hậu của Chúa Giêsu : Ngài không cãi có dức lác, không ai nghe tiếng Ngài ngoài đường phố. Ngài không bẻ gẫy cây sậy đã giập, không dập tắt tim đèn còn khói cho đến khi sự công chính được toàn thắng.
- Các xã hội thời nay càng ngày càng bạo động. Ngày càng có nhiểu kẻ nghĩ rằng chỉ có bạo động – về tinh thần hoặc thể lý – mới có thể duy trì hòa bình, giải phóng những người bị áp bức, trả quyền lợi cho những kẻ đã bị cướp đoạt. Họ đã đi lạc đường. Họ đã sai lầm thảm thương.
Bạo động chỉ có thể sinh ra bạo động mà thôi.
Phải giết chết bạo động, phải thắng vượt nó bằng tình thương, sự kiên nhẫn và lòng nhân từ. Phải học lại cho biết ở dịu hiền. Đó là những sức mạnh có thể cứu loài người, chứ không phải sức mạnh nào khác. Người mạnh thật chính là một người hiền lành. Kẻ bạo động là con người yếu đuối. Tình thương thì mạnh, bạo lực thì yếu. Tình thương dẫn đến sự sống, bạo lực đưa tới sự chết. Khi làm cho kẻ khác chết, ta chỉ sản xuất được chết chóc mà thôi. Khi để cho mình bị giết chết, ta gieo rắc sự sống. Chính những kẻ bất bạo động mới cứu được thế giới (J.Y.G).
- Cách đây vài thập niên, giới khoa học đã nỗ lực phác họa lại khuôn mặt thật của Chúa Giêsu dựa trên những dấu vết trên tầm khăn liệm thành Tôrinô, được coi là tấm khăn đã dùng để tẩm liệm Chúa Giêsu. Đi tìm một bức chân dung thật của Chúa Giêsu có lẽ là mong ước của không ít người. Song, đứng trước những kết quả đạt được, thì vẫn còn tồn tại nhiều ý kiến trái ngược nhau. Thế nhưng, vẫn có đó một bức chân dung thật của Chúa Giêsu, một bức chân dung không kém phần giá trị, đó là bức chân dung được vẽ lên từ chính Lời Chúa. Quả thật, Lời Chúa hôm nay đã vẽ nên một bức chân dung tuyệt vời về Chúa Giêsu, một Chúa Giêsu thật nhân từ, khoan dung, đầy lòng thương xót :”Cây lau bị giập, Người không đành bẻ gẫy, tim đèn leo lét, chẳng nỡ tắt đi” (5 phút Lời Chúa).
- Truyện : Lòng nhân hậu của Mahatma Gandhi.
Năm 1922, Mahatma Gandhi, nhà cách mạng bất bạo động của Ấn đã bị chính quyền bảo hộ kết án tù 6 năm. Biết ông là người gây nhiều ảnh hưởng, viên quản đốc trại đã biệt giam ông, mọi liên lạc đều do người cai tù Phi châu da đen nổi tiếng là lạnh lùng đảm nhận. Vì bất đồng ngôn ngữ, cả hai chỉ có thể trao đổi với nhau bằng cử điệu và ánh mắt.
Ngày nọ, trên đường đem cơm đến phòng giam của Gandhi, người tù da đen bị con rắn độc cắn. Không bỏ lỡ một giây, Gandhi để phần cơm sang bên, vội vàng lấy mảnh chén vỡ vạch hình chữ thập trên vết cắn, rồi kề miệng hút hết lượng máu nhiễm độc, sau đó với số thuốc gia truyền đem theo, ông đã dùng để rịt vết thương cho người ấy. Người da đen liền quì xuống trước mặt Gandhi tỏ dấu cám ơn. Trái tim chai cứng giờ đây đã biết rung động, vì đây là lần đầu tiên trong kiếp sống khốn khổ của anh, anh đã nhận được một đối xử bằng tình người. Cũng từ đó anh hết lòng giúp đỡ Gandhi, và nhờ thế nhà cách mạng còn sống sót để tiếp tục lãnh đạo cuộc tranh đấu.
Chính quyền Anh đã an tâm khi dựng lên bức tường ngăn cách Gandhi với các đồng hương, bức tường ấy là người da đen lạnh lùng vô cảm. Thế nhưng có một sợi dây leo đã bò qua được bức tường ấy, đó là sợi dây leo tình thương.
Lm. Giuse Đinh Lập Liễm Gp. Đà Lạt