BÀI ĐỌC I: Lv 25, 1. 8-17
Chúa phán cùng Môsê trên núi Sinai rằng: “Ngươi cũng phải tính bảy tuần năm, tức là bảy lần bảy, cộng chung là bốn mươi chín năm: Ngày mồng mười tháng bảy, ngươi hãy thổi kèn trong thời gian đền tội trong toàn lãnh thổ ngươi. Ngươi hãy làm cho năm thứ năm mươi nên năm thánh và hãy kể là năm tha tội cho mọi người cư ngụ trong nước ngươi, vì đó là năm toàn xá. Người ta sẽ làm chủ lại cơ nghiệp mình, và ai nấy đều được trở về gia đình cũ của mình, vì năm toàn xá là năm thứ năm mươi. Các ngươi đừng cày cấy, đừng gặt hái hoa màu tự nhiên phát sinh trong đồng ruộng, và đừng hái nho đầu mùa, vì phải kể năm toàn xá là năm thánh, và các ngươi được ăn hoa màu tự nhiên phát sinh. “Trong năm toàn xá, mọi người nhận lại cơ nghiệp của mình. Khi ngươi mua bán vật gì với người đồng hương, ngươi chớ làm phiền lòng người anh em, nhưng hãy mua theo số năm toàn xá, và nó sẽ bán cho ngươi theo số hoa lợi của nó. Số các năm sau năm toàn xá càng nhiều thì giá càng cao, và số năm càng ít, thì giá mua càng hạ, vì nó tính mùa hoa lợi mà bán cho ngươi. Các ngươi chớ hà hiếp những người cùng một chi tộc với các ngươi: nhưng mỗi người hãy kính sợ Thiên Chúa mình, vì Ta là Thiên Chúa các ngươi”.
PHÚC ÂM: Mt 14, 1-12
Khi ấy quận vương Hêrôđê nghe danh tiếng Chúa Giêsu, thì nói với những kẻ hầu cận rằng: “Người này là Gioan Tẩy Giả, ông từ cõi chết sống lại, nên mới làm được các phép lạ như vậy”. Tại vì Hêrôđia vợ của anh mình mà vua Hêrôđê đã bắt trói Gioan tống ngục, bởi Gioan đã nói với vua rằng: “Nhà vua không được lấy bà ấy làm vợ”. Vua muốn giết Gioan, nhưng lại sợ dân chúng, vì họ coi Gioan như một tiên tri. Nhân ngày sinh nhật của Hêrôđê, con gái Hêrôđia nhảy múa trước mặt mọi người, và đã làm cho Hêrôđê vui thích. Bởi đấy vua thề hứa sẽ ban cho nó bất cứ điều gì nó xin. Được mẹ nó dặn trước, nên nó nói: “Xin vua đặt đầu Gioan Tẩy Giả trên đĩa này cho con”. Vua lo buồn, nhưng vì đã trót thề rồi, và vì các người đang dự tiệc, nên đã truyền làm như vậy. Ông sai người đi chặt đầu Gioan trong ngục, và để đầu Gioan trên đĩa đem trao cho cô gái, và nó đem cho mẹ nó. Các môn đồ của Gioan đến lấy xác thầy và chôn cất, rồi đi báo tin cho Chúa Giêsu.
Suy Niệm 1: NĂM THÁNH NHẮC TA THỰC THI CÔNG LÝ CỦA THIÊN CHÚA
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
Trong cuộc sống thường ngày, chúng ta thấy người ta thường lấy những ngày nghỉ cho mình và cho người thân. Trong những ngày nghỉ, người ta dùng thời gian để nghỉ ngơi, tham quan, dành thời gian cho nhau, v.v. Trong bài đọc 1 hôm nay, Đức Chúa cũng chỉ ra cho dân Israel qua Môsê những ngày nghỉ. Nói cách cụ thể hơn, tư tưởng “năm thánh” mà chúng ta thấy Giáo Hội thường cử hành có nguồn gốc trong bài đọc 1 hôm may: “Các ngươi phải tính bảy tuần năm, nghĩa là bảy lần bảy năm; thời gian của bảy tuần năm đó là bốn mươi chín năm. Tháng thứ bảy, ngày mồng mười trong tháng, các ngươi sẽ thổi tù và, giữa tiếng reo hò; vào ngày Xá tội, các ngươi sẽ thổi tù và, trong toàn xứ các ngươi. Các ngươi sẽ công bố năm thứ năm mươi là năm thánh và sẽ tuyên cáo trong xứ lệnh ân xá cho mọi người sống tại đó” (Lv 25:8-10). Tuy nhiên, tư tưởng năm thánh được gắn chặt với tư tưởng “xá tội.” Thời gian của năm thánh là thời gian tái thiết lại những mối quan hệ ban đầu về vật chất cũng như thiêng liêng: “đó là thời kỳ toàn xá: mỗi người trong các ngươi sẽ trở về phần sở hữu của mình, mỗi người sẽ trở về dòng họ của mình” (Lv 25:10). Không những thế, đây còn là thời gian để cho thiên nhiên được nghỉ ngơi (x. Lv 25:11-12), là thời gian trong đó chúng ta phải trả lại cho người khác những gì thuộc về họ (x. Lv 25:13), là thời gian làm điều tốt cho người khác (x. Lv 25:24-17). Tất cả những điều này được thực hiện vì lòng kính sợ Thiên Chúa. Tóm lại, sứ điệp của bài đọc 1 mời gọi chúng ta sống bao dung, công bình và yêu thương. Chúng ta thực hiện tất cả những điều này vì chúng ta kính sợ Thiên Chúa.
Đoạn trích này cũng được Thánh Máccô (6:14-29) và Luca (9:7-9) thuật lại. Thánh Mátthêu tóm gọn đoạn trích của Thánh Máccô giống như khi thánh sử làm với các câu chuyện về các phép lạ. Thánh Mátthêu kể câu chuyện này không nghiêng về phía tương quan gia đình hay khía cạnh luân lý nhiều cho bằng nghiêng về khía cạnh chính trị. Để hiểu rõ ý nghĩa của Tin Mừng hôm nay, chúng ta phải liên kết nó với đoạn Tin Mừng đi trước [mà chúng ta nghe hôm qua] và đoạn Tin Mừng đi theo sau. Như chúng ta biết, đoạn Tin Mừng này được đặt nằm giữa đoạn trích nói về việc Chúa Giêsu bị những người ở quê hương mình loại trừ (x. Mt 13:53-58) và đoạn trích nói về việc Chúa Giêsu hoá bánh cho năm ngàn người ăn (x. Mt 14:13-21). Nhìn vào cấu trúc này, chúng ta nhận ra rằng cái chết được đặt giữa sự chống đối, loại trừ và “trao ban chính mình” cho người khác như của ăn. Điều này ám chỉ đến cái chết của Chúa Giêsu như là hệ quả của sự loại trừ, nhưng lại mang sự sống cho nhiều người. Đây chính là lăng kính mà qua đó chúng ta đọc bài Tin Mừng hôm nay về cái chết của Gioan Tẩy Giả.
Như chúng ta đã trình bày, Thánh Mátthêu chú trọng nhiều hơn đến khía cạnh chính trị trong câu chuyện Thánh Gioan Tẩy Giả bị trảm quyết, nên Ngài nêu đích danh những người có liên quan. “Hai nhân vật chính” trong câu chuyện là Hêrôđê Antipas, con của vua Hêrôđê cả và Malthace và Herodias, cháu gái của vua Hêrôđê cả và là con gái của Aristobulus IV. Bà cưới “chú Philip” của mình [một người con của vua Hêrôđê cả sống ẩn dật ở Roma] và có người con là Salome. Sau khi Herodias gặp Hêrôđê Antipas, bà ta trở thành hoàng hậu đầy tham vọng như ông ta, nên bà bỏ chồng mình để ở với Hêrôđê Antipas. Hệ quả là Hêrôđê Antipas ly dị vợ mình là con gái của Aretas IV, vua của Nabateans, để cưới Herodias. Vì sự “hỗn loạn” này mà Thánh Gioan đã nói với Hêrôđê: “Ngài không được phép lấy bà ấy” (Mt 14:4). Sự “không được phép” hay đúng hơn “không hợp pháp” hệ tại việc Hêrôđê cưới vợ của anh mình trong khi người anh còn sống, và như thế phạm tội ngoại tình và loạn luân, những tội bị cấm trong luật (x. Lv 20:10,21). Chi tiết này nhắc nhở chúng ta rằng: Nhiều khi vì những tham vọng trong cuộc sống làm chúng ta không còn quan tâm đến việc tuân giữ những huấn lệnh của Thiên Chúa. Chúng ta để cho bản tính tự nhiên chiếm lấy và thống trị những ước muốn của mình đến nỗi chúng ta trở nên bất cần, dù biết mình làm sai nhưng không có đủ nghị lực và can đảm để bỏ đi lối sống sai phạm của mình. Đây là điều được trình bày trong hình ảnh của Hêrôđê.
Bài Tin Mừng hôm nay được liên kết chặt chẽ với bài Tin Mừng hôm qua bởi hình ảnh “ngôn sứ.” Ngày hôm qua, Chúa Giêsu đồng hoá mình với “ngôn sứ,” và ngày hôm nay, dân chúng coi Gioan như là ngôn sứ (x. Mt 14:5). Như chúng ta đã trình bày ở trên, mục đích Thánh Mátthêu đưa đoạn trích này vào giữa hai sự kiện bị loại trừ và nuôi sống năm ngàn người ăn là để ám chỉ đến cái chết của Chúa Giêsu. Tuy nhiên, cái chết của Gioan xảy ra vì một lời hứa “thiếu suy nghĩ” của Hêrôđê (x. Mt 14:7). Lời hứa của Hêrôđê có thể bị trói buộc bởi luật. Lỗi lời hứa là làm tổn thương đến những khách dự tiệc, những người có địa vị chính trị trong thời đó. Điều này khuyến cáo chúng ta về những lời hứa của mình. Ai trong chúng ta cũng đã từng hứa. Có những lời hứa liên quan đến những vấn đề không quan trọng, nhưng có những lời hứa liên quan đến sự sống chết của mình và của người khác. Dù vấn đề liên quan có quan trọng hay không, chúng ta được mời gọi phải khôn ngoan và thận trọng về những lời mình hứa, vì tất cả những lời hứa mà không được thực hiện luôn làm tổn thương người khác. Tốt nhất hãy làm như Chúa Giêsu dạy: Có thì nói có, không thì nói không, thêm lời đặt chuyện là do ma quỷ mà ra.
Lm. Anthony, SDB.
………………………………
Suy Niệm 3: Cái chết của Gioan Tẩy Giả
- Vua Hêrôđê nghe danh Chúa Giêsu thì tưởng là Gioan Tẩy Giả đã chết mà nay đã sống lại. Chính Gioan là người trước kia đã cấm không cho vua cướp vợ của anh là Hêrôđia. Bà này bực tức nên xúi giục nhà vua tống Gioan vào ngục… Và ngày nọ nhân dịp nhà vua ăn tiệc mừng ngày sinh nhật, con gái bà ta nhảy múa làm cho nhà vua vui thích, nên vua hứa ban cho nó bất cứ điều gì nó muốn. Nghe tin đó, bà Hêrôđia muốn trả thù, nên xúi nó xin cái đầu của Gioan. Nhà vua nghe lời xin đó rất lấy làm buồn, vì ông kính nể Gioan, nhưng đã trót hứa nên phải sai người đi chém đầu ông mà giao cho con bé.
- Ông vua Hêrôđê này là người có tính thích của lạ và khoái nghe hùng biện. Vì thế, ông nghe đồn Gioan giảng dạy rất hay, nên ông cho mời Gioan đến thuyết trình trong triều, nhưng không phải để nghe diễn thuyết về chân lý mà là để thưởng thức tài hùng biện của Gioan. Thánh Gioan liền chộp lấy cơ hội này để thức tỉnh lương tâm tội lỗi của Hêrôđê và Hêrôđia. Ngài kịch liệt khuyến cáo nhà vua không được phép cưới vợ của anh mình, Hêrôđê giật mình và phản công bằng cách ra lệnh tống giam Gioan vào ngục. Phần Hêrôđia vẫn chưa hài lòng, vì Gioan luôn là mối cản trở hành động sai trái của bà, nên bà tìm mọi cách để giết được Gioan mới thôi (Phạm Văn Phượng).
- Một ông vua Hêrôđê ham mê tửu sắc lại muốn giữ thể diện vì đã lỡ thề với cô gái trước mặt bá quan văn võ, một bà Hêrôđia lăng loàn đem lòng oán hận đối với người đã lên tiếng tố giác mối quan hệ bất chính của bà, những người này ngoan ngoãn vâng theo sự thúc đẩy đen tối của Satan mà dấn bước không chút đắn đo vào hành vi tội lỗi. Còn Gioan thực thi sứ mệnh Thiên Chúa trao ban, dọn đường cho Đấng Messia, dám một mình bênh vực lẽ phải, không khuất phục trước bạo quyền, ông mạnh mẽ lên án nhà vua : ngài không được phép lấy vợ của anh mình. Gioan đã sống và chết cho sứ mệnh. Ông làm tròn bổn phận Thiên Chúa giao phó (5 phút Lời Chúa).
- Phải biết nghe tiếng nói của lương tâm vì lương tâm là tiếng nói của Thiên Chúa. Bao lâu lương tâm chưa được thanh thản, con người sẽ chưa có bình an thực sự.
Có lẽ nhiều người trong chúng ta vẫn còn nhớ vụ ông Nguyễn Thanh Chấn (ở tỉnh Bắc Giang) bị kết án oan ở tù 10 năm (từ tháng 8/2003 đến tháng 11/2013). Vụ án đi vào ngõ cụt khi công an bức cung dùng nhục hình ép buộc ông Chấn nhận tội giết chị Nguyễn Thị Hoan để cướp của. Thế rồi sau 10 năm, anh Lý Nguyên Chung đã ra đầu thú chính anh mới là thủ phạm giết người. Lý Nguyên Chung sau khi trốn vào Gia Lai, đã thay tên đổi họ và không còn ai biết gì về anh nữa, nhưng rồi bỗng dưng anh lại về đầu thú, chỉ vì lý do 10 năm trời anh không khi nào ăn ngon ngủ yên vì tội lỗi của mình ám ảnh. Thật đúng như dân gian có câu :
Hùm giết người hùm lăn ra ngủ,
Người giết người thức đủ năm canh.
Cũng thế, vua Hêrôđê vì một chút sĩ diện và ham mê nhục dục đã ra tay giết hại thánh Gioan Tẩy Giả. Bây giờ khi nghe dân chúng đồn đoán Gioan đã sống lại nơi Đức Giêsu thì ông đã phân vân lo lắng vì hành động của mình.
- Giáo hội tiếp tục sứ mệnh của các tiên tri, Giáo hội phải trở thành tiếng nói của Chúa Kitô. Như Gioan Tẩy giả đã dùng cái chết của mình để dọn đường cho Chúa, người Kitô hữu cũng có sứ mệnh làm chứng cho Chúa Kitô. Trong những dòng cuối cùng của thông điệp Hòa Bình dưới thế, Đức Gioan XXIII đã nói :”Mỗi Kitô hữu trong thế giới phải là một mảnh sao băng chiếu sáng, là một tụ điểm của tình yêu, là một thứ men sống động giữa anh em mình, và người Kitô hữu càng đóng trọn vai trò ấy khi càng sống kết hợp với Chúa”.
- Truyện : Gương can đảm tuyệt vời.
Năm 1028, khi thấy mình gần đất xa trời, vua Constantin IX ở Rôma đã cho mời nhà quí tộc Romanus đến. Vua muốn cùng một lúc vừa truyền ngôi, vừa gả công chúa Theodora cho ông.
Nhưng Romanus tâu vua, mình hết lòng cảm ơn lòng thương của vua, song ông đã có vợ.
Không đếm xỉa gì đến lời tâu, vua truyền cho ông, nếu không lấy con vua thì sẽ bị khoét hai con mắt, muốn chọn đằng nào thì chọn. Rồi nhà vua cho ông một ngày để suy nghĩ.
Sau một ngày, ông Romanus vào chầu. Hoàng đế cho gọi công chúa đến, một công chúa tài sắc vẹn toàn. Nhưng Romanus can đảm tâu vua :
– Dây hôn phối ràng buộc khanh với vợ do Thiên Chúa ràng buộc. Thế gian không ai có quyền tháo cởi.
Vua ra sức ép nhưng vô ích.
Ông Romanus cam lòng chịu khoét mắt hơn là lỗi lề luật Thiên Chúa.
Đó là một con người đã hướng sự can đảm của mình vào những mục tiêu thật chính đáng.Lm. Giuse Đinh Lập Liễm Gp. Đà Lạt