Chúa Nhật 33 Thường Niên

BÀI ĐỌC I: Cn 31, 10-13, 19-20. 30-31

Ai tìm được một người vợ tài đức? Nàng đáng giá hơn ngọc ngà. Chồng nàng đặt lòng tin tưởng nơi nàng và chàng không thiếu thốn vật thực. Trọn đời, nàng sẽ mang lại cho chồng sự lành, chứ không phải sự dữ. Nàng tìm lông chiên và sợi gai, rồi nàng cần mẫn dùng tay làm việc. Nàng ra tay đưa thoi dệt vải, và ngón tay nàng cầm xe kéo sợi. Nàng rộng tay bố thí cho người nghèo khó, và giơ tay hướng dẫn kẻ bần cùng. Duyên dáng thì giả dối và nhan sắc thì hão huyền: Người phụ nữ kính sợ Chúa, sẽ được ca tụng. Hãy tặng cho nàng hoa quả do tay mình làm ra, và sự nghiệp của nàng hãy ca tụng nàng tại các cửa thành.

BÀI ĐỌC II: 1 Tx 5, 1-6

Anh em thân mến, về thời nào và lúc nào, anh em không cần chúng tôi viết cho anh em. Vì chính anh em đã biết rõ ngày Chúa sẽ đến như kẻ trộm trong đêm tối. Khi người ta nói rằng: “Yên ổn và an toàn”, thì chính lúc đó tai hoạ thình lình giáng xuống trên họ, như cơn đau đớn xảy đến cho người mang thai và họ không sao thoát khỏi. Phần anh em, hỡi anh em thân mến, anh em không còn tối tăm, đến nỗi ngày đó bắt chợt anh em như kẻ trộm, vì tất cả anh em là con cái sự sáng, con cái ban ngày; chúng ta không thuộc về ban đêm và tối tăm. Vậy chúng ta đừng mê ngủ như những người khác, nhưng hãy tỉnh thức và điều độ.

PHÚC ÂM: Mt 25, 14-30

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ dụ ngôn này rằng: “Có một người kia sắp đi xa, liền gọi các đầy tớ đến mà giao phó tài sản của ông. Ông trao cho người này năm nén bạc, người kia hai nén, người khác nữa một nén, tuỳ theo khả năng của mỗi người, đoạn ông ra đi. “Người lãnh năm nén bạc, ra đi và dùng tiền ấy buôn bán làm lợi được năm nén khác. Người lãnh hai nén cũng đi làm lợi được hai nén khác. Còn người lãnh một nén, thì đi đào lỗ chôn giấu tiền của chủ mình. “Sau một thời gian lâu dài, ông chủ các đầy tớ ấy trở về và đòi họ tính sổ. Vậy người lãnh năm nén bạc đến, mang theo năm nén khác mà nói rằng: “Thưa ông, ông trao cho tôi năm nén bạc, đây tôi làm lợi được năm nén khác”. Ông chủ bảo người ấy rằng: “Hỡi đầy tớ tốt lành và trung tín, vì ngươi đã trung tín trong việc nhỏ, ta sẽ đặt ngươi làm những việc lớn, ngươi hãy vào hưởng sự vui mừng của chủ ngươi”. Người đã lãnh hai nén bạc cũng đến và nói: “Thưa ông, ông đã trao cho tôi hai nén bạc; đây tôi đã làm lợi được hai nén khác”. Ông chủ bảo người ấy rằng: “Hỡi đầy tớ tốt lành và trung tín, vì ngươi đã trung tín trong việc nhỏ, ta sẽ đặt ngươi làm những việc lớn, ngươi hãy vào hưởng sự vui mừng của chủ ngươi”. “Còn người lãnh một nén bạc đến và nói: “Thưa ông, tôi biết ông là người keo kiệt, gặt nơi không gieo và thu nơi ông không phát: nên tôi khiếp sợ (mà) đi chôn giấu nén bạc của ông dưới đất. Ðây của ông, xin trả lại cho ông”. Ông chủ trả lời người ấy rằng: “Hỡi đầy tớ hư thân và biếng nhác, người đã biết ta gặt chỗ không gieo, thu nơi không phát: vậy lẽ ra người phải giao bạc của ta cho người đổi tiền, và khi ta trở về, ta sẽ thu cả vốn lẫn lời. Bởi thế, các ngươi hãy lấy nén bạc lại mà trao cho người có mười nén. Vì người có sẽ cho thêm và sẽ được dư dật, còn kẻ chẳng có, thì vật gì coi như của nó, cũng lấy đi. Còn tên đầy tớ vô dụng, các ngươi hãy ném nó ra ngoài vào nơi tối tăm, ở đó sẽ phải khóc lóc nghiến răng”.

Suy Niệm 1: SIÊNG NĂNG LÀM VIỆC, ĐỪNG LƯỜI BIẾNG

Trong bài đọc 1, tác giả Sách Châm Ngôn trình bày hình ảnh của một người vợ đảm đang. Nếu ai có được một người vợ như vậy thì sẽ “hết dạ tin tưởng” và “chẳng thiếu chi lợi lộc” vì nàng luôn “đem lại hạnh phúc chứ không gây tai họa cho chồng” (Cn 31:11-12). Người vợ được miêu tả như một quản gia trung tín luôn “vui vẻ ra tay làm việc” và “rộng tay giúp người nghèo khổ và đưa tay cứu kẻ khốn cùng” (Cn 31:19-20). Tuy nhiên, điều quan trọng nhất làm cho nàng trở nên một người vợ xem “duyên dáng là trả giá, sắc đẹp là phù vân” và “đáng được người đời ca tụng,” chính là “lòng kính sợ Chúa” (Cn 31:30). Hình ảnh người vợ này chính là hình ảnh của sự khôn ngoan của Thiên Chúa mà ai trong chúng ta cũng mong ước có được.

Thánh Phaolô tiếp tục trình bày về niềm tin vào sự phục sinh, vào ngày quang lâm của Chúa. Trong khi chờ đợi ngày đó, chúng ta phải sống thế nào? Phải có những thái độ nào? Không ai trong chúng ta biết ngày chết của mình hay ngày cánh chung. Ngày đó sẽ đến như kẻ trộm ban đêm. Theo thánh nhân, trong lúc bình an thì sự bất ổn đang rình rập. Cuộc sống con người luôn gồm những sự bất ngờ. Con người luôn sống trong sự khắc khoải chờ đợi. Một điều họ biết chắc chắn là Chúa sẽ đến, nhưng Ngài đến lúc nào thì không ai biết. Vì vậy, Thánh Phaolô khuyên các tín hữu Thessalônica phải luôn sẵn sàng bằng việc luôn sống trong ánh sáng [của đức tin]. Thánh nhân chỉ cho họ biết rằng: “tất cả anh em là con cái ánh sáng, con cái của ban ngày. Chúng ta không thuộc về đêm, cũng không thuộc về bóng tối. Vậy chúng ta đừng ngủ mê như những người khác, nhưng hãy tỉnh thức và sống tiết độ” (1 Tx 5:5-6).

Dụ ngôn về những nén bạc trong Tin Mừng hôm nay là một dụ ngôn tuyệt vời và có những câu chuyện bên lề đi kèm. Mặc dù có mầm mống trong Tin Mừng Thánh Máccô (13:34), dụ ngôn này bắt nguồn từ nguồn Q. Dụ ngôn này cũng có thể được hiểu như là bản chú giải của Máccô 4:25. Thánh Mátthêu bảo tồn bản văn này trong hình thức đơn giản và nguyên thuỷ hơn so với bản văn Thánh Luca, bản văn mà trong đó việc xưng vương được thêm vào. Nhưng có lẽ thánh Luca trình thuật cách chính xác hơn về số tiền liên quan [pound hoặc minas có giá trị khoảng $20, so với nén hoặc yến có giả trị khoảng $1,000]. Sứ điệp của dụ ngôn có thể được đọc từ nhiều cách. Trong bối cảnh hiện tại của nó, dụ ngôn đề nghị một lối sống thích hợp trong thời gian chờ đợi Con Người lại đến. Dụ ngôn mời gọi chúng ta phải sống có trách nhiệm trên những gì Thiên Chúa ban cho chúng ta. Những điểm luân lý sau có thể được rút ra từ bối cảnh câu chuyện như trong dụ ngôn đầy tớ trung thành và không trung thành (x. Mt 23:48-51).

Mới đọc câu chuyện, chúng ta có thể chú ý ngay đến lời khiển trách của Chúa Giêsu dành cho những người có thái độ sống không thay đổi hay không sinh lợi những gì đã được “trao cho” [giao phó]. Ở đây, Chúa Giêsu ám chỉ đến truyền thống tôn giáo tốt đẹp của người Do Thái đã được “trao cho” mà họ phải sinh lợi. Chi tiết này nhắc nhở chúng ta về thái độ của chúng ta trước những giá trị truyền thống tôn giáo được trao cho qua Giáo Hội [hay hội dòng]. Chúng ta có làm sinh lợi không? Hay nói đúng hơn, chúng ta có trình bày những giá trị này cách sinh động và hợp thời cho con người ngày hôm nay không hay chúng ta để những giá trị đó trong “bảo tàng” mà lâu lâu chỉ đem ra ngắm chứ không có một ảnh hưởng gì trên cuộc sống thường ngày của chúng ta?

Chi tiết thứ nhất mà chúng ta suy gẫm trong bài Tin Mừng hôm nay là câu: “Người kia sắp đi xa, gọi đầy tớ đến mà giao phó của cải mình cho họ. Ông đưa cho người này năm yến, người kia hai yến, người khác nữa một yến, tuỳ khả năng riêng mỗi người. Rồi ông ra đi” (Mt 25:14-15). Trong những lời này, có hai thuật ngữ đi chung mà Thánh Mátthêu rất ưa thích, đó là “của cải” và “khả năng riêng.” Qua hai thuật ngữ này, Thánh Mátthêu ám chỉ đến tính đa dạng trong khả năng và phần thưởng của con người. Mỗi người có những khả năng và phần thưởng riêng biệt. Sự khác biệt này ám chỉ khả năng [hay vẻ đẹp] của mỗi người trong tương quan với chủ [Thiên Chúa] chứ không phải trong tương quan so sánh với nhau. Nói cách cụ thể hơn, mỗi người chúng ta được Chúa ban cho những khả năng riêng biệt. Những khả năng này phải được khám phá và phát triển trong tương quan với Thiên Chúa chứ không phải để cạnh tranh với người khác. Chỉ những ai nhận ra khả năng của mình trong tương quan với Thiên Chúa chứ không so sánh với người khác mới có khả năng làm lợi những gì mình được giao phó. Điều này được diễn tả qua hình ảnh những người lãnh tiền trong bài Tin Mừng hôm nay. Mỗi người cố gắng làm sinh lợi cho chủ, chứ không sinh lợi để cạnh tranh với người khác. Và như vậy, phần thưởng của họ được quyết định bởi mối “tương quan sinh lợi cho chủ” này, đó là họ được chia sẻ trong niềm vui của ông chủ. Trong bối cảnh tôn giáo, chữ “làm lợi” ám chỉ đến việc làm cho người khác theo đạo [tin vào Chúa]. Nhìn từ khía cạnh này, những khả năng Chúa ban là để chúng ta giúp anh chị em tin vào Chúa hay đúng hơn chiến thắng anh chị em mình cho Chúa. Thành thật mà nói, nhiều người trong chúng ta sử dụng tài năng của mình hoặc để sinh lợi về vật chất hay danh tiếng cho mình hoặc để cạnh tranh với người khác. Lời Chúa mời gọi chúng ta hãy sử dụng những khả năng của mình để đem anh chị em đến với Chúa hoặc trở về với Chúa.

Chi tiết thứ hai để chúng ta suy niệm là hình ành người dấu yến bạc được trao: “Còn người đã lãnh một yến thì đi đào lỗ chôn giấu số bạc của chủ” (Mt 25:18). Hành động “đào lỗ chôn” ám chỉ việc đem giấu “ánh sáng” của đèn mà đúng ra phải đặt trên giá. Bên cạnh đó, hành động này cũng ám chỉ việc “bảo vệ truyền thống theo một cách thức cố định.” Một cách cụ thể hơn, hành động này ám chỉ những người đón nhận khả năng từ Thiên Chúa nhưng lại giữ riêng cho chính mình. Với những người này, ông chủ nói: “Anh thật là tôi tớ xấu xa và biếng nhác! Anh đã biết tôi gặt chỗ không gieo, thu nơi không vãi, thì đáng lý anh phải gửi số bạc của tôi vào ngân hàng, để khi tôi đến, tôi thu được cả vốn lẫn lời chứ!” (Mt 25:26-27). Họ bị trách vì họ “biết ý chủ” nhưng không làm theo. Ý của chủ là họ phải làm lợi từ những gì họ được trao cho. Cách thức làm lợi thế nào thì tuỳ sáng kiến và điều kiện sống của mỗi người. Chi tiết này nhắc nhở chúng ta phải sinh lợi cho Chúa bằng sáng kiến và trong môi trường sống của mình. Đừng chôn vùi những món quà Chúa trao hoặc chỉ giữ riêng cho chính mình.

Lm. Anthony, SDB.

…………….

Suy Niệm 3: Sứ mệnh trọng đại

“Nước Mỹ trên hết” – Đây là tư tưởng và chiến lược cốt lõi trong chính sách đối nội và đối ngoại của tổng thống Mỹ hiện nay. Có lẽ sẽ có nhiều người liên tưởng đến khi nghe dụ ngôn của ngày chúa nhật hôm nay. Đây là loại ông chủ kiểu gì vậy? Ông ấy dường như chỉ suy nghĩ dựa trên các nguyên tắc tư bản chủ nghĩa; mối quan tâm hàng đầu của ông ta là đạt được lợi nhuận lớn nhất có thể. Lòng trắc ẩn ư? Chẳng thấy đâu cả! Ông ta còn đổ lỗi cho đầy tớ dốt nát đang sợ hãi – cho rằng chính nỗi sợ đó đã ngăn cản kẻ ấy hành động để sử dụng vốn liếng được trao phó cho mình. Người ta cũng chẳng tìm thấy bất kỳ chỉ thị rõ ràng nào. Vậy thì, làm sao các đầy tớ biết được ông chủ sẽ đánh giá họ ra sao và điều gì được kỳ vọng nơi họ? Nhất là câu cuối cùng của dụ ngôn: “Phàm ai đã có, thì được cho thêm và sẽ có dư thừa; còn ai không có, thì ngay cái đang có, cũng sẽ bị lấy đi”. Câu này là một trong những câu hóc búa nhất của Tin mừng, và nếu như được phép tra cứu riêng lẻ, điều này hoàn toàn không phù hợp, thậm chí trái ngược với tinh thần Kitô giáo. Dụ ngôn này đặt ra cho chúng ta một thách thức to lớn. Dầu gì đi nữa một dư vị kỳ lạ vẫn để lại. Dụ ngôn kết thúc bằng hình ảnh một người chủ cay nghiệt, không hề tỏ chút lòng trắc ẩn hay thương xót nào! Còn Thiên Chúa thì sao? Liệu chúng ta có được phép nói và suy tư về Thiên Chúa theo cách này không? Các dụ ngôn không chỉ nói về Thiên Chúa mà còn nói về con người. Qua đó, chúng ta có thể hiểu biết và học hỏi nhiều điều.

Dù tính cách của người chủ trong dụ ngôn như thế nào đi chăng nữa, thì sự thật rõ ràng là ông ấy đặt lòng tin vào các đầy tớ. Ông trao phó tài sản cho họ vì tin rằng họ sẽ quản lý nó theo cách phù hợp với ý định của chính ông. Mỗi người nên tận dụng tối đa những món quà mình được ban tặng, đừng để tài năng của bản thân bị mai một lãng phí. Dĩ nhiên, điều này giả định rằng, họ chấp nhận quan điểm của người chủ. Họ không hành xử theo ý tưởng và cảm tính của riêng mình, mà thay vào đó, họ đón nhận những gì người chủ của mình mong muốn. Xét cho cùng, ông ấy đặt mọi việc phụ thuộc vào họ. Ông ấy nhìn nhận rằng năng lực của mỗi người mỗi vẻ; do đó, ông phân bổ trách nhiệm cho họ theo cách mà ông cho rằng là phù hợp. Ông không đưa ra một chỉ thị rõ ràng nào. Các đầy tớ có thể xoay xở tính toán cách nào tùy ý miễn sao đạt được kết quả tốt đẹp. Chính vì lý do đó các đầy tớ đòi hỏi phải có đầu óc sáng tạo, tinh thần sẵn sàng chấp nhận rủi ro, lòng can đảm và sự cam kết hoàn thành sứ mệnh với tất cả sức lực và trái tim. Vấn đề không nằm ở hình ảnh, danh tiếng hay thành công của cá nhân, mà nằm ở việc đảm bảo mục tiêu của người chủ đạt được kết quả tốt nhất có thể. Chỉ đơn thuần giấy trắng mực đen, “làm việc theo đúng quy định” là chưa đủ.

Đây là cách Thiên Chúa nhìn nhận con người và đây cũng là cách chúng ta nhìn nhận chính mình. Thiên Chúa không chỉ tin tưởng trao phó cho chúng ta một vài điều mà là tất cả. Ước vọng lớn lao của Ngài là Nước Trời được lan rộng. Đây là một khối tài sản khổng lồ mà Ngài sở hữu và tin tưởng trao phó cho chúng ta. Ngài tin tưởng rằng con người chúng ta sẽ quản lý và sử dụng kho báu này như Ngài luôn ngóng trông chờ đợi. Bởi vậy, chúng ta nên dấn thân hoàn thành công việc này với sự tận tâm chân thành, với tất cả sức lực vì chúng ta xác tín rằng đây là một việc lớn lao và tốt đẹp. Đây chính là sự tự do đích thực mà chúng ta sở hữu: Chúng ta được phép nhìn nhận bản thân qua đôi mắt của Thiên Chúa – như những người được trao phó một sứ mệnh trọng đại, bởi Thiên Chúa coi trọng chúng ta đến mức Ngài tin rằng chúng ta có đủ khả năng thực hiện và hoàn thành.

Lm. Phêrô Trần Minh Đức