Văn kiện, được đưa ra trong khuôn khổ cuộc họp do Văn phòng Giải trừ Quân bị của Liên Hiệp Quốc tổ chức từ ngày 15 đến 17/6/2026, nhấn mạnh rằng AI đang ngày càng được sử dụng để tăng tốc các hoạt động quân sự và có nguy cơ biến việc sát hại con người thành một tiến trình diễn ra nhanh chóng và trên quy mô lớn. Các bên ký kết kêu gọi các công ty công nghệ ngừng cung cấp các hệ thống AI phục vụ “chuỗi sát thương quân sự”, đồng thời yêu cầu các chính phủ bảo đảm mọi ứng dụng AI phải tuân thủ luật nhân đạo quốc tế và luật nhân quyền.
Tuyên bố được công bố chỉ vài tuần sau khi Đức Thánh Cha Lêô XIV, trong thông điệp Magnifica humanitas, kêu gọi thế giới “giải trừ vũ khí cho AI”. Theo các bên ký kết, việc sử dụng AI trong lựa chọn và xác định mục tiêu quân sự có nguy cơ làm lu mờ trách nhiệm đạo đức của con người, tạo ra cảm giác khách quan giả tạo và khiến việc quy trách nhiệm trở nên khó khăn hơn khi xảy ra sai phạm.
Đặc biệt, tuyên bố bày tỏ lo ngại trước việc sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) – một mô hình trí tuệ nhân tạo được huấn luyện dựa trên khối lượng văn bản khổng lồ để hiểu và tạo ra ngôn ngữ giống con người – trong quá trình xác định mục tiêu tấn công. Với tốc độ xử lý quá nhanh, dữ liệu đầu vào thiếu minh bạch và nguy cơ thiên lệch, các hệ thống này có thể dẫn đến vi phạm nhân quyền, tội ác chiến tranh và những hành vi tàn bạo trên diện rộng.
Các bên ký kết cũng kêu gọi tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong việc sử dụng AI quân sự, đồng thời khẳng định rằng các quyết định liên quan đến sự sống và cái chết của con người không bao giờ được giao phó cho thuật toán hay bị giản lược thành những đề xuất do máy móc tạo ra.
Nguồn: vaticannews.va/vi/