Người ta thương nói : tuổi trẻ kiến tạo tương lai, người cao niên lưu giữ những ký ức.
Vâng, chẳng biết mình có thuộc “típ” người hoài cổ hay không, mà mỗi tuần qua giúp Nhà Tập tôi lại thích ngắm lại những hàng cây, góc nhà quen thuộc…
Vì vậy, lần này, tôi mang bao nhiêu tâm trạng dồn dập khi đối diện với cảnh dãy nhà đã đổ nát, không còn hòn đá nào trên hòn đá nào!
Thực ra chương trình xây cất lại toàn bộ khu vực nhà chính đã được lên kế hoạch từ 4 năm nay, các khâu bản vẽ đã sẵn sàng, giáo quyền cũng đã cho phép, nhưng thủ tục phía nhà nước mãi tới hôm nay mới được cấp phép. Hôm nay đứng trước hiện trường, khung cảnh xưa, ký ức xưa với bao kỷ niệm vui, buồn ùa về trong tôi.
Dãy nhà ưu tiên được xây trước là dãy Tập viện của thập niên 70, từ phòng thuốc đến đầu dãy nhà tập hiện tại, chính nơi này một thời chúng tôi đã sống, để học cách cầu nguyện, học cách làm việc để có thể đầu tư cho bản thân một kỹ năng sống phong phú, và nhất là biết cách làm mọi việc vì yêu Chúa để dem lại hoa trái cứu độ , đồng thời cũng được học về tu đức với ước mơ trong tương lai sẽ trở thành một nữ tu chuẩn mực và thánh thiện.
Ngày đó nhà tập và nhà thử chung một dãy, có những sinh hoạt riêng từng lớp nhưng có chung một bà tập và một chị giáo. Dưới dãy trệt, đầu tiên là phòng dành cho bà tập, nơi đó bà làm việc và đồng hành với chị em mỗi tháng, tiếp theo là 2 phòng học riêng cho lớp thử và lớp tập, một phòng học chung dành để tập hát và các giờ học chung của 2 lớp và đặc biệt là giờ học chung cuối tuần dành cho 2 lớp; bên cạnh là hai phòng để các tủ quần áo và một phòng may.Trên lầu là phòng ngủ và phòng để đồ chung, cũng như các valises cá nhân, kế đó là phòng ngủ của bà tập và chị giáo.Tất cả đang hiện nguyên hình trong tôi với bao kỷ niệm khó quên…
Lớp chúng tôi có 11 chị em, 4 giờ sáng ngày đầu tiên nơi môi trường thánh thiện này tất cả đều giật mình khi nghe tiếng chuông vang lên, tiếng chuông lạ, không có chuông điện như bây giờ, nhưng là loại chuông lắc, do một chị lớn tuổi đảm nhận, (sau này khám phá, tôi mới thấy khi lắc chuông phải dùng 2 tay với hết sức lực) tiếng chuông thật vang, đánh thức toàn bộ các chị em từ khu nhà tập cho đến khu vực bên nhà chính. Lần đầu tiên nghe tiếng chuông lạ, tôi mơ màng vì trước mặt cũng là một khung cảnh hoàn toàn xa lạ, không nhớ đây là đâu. Bỗng nghe một tiếng thánh thót vang lên Benedicamus Domino. Tôi choàng mình và cùng với mọi người cất cao lời Deo Gratias ! lúc đó mới hoàn hồn và định hình : đây là nhà tập.
Mặc dù chiều hôm trước, các chị nhà tập đã đưa cho chúng tôi, mỗi người một bộ áo dành riêng cho nhà thử, dặn dò cách mặc như thế nào. Nhưng rồi thời gian rất ngắn, phải nhanh tay nhanh chân mới kịp giờ. Chuông ba tiếng báo hiệu vào nhà thờ để nguyện ngắm, đọc kinh nhật tụng và Thánh lễ. Vì chưa quen, nên còn nhiều lúng túng, chúng tôi ai nấy chạy có cờ. Giờ kinh phụng vụ đầu tiên bắt đầu, tuy chỉ là kinh nhật tụng đức Mẹ với ba Thánh Vịnh ngày nào cũng giống nhau, quanh năm suốt tháng chỉ dùng có ba Thánh vịnh này. Nhưng với giọng đọc thánh thót và nghe rất thánh thiện, hơn nữa trong môi trường mới này tạo cho tôi nhiều cảm xúc. Sau đó là Thánh lễ, thánh lễ đầu tiên trong nguyện đường nhà chính, với bao cảm xúc lẫn lộn : lo sợ, hoang mang, lạ lẫm nhưng tôi cố gắng dâng thánh lễ sốt sắng để xin Chúa ban ơn dẫn dắt tôi trong môi trường khá mới lạ và quan trọng này.
Thời điểm đó, tập sinh và thử sinh tuy sống trong một nhà, ăn cơm chung một mâm, nhưng trong sinh hoạt cũng có những giới hạn, các thử sinh và tập sinh không được thoải mái nói chuyện với nhau, trừ giờ chơi chung và khi có chuyện gì thắc mắc cần hỏi han!
Thời khóa biểu của chúng tôi là : nguyện ngắm 30 phút, thánh lễ, và kinh nguyện buổi sáng. Sau khi điểm tâm sáng, chúng tôi đi lao động một giờ ba mươi phút, kết hợp với hít thở ánh sáng ban mai. Ngày thứ tư được nghỉ học buổi sáng do đó chúng tôi lao động tới 10 giờ. Công việc lao động cũng nhẹ nhàng, khi thì hái chè, làm cỏ, lúc tưới rau. Khi trời đã nắng to, chúng tôi về và lên lớp, các môn học thời đó cũng giới hạn và đơn giản : Giáo lý; Tu đức do cha bề trên Gioan Baotixita hướng dẫn; Giáo luật; nhân bản ( chị giáo ). Toàn là cây nhà lá vườn. Chương trình học của tập viện thời ấy cũng đơn giản, chẳng có thần học, chỉ có môn giáo luật, một tập quay roneo giấy vàng mỏng mang nội dung “vươn đến trọn lành”. Thời bấy giờ chưa có máy in, chưa có máy photo. Bên cạnh những giờ học chúng tôi cùng tham dự các giờ kinh nguyện với nhà chính.
Đời sống đạo đức thiêng liêng : có bà Tập đồng hành và hướng dẫn. Các thử sinh và tập sinh tự lên chương trình cho bản thân mình. Chưa có quy chế huấn luyện chung, không có cha linh hướng đồng hành riêng như bây giờ. Và có một cha giải tội khác thường cho chị em.
Trong đời sống cộng đoàn, tập sinh và thử sinh cũng ít trên dưới hai lớp trên dưới 20 người, đặc biệt có thêm 10 chị Mến Thánh Giá Thủ Đức được gửi trọ để làm năm tập ngặt. Các chị nhà tập luôn nêu gương sáng cho chúng tôi, các chị rất chịu khó và thường hay hy sinh nhường nhịn, luôn gánh lấy những công việc nặng nhọc cho các em, nên mọi sinh hoạt cũng nhẹ nhàng. Chúng tôi học được từ các chị gương biết quan tâm đến nhu cầu của người khác, nhất là những người bé nhỏ. Chị giáo cũng luôn nhắc nhở chúng tôi phải học cách ứng xử sao cho có “ ý ăn, ý ở” (ngôn ngữ của thời đó!)
Thời gian nhà thử là 2 năm, một năm tại viện và một năm thực tập tông đồ. Sau một năm tại viện, chúng tôi đi thực tập tông đồ tại các tu viện 9 tháng, đây là thời gian giúp chúng tôi trải nghiệm đời sống cộng đoàn và đồng thời để cộng đoàn đánh giá và chọn lựa các ơn gọi tương lai. Công việc của chúng tôi tại nơi thực tập lúc đó cũng đa dạng, và đúng nghĩa là em út trong nhà… công tác, sinh hoạt… cũng may là lúc ấy tinh thần tu còn cao, sức khỏe còn dồi dào nên chúng tôi vượt qua được tất cả với sự nhiệt thành, dấn thân và ước ao trở thành một nữ tu tương lai. Và nhờ ơn Chúa thương, chúng tôi đã được duyệt xét trở lại Tập viện sau một năm thử thách.
Về tập viện, tuy còn là tập sinh nhưng chúng tôi luôn được nhắc nhủ sống như một nữ tu tương lai. Về cách thực hành ba lời khuyên Phúc Âm, đặc biệt đời sống khó nghèo. Đồ dùng, giầy dép cũng rất đơn giản, không kiểu cách. Chị giáo mua chung, đem về ai đi vừa đôi nào là lấy đôi đó, không tự mua sắm theo ý thích.
Vào ngày cuối tuần bà tập và chị giáo thường ra phố Bảo Lộc để mua sắm những đồ cần dùng cho chị em, mỗi lần như thế chúng tôi lại được ăn bánh tây, loại bánh mì Sài-gòn to và dài, niềm vui rất đỗi bình thường đan xen một chút hạnh phúc khi được thưởng thức cả một bàn bơ, mít, quả sữa được bày la liệt trên bàn mỗi bữa goute và thêm những tiếng cười ‘zòn zã’ vang lên trong phòng cơm mỗi ngày lễ nghỉ.
Hôm nay, ngồi điểm lại những khuôn mặt đã chung sống trong mái nhà thân thương ấy, có người đã về với Chúa, có người ra đời sống đời hôn nhân thật hạnh phúc, nhưng cũng có chị em lỡ lầm đáng thương ! Có chị đã chuyển dòng… Hy vọng mỗi chị em đã ý thức và cố gắng để không phải nuối tiếc như lời sách giảng viên đã viết : “Giữa tuổi thanh xuân, bạn hãy tưởng nhớ Đấng đã dựng nên mình. Đừng chờ đến ngày tai ương ập tới, đừng chờ cho năm tháng qua đi để rồi tôi phải nói : “tôi chẳng có được niềm vui nào trong thời gian đó cả”!(Gv 12,1).
Dù thế nào thì cũng đã đến lúc phải đổi mới, không nuối tiếc vì thực ra : tất cả tạo vật dưới gầm trời này đều phải theo quy luật của thời gian, như sách giảng viên đã nói :
Ở dưới bầu trời này,
mọi sự đều có lúc,
mọi việc đều có thời:
một thời để chào đời,
một thời để lìa thế…
một thời để phá đổ,
một thời để xây dựng…
một thời để đánh mất,
một thời để giữ lại
một thời để vất đi…(Gv 3)
Vâng, đã đến lúc, đến thời phải vất đi những gì lỗi thời, phá đổ những gì là cũ kỹ, buông bỏ những gì cồng kềnh, cản trở ta trên con đường hoàn thiện. Hội nhập với thời đại một cách khôn ngoan.
Ước mong và cầu nguyện mỗi ngày để công trình vật chất đang xây dựng tiến hành trong bình an và sớm hoàn thành tốt đẹp. Bên cạnh công trình vật chất đang thi công, chúng ta không quên vun trồng bản thân mỗi người cho đẹp hơn, giá trị và phong phú hơn về cả trí tâm đức.
Lạy Chúa, chúng con xác tín rằng :
Nếu như Chúa chẳng xây nhà,
thợ nề vất vả chỉ là uổng công.
Thành kia mà Chúa không phòng giữ,
uổng công người trấn thủ canh đêm…
Vì vậy chúng con xin ký thác công trình này từ khởi sự cho đến hoàn thành trong tình thương quan phòng của Chúa. Xin Chúa chúc lành, ban bình an và ban cho Hội Dòng luôn có những điều kiện thuận lợi để công trình sớm được hoàn tất theo thánh ý Chúa. Amen.
Hoa Mùa Xuân