BÀI ĐỌC I: Kn 12, 13. 16-19
Ngoài Chúa, không có chúa nào khác chăm sóc mọi sự, ngõ hầu minh chứng rằng Chúa không đoán xét bất công. Vì chưng, sức mạnh của Chúa là nguồn gốc sự công minh, và vì Người là Chúa mọi sự, nên tỏ ra khoan dung với mọi người. Chúa chỉ tỏ sức mạnh Chúa ra khi có kẻ không tin vào uy quyền của Chúa, và triệt hạ kẻ kiêu căng không nhìn biết Người. Vì là chủ sức mạnh, nên Chúa xét xử hiền lành, Chúa thống trị chúng ta với đầy lòng khoan dung: vì khi Chúa muốn, mọi quyền hành tuân lệnh Người. Khi hành động như thế, Người dạy dỗ dân Người rằng: Người công chính phải ăn ở nhân đạo, và Người làm cho con cái Người đầy hy vọng rằng: Người ban cho kẻ tội lỗi ơn ăn năn sám hối.
BÀI ĐỌC II: Rm 8, 26-27
Anh em thân mến, có Thánh Thần nâng đỡ sự yếu hèn của chúng ta. Vì chúng ta không biết cầu nguyện thế nào cho xứng hợp, nhưng chính Thánh Thần cầu xin cho chúng ta bằng những tiếng than khôn tả. Mà Đấng thấu suốt tâm hồn, thì biết điều Thánh Thần ước muốn. Bởi vì Thánh Thần cầu xin cho các thánh theo ý Thiên Chúa.
PHÚC ÂM: Mt 13, 24-43
Khi ấy, Chúa Giêsu phán một dụ ngôn khác cùng dân chúng rằng: “Nước trời giống như người kia gieo giống tốt trong ruộng mình. Trong lúc mọi người ngủ, thì kẻ thù của ông đến gieo cỏ lùng vào ngay giữa lúa, rồi đi mất. Khi lúa lớn lên và trổ bông thì cỏ lùng cũng lộ ra. Đầy tớ chủ nhà đến nói với ông rằng: “Thưa ông, thế ông đã không gieo giống tốt trong ruộng ông sao? Vậy cỏ lùng từ đâu mà có?” Ông đáp: “Người thù của ta đã làm như thế”. Đầy tớ nói với chủ: “Nếu ông bằng lòng, chúng tôi xin đi nhổ cỏ”. Chủ nhà đáp: “Không được, kẻo khi nhổ cỏ lùng, các anh lại nhổ luôn cả lúa chăng. Hãy cứ để cả hai mọc lên cho đến mùa gặt. Và đến mùa, ta sẽ dặn thợ gặt: “Các anh hãy nhổ cỏ lùng trước, rồi bó lại từng bó mà đốt đi, sau mới thu lúa lại chất vào lẫm cho ta”. Người lại nói với họ dụ ngôn khác mà rằng: “Nước trời giống như hạt cải người kia gieo trong ruộng mình. Hạt đó bé nhỏ hơn mọi thứ hạt giống, nhưng khi mọc lên, thì lớn hơn mọi thứ rau cỏ, rồi thành cây, đến nỗi chim trời đến nương náu nơi ngành nó”. Người lại nói với họ một dụ ngôn khác nữa mà rằng: “Nước trời giống như men người đàn bà kia lấy đem trộn vào ba đấu bột, cho đến khi bột dậy men”. Chúa Giêsu dùng dụ ngôn mà phán những điều ấy với dân chúng. Người không phán điều gì với họ mà không dùng dụ ngôn, để ứng nghiệm lời tiên tri đã chép rằng: “Ta sẽ mở miệng nói lời dụ ngôn, Ta sẽ tỏ ra những điều bí nhiệm từ lúc dựng nên thế gian”. Sau khi giải tán dân chúng, Người trở về nhà. Các môn đệ đến gặp Người và thưa rằng: “Xin Thầy giải thích dụ ngôn cỏ lùng trong ruộng cho chúng con nghe”. Người đáp rằng: “Kẻ gieo giống tốt là Con Người. Ruộng là thế gian. Còn hạt giống tốt là con cái Nước trời. Cỏ lùng là con cái gian ác. Kẻ thù gieo cỏ lùng là ma quỷ. Mùa gặt là ngày tận thế. Thợ gặt là các thiên thần. Cũng như người ta thu lấy cỏ lùng, rồi thiêu đốt trong lửa thế nào, thì ngày tận thế cũng sẽ xảy ra như vậy: Con Người sẽ sai các thiên thần đi thu tất cả gương xấu và mọi kẻ làm điều gian ác khỏi nước Chúa, rồi ném tất cả chúng vào lửa: ở đó sẽ phải khóc lóc nghiến răng. Bấy giờ kẻ lành sẽ sáng chói như mặt trời trong Nước của Cha mình. Ai có tai để nghe thì hãy nghe”.
Suy Niệm 1: CỎ LÙNG VÀ LÚA: ẨN DỤ VỀ KINH NGHIỆM CĂNG THẲNG TRONG ĐỜI KITÔ HỮU
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
Về phần mình, Thánh Phaolô chỉ ra cho tín hữu Rôma biết rằng Thần Khí Thiên Chúa luôn hoạt động trong đời sống cầu nguyện của mỗi người: “Thưa anh em, có Thần Khí giúp đỡ chúng ta là những kẻ yếu hèn, vì chúng ta không biết cầu nguyện thế nào cho phải; nhưng chính Thần Khí cầu thay nguyện giúp chúng ta, bằng những tiếng rên siết khôn tả. Và Thiên Chúa, Đấng thấu suốt tâm can, biết Thần Khí muốn nói gì, vì Thần Khí cầu thay nguyện giúp cho dân thánh theo đúng ý Thiên Chúa” (Rm 8:26-27). Chúng ta thường nghe rằng cầu nguyện là cuộc đối thoại thân tình với Thiên Chúa. Có thể nói, đây là cuộc đối thoại giữa hai con tim, hai cõi lòng mong ước thiết lập mối tương quan mật thiết với nhau, để biết và hiểu nhau cách trọn vẹn. Về phía Thiên Chúa, Ngài biết và hiểu con người cách thấu đáo. Còn con người thì không thể nào biết và hiểu Thiên Chúa cách hoàn toàn. Nói cách khác, qua đời sống cầu nguyện, chúng ta nhận ra mình chỉ là những tạo vật nhỏ bé, những con người hèn mọn trước mặt Thiên Chúa. Điều an ủi chúng ta là chính Thần Khí cầu nguyện thay cho chúng ta. Để được như thế, chúng ta cần chuẩn bị một chỗ cho Thần Khí trong tâm hồn mình.
Tuần trước, trình thuật Tin Mừng kể cho chúng ta nghe về dụ ngôn người gieo giống. Trong dụ ngôn đó, Chúa Giêsu nói về bốn loại đất mà trên đó hạt giống được gieo. Loại đất chỉ sinh hoa trái là đất tốt. Tuy nhiên, dù được gieo vào đất tốt, hạt giống không sinh hoa trái giống nhau mà hạt được một trăm, hạt được sáu chục, hạt được ba chục. Điều này xảy ra vì khi được gieo trong đất tốt, hạt giống cắm rễ và lớn lên bên cạnh một thực tại khác, đó là cỏ lùng. Đây là kinh nghiệm quen thuộc cho những nông dân trồng lúa. Chúa Giêsu sử dụng kinh nghiệm này để nói với thính giả của Ngài về một dụ ngôn khác, dụ ngôn Cỏ Lùng. Dụ ngôn này được trình thuật trong hai phần: dụ ngôn (Mt 13:24-30) và giải thích dụ ngôn (Mt 13:36-42). Chen giữa hai phần này là hai dụ ngôn khác về Nước Trời [dụ ngôn hạt cải và dụ ngôn men trong bột] (Mt 13:31-33) và lý do tại sao Chúa Giêsu dùng dụ ngôn để nói với đám đông (Mt 13:34-35). Chúa Giêsu dùng những dụ ngôn này để nói về mầu nhiệm Nước Trời cho những người đơn sơ chất phác qua việc sử dụng những hình ảnh gần gũi quen thuộc trong ngày sống của họ.
Dụ ngôn bắt đầu với thực tại xảy ra khi gieo giống: “Nước Trời ví như chuyện người kia gieo giống tốt trong ruộng mình. Khi mọi người đang ngủ, thì kẻ thù của ông đến gieo thêm cỏ lùng vào giữa lúa, rồi đi mất. Khi lúa mọc lên và trổ bông, thì cỏ lùng cũng xuất hiện” (Mt 13:24-26). Trước kia, dụ ngôn này thường được hiểu là dụ ngôn đặc trưng của Tin Mừng Thánh Mátthêu vì không được tìm thấy trong các Tin Mừng khác. Tuy nhiên, gần đây các học giả Kinh Thánh cho rằng Thánh Matthêu viết lại dụ ngôn này dựa trên dụ ngôn hạt giống lớn lên cách âm thầm trong Tin Mừng Thánh Maccô (Mc 4:26-29). Thánh Mátthêu không chỉ viết lại câu chuyện để đáp ứng nhu cầu của cộng đoàn mà còn cung cấp một bản giải thích chi tiết về dụ ngôn (Mt 13:36-43). Tự bản chất, dụ ngôn này là dụ ngôn về Nước Trời. Những lời mở đầu của dụ ngôn trình bày cho chúng ta một thực tại quen thuộc trong cuộc sống. Bất kỳ ai cũng gieo giống tốt trong ruộng mình với mong ước sẽ gặt hái được một mùa bội thu. Không ai gieo cỏ lùng cùng với hạt giống tốt. Nhưng khi hạt giống đâm chồi mọc lên, thì chúng ta cũng thấy cỏ lùng xuất hiện trong cùng ruộng lúa mà không biết nguồn gốc chúng đến từ đâu. Điều chúng ta cần lưu ý ở đây là khi hạt lúa chưa trổ bông, thì chúng ta khó phân biệt với cỏ lùng. Chi tiết này cho thấy chúng ta chỉ phân biệt được đâu là lúa đâu là cỏ lùng dựa vào hoa trái được sinh ra. Cũng vậy, qua hành động và thái độ sống với nhau mà chúng ta có thể phân biệt được kẻ xấu và người tốt: “Hành động mạc khải con người.”
Cuộc đối thoại giữa chủ nhà và đầy tớ cho thấy hai thái độ khác nhau trước một thực tại: “Đầy tớ mới đến thưa chủ nhà rằng: ‘Thưa ông, không phải ông đã gieo giống tốt trong ruộng ông sao? Thế thì cỏ lùng ở đâu mà ra vậy?’ Ông đáp: ‘Kẻ thù đã làm đó!’ Đầy tớ nói: ‘Vậy ông có muốn chúng tôi ra đi gom lại không?’ Ông đáp: ‘Đừng, sợ rằng khi gom cỏ lùng, các anh làm bật luôn rễ lúa. Cứ để cả hai cùng lớn lên cho tới mùa gặt. Đến ngày mùa, tôi sẽ bảo thợ gặt: Hãy gom cỏ lùng lại, bó thành bó mà đốt đi, còn lúa, thì hãy thu vào kho lẫm cho tôi’” (Mt 13:27-30). Trong cuộc đối thoại giữa chủ nhà và đầy tớ, chúng ta có thể nhận ra điểm quan trọng Thánh Matthêu muốn nhấn mạnh, đó là vấn đề hợp nhất trong cộng đoàn. Điều này được diễn tả qua động từ “gom/thu.” Động từ này xảy ra bốn lần ở đây. Bên cạnh đó, Thánh Mátthêu còn chỉ ra hai thái độ khác nhau trước thực tại cùng hiện hữu của lúa và cỏ lùng: Đầy tớ có vẻ mất bình tỉnh và muốn giải quyết vấn đề ngay lập tức, còn ông chủ thì bình tĩnh kiên nhẫn chờ cho đến mùa gặt. Thái độ của đầy tớ cũng là thái độ của mỗi người chúng ta khi đối diện với vấn đề trong cuộc sống, nhất là những vấn đề liên quan đến bản chất con người. Đã không ít lần chúng ta muốn loại bỏ anh chị em mình ngay lập tức, không cho họ có cơ hội để lớn lên và chứng tỏ bản chất của họ. Chúng ta biết, cỏ lùng không thể trở thành lúa và lúa không thể trở thành cỏ lùng. Cả hai lớn lên để chứng minh bản chất thật của lúa dựa trên hoa trái trổ sinh. Sống cùng với cỏ lùng nhưng không để cỏ lùng bóp nghẹt không trổ sinh hoa trái chứng minh bản chất tốt lành của lúa. Điều này giống với câu tục ngữ chúng ta thường nghe: “Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.” Trong đời sống thường ngày, chúng ta cũng sống và gặp gỡ nhiều người khác nhau. Nhiều lần, chúng ta để cho họ ảnh hưởng đến độ không làm cho chúng ta sinh hoa kết trái đẹp cho Nước Trời. Nhưng Thiên Chúa vẫn kiên nhẫn chờ đợi để chúng ta khẳng định lại bản chất là con cái Thiên Chúa của mình qua việc sinh hoa kết trái. Học ở Chúa, chúng ta cũng sống kiên nhẫn với anh chị em mình và không để cho “gương xấu” của người khác ảnh hưởng làm chúng ta không sinh hoa trái tốt đẹp trong Chúa.
Hai dụ ngôn chèn giữa dụ ngôn cỏ lùng là dụ ngôn hạt cải và men trong bột nói về Nước Trời như một thực tại nhỏ bé khi bắt đầu, nhưng khi đạt đến mức trưởng thành thì sẽ trở thành một thực tại rất vĩ đại. Chúng ta cũng tìm thấy hai dụ ngôn này trong Tin Mừng Thánh Máccô (4:30-32) và Luca (13:18-21). Trong Tin Mừng Thánh Mátthêu và Luca, hai dụ ngôn này đi chung với nhau tạo thành một cặp: Một dụ ngôn liên quan đến người nam và dụ ngôn còn lại liên quan đến người nữ. Chi tiết này cho thấy thái độ công bằng của Chúa Giêsu đối với mọi người, không phân biệt giới tính. Trong dụ ngôn hạt cải [“Nước Trời cũng giống như chuyện hạt cải người nọ lấy gieo trong ruộng mình. Tuy nó là loại nhỏ nhất trong tất cả các hạt giống, nhưng khi lớn lên, thì lại là thứ rau lớn nhất; nó trở thành cây, đến nỗi chim trời tới làm tổ trên cành được” (Mt 13:31-32)], điều được nhấn mạnh là sự thay đổi bất ngờ và đầy kinh ngạc từ vô hình cận kề của Nước Trời đến sự tỏ lộ toàn vẹn và phổ quát của nó. Còn trong dụ ngôn men trong đấu bột [Người còn kể cho họ một dụ ngôn khác: “Nước Trời cũng giống như chuyện nắm men bà kia lấy vùi vào ba thúng bột, cho đến khi tất cả bột dậy men” (Mt 13:33)], điều đáng để chúng ta suy gẫm là sự ảnh hưởng của hạt men nhỏ bé lên đấu bột to lớn. Nói một cách cụ thể, dụ ngôn này nói đến một chuyển vận nhỏ bé có thể mang lại sự ảnh hưởng to lớn trên xã hội. Những chi tiết này giúp chúng ta thay đổi lối nhìn của mình trong cuộc sống. Nhiều lần, chúng ta chỉ quan tâm đến những hành động vĩ đại mà xem thường những hành vi nhỏ bé trong ngày sống. Lời Chúa mời gọi chúng ta thực hành những cử chỉ yêu thương nhỏ bé mỗi ngày. Chính những hành động nhỏ bé này sẽ có sức ảnh hưởng thật lớn trên xã hội và trong đời sống của những người đang sống chung quanh chúng ta.
Thánh Matthêu cho thấy, mục đích Chúa Giêsu dùng dụ ngôn là để ứng nghiệm lời của ngôn sứ: “Tất cả các điều ấy, Đức Giêsu dùng dụ ngôn mà nói với đám đông; và Người không nói gì với họ mà không dùng dụ ngôn, hầu ứng nghiệm lời ngôn sứ đã nói: Mở miệng ra, tôi sẽ kể dụ ngôn, công bố những điều được giữ kín từ tạo thiên lập địa” (Mt 13:34-35). Qua dụ ngôn, Chúa Giêsu dùng những hình ảnh đơn sơ, quen thuộc trong ngày sống mạc khải mầu nhiệm Nước Trời cho những con người hèn mọn. Điều này cho thấy, những thực tại nhỏ bé trong ngày sống đều chứa đựng những sứ điệp được dấu kín về mầu nhiệm Nước Trời. Chúng ta cần có con mắt đức tin và cõi lòng rộng mở để nhận ra những sứ điệp kín ẩn này.
Trong lời giải thích về dụ ngôn cỏ lùng, Chúa Giêsu nhấn mạnh đến sự trái ngược giữa những người gian ác và những người công chính trong ngày tận thế: “Con Người sẽ sai các thiên sứ của Người tập trung mọi kẻ làm gương mù gương xấu và mọi kẻ làm điều gian ác, mà tống ra khỏi Nước của Người, rồi quăng chúng vào lò lửa; ở đó, người ta sẽ phải khóc lóc nghiến răng. Bấy giờ người công chính sẽ chói lọi như mặt trời, trong Nước của Cha họ. Ai có tai thì nghe” (Mt 13:41-43). Hình ảnh này cho thấy Nước Trời là một sự hỗn hợp giữa những người gian ác [tội nhân] và những người công chính [thánh nhân] cho đến ngày tận thế. Vì vậy, kiên nhẫn, khoan dung và chịu đựng là những nhân đức cần thiết. Không ai có thể tước lấy quyền phán xét của Thiên Chúa. Tóm lại, qua dụ ngôn này, Thánh Mátthêu mời gọi chúng ta chuẩn bị cho ngày phán xét qua đời sống chân thật, sống đúng với bản chất của mình. Tránh việc sống giả dối, giả hình.
Lm. Anthony, SDB.
………………………
Suy Niệm 3: SỰ KIÊN NHẪN CỦA THIÊN CHÚA
A. DẪN NHẬP
Tuần vừa qua, chúng ta đã suy niệm về dụ ngôn Lời Chúa, hạt giống Lời Chúa phải được sinh hoa kết quả trong lòng chúng ta. Hôm nay, chúng ta suy niệm về dụ ngôn hạt giống và cỏ lùng. Trong đồng lúa tốt lại có xen cỏ lùng do hạt giống xấu sinh ra, cỏ dại này cùng mọc bên cạnh lúa tốt, cả hai cùng mọc lên xanh tốt.
Cũng thế, trong trần gian cũng như trong Giáo hội luôn có những người xấu sống bên cạnh những người tốt, cái thiện và cái ác lẫn lộn, và trớ trêu thay, có khi người xấu lại được gặp may mắn hơn cả người tốt. Chúng ta phải có thái độ nào đối với những người xấu? Phải tiêu diệt người xấu đi chăng để chỉ còn lại người tốt ?
Câu trả lời sẽ là : theo gương Chúa, chúng ta phải có thái độ như trong bài Tin mừng hôm nay : hãy bắt chước lòng kiên nhẫn của Chúa. Thiên Chúa cho kẻ lành người dữ sống chung với nhau, cũng như cho cỏ lùng và lúa cùng mọc lên, đến ngày tận thế Thiên Chúa mới phân xử, mới tách biệt chiên ra khỏi dê, người lành khỏi kẻ dữ. Trong khi chờ đợi ngày phân xử, chúng ta hãy yêu thương mọi người, nhất là tạo điều kiện cho những kẻ tội lỗi biết sám hối trở về đường lành, còn việc xét xử thì dành cho Thiên Chúa.
B. TÌM HIỂU LỜI CHÚA
+ Bài đọc 1 : Kn 12,13,16-19.
Các chương 10-19 của sách Khôn ngoan chứa đựng những suy tư về cách hành xử của Thiên Chúa qua những biến cố lịch sử. Dân Do thái bị kẻ thù hãm hại đủ điều, họ tưởng rằng Thiên Chúa sẽ dùng sức mạnh, dùng bạo lực để tiêu diệt quân thù của họ, nhưng ngược lại, Ngài hành xử với chúng bằng sự kiên nhẫn và nhân hậu.
Sự kiện này làm cho dân Do thái hiểu lầm rằng Thiên Chúa quá yếu ớt không thể can thiệp giúp họ. Nhưng câu trả lời cho họ là những kể thù ấy cũng là thụ tạo của Chúa, nên cũng được Ngài yêu thương. Ngài có đủ uy quyền phá tan kẻ dữ, nhưng Ngài chỉ dùng sức mạnh ấy đối với những kẻ ngoan cố. Còn đối với những người mà Ngài còn hy vọng họ hoán cải thì Ngài luôn kiên nhẫn chờ đợi cho họ sám hối để được tha thứ.
+ Bài đọc 2 : Rm 8,26-27
Thánh Phaolô đề cao vai trò Chúa Thánh Thần trong đời sống Kitô hữu, nhất là trong việc cầu nguyện. Vì chúng ta yếu đuối không biết cầu nguyện thế nào cho xứng hợp với ý Chúa, nên Chúa Thánh Thần sẽ ở trong chúng ta, Ngài giúp chúng ta cầu nguyện thế nào cho xứng hợp. Ngài sẽ dạy chúng ta cầu nguyện thế nào cho có hiệu quả bằng những “tiếng than khôn tả” như lời thánh Phalô đã nói.
+ Bài Tin mừng : Mt 13,24-43.
Chúa Giêsu hay dùng dụ ngôn để nói đến từng khía cạnh của Nước Trời. Trong bài Tin mừng hôm nay Chúa Giêsu đưa ra ba dụ ngôn để ta suy gẫm , đó là dụ ngôn hạt giống và cỏ lùng, dụ ngôn hạt cải và dụ ngôn men bánh.
Dụ ngôn cỏ lùng giải thích cho chúng ta lý do tại sao lại có sự thiện và sự ác trên trần gian, tại sao trong Hội thánh lại có người lành kẻ dữ ? Và tại sao Thiên Chúa lại để cho người dữ sống chung với người lành mà không tiêu diệt nó đi.
Hai dụ ngôn hạt cải và men bánh nói lên sự tăng triển của Nước Trời. Nước Trời hay Hội thánh chỉ là cộng đoàn nhỏ nhưng sẽ phát triển mạnh trong âm thầm và trong những hoàn cảnh khó khăn, như những cuộc cấm cách, bách hại đạo.
Qua những dụ ngôn này, chúng ta có thể rút ra được một kết luận để cảnh giác chúng ta : đừng có ảo tưởng là có thể có một Hội thánh hoàn hảo ở trên trần gian này, trong đó chỉ còn có toàn những người thánh thiện. Trái lại, kẻ lành người dữ sống chung với nhau. Thiên Chúa kiên nhẫn chờ đợi cho kẻ dữ biết ăn năn sám hối để được tha thứ.
C. THỰC HÀNH LỜI CHÚA.
Chúa kiên nhẫn chờ đợi
I. DỤ NGÔN CỎ LÙNG
- Ý nghĩa dụ ngôn
Dụ ngôn này cho biết trong các công việc của Nước Thiên Chúa, vẫn có xen lẫn những công việc của ma qủi, mà trong giai đoạn sống ở trần gian, nguời ta không thể nào triệt bỏ hết được, chỉ đến ngày tận thế sự phân định mới rõ ràng. Vì thế, dụ ngôn cỏ lùng có mục đích diễn tả lòng kiên nhẫn của Thiên Chúa, Ngài chấp nhận tốt xấu pha trộn, đợi đến ngày cuối cùng Chúa mới lấy quyền phân xử.
- Lúa và cỏ lùng
Những hình ảnh trong dụ ngôn này rất rõ ràng và quen thuộc với người Palestine. Cỏ lùng là một thứ cỏ dại mà nhà nông phải diệt trừ. Lúc còn nhỏ, cây cỏ lùng giống như cây lúa mì nên khó phân biệt hai thứ, cho đến khi cả hai đâm bông thì có thể nhận ra cách dễ dàng, nhưng lúc đó rễ cỏ lùng và rễ lúa đã mọc quyện vào nhau đến nỗi hễ nhổ cỏ lùng thì lúa cũng dễ dàng bị trốc theo.
Lúa và cỏ lùng không thể tách riêng ra một cách an toàn khi cả hai đang phát triển, nhưng cuối cùng chúng phải được tách riêng ra. Cần phải tách riêng chúng ra bởi vì (khác với cỏ lồng vực bên chúng ta) hạt cỏ lùng rất độc, nó gây chóng mặt, đau ốm và hôn mê. Một số lượng nhỏ của nó cũng có thể gây vị đắng khó chịu. Rốt cuộc người ta thường tách riêng nó ra bằng tay.
Ông Levison mô tả diễn tiến như sau : người ta thuê đàn bà lượm hạt cỏ lùng trong lúa trước khi đem đi xay. Theo nguyên tắc thì người ta tách cỏ lùng với lúa mì sau khi đập xong. Người ta bầy hạt lên trên một cái nia to và các bà có thể lựa ra những hạt cỏ lùng có kích thước và hình dáng y như hạt lúa mì nhưng có mầu xám nhạt.
- Người tốt và người xấu
Ánh sáng và bóng tối trong thế giới ta đang sống, thiện và ác trong lòng mọi người, đó là cánh đồng lúa mì mà trong đó cỏ lùng mọc lẫn lộn bên cạnh cây lúa tốt. Còn đối với con người, xấu tốt ở xen lẫn với nhau, vàng thau lẫn lộn, không phân biệt được tốt xấu, hoặc đôi khi đánh giá lầm mà coi người tốt ra người xấu, hoặc người xấu ra người tốt.
Trong Hội thánh và nơi mỗi người có một sự pha trộn thánh thiện và tội lỗi, thiện và ác đó là điều không tránh được. Hội thánh là thánh thiện tự bản chất, nhưng Hội thánh cũng có những con người yếu đuối và tội lỗi, và chúng ta, mặc dầu đã nhận nhiều ân sủng qua phép Rửa tội cũng có khuynh hướng phạm tội. Thánh Phaolô đã nói :”Tôi không làm được điều thiện mà tôi muốn, mà điều ác tôi không muốn, tôi lại làm”.
II. THIÊN CHÚA KIÊN NHẪN CHỜ ĐỢI
- Cách hành xử của con người
Chúng ta là những con người bất toàn nhưng lại muốn tiêu diệt những kẻ bất toàn vì chúng ta mang một thái độ bất bao dung. Chúng ta cảm thấy khó chịu tại sao trong Hội thánh lại có những kẻ xấu, những kẻ bách hại Hội thánh, gây đau khổ cho nhiều người mà họ cứ sống nhởn nhơ con cá vàng, đôi lúc lại còn may mắn hơn người chịu đau khổ ? Chúng ta thường có thái độ như những đầy tớ của ông chủ trong Tin Mừng :”Vậy ông có muốn chúng tôi nhổ cỏ đi không”?
Đây là thái độ chung của mọi tín hữu chúng ta. Đó cũng là phản ứng của thánh Gioan Tẩy giả, người đã vẽ nên bức tranh gây ấn tượng về việc Đấng Messia sắp đến :”Tay Người cầm nia. Người rê sạch lúa trong sân : thóc mẩy thì thu vào kho lẫm, còn thóc lép thì bỏ vào lửa không hề tắt mà đốt đi” (Mt 3,12). Hụt hẫng vì không thấy cách xét xử của Chúa diễn ra y như mình đã loan báo, nên từ trong ngục tù, Ngài sai hai môn đệ đến hỏi Chúa Giêsu rằng :”Thầy có thật là Đấng phải đến không, hay là chúng tôi còn phải đợi ai khác “?
Đó là phản ứng ngỡ ngàng của tất cả những ai đã nghe lời Đức Giêsu loan báo :”Nước Trời đã đến gần”, thế mà họ lại chẳng thấy có gì được phác họa giống như sự xét xử vẫn trông đợi khi Nước này tới (Fiches dominicales, năm A, tr 230).
- Cách hành xử của Thiên Chúa
Phản ứng tự nhiên của con người là muốn tiêu diệt ngay cái xấu, diệt cả con người xấu. Nhưng Thiên Chúa lại có một lối hành xử khác với con người. Theo Tin mừng, đáp lại lời hỏi của đầy tớ, ông chủ nói :”Đừng, cứ để cả hai cùng lớn lên cho tới mùa gặt… sợ rằng khi nhổ cỏ lùng, các anh làm bật luôn rễ lúa”.
Từ mùa gieo – hình ảnh Nước Thiên Chúa đến – đến mùa gặt kèm theo việc đập lúa – hình ảnh việc xét xử – có một khoảng thời gian : Lúc này đang là thời kỳ lúa lớn lên là thời gian nhẫn nại của Thiên Chúa : nếu Thiên Chúa gớm ghét sự ác, thì Người vẫn cứ phải yêu thương con người – kẻ tội lỗi cũng như người công chính – và Người biết rõ tiềm năng lạ lùng của Lời trong lòng họ. Ngày thu hoạch mùa và lựa lọc sẽ đến vào giờ của Người ; ngày đó không thể dự đoán trước. Ông chủ nói với các đầy tớ ông rằng :”Đến ngày mùa, tôi sẽ bảo thợ gặt : hãy nhặt cỏ lùng trước đã, bó thành bó mà đốt đi, còn lúa thì hãy thu vào kho lẫm cho tôi (Fiches dominicales, năm A, tr 231).
Trong Thánh vịnh chúng ta thấy có câu :”Chúa chậm bất bình và giầu lòng khoan dung”. Chúa kiên nhẫn đợi chờ con người sám hối. Cỏ lùng thì không có cách nào thay đổi đuợc chỉ chờ đến ngày là thu hoạch cho vào lửa ; còn con người thì khác, con người có thể cải tà qui chính, có thể từ một thằng qủi biến thành một vị thánh. Trong lịch sự Giáo hội, có biết bao “cỏ lùng”, nhờ ơn Chúa, đã trở nên hạt lúa tốt : những Augustinô, những Charles de Foucauld, những Ève Lavallìere là những chứng tích sáng chói.
Truyện : Cải tà qui chính
Piri Thomas có viết một tác phẩm nhan đề :”Hãy xuống những con đường tồi tàn này” . Tác phẩm thuật lại việc ông cải tà qui chính từ một người bị kết án tù vì nghiện ma túy và cố tình giết người, cuối cùng đã sám hối để trở thành một tín hữu Kitô gương mẫu.
Một đêm kia, Piri đang nằm trong phòng giam chuẩn bị ngủ. Đột nhiên, anh nghĩ tới tình trạng tệ hại xấu xa mà anh đã gây ra trong đời mình. Anh cảm thấy có một ước muốn mãnh liệt cần phải cầu nguyện. Nhưng anh đang nằm chung với một tù nhân khác tên là Chicô. Nên anh phải đợi cho Chicô ngủ đã, anh mới qùi gối trên sàn nhà và cầu nguyện. Anh kể lại rằng :”Tôi bầy tỏ với Chúa những gì có trong trái tim tôi… Tôi nói với Ngài những điều tôi muốn, những thiếu thốn của tôi, những hy vọng và thất vọng… Tôi cảm thấy dường như có thể khóc đuợc… đó là một điều mà bao nhiêu năm nay tôi không thể làm được”.
Sau khi Piri vừa cầu nguyện xong, một tiếng nói đáp lại :”Amen”. Đó là tiếng của Chicô. Rồi Chicô nói nhỏ với Piri :”Tôi cũng tin Chúa”. Thế là hai người bạn tù dốc cạn quá khứ tội lỗi xấu xa và cùng chia sẻ quyết tâm sám hối trở về. Không biết họ đã tâm sự với nhau bao lâu, nhưng trước khi đi ngủ lại, Piri đã nói :”Chúc Chicô ngủ ngon nhé ! Tôi nghĩ rằng Thiên Chúa luôn luôn ở với chúng ta, chỉ có chúng ta là không ở với Ngài thôi”.
III. THÁI ĐỘ CỦA CHÚNG TA
- Tích cực hay tiêu cực
Đứng trước tình trạng như thế trong trần gian và trong Giáo hội , chúng ta phải có thái độ nào ? Chỉ có hai thái độ : hoặc là tiêu cực, hoặc là tích cực. Nếu có thái độ tiêu cực thì cho thế gian này là đồ bỏ đi, một thế giới hư hỏng đầy tội lồi, cứ để cho nó qua đi. Thái độ tiêu cực này làm cho chúng ta tuyệt vọng, không còn tin vào cái gì nữa, chỉ còn biết ngồi mà rủa bóng tối. Chắc chắn Chúa không cho chúng ta có thái độ tiêu cực này.
Chúng ta phải có thái độ tích cực. Thái độ này giúp chúng ta hãy hướng lòng lên, không ngồi đấy mà nguyền rủa bóng tối, mà chấp nhận nó, đồng thời cố gắng đốt lên một ngọn nến. Trong bài giảng trên núi, Chúa Giêsu đã nói với các môn đệ :”Các con là ánh sáng cho thế gian, không ai đốt đèn rồi đặt dưới đáy thùng, ngược lại người ấy sẽ đặt trên giá đèn để soi sáng cho mọi người trong nhà. Ánh sáng các con cũng phải tỏa sáng trước thiên hạ như thế”(Mt 5,14-16).
Nhưng một cách thực tế, làm sao chúng ta có thể thắp lên một ngọn nến giữa đêm đen tối tăm của thế giới hôm này ? Trước hết, chúng ta có thể cầu nguyện. Một thi sĩ đã nói :”Lời cầu nguyện mang lại nhiều điều hơn những điều thế giới dám mơ ước”. Thứ đến và tích cực hơn, chúng ta có thể xắn tay áo lên làm một điều gì đó chống lại sự ác trong thế giới chúng ta.
- Tấm lòng khoan dung
Chúa để người lành kẻ dữ sống chung với nhau là để gây ích lợi cho nhau như lời thánh Augustinô đã nói :”Kẻ dữ người lành đều là con cái Chúa, được Chúa thương yêu tất cả, chúng ta cũng phải thương yêu nhau và phải có thái độ khoan dung”.
Có lần Liên hiệp quốc đã chọn nguyên một năm làm “năm quốc tế về lòng khoan dung” để giảm thiểu khuynh hướng bất bao dung ngày càng gia tăng trong nhân loại. Bao dung là nhân từ, kiên nhẫn chịu đựng những điều xấu của người khác để dần dần tìm cách hoán cải họ.
- Kiên nhẫn chịu đựng
Sự kiên nhẫn mà Chúa khuyên chúng ta phải có là phản ảnh sự kiên nhẫn của Thiên Chúa. Đây không phải là sự cam chịu vô ích là đè nén cơn giận và cay cú thất vọng. Sự kiên nhẫn phải có là sự bình thản đợi chờ để kẻ tội lỗi có cơ may quay trở lại.
Chúa ghét tội nhưng lại yêu tội nhân vì họ còn có thể thống hối để được tha thứ (Rm 2,4). Nếu Chúa không kiên nhẫn với ta, ta sẽ thế nào ? Ta có cần kiên nhẫn với người gây phiền hà cho ta không ? Nhưng nên nhớ rằng Chúa kiên nhẫn chịu đựng là để giải thoát chứ không phải để dung túng.
Truyện : Giai thoại về thánh Antôn.
Một hôm thánh nhân nghe tin một người thợ giầy tiến bộ hơn Ngài về đường nhân đức. Lòng hăm hở tiến đức đã thúc đẩy Ngài quyết chí đi tìm người thợ giầy kia để học hỏi cách tu đức của người ấy.
Sau những ngày cố công tìm tòi, Ngài đã gặp được người thợ giầy kia. Thoạt thấy công việc của người thợ giầy, thánh nhân hơi nản lòng, vì thấy sinh hoạt duy nhất của người này là đóng giầy. Nhưng để cho bõ công đi tìm kiếm, thánh nhân đã trao đổi với người thợ giầy kia về lối sống tu đức.
Thánh nhân hỏi người thợ giầy về chương trình sống hằng ngày của người thợ ấy. Người này cho biết một ngày của ông được chia ra làm ba phần như sau :
– 8 giờ cho công việc của người thợ giầy.
– 8 giờ cho việc cầu nguyện.
– 8 giờ cho việc ăn uống nghỉ ngơi.
Sau khi nghe người thợ giầy nói, thánh nhân nản lòng vì chính Ngài đã dành cho hết cả ngày để cầu nguyện chứ không phải chỉ tám tiếng.
Thánh nhân hỏi cách xử dụng tiền của ông ta. Người này cho biết 1/3 dành cho ông, 1/3 dành cho Giáo hội, 1/3 dành cho người nghèo.
Nghe vậy thánh nhân cho rằng người thợ giầy này không thể nhân đức hơn Ngài được vì Ngài đã dành tất cả của cải của Ngài cho người nghèo chứ không phải chỉ 1/3.
Cuối cùng thánh nhân khám phá ra người thợ giầy phải sống giữa một thành phố sa đọa, chung quanh đầy những người tội lỗi và gương xấu, và ông thợ giầy đau khổ về chuyện đó, ông không ngớt kêu cầu cùng Chúa cho họ, và ông hằng cầu nguyện cho kẻ có tội chung quanh ông. Và thánh nhân chợt nhận ra rằng đó là điều mà Ngài thua kém người thợ giầy. Ngài thấy rằng Ngài chưa có được sự thao thức về những nỗi khổ đau của những người chung quanh, trái lại, Ngài lại đi tìm cho một mình một cuộc sống an phận với nếp sống ẩn tu (Cử hành phụng vụ Chúa nhật, năm A, tr 67-68).
Các bài đọc hôm nay dạy chúng ta rằng : luôn luôn có một thế lực thù địch ở trong thế gian, tìm kiếm và chời đợi để phá hủy hạt giống tốt. Kinh nghiệm đời sống chúng ta có hai loại ảnh hưởng và cùng tác động trên đời sống chúng ta : ảnh hưởng giúp cho hạt giống Lời Chúa được nảy nở tăng trưởng và ảnh hưởng tìm hủy hoại hạt giống tốt trước khi nó có thể đâm bông kết trái. Đó là bài học nhắc nhở chúng ta phải luôn đề cao cảnh giác.
Không có vinh quang nào mà không phải trải qua đau thương, không có vinh dự nào mà không đòi hỏi phải chiến đấu. Bởi đó, khi sống trong trần gian đối diện với cái ác, chúng ta không run sợ đầu hàng, hoặc thất vọng nản chí, nhưng hãy kiên tâm chiến đấu để luôn đứng vững trong hàng ngũ con cái Chúa, rồi chắc chắn Chúa sẽ đội mũ triều thiên cho ta. Trong khi chiến đấu với cái ác, chúng ta cũng phải luôn có cái nhìn bao dung với những người tội lỗi, phải có lòng quảng đại, biết cảm thông, và luôn giúp họ tìm dịp trở về. Có như thế chúng ta mới thực sự là những Kitô hữu hoàn thiện như người thợ đóng giầy trong câu chuyện trên.
Lm. Giuse Đinh lập Liễm, GP. Đà Lạt
………………………….
Suy Niệm 4: Sự thiện và tội ác
Trong cuộc sống của con người luôn là cảnh vàng thau lẫn lộn. Trên thế giới này không tồn tại một khu vườn mà trong đó không có cỏ dại mọc. Cho dù là ở đâu, trong giai cấp nào cũng có người tốt và kẻ xấu, anh hùng và tiểu nhân! Trong giới linh mục tu sĩ cũng không ngoại lệ, bởi vì tất cả đều là con người, không ai hoàn hảo. Người ta thường nói: Ở đâu có nhiều ánh sáng, ở đó cũng có nhiều bóng râm. Có lẽ nhiều người đã từng nghe câu tục ngữ: “Con sâu làm rầu nồi canh!” Dĩ nhiên ai cũng nghĩ rằng thế giới này sẽ tốt đẹp hơn nếu như con người có khả năng diệt trừ tội ác tận gốc rễ và chúng ta luôn khao khát khi điều này thành hiện thực. Trong những truyện thần thoại thường luôn có một cái kết tốt đẹp khi kẻ a ́c hoàn toàn bị diệt trừ: Mụ phù thuỷ bị hoả thiêu, loài sói lang rơi xuống giếng. Khi kẻ ác bị loại trừ thì người tốt sẽ được toả sáng như đang khoác chiếc áo giáp của kẻ chiến thắng. Kết quả như thế thì người nghe sẽ yên lòng. Không chỉ truyện thần thoại mà những tác phẩm trinh thám và tiểu thuyết cũng thế. Ngay chính hai người con “sấm sét” trong Phúc âm là ông Giacôbê và Gioan cũng từng muốn mưa lưu huỳnh và lửa giáng xuống tiêu diệt người Samarít.
“Nhân chi sơ tính bản thiện”. Thành ngữ này mang hàm ý: Con người từ khi sinh ra đã vốn có sự lương thiện, biết điều phải trái. Nhưng bên cạnh điều lương thiện trên thế giới đồng thời cũng có điều ác xuất hiện và phát triển. Con người mọi thời đại đều trăn trở và tự hỏi: Điều ác từ đâu đến? Nhiều nhà hiền triết của các tôn giáo đã bỏ công nghiên cứu và dùng đủ mọi cách để tìm ra câu trả lời nhưng cho đến nay chưa có câu trả lời nào hoàn hảo, mang tính chất thuyết phục. Trong đoạn Phúc âm hôm nay Đức Giêsu cũng trực tiếp đối diện với vấn nạn này. Điều ác đến từ đâu? Đức Giêsu xác nhận rằng Thiên Chúa đã gieo giống tốt. Ngay buổi đầu của công trình sáng tạo Thiên Chúa đã dựng nên con người và vạn vật. Thiên Chúa nhìn tất cả những gì Ngài dựng nên và Ngài thấy thế là tốt đẹp. Đây cũng là những điều đầu tiên được ghi nhận trong sách Sáng Thế.
Dân Do thái luôn có những trải nghiệm tốt với Thiên Chúa là Đấng họ tôn thờ cho nên lịch sử của họ còn được gọi là lịch sử ơn cứu độ. Nhưng đồng thời họ cũng có những trải nghiệm với tội ác. Thánh sử Mátthêu ghi nhận: “Kẻ thù đã làm điều đó”. Nhưng kẻ thù này là ai? Trong lịch sử kẻ thù này luôn được xác nhận là ma quỷ. Như thế con người đã tìm cách giải thích những tội ác do đâu mà có. Nhưng ma quỷ không thể chỉ đơn giản là một kẻ thù độc lập đứng lên đối kháng chống lại Thiên Chúa, là kẻ tìm cách đổ muối vào nồi cháo, làm cho công trình sáng tạo tốt đẹp của Ngài thành thứ mặn chát. Ma quỷ đóng vai kẻ tội đồ trong chính chúng ta. Khi Thiên Chúa tạo dựng nên con người và Ngài cũng đồng thời ban tặng cho chúng ta sự tự do.
Quyền tự do của con người đối với Thiên Chúa là một mạo hiểm cực lớn. Con người chúng ta có thể quyết định vâng phục hay chống lại Ngài. Ngài muốn cho họ trở thành phần tử của dân Chúa và cho họ tham dự vào bản tính tối thượng của Ngài. Nhưng con người đã từ bỏ quyền lợi và tìm cách chống lại Thiên Chúa, muốn làm kẻ ngang hàng. Con người không cảm thấy thoả mãn khi được tạo dựng nên giống hình a ̉nh Ngài. Con người tự biến mình thành kẻ lật lọng và trở thành nguyên do dẫn đến tội ác. Con người đánh tráo chương trình cứu độ của Thiên Chúa và tự tạo nghiệt. Quả là gậy ông đập lưng ông, chính mình phải chịu những khốn khổ do mình gây nên. Quyền tự do của con người là chiếc dao hai lưỡi. Chúng ta có thể dùng tự do để tích đức nhưng cũng có thể lạm dụng để biến mình thành tội đồ. Đây là hai mặt của một đồng tiền, thiện tâm và ác ý luôn sống chung trong mỗi người hay bạn nghĩ mình khá hơn thánh Phaolô? Ngài tự nói về mình: “Tôi làm gì tôi cũng chẳng hiểu: vì điều tôi muốn thì tôi không làm, nhưng điều tôi ghét thì tôi cứ làm” (Rm 4,15). May mắn thay Thiên Chúa còn dành đường lui cho con người. Ngài không nỡ dập tắt tim đèn còn khói. Lòng thương xót Chúa ban tặng con người khả năng hoán cải. Chính vì thế Ngài làm mưa trên người lành và kẻ bất nhân và Ngài luôn nhẫn nại chờ đợi chúng ta trở về. Con người không có ai hoàn toàn chỉ là cỏ dại. Dostojewski mách bảo chúng ta một cách để chấp nhận kẻ xấu với những ngôn từ tuyệt vời: “Yêu một người chính ta quan sát và cảm nhận kẻ ấy như người mà Thiên Chúa đã đặt để khi tạo dựng nên.”
Lm. Phêrô Trần Minh Đức