BÀI ĐỌC I: Ml 3, 1-4
Này đây Chúa là Thiên Chúa phán: “Ðây Ta sai thiên thần Ta đi dọn đường trước mặt Ta!” Lập tức Ðấng Thống Trị mà các ngươi tìm kiếm, và thiên thần giao ước mà các ngươi mong ước, đến trong đền thánh Người. Chúa các đạo binh phán: “Này đây Người đến”. Ai có thể suy tưởng đến ngày Người đến, và có thể đứng vững để trông nhìn Người? Vì Người sẽ như lửa thiêu đốt, như thuốc giặt của thợ giặt. Người sẽ ngồi như thợ đúc và thợ lọc bạc, Người sẽ thanh tẩy con cái Lêvi, và làm cho chúng nên sạch như vàng bạc. Chúng sẽ hiến dâng lễ tế cho Chúa trong công bình. Lễ tế của Giuđa và Giêrusalem sẽ đẹp lòng Chúa, như ngày xưa và như những năm trước. Ðó là lời Chúa toàn năng phán.
BÀI ĐỌC II: Dt 2, 14-18
Vì các con trẻ cùng chung thân phận máu thịt, chính Chúa Giêsu cũng giống như chúng, cũng thông phần điều đó, để nhờ cái chết của Người mà Người huỷ diệt kẻ thống trị sự chết là ma quỷ, và để giải thoát tất cả những kẻ sợ chết mà làm nô lệ suốt đời. Vì chưng Người không đến cứu giúp các thiên thần, nhưng đến cứu giúp con cái Abraham. Bởi thế, Người nên giống anh em Mình mọi đàng, ngõ hầu trong khi phụng sự Chúa, Người trở thành đại giáo trưởng nhân lành và trung tín với Chúa, để đền tội cho dân. Quả thật, bởi chính Người đã chịu khổ hình và chịu thử thách, nên Người có thể cứu giúp những ai sống trong thử thách.
PHÚC ÂM: Lc 2, 22-40
Khi ấy, đủ ngày thanh tẩy theo luật Môsê, cha mẹ Chúa Giêsu liền đem Người lên Giêrusalem để hiến dâng cho Chúa, như đã chép trong Lề luật Chúa rằng: “Mọi con trai đầu lòng sẽ được gọi là người thánh thuộc về Chúa”. Và cũng để dâng lễ vật cho Chúa, như có nói trong Luật Chúa, là một đôi chim gáy, hay một cặp bồ câu con.
Và đây ở Giêrusalem, có một người tên là Simêon, là người công chính, kính sợ Thiên Chúa, và đang đợi chờ niềm ủi an của Israel. Thánh Thần cũng ở trong ông. Ông đã được Thánh Thần trả lời rằng: Ông sẽ không chết, trước khi thấy Ðấng Kitô của Chúa. Ðược Thánh Thần thúc giục, ông vào đền thờ ngay lúc cha mẹ trẻ Giêsu đưa Người đến để thi hành cho Người những tục lệ của Lề luật. Ông bồng Người trên cánh tay mình, và chúc tụng Thiên Chúa rằng: “Lạy Chúa, giờ đây, Chúa để cho tôi tớ Chúa ra đi bình an theo như lời Chúa đã phán: vì chính mắt con đã nhìn thấy ơn cứu độ của Chúa mà Chúa đã sắm sẵn trước mặt muôn dân, là Ánh sáng chiếu soi các lương dân, và vinh quang của Israel dân Chúa”.
Cha mẹ Người đều kinh ngạc về những điều đã nói về Người. Simêon chúc lành cho hai ông bà và nói với Maria mẹ Người rằng: “Ðây trẻ này được đặt lên, khiến cho nhiều người trong Israel phải sụp đổ hay được đứng dậy, và cũng để làm mục tiêu cho người ta chống đối. Về phần bà, một lưỡi gươm sẽ đâm thấu tâm hồn bà để tâm tư nhiều tâm hồn được biểu lộ!”
Lúc ấy, cũng có bà tiên tri Anna, con ông Phanuel, thuộc chi họ Asê, đã cao niên. Mãn thời trinh nữ, bà đã sống với chồng được bảy năm, rồi thủ tiết cho đến nay đã tám mươi tư tuổi. Bà không rời khỏi đền thờ, đêm ngày ăn chay cầu nguyện phụng sự Chúa. Chính giờ ấy, bà cũng đến, bà liền chúc tụng Chúa, và nói về trẻ Giêsu cho tất cả những người đang trông chờ ơn cứu chuộc Israel. Khi hai ông bà hoàn tất mọi điều theo Luật Chúa, thì trở lại xứ Galilêa, về thành mình là Nadarét. Và con trẻ lớn lên, thêm mạnh mẽ, đầy khôn ngoan, và ơn nghĩa Thiên Chúa ở cùng Người.
Suy Niệm 1: NIỀM VUI ĐƯỢC ẴM CHÚA GIÊSU TRONG TAY
Hôm nay chúng ta mừng kính lễ Dâng Chúa Giêsu trong đền thánh. Nhiều nơi, hôm nay là ngày mà những người thánh hiến cho Thiên Chúa trong đời tu trì canh tân lại ý hướng dâng mình cho Thiên Chúa. Tuy nhiên, ý nghĩa của phụng vụ hôm nay chỉ được tỏ lộ cách trọn vẹn khi chúng ta hiểu ý nghĩa của hành vi dâng Chúa Giêsu trong đền thờ chính là việc Chúa Giêsu “ngự vào trong cung điện của Ngài.” Đây là nội dung của bài đọc 1 mà ngôn sứ Malakhi nói đến: “Và bỗng nhiên Chúa Thượng mà các ngươi tìm kiếm, đi vào Thánh Điện của Người. Kìa, vị sứ giả của giao ước mà các ngươi đợi trông đang đến – Đức Chúa các đạo binh phán” (Ml 3:1). Điều quan trọng không phải là chúng ta “chủ động dâng mình” cho Thiên Chúa, nhưng là việc Chúa Giêsu “chủ động ngự vào” trong cuộc đời chúng ta. Theo nghĩa này, chúng ta sẽ biết mình phải làm gì để sống ngày lễ hôm nay thật ý nghĩa: Tôi phải chuẩn bị cung điện – tâm hồn – của tôi thế nào để Chúa Giêsu ngự vào? Đây là điều mà bài Tin Mừng hôm nay sẽ trình bày cho chúng ta.
Trong bài đọc 2, tác giả thư Hípri nói đến sự liên đới của Chúa Giêsu với chúng ta qua việc Ngài đã cùng mang thân phận con người như chúng ta. Nhờ sự liên đới này, và qua cái chết của mình, Chúa Giêsu đã “tiêu diệt tên lãnh chúa gây ra sự chết, tức là ma quỷ, và đã giải thoát những ai vì sợ chết mà suốt đời sống trong tình trạng nô lệ” (Hr 2:14-15). Những lời này cho thấy, Đức Kitô tiêu diệt tội lỗi và chiến thắng sự chết bằng việc trải qua sự chết khi mang thân phận con người. Một cách cụ thể hơn, khi mang lấy thân phận con người, Chúa Giêsu trở nên gương mẫu cho chúng ta, đồng thời qua đó Ngài nâng đỡ chúng ta trong mọi gian nan thử thách của kiếp sống con người vì Ngài đã trải qua những gì mà chúng ta trải qua: “Bởi thế, Người đã phải nên giống anh em mình về mọi phương diện, để trở thành một vị Thượng Tế nhân từ và trung tín trong việc thờ phượng Thiên Chúa, hầu đền tội cho dân. Vì bản thân Người đã trải qua thử thách và đau khổ, nên Người có thể cứu giúp những ai bị thử thách” (Hr 2:17-18). Khi gặp thử thách đau khổ, chúng ta cần chạy đến với Chúa Giêsu, vì Ngài đã trải qua những thử thách của kiếp con người. Nhiều người trong chúng ta không chạy đến với Ngài vì chúng ta nghĩ Ngài xa vời không hiểu những gì chúng ta đang trải qua. Nếu chúng ta biết Chúa Giêsu, chúng ta nhận ra rằng không ai trong chúng ta phải đối diện với thử thách và đau khổ như Ngài đã phải đối diện và trải qua. Hãy chạy đến với Chúa Giêsu khi đau khổ; hãy nhìn lên thập giá khi bị loại trừ và ghét bỏ, vì chỉ trong mầu nhiệm thập giá chúng ta mới hiểu được ý nghĩa của đau khổ và thử thách trong cuộc sống.
Cấu trúc của Tin Mừng hôm nay gồm ba phần: Lc 2:22-24 nêu lên lý do cho việc dâng Chúa Giêsu trong đền thánh; Lc 2:25-38 nói về hai nhân chứng là Simêon và Anna; Lc 4:39-40 là kết luận. Theo các học giả Kinh Thánh, câu chuyện trong Tin Mừng hôm nay chính là câu chuyện của bà Hannah và Elkanah, cha và mẹ của Samuen (x. 1 Sam 1-2). Hai ông bà đem dâng con vào trong đền thánh và dâng cho Thiên Chúa. Trong câu chuyện đó, chúng ta thấy có vị tư tế già là Êli đón nhận việc dâng con vào trong đền thánh của bà Hannah và ông Elkanah và chúc lành cho hai ông bà. Hình ảnh này được “lặp lại” trong hình ảnh của ông già Simêon. Thánh Luca sử dụng câu chuyện của Hannah và Elkanah để đưa thần học của mình về lời hứa, đền thờ, tính phổ quát của ơn cứu độ, sự chối bỏ ơn cứu độ, việc làm chứng, và phụ nữ vào trong câu chuyện của Cựu Ước, một câu chuyện kể cho “một dân nhỏ nhất,” và làm cho câu chuyện này trở thành câu chuyện của muôn dân. Chính vì vậy, điểm trọng tâm mang tính thần học của đoạn Tin Mừng được tìm thấy trong Lc 2:29-32: Chúa Giêsu là Đấng Cứu Thế đến từ dòng dõi Davít. Ngài không chỉ là Đấng Cứu Độ của một số người được tuyển chọn, nhưng cho tất cả mọi người. Ngài chiến thắng kẻ thù của mình không phải bằng gươm giáo, nhưng bằng thái độ hoà bình. Điều chúng ta có thể rút ra ở đây là: Hãy làm cho con tim của chúng ta mở rộng để có thể yêu thương mọi người chứ không giới hạn trong một “nhóm nhỏ được chúng ta tuyển chọn.”
Chúng ta phân tích chi tiết hơn bài Tin Mừng để nghe Chúa nói thêm gì với chúng ta hôm nay ngoài những điểm chúng ta đã nêu trên:
Trong phần 1, việc dâng Chúa Giêsu trong đền thờ là để giữ những luật đã được ghi chép lại: “Khi đã đủ thời gian, đến ngày các ngài phải được thanh tẩy theo luật Môsê, bà Maria và ông Giuse đem con lên Giêrusalem, để tiến dâng cho Chúa, như đã chép trong Luật Chúa rằng: ‘Mọi con trai đầu lòng phải được thánh hiến, dành riêng cho Chúa’” (Lc 2:22-23). Hành vi dâng Chúa Giêsu trong đền ‘Giêrusalem’ là hành vi thờ phượng để tôn kính Thiên Chúa. Giêrusalem có một ý nghĩa rất quan trọng trong Tin Mừng của Thánh Luca. Thánh sử dùng hình thức Hierosolyma là từ được sử dụng thêm 3 lần trong Tin Mừng và 25 lần trong Công Vụ Các Tông Đồ. Từ này có nghĩa là “thánh đô Salem” hoặc “nơi thánh.” Đối với Thánh Luca, Giêrusalem là hình ảnh rất quan trọng nói về những ơn lành và sự tiếp tục giữa lời hứa và hoàn thành, giữa Do Thái Giáo và Israel được tái thiết đang hành trình từ Giêrusalem đến tận cùng trái đất, chính là Israel mới. Ở đây ẩn chứa một lời khuyến dụ thật hữu ích cho mỗi người chúng ta, nhất là cho những người thánh hiến: Những ơn lành Chúa ban không làm “biến dạng” bản chất của những gì chúng ta đã lãnh nhận, nhưng tiếp tục làm tăng trưởng và hoàn thành những gì đã được ban – ân sủng được xây dựng trên bản chất. Chính vì vậy, chúng ta hãy sống thật là người trước khi muốn trở thành “con người hoàn hảo” như Đức Kitô. Nói cách khác, hãy sống thật “nhân bản” trước khi muốn sống thật “thiêng liêng,” bởi vì thiêng liêng chỉ được xây dựng trên nhân bản.
Phần 2 trình bày hai nhân chứng về Đức Giêsu là ông Simêon và bà Anna. Điểm đáng được lưu ý ở đây là việc bà Anna làm chứng về Chúa Giêsu. Theo truyền thống của người Do Thái, phụ nữ không thể làm chứng. Tuy nhiên, trong thần học của mình và ngay trong chương đầu tiên của Tin Mừng, Thánh Luca đã có một thay đổi đáng kinh ngạc: Ngài thêm vào “yếu tố phụ nữ” trong việc làm chứng song song với người nam. Điều này cũng dễ hiểu vì Tin Mừng của Thánh Luca nhắm đến việc trình bày Chúa Giêsu là Đấng cứu độ cho muôn dân chứ không chỉ cho dân Israel, nên ai cũng có thể trở thành chứng nhân cho Ngài.
Tên Simêon có nghĩa là “Thiên Chúa đã nghe.” Ông là người trông đợi ơn cứu độ của Thiên Chúa và “Chúa đã nghe” lời cầu xin của ông. Ông không phải là tư tế, nhưng ông hiện diện trong đền thánh. Ngay cả bà Anna cũng thế. Qua chi tiết này, Thánh Luca cho biết mục đích của đền thờ là cho hết mọi người và để phục vụ và tôn thờ Thiên Chúa. Bài Nunc Dimittis của Simêon là trung tâm của bài Tin Mừng hôm nay và nói lên ý nghĩa của phụng vụ hôm nay. Đây là bản tổng hợp của Luật, tinh thần của các ngôn sứ, và nghi lễ của đền thờ để nói lên sự vĩ đại của Chúa Giêsu, Đấng thoả mãn mọi khát mong của con người và hoàn thành lời hứa của Thiên Chúa không chỉ cho Israel mà cho muôn dân. Hơn nữa, chúng ta tìm thấy trong lời tiên tri của Simêon đề tài từ chối, chống đối và nhất là hình bóng của lưỡi gươm và thập giá. Đây là những gì mà Chúa Giêsu sẽ phải đối diện trong cuộc đời dương thế của Ngài. Hình ảnh lưỡi gươm đâm thâu trái tim Mẹ Maria có ý nói lên rằng: Như là một người tin gương mẫu, Mẹ Maria cũng sẽ phải quyết định đứng về phía Chúa Giêsu hoặc chống lại mạc khải của Thiên Chúa nơi Chúa Giêsu vì tương quan gia đình máu mủ không tạo ra đức tin. Mỗi ngày, chúng ta cũng bị những đau khổ và khó khăn như những lưỡi gươm đâm thấu trái tim chúng ta và chúng ta cũng được mời gọi để chọn lựa: Tin Chúa hay chống lại Ngài. Tôi sẽ chọn gì?
Anna có nghĩa là ân sủng hay ơn phúc. Giống như Simêon, bà cũng mong đợi ơn cứu độ của Thiên Chúa. Bà làm chứng về Chúa Giêsu cho những người mong đợi ơn cứu độ không phải bằng lời như Simêon, nhưng bằng “ngôn ngữ thinh lặng.” Dù trong Tin Mừng có đề cập đến việc bà “nói về Hài Nhi cho hết thảy những ai đang mong chờ ngày Thiên Chúa cứu chuộc Giê-ru-sa-lem” (Lc 2:38). Nhưng thánh Luca không viết lại lời của bà như của Simêon. Hình ảnh của Simêon và Anna trong đền thờ tương xứng với hình ảnh của Zechariah và Elizabeth trong chương 1 của Tin Mừng Thánh Luca. Đây là nét đặc trưng của Tin Mừng Thánh Luca. Ngài luôn đặt người nam và người nữ đứng “cùng nhau” và “bên nhau” trước dung nhan Thiên Chúa. Họ bình đẳng trong sự kính trọng và ân sủng. Cả hai được ban cho những món quà giống nhau và có cùng trách nhiệm. Hãy tôn trọng nhau như Chúa muốn chúng ta!
Phần 3 tóm kết việc xảy ra cho các thành viên trong gia đình Na-da-rét: “Khi hai ông bà đã hoàn tất mọi việc như Luật Chúa truyền, thì trở về thành của mình là Na-da-rét, miền Ga-li-lê” (Lc 2:39). Hai ông bà đến đền thờ để hoàn tất mọi việc như lời Chúa truyền và đưa con trở về Na-da-rét. Còn về phía Chúa Giêsu thì “ngày càng lớn lên, thêm vững mạnh, đầy khôn ngoan, và hằng được ân nghĩa cùng Thiên Chúa” (Lc 2:40). Cả gia đình “đi khỏi đền thánh” và họ “sẽ trở lại đó” (Lc 2:41-52). Khi đặt hai câu chuyện của Gia Đình Thánh Gia (Lc 2:21-40 và Lc 2:41-52) song song với nhau, chúng ta thấy cả hai có chung một cấu trúc: Cả ba lên đền thờ ở Giêrusalem – thực hiện nghi thức được đòi hỏi bởi Luật – trở về – Chúa Giêsu sống ẩn dật và lớn lên trong ân nghĩa với Chúa và người ta. Điều này nói cho chúng ta về hiệu quả của việc tôn thờ Thiên Chúa, đó là, nối kết chúng ta lại với nhau vì mỗi người được lớn lên trong ân nghĩa với Chúa và với người khác. Như vậy, khi một người đến tôn thờ Thiên Chúa mà vẫn chưa nối kết được với người khác như những thành viên trong gia đình, thì việc tôn thờ của họ chưa phải là việc tôn thờ trong Thần Khí và sự thật, nhưng chỉ là việc tôn thờ bằng môi bằng miệng, còn lòng chúng thì xa Thiên Chúa.
Lm. Anthony, SDB.
…………………………………………….
Suy Niệm 2: CHÂN TRỜI Ý NGHĨA CỦA SỰ KIỆN DÂNG CHÚA GIÊSU VÀO ĐỀN THÁNH
Biết bao con trai đầu lòng của các gia đình Do thái được đem đến dâng trong Đền thờ qua các thế kỷ, không đếm xuể… Nhưng khi Maria và Giuse đem con trai đầu lòng của mình đến Đền thờ thực hành nghi thức dâng hiến này, thì đó là một câu chuyện vừa rất truyền thống vừa có ý nghĩa hoàn toàn mới mẻ và độc đáo! (x. Lc 2,22-32).
Rất truyền thống, giống như mọi người, vì Giêsu “nên giống anh em mình mọi đàng” (x. Dt 2,14-18), tuân thủ lề luật xung quanh qui định về sự dâng hiến này. Nhưng cuộc dâng hiến này có ý nghĩa hoàn toàn mới mẻ và độc đáo, vì đây là “Đức Chúa mà các ngươi tìm kiếm, đến trong Đền thánh của Người” (x. Ml 3,1-4), và đây là “Vua vinh hiển ngự qua cửa ngàn thu” (x. Tv 23, Đáp ca).
Thư Do thái kết hợp cả đặc tính “giống anh em mình mọi đàng” với ý nghĩa mới mẻ về “vị Thượng tế nhân lành và trung tín” để mở ra cho thấy hiệu lực “đền tội cho dân”. Và như vậy, cùng với cụ Simêon, chúng ta nhận ra Hài Nhi Giêsu trên tay cụ đây là “ơn cứu độ của Chúa”, là “Ánh Sáng chiếu soi các dân tộc”, và là “vinh quang của Israel dân Chúa”.
Lễ Dâng Chúa Giêsu vào Đền thánh, vì thế, tỏ lộ cho chúng ta hai chiều kích: Chúa Giêsu giống chúng ta mọi đàng, và Chúa Giêsu thuộc về Thiên Chúa trọn vẹn. Thập giá là sự thực hiện dứt khoát cả hai ý nghĩa này, bởi nơi Thập giá, Chúa Giêsu giống ta cho đến đảm nhận cả cái CHẾT, và cái chết đó là cuộc DÂNG HIẾN tận cùng của Người cho thánh ý Cha. Trở nên đồng hình đồng dạng với Chúa Giêsu, chúng ta cũng được THÁNH HIẾN để hoàn toàn thuộc về Thiên Chúa như thế.
Và ta sẽ được lấp đầy khát vọng sâu xa nhất của mình, như cụ già Simêon: “Lạy Chúa, giờ đây, Chúa để cho tôi tớ Chúa ra đi bình an theo như lời Chúa đã phán: vì chính mắt con đã nhìn thấy ơn cứu độ mà Chúa đã sắm sẵn trước mặt muôn dân”…
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
…………………….
Suy Niệm 3: Ước vọng được đổ đầy
Ngày tết là ngày mọi người mong đợi, niềm vui hiện lên trên mọi gương mặt và khắp nơi đều rộn rã vang vọng những lời cầu chúc trong ngày đầu xuân. Con cháu chúc ông bà sức khoẻ dồi dào, bách niên giai lão, hay được cùng với gia đình mừng thọ 80, 90, kim khánh hoặc ngọc khánh hôn phối. Ông bà thì trông chờ ngày cháu lên xe hoa hoặc đứa chắt chào đời. Bậc bố mẹ thì mong đến ngày về hưu, có nhiều thì giờ dành cho người bạn đời của mình sau những năm tháng vất vả lo cho đàn con và gia đình. Thanh niên đến tuổi trưởng thành thì mơ ước có thể tự lực cánh sinh, lựa chọn tương lai và cuộc sống riêng tư của mình. Vận động thể thao chờ thành quả, người nghệ sĩ chờ bước đột phá, vợ chồng son chờ đứa con đầu lòng, … Những mộng ước có thành hiện thực hay không phần nhiều không nằm trong tầm tay của chúng ta. Chúng ta cũng không thể cưỡng cầu. Trong bài Phúc âm chúng ta nghe nói về ông Simêon và những khao khát tận đáy lòng của ông. Ông vững tin trông chờ bởi vì chính tên của ông có nghĩa là sự nhận lời. Ông đã được Thánh Thần linh báo cho biết là ông sẽ không thấy cái chết trước khi được thấy Đấng Kitô. Ông không trông chờ một chuyện viễn vông. Niềm trông chờ thật cụ thể, đó chính là ngày Thiên Chúa can thiệp và canh tân thế giới, đồng thời xây dựng vương quốc của Ngài. Ước mơ của ông đã thành hiện thực. Thiên Chúa không phải là Đấng hiền lành dể thương, sẵn lòng thoả mãn ước vọng của một người già nua. Sự đổ đầy mà ông Simêon đón nhận là một phần trong chương trình bao la rộng lớn hơn của Thiên Chúa. Ông đóng một vai phụ, làm một tiên tri để công bố cho mọi người biết Hài Nhi Giêsu là ai.
Chúng ta sẽ vui mừng hớn hở khi Thiên Chúa đổ đầy những vọng thầm kín được chôn giấu tận đáy lòng. Nhưng tất cả không phải là chuyện ngẫu nhiên. Khi Ngài ban tặng cho chúng ta điều gì thì bao giờ cũng đi kèm một nhiệm vụ. Một mặt năm thảng ngày giờ của cuộc đời chúng ta được Ngài ban tặng, mặt khác chúng ta được kêu gọi cũng giống như Đức Maria, thánh Giuse hoặc ông Simêon, đóng góp phần của mình vào công cuộc cứu độ, giới thiệu và đưa dẫn mọi người đến với Đức Kitô. Chúng ta được mời gọi làm cộng tác viên của Thiên Chúa. Đôi khi Ngài cũng giao cho chúng ta một sứ mệnh ngoài sự chờ đợi và ngoài sức tưởng tượng của chúng ta. Khi lập gia đình bà tiên tri Hanna không nghĩ rằng mình chỉ có thể sống với chồng mình 7 năm thôi. Bỗng chốc bà được Chúa trao cho sứ mệnh dùng cả cuộc đời mình để phục vụ trong đền thờ. Ngày nay khi Thiên Chúa cho chúng ta được góp mặt với đời, Ngài cũng muốn nói với chúng ta và trao cho mỗi người chúng ta một sứ mệnh. Có lẽ cách thế Ngài dùng sẽ không giống như với Đức Maria qua một thiên thần hay qua một giấc mơ như trường hợp của thánh Giuse. Ngài nhắn nhủ chúng ta qua những sự kiện và những cuộc gặp gỡ. Đôi khi qua những việc bé nhỏ và không đáng kể như qua một trẻ nhỏ và chỉ những ai sống trong trông chờ và tỉnh táo mới có thể khám phá và đón nhận.
Lm. Phêrô Trần Minh Đức
……………………………………………………
Suy Niệm 4: LỄ DÂNG CHÚA GIÊSU VÀO ĐỀN THÁNH
I. LỊCH SỬ NGÀY LỄ.
Thánh lễ 40 ngày sau lễ Giáng Sinh đã xuất hiện từ đầu thế kỷ thứ V tại Giêrusalem và được “mừng một cách trọng thể như lễ Phục Sinh vậy” (tường trình của thánh nữ hành hương Aetheria). Mãi đến năm 650, thánh lễ này mới du nhập vào Rôma. Nội dung Thánh lễ được triển khai theo đoạn Phúc âm thánh Luca 2,22-40.
Giáo hội Đông phương hiểu Thánh lễ này như lễ gặp gỡ của Chúa : Đấng Mê-si -a bước vào Đền thờ và gặp dân Thiên Chúa của Cựu ước qua ông Simêon và bà tiên tri Anna; Giáo hội Tây phương lại coi đây là Thánh lễ mừng kính Đức Maria : thanh tẩy theo luật Do thái (Lv 12).
Khi du nhập vào Phụng vụ Rôma, Đức Thánh Cha Sergiô I (678-701) lại thêm vào nghi thức rước nến, vì thế, từ thế kỷ thứ VIII, thánh lễ được gọi là Lễ Nến. Trong cuộc rước nến này, Đức Thánh Cha và cả đoàn đồng tế mặc phẩm phục tím, ám chỉ sự chưa thanh tẩy của Đức Maria khi lên Giêrusalem; khi đoàn đồng tế đến đại thánh đường Đức Bà Cả, liền thay phẩm phục trắng, chỉ sự tinh tuyền đã được thanh tẩy của Đức Maria.
Từ cuộc canh tân Phụng vụ năm 1960, ngay cả trong phụng vụ Rôma, thánh lễ này cũng qui hướng về Chúa, hơn là Đức Mẹ dâng Chúa Giêsu trong Đền thờ.
Thánh lễ này chấm dứt chu kỳ Giáng Sinh .
(Lm Nguyễn văn Trinh, Phụng vụ chư thánh, tập 1, tr 68).
II. Ý NGHĨA NGÀY LỄ
- Theo tập tục của luật Maisen
Bài Tin mừng cho thấy Đức Maria và thánh Giuse đã chu toàn những tập tục của luật Maisen liên quan đến việc hạ sinh Đức Giêsu. Luật Maisen qui định tất cả các trẻ nam đều phải cắt bì và đặt tên vào ngày thứ 8 sau khi chào đời (x. Lv 12,3; Lc 1,59-60; 2,21).
Khi được một tháng tuổi, trẻ phải được đưa tới Đền thờ để làm lễ chuộc lại con, vì mọi con đầu lòng – dù là người hay là thú vật – đều phải tiến dâng cho Thiên Chúa, vì nó thuộc về Người, rồi phải chuộc nó lại từ Thiên Chúa (x. Xh 13, 2.12-13; Ds 18,15-16).
Nếu sinh con trai thì khi nó được 40 ngày, hoặc nếu sinh con gái thì khi nó được 80 ngày, người mẹ phải làm lễ tẩy uế, và phải dâng lễ toàn thiêu bằng một con chiên, người nghèo có thể thay thế bằng một đôi chim gáy hay một cặp bồ câu non như Đức Maria đã làm (x. Lv 5,7; 12,8).
Mặc dù biết Đức Giêsu con của mình, là Thiên Chúa, Đức Maria và thánh Giuse vẫn tuân thủ tất cả những gì luật đòi buộc. Đó là một gương mẫu cho chúng ta.
Sách Xuất hành qui định : “Giavê phán cùng Maisen rằng : Hãy hiến thánh cho Ta mọi con đầu lòng : vật gì bất cứ, khi thông dạ mẹ, thì thuộc về Ta”. Điều luật này tưởng nhớ sự kiện Thiên Chúa giải thoát dân Israel khỏi cảnh nô lệ Ai cập. Vì thế, mọi con trai đầu lòng đều thuộc về Thiên Chúa và phải dành riêng cho Người. Tuy nhiên, sau khi việc phụng tự được dành riêng cho chi tộc Lêvi, thì con trai đầu lòng thuộc các chi tộc khác không phải lo việc phụng tự nữa.
Nhưng để tỏ ra chúng vẫn thuộc sở hữu của Thiên Chúa, nên người ta thực hiện một nghi thức chuộc lại. Sách luật qui định con dân Israel phải hiến dâng một lễ vật tượng trưng để chuộc lại con trai.
- Đức Maria dâng con theo lề luật
Theo luật Maisen cũng là tục lệ của người Do thái, những người con trai được sinh ra, nhất là con đầu lòng, sau 40 ngày bà mẹ phải đưa đến Đền thờ, trước là dâng con cho Chúa, sau là chính mình làm lễ tẩy uế.
Vậy sau khi Chúa Giêsu sinh ra được 40 ngày, Đức Maria đem con lên Đền thờ dâng cho Thiên Chúa theo luật Do thái. Mẹ Ngài hoàn toàn thanh sạch, không cần phải giữ luật ấy, nhưng Mẹ cũng thi hành đầy đủ lễ nghi, trước là vâng theo ý Chúa, sau là để người ta khỏi sai lầm mắc phải.
Hôm ấy, ông già Simêon là người hằng mong đợi được trông thấy Đấng Cứu Thế, lên Đền thờ cũng là ngày cha mẹ dâng Hài Nhi Giêsu trong Đền thờ. Vừa trông thấy Hài Nhi, được ơn trên soi sáng chỉ dẫn, ông rất vui mừng, vội đưa tay ẵm kính Hài Nhi và chúc tụng Thiên Chúa :”Lạy Chúa, giờ đây theo lời Ngài đã hứa, xin để tôi tớ này được an bình ra đi. Vì chính mắt con được thấy ơn cứu độ Chúa đã dành cho muôn dân : Đó là ánh sáng soi đường cho dân ngoại, là vinh quang của Israel dân Ngài” (Lc 2,29-32).
Hai Ông Bà thấy và nghe như thế thì lấy làm lạ, chưa kịp hỏi han gì thì cụ già Simêon nhìn lên Đức Mẹ mà thưa :”Thiên Chúa đã đặt cháu bé này làm duyên cớ cho nhiều người Israel ngã xuống hay đứng lên. Cháu còn là dấu hiệu cho người ta chống báng; và như vậy, những ý nghĩ từ thâm tâm nhiều người sẽ lộ ra. Còn chính bà, một lưỡi gươm sẽ đâm thâu tâm hồn bà”(Lc 2,34-35).
Đồng thời, nữ tiên tri Anna trông thấy Chúa Hài Nhi , bà cũng nói lên lời chúc tụng Thiên Chúa và nói lại cho người ta biết rằng chính Ngài là Vị Cứu Thế muôn dân đang chờ đợi.
Mặc dầu biết Đức Giêsu, con mình, là Con Thiên Chúa, Đức Maria và thánh Giuse vẫn tuân thủ tất cả những gì luật đòi buộc. Và sau cùng, để chuộc lại con mình, hai Ông Bà vì nghèo nàn chỉ dâng lên Thiên Chúa một đôi chim gáy với tất cả tấm lòng thành.
- Lễ hôm nay cũng là Lễ Nến
Khi lễ này được du nhập vào phụng vụ Rôma, Đức Thánh Cha Sergiô I lại thêm vào nghi thức rước nến, vì vậy lễ dâng Chúa Giêsu vào Đền thờ hôm nay cũng được gọi là Lễ Nến, vì trước Thánh lễ có nghi thức làm phép nến và kiệu nến vào nhà thờ như cuộc đón rước Chúa Giêsu là Ánh Sáng của muôn dân.
Chính cây nến được làm phép và thắp sáng trong ngày lễ này, tượng trưng cho ánh sáng và vinh quang của Chúa Giêsu. Thánh Xôprôniô, Giám mục Giêrusalem đã nói :”Đây là ý nghĩa của mầu nhiệm : chúng ta tiến bước, đèn sáng trong tay, chúng ta hăm hở đi tới, mang theo đèn sáng để nói lên rằng ánh sáng đã chiếu soi chúng ta và ánh sáng đó sẽ làm cho chúng ta nên rạng ngời. Nào mau lên, tất cả chúng ta cùng nhau ra đón Chúa. Người là Ánh Sáng thật đã đến, Ánh Sáng chiếu soi mọi người sinh ra trên thế gian. Vậy, thưa anh em, mọi người chúng ta hãy đón nhận ánh sáng và hãy tỏa sáng” (Kinh Sách, các bài đọc ngày 02.02).
Cuộc rước trong phụng vụ hôm nay nói lên đời sống của mỗi tín hữu phải giãi chiếu ánh sáng cho người khác. Chúa Kitô là ánh sáng cho trần gian. “Ánh Sáng” là một từ thường được dùng để chỉ về sự sống và chân lý. Thiếu ánh sáng là cô đơn, nghi nan và lầm lạc. Chúa Kitô là Sự Sống cho thế gian và cho mọi người, Là Ánh Sáng chiếu soi, là Chân Lý giải thoát, là Tình Yêu viên mãn… Mỗi khi cầm nên đi trong đoàn kiệu, chúng ta thông phần vào ánh sáng của Chúa Kitô.
III. BƯỚC THEO MẸ MARIA
Trong Thánh lễ hôm nay, chúng ta hãy xin Mẹ Maria giúp chúng ta biết theo gương Mẹ để biết khiêm nhường phục vụ Chúa và tha nhân trong mọi công việc của cuộc sống.
Trước hết, Lễ này dạy chúng ta bài học khiêm nhường vâng giữ luật Chúa và Hội thánh. Thật ra luật Cựu ước không buộc Đức Maria và Chúa Giêsu, vì Đức Maria không thụ thai cách bình thường như người đời. Ngài mang thai là do quyền năng Chúa Thánh Thần, nên Ngài không bị ô uế theo luật Maisen và không buộc phải thanh tẩy.
Đức Giêsu cũng không buộc phải được hiến dâng cho Thiên Chúa theo luật dạy, vì rồi đây chính Ngài sẽ bị sát tế và dâng hiến lên Chúa Cha trên thánh giá để làm của lễ chuộc tội loài người. Việc hiến dâng các trẻ em Do thái theo luật Maisen chỉ là hình bóng việc tự hiến của Ngài mà thôi. Thế nhưng chỉ vì khiêm tốn vâng phục mà Đức Maria và thánh Giuse đã chu toàn luật Cựu ước cho Chúa Giêsu để nêu gương cho chúng ta.
Thứ đến, Đức Maria sẵn lòng dâng hiến Con mình cho Thiên Chúa. Qua đó, Mẹ lặp lại lời Fiat, và một lần nữa, trao phó trọn đời mình cho Thiên Chúa an bài sử dụng. Chúa Giêsu được hiến dâng lên Chúa Cha trên tay của Mẹ Maria . Đây là cuộc hiến dâng đặc biệt nhất tại Đền thờ, và không bao giờ được lặp lại. Hơn ba mươi năm sau, Chúa Giêsu đã dâng chính thân Người, nhưng ngoài thành, ở trên đồi Calvê.
Mẹ Maria đã trở nên một dụng cụ tuyệt vời để Chúa sử dụng trong việc cứu chuộc loài người. Mẹ không từ chối Chúa một sự gì. Tiếng Fiat luôn chiếm hữu tâm trí Mẹ để mọi việc được diễn tiến theo thánh ý Chúa, cho dù thân xác Ngài phải bị hao mòn.
Truyện : Ngụ ngôn về cây bút chì.
Người thợ làm bút chì nâng niu sản phẩm của mình trước khi cho nó vào hộp. Ông nói với bút chì : “Có 5 điều mày cần phải nhớ trước khi tao để mày bước vào thế giới hỗn độn ngoài kia. Lúc nào mày cũng phải nhớ và không bao giờ được quên những điều ấy, khi đó, mày mới trở nên một cây bút chì đẹp nhất, hiểu không ?
Thứ nhất, mày luôn có thể tạo ra những thứ rất vĩ đại, nhưng chỉ khi nào mày nằm trong tay một ai đó.
Thứ hai, mày phải liên tục chịu đựng những sự gọt giũa rất đau đớn, nhưng hãy nhớ, tất cả đau đớn ấy chẳng qua để làm cho mày đẹp hơn mà thôi.
Tiếp theo, mày phải nhớ lúc nào mày cũng có thể sửa chữa những lỗi mà mày ghi ra.
Và một điều nữa, hãy biết phần quan trọng nhất trên cơ thể của mày chính là phần ruột, phần bên trong chứ không phải là lớp vỏ ngoài.
Cuối cùng, mày, bút chì, phải để lại vết chì của mày trên bất cứ bề mặt nào mà mày được sử dụng để viết, và phải liên tục viết, bất kể chuyện khó khăn gì, được không ?
Cây bút chì hiểu rõ những lời người thợ nói và nó tự hứa sẽ nhớ tất cả những điều ấy, và rồi, nó vào nằm trong hộp để bước ra thế giới với những mục đích riêng mà nó đã định.
Qua câu truyện ngụ ngôn về cây bút chì, bạn hãy thử đặt chính bạn vào vị trí cây bút chì xem. Lúc nào bạn cũng phải nhớ và không bao giờ được quên những điều này, khi đó, bạn sẽ trở thành một con người vĩ đại cho mà xem.
Bạn hãy cố thực hành :
Thứ nhất, bạn có thể làm nên những chuyện vĩ đại, nhưng chỉ khi nào bạn biết đặt mình vào trong vòng tay của Thiên Chúa, hãy để cho mọi người được sử dụng những món quà mà Thiên Chúa ban cho bạn.
Thứ hai, bạn sẽ phải liên tục nếm trải những đau đớn và thất bại trong cuộc sống, nhưng có trải qua ngần ấy đau khổ, bạn mới có thể mạnh mẽ hơn được.
Cũng cần phải nhớ lúc nào bạn cũng có thể khắc phục những sai lầm trong quá khứ.
Tiếp theo đó, bạn phải biết phần quan trọng nhất của cơ thể bạn không phải là ngoại hình mà là tấm lòng bên trong của bạn
Còn điều cuối cùng, trên mọi nẻo đường mà bạn đi qua, bạn hãy để lại những dấu ấn riêng của bạn và trong bất cứ trường hợp nào, bạn cũng phải hoàn thành nhiệm vụ của minh.
Hãy làm theo ngụ ngôn về bút chì, nó sẽ giúp cho bạn cảm thấy bạn đúng là một con người đặc biệt và chỉ có bạn mới có thể hoàn thành được những trách nhiệm mà ngay từ khi sinh ra , bạn đã được giao phó.
Đừng bao giờ để mình bi quan và cũng đừng bao giờ cho rằng cuộc đời bạn thật tầm thường và rằng bạn không thể thay đổi bất cứ thứ gì cả.
Trong Thánh Lễ hôm nay, cùng với lễ dâng trọn hảo là chính Chúa Giêsu, được Đức Maria và thánh Giuse tiến dâng trong Đền thờ, chúng ta cũng xin hiến dâng tuổi xuân và cả cuộc sống của chúng ta làm lễ dâng lên Thiên Chúa. Xin Ngài chúc phúc và hướng dẫn đường đời chúng ta trong thánh ý Ngài, hầu cả cuộc sống chúng ta trở nên lễ dâng tình yêu trong Tình Yêu Thiên Chúa.
Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, Gp. Đà Lạt