-tác giả: Tổng giám mục Oscar Romero (được tuyên thánh ngày 14/10/2018),
-ban dịch thuật ĐCV Huế dịch Việt ngữ,
-Lm. Lê Công Đức biên tập bản dịch
THÁNG 3 NĂM 1979
Thứ Năm, 1 tháng 3
Có nhiều hoạt động và các cuộc thăm viếng vào buổi sáng tại văn phòng tòa giám mục. Một trong những cuộc thăm viếng ấn tượng nhất là của một nhóm hoạt động mục vụ giúp chuẩn bị cho người ta lãnh nhận Phép Rửa, họ đến làm việc với những người dự tòng vốn đang có sẵn giữa chúng tôi.
Buổi chiều, cử hành Giờ Thánh theo truyền thống tại bệnh viện Chúa Quan Phòng.
Tôi ăn tối với Đức cha Rivera, và nói chuyện với ngài chủ yếu về đời sống của chúng tôi trong tư cách là giám mục ở El Salvador, và trao đổi về hội nghị Puela. Chúng tôi cũng bàn về chuyến thăm San Miguel sẽ diễn ra sớm, vào ngày 10 tháng 3, trong đó tất cả các giám mục sẽ dâng tài liệu của hội nghị Puela cho Đức Bà Hòa Bình. Chúng tôi đã thống nhất rằng chúng tôi phải cổ súy hiệp nhất, nhưng đồng thời cũng sẽ bày tỏ những bất đồng đối với những sự bất thường của Hội đồng Giám mục.
Tôi cũng có cuộc trò chuyện với bác sĩ Semsch, rất giúp ích cho tôi về mặt tâm lý. Vào buổi tối, tôi đã gặp ông Muyshondt, một lãnh đạo doanh nghiệp trẻ, để vạch kế hoạch cho cuộc họp sẽ diễn ra vào ngày mai tại nhà ông ấy ở San Benito.
Thứ Sáu, 2 tháng 3
Lại thêm một buổi sáng nhiều hoạt động ở văn phòng tòa giám mục. Ông Sigfrido Munés đã ăn sáng với tôi, và chúng tôi nói chuyện rất lâu về tình hình đất nước và về những cuộc đối thoại có thể sẽ được sắp xếp, nhằm làm cho Giáo hội trở thành một trung gian tốt trong một thời khắc gay go như thế này. Chúng tôi đồng ý sẽ gặp lại vào ngày mai cùng với Đức ông Urioste, bác sĩ Chávez của đảng dân chủ Kitô giáo và ông Munés.
Vào buổi chiều, cuộc họp với các lãnh đạo doanh nghiệp do ông Muyshondt khởi xướng đã có những kết quả rất tích cực. Đức ông Urioste, cha Ernesto Abrego, quản xứ San Benito, và tôi đại diện cho Giáo hội. Tôi đã xin các lãnh đạo doanh nghiệp giải thích tất cả những gì khiến họ chống lại Giáo hội, nhằm làm sáng tỏ tất cả những hiềm khích, bất cứ gì kéo họ tách rời khỏi Giáo hội. Họ rất thẳng thắn. Họ cho chúng tôi cơ hội để bảo vệ lập trường của Giáo hội, đây cũng là cơ hội để chúng tôi nêu rõ với họ rằng trong những lĩnh vực nào mà chúng tôi thấy họ đúng đắn thì chúng tôi luôn sẵn lòng chấp nhận.
Kết thúc cuộc họp, bầu khí được ghi nhận là hết sức tích cực, và chúng tôi quyết định sẽ họp lại sau hai tuần nữa.
Buổi tối, trong nhà tĩnh tâm ở El Despertar, nơi cha Octavio và bốn thanh niên đã bị giết, chúng tôi dâng Thánh lễ nhân dịp bốn mươi ngày biến cố chết chóc đầy đau thương của những người anh em ấy. Nhiều cộng đoàn đã đến tham dự. Cả số người đông đảo lẫn sự tham dự sốt sắng của họ đều rất ấn tượng. Trong phần dâng lễ vật, họ đã trao một bó hoa đỏ thắm cho mỗi bà mẹ của các thanh niên xấu số. Họ cũng trao một bó hoa cho thân phụ của cha Octavio đang hiện diện. Việc làm này đã gây xúc động rất lớn với những người có mặt. Trong bài giảng của mình, tôi cũng đã cám ơn các gia đình đã trao hiến cho chúng tôi bốn chàng thanh niên can đảm được Thiên Chúa chọn để trao chứng tá tuyệt hảo cho tình yêu.
Thứ Bảy, 3 tháng 3
Ăn sáng và đàm đạo cùng Đức ông Urioste, Sigfrido Munés và bác sĩ Chávez. Một cuộc trò chuyện thực sự lý thú về hiện tình đất nước và về triển vọng của một cuộc đối thoại có thể mang lại ích lợi cho dân tộc chúng tôi.
Tôi tin chắc rằng các nguyên tắc đạo đức của mình sẽ không phải nhượng bộ chút nào khi chân thành tìm kiếm một cuộc đối thoại riêng với chính quyền. Tôi đã nói rằng tôi nghĩ việc đối thoại giữa các nhóm trong Giáo hội, trong lĩnh vực doanh nghiệp và trong chính phủ xem ra là một sự chuẩn bị cần thiết cho cuộc đối thoại mà chúng tôi đã thảo luận.
Buổi trưa, một gia đình viếng thăm và kể với tôi rằng con trai của họ – bị bắt gần đồn San Carlos và bị đưa đến sở chỉ huy cảnh sát hay Vệ binh Quốc gia – đã bị tra tấn dã man đến phải nhập viện. Tôi đã đến bệnh viện và nhận thấy tình trạng của anh ta rất nghiêm trọng. Thực ra, tôi nghĩ là anh ta đang hấp hối. Một lần nữa, tôi thấy người ta thật thiếu tôn trọng đối với con người trong tình trạng hiện nay ở đất nước này!
Tôi ghi chú lại để ngày mai tôi có thể lên án những gì đã xảy ra trong bài giảng của mình. Tôi đã dành trọn buổi chiều và cả buổi tối để chuẩn bị bài giảng.
Chúa Nhật, 4 tháng 3
Chúa nhật thứ nhất Mùa Chay. Chủ đề là Mùa Chay, dịp làm mới lại giao ước của chúng ta với Chúa. Sau các bài đọc ngày Chúa nhật, tôi nói về lịch sử giao ước. Chúa Kitô là chìa khóa mở ra giao ước với chúng ta, và Phép Rửa làm cho mỗi người tham dự vào giao ước với Thiên Chúa. Tôi thúc đẩy mọi người chuẩn bị cách xứng hợp để mừng đại lễ Phục Sinh, vì đó chính là mục tiêu của việc cử hành Mùa Chay.
Khi đang kết thúc phần tín lý của bài giảng thì cúp điện, nên tôi ngưng giảng và tiếp tục Thánh lễ. Sau phép lành cuối Thánh lễ, tôi nói rằng những ai ở lại sẽ nghe tôi nêu các tin tức và lên án những bất công. Gần như tất cả mọi người đều yên vị trong nhà thờ mãi đến khi họ đã nghe tất cả các thông báo, và khi ra về họ chào tôi ở tiền sảnh Nhà thờ Chính tòa.
Buổi chiều, tôi đi San Antonio Abad để dự cuộc họp với những người lãnh đạo nòng cốt của cộng đoàn ở đó. Chúng tôi nghiên cứu kỹ tình hình, và thảo luận chân thành với nhau về những sai lầm có thể dẫn đến các thảm kịch. Chúng tôi kết luận rằng một sự hòa trộn thiếu khôn ngoan giữa chính trị và mục vụ có thể gây ra điều tệ hại nghiêm trọng, và chúng tôi đồng ý rằng tất cả những ai làm việc mục vụ phải tách hẳn công việc mục vụ ra khỏi những dính líu với các tổ chức chính trị.
Vào buổi chiều, bài giảng của tôi được phát thanh trên radio. Nó đã được nghe và được ghi âm bởi những người hiện diện vào buổi sáng, kể cả sự cố bị gián đoạn do cúp điện.
Thứ Hai, 5 tháng 3
Từ hôm nay cho đến hết thứ Sáu, ngày 9 tháng 3, tôi đi linh thao cùng với 20 linh mục tại nhà Maria Eugenia của các sơ dòng Đức Mẹ Lên Trời. Cha Fermín Aranguen, dòng Chúa Cứu Thế, hướng dẫn cuộc linh thao này, ngài được hỗ trợ hai ngày bởi cha Fabián Amaya. Hai cha đã cho chúng tôi những hướng dẫn hữu ích, thích hợp, sâu sắc về tâm linh, và rất hợp thời. Nhóm linh thao chúng tôi đến đây với một tinh thần hiệp nhất cao độ và chìm sâu trong suy gẫm. Quả là một cuộc linh thao của các linh mục, thật lợi ích cho sứ vụ của chúng tôi, tạ ơn Chúa! Trong tiến trình linh thao này, tất cả chúng tôi phải tạm dừng để tham dự cuộc họp của giáo sĩ vào ngày thứ Ba tại Domus Mariae, trong đó tài liệu Puela được trình bày và nhiều thông tin thiết thực cho đời sống giáo phận cũng được nêu ra, nhất là liên quan đến Mùa Chay và Tuần Thánh. Cũng vào tối thứ Ba đó, tôi đã chủ trì khai mạc khóa đào tạo về đức tin, khóa này được hạt La Asunción, Flor Blanca tổ chức tại nhà xứ của giáo xứ Corazon de María, năm thứ hai tiếp theo năm ngoái. Năm nay sẽ có hai khóa học, vì khóa thứ hai sẽ dành cho những người đã theo học khóa năm thứ nhất (là khởi đầu của một chương trình rất hợp thời được tổ chức bởi các linh mục của hạt này, vốn rất quan tâm để có một sứ vụ thiết thực hơn).
Khi kết thúc nghi thức khai mạc, tùy viên văn hóa của tòa đại sứ Mỹ, đã đề xuất giúp tôi thực hiện việc ghi âm tốt hơn các bài giảng tại Nhà thờ Chính tòa, một đề nghị rất đáng trân trọng và tôi đã chấp nhận.
Thứ Sáu, 9 tháng 3
Buổi chiều, sau khóa linh thao, tôi dành trọn thời gian để giúp tìm giải pháp cho cuộc biểu tình tại La Constancia và La Tropical, nơi người ta không thể giải quyết một tranh chấp về lao động trong nhiều ngày.
Thứ Bảy, 10 tháng 3
Tôi được Hội đồng Giám mục mời tham dự nghi thức dâng tài liệu Puela cho Đức Trinh Nữ Hòa Bình, dựa theo sáng kiến ở Puela, đó là kính dâng tài liệu ấy cho vị Bổn mạng của mỗi quốc gia châu Mỹ La tinh. Hàng giáo sĩ, các nữ tu, tất cả các tín hữu và rất đông dân chúng đã được mời tập trung tại nhà thờ El Rosario. Từ nơi này, chúng tôi tiến về Nhà thờ Chính tòa để tham dự Thánh lễ đồng tế thật long trọng. Nhóm linh mục đông nhất đến từ Tổng giáo phận, khoảng 80 người. Nghi thức được làm đúng theo chỉ dẫn của Hội đồng Giám mục. Ai cũng biết rõ rằng họ đã loại tôi ra khỏi danh sách những người tham dự nghi thức. Dân chúng đã ủng hộ tôi bằng tràng pháo tay bất ngờ khi tôi rời đi, tôi rất biết ơn về điều này. Khi đoàn rước nhập lễ vào vị trí, Giám mục Aparicio giới thiệu lý do của Thánh lễ. Giám mục Revelo phụ trách việc trình bày tóm tắt bản tài liệu, ngài làm việc này sau phần công bố Tin Mừng. Và vị Khâm sứ Tòa Thánh, người chủ tế Thánh lễ, đã nói đôi lời lúc cuối lễ về lòng sùng kính Đức Trinh Nữ Maria và về công cuộc rao giảng Tin Mừng ở châu Mỹ La tinh.
Ở tu viện El Calvario, Đức ông Pablo Castillo và cha Villacorta, theo yêu cầu của tôi, đã chuẩn bị vài món ăn nhẹ, nhưng thực tế đã trở thành bữa ăn trưa cho tất cả các linh mục của Tổng giáo phận.
Khi về đến nhà, có một tin nhắn rằng tôi đã nhận một số cuộc gọi về vụ xung đột tại La Tropical và La Constancia. Cha Rafael Moreno và tôi đã cố gắng giúp hết sức có thể; chúng tôi dành cả buổi tối để thúc đẩy đối thoại giữa phía lãnh đạo doanh nghiệp và phía các công nhân. Chúng tôi đã làm việc về vấn đề này mãi tới khuya, còn cha Moreno thì mãi đến sáng sớm. Nhưng chúng tôi chỉ thành công một việc: đó là duy trì khả năng mở ra cho cuộc đối thoại, ít là cố gắng dàn xếp cho đại diện từ hai phía cùng nhau thảo luận xem bằng cách nào cuộc đàm phán có thể diễn ra. Điều này cho chúng tôi hy vọng trong một tình hình khó khăn như thế, vì nhà máy nơi các những người đình công tụ tập đang bị lực lượng vũ trang bao vây, và chúng tôi lo rằng những hậu quả thảm khốc có thể xảy ra.
Chúa Nhật, 11 tháng 3
Bắt đầu từ sáng sớm, cha Moreno và tôi tiếp tục cố gắng trợ giúp. Ủy ban Nhân quyền cũng tác động để cố gắng đạt được một thỏa thuận nào đó. Trong bài giảng lễ Chúa nhật, sau phần giáo huấn về Mùa Chay như cuộc canh tân Dân Thiên Chúa, tôi đã nói về một số vụ việc cụ thể, nhưng đặc biệt nhấn mạnh đến cuộc đình công tại La Constancia và La Tropical. Cha Moreno vẫn chờ xem có cuộc điện thoại nào không, vì tôi phải đi San Pedro Perulapán, nhưng cuối cùng lại không đi được vì giao thông tê liệt do cuộc đình công. Vì thế, tôi ủy quyền cho cha Montesinos, quản hạt Cuscatlán, và cha Solórzano, quản xứ San Pedro Perulapán, ban bí tích Thêm sức cho các bạn trẻ đã được chuẩn bị ở đó.
Ở thủ đô, sự trung gian của chúng tôi cùng với những nỗ lực khác đã có thể thiết lập lại các cuộc đàm phán, bắt đầu từ chiều hôm nay và tôi nghĩ sẽ kéo dài suốt buổi tối Chúa nhật.
Thứ Hai, 12 tháng 3
Tôi cử hành Thánh lễ ở Colegio San Cristóbal, trong khuôn khổ của tuần lễ đặc biệt kính thánh Giuse bắt đầu từ hôm nay. Đó là một cử hành tuyệt vời do giới trẻ tổ chức. Tôi đã nói về thánh Giuse là một người công chính, bởi lẽ ngài hiểu vai trò của mình trong cuộc đời và đặt mình trong vai trò mà Thiên Chúa đã vạch sẵn cho ngài trong toàn bộ bức tranh lịch sử. Và vì thế, thách thức đặt ra cho mọi người trẻ là: khám phá ra đâu là kế hoạch của Thiên Chúa và đâu là vai trò của mỗi người trong kế hoạch này.
Vào giờ ăn trưa, tôi đến dùng bữa với các chủng sinh tại tiểu chủng viện Chalatenango, và tại đó chúng tôi cùng nhau dâng Thánh lễ và có một cuộc đối thoại hữu ích cho ơn gọi của họ. Các nữ tu dòng Đức Mẹ Lên Trời và các nữ tu dòng Bethlem cũng hiện diện ở đó, vì họ phục vụ trong hạt này.
Buổi chiều, tôi tham dự cuộc họp tại San Antonio Abad với các lãnh đạo của các cộng đoàn thuộc những lĩnh vực khác nhau. Chúng tôi nói chuyện rất lâu, dùng lời Chúa để hướng dẫn mình, và tôi nghĩ rằng có một quyết tâm mới để tiếp tục, bất chấp những tình hình khó khăn xuất phát từ vụ sát hại cha Octavio và các sự kiện tại El Despertar.
Vào buổi tối, những đàm phán về cuộc đình công tại La Constancia và La Tropical vẫn tiếp tục. Tôi đưa một công nhân thuộc ủy ban đàm phán đến Hội Chữ Thập Đỏ, nơi hai bên gặp nhau, vì anh ta cảm thấy không an toàn khi đi một mình.
Thứ Ba, 13 tháng 3
Hôm nay thật là một ngày căng thẳng. Buổi sáng, chúng tôi tiếp tục hy vọng rằng phía quản trị doanh nghiệp và phía công nhân tại La Constancia và La Tropical sẽ đạt được thỏa thuận. Những thương lượng kéo dài cả ngày mãi đến sáu giờ chiều.
Trong khi đó, vào buổi trưa, tôi ghi âm cho chương trình ngày thứ Tư. Và tôi đã được mời ăn trưa với một nhóm phụ nữ tại Colonia San Benito, ở đây tôi đã có cơ hội chất vấn một vài ý tưởng. Tôi hài lòng khi thấy những mối quan tâm thiêng liêng được tạo ra bởi việc giảng dạy hiện tại của Giáo hội. Tôi coi đây là cơ hội tuyệt vời để Phúc Âm hóa một bộ phận rất khó khăn của giáo phận. Và nếu chúng ta có thể tiếp cận một nhóm phụ nữ như những người của buổi trưa hôm nay, thì qua thiện chí của họ, tôi tin chắc rằng chúng ta có thể đem Lời Chúa đến nhiều gia đình khác.
Vào buổi chiều, có cuộc gặp gỡ với các công nhân ở buổi họp báo của Tổng giáo phận, họ bày tỏ ước nguyện muốn liên kết với nhau và phát huy chính mình trong đức tin Kitô giáo; đồng thời họ cũng phàn nàn về một số điều bất thường tại cuộc họp báo. Cũng có hai thanh phát biểu trước cử tọa, họ thảo luận về những quan tâm đối với ý thức hệ bạo lực của họ, tư tưởng mà họ không muốn từ bỏ dù tôi đã cố gắng giải thích cho họ về sức mạnh của tình yêu Kitô giáo. Họ cho rằng chỉ có bạo lực mới có thể giải quyết những tình trạng bất công trong đất nước chúng tôi.
Nhận lời mời của Đức Khâm sứ, tôi đến tòa khâm sứ, ở đây ngài trợ giúp tôi trong việc giải quyết cuộc đình công. Tôi cám ơn ngài về thiện chí này, và nói với ngài rằng đã có đe dọa, nếu tới nửa đêm mà các công nhân không rời khỏi La Constancia và La Tropical, họ sẽ dùng đến quân đội, và điều này có thể dẫn tới thảm họa. Và vì cuộc đàm phán đang khép lại, liệu ngài có thể yêu cầu Tổng thống hạn chế mọi hành động bạo lực của lực lượng an ninh, và yêu cầu họ kiên nhẫn thêm một chút để cuộc đàm phán kết thúc bình an hay không?
Tối nay, tôi ăn tối tại nhà kỹ sư Girón, có cả vợ anh ta là María Elena nữa. Chẳng có chủ đề gì đặc biệt cả, vì họ chỉ có lòng tốt muốn tạo ra một bầu khí hoàn toàn yên bình cho tôi mà thôi.
Nhưng khi tôi về nhà vào lúc 8 giờ 30 tối, tôi vẫn phải nói chuyện với các đại diện giáo dân của một giáo hạt đang phát triển những cộng đoàn Giáo hội cơ bản. Chúng tôi nói chuyện rất lâu về việc loan báo Tin Mừng dựa trên các cộng đoàn nhỏ, và tôi yêu cầu họ hợp tác, thậm chí để cố gắng giành được thiện cảm và sự hợp tác của các cha quản xứ.
Tôi nhận được tin mọi chuyện đã được giải quyết trong tình hình đầy xung đột liên quan đến cuộc đình công ở La Constancia, và tôi đã tạ ơn Chúa qua đài phát thanh YSAX của chúng tôi, cũng như trong cuộc phỏng vấn với Radio Sonora. Trên cả hai đài phát thanh, tôi nói lời cảm ơn cả hai nhóm vì thiện chí của họ, chúc mừng họ vì sự sẵn lòng đàm phán, và đồng thời cũng nêu rõ rằng cần phải làm việc để tháo gỡ các nguyên nhân của cuộc khủng hoảng này, vì chúng có thể làm dấy lên những xung đột mới bao lâu gốc rễ của vấn đề chưa được giải quyết.
Thứ Tư, 14 tháng 3
Tôi nhận thấy việc giải tán các người đình công và những người đã ở cùng các công nhân tại La Constancia và La Tropical diễn ra rất chậm chạp. Vì mãi tới sáng sớm họ mới tới hội trường ở San José de la Montana – nơi các công nhân đề nghị làm điểm đến bởi vì họ tin tưởng Giáo hội hơn. Tôi tiếc rằng các linh mục, những người mà các công nhân yêu cầu hiện diện để bảo vệ họ, lại không được lực lượng an ninh tôn trọng đúng mực. Họ không cho cha Cortes và cha phụ tá giáo xứ từ Calvario – là các linh mục đến cho sứ mạng này – được vào bên trong khuôn viên, thậm chí các ngài không được bước xuống khỏi chiếc xe buýt của Hội Chữ Thập Đỏ, hay ngay cả việc các ngài mở cửa sổ để có thêm dưỡng khí cũng không được phép. Và các ngài đã phải đợi ở đó suốt cả đêm, tới gần sáng thì mới được đưa đến hội trường ở San José de la Montana.
Buổi chiều, tôi thăm nhà tập của các sơ dòng Hiến sĩ Thánh Tâm ở Colonia Costa Rica và cử hành Thánh lễ tại đó.
Thứ Năm, 15 tháng 3
Tôi ăn trưa với các linh mục chính xứ ở thủ đô, tôi cần sắp xếp với các ngài một số việc cho Tuần Thánh sắp đến, để chúng tôi có thể kết hợp một số hoạt động và lên kế hoạch cho một cử hành chung với nhau. Chúng tôi đồng ý trước hết sẽ cử hành Chúa nhật Lễ Lá ở Nhà thờ Chính tòa và nhà thờ El Calvario, và dành nhiều quan tâm mục vụ hơn cho cuộc rước kiệu trong thinh lặng ở Concepción, vì đó là cuộc qui tụ rất đông đảo nhưng không có ai kiểm soát cả. Để làm điều này, tôi sẽ đưa ra chỉ dẫn lúc đầu và YSAX sẽ tiếp tục khuyến khích các cha xứ khác lên lịch cho những sự kiện khác đồng thời, dù các sự kiện đó là các cuộc rước kiệu thinh lặng ở các giáo xứ hay một sự kiện nào đó sẽ thu hút dân chúng, sao cho số người tham dự không quá đông và họ có thể thực sự suy niệm về Tuần Thánh. Cũng vậy, cuộc rước kiệu tưởng niệm việc an táng Chúa Giêsu cũng sẽ được phát trên radio cho bất cứ giáo xứ nào muốn sử dụng chương trình phát thanh này.
Tôi nói rằng phải dành tầm quan trọng lớn nhất cho Đêm Vọng Phục Sinh, và nhất là nên đưa các cộng đoàn và giới trẻ đến sớm vì chúng tôi sẽ cử hành Vọng Phục Sinh vào lúc 7 giờ tối ở Nhà thờ Chính tòa.
Vì cảm thấy không được khỏe, nên tôi đã hủy cuộc hẹn ăn trưa với Don Pepe Simán và hủy chuyến đi tới Monte San Juan để chuyển giao giáo xứ cho linh mục mới, là cha Benjamin Rodríguez. Việc hủy những cuộc hẹn như thế này làm tôi rất buồn, vì tôi muốn giữ lời hứa, nhưng sức khỏe của tôi lại không chịu hợp tác. Điều này hơi phiền phức, có lẽ cũng do tôi khinh suất.
Tuy nhiên, buổi tối tôi lại có được một cuộc gặp gỡ dài hai tiếng đồng hồ thật sống động và vui tươi với các bạn trẻ của tiểu chủng viện Tổng giáo phận, họ đã bày tỏ những mối quan tâm thú vị, thích hợp với lứa tuổi lẫn ơn gọi của họ.
Thứ Sáu, 16 tháng 3
Vì lý do tương tự, tôi đã hủy chuyến thăm mà tôi đã lên kế hoạch đến thị trấn El Parafso ở Chalatenango, nơi các Nữ tu dòng Bethlem đang sốt sắng mong đợi tôi. Mọi người đã chuẩn bị để ủy lạo tinh thần tôi, nhưng tôi đã thông báo trước cho họ rằng tôi không thể đến và cha Tổng đại diện sẽ thay tôi. Đây là một cuộc gặp gỡ giữa những người làm mục vụ từ toàn thể giáo hạt, và tôi biết rằng mọi việc đã diễn ra tốt đẹp mặc dù tôi không thể tham dự. Vào buổi chiều, cùng với các linh mục khác đã đi cùng tôi đến Puebla, chúng tôi đã tường thuật cho các sinh viên của đại chủng viện thuộc Tổng giáo phận về sự kiện này. Chúng tôi đã có một cuộc thảo luận thú vị với họ.
Sau đó, chúng tôi đi đến một cuộc họp thứ hai, với một số lãnh đạo doanh nghiệp trẻ. Họ bày tỏ hy vọng vào Giáo hội và cũng chia sẻ những lo lắng về thời khắc khó khăn mà đất nước chúng tôi đang trải qua. Vào buổi tối, tôi đến thăm Colonia Atlacatl, một giáo xứ đang phát triển một nhóm giáo lý dự tòng. Tôi đã nói chuyện với họ về sự cần thiết của chương trình Kinh Thánh như thế này, nhưng đồng thời họ cũng cần phải thích ứng với công việc mục vụ của Giáo hội địa phương, để bằng cách này họ cho thấy tính chân thực trong dự phóng Công giáo của mình.
Thứ Bảy, 17 tháng 3
Vào buổi sáng, tôi được một đoàn làm phim truyền hình Anh đến thăm. Tôi đã có một cuộc trò chuyện ngắn với họ về tình hình đất nước và về Giáo hội của chúng tôi, và họ đã quay cuộc chuyện này cho chương trình truyền hình của họ.
Sáng nay, cha Jesus Delgado, cha Octavio Cruz và tôi đã lên kế hoạch cho buổi toạ đàm mà chúng tôi sẽ tổ chức tại Đại học Quốc gia với chủ đề: ‘Vai trò của Giáo hội tại châu Mỹ Latinh’.
Buổi chiều, tại Thánh lễ ở bệnh viện, tôi đã làm Phép Rửa cho cháu trai của bác sĩ Semsch.
Chúa Nhật, 18 tháng 3
Hôm nay là một Chúa nhật khá bận rộn. Sau Thánh lễ thường lệ tại Nhà thờ Chính tòa, vốn luôn mang lại niềm khích lệ cho đời sống mục vụ của giáo phận, tôi đã đến San Jose Villanueva, tại đây trong khuôn khổ chuẩn bị cho lễ thánh Giuse quan thầy, tôi đã dâng Thánh lễ như một phần của cuộc cử hành rất đẹp được tổ chức ở đó bởi các Nữ tu Passionist, những người làm việc tại làng này cùng với cha quản xứ, là cha Benito Alfaro.
Giữa buổi chiều, tôi đến cộng đoàn San Jose Cortes ở Ciudad Delgado, một cộng đoàn rất lớn và nhiệt thành. Tôi đã dâng Thánh lễ ở đó và sau đó trò chuyện với các cộng tác viên mục vụ. Ở đó có rất nhiều giảng viên giáo lý. Số lượng tốt này đem lại nhiều hy vọng mục vụ tại khu vực đó.
Và vào buổi tối, tôi đến giáo xứ San Francisco de Mejicanos để chuyển giao giáo xứ cho cha xứ mới, là cha Rafael Palacios, người sẽ lấp vào chỗ trống do cha Octavio Ortiz để lại. Như mọi người đều biết, cha Octavio đã bị sát hại tại El Despertar ở San Antonio Abad.
Thứ Hai, 19 tháng 3 – Thứ Sáu, 23 tháng 3
Tôi đến Cộng hòa Dominica vì ở Santo Domingo đang diễn ra một hội thảo về lòng sùng kính Thánh Tâm Chúa Giêsu. Hội thảo được điều hành bởi một tổ chức quốc tế chuyên xúc tiến các sự kiện này ở nhiều nơi trên thế giới. Từ El Salvador, cha Santiago Garrido, giám đốc Hội Tông đồ Cầu nguyện, cũng tham dự. Hội thảo rất hữu ích cho kiến thức thần học, Kinh Thánh và mục vụ, đặc biệt là trong các cuộc thảo luận với những tham dự viên khác đến từ các quốc gia khác nhau của Trung và Nam Mỹ.
Chúng tôi đã nghiên cứu cách làm cho lòng sùng kính này trở nên hấp dẫn đối với con người thời nay – một lòng sùng kính chắc chắn luôn có tầm quan trọng, nhưng có lẽ vì chưa được cập nhật thích đáng nên một số người cho là lỗi thời. Tuy nhiên, được soi sáng nhờ suy tư, chúng tôi hiểu rằng nó cần nhận lại được sự quan tâm xứng đáng. Vì lý do này, những người chúng tôi đến từ Trung Mỹ đã quyết định thành lập một ủy ban nhỏ, phối hợp với trung tâm quốc tế, để tìm cách thực hiện việc đổi mới lý tưởng việc sùng kính Thánh Tâm ở các quốc gia của chúng tôi.
Tôi hơi lo khi được chỉ định làm chủ tịch của nhóm nhỏ đến từ Trung Mỹ. Tôi đã vui vẻ nhận lời vì đây luôn là lòng sùng kính mà tôi ưu tiên, và vì tôi biết rằng lòng sùng kính Thánh Tâm có thể mang lại nhiều hoa trái tốt đẹp cho công tác mục vụ của giáo phận chúng tôi.
Cuộc hội thảo diễn ra tại Nhà Loyola của dòng Tên, ở một địa điểm gần biển đẹp như tranh vẽ. Tôi cũng có cơ hội nói về tình hình của Tổng giáo phận chúng tôi, vì có sự quan tâm lớn từ phía những người tham dự hội thảo, các tu sĩ và một số cơ quan truyền thông, chẳng hạn như truyền hình với bản tin hàng ngày của họ. Cha Arango, một linh mục dòng Tên có chương trình vào các ngày Chúa nhật, đã dành toàn bộ chương trình của mình cho cuộc trò chuyện với tôi.
Thứ Bảy, 24 tháng 3
Hôm nay, cùng với các cha Moreno, Fabian Amaya, Walter Guerra và cô Doris Osegueda, chúng tôi đã gặp nhau (và từ nay sẽ họp mỗi thứ Bảy) để bàn về việc thay đổi hướng đi của văn phòng truyền thông. Cuộc họp này – trong đó chúng tôi đã phân tích các khía cạnh khác nhau của tuần qua và ấn tượng mà đài phát thanh và Orientacion đang tạo ra – có thể có một số tác động thú vị đến công việc điều hành của tôi.
Buổi chiều, tại Suchitoto, với sự tham dự của nhiều linh mục, chúng tôi đã cử hành lễ truyền chức linh mục cho phó tế Ezequiel de Jesus Gamez. Thánh lễ được cử hành ngoài trời, trong sân nhà thờ, rất trang trọng và ấn tượng. Trong số các cộng đồng tham dự (và số lượng rất đông), cộng đoàn Chalatenango nổi bật hơn cả, bởi vì cha Gamez, mặc dù đến từ Suchitoto, đã trở thành một phần của cộng đoàn này, và đã tạo lập một mối liên kết với họ để theo đuổi ơn gọi linh mục của mình.
Chúa Nhật, 25 tháng 3
Sau Thánh lễ tại Nhà thờ Chính tòa, tôi đến tham dự lễ kỷ niệm 25 năm thành lập Tiểu chủng viện Gioan XXIII ở Santa Ana. Tôi được Giám mục Barrera mời. Sứ thần Tòa Thánh và nhiều linh mục của giáo phận cũng có mặt. Thánh lễ diễn ra vào buổi trưa. Trong đám đông tham dự, tôi nghe thấy một số người kêu “Monsenor Romero,” điều này khiến tôi lo lắng. Vì vậy, tôi đã rời đi ngay sau khi Thánh lễ kết thúc để tránh bất kỳ rắc rối nào. Hơn nữa, tôi còn có những mối lo ngại khác cần giải quyết ở thủ đô, vì chúng tôi đang xử lý một số vấn đề lao động rất nghiêm trọng ở đó, những vấn đề thường được đưa đến Tổng giáo phận để chúng tôi giúp đỡ. Vấn đề chính là ở nhà máy Delicia. Trong số những người bị bắt làm con tin, một người đàn ông có mẹ vừa qua đời, nhưng họ không thả anh ta ra. Tôi đã can thiệp cho anh ta, nhưng thật đáng buồn, chúng tôi không thể đạt được điều mình mong muốn.
Thứ Hai, 26 tháng 3
Tại bữa ăn sáng, tôi gặp lại các linh mục mà chúng tôi đang cùng lên kế hoạch cho Tuần Thánh. Cha Gutierrez rất tận tụy với công việc tổ chức Tuần Thánh này, và tạ ơn Chúa, ngài đã đề xuất một số kế hoạch. Giờ thì chúng tôi đã sắp xếp xong việc cử hành rồi.
Buổi trưa, chúng tôi ăn trưa với toàn thể nhân viên văn phòng, cả linh mục và giáo dân, để có thể trò chuyện thân mật hơn. Cuộc trò chuyện trước và trong bữa trưa rất ấm áp và chân thành, và tôi rất vui khi có thể giao lưu một cách nhân văn và Kitô giáo nhiều hơn ngay trong một công việc quan trọng như vậy đối với toàn thể Tổng giáo phận.
Buổi chiều, tôi nói chuyện với hai đại diện của lực lượng du kích, và tôi đã cố gắng thuyết phục họ theo lý tưởng bất bạo động của Kitô giáo. Nhưng những người này xác tín rằng không phải sức mạnh của tình yêu mà là sức mạnh của bạo lực mới giải quyết được tình hình. Họ không muốn nghe lý lẽ, càng không muốn nghe về tình yêu Kitô giáo. Tôi nhận ra rằng có một khác biệt rất lớn giữa cách suy nghĩ của cả một bộ phận xã hội chúng ta, được đại diện bởi những người này, và lập trường của Kitô giáo.
Tôi cầu xin Chúa soi sáng con đường cho Giáo hội của Ngài, để Giáo hội có thể được hiểu bởi cả những người muốn điều tốt đẹp cho đất nước nhưng lại dùng những phương cách rất khác với những gì Chúa Kitô đã dạy chúng ta.
Thứ Ba, 27 tháng 3
Thật bất ngờ, trước bữa điểm tâm, tôi được Tiến sĩ Nelson Segovia đến thăm, ông đã được chỉ định làm thẩm phán xử lý những con tin bị bắt giữ trong cuộc đình công tại nhà máy Delicia. Ông kể cho tôi về vấn đề này, một vấn đề rất nghiêm trọng, và tôi đang cố gắng giúp đỡ ông bằng mọi cách có thể. Tôi cũng đề nghị ông tìm sự hỗ trợ của Đức ông Urioste, người mà ông đã gặp và nói chuyện sau đó. Tôi đã nói chuyện với ông một lần nữa, và tôi nghĩ rằng mọi việc đang đi đúng hướng.
Cả buổi sáng được dành cho cuộc họp của Hội đồng Linh mục tại nhà của các Nữ tu dòng Somascan, nơi chúng tôi cũng dùng bữa trưa. Chúng tôi đã có một cố gắng đáng kể để đánh giá Tổng giáo phận. Việc này thú vị đến mức chúng tôi đã bàn về việc thực hiện định kỳ, nếu được, không chỉ trong một buổi sáng, mà dành đủ thời gian để đi sâu hơn, để xem giáo phận đang hoạt động như thế nào, nhằm không ngừng cải thiện chiều hướng công việc mục vụ của chúng tôi.
Đã có sự bàn thảo về việc bầu chọn các thành viên mới của Hội đồng Linh mục, vì theo quy định, nhiệm kỳ là hai năm, và nhiệm kỳ này sắp kết thúc. Nhưng chúng tôi đã giao cho cha Jose Luis Bourguet nghiên cứu các quy định và chúng tôi sẽ quyết định vấn đề này tại một cuộc họp sau này.
Buổi tọa đàm tại Khoa Nghệ thuật và Khoa học thuộc Đại học Quốc gia diễn ra lúc 5 giờ chiều. Chủ đề được chọn là vai trò của Giáo hội ở Mỹ La tinh. Những người tham gia gồm có cha Jesus Delgado, người đã trình bày quan điểm thần học và giải thích về thần học giải phóng; cha Octavio Cruz từ giáo xứ Aguilares, người có bằng cấp về khoa học xã hội, đã trình bày bối cảnh xã hội, kinh tế và chính trị của đất nước chúng tôi và của Mỹ La tinh nói chung. Tôi phát biểu cuối cùng, nói cụ thể hơn về vai trò của Giáo hội ở Mỹ La tinh dưới ánh sáng các tài liệu gần đây từ Puebla.
Sự đón tiếp mà trường đại học của chúng tôi dành cho các đại diện này của Giáo hội thật cảm động. Hội trường của Khoa Luật (hội trường lớn nhất trong trường đại học, nơi diễn ra buổi tọa đàm) không đủ chỗ cho người tham dự; họ phải tràn ra các hành lang và sân thượng xung quanh hội trường. Có sự tôn trọng đặc biệt, sự im lặng hoàn toàn trong suốt các bài thuyết trình. Và khi có cơ hội đặt câu hỏi, những câu hỏi đó cũng phản ánh sự quan tâm to lớn mà sứ điệp của Giáo hội dành cho cộng đồng đại học gồm các giáo sư và các cử nhân trẻ, một số trong họ đã là những chuyên viên.
Tôi bày tỏ sự cảm kích và đề xuất sự hợp tác của Giáo hội trong nỗ lực thúc đẩy văn hóa ở bình diện quốc gia này. Sau đó, trưởng khoa Nhân văn và hiệu trưởng trường đại học đã mời chúng tôi đến một buổi tiếp tân nhỏ, nơi chúng tôi trao đổi ấn tượng về sự kiện, tất nhiên là tích cực từ mọi phía. Những nhận xét mà chúng tôi nghe được sau đó cũng khá tích cực.
Buổi tối, tôi đi ăn tối với các thành viên Cursillo, những người thường tạo cơ hội cho tôi trò chuyện với họ trong một không gian thân mật.
Thứ Tư, 28 tháng 3
Trong số những người tôi gặp sáng nay, đáng chú ý nhất là một số quân nhân tiến bộ, nay đã nghỉ hưu, và tôi đã trò chuyện rất lâu. Đức ông Urioste có mặt cùng với tôi, để có sự đại diện tốt hơn cho Giáo hội. Họ đã nói rất nhiều về lịch sử El Salvador và đề xuất một số giải pháp cho tình hình hiện tại. Thay mặt Giáo hội, chúng tôi bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với thiện chí của họ. Chúng tôi trân trọng những hiểu biết sâu sắc mà họ chia sẻ qua sự phân tích của họ, và chúng tôi đề nghị hợp tác với họ. Giáo hội luôn sẵn sàng hợp tác khi thấy chính phủ thực sự mong muốn phục vụ người dân, những người dân mà Giáo hội có mặt ở đây cũng để phục vụ họ.
Cuộc gặp gỡ hóa ra rất thú vị, và tôi nghĩ rằng tất cả chúng tôi đều ra về với nhiều hy vọng hơn. Chúng tôi đã đồng ý gặp lại để thảo luận thêm. Họ đã mang theo một thông điệp đến những người mà họ nói chuyện, bao gồm cả tổng thống nước cộng hòa, chuyển đạt quan điểm của Giáo hội về tình hình này.
Tôi đã hủy bỏ một bữa ăn trưa riêng theo dự định với các cha dòng Chúa Cứu Thế, cũng như một cuộc họp với những người thợ in, và cả chuyến thăm của tôi đến một nhóm dự tòng tại Maria Auxiliadora nữa. Tôi rất tiếc vì những sự hủy bỏ này, đôi khi trái với ý muốn của mình, khiến tôi không vui, nhưng đôi khi thực sự là lực bất tòng tâm.
Thứ Năm, 29 tháng 3
Sáng nay, chúng tôi đã có cuộc họp với Hội đồng Mục vụ của Tổng giáo phận. Vẫn còn rất sớm, nhưng cuộc họp diễn ra rất tích cực. Câu hỏi mà tôi cố tình nêu ra trước bất kỳ nội dung nào khác trong nghị trình, đó là liệu mọi người có hiểu tầm quan trọng của Hội đồng Mục vụ này hay không, và họ có thể đưa ra những đề xuất nào để giúp Hội đồng hoạt động hiệu quả hơn. Việc trả lời câu hỏi này đã chiếm gần hết thời gian cuộc họp, nhưng một kết quả thiết thực là quyết định thành lập một ủy ban nhỏ hơn, chỉ gồm một đại diện của các linh mục, một đại diện của các nữ tu và một đại diện của giáo dân, để nghiên cứu tất cả các đề nghị đã được đưa ra nhằm tìm ra cách thức để giúp cơ quan này, do Hội đồng đề xuất – và chắc chắn sẽ hỗ trợ rất nhiều cho công tác mục vụ của giáo phận – được hoạt động hiệu quả hơn.
Buổi chiều, Sơ Nelly Rodriguez của Colegio Sagrado Corazón, cùng với một nhóm các bà mẹ, đã đến thăm tôi để bày tỏ mối lo ngại của họ về những trào lưu nguy hiểm mà họ thấy nơi giới trẻ, con cái của chính họ, đặc biệt là một số tôn giáo ngộ đạo Đông phương, đôi khi đi kèm với những hình thức tha hóa khác. Chúng tôi đã nói chuyện rất nhiều về giới trẻ, và đề xuất một số biện pháp mà các trường Công giáo có thể thực hiện. Đó thực sự là một buổi trị liệu, như một người trong số họ nói, bởi vì cuộc trò chuyện này cũng đề cập đến một số điểm tâm linh đặc biệt phù hợp với họ ở bình diện cá nhân.
Buổi tối, tôi được mời đến dự bữa tối với CONFRES để chúc mừng Mẹ Vanegas, người đã được bầu làm phó chủ tịch của CLAR, và cũng để bày tỏ sự liên đới với tổng giám mục. Tôi đã cảm ơn họ và diễn tả sự hài lòng của mình về sức sống của CONFRES, khuyến khích họ thúc đẩy hơn nữa tinh thần đời sống tu sĩ theo cách hỗ trợ định hướng của Giáo hội.
Thứ Sáu, 30 tháng 3
Tiến sĩ Roberto Silva đến ăn sáng với tôi. Tôi luôn nói với ông ấy rằng nếu có điều gì muốn nói với tôi thì ông hãy cứ nói cách thoải mái. Và hôm nay ông ấy muốn nhờ tôi làm rõ cho những người đang lắng nghe tôi rằng không nên nhầm lẫn cánh tả với chủ nghĩa khủng bố, cùng với những lời giải thích cần thiết cho điều này. Theo lời ông ấy nói với tôi: “Có rất nhiều người lắng nghe ngài, không chỉ người của ngài, mà còn cả những người lắng nghe để tấn công ngài nữa.”
Ông ấy nói rằng việc làm rõ như trên là cần thiết bởi vì người ta luôn biện minh là chống khủng bố, chống lại chủ nghĩa cộng sản. Và cần phải chỉ ra rằng có rất nhiều điều chính nghĩa từ phía cái gọi là cánh tả. Cũng vậy, vẫn có nhiều điều đáng lên án ở cánh tả khi nó trở thành khủng bố và bạo lực cuồng tín. Tôi đã mở rộng ý tưởng này, nói rằng tôi cũng muốn phân biệt những gì tốt đẹp và những điều xấu xa cùng tồn tại nơi cả cánh hữu. Tôi cảm ơn ông ấy về những gợi ý và tôi đề nghị ông luôn đến nói chuyện với tôi bất cứ khi nào ông có điều gì muốn nói.
Tôi đi ăn trưa với các linh mục của Opus Dei tại ngôi nhà mới của họ. Tôi để lại cho họ bức chân dung của mình, ghi dòng chữ “Thân tặng Opus Dei trong Tổng giáo phận, với lời chúc lành của tôi trong tư cách mục tử và một người bạn.”
Buổi tối, tôi lại có một cuộc phỏng vấn với một nhà báo đến từ Phần Lan. Ngoài những bài báo hiện đang viết về El Salvador, anh cho biết anh đang thu thập dữ liệu cho một cuốn sách mà anh đang viết.
Thứ Bảy, 31 tháng 3
Chúng tôi đã có buổi họp ăn sáng thứ hai để suy nghĩ về vấn đề truyền đạt thông tin. Có sự hiện diện của Đức ông Urioste, cùng với các cha Rafael Moreno, Fabian Amaya, Waiter Guerra, và cô Doris Osegueda. Chúng tôi đã thảo luận về một bức thư nhận được. Bức thư được ký bởi một số cộng đồng khác nhau, phàn nàn rằng các bài bình luận của YSAX và các bài trình bày trên Orientacion không tuân theo định hướng mục vụ của Tổng giáo phận, mà lại trình bày những quan điểm chính trị thiên vị, cũng như không bao quát được các cộng đồng Giáo hội cơ bản. Chúng tôi đã phân tích rất kỹ và quyết định sẽ có một cuộc gặp gỡ với các cộng đồng này để giải thích một số tình huống mà họ chưa biết, và cũng để lắng nghe ý kiến của họ.
Buổi chiều, tôi đến San Antonio Abad cùng với nhóm điều phối của cộng đoàn. Chúng tôi đã thảo luận về một số khía cạnh của vấn đề tại giáo xứ này, nơi có nhà thờ El Despertar, địa điểm xảy ra vụ sát hại cha Octavio và bốn thanh niên. Chúng tôi đã nhất trí cử hành Thánh lễ vào tối thứ Hai Tuần Thánh, để bổ nhiệm cha Rogelio vào nhà xứ, vì ngài sẽ tạm thời phụ trách giáo xứ cho đến khi cha Coto, người mà giáo xứ đang mong chờ với tình cảm yêu mến, được thụ phong linh mục.
Tối nay lại có một nhà báo Phần Lan đến thăm, ông ấy hứa rằng, ngoài những thông tin đã ghi chép lại, ông ấy sẽ cùng tôi đến với Thánh lễ tại Nhà thờ Chính tòa vào ngày mai, và đến nhà nguyện Salesian, nơi ông ấy sẽ chia sẻ kinh nghiệm của tôi với các em thiếu nhi và các giảng viên giáo lý.
—-
-hình ảnh: Vệ binh quốc gia ở El Salvador những năm rối ren cuối thập niên 1970, đầu thập niên 1980…
nguồn: facebook.com/le.cong.duc.lm