Đó là một thanh ngang đơn thuần, hay là cả cây thập giá? Điều quan trọng nhất chính là việc Người đã vác cây thập giá ấy để cứu chuộc thế gian.
Trong các trình thuật Tin Mừng, các tác giả ghi lại rất ít chi tiết về chặng đường Chúa Giêsu lên đồi Canvê cũng như về cây thập giá mà Người đã vác. Các thánh Mátthêu, Máccô và Luca đều ghi nhận rằng Chúa Giêsu đã không thể tự mình vác thập giá suốt cả chặng đường và đã phải cần đến sự trợ giúp.
« Lúc ấy, có một người từ miền quê lên, đi ngang qua đó, tên là Simôn, gốc Kyrênê. Ông là thân phụ hai ông Alêxanđê và Ruphô. Chúng bắt ông vác thập giá đỡ Đức Giêsu » (x. Mc 15, 21).
Trình thuật của Gioan chỉ đề cập đến Chúa Giêsu, và việc Ngài tự vác thập tự giá lên vai rồi mang đến đồi Canvê.
« Vậy họ điệu Đức Giêsu đi. Chính Người vác lấy thập giá đi ra, đến nơi gọi là Cái Sọ, tiếng Hípri là Gôngôtha » (Ga 19, 16-17).
Tất cả các trình thuật đều không đề cập chi tiết về cây thập giá mà Chúa Giêsu đã vác, có lẽ bởi vì độc giả của các trình thuật này, những người Do Thái và Hy Lạp sống vào thế kỷ thứ nhất, đã quá am hiểu về người Rôma cũng như các phương pháp tra tấn của họ.
Đóng đinh thập giá là một hình phạt phổ biến dành cho tội phạm trong Đế chế Rôma và được sử dụng như một biện pháp răn đe công khai. Những người đọc hoặc nghe các trình thuật về sự kiện Chúa Giêsu bị đóng đinh không cần đến một sự mô tả chi tiết, bởi họ đã biết chính xác cảnh tượng đó trông như thế nào. Họ không cần những chi tiết ấy phải được diễn giải tường tận trong trình thuật. Họ đã có những trải nghiệm tận mắt về nó.
Thanh ngang hay cả cây thập giá?
Trong một bài viết trên tạp chí Biblical Archaeology Review, nhà sử học Hershel Shanks giải thích rằng gỗ là vật liệu khó kiếm, và người Rôma thường tái sử dụng những cột gỗ thẳng đứng vốn đã được chôn cố định dưới đất. Điều này có nghĩa là bất cứ ai bị đóng đinh trên thập giá cũng chỉ phải vác thanh gỗ ngang.
« Theo các nguồn tài liệu văn chương, những người bị kết án đóng đinh thập giá chưa bao giờ phải vác cả cây thập giá, bất chấp niềm tin phổ biến trái ngược và bất chấp vô số màn tái hiện hiện đại về chặng đường Chúa Giêsu lên đồi Golgotha. Thay vào đó, chỉ thanh ngang được vác, trong khi thanh dọc đã được dựng cố định thường xuyên tại một địa điểm nơi nó được sử dụng cho các cuộc hành hình tiếp theo. Như nhà sử học Do Thái thế kỷ thứ nhất Josephus từng ghi nhận, gỗ là thứ vô cùng khan hiếm tại Giêrusalem trong thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên, đến mức người Rôma buộc phải đi xa tới mười dặm từ Giêrusalem để kiếm gỗ phục vụ cho các cỗ máy công thành của họ ».
Đồng thời, nhiều nhà khoa học và sử học đã nghiên cứu tấm Khăn Liệm thành Turin – mà nhiều người tin là tấm khăn đã bao phủ thi hài Chúa Giêsu trong mộ – và khẳng định rằng tấm khăn này cung cấp bằng chứng cho thấy Chúa Giêsu đã vác cả cây thập giá.
Nhà văn Harrington Lackey giải thích cách các nghiên cứu khoa học về tấm Khăn Liệm đã xác nhận truyền thống nghệ thuật lâu đời về Đàng Thánh Giá.
« Thông qua việc sử dụng mô hình hóa máy tính để phân tích mặt sau của tấm Khăn Liệm, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng trên tấm Khăn Liệm có hơn hai vết trầy da; có tới chín vết máu tương ứng với chiếc áo dài mà Chúa Giêsu đã mặc (Ga 19, 23-24). Các vết trên chiếc áo cho thấy một mô hình chữ thập, được tạo nên bởi áp lực của toàn bộ cây thập giá – bao gồm cả thanh ngang (patibulum) và thanh dọc (stipes) — đè lên lưng Người, bất chấp việc chiếc áo đã làm giảm bớt các vết bầm tím ».
Lý thuyết này cũng tương hợp với các luật lệ Do Thái liên quan đến sự hiện diện của những vật thể ô uế:
« Cũng có giả thuyết cho rằng Chúa Giêsu đã phải vác cả cây thập giá, bởi lẽ những thanh dọc (stipes) đã qua sử dụng, dơ bẩn và dính đầy máu cùng phân, đã được rút khỏi các hố chôn dưới đất và được cất giữ. Việc này có lẽ được thực hiện vì tại các địa điểm linh thiêng như Giêrusalem cũng như vùng phụ cận, luật tôn giáo nghiêm cấm bất cứ ai chạm vào bất cứ vật gì ô uế. Do đó, Chúa Giêsu cùng hai tên trộm bị đóng đinh cùng Người đã phải vác cả thanh dọc lẫn thanh ngang. Ngược lại, tại những vùng thế tục hơn trong khắp Đế chế Rôma, những thanh dọc dơ bẩn này thường vẫn được cắm nguyên dưới đất để chờ đợi nạn nhân tiếp theo ».
Cho dù chúng ta có lẽ sẽ chẳng bao giờ biết được trọn vẹn sự thật về cây thập giá nào mà Chúa Giêsu đã vác trên trần thế này, nhưng điều quan trọng nhất chính là việc Người đã vác cây thập giá ấy để cứu chuộc thế gian, tha thứ tội lỗi của chúng ta và mở ra cánh cửa Thiên Đàng:
« Chính người đã bị đâm vì chúng ta phạm tội, bị nghiền nát vì chúng ta lỗi lầm; người đã chịu sửa trị để chúng ta được bình an, đã phải mang thương tích cho chúng ta được chữa lành » (Is 53, 5).
Nguồn: xuanbichvietnam.net/