BÀI ĐỌC I: 1 Tm 6, 13-16
Con thân mến, cha chỉ thị cho con trước mặt Thiên Chúa, Đấng làm cho muôn vật được sống, và trước mặt Đức Giêsu Kitô, Đấng đã làm trước mặt Phongxiô Philatô lời tuyên xưng thẳng thắn, con hãy giữ gìn huấn lệnh đó cho tinh tuyền và không thể trách được cho tới ngày Chúa chúng ta là Đức Giêsu Kitô lại đến, mà tới thời đã định, Đấng phúc lộc và quyền năng duy nhất sẽ tỏ ra Người là Thiên Chúa, Vua các vua và Chúa các chúa, Đấng độc nhất trường sinh bất tử, Người ngự trong ánh sáng siêu phàm, không một ai trong loài người đã xem thấy, hay có thể xem thấy: Vinh dự và quyền năng (xin kính dâng) cho Người muôn đời. Amen!
PHÚC ÂM: Lc 8, 4-15
Khi ấy, có đông dân chúng tụ họp lại, và người ta từ các thị trấn đến cùng Chúa Giêsu. Người dùng dụ ngôn mà nói rằng: “Người gieo hạt giống ra đi gieo hạt giống mình. Và đang khi gieo, có hạt rơi xuống bên vệ đường, bị người ta chà đạp và chim trời đến ăn đi. Hạt khác rơi trên đá sỏi, vừa mọc lên liền héo đi, vì không có đất ẩm. Hạt khác rơi vào bụi gai, và gai góc cùng mọc lên, bóp nghẹt nó. Hạt khác rơi vào đất tốt, đã mọc lên và kết quả gấp trăm”. Khi nói những lời đó, Người kêu lên rằng: “Ai có tai để nghe thì hãy nghe!”. Bấy giờ các môn đệ hỏi Người dụ ngôn đó ý nghĩa thế nào. Người nói rằng: “Phần các con, thì cho các con biết những mầu nhiệm Nước Thiên Chúa; đối với người khác, thì dùng dụ ngôn, để chúng xem mà không thấy, nghe mà không hiểu. Dụ ngôn đó có nghĩa thế này: Hạt giống là lời Thiên Chúa. Những hạt rơi bên vệ đường, tức là những người đã nghe, nhưng rồi quỷ tới và cướp lời khỏi lòng họ, kẻo họ tin mà được cứu độ. Những hạt rơi trên đá sỏi là những người, khi nghe thì vui vẻ đón nhận lời Chúa, nhưng họ không đâm rễ, họ chỉ tin tưởng nhất thời, và khi đến giờ thử thách, thì tháo lui. Hạt rơi vào bụi gai, là những người đã nghe, nhưng khi đi đường, những mối lo nghĩ, sự giàu có và thú vui của đời sống bóp nghẹt và họ không sinh hoa kết quả. Còn như hạt rơi trong đất tốt, là những người nghe lời với tấm lòng tốt lành và thiện hảo, họ giữ lấy và nhờ kiên nhẫn, họ sinh được hoa trái”.
Suy Niệm 1: CÁCH NGHE LỜI CHÚA
Gieo giống trên bề mặt mảnh đất như mô tả của dụ ngôn là cách làm của vùng Palestine thời Chúa Giêsu. Nó khác với cách làm của nhà nông chúng ta ngày nay, nhưng vẫn có thể dễ dàng hình dung được. Điều Chúa Giêsu muốn nêu ra để trao thông điệp cho thính giả của Người, đó là: những hạt giống không khác nhau nhưng được tiếp nhận bởi những loại mảnh đất khác nhau thì sẽ dẫn đến những kết quả rất khác nhau. Vì thế, vấn đề mảnh đất loại nào – vệ đường, sỏi đá, bụi gai hay đất tốt – là điều rất quan trọng.
Như có câu nói: “Bất cứ gì được nhận cũng được nhận theo cách của người nhận” (quid quid recipitur ad modum recipientis recipitur)! Vệ đường, sỏi đá, bụi gai không thể nhận hạt giống một cách hữu ích như đất tốt được. Ta lưu ý, trong thực tế, loại mảnh đất không thể thay đổi; nhưng mảnh đất tâm hồn con người đón nhận hạt giống lời Chúa thì có thể thay đổi. Đó là sự thay đổi CÁCH đón nhận lời Chúa. Và Chúa muốn chúng ta đạt được sự thay đổi này.
Chúa muốn chúng ta nghe lời Chúa không phải một cách vô hồn, cứng cỏi như vệ đường. Chúa muốn chúng ta nghe lời Chúa không phải một cách hời hợt, khô khan như sỏi đá. Chúa muốn chúng ta nghe lời Chúa không phải với một cõi lòng chật chội, ngột ngạt, chất đầy những đam mê sự đời như bụi gai… Bởi nghe lời Chúa theo những cách đó thì chẳng khác gì nước đổ đầu vịt hay đàn gảy tai trâu, chẳng đem lại ích lợi gì cả!
Điều Chúa muốn, đó là chúng ta nghe lời Chúa với lòng khát khao, với thái độ khiêm tốn, cởi mở, mềm mỏng và kiên nhẫn. Bằng cách này, lời Chúa sẽ thấm đượm tâm hồn, sẽ được hấp thu trọn vẹn, sẽ nảy mầm, lớn lên và sinh hoa trái…
Đừng quên, dụ ngôn về gieo giống cũng gợi ý rằng có ‘mùa gieo’ và cũng có ‘mùa gặt’. Mùa gieo không kéo dài mãi mãi. Chúng ta cần phải thay đổi cách nghe LỜI khi còn kịp. Cánh chung ‘chung’ và cánh chung ‘riêng’ còn ở phía trước!
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
…………………………………….
Suy Niệm 2: TÔI LÀ HẠT GIỐNG RƠI VÀO ĐÂU?
Về phần mình, Thánh Phaolô trong bài đọc 1 mời gọi Timôthi sống xứng đáng là người của Thiên Chúa. Theo Thánh Phaolô, để là người của Thiên Chúa, chúng ta phải “gắng trở nên người công chính, đạo đức, giàu lòng tin và lòng mến, hãy gắng sống nhẫn nại và hiền hoà” (1 Tm 6:11). Không những thế, chúng ta phải tranh đấu không phải chỉ để có được cuộc sống sung túc trên thế gian này, nhưng là để “giành cho được sự sống đời đời” (1 Tm 6:12). Đây chính là sự sống mà Thiên Chúa kêu gọi và chúng ta đã nói lên lời tuyên xưng cao đẹp đó trước mặt nhiều người. Theo Thánh Phaolô, để đạt được sự sống đời đời, chúng ta phải “sống cho tinh tuyền, không chi đáng trách, cho đến ngày Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta xuất hiện” (1 Tm 6:14). Điều đáng buồn là trong thực tế, nhiều khi chúng ta tốn nhiều công sức hầu vun đắp cho mình một cuộc sống thật đầy đủ trên dương gian này, và quên mất phải giành cho được sự sống đời đời bằng cách sử dụng cách đúng đắn những gì chúng ta được ban tặng trong cuộc sống này.
Bài Tin Mừng hôm nay thuật lại cho chúng ta trình thuật về dụ ngôn gieo giống mà Chúa Giêsu đã sử dụng hầu nói đến những cách thức khác nhau trong việc nghe lời Chúa. Trong trình thuật này, Thánh Luca dựa vào Thánh Máccô để phát triển câu chuyện của mình với động lực lắng nghe lời Chúa, là sứ điệp Kitô giáo. Khi làm điều này, thánh sử đã đưa những bài học quý giá về ý nghĩa đích thực của ơn gọi làm môn đệ Chúa Giêsu. Chúng ta có thể thấy ba phần rõ ràng trong trình thuật Tin Mừng: Dụ ngôn người gieo giống (Lc 8:5-8), mục đích của các dụ ngôn (Lc 8: 9-10-17), và dụ ngôn người gieo giống được giải thích (Lc 8: 11-15). Tin Mừng Thánh Mátthêu bắt đầu dụ ngôn với sự kiện: “Đức Giêsu từ trong nhà đi ra ngồi ở ven Biển Hồ. Dân chúng tụ họp bên Người rất đông, nên Người phải xuống thuyền mà ngồi, còn tất cả dân chúng thì đứng trên bờ” (Mt 13:1-2). Trong khi đó, Thánh Luca bắt đầu từ việc chủ động của dân chúng: “Khi ấy, dân chúng tụ họp đông đảo. Từ khắp các thành thị, người ta kéo đến cùng Đức Giêsu” (Lc 8:4). Những lời này cho thấy con người Chúa Giêsu và lời giảng dạy của Ngài có sức thu hút mãnh liệt. Chúng ta có bị con người và lời Chúa Giêsu thu hút không?
Theo các học giả Kinh Thánh, thính giả của dụ ngôn người gieo giống là những người nông dân sống trong những làng mạc hẻo lánh. Dụ ngôn được trình bày với hình ảnh rất quen thuộc với thính giả: “Người gieo giống đi ra gieo hạt giống của mình. Trong khi người ấy gieo, thì có hạt rơi xuống vệ đường, người ta giẫm lên và chim trời ăn mất. Hạt khác rơi trên đá, và khi mọc lên, lại héo đi vì thiếu ẩm ướt. Có hạt rơi vào giữa bụi gai, gai cùng mọc lên, làm nó chết nghẹt. Có hạt lại rơi nhằm đất tốt, và khi mọc lên, nó sinh hoa kết quả gấp trăm. Nói xong, Người hô lên rằng: ‘Ai có tai nghe thì nghe’” (Lc 8:5-8). Trong dụ ngôn, chúng ta thấy chỉ có một loại hạt giống, nhưng lại có bốn loại đất mà trên đó hạt giống rơi vào. Loại đất thứ nhất là vệ đường. Vệ đường thường không được cày xới, nên hạt giống chỉ nằm trên bề mặt để người ta giẫm lên và chim trời dễ dàng nhìn thấy và ăn mất. Loại đất thứ hai là đá. Đây là loại đất thông dụng ở Palestine. Loại đất này chỉ có một lớp đất thịt mỏng trên mặt. Hạt giống thường mau chóng nảy mầm, nhưng vì không được bảo vệ với lớp đất thịt dày, nên không thể đâm rễ sâu. Loại thứ ba là đất gai góc. Ở loại này, đất dày đủ để đâm rễ, nhưng đã bị phủ đầy với gai góc nên hạt giống mới sẽ bị chết nghẹt. Loại cuối cùng là đất tốt, màu mỡ và dày đủ để hạt giống đâm rễ sâu hầu sinh nhiều bông hạt. Chúa Giêsu kết dụ ngôn với những lời: “Ai có tai thì nghe.” Những lời này là lời mời gọi của Chúa Giêsu cho mỗi người chúng ta, đó là suy gẫm cách cẩn thận về những điều Ngài muốn nói trong dụ ngôn. Cụ thể là, chúng ta được mời gọi suy gẫm về loại đất nào đang phản ánh chính cuộc sống của mình.
Khác với Tin Mừng Thánh Mátthêu là các môn đệ đến hỏi Chúa Giêsu về lý do tại sao Ngài dùng dụ ngôn mà nói với dân chúng, Thánh Luca trình bày việc các môn đệ hỏi Chúa Giêsu về ý nghĩa của dụ ngôn (x. Lc 8:9). Trong câu trả lời, Chúa Giêsu chỉ ra mục đích của các dụ ngôn Ngài dùng trong giảng dạy là để cho thính giả hiểu biết các mầu nhiệm Nước Trời: “Anh em thì được ơn hiểu biết các mầu nhiệm Nước Thiên Chúa; còn với kẻ khác thì phải dùng dụ ngôn để chúng nhìn mà không thấy, nghe mà không hiểu” (Lc 8:10). Trong những lời của Chúa Giêsu, điểm đáng lưu ý là việc Chúa Giêsu nói việc các môn đệ được “ban cho” sự hiểu biết. Theo ngôn ngữ học, thì được sử dụng ở đây là thì bị động [được cho]. Điều này mang tính thần học, tức là Thiên Chúa sẽ ban. Nói cách cụ thể, sự hiểu biết về mầu nhiệm Nước Thiên Chúa là một ân ban [mạc khải], chứ không thuần tuý là nỗ lực con người. Sự thật cay đắng ở đây không phải mang nghĩa kinh tế, nhưng mang nghĩa thiêng liêng hoặc kiến thức: Nếu chúng ta mở rộng cõi lòng với trọn niềm tin và hy vọng vào mạc khải của Thiên Chúa về kế hoạch cứu độ của Ngài, thì chúng ta sẽ thăng tiến rất nhanh trong sự hiểu biết. Nếu chúng ta khép kín chính mình, chúng ta sẽ đánh mất điều được trao ban. Chúng ta đang mở lòng hay đóng con tim trước mạc khải của Thiên Chúa?
Trong lời giải thích của mình về ý nghĩa dụ ngôn, Chúa Giêsu cho biết bốn loại đất tượng trưng cho bốn loại người. Chúng ta cũng tìm thấy phần này trong Tin Mừng Thánh Máccô (4:13-20) và Mátthêu (13:18-23). Thánh Luca cho biết “hạt giống là lời Thiên Chúa” (Lc 8:11). Trong bốn loại đất, tượng trưng cho bốn loại người khi nghe lời Chúa: Loại thứ nhất là những kẻ đã được gieo bên vệ đường. Họ là những người “nghe nhưng rồi quỷ đến cất Lời ra khỏi lòng họ, kẻo họ tin mà được cứu độ” (Lc 8:12). Loại người này chỉ nghe bằng tai thể lý, mà không mang lời Chúa vào trong tim mình để đem ra thực hành. Loại thứ hai là những “kẻ ở trên đá là những kẻ khi nghe thì vui vẻ tiếp nhận Lời, nhưng họ không có rễ. Họ tin nhất thời, và khi gặp thử thách, họ bỏ cuộc” (Lc 8:13). Loại người này là những người nghe với đôi tai thể lý, mang lời Chúa vào trong lòng, nhưng không để lời Chúa cắm rễ sâu vì không có thái độ sẵn sàng chấp nhận mọi gian khó để làm chứng cho lời Chúa. Loại thứ ba là những “kẻ nghe, nhưng dọc đường bị những nỗi lo lắng và vinh hoa phú quý cùng những khoái lạc cuộc đời làm cho chết ngộp và không đạt tới mức trưởng thành” (Lc 8:14). Loại người này là những người lắng nghe lời Chúa với đôi tai thể lý, đem lời Chúa vào lòng, nhưng không chuẩn bị chỗ xứng hợp cho lời Chúa, nên lời Chúa dễ dàng bị biến mất trong đống hoang tàn đổ nát của những lo lắng sự đời. Loại cuối cùng là những “kẻ nghe Lời với tấm lòng cao thượng và quảng đại, rồi nắm giữ và nhờ kiên trì mà sinh hoa kết quả” (Lc 8:15). Những người này là những người nghe lời Chúa với đôi tai thể lý và con tim rộng mở hầu lời Chúa bén rễ và sinh hoa kết trái trong cuộc đời họ. Tuy nhiên, điều quyết định năng suất của hoa trái là sự mở rộng cõi lòng để cho lời Chúa chiếm lấy chính mình. Mỗi khi lắng nghe lời Chúa, cõi lòng chúng ta như thế nào: hoàn toàn rộng mở hay chỉ nửa vời?
Lm. Anthony, SDB.
……………………..
Suy Niệm 3: Dụ ngôn người gieo giống
- Khi đi truyền giáo, Đức Giêsu đi rao giảng về Nước Thiên Chúa hay Nước Trời. Đây là những ý tưởng quá trừu tượng mà thính giả phần lớn là dân quê, ít học, ngay các Tông đồ nồng cốt cũng ở trong tình trạng đó. Trong bài Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu dùng dụ ngôn người gieo giống đi gieo lúa để nói về hạt giống Lời Chúa. Theo đó, Lời Chúa như hạt giống được gieo vào lòng mọi người để có thể phát triển và sinh hoa kết quả tùy theo thái độ đón nhận của từng người : có người không chấp nhận, có người chấp nhận với thái độ ơ hờ lạnh nhạt, có người đón nhận với lòng thành để Lời Chúa có thể sinh hoa kết quả dồi dào gấp 30, 60 hay 100 lần.
- Để dễ hiểu dụ ngôn này, chúng ta cần biết phương pháp gieo giống của người Do thái thời Đức Giêsu.Theo kỹ thuật canh tác thông thường, người nông dân cầy xới đất trước, rồi mới gieo vãi hạt giống. Nhưng vào thời Đức Giêsu, người nông dân Palestina xem ra đảo ngược phương pháp canh tác ấy khi họ gieo vãi rồi mới cầy xới. Với kỹ thuật canh tác này dĩ nhiên người nông dân xem ra không nhọc công nhưng lại phí phạm rất nhiều hạt giống.
Vì vậy, người nông dân không tính toán, không loại trừ. Cả mảnh đất mầu mỡ lẫn mảnh đất sỏi đá, gai góc cũng được hưởng ơn mưa móc. Cả đến lối mòn có bước chân người cũng không bị lãng quên. Người đi gieo không bỏ rơi mảnh đất nào, một ngõ ngách nào. Ông luôn muốn cho hạt giống được gieo vãi khắp mọi nơi.
- Hôm nay Đức Giêsu kể dụ ngôn người gieo giống và mạc khải cho biết : người gieo giống là Thiên Chúa. Hạt giống là Lời của Người qua các tổ phụ, tiên tri và sau hết là chính Đức Giêsu. Tuy nhiên, thân phận hạt giống thì khác nhau, vì thế, có hạt bị quên lãng, bỏ ngoài tai và vô tâm, chỉ ¼ là được đón nhận. Lý do thân phận của hạt giống bị hư hoại nhiều là vì sự chai cứng trên lối mòn hay bởi gai góc, đá sỏi cằn khô. Chỉ ¼ số hạt gieo vãi được may mắn rơi vào đất tốt, đủ điều kiện để hạt giống nảy mầm, đơm bông kết trái. Hình ảnh này cho thấy thực trạng của xã hội chúng ta hôm nay cũng đang bị đủ thứ gai góc, sỏi đá và lối mòn đe dọa đến hạt giống của Lời Chúa (Ngọc Biển).
- Tâm hồn mỗi người là một thửa ruộng, và không có thửa ruộng nào vô ích. Thiên Chúa sẽ gieo hạt giống Lời Chúa vào mỗi tâm hồn không loại trừ. Việc gieo Lời Chúa lúc nào cũng dồi dào phong phú, còn phía chúng ta, chúng ta sẽ đón nhận Lời Chúa với thái độ nào ? Theo bài Tin Mừng, Đức Giêsu đã phân chia thành 4 loại đất mà người nông phu gieo hạt giống. Bốn loại đất ấy tiêu biểu cho 4 thái độ của con người trước Lời Thiên Chúa :
* Đất vệ đường : những kẻ chẳng tha thiết gì đến Lời Chúa. Lời gieo xuống đó chẳng bao lâu thì bị quỷ dữ cướp đi.
* Đất lẫn sỏi đá : những người mau mắn đón nhận Lời Chúa nhưng không quí chuộng bao nhiêu. Khi gặp chút gian khó là bỏ cuộc.
* Đất có nhiều gai : những người cũng đón nhận Lời Chúa, nhưng điều họ quan tâm hơn là những đam mê, vui thú, của cải… Các thứ sau này như gai góc um tùm dần dần làm cho Lời Chúa bị chết nghẹt.
* Đất tốt : những người sốt sắng đón nghe Lời Chúa, ghi sâu vào trong tâm hồn và quảng đại đem ra thi hành trong cuộc sống.
- Hạt giống nào cũng ẩn chứa những hy vọng; bông hoa nào cũng mang đến những niềm vui. Dẫu biết rằng có những hạt giống bị hư hao do các loại tâm hồn vệ đường, đá sỏi, bụi gai, nhưng người gieo giống – hình tượng của Thiên Chúa – vẫn lạc quan, vì hy vọng sẽ có những hạt rơi vào tâm hồn đất tốt, để rồi sinh hoa kết hạt bội thu. Có vẻ như thất bại của các hạt giống càng lúc càng gia tăng : hạt giống chưa kịp nảy mầm bị chim trời ăn mất, hạt giống đã nảy mầm nhưng bị chết héo, hạt giống đã thành cây con nhưng bị chết ngạt. Thế nhưng, chỉ cần vài hạt giống rơi vào đất tốt, hạt gấp trăm, chẳng những bù đắp những hư hao, và còn dư dật phong phú. Dụ ngôn cho ta cái nhìn lạc quan về Nước Trời, về việc nên thánh của người con cái Chúa (5 phút Lời Chúa).
- Truyện : Hạt giống bông lau.
Trong số những vị anh hùng xây dựng Hợp Chúng Quốc, phải kể đến Bejamin Franklin, tạ thế năm 1790. Ông là một văn sĩ, nhà ấn loát và xuất bản; lại còn là một nhà phát minh, một khoa học gia, thương gia và nhà ngoại giao. Một hôm, ông nhận được món quà từ Ấn độ. Đó là một cây chổi bông lau. Nhìn cây chổi, ông thấy có vài hạt còn dính lại ở đó, ông đã nhặt ra và lấy đem gieo, thế là hạt giống nảy mầm, sinh hoa kết hạt. Tới mùa gặt, ông lại lấy những hạt giống đó đem phân phát cho các bạn bè xóm ngõ. Tất cả đều đem gieo, và chẳng bao lâu, Hoa kỳ đã có một kỹ nghệ làm chổi bông lau phát đạt rải rác khắp nơi trong quốc gia. Đó cũng là nhờ Benjamin đã có sáng kiến, biết lợi dụng vài hạt giống nhỏ mọn.
Chúng ta có thể rút ra được bài học qua kinh nghiệm này : sau khi đã tìm hiểu Lời Chúa, chúng ta phải quyết tâm lắng nghe, thực hành và phổ biến Lời Chúa cho người khác. Muốn cho cuộc đời chúng ta sinh hoa kết quả, muốn cho bản thân thành đạt trên đường đời, hãy kiểm tra ruộng lúa tâm hồn thường xuyên và kỹ lưỡng như người nông phu luôn biết săn sóc ruộng sạ của mình. Càng vất vả cầy bừa, diệt cỏ, càng can đảm diệt tính hư nết xấu, Lời Chúa gieo xuống, càng đem lợi ích cho cuộc đời chúng ta.Lm. Giuse Đinh Lập Liễm Gp. Đà Lạt