BÀI ĐỌC I: Am 8, 4-7
Hãy nghe đây, hỡi những ai đàn áp kẻ nghèo khó, và muốn tiêu diệt hết những kẻ bần cùng trong cả nước. Các ngươi bảo: “Bao giờ qua tuần trăng mới để chúng tôi bán hàng? Khi nào hết ngày Sabbat để chúng tôi bán lúa mạch. Chúng tôi sẽ giảm lường đong, tăng giá và làm cân giả. Chúng tôi sẽ lấy tiền mua người nghèo, lấy đôi dép đổi lấy người túng thiếu. Chúng tôi sẽ bán lúa mục nát”. Vì Giacóp kiêu căng, Chúa đã thề rằng: “Ta sẽ không bao giờ lãng quên tất cả các việc chúng làm cho đến cùng”.
BÀI ĐỌC II: 1 Tm 2, 1-8
Trước tiên, cha khuyên hãy cầu xin, khẩn nguyện, kêu van và tạ ơn cho mọi người: cho vua chúa, và tất cả những bậc vị vọng, để chúng ta được sống bằng yên vô sự, trong tinh thần đạo đức và thanh sạch. Đó là điều tốt lành và đẹp lòng Đấng Cứu Độ chúng ta là Thiên Chúa. Người muốn cho mọi người được cứu rỗi và đến nhận biết chân lý. Vì chỉ có một Thiên Chúa, và một Đấng Trung Gian giữa Thiên Chúa và loài người, là Đức Giêsu Kitô, cũng là con người. Người đã phó mình làm giá cứu chuộc thay cho mọi người, để nên chứng tá trong thời của Người, mà vì chứng tá đó, cha đã được đặt lên làm kẻ rao giảng, làm Tông đồ (cha nói thật chứ không nói dối), và làm Thầy dạy dân ngoại trong đức tin và chân lý. Vậy cha muốn rằng những người đàn ông cầu nguyện trong mọi nơi, hãy giơ lên hai tay thanh sạch, không oán hờn và cạnh tranh.
PHÚC ÂM: Lc 16, 1-13
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: ”Một người phú hộ kia có một người quản lý, và người này bị tố cáo đã phung phí của chủ. Ông chủ gọi người quản lý đến và bảo rằng: ‘Tôi nghe nói anh sao đó? Anh hãy tính sổ công việc quản lý của anh, vì từ nay, anh không thể làm quản lý nữa’. Người quản lý nghĩ thầm rằng: ‘Tôi phải làm thế nào, vì chủ tôi cất chức quản lý của tôi? Cuốc đất thì không nổi, ăn mày thì hổ ngươi. Tôi biết phải liệu thế nào, để khi mất chức quản lý, thì sẽ có người đón tiếp tôi về nhà họ’. “Vậy anh gọi từng con nợ của chủ đến và hỏi người thứ nhất rằng: ‘Anh mắc nợ chủ tôi bao nhiêu?’ Người ấy đáp: ‘Một trăm thùng dầu’. Anh bảo người ấy rằng: ‘Anh hãy lấy văn tự, ngồi xuống mau mà viết lại: năm mươi’. Rồi anh hỏi người khác rằng: ‘Còn anh, anh mắc nợ bao nhiêu?’ Người ấy đáp: ‘Một trăm giạ lúa miến’. Anh bảo người ấy rằng: ‘Anh hãy lấy văn tự mà viết lại: tám mươi’. Và chủ khen người quản lý bất lương đó đã hành động cách khôn khéo: vì con cái đời này khi đối xử với đồng loại thì khôn khéo hơn con cái sự sáng. “Phần Thầy, Thầy bảo các con: Hãy dùng tiền của gian dối mà mua lấy bạn hữu, để khi mất hết tiền bạc, thì họ sẽ đón tiếp các con vào chốn an nghỉ đời đời. “Ai trung tín trong việc nhỏ, thì cũng trung tín trong việc lớn; ai gian dối trong việc nhỏ, thì cũng gian dối trong việc lớn. Vậy nếu các con không trung thành trong việc tiền của gian dối, thì ai sẽ giao phó của chân thật cho các con? “Không đầy tớ nào có thể làm tôi hai chủ: vì hoặc nó ghét chủ này và mến chủ kia; hoặc phục chủ này và khinh chủ nọ. Các con không thể làm tôi Thiên Chúa mà lại làm tôi tiền của được”.
Suy Niệm 1: LÀM TÔI THIÊN CHÚA HAY LÀM TÔI TIỀN CỦA?
Tiền đồng Việt Nam đang trên đà mất giá. Nhiều hình ảnh cho thấy ở phía bắc người ta xếp hàng rồng rắn để mua vàng, bởi lo sợ lạm phát và không muốn cất giữ tiền mặt… Hai trong ba Bài Đọc Lời Chúa hôm nay cũng nói về tiền, nhưng không phải nói riêng về tiền mặt, mà về tiền bạc của cải cách chung. Lời Chúa cảnh giác chúng ta về thái độ đối với tiền của.
Trước hết, một cách đầy hình tượng, đoạn sách Amos (8,4-7) vạch trần lòng tham tiền của trong toan tính của người ta: “Bao giờ qua tuần trăng mới để chúng tôi bán hàng? Khi nào hết ngày Sabbat để chúng tôi bán lúa mạch. Chúng tôi sẽ giảm lường đong, tăng giá và làm cân giả. Chúng tôi sẽ lấy tiền mua người nghèo, lấy đôi dép đổi lấy người túng thiếu. Chúng tôi sẽ bán lúa mục nát”… Đó là lòng tham đến mức kiếm lợi bất chấp tất cả, kể cả “lấy tiền mua người nghèo”, nghĩa là bị ám ảnh bởi kiếm lợi đến mức sẵn sàng chà đạp phẩm giá con người.
Thái độ ấy rõ ràng chống lại đường lối của Thiên Chúa, Đấng bênh vực người nghèo vì quí trọng phẩm giá con người của họ, phẩm giá mà chính Thiên Chúa đã ban cho. Như lời Thánh vịnh 112 (Đáp ca): “Hãy ngợi khen Chúa, Đấng nâng cao kẻ túng thiếu từ chỗ bụi tro, và cất nhắc bạn cơ bần từ nơi phấn thổ, hầu cho họ ngồi với những bậc quân vương, với những bậc quân vương của dân Người”… Có thể diễn dịch: Thiên Chúa ưu ái nâng đỡ những người nghèo, không có tiền của, Ngài nâng họ lên ngang bậc quân vương (là địa vị cao nhất trên trần đời này trong ước mơ của nhiều người!)…
Giáo huấn của Chúa Giêsu về thái độ đối với tiền của thật rõ ràng, quyết liệt, và dứt khoát. Phải từ bỏ, siêu thoát… Phải dùng tiền của trong tư cách người quản lý khôn ngoan sáng suốt, chứ không để tiền của dẫn dụ và kiểm soát mình… Phải luôn cảnh giác cái nguy cơ xem tiền của là quan trọng nhất, quan trọng hơn cả Thiên Chúa trong lòng mình… Tiền của không quan trọng hơn cũng không quan trọng bằng Thiên Chúa! “Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa vừa làm tôi tiền của được” (x. Lc 16,1-13).
Đặt tiền của vào đúng chỗ của nó, có một thái độ và tương quan đúng đắn với nó, chúng ta mới có thể cảm nghiệm được điều mà thánh Phaolô khuyến dụ trong Thư 1 Timôthê (2,1-8), đó là “sống bằng yên vô sự, trong tinh thần đạo đức và thanh sạch”. Đó là “điều tốt lành và đẹp lòng Ðấng Cứu Ðộ chúng ta là Thiên Chúa, Người muốn cho mọi người được cứu rỗi và nhận biết chân lý”…
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
………………..
Suy Niệm 2: DỨT KHOÁT CHỌN LỰA CHÚA TRÊN TIỀN CỦA
Tuần trước chúng ta được mời gọi chiêm ngưỡng tình yêu vô điều kiện Thiên Chúa dành cho những người được cho là tội lỗi. Tuần này, lời Chúa mời gọi chúng ta phải biết hành xử thế nào khi đã được tha thứ và hoà giải với Chúa [với anh chị em mình]. Bài đọc 1 hôm nay, Ngôn sứ Amos khuyến cáo những người “đàn áp người cùng khổ và tiêu diệt kẻ nghèo hèn trong xứ” (Am 8:4). Ngôn sứ Amos là ngôn sứ chống lại sự bất công trong xã hội. Sứ điệp của ngôn sứ là nói về việc Đức Chúa đứng về phía những những người nghèo, những người bị áp bức để bảo vệ quyền lợi của họ. Điều này được diễn tả trong những lời Đức Chúa phán: “Ta sẽ chẳng bao giờ quên một hành vi nào của chúng” (Am 8:7). Những hành vi mà Đức Chúa không quên là những hành vi bất công mà những người “đàn áp người cùng khổ và tiêu diệt những kẻ nghèo trong xứ” là (1) bày thóc bán lúa với giá “cắt cổ”; (2) làm cho cái đấu nhỏ lại, cho quả cân nặng thêm để “ăn bớt” của dân; (3) làm lệch cán cân “công bình” để đánh lừa thiên hạ; (4) lấy tiền bạc mua đứa cơ bần, đem đôi dép đổi lấy tên cùng khổ làm đầy tớ; (5) bán lúa nát gạo mục (x. Am 8:5-6). Những hành vi của họ là những hành vi bất công, chèn ép người nghèo và cô thế cô thân. Nhưng Đức Chúa không bao giờ quên một hành vi nào. Chi tiết này nhắc nhở chúng ta phải cẩn thận về hành vi của mình.
Trong bài đọc 2, Thánh Phaolô mời gọi chúng ta, những người đã cảm nghiệm được tình yêu tha thứ của Chúa hãy sống một cuộc sống cho đẹp lòng Ngài. Thánh nhân cũng chỉ ra cho chúng ta cách thức để sống đẹp lòng Chúa, đó là chúng ta “ai nấy dâng lời cầu xin, khẩn nguyện, nài van, tạ ơn cho tất cả mọi người, cho vua chúa và tất cả những người cầm quyền, để chúng ta được an cư lạc nghiệp mà sống thật đạo đức và nghiêm chỉnh” (1 Tm 2:1-2). Một cách cụ thể hơn, để sống đẹp lòng Chúa, chúng ta phải chạy đến với Đức Giêsu Kitô, Đấng trung gian giữa Thiên Chúa và loài người và là Đấng đã tự hiến làm giá chuộc mọi người (1 Tm 2:5-6). Chúng ta phải học ở nơi Đức Giêsu nghệ thuật tự hiến chính mình để yêu thương và phục vụ anh chị em. Nói tóm lại, để sống đẹp lòng Thiên Chúa, chúng ta phải trở nên như Đức Giêsu Kitô, Đấng là con yêu dấu của Chúa Cha và Chúa Cha hài lòng về Ngài.
Bài Tin Mừng hôm nay thuật lại cho chúng ta câu chuyện về người quản gia. Chúng ta thường gọi dụ ngôn hôm nay là Dụ Ngôn Người Quản Gia Bất Lương. Để hiểu dụ ngôn này, chúng ta cần lưu ý rằng, trong dụ ngôn này, Chúa Giêsu nói với các “môn đệ.” Nếu xem xét kỹ dụ ngôn này, chúng ta thấy hình ảnh “người con thứ” trong Dụ Ngôn Người Cha Nhân Hậu [chúng ta nghe tuần trước] được phản chiếu trong hình ảnh người quản gia. Điều này được diễn tả trong “cáo danh” nhắm đến người quản gia, đó là “phung phí của cải nhà ông” [như đứa con thứ phung phí hết tài sản của cha, là phần gia nghiệp anh được hưởng]. Chi tiết đầu tiên này mời gọi chúng ta xem xét lại cách thức chúng ta sử dụng “những của cải được trao cho chúng ta quản lý” như thế nào. Chúng ta đang sử dụng những của cải được trao để làm lợi cho chính mình hay cho người khác.
Dụ ngôn này phải được hiểu dưới ánh sáng của dụ ngôn người đầy tớ trung thành: phân phát của ăn đúng thời đúng buổi. Vì không phải của cải là của mình, chúng ta phải sử dụng những thứ được trao theo ý chủ, là sinh lợi cho người khác. Đây là sợi chỉ nối kết những câu chuyện [giáo huấn] “không liên quan” đến nhau trong chương 16 này. Chúng ta có thể chia bài Tin Mừng hôm nay ra làm ba phần: phần 1 (Lc 16:1-8) kể về Dụ Ngôn Người Quản Gia; phần 2 là giáo huấn của Chúa Giêsu về việc sử dụng tiền của (Lc 16:9-12); và trong phần 3 Chúa Giêsu đưa ra cho các môn đệ một kết luận về sự chọn lựa giữa Thiên Chúa và tiền của vì họ chỉ có thể phục vụ một trong hai mà thôi (Lc 16:13).
Như chúng ta đã trình bày, Dụ Ngôn Người Quản Gia kết thúc với câu 8: “Và ông chủ khen tên quản gia bất lương đó đã hành động khôn khéo.” Tại sao ông chủ lại “khen” người quản gia khi ông ta là người “bất lương.” Qua dụ ngôn này, Chúa Giêsu muốn nói điều gì? Theo các học giả Kinh Thánh, Thánh Luca thường dùng “chuyện kể” thay vì “dụ ngôn” để gây chú ý cho người nghe. Câu chuyện Người Quản Gia Bất Lương có thể được giải thích theo hai hướng: (1) Lối giải thích mà nhiều người sử dụng [và nghe] tạo ra nhiều vấn đề. Đó là lối giải thích cho rằng Chúa Giêsu dạy các môn đệ bắt chước hành động bất lương của người quản gia (x. câu 5-7). Nhìn từ khía cạnh luân lý, giáo huấn như thế không thể chấp nhận. Theo các học giả Kinh Thánh, điều Chúa Giêsu muốn các môn đệ bắt chước là sự “khôn khéo” của người quản gia trong việc sử dụng của cải [mặc dù những của cải này không thuộc về mình]. Nói cách cụ thể hơn, điều Chúa Giêsu nhắm đến là các môn đệ phải biết dùng của cải mình có [của cái Chúa ban] để sinh lợi cho người khác, nhất là những người thiếu thốn, nghèo khổ. (2) Lối giải thích thứ hai xem câu chuyện này như một dụ ngôn về Nước Thiên Chúa. Theo lối giải thích này, điểm tương đồng giữa những hành động trong dụ ngôn và thính giả của Chúa Giêsu trên hành trình Ngài lên Giêrusalem, đó là người quản gia rất dứt khoát [kiên quyết] khi đối diện với khủng hoảng và khó khăn. Cũng vậy, thính giả của Chúa Giêsu là những người đang lưỡng lự trong chọn lựa của họ để theo Chúa Giêsu và sứ điệp Nước Thiên Chúa của Ngài phải dứt khoát trong chọn lựa. Điều này giải thích cho câu kết của bài Tin Mừng, đó là việc Chúa Giêsu khẳng định: “Không ai làm tôi hai chủ.” Họ phải dứt khoát chọn lựa! Chúng ta cũng phải dứt khoát và kiên định trong chọn lựa của chúng ta. Nhiều lần, chúng ta đã chọn tiền, tài, danh vọng hơn là chọn Chúa. Chúng ta phục vụ những ông chủ thế gian hơn là Thiên Chúa. Đây là lời mời gọi để chúng ta xem lại đức tin dễ “bị lung lay” của chúng ta. Trong lối giải thích thứ hai này, chúng ta cũng tìm thấy một điểm tương đồng khác dựa trên sự khác biệt, đó là “cảm thức về đức công bình” được áp dụng trong biểu tượng vương quốc không tương hợp với lối hành xử của người chủ trong câu 8. Làm thế nào mà người chủ khen hành động của người quản gia bất lương đã gây ra tổn hại cho mình và không xử phạt? Có phải tiêu chuẩn về đức công bình bị phủ nhận trong Vương Quốc mà Chúa Giêsu rao giảng? Câu trả lời cho những câu hỏi này là: Trong Vương Quốc công bình và uy quyền mà Chúa Giêsu giảng dạy, những người chủ không theo lẽ công bằng “kiểu đổi chác.” Hướng giải thích này chỉ cho thấy ý nghĩa của dụ ngôn này tương hợp với mệnh lệnh yêu thương kẻ thù (x. 6:27-35) và giáo huấn về việc không trả thù và yêu thương những người bắt bớ mình (x. Lc 9:51-55; 10:29-37; 17:11-19; 22:47-55; 23:34).
Phần 2 là trung tâm lời dạy Chúa Giêsu muốn nói với các môn đệ. Nhiều lối giải thích khác nhau được đưa ra cho phần này. Nhưng chung quy, các lối giải thích đó tập trung vào việc sử dụng của cải và ví dụ quan trọng về lối suy luận hai chiều của Thánh Luca, đó là tiền của có thể cám dỗ người môn đệ từ bỏ Thiên Chúa, nhưng người môn đệ phải sử dụng tiền của – ngay bây giờ – cho việc bố thí. Câu nói của Chúa Giêsu: “Quả thế, con cái đời này khôn khéo hơn con cái ánh sáng khi xử sự với người đồng loại,” ám chỉ việc người quản gia là người đại diện cho lối đáp trả rất nhanh nhẹn của những người thuộc thế hệ này khi đối xử với nhau và đối nghịch với sự đáp trả mang tính “lờ mờ” của các môn đệ trước sứ điệp của Chúa Giêsu về Nước Thiên Chúa. Khi dạy các môn đệ dùng “Tiền Của bất chính mà tạo lấy bạn bè,” Chúa Giêsu muốn nhắc nhở các môn đệ rằng mọi tiền của [thứ mà các môn đệ đặt niềm tin tưởng vào] thuộc về thế hệ này. Họ không thể mang theo khi từ giã thế hệ này. Vì vậy, người môn đệ phải chuyển đổi tiền của thành “tiền vốn trên trời” bằng cách chia sẻ cho người khác, đặc biệt là những người nghèo khổ. Chúng ta thấy điều này được diễn tả trong những lời sau: “Phần Thầy, Thầy bảo cho anh em biết: hãy dùng Tiền Của bất chính mà tạo lấy bạn bè, phòng khi hết tiền hết bạc, họ sẽ đón rước anh em vào nơi ở vĩnh cửu” (Lc 16:9). Tạo bạn bè trong “trong thế hệ này,” để khi chết [hết tiền bạc], chúng ta sẽ được rước vào “nơi ở vĩnh cửu.” Những lời này mời gọi chúng ta nhìn lại sự quảng đại của mình trong việc chia sẻ cho người khác. Người ta thường nói: Không ai nghèo đến nỗi không có gì để cho, và cũng không ai giàu đến nỗi không còn gì để nhận. Ai trong chúng ta cũng thiếu thốn cái này hay cái khác. Người thì thiếu thốn tiền của, kẻ thì thiếu thốn tình thương; người thì thiếu thốn chén cơm, kẻ thì thiếu thốn nụ cười. Hãy sử dụng tất cả những gì mình được ban để chia sẻ cho nhau, hầu khi chết chúng ta sẽ được đón nhận vào nơi ở vĩnh cửu.
Trong phần 2, Chúa Giêsu cũng dạy các môn đệ về sự trung tín: “Ai trung tín trong việc rất nhỏ, thì cũng trung tín trong việc lớn; ai bất lương trong việc rất nhỏ, thì cũng bất lương trong việc lớn” (Lc 16:10). Những lời này nói cho chúng ta biết về mục đích của dụ ngôn Người Quản Gia Bất Lương, đó là sự khẩn thiết của sự trung thành mỗi ngày. Nếu người môn đệ chia sẻ của cải của mình, là thứ mình được “giao phó” [bởi Thiên Chúa], thì họ sẽ được trao cho kho tàng ở trên trời, là “của cải dành riêng” cho họ (x. Lc 16:11-12). Chi tiết này mời gọi chúng ta nhìn lại cuộc sống của mình. Chúng ta đã được trao ban cho nhiều món quà về vật chất và thiêng liêng. Chúng ta phải biết rằng, những món quà này được giao phó cho chúng ta hầu giúp chúng ta chia sẻ cho người khác để rồi chuẩn bị cho mình một kho tàng trên trời của riêng mình. Hãy cho đi ở dưới đất, để nhận lại ở trên trời.
Bài Tin Mừng kết với những lời khuyến cáo sau [trong phần 3]: “Không gia nhân nào có thể làm tôi hai chủ, vì hoặc sẽ ghét chủ này mà yêu chủ kia, hoặc sẽ gắn bó với chủ này mà khinh dể chủ nọ. Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa, vừa làm tôi Tiền Của được” (Lc 16:13). Trong những lời này, Chúa Giêsu ám chỉ việc người môn đệ phải hoàn toàn trung thành [trung tín] với Thiên Chúa hoặc chống lại sự nô lệ cho tiền của, đồng thời người môn đệ trung tín với Thiên Chúa qua việc chia sẻ tiền của cho người khác, đặc biệt là những người thiếu thốn. Lời khuyến cáo này cũng nhắm đến chúng ta, những người đang sống trong một thế hệ tôn vinh tiền của và sự giàu sang. Chúng ta đang phục vụ ai: Thiên Chúa hay tiền của?
Lm. Anthony, SDB.
………………………
Suy Niệm 3: TÍCH TRỮ CỦA CẢI THIÊNG LIÊNG
A. DẪN NHẬP
Người ta thường nói :”Có tiền mua tiên cũng được”. Nhiều người cho rằng với đồng tiền thì làm gì cũng được, muốn gì cũng có vì đồng tiền là vạn năng ! Nhưng có những cái mà với đồng tiền người ta không thể sắm được, ví dụ Nước Trời, phần rỗi linh hồn. Nhân dịp này, Đức Giêsu đưa ra dụ ngôn “Người quản gia bất lương” để khuyến khích chúng ta phải biết cách dùng của cải, nhất là phải khôn ngoan trong việc lo cho tương lai của mình, tức là phần rỗi đời đời của mình trên Nước Trời.
Dụ ngôn hôm nay có thể gây hiểu lầm cho nhiều người. Mới đọc qua, ta thấy Đức Giêsu như khen nguời quản lý bất lương đã khôn khéo dùng mánh lới để kiếm được bạn hữu sau khi bị ông chủ thải hồi. Xem ra Đức Giêsu cho phép chúng ta theo gương người quản gia này để dùng mọi mánh lới khôn khéo mà tìm lợi cho mình. Nhưng đọc kỹ, ta thấy Đức Giêsu không khen việc làm bất lương của anh ta mà chỉ khen cái khôn khéo của anh ta trong việc biết lo cho tương lai của mình. Qua dụ ngôn này, Đức Giêsu khuyến khích chúng ta phải biết lo cho cho phần rỗi của mình giống như người quản gia bất lương biết lo cho tương lai vật chất của anh ta.
Tất cả chúng ta đều là quản gia của Chúa vì tất cả những gì chúng ta có là do Chúa ban, như thánh Phaolô nói:”Có gì mà bạn đã không nhận nơi Chúa”. Với tư cách quản gia, chúng ta phải trung thành quản lý tài sản mà Chúa đã trao phó, phải biết làm lợi ra, phải biết chia sẻ và biết dùng tài sản này mà mua được phần rỗi của mình trên Nước Trời.
B. TÌM HIỂU LỜI CHÚA
+ Bài đọc 1 : Am 8,4-7.
Tiếng kêu của tiên tri Amos cách Đức Giêsu 800 năm mà hôm nay vẫn còn hợp thời. Ông được đời sau đánh giá là lương tâm của thời đại ông, một thời đại đầy dẫy bất công xã hội và người nghèo bị bóc lột đến tận xương tủy. Ông lên án những tội của người giầu :
– Ngay những ngày lễ cũng bị sử dụng cho việc buôn bán để kiếm lời.
– Họ gian lận bằng cách thu hẹp đấu lại và làm nặng thêm quả cân.
– Khai thác và bóc lột những người nghèo khó.
Nhà tiên tri đã cảnh cáo:”Chẳng bao giờ Ta sẽ quên một hành vi nào của chúng”(Am 8.7).
+ Bài đọc 2 : 1Tm 2,1-8.
Thánh Phaolô chỉ dẫn cho Timôthêô tổ chức lời kinh cho mọi người trong cộng đoàn phụng vụ. Phải có tinh thần liên đới trong khi cầu nguyện, nghĩa là Kitô hữu đại diện cho nhân lọai, liên kết với nhân lọai trước mặt Thiên Chúa.
Khi cầu nguyện, người Kitô hữu mở rộng lòng ra ôm lấy thế giới để tạ ơn, để cầu xin với mọi người và cho mọi người. Tại sao lại có nhiệm vụ ấy ? Bởi vì Thiên Chúa của người Kitô hữu là Thiên Chúa của tất cả mọi người và Ngài muốn tất cả được ơn cứu rỗi. Riêng vị sứ giả Tin mừng càng phải làm chứng về điều này cách hăng say hơn.
+ Bài Tin mừng : Lc 16,1-13.
Truyện người quản gia bất trung ta gặp thấy hằng ngày trong cuộc sống . Đối với dân Do thái, quản gia không phải chỉ là một trong những người làm mướn ăn lương của chủ, mà là một nhân vật rất có thế lực. Quản gia là người thay mặt chủ để lo những chuyện tài sản trong nhà. Do đó có quyền thu xếp tài sản của chủ cách nào tùy ý, miễn sao có lợi cho chủ thôi. Quản gia không có lương, nên thường tìm thu nhập thêm bằng cách kê thêm số của cho vay. Thí dụ cho vay 100 kê thành 120.
Đức Giêsu không khen cái hành vi bất chính của anh ta , nhưng khen cái sự khôn khéo biết lo cho tương lai. Bài học rút ra cho người Kitô hữu là khi phải lo phần rỗi linh hồn thì phải làm mọi chuyện để được cứu rỗi. Bằng cách nào ? Bằng cách chia sẻ với người nghèo. Không có cách nào giữ của chắc chắn hơn.
Trong khi xử dụng tiền của phải rất khôn ngoan, phải biến nó thành tôi tớ trung thành, đừng để nó trở thành ông chủ khắc nghiệt vì “Các con không thể làm tôi Thiên Chúa, vừa làm tôi tiền của được”(Lc 16,13).
C. THỰC HÀNH LỜI CHÚA
Cách dùng tiền của đời này
I. DỤ NGÔN NGƯỜI QUẢN GIA BẤT LƯƠNG
Để dạy ta phải biết lo xa cho đời sống tương lai của linh hồn mình, Đức Giêsu đưa ra dụ ngôn nói về một người quản gia biết lo xa cho đời sống vật chất của mình.
- Người quản gia ở Palestine
Tại Palestine có nhiều địa chủ vắng mặt ở lãnh địa của mình nên tất cả công việc của ông được trao vào tay người quản gia của ông. Theo luật Do thái, người quản gia không phải là một nhân viên được trả công, nhưng toàn quyền thay mặt chủ và chủ phải tôn trọng những dịch vụ buôn bán của người quản gia.
Trong trường hợp người quản gia bất trung phung phí của chủ, luật pháp cũng không có biện pháp nào bắt buộc ông phải hoàn lại của đã mất, chỉ có cách là sa thải. Sau khi nhận được giấy sa thải, người quản gia phải tính sổ liệt kê tài sản, việc này cần một thời gian chuẩn bị. Trong thời gian này ông vẫn là người đại diện của chủ, được luật pháp cho phép hành động nhân danh chủ. Ở đây, người quản gia bị ông chủ là nhà phú hộ khiển trách, vì đã phung phí của chủ và đó là hành vi bất lương và gian dối của người quản gia, khiến ông chủ sa thải.
- Kế họach của người quản gia
Ở trong tình tình trạng này, người quản gia phải suy nghĩ về số phận tương lai của mình sau khi bị sa thải. Làm việc bằng chân tay thì không quen vì xưa nay chuyên ăn trên ngồi trốc rồi. Phải liệu cách nào để sau khi mất chức quản gia, thì sẽ có người đón tiếp mình về nhà họ.
Thế là không chút chần chừ, ông cho gọi “từng con nợ”của chủ lại, và trước mặt mình, anh ta cho phép họ sửa lại số nợ. Đúng là dịp may hiếm có, bởi vì thủ đoạn này cho phép giảm món nợ từ 100 thùng dầu xuống chỉ còn 50 (bớt khoảng 2000 lít), và từ 100 giạ lúa xuống chỉ còn 80 (bớt khoảng 6000 ký).
Từ nay mọi người đều đồng lõa với nhau giữ kín bí mật : đám con nợ dĩ nhiên sẵn lòng giữ thinh lặng để được hưởng một vụ làm ăn quá lời; còn người quản gia thì an tâm “sau khi mất chức quản gia, sẽ có người đón rước mình về nhà họ”.
Dụ ngôn người quản gia bất lương là một trong những đoạn Tin mừng từng bị hiểu sai nhiều nhất : bao nhiêu người đã xem đây như bằng chứng Đức Giêsu cho phép làm điều bất lương. Thọat nghe ta lấy làm vấp phạm khi Đức Giêsu lên tiếng khen người quản lý bất lương đã hành động cách tinh quái. Lẽ ra thì Ngài phải kết án việc làm gian lận của người quản lý hay ít ra cũng chỉ trích cái hành động cướp gạt của anh ta như tiên tri Amos đã tố cáo những tệ đoan xã hội thời bấy giờ. Amos mô tả việc người giầu có nóng lòng chờ đợi cho qua ngày lễ nghỉ để họ có thể lường gạt và bóc lột người nghèo (Am 8,5-6).
Tuy nhiên, đi sâu vào vấn đề ta thấy Đức Giêsu không khích lệ việc người quản gia phung phí tài sản của chủ. Thực ra, Ngài chỉ khen cái mánh lới của anh ta mà thôi. Ngài khen người quản gia có khả năng hành động kịp thời và quyết liệt khi bị giồn vào thế chân tường. Rồi từ đó Ngài kết luận : “Con cái đời này khi đối xử với đồng loại thì khôn hơn con cái ánh sáng” (Lc 16,8).
Và rồi Đức Giêsu thách thức ta : Hãy dùng tiền của bất chính mà tạo lấy bạn bè, phòng khi hết tiền bạc, họ sẽ đón rước các con vào nơi ở vĩnh cửu (Lc 16,9). Nghĩa là con cái ánh sáng cần phải xử sự cách khôn khéo để làm sao tiền bạc không trở nên một thế lực thống trị và biến chúng ta thành nô lệ; trái lại, cần phải biến nó thành phương tiện phục vụ con người thông qua làm phúc bố thí chứ không phải bo bo giữ cho riêng mình. Người Kitô hữu nhớ rằng, tiền bạc không phải là cùng đích mà chỉ là phương tiện. Chúng ta xử sự thế nào để tiền của không cản trở bước đường đi đến đời sống vĩnh cửu khi chúng ta nhắm mắt xuôi tay.
II. NÓI VỀ TIỀN CỦA
- Tiền của là những gì ?
Tiền của đây nói chung là gia tài hay tài sản, là tất cả những gì mình có. Gia tài vật chất là của cải, là thân xác, là địa lợi chung quanh. Gia tài tinh thần là tài năng, tâm trí, đức hạnh, linh hồn. Gia tài vô cùng quí giá là nguồn sống vô biên tuôn trào từ các bí tích, từ lời hằng sống , từ trái tim và thần khí của Đức Giêsu… Tất cả những cái đó ta phải “quản lý”.
Chúa sẽ yêu cầu chúng ta phải phúc trình về chúng. Ta không có quyền “phung phí” những ơn mà Thiên Chúa đã trao cho chúng ta. Ai là người quản lý trung tín và khôn ngoan thì biết khôn khéo dùng những gia tài ấy để kinh doanh, phát triển, đầu tư vào những công trình chân chính mà mua lấy bạn bè, sắm lấy những kho tàng, sắm lấy những viên ngọc qúi trong Nước Thiên Chúa. Đó là cách xử sự khôn khéo của con cái sự sáng.
- Sức mạnh của tiền bạc
Người đời thường nói :”Có tiền mua tiên cũng được, không tiền mua lược không xong”(Tục ngữ).Tiên là bà tiên, cô tiên, một hạng người đẹp cả người lẫn nết, không bao giờ chết, lúc biến lúc hiện do trí tượng tượng người ta hình dung ra. Tiên là một hạng người không có thực, vậy có tiền cũng không có thể mua.
Câu này cực tả cái giá trị của đồng tiền, đại ý nói rằng có tiền thì việc khó đến đâu , cũng làm được, của hiếm đến đâu cũng mua được. Không tiền thì cái tầm thường nhất cũng không mua được. Có câu tục ngữ tiếp theo câu trên :”Không tiền mua lược không xong”.
Người có tiền thì có thế, được nhiều người kiêng nể, có thể sai khiến được nhiều người, khiến họ phải hầu hạ, đưa rước và tạo thêm được nhiều kẻ nịnh hót :
Có tiền chán vạn người hầu,
Có bấc có dầu chán vạn người khêu.
(Ca dao)
Đồng tiền cũng có sức mạnh phi thường, nó có thể đổi trắng thay đen lòng người, nó có thể biến những con người lương thiện thành con người bất lương, mà nhiều người không thể cưỡng lại được :
Đồng tiền không phấn không hồ,
Đồng tiền khéo điểm, khéo tô lòng người.
(Ca dao)
Cổ nhân cũng đã có kinh nghiệm nên đã từng nói :”Hoàng kim hắc thế tâm nhân” : tiền của làm hoen ố lòng người.
Hành động của Giuđa đã nói lên kinh nghiệm đó. Giuđa là một trong 12 tông đồ thân tín của Đức Giêsu, được Ngài yêu thương tận tình, nhưng vì tham tiền, anh ta đã bán rẻ lương tâm, không còn nghĩ gì đến tình nghĩa thầy trò, sẵn sàng bán Ngài cho người Do thái với giá 30 đồng bạc. Quá rẻ ! Anh ta đã bị đồng tiền chi phối, không thể chống lại được.
- Nguy hiểm của tiền bạc
Có phải “Tiền là Tiên là Phật, là sức bật của lò so, là thước đo lòng người “ chăng ?
Qua tin tức báo chí và kinh nghiệm thực tế, có lẽ ta phải nhìn nhận sức mạnh của tiền tài quả là đáng sợ. Nó có thể làm mờ lương tri, biến chất lòng người, sụp đổ ý chí, lụi bại thanh danh, tiêu tan trách nhiệm… Thế nên có tiền tài và sử dụng làm sao cho tốt đẹp không phải là chuyện dễ.
Biết bao câu tục ngữ :”Tiền bạc là tên đầy tớ tốt nhưng là ông chủ xấu”. Tiền tài vừa nguy hiểm vừa đáng sợ mà ai cũng thích có nhiều, chỉ vì cái sức mạnh của nó, như câu tục ngữ của nước Nga :”Với một túi tiền treo nơi cổ, không ai có thể bị chết treo”.
Nhà thơ Tú Xương còn mỉa mai :
Ví thử trong tay tiền bạc có,
Nói dối như cuội chán người nghe.
Có thể nói tiền bạc là con dao hai lưỡi. Theo đó, càng nhiều tiền thì con dao hai lưỡi càng khó sử dụng.
Truyện : Lời khuyên của vị giáo trưởng.
Một lần kia, có một người giầu có nhưng keo kiệt đến gặp vị giáo trưởng của ông và xin giáo trưởng ban phép lành cho ông. Vị giáo trưởng đón tiếp ông nhà giầu một cách thân thiện và đưa vào phòng khách. Rồi giáo trưởng dẫn ông đến cửa sổ nhìn xuống đường phố và nói :
– Ông hãy nhìn ra kia và nói cho tôi biết ông thấy cái gì” ?
Ông nhà giầu đáp :
– Tôi thấy người ta đi qua, đi lại.
Rồi giáo trưởng đưa ông ra khỏi cửa sổ, dẫn ông ta đến trước một tấm gương to và nói:
– Ông hãy nhìn vào tấm gương này và nói ông thấy gì”.
Ông nhà giầu đáp ;
– Tôi thấy chính tôi”.
– Thế đấy, ông bạn, hãy để tôi giải thích ý nghĩa điều ấy cho ông. Cửa sổ làm bằng kính cũng giống như tấm gương này. Tuy nhiên, kính của tấm gương có trát lên một lớp bạc. Khi ông nhìn qua kính thường, ông thấy người khác. Nhưng khi ông tráng bạc, ông không còn thấy người khác nữa mà chỉ thấy chính ông. Khi ông chỉ quan tâm đến tiền bạc, ông không còn thấy người khác nữa mà chỉ thấy chính ông” (McCarthy).
- Tiền của và hạnh phúc
Tiền của là phương tiện chứ không phải là mục đích, nhưng có nhiều người coi đó là mục đích, là chúa tể. Càng có nhiều tiền của càng muốn có nhiều hơn. Họ theo đạo thờ thần Mammon. Tiếng Mammon chỉ chung những gì nghịch với Thiên Chúa, mà tiền của đứng hàng đầu.
Nhiều tiền bạc chưa chắc đã sung sướng, chưa chắc đã hạnh phúc. Có những trường hợp con người sa đọa, tội lỗi, hư hỏng, vì dư thừa tiền bạc, phủ phê vật chất thì sao ? Hoặc những gia đình giầu có nhưng sống ngột ngạt, bất hòa thường xuyên, chúng ta giải thích thế nào ? Bởi vì tiền là bạc. Bạc không chỉ là một loại quí kim, mà còn có nghĩa là bạc bẽo, bạc tình, bạc nghĩa. Vì tiền mà mất cha mất mẹ, mất vợ, mất chồng, mất bạn hữu, mất họ hàng.
Thi sĩ Nguyễn Du trong thi phẩm Kim Vân Kiều đã phải thú nhận :
Trong tay đã có đồng tiền
Dẫu lòng đổi trắng thay đen khó gì.
Nhà thơ Nguyễn bỉnh Khiêm cũng chua xót nói rằng :
Còn tiền, còn bạc, còn đệ tử,
Hết cơm, hết gạo, hết ông tôi.
Chúng ta không tìm thấy sự thỏa mãn và ý nghĩa cuộc sống trong của cải. Nhưng khi chúng ta sốt sắng phục vụ người khác, điều này đem lại cho chúng ta mục đích và ý nghĩa cuộc đời. Cho người khác là điều làm cho chúng ta cảm thấy mình sống mãi.
Henrik Ibsen nói:”Tiền bạc có thể mua vỏ ngoài của sự vật nhưng không thể mua cái lõi của chúng. Nó đem đến cho bạn thức ăn nhưng không đem đến sự ngon miệng, thuốc men nhưng không phải sức khỏe, sự quen biết nhưng không phải bạn bè, tôi tớ nhưng không phải lòng trung tín, những ngày đầy lạc thú nhưng không phải sự bình an và hạnh phúc”.
Đúng là :
Ăn cơm với thịt bò thì lo ngay ngáy,
Ăn cơm với cáy thì ngáy o o.
III. NGƯỜI QUẢN GIA TRUNG TÍN
- Người giầu có là quản gia của Thiên Chúa
Có lẽ một phần do ảnh hưởng của cuộc sống khó khăn, phần khác do quá tham lam mù quáng mà chúng ta đã có một suy nghĩ lệch lạc về của cải, đó là chúng ta cứ tưởng mình luôn làm chủ của cải. Nhưng nếu biết suy xét cẩn thận, chúng ta sẽ dễ dàng nhận ra của cải vật chất mà chúng ta đang có đều thuộc về Thiên Chúa, vì chính Ngài mới là Chủ vật chất và Đấng sở hữu đích thực; còn chúng ta , nói một cách trung thực, chỉ là những người quản lý, coi sóc tạm thời. Cho nên, nếu chúng ta cứ tưởng lầm mình là chủ, tất nhiên chúng ta sẽ không tránh khỏi sự lạm dụng quyền hành hoặc bo bo giữ lấy của cải như lẽ sống đời mình để rồi dùng nó theo ý ngông cuồng của mình, sẽ dẫn tới sai trái.
Và một ngộ nhận nữa là chúng ta cứ nghĩ của cải mãi mãi thuộc về mình. Đây là một ngộ nhận tai hại vì không những chúng ta giả điếc làm ngơ trước bao cảnh tay trắng hoàn tay trắng xẩy ra hằng ngày do nhiều nguyên nhân như cháy nhà, bị trộm cướp, bị tai họa, bị tù tội, nhất là bị chết, mà còn cố tình đâm đầu vào làm giầu, tham lam vơ vét của cải như là cùng đích của đời mình. Do đó, kẻ khôn ngoan không phải là kẻ giữ của mà là kẻ biết dùng của cho thật hữu ích vì chúng ta chỉ được phép giữ và sử dụng của cải trong thời hạn nào đó mà thôi.
- Người quản gia biết chia sẻ
Nếu người giầu có là quản gia của Thiên Chúa thì không có quyền giữ bo bo cho mình hoặc sử dụng một cách hoang phí. Họ phải biết chia sẻ nữa.
Theo ông Robert Karris :”Tiền bạc (mammon) đều thuộc về thế hệ xấu xa này. Môn đệ phải chuyển mammon thành kho tàng trên trời bằng cách chia sẻ của cải với những người khác, đặc biệt những người túng thiếu. Như thế, tiền của có thể mở lối vào Nước Trời, và lúc ấy tiền của là tên đầy tớ tốt cho ta. Phải biết trung tín khi dùng của cải đời này để có thể được trao phó của đời sau, nghĩa là biết sử dụng của cải như phương tiện chứ không phải như mục đích và sử dụng theo ý Chúa”.
Các rabbi Do thái có câu :”Kẻ giầu giúp kẻ nghèo ở đời này, nhưng kẻ nghèo giúp kẻ giầu trong đời sau”. Khi chú giải truyện người giầu ngu dại xây kho vựa lớn hơn để tích trữ của cải, thánh Ambrôsiô có nói :”Bụng của người nghèo, nhà của bà góa, miệng của trẻ nhỏ là những kho vựa còn mãi đời đời”.
Người Do thái tin rằng của bố thí cho kẻ nghèo được ghi vào trương mục đời sau của kẻ cho. Sự giầu có thật của con người không tùy những gì mình nắm giữ, nhưng ở những gì mình cho đi. “Thương xót kẻ khó nghèo là cho Đức Chúa vay mượn, Người sẽ đáp trả xứng đáng việc đã làm”(Cn 19,17).
Truyện: Mạnh Thường Quân.
Mạnh Thường Quân nhà giầu, cho vay mượn nhiều. Một hôm ông sai Phùng Nguyên sang đất Tiết đòi nợ. Khi đi, Phùng Nguyên hỏi :
– Ngài có định mua gì về không?
– Xem thứ gì nhà ta chưa có thì mua.
Khi đến đất Tiết, Phùng Nguyên cho gọi dân tới bảo rằng:”Các ngươi nợ bao nhiêu, Mạnh Thường Quân đều cho cả”, rồi chẳng tính gì gốc lãi, đem đống văn tự ra đốt sạch.
Khi trở về, Phùng Nguyên nói với Mạnh Thường Quân rằng :
– Nhà ngài không thiếu thứ gì, có lẽ chỉ thiếu ơn nghĩa. Tôi đã trộm phép mua ở đất Tiết cho Ngài rồi. Tôi chắc là đẹp ý ngài.
Về sau, Mạnh Thường Quân bị bãi quan, về ở đất Tiết. Dân ở đây nhớ ơn xưa ra đón rước đầy đường. Mạnh Thường Quân ngoảnh lại bảo Phùng Nguyên :
– Đó hẳn là cái ân nghĩa mà ông đã mua cho tôi ngày trước .
- Người quản gia phải trung tín
Trong bài Tin mừng hôm nay Đức Giêsu đã khẳng định :”Không gia nhân nào có thể làm tôi hai chủ. Vì hoặc sẽ ghét chủ này mà yêu chủ kia, hoặc sẽ gắn bó với chủ này mà khinh dể chủ kia. Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa, vừa làm tôi tiền của được”(Lc 16,16).
Ngày xưa, chủ chiếm hữu nô lệ cách tuyệt đối. Ngày nay thì đầy tớ hay lao công có thể làm công việc cách dễ dàng và có thể làm việc cho hai chủ. Anh ta có thể đảm nhận một công tác trong giờ bình thường và một công tác khác trong giờ rảnh rỗi. Tỷ như có người làm thơ ký ban ngày và làm nhạc sĩ ban đêm. Nhiều người làm thêm để kiếm tiền hay làm theo sở thích trong những giờ tự do. Thế nhưng một nô lệ không có giờ tự do, mọi giây phút trong ngày, tất cả sức lực của anh ta thuộc về chủ. Anh ta không có thời giờ riêng nào.
Cũng vậy, phục vụ Thiên Chúa không thể nào là một công việc làm bán thời gian hay công việc của giờ rảnh rỗi. Ai đã chọn sự phục vụ Chúa thì tất cả thời giờ, sức lực của người ấy đều thuộc về Chúa trọn vẹn. Thiên Chúa là chủ tuyệt đối trên mọi người chủ, chúng ta hoặc thuộc trọn về Chúa hay không thuộc về Ngài chút nào.
Sách có chữ rằng :”Trung thần bất sự nhị quân” : tôi trung không thể làm tôi hai chúa. Đức Giêsu cũng đồng ý như vậy khi đem ra dụ ngôn người quản gia bất lương và kết luận:”Không ai có thể làm tôi hai chủ”.
Người ta thường nói :”Tiền bạc là một tên đầy tớ tốt, nhưng lại là ông chủ rất xấu”, nghĩa là khi chúng ta dùng tiền của như một phương tiện mưu sống, thì lúc ấy tiền bạc rất tốt cho chúng ta. Trái lại, khi chúng ta tôn thờ tiền bạc như một ông chúa, thì lúc ấy tiền bạc là một điều tai hại; do đó, chúng ta phải dùng tiền bạc như một tên đầy tớ, còn việc tôn thờ thì chỉ tôn thờ một Thiên Chúa mà thôi.
- Người quản gia phải biết dừng lại
Thái độ của người quản gia khôn ngoan là phải biết dừng lại và bằng lòng với những cái mình đang có và cố gắng làm cho tốt hơn, nếu không thì lòng tham vô đáy sẽ đòi hỏi mãi, có thể làm cho chúng ta trở nên mù quáng mà trở thành một quản gia bất lương. Nhà hiền triết Seneca ngày xưa nói rất đúng :”Nếu bạn không coi những gì bạn đang có thì dù bạn có cả thế giới bạn vẫn cảm thấy thiếu”.
Tư tưởng này đông tây gặp nhau :
Tri túc, tiện túc, đãi túc, hà thời túc,
Tri nhàn, tiện nhàn, đãi nhàn, hà thời nhàn ?
Biết đủ ấy là đủ, đợi đủ bao giờ mới đủ,
Biết nhàn ấy là nhàn, đợi nhàn bao giờ mới nhàn.
(Cổ ngạn)
- Người quản gia biết lo cho tương lai
Đức Giêsu so sánh :”Con cái đời này đối xử với đồng lọai thì khôn hơn con cái ánh sáng”(Lc 16,8). Rồi từ đó Ngài kết luận :”Hãy dùng tiền của bất chính mà tạo lấy bạn bè, phòng khi hết tiền hết bạc, họ sẽ đón rước anh em vào nơi ở vĩnh cửu”(Lc 16,9).
Lời thách đố của Chúa có nghĩa là ta phải biến đổi tiền của vật chất thành phương tiện để mở mang xây dựng Nước Chúa. Lời thách đố của Chúa có nghĩa là ta phải biến đổi tiền của vật chất thành phương tiện để mở mang, xây dựng Nước Chúa.
Bài học Chúa muốn dạy ta hôm nay là phải khôn khéo và mạo hiểm, phải dùng óc sáng kiến và tài sáng nghiệp để tạo cho ta một tương lai trong Nước Chúa, như người quản gia bất lương sửa sọan cho tương lai của mình trong nước trần gian.
Tại sao ta sẵn sàng mạo hiểm trong những lãnh vực khác của cuộc sống và cảm phục người khác làm như vậy ? Nhưng còn việc liên hệ với Chúa ta lại thường đắn đo và dè dặt. Trong bài Tin mừng hôm nay Chúa muốn so sánh cái cách thế người ta dùng trong những trường hợp có liên can đến những sự vật trần thế với những cách thế mà người ta dùng để đương đầu với những sự vật thiêng liêng.
Truyện : Đồng tiền trên trời.
Một người kia suốt đời chỉ lo thu gom tiền bạc, cho nên rất giầu. Khi chết, ông còn mang túi vàng theo mình đi sang cuộc sống bên kia. Đi một hồi, ông thấy đói. Bỗng ông thấy một quán ăn bên đường, liền ghé vào. Vì hà tiện, ông hỏi người chủ quán :
– Tô cơm nhỏ này giá bao nhiêu ?
– Chỉ một đồng thôi.
– Còn tô lớn kia ?
– Cũng chỉ một đồng thôi.
Thấy rẻ, ông gọi luôn hai tô lớn. Nhưng người chủ quán bảo :
– Ở đây chỉ xài loại tiền-cho-đi thôi. Ông có không ?
Người hà tiện chỉ vào túi tiền của mình. Nhưng chủ quán nói :
– Đó chỉ là thứ tiền-lấy-vào. Ở đây không xài được.
– Thế tiền-cho-đi là tiền gì ?
– Khi còn sống, mỗi lần ông cho ai bao nhiêu đồng thì ông được bán lại bấy nhiêu đồng loại tiền-cho-đi.
Ông nhà giầu lục lọi khắp nơi trong mình nhưng chẳng có đồng nào thuộc loại tiền-cho-đi cả. Thế là ông phải nhịn đói.
Bao nhiêu đồng tiền cho đi là bấy nhiều đồng tiền để dành cho đời sau vậy.
Lm. Giuse Đinh Lập Liễm Gp. Đà Lạt
………………………………
Suy Niệm 4: Sống phút hiện tại
Khi tôi mở mắt chào đời thì vùng Bảo lộc còn được gọi là Đồi voi, suối gần nhà là Suối khỉ. Nếu ai đó nói là vùng “khỉ ho cò gáy” chắc không sai! Cuộc sống tại thôn quê thật đơn giản. Đồ chơi thì cần đầu óc sáng tạo để tìm trong thiên nhiên. Một niềm vui nho nhỏ mỗi tuần chính là ngày chủ nhật ngồi ngóng mẹ đi chợ về! Tiền túi để mua bánh kẹo chả ai có. Chỉ có dịp tết mới được cầm tiền lì xì trong tay. Quần áo giầy dép mới bố mẹ sắm cho tôi phải giữ gìn cẩn thận để mặc đi lễ ngày chủ nhật,
“Ai trung tín trong việc rất nhỏ, thì cũng trung tín trong việc lớn!” Lời này của Đức Giêsu luôn làm cho tôi nhớ lại những kỷ niệm của thuở còn ấu thơ. Cuộc sống thường nhật được đan kết bởi một chuỗi những công việc tầm thường không tên tuổi. Câu hỏi được đặt ra chính là làm thế nào để chu toàn. Bởi vì thái độ sống sẽ quyết định tất cả. Chính thánh Phanxicô thành Sales đã nhấn mạnh tầm quan trọng của những công việc nhỏ nhặt và đặt để một giá trị rất lớn khi ai đó tỉ mỉ sắp xếp và hoàn thành. Ngài nói rằng: Hãy biến những việc tầm thường của cuộc sống thường nhật thành phi thường!
Một mẩu chuyện có thể làm sáng tỏ thêm. Vào một ngày nọ một thầy Rabbi đã nói với người môn đồ xuất sắc nhất của mình: “Aron, con đã theo thầy học đạo nhiều năm rồi. Bây giờ thầy chẳng còn gì để truyền dạy cho con. Nhưng có một người có thể tiếp tục giúp được con. Thầy Mosche sống ở vùng lân cận. Con hãy đến đó xem sao!” Người học trò chuẩn bị khăn gói quả mướp lên đường. Khi đến nơi anh dè dặt gõ cửa và khiêm tốn chờ đợi. Thầy Mosche không một lần ngoảnh mặt nhìn. Ông đang đan giầy. Ông tập trung chú tâm vào công việc đến độ dường như quên hẳn đi thế giới chung quanh. Aron đứng đợi một hồi, sau đó chán nản quay gót ra đi, trở về với người thầy cũ, lòng đầy hoài nghi thắc mắc! Bởi vì không tìm được câu trả lời nên anh đành phải hỏi thầy: Tại sao thầy lại khuyên con đến gặp thầy Mosche? Ông ta không thèm điếm xỉ gì đến con và nói với con một lời nào, thì làm sao con có thể học hỏi gì nơi ông ta? Người thầy cũ mới gạn hỏi: Thế thì trong lúc bấy giờ thầy Mosche đang làm gì? Người học trò thất vọng trả lời: Trong suốt thời gian con đứng chờ ông ta chỉ chuyên chú đan giầy! Thầy Rabbi mới nói: Aron, con hãy nghĩ kỹ lại đi. Đây chính là điều con cần phải học hỏi nơi thầy Mosche: Điều quan trọng nhất là chú tâm vào việc mình đang làm!
Thật thế, đao to búa lớn chẳng mấy khi dùng đến. Những công việc bác ái vĩ đại chưa đến lượt chúng ta. Có lẽ chúng ta cũng không đủ khả năng hoàn thành! Giống như lời thú nhận của người quản gia trong Phúc âm hôm nay: “Cuốc đất thì không nổi, ăn mày thì hổ ngươi!” Nhưng trong cuộc sống thường nhật chúng ta luôn có muôn vàn cơ hội sống bái ái, giúp đỡ người lân cận. Nét phi thường trong cuộc sống con người chúng ta không thể rút tỉa từ những dự định lớn lao, mà là sự khám phá qua những công việc nhỏ nhặt hằng ngày. Điều này có giá trị trong mọi phạm vi và đối với mọi người. Cha mẹ sống gương mẫu trong trách nhiệm đối với con cái không thể chỉ đo bằng số tiền túi mà họ dành cho con cái hoặc giá trị của quà tặng trong ngày lễ Giáng sinh, dịp tết hay tốt nghiệp, mà là thời gian và sự ân cần lắng nghe tâm sự của chúng. Sự gương mẫu của một linh mục không thể chỉ dựa vào những bài giảng hùng hồn trong một thánh đường nguy nga chật ních người, mà còn dựa vào sự trung thành cẩn thận chuẩn bị sốt sắng cử hành những thánh lễ thường nhật. Bài Phúc âm của ngày chúa nhật hôm nay chúng ta có thể tóm tắt như sau: Nếu bạn muốn trao phó cho ai đó một trách nhiệm quan trọng, thì hãy quan sát kỹ lưỡng, kẻ đó chu toàn những bổn phận thường nhật như thế nào!
Lm. Phêrô Trần minh Đức