BÀI ĐỌC I: 1 Pr 1, 18-25
Anh em thân mến, anh em biết rằng không phải bằng vàng bạc hay hư nát mà anh em đã được cứu chuộc khỏi nếp sống phù phiếm tổ truyền, nhưng bằng máu châu báu của Ðức Kitô, Con Chiên tinh tuyền, không tì ố. Người đã được tiền định trước khi tác thành vũ trụ và được tỏ bày trong thời sau hết vì anh em. Nhờ Người, anh em tin vào Thiên Chúa, Ðấng làm cho Người sống lại từ cõi chết, và ban vinh quang cho Người để anh em đặt cả lòng tin và niềm hy vọng nơi Thiên Chúa. Khi anh em thánh hoá linh hồn anh em trong sự vâng phục đức ái, trong tình bác ái huynh đệ, anh em hãy thật lòng yêu mến nhau với một tâm hồn đơn sơ. Anh em đã được tái sinh không phải do hạt giống hay hư nát, mà là do hạt giống không hư nát, nhờ lời Thiên Chúa hằng sống và tồn tại muôn đời. Vì chưng xác phàm chẳng qua là cỏ rác và tất cả vinh quang của nó ví như hoa cỏ: cỏ thì khô cháy và hoa rũ tàn, còn lời Chúa thì tồn tại muôn đời. Ðó là Tin Mừng đã rao giảng cho anh em.
PHÚC ÂM: Mc 10, 32-45
Khi ấy, các môn đệ và Chúa Giêsu lên đường đi Giêrusalem, Chúa Giêsu dẫn đầu đi trước họ, và các ông hết sức bỡ ngỡ, những người theo sau thì sợ hãi. Người gọi mười hai ông lại gần và nói cho các ông biết những gì sẽ xẩy đến cho Người: “Giờ đây chúng ta lên Giêrusalem và Con Người sẽ bị nộp cho các thượng tế, các luật sĩ và các kỳ lão. Họ sẽ kết án tử hình Người và nộp Người cho dân ngoại. Họ sẽ nhạo cười Người, phỉ nhổ vào Người, đánh đòn và giết Người, và ngày thứ ba Người sẽ sống lại”. Giacôbê và Gioan, con ông Giêbêđê, đến gần Người và thưa Người rằng: “Lạy Thầy, chúng con muốn Thầy ban cho chúng con điều chúng con sắp xin Thầy”. Người đáp: “Các con muốn Thầy làm gì cho các con?” Các ông thưa: “Xin cho chúng con một người ngồi bên hữu, một người ngồi bên tả Thầy trong vinh quang của Thầy”. Chúa Giêsu bảo: “Các con không biết các con xin gì. Các con có thể uống chén Thầy sắp uống và chịu cùng một phép rửa Thầy sắp chịu không?” Các ông đáp: “Thưa được”. Chúa Giêsu bảo: “Chén Thầy uống, các con cũng sẽ uống, và phép rửa Thầy sắp chịu, các con cũng sẽ chịu. Còn việc ngồi bên hữu hay bên tả Thầy, thì không thuộc quyền Thầy ban, nhưng là dành cho những ai đã được chỉ định”. Mười môn đệ khác nghe chuyện đó liền bực tức với Giacôbê và Gioan. Chúa Giêsu gọi các ông lại gần mà bảo: “Các con biết rằng những người được coi là lãnh tụ các nước thì sai khiến dân chúng như ông chủ, và những người làm lớn thì lấy uy quyền mà trị dân. Còn các con không như thế. Trái lại, ai trong các con muốn làm lớn, thì hãy tự làm đầy tớ anh em. Và ai muốn thành người cầm đầu trong các con, thì hãy tự làm nô lệ cho mọi người. Vì chính Con Người cũng không đến để được phục vụ, nhưng để phục vụ và ban mạng sống mình làm giá cứu chuộc cho nhiều người”.
Suy Niệm 1: TỈNH THỨC TRƯỚC NHỮNG LÔI CUỐN CỦA THẾ GIAN
Đó là linh đạo thức tỉnh, trong đó chúng ta có thể thốt lên rằng “Hỡi thế gian, ta đã biết ngươi!” (T. Anphong).
Thánh Phêrô trong bài đọc 1 hôm nay trình bày cho chúng ta về tình yêu tuyệt diệu của Thiên Chúa. Ngài là Đấng “theo công việc mỗi người mà xét xử” (1 Pr 1:17). Chúng ta được mời gọi sống cuộc sống lữ khách trên trần gian với lòng kính sợ Thiên Chúa. Điều đáng để chúng ta suy gẫm là việc Thánh Phêrô chỉ ra cho chúng ta điều gì đã cứu chúng ta khỏi sự hư nát trong phần mộ: “Anh em hãy biết rằng không phải nhờ những của chóng hư nát như vàng hay bạc mà anh em đã được cứu thoát khỏi lối sống phù phiếm do cha ông anh em truyền lại. Nhưng anh em đã được cứu chuộc nhờ bửu huyết của Con Chiên vẹn toàn, vô tỳ tích, là Đức Kitô. Người là Đấng Thiên Chúa đã biết từ trước, khi vũ trụ chưa được dựng nên, và Người đã xuất hiện vì anh em trong thời cuối cùng này” (1 Pr 18-20). Những lời này chỉ ra cho chúng ta thấy phẩm giá cao trọng của mỗi người. Chính Chúa Giêsu đã đổ máu mình ra để cứu chúng ta khỏi tội lỗi để chúng ta được thừa hưởng đời sống mới trong Thiên Chúa. Chúng ta biết phẩm giá của mình rất cao quý đến nỗi Chúa Giêsu đã phải hy sinh mạng sống mình để chuộc lại. Liệu chúng ta có để cho hy tế Chúa Giêsu trở nên không có hiệu quả trong cuộc sống chúng ta không?
Bài Tin Mừng hôm nay thuật lại lần tiên báo thứ ba của Chúa Giêsu về cuộc khổ nạn của Ngài ở Giêrusalem. Thánh Máccô bắt đầu với chi tiết sau: “Khi ấy, Đức Giêsu và các môn đệ đang trên đường lên Giêrusalem, Người dẫn đầu các ông. Các ông kinh hoàng, còn những kẻ theo sau cũng sợ hãi” (Mc 10:32). Những lời này có cùng cung điệu với Tin Mừng Thánh Luca (9:51) và chúng chỉ cho thấy Chúa Giêsu luôn chiếm vị trí của người dẫn đường trên con đường tiến về Giêrusalem. Chúa Giêsu ý thức được những gì đang chờ đợi Ngài ở Giêrusalem và Ngài chấp nhận định mệnh của mình một cách tự do: “Này chúng ta lên Giêrusalem, và Con Người sẽ bị nộp cho các thượng tế và kinh sư. Họ sẽ lên án xử tử Người, và sẽ nộp Người cho dân ngoại. Họ sẽ nhạo báng Người, khạc nhổ vào Người, họ sẽ đánh đòn và giết chết Người. Ba ngày sau, Người sẽ sống lại” (Mc 10:33-34). Đây là định mệnh của các ngôn sứ. Điểm khác biệt ở đây là Chúa Giêsu sống lại sau ba ngày. Đứng trước định mệnh của Chúa Giêsu, những người theo Chúa Giêsu kinh hoàng và sợ hãi. Đây chính là đặc tính của những người theo Chúa Giêsu được mô tả trong Tin Mừng Thánh Máccô. Nói cách khác, dù đi theo Chúa Giêsu, các môn đệ vẫn kinh hoàng và sợ hãi. Họ kinh hoàng và sợ hãi vị họ cũng phải chia sẻ trong định mệnh của Đấng họ đi theo. Đây cũng chính là thái độ của mỗi người trong chúng ta khi theo Chúa Giêsu. Cũng đã nhiều lần, chúng ta kinh hoàng và sợ hãi khi đối diện với những chống đối, nhạo cười của những người khác. Điều này làm cho chúng ta không còn nhìn lên Đấng chúng ta đi theo để rồi chúng ta đi lạc đường. Chi tiết này mời gọi chúng ta đừng lấy ánh mắt chúng ta khỏi Chúa Giêsu. Đây chính là hành động “chiêm ngắm” Đấng mình đi theo trong mọi hoàn cảnh sống để sống trọn vẹn ơn gọi môn đệ của mình mà không lầm đường lạc lối.
Dù sống trong sợ hãi và kinh hoàng, con người vẫn không thể tránh khỏi cám dỗ quyền lực và thống trị. Đây chính là điều được Thánh Máccô trình bày trong hình ảnh hai người con ông Dêbêđê. Chúng ta viết lại cuộc đối thoại giữa Chúa Giêsu và hai người con ông Dêbêđê (Mc 10:35-40) như sau:
Giacôbê và Gioan: “Thưa Thầy, chúng con muốn Thầy thực hiện cho chúng con điều chúng con sắp xin đây.”
Chúa Giêsu: “Các anh muốn Thầy thực hiện cho các anh điều gì?”
Giacôbê và Gioan: “Xin cho hai anh em chúng con, một người được ngồi bên hữu, một người được ngồi bên tả Thầy, khi Thầy được vinh quang.”
Chúa Giêsu: “Các anh không biết các anh xin gì! Các anh có uống nổi chén Thầy sắp uống, hay chịu được phép rửa Thầy sắp chịu không?”
Giacôbê và Gioan: “Thưa được.”
Chúa Giêsu: “Chén Thầy sắp uống, anh em cũng sẽ uống; phép rửa Thầy sắp chịu, anh em cũng sẽ chịu. Còn việc ngồi bên hữu hay bên tả Thầy, thì Thầy không có quyền cho, nhưng Thiên Chúa đã chuẩn bị cho ai thì kẻ ấy mới được.”
Trong cuộc đối thoại này, Chúa Giêsu chỉ ra cho các môn đệ biết hai điều sau: (1) để có một chỗ trong Nước Trời, họ phải chịu đau khổ (câu 38-39), (2) Chúa Giêsu không phải là người quyết định vị trí trong Nước Trời (câu 40). Khi chọn hai anh em Giacôbê và Gioan là những người xin Chúa Giêsu [khác với Tin Mừng Thánh Mátthêu là người mẹ đến xin – điều này ám chỉ việc Thánh Mátthêu muốn làm giảm đi hình ảnh tiêu cực về các môn đệ được trình bày trong Tin Mừng Thánh Máccô), các tác giả Tin Mừng có ý cho biết hai ông biết rõ điều hai ông xin vì, cùng với Phêrô, các ông tạo nên nhóm “thân tín nhất” của Chúa Giêsu. Điều chúng ta đáng lưu ý ở đây là họ yêu cầu có được những vị trí quan trọng trong Nước Thiên Chúa. Chi tiết này cho biết họ hiểu sai về chân tính Messia của Chúa Giêsu mà Ngài vừa tiên báo cho họ biết lần thứ 3. Để hiểu rõ chân tính của Chúa Giêsu, người môn đệ cần “uống cùng chén Chúa Giêsu uống và chịu phép rửa mà Chúa Giêsu chịu,” đó là chia sẻ trong những đau khổ của Chúa Giêsu. Nhiều lần, chúng ta muốn được vinh quang mà không phải qua đau khổ; chúng ta muốn vị trí đứng đầu mà không muốn phục vụ. Vinh quang chỉ có được khi chúng ta chịu những đau khổ vì tình yêu chúng ta dành cho Chúa và dành cho anh chị em mình khi mình phục vụ với trọn con tim. Tình yêu chân thật luôn đòi hỏi hy sinh và chết đi mỗi giây phút cho chính mình để chỉ sống cho người mình yêu.
Trước yêu cầu của Giacôbê và Gioan mười môn đệ còn lại “đâm ra tức tối” (Mc 10:41). Trước thái độ ganh đua để được “chỗ nhất” của các môn đệ, Chúa Giêsu dạy cho các môn đệ biết quyền lực hệ tại điều nào: “Anh em biết: những người được coi là thủ lãnh các dân thì dùng uy mà thống trị dân, những người làm lớn thì lấy quyền mà cai quản dân. Nhưng giữa anh em thì không được như vậy: ai muốn làm lớn giữa anh em, thì phải làm người phục vụ anh em; ai muốn làm đầu anh em, thì phải làm đầy tớ mọi người. Vì Con Người đến, không phải để được người ta phục vụ, nhưng là để phục vụ, và hiến mạng sống làm giá chuộc muôn người” (Mc 10:42-45). Trong lời dạy của mình, Chúa Giêsu phân biệt hai loại thủ lãnh: thủ lãnh các dân nước là những người dùng quyền bính được trao để thống trị người khác; còn thủ lãnh giữa các môn đệ Chúa Giêsu là những người dùng quyền bính của mình để phục vụ. Khát vọng quyền lực luôn là cám dỗ của mỗi người chúng ta. Nói cách khác, ai trong chúng ta cũng muốn mình có “tầm ảnh hưởng” rộng hơn người khác. Điều này thường làm cho chúng ta sống trong sự sợ hãi và với thái độ ganh tỵ những anh chị em khác. Lời Chúa Giêsu nhắc nhở chúng ta về cốt lõi của quyền bính, đó là để phục vụ người khác: Những ai sống phục vụ với trọn con tim mình qua những công việc nhỏ bé tầm thường của ngày sống, dù không có giữ vị trí gì trong xã hội hay Giáo Hội, là những người quan trọng nhất trước mặt Thiên Chúa. Chúng ta đã sống điều này thế nào?
Lm. Anthony, SDB.
……………………………….
Suy Niệm 3: Tinh thần phục vụ
- Địa vị và quyền hành đã gây ra chia rẽ giữa các môn đệ. Điều đó cho thấy mục đích theo Đức Giêsu của các môn đệ còn thấp kém. Chính vì thế, trước lời loan báo của Đức Giêsu về cuộc khổ nạn, các ông vẫn không hiểu, dù Ngài đã nói đến lần thứ ba.
Đức Giêsu thì cương quyết lên Giêrusalem để chấp nhận khổ nạn, còn các môn đệ thì sợ hãi kinh hoàng. Đức Giêsu nói rõ, con đường của Ngài là con đường đau khổ, là chấp nhận chén đắng. Sự thanh tẩy tức là từ bỏ mình, là chấp nhận khiêm tốn phục vụ như một đầy tớ của mọi người. Đó là vinh quang đích thực của Đức Giêsu và của những môn đệ Ngài.
- Trên đường đi Giêrusalem, Đức Giêsu loan báo cho các môn đệ : “Ngài sẽ bị nộp cho các thượng tế và luật sĩ. Họ sẽ lên án xử tử Ngài… nhưng ba ngày sau Ngài sẽ sống lại” (Mc 10,33). Đây là lần thứ ba Chúa nói cho các môn đệ biết về điều này. Nhưng thật đau lòng, khi nghe Chúa nói như vậy, các môn đệ không quan tâm gì, các ông lại tranh giành ngôi thứ với nhau. Nhân cơ hội này Chúa đã sửa bảo các ông một cách tế nhị, và dạy các ông bài học sâu xa về lòng khiêm nhường phục vụ và thắng vượt tính ghen tương.
- Khởi đầu câu chuyện là hai ông Giacôbê va Gioan, hai anh em ruột, xin Chúa cho mỗi ông được ngồi bên hữu bên tả Chúa, nghĩa là muốn xin được địa vị cao trong nước Chúa khi Ngài được làm vua dân Do thái. Đây cũng là điều bình thường, ai lại không muốn cho mình được chỗ tốt nhất, được vinh dự ?
Đức Giêsu quá biết tâm lý tự nhiên của mỗi người, muốn được làm lớn, được vinh dự, được làm thủ lãnh sai khiến người khác.. Bởi vì các môn đệ hãy còn suy nghĩ về nước Đức Giêsu ở trần gian này, nên các ông còn thích quyền hành danh vọng và muốn người ta phục vụ mình.
Nhưng Đức Giêsu lại suy nghĩ khác, nước Ngài không thuộc về thế gian, cho nên người có quyền hành không được dùng địa vị của mình để cai trị áp bức người khác, để lên mặt ta đây, và bắt người khác phục vụ mình, nhưng trái lại phải biết phục vụ, không phải chỉ dành quyền lợi cho cá nhân mình, nhưng để bảo vệ quyền lợi cho tất cả mọi người.
- Các môn đệ được coi như những con người còn rất “thô sơ”, còn đầy những nết xấu ví dụ như trường hợp hôm nay, các ông có tính ghen tị. Lòng kiêu ngạo muốn tranh đấu để làm đầu mọi người là điều không tốt, nhưng lòng ganh tị cũng không tốt đẹp gì. Khi thấy hai ông Giacôbê và Gioan xin Chúa được ngồi bên hữu bên tả Chúa, các môn đệ khác khó chịu, bực mình. Các ông ghen tị, không muốn cho hai anh em kia được phần hơn. Các môn đệ của Chúa cũng vẫn còn hẹp hòi, ích kỷ. Điều này cũng chứng tỏ các ông còn suy nghĩ về nước Đức Giêsu ở trần gian. Vì thế, Chúa cũng sửa bảo các ông phải loại bỏ tính xấu này.
Kiêu ngạo và ghen tị là hai nết xấu đã cản trở sự phát triển đời sống chúng ta về mọi phương diện. Chúng ta phải loại bỏ hai tật xấu này để sống hòa hợp, vui vẻ với nhau, cộng tác với nhau, đừng ai kiêu ngạo muốn hơn người, và cũng đừng ai phân bì, ghen tị khi thấy người khác hơn mình.
- Đối với Đức Giêsu, chức quyền là để phục vụ. Chức quyền cũng như tiền bạc, tự nó không xấu. Bất cứ nhóm nào cũng cần có một người phụ trách. Nhưng theo ý Chúa, phụ trách trước hết không phải là một địa vị thống trị hưởng lợi, hưởng uy thế, mà là một địa vị để phục vụ nhiều hơn :”Con Người đến không phải được phục vụ, nhưng là để phục vụ và ban mạng sống mình làm giá cứu chuộc cho nhiều người” (Mc 10,45).
Người lãnh đạo trong Hội thánh là “đầy tớ”. Trong các văn kiện, Đức giáo hoàng thường dùng danh hiệu “Servus servorum” : đầy tớ của các đầy tớ. Những chức vụ có vai trò đặc biệt chỉ nên gọi là “thừa tác” hay “trợ tá” theo đúng nghĩ của chữ Latinh “Minister” là tôi tớ; hoặc tiếng Hy lạp “Diakonos” là đầy tớ và “Doulos” là nô lệ.
Trong các vị lãnh đạo của Giáo hội cũng phải có phẩm trật như người ta nói :”Kim chỉ phải có đầu”( tục ngữ), cần phải có một người đứng đầu điều khiển một cộng đoàn, chứ không thể có cảnh “Cá đối bằng đầu” (tục ngữ) mà mọi việc được xuôi lọt, vì sẽ không ai muốn phục tùng ai. Điều quan trọng mà Đức Giêsu muốn nhấn mạnh : không phải là hủy bỏ chức vụ của những người đứng đầu, chức vụ của những người lãnh đạo, nhưng đừng dùng địa vị và quyền bính của mình để áp bức người khác.
- Truyện : Gương Đức Giáo hoàng Gioan 23.
Một lần kia, phái đoàn tòa Giám mục ra đón Đức Hồng y Roncalli mới đi xa về, vừa từ trên xe xuống. Mọi người ngạc nhiên, vì trên áo Hồng y có vương mấy cọng rơm đồng quê.
Ai hỏi, ngài cũng cười, nhưng các người đi cùng thì hiểu. Vì xe của Ngài đang từ hướng bắc về miền nam, đi qua đồng ruộng. Giữa đường có chiếc xe bò chở rơm sa hố. Ngài liền cho xe của Ngài dừng lại, xắn tay áo, ngài hò dô ta đẩy phụ, và chiếc xe rơm sa lầy lại chuyển bánh lên đường.
Những cọng rơm trên áo Hồng y, ngài chỉ cười xòa cho qua. Nhưng sự thực tỏ rõ cho chúng ta một Hồng y không quản ngại khó khăn hay sợ bẩn chiếc áo dòng sang trọng.
Sau này lên ngôi Giáo hoàng, với tước hiệu Gioan 23, Ngài vẫn tiếp tục nếp sống bình dị phục vụ như thế.
Lần khác, cả giáo triều Rôma báo động :”Đức Giáo hoàng mất tích”. Nhân viên an ninh đi tìm. Cuối cùng gặp ngài đang nói chuyện với tù nhân trong khám đường Rôma.
Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, GP. Đà Lạt