Thứ Ba, tuần 7 Phục Sinh. Thánh Philipphê Nêri

Suy Niệm 2: ĐỜI SỐNG NGƯỜI MÔN ĐỆ LÀ ĐỂ TÔN VINH THIÊN CHÚA

Bài đọc 1 thuật lại cho chúng ta cuộc gặp gỡ giữa Thánh Phaolô và các kỳ mục trong Hội Thánh Êphêxô. Trong cuộc gặp gỡ này, thánh nhân đã dùng chính gương sáng của mình để hướng dẫn họ phải làm thế nào trong vai trò họ được giao: “Anh em biết, từ ngày đầu tiên đặt chân đến Axia, tôi đã luôn luôn cư xử với anh em thế nào. Khi phục vụ Chúa, tôi đã hết lòng khiêm tốn, đã nhiều lần phải rơi lệ, đã gặp bao thử thách do những âm mưu của người Do Thái. Anh em biết tôi đã không bỏ qua một điều gì có ích cho anh em; trái lại tôi đã giảng cho anh em và dạy anh em ở nơi công cộng cũng như tại chốn tư gia. Tôi đã khuyến cáo cả người Do Thái lẫn người Hylạp phải trở về với Thiên Chúa, và tin vào Đức Giêsu, Chúa chúng ta” (Cv 20:18-21). Những lời thân thương này làm chúng ta chạnh lòng và nhìn lại thái độ cư xử của chúng ta với anh chị em mình. Nhiều lần chúng ta đã để cho tính kiêu ngạo chiếm lấy, chúng ta trở nên khắt khe, khó chịu, xem thường, hoặc khinh bỉ anh chị em mình. Thánh Phaolô mời gọi chúng ta sống khiêm nhường và chấp nhận khó khăn, gian khổ để làm chứng cho Chúa Giêsu. Chỉ khi chúng ta sống khiêm nhường, lệ thuộc hoàn toàn vào Chúa thì chúng ta mới có khả năng coi mạng sống mình chẳng đáng giá gì và chỉ mong “chạy hết chặng đường, chu toàn chức vụ tôi đã nhận từ Chúa Giêsu, là long trọng làm chứng cho Tin Mừng về ân sủng của Thiên Chúa” (Cv 20:24).

Trong bài Tin Mừng hôm nay, chúng ta bắt đầu nghe trình thuật về lời cầu nguyện của Chúa Giêsu cho các môn đệ. Chúng ta sẽ nhận ra một vài điểm tương đồng giữa lời cầu nguyện này với lời Kinh Lạy Cha như sau: (1) Việc sử dụng từ “Cha” như là hình thức để gọi Thiên Chúa; (2) vinh quang của Thiên Chúa và việc sử dụng danh xưng của Thiên Chúa (x. Ga 17:1,11-12); (3) thực hành thánh ý Thiên Chúa (x. Ga 17:4); (4) lời cầu xin để được giải thoát khỏi “sự dữ” (x. Ga 17:15). Cũng giống những hình ảnh cầu nguyện khác của Chúa Giêsu trong Tin Mừng Thánh Gioan, lời cầu nguyện này phản chiếu sự hiệp nhất giữa Chúa Cha và Chúa Con và việc Chúa Giêsu hoàn toàn tận hiến chính mình cho sứ mệnh được trao phó. Lời cầu nguyện này cũng tiếp tục những gì đã được ám chỉ trong những trình thuật trước về sự hiệp nhất giữa Chúa Cha và Chúa Con với các môn đệ như là nền tảng mà trên đó các môn đệ tiếp tục “ở lại trong thế gian.” Tóm lại, trong lời cầu nguyện của mình, Chúa Giêsu chỉ ra mục đích của cầu nguyện là đạt đến sự hiệp nhất [nên một] với Thiên Chúa và nên một với anh chị em mình theo kiểu mẫu của sự nên một của Chúa Cha và Chúa Con. Cầu nguyện càng làm chúng ta gần Chúa và gần nhau hơn. Nếu điều này chưa hoặc không xảy ra trong cầu nguyện, thì thật sự chúng ta chưa biết hoặc không cầu nguyện với trọn con tim.

Chúng ta thấy bài Tin Mừng này có hai phần: Phần 1 nói về lời cầu xin của Chúa Giêsu với Chúa Cha để được trở về với vinh quang mà Ngài có với Chúa Cha (Ga 17:1-5) và phần 2 là bản “tóm tắt” những gì được trao ban cho những người được chọn bởi Thiên Chúa và nhận được sự mạc khải Chúa Giêsu mang đến. Trong phần 1, chúng ta thấy, Chúa Giêsu cầu xin Chúa Cha tôn vinh mình vì “giờ” của Ngài đã đến: “Lạy Cha, giờ đã đến! Xin Cha tôn vinh Con Cha để Con Cha tôn vinh Cha. Thật vậy, Cha đã ban cho Người quyền trên mọi phàm nhân là để Người ban sự sống đời đời cho tất cả những ai Cha đã ban cho Người. Mà sự sống đời đời đó là họ nhận biết Cha, Thiên Chúa duy nhất và chân thật, và nhận biết Đấng Cha đã sai đến, là Đức Giêsu Kitô. Phần con, con đã tôn vinh Cha ở dưới đất, khi hoàn tất công trình Cha đã giao cho con làm. Vậy, lạy Cha, giờ đây, xin Cha tôn vinh con bên Cha: xin ban cho con vinh quang mà con vẫn được hưởng bên Cha trước khi có thế gian” (Ga 17:1-5). Những lời này giúp chúng ta hiểu về “giờ” của Chúa Giêsu. Khi “giờ” của Ngài đến, Chúa Giêsu được tôn vinh vì Ngài đã hoàn thành công việc được Chúa Cha trao, đó là tôn vinh Chúa Cha qua việc ban sự sống đời đời, và xin Chúa Cha tôn vinh mình. Trong và qua “giờ” của mình, Chúa Con sẽ được ban cho quyền trên hết mọi phàm nhân, đó là quyền ban sự sống và xét xử (x. Ga 5:20-27). Trong những lời trên, Thánh Gioan cũng đưa chúng ta về lại với Lời Dẫn của Ngài nhằm mục đích làm sáng tỏ rằng Chúa Giêsu là Đấng “đến từ Thiên Chúa,” là một với Thiên Chúa, điều mà những người chống đối Ngài không thể biết và hiểu; Thánh nhân không nhằm mục đích trình bày Chúa Giêsu là một người công chính, một con người hoàn toàn vâng phục được Thiên Chúa sai đến, là người được tôn vinh trên trời. Chúng ta cũng đã được nên một với Chúa Giêsu, với Thiên Chúa qua bí tích rửa tội. Chúng ta đã sống điều này như thế nào? Trong bí tích rửa tội, chúng ta đã được Chúa Giêsu ban cho sự sống đời đời. Chúng ta đã gìn giữ sự sống này như thế nào?

Trong phần 2, Chúa Giêsu nhìn đến các môn đệ thân tín của Ngài, là những người được ám chỉ trong lời cầu nguyện của Ngài: “Những kẻ Cha đã chọn từ giữa thế gian mà ban cho con, con đã cho họ biết danh Cha. Họ thuộc về Cha, Cha đã ban họ cho con, và họ đã tuân giữ lời Cha. Giờ đây, họ biết rằng tất cả những gì Cha ban cho con đều do bởi Cha, vì con đã ban cho họ lời mà Cha đã ban cho con; họ đã nhận những lời ấy, họ biết thật rằng con đã từ Cha mà đến, và họ đã tin là Cha đã sai con. ‘Con cầu nguyện cho họ. Con không cầu nguyện cho thế gian, nhưng cho những kẻ Cha đã ban cho con, bởi vì họ thuộc về Cha. Tất cả những gì con có đều là của Cha, tất cả những gì Cha có đều là của con; và con được tôn vinh nơi họ. Con không còn ở trong thế gian nữa, nhưng họ, họ ở trong thế gian; phần con, con đến cùng Cha” (Ga 17:6-11a). Những lời này tóm kết tất cả những gì đã được ban cho những người được Thiên Chúa chọn và đón nhận sự mạc khải mà Chúa Giêsu mang đến. Câu 6-8, đổi ngược lời luận phạt của những kẻ không tin trong sứ vụ công khai của Chúa Giêsu (x. Ga 8:23,28,58). Các môn đệ của Chúa Giêsu biết nguồn gốc thật của Ngài và biết rằng Thiên Chúa là nguồn gốc của mọi sự mà Chúa Giêsu đã nói và làm. Trong trình thuật, thuật ngữ “thế gian” được sử dụng như là biểu tượng của sự không tin và ghen ghét mà sự mạc khải của Chúa Giêsu phải đối diện. Vì vậy, các môn đệ được xem như là những người được ban cho Chúa Giêsu “từ thế gian.” Nói cách khác, Chúa Cha đã “lấy các môn đệ từ thế gian” mà ban cho Chúa Giêsu. Nên các môn đệ không còn thuộc về thế gian, dù sống trong thế gian. Chúng ta cũng là những người được Chúa Cha lấy từ thế gian để hoàn toàn thuộc về Chúa Giêsu. Nhưng trong thực tế, chúng ta vẫn sống lối sống của thể gian và chỉ thuộc về Chúa Giêsu một cách nửa vời. Lời cầu nguyện của Chúa Giêsu cho các môn đệ [cho chúng ta] nhắc nhở chúng ta về phẩm giá cao quý của mình, đó là chúng ta hoàn toàn thuộc về Chúa Cha, thuộc về Chúa Giêsu chứ không thuộc về thế gian.

Lm. Anthony, SDB.

1. Bài Tin Mừng hôm nay ghi lại lời Chúa Giêsu xin Chúa Cha tôn vình Người để Chúa Cha được tôn vinh, và những lời Chúa Giêsu mạc khải cho các môn đệ.
   Chúa Giêsu đã sống lại, Ngài đã về trời và từ đây Ngài không còn hiện diện hữu hình bên chúng ta, nhưng Ngài không bỏ mặc ta cô đơn giữa thế gian. Ngài xin Chúa Cha gìn giữ chúng ta vì Chúa Cha đã trao chúng ta cho Ngài. Chúng ta thuộc về Ngài cũng như Ngài thuộc Chúa Cha. Ngài cũng cầu xin cho chúng ta được hiệp nhất trong tình yêu của Ngài và Thiên Chúa Cha. Hạnh phúc biết bao khi chúng ta được đi vào trong mầu nhiệm  tình yêu Ba Ngôi.

2. Bài Tin Mừng dài và khó hiểu. Chúng ta chỉ cần biết đây là lời cầu nguyện của Chúa Giêsu cho các môn đệ trước khi Ngài về trời. Đối với Ngài lúc này Ngài thấy mình thanh thản vì đã chu toàn công việc Cha đã trao phó, lúc này Ngài về trời. Đối với Ngài thì thanh thản , nhưng còn các môn đệ còn phải ở lại thế gian, họ sẽ gặp muôn vàn khó khăn, xin Cha hãy gìn giữ họ trong bình an.

Chúa Giêsu vạch ra 4 khó khăn họ sẽ gặp phải :
– Thế gian đầy tội lỗi, đầy cám dỗ, sợ họ không đứng vững.
– Thế gian sẽ bắt bớ họ, sợ họ nản chí.
– Họ sẽ chia rẽ vì bất đồng ý kiến với nhau, Giáo hội sẽ chia năm sẻ bảy.
– Ngài cầu cho họ biết hiệp nhất với nhau để xây dựng Hội thánh.

3. “Con không còn ở trong thế gian nữa, nhưng họ vẫn còn ở trong thế gian”.
   Khi nói câu này, hình như Chúa Giêsu tội nghiệp cho chúng ta. Có thể quảng diễn ý Chúa Giêsu một cách đơn sơ : Lạy Cha, phần con thì đã khỏe rồi vì đã thoát khỏi thế gian, nhưng những môn đệ của con thì thật tội nghiệp vì còn phải ở lại thế gian, cái thế gian đó méo mó chứ không còn tốt đẹp như hổi Cha mới dựng nên, cái thế gian đầy dẫy sự xấu sự ác sự khổ, cái thế gian có muôn vàn cạm bẫy, cái thế gian chẳng có giá trị nào vĩnh viễn… Thật là tội nghiệp cho chúng. Vậy xin Cha hãy gìn giữ chúng.
   Chúa Giêsu biết rõ ở trong thế gian là thế nào và thoát khỏi thế gian là thế nào nên Ngài mới cầu nguyện như vậy.  Còn chúng ta, chúng ta chỉ biết có thế gian này cho nên chúng ta quyến luyến nó, chúng ta sợ phải mất nó, khi nghe đến ngày chúng ta lìa xa thế gian thì chúng ta sợ hãi âu lo (Carôlô).

4. Lạy Cha, giờ đã đến, xin Cha tôn vinh Con Cha để Con Cha tôn vinh Cha”.
    Theo Chúa Giêsu, giờ đây là đến lúc Ngài đi vào cuộc tử nạn và Phúc sinh.  Vì thế, Thập giá làm vinh hiển Chúa Cha,  vì nơi đó thể hiện sự vâng lời tuyệt đối. Thật thế, Chúa Giêsu đã tôn vinh Chúa Cha bằng việc vâng lời cho đến chết và chết trân thập giá. Vì thế,  Thiên Chúa đã tôn vinh Người và ban cho Người một danh hiệu cao trọng hơn mọi danh hiệu. Như vậy, Thập giá không những làm vinh hiển Chúa Cha, mà còn làm vinh hiển Chúa Giêsu, vì Thập giá chưa phải là dấu tận cùng. Cái chết của Chúa Giêsu không phải là một kết thúc, bởi vì đã có sự phục sinh liền sau, cái chết chỉ là mở lối cho vinh quang tỏ hiện. Bởi thế, khi giờ đã đến, Chúa Giêsu đón nhận khổ nhục và cái chết trên Tập giá, đó là lúc Ngài bước qua ngưỡng cửa dẫn vào cõi sống vinh quang muôn đời (Mỗi ngày một tin vui).

5. “Xin cho chúng hiệp nhất nên một”.
   Sau khi trình bầy với Chúa Cha về hoàn cảnh tội nghiệp của chúng ta còn ở lại thế gian, Chúa Giêsu thưa tiếp :”Xin cho chúng hiệp nhất nên một”. Khi người ta ở trong một tình thế nguy hiểm thì người ta phải đoàn kết lại với nhau. Chúa Giêsu biết chúng ta phải gặp nhiều nguy hiểm ở thế gian nên Ngài xin Chúa Cha giúp chúng ta đoàn kết hiệp nhất.  Chúng ta đang phải đối phó nhiều thứ nguy hiểm lắm : nguy hiểm do ma quỉ quấy phá, nguy hiểm do những kẻ thù của Giáo hội, nguy hiểm do những cám dỗ và cạm bẫy của người đời. Khi chúng ta không đoàn kết hiệp nhất với nhau  thì chẳng những chúng ta không giúp gì được cho nhau để thoát khỏi những nguy hiểm ấy, trái lại chúng ta còn làm khổ thêm cho nhau, làm yếu sức nhau, làm cho nhau dễ sa ngã hơn nữa. Những sự bất hòa, chia rẽ, thiếu bác ái  đã làm cho biết bao người phải chán nản không còn hăng say chu toàn nhiệm vụ, không còn nhiệt tình đi theo lý tưởng, không còn đủ sức đón nhận hy sinh.

6. Truyện : Hãy cư xử như pho tượng.
   Trong những giai thoại về các thánh ẩn tu vào những thế kỷ đầu của Kitô giáo, có câu chuyện như sau : có bảy vị ẩn tu nọ kéo nhau đến sống trong một ngôi đền bỏ hoang của người Ai Cập. Phía trước ngôi đền có một pho tượng. Đây là ngôi đền duy nhất còn sót lại  sau khi đã bị tàn phá. Người cao niên nhất trong bảy anh em được bầu làm Bề trên của cộng đoàn. Để dạy anh em qui luật cơ bản của đời sống cộng đoàn, mỗi sáng ông ra trước pho tượng, nhặt một hòn đá ném vào đó. Chiều đến, ông lại ra trước pho tượng và xin lỗi vì hành động ném đá của ông. Cử chỉ khác thường của Bề trên này kéo dài một thời gian khá lâu.
   Ngày nọ, không còn nén nổi tính tò mò, một người anh em trong cộng đoàn đã hỏi lý do của hành động khó hiểu ấy. Vị Bề trên trả lời bằng cách hỏi lại  người đó như sau :
   – Khi ta ném đá vào pho tượng, pho tượng có lung lay không ?
   Người kia trả lời :
   – Không.
   Vị Bề trên tiếp tục hỏi :
   – Buổi chiều khi ta đến xin lỗi, pho tượng có để lộ xúc động nào không ?
   Người kia cũng trả lời :
   – Không.
   Vị Bề trên mới giải thích :
   – Anh thân mến, chúng ta có tất cả bảy người trong cộng đoàn, nếu chúng ta muốn sống hiệp nhất yêu  thương nhau, chúng ta hãy sống như pho tượng này, đừng ai trong chúng ta tỏ ra giận dữ khi có người anh em xúc phạm đến ta, và cũng đừng có ai trong chúng ta  tỏ ra hãnh diện khi có người đến xin lỗi mình. 

   Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, GP. Đà Lạt