BÀI ĐỌC I: Cl 1, 21-23
Anh em thân mến, xưa kia anh em là những kẻ xa lạ và thù nghịch trong tư tưởng và trong hành động xấu xa. Nhưng hiện nay, Thiên Chúa đã giao hoà anh em trong xác thịt của Đức Kitô, nhờ cái chết của Người, làm cho anh em nên thánh thiện, tinh tuyền, không có gì đáng trách trước mặt Người, miễn là anh em được xây dựng, kiên trì trong đức tin, bền vững và không lay chuyển khỏi lòng trông cậy vào Tin Mừng, mà anh em đã được nghe biết và đã được loan báo cho mọi tạo vật dưới bầu trời, là Tin Mừng mà chính tôi, Phaolô, là người phục vụ.
PHÚC ÂM: Lc 6, 1-5
Trong một ngày Sabbat, khi Chúa Giêsu đi qua đồng lúa, thì các môn đệ bứt bông lúa miến, vò xát trong tay, rồi ăn. Có mấy người biệt phái nói với các ông rằng: “Tại sao các ông làm điều không được phép làm trong ngày Sabbat?” Chúa Giêsu trả lời họ rằng: “Các ông chưa đọc điều Đavit đã làm khi ông và các người tuỳ tùng bị đói sao? Ngài đã vào đền thờ Thiên Chúa, lấy bánh dâng hiến mà ăn và cho các người bạn tuỳ tùng ăn, bánh đó họ không được phép ăn, nhưng chỉ dành cho các trưởng tế mà thôi”. Và Người bảo họ rằng: “Con Người làm chủ cả ngày Sabbat”.
Suy Niệm 1: CON NGƯỜI LÀM CHỦ CẢ NGÀY SA-BAT
“Tại sao các ông làm điều không được phép làm trong ngày Sa-bat?”
Câu chất vấn này nại đến luật lệ, qui ước phép tắc (propriety). Như người ta vẫn thường nói ‘cái này không được phép’ hay ‘cái kia được phép’, hoặc ‘làm thế này có được phép không?’, v.v… Nó hàm nghĩa tôn trọng cơ chế, trật tự có sẵn. Câu hỏi “tại sao làm điều không được phép?” thường là câu hỏi của cảnh sát, công an, của quyền lực cai trị. Ở một mức độ nào đó, nó cần thiết để bảo vệ cơ chế và trật tự. Nhưng luôn có nguy cơ người ta đặt luật lệ lên trên hết, hoặc chỉ biết có luật lệ và không quan tâm gì khác, ngay cả không quan tâm đến con người và phẩm giá cũng như các quyền căn bản của con người.
Tình trạng nệ luật của giới biệt phái và kinh sư thời Chúa Giêsu là một ví dụ. Nhân vật thanh tra Javert trong tiểu thuyết ‘Những người khốn khổ’ của Victor Hugo là một ví dụ khác. Luôn luôn có những nạn nhân khốn khổ của não trạng nệ luật đến mức phi nhân này, như Chúa Giêsu và đám đông dân chúng trong Phúc Âm, hay như nhân vật Jean Valjean trong truyện nói trên…
Vì thế, Chúa Giêsu dứt khoát chống lại thói nệ luật. Người tuyên bố “Con Người làm chủ cả ngày sa-bat”. ‘Con Người’ ở đây là chính Chúa Giêsu, với tất cả thẩm quyền của Người. Nhưng ‘Con Người’ ở đây cũng là mọi con người, với phẩm giá của con người luôn đáng được thượng tôn trên luật lệ và phép tắc. Chính Chúa Giêsu xác nhận: Ngày sa-bat được lập ra cho con người, chứ không phải con người cho ngày sa-bat!
Con đường của Chúa Giêsu và của các môn đệ Người là con đường tương quan liên vị/liên chủ thể trong yêu thương, chứ không phải con đường nệ luật. Và sự thánh thiện tuỳ vào phẩm chất tương quan yêu thương này (với Thiên Chúa và với con người) theo khuôn mẫu của chính Chúa Giêsu, chứ không phải dựa vào luật lệ. Như thánh Phaolô diễn tả rất hàm súc với các tín hữu Cô lô sê:
“Thiên Chúa đã giao hoà anh em trong xác thịt của Ðức Kitô, nhờ cái chết của Người, làm cho anh em nên thánh thiện, tinh tuyền, không có gì đáng trách trước mặt Người, miễn là anh em được xây dựng, kiên trì trong đức tin, bền vững và không lay chuyển khỏi lòng trông cậy vào Tin Mừng”.
Ngày nay, cũng như bất cứ thời nào, chúng ta dễ bị cuốn bởi não trạng nệ luật đến mức phi nhân, do bởi thiếu tôn trọng nhân phẩm và nhân quyền của những người yếu thế, hoặc do bởi tinh thần thực dụng thể hiện nơi xu hướng muốn dẫn dụ và dùng người ta như một công cụ để được việc của mình… Ta cần nhớ rằng xem thường con người là xem thường hình ảnh Thiên Chúa, do đó cũng là xem thường Thiên Chúa – điều này hoàn toàn xa lạ với con đường của Chúa Giêsu Kitô, Đấng đi tìm cho được từng con chiên lạc, và không chấp nhận việc nhân danh xã hội để vùi dập một cá nhân, bất cứ cá nhân nào!
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
…………………………..
Suy Niệm 2: CHÚA GIÊSU LÀ CHỦ CỦA NGÀY SABÁT
Thánh Phaolô trong bài đọc 1 hôm nay nói cho các tín hữu Côlôxê về tình trạng của họ trước và sau khi tin vào Chúa Giêsu: trước khi tin vào Chúa Giêsu, họ “là những người xa lạ, là thù địch của Thiên Chúa vì những tư tưởng và hành động xấu xa của anh em” (Cl 1:21); sau khi tin vào Chúa Giêsu, họ được hoà giải với Thiên Chúa và “trở nên thánh thiện tinh tuyền và không có gì đáng trách trước mặt Người” (Cl 1:22). Những chi tiết này cho thấy, trước và sau khi tin vào Chúa Giêsu, chúng ta phải có sự khác biệt. Sự khác biệt rõ ràng nhất là sau khi tin vào Chúa Giêsu, chúng ta là “người nhà” của Thiên Chúa và từ bỏ lối sống tội lỗi trước kia. Chúng ta tin vào Chúa cũng đã nhiều năm, cuộc sống của chúng ta đã có sự khác biệt nào chưa? Chúng ta đã từ bỏ lối sống tội lỗi mà trước kia chúng ta sống chưa?
Bài Tin Mừng hôm nay trình thuật cho chúng ta về câu chuyện thứ hai trong sáu câu chuyện liên quan đến hành động mang tính giải phóng của Chúa Giêsu trong ngày sabát. Câu chuyện hôm nay không liên quan trực tiếp đến Chúa Giêsu, nhưng liên quan đến việc các môn đệ vì các ông “bứt lúa, vò ăn” (Lc 6:1) trong ngày sabát. Hành động này gặp phải sự chống đối của những người Pharisêu: “Tại sao các ông làm điều không được phép làm ngày sabát?” (Lc 6:2). Đứng trước sự chống đối của những người Pharisêu, các môn đệ Chúa Giêsu dường như im lặng. Sự im lặng này ám chỉ rằng việc tấn công này không phải nhắm vào các môn đệ mà nhắm vào Chúa Giêsu. Đứng trước sự chống đối này, Chúa Giêsu bình tĩnh dùng hình ảnh loại suy để trả lời họ: “Ông Đavít đã làm gì khi ông và thuộc hạ đói bụng? Ông vào nhà Thiên Chúa lấy bánh tiến mà ăn và cho thuộc hạ ăn. Thứ bánh này, chỉ có tư tế mới được ăn mà thôi. Câu chuyện ấy, các ông chưa đọc sao?” (Lc 6:3-4). Tuy nhiên, theo các học giả Kinh Thánh, Chúa Giêsu sử dụng hình ảnh loại suy dường như hơi gượng ép, vì hành động của Đavít không xảy ra vào ngày sabát – ngày bị cấm, mà chỉ liên quan đến thức ăn bị cấm. Điểm chính của lối suy diễn này là cả Đavít và các môn đệ Chúa Giêsu đã làm một cái gì đó bị cấm, nhưng điều đó để thừa nhận điểm đúng của những người Pharisêu. Những chi tiết này cho thấy cách ứng xử của Chúa Giêsu trong những hoàn cảnh khó xử: (1) Ngài bình tĩnh để nhìn rõ vấn đề; (2) Ngài công nhận tính hợp lý [điểm đúng] của người khác; (3) Ngài tìm hình ảnh loại suy, nhưng gần gũi với người chất vấn để giải thích cho họ hiểu. Trở về với cuộc sống của mình, chúng ta phải chân nhận rằng, khi đối diện với hoàn cảnh khó xử, chúng ta thường không đủ bình tĩnh để nhìn rõ vấn đề. Bên cạnh đó, nhiều khi chúng ta để cho thành kiến che đi những điều đúng của người khác, và hệ quả là chúng ta không thể đi vào trong thế giới của người khác hầu tìm ra những hình ảnh quen thuộc với họ để giải thích cho họ hiểu điều đang xảy ra. Thật vậy, chỉ những người bình tĩnh, biết công nhận điều đúng của người khác và đi vào thế giới của người khác mới có được một con tim cảm thông và dịu hiền.
Chúa Giêsu kết thúc cuộc tranh luận với câu khẳng định: “Con Người làm chủ ngày sabát” (Lc 6:5). Trong câu này, Thánh Luca trình bày luận chứng tuyệt đối của Chúa Giêsu cho những hành động của cộng đoàn Thánh Luca trong việc không tuân giữ những luật lệ của ngày sabát [giống với người Do Thái]. Ngoài ra, Chúa Giêsu được trình bày như sứ giả chung cuộc của Thiên Chúa [hoặc Con Người], Đấng đã quy phục ngày sabát của Thiên Chúa vào chính Ngài và sứ vụ rao giảng Nước Thiên Chúa và ban cho những người theo Ngài quyền năng như thế. Nói cách khác, ý nghĩa của câu khẳng định này là để nói lên việc Chúa Giêsu quy phục ngày sabát vào Ngài chứ không trình bày Ngài như một người phân xử các cuộc tranh luận về ngày sabát. Nếu ngày sabát quy phục Chúa Giêsu, thì Luật Lệ cũng phải quy phục Ngài. Như vậy, việc tuân giữ ngày sabát [hay Chúa Nhật] không phải vì luật lệ, nhưng vì Chúa Giêsu. Nói cách khác, chúng ta đi lễ không phải vì thói quen hay vì luật, nhưng vì tình yêu chúng ta dành cho Chúa.
Lm. Anthony, SDB.
…………………….
Suy Niệm 3: Môn đệ bứt lúa vào ngày sabát
- Ngày sabát nghỉ việc là để ghi nhớ việc Thiên Chúa nghỉ ngơi sau khi tạo dựng nên thế giới (Xh 20,8-11). Đồng thời nó cũng loan báo việc dân Thiên Chúa khi kết thúc thời gian, đi vào nơi yên nghỉ và bình an của Chúa.
Hôm nay Chúa Giêsu và biệt phái tranh luận nhau về việc sống ngày sabát. Biệt phái chỉ biết giữ luật nghỉ ngơi ngày sabát. Nên khi họ thấy các môn đệ Chúa Giêsu bứt lúa trong ngày này thì họ lên án. Chúa Giêsu hiểu luật ngày sabát nhằm giải phóng con người, nên trách biệt phái quá câu nệ chữ nghĩa của luật mà không hiểu tinh thần.
- Bộ luật của người Do thái nhận tại núi Sinai khi Chúa truyền cho Maisen chỉ có 10 điều, nhưng được giải thích cách tỉ mỉ trong sách Lêvi và Đệ Nhị Luật thành hơn 500 điều. Một trong những điều quan trọng là ngày nghỉ sabát, thuộc giới răn thứ ba trong thập điều, được tuân giữ chi tiết, cặn kẽ và nếu phạm vào có thể bị ném đá chết.
Thực ra, khi ban bố lề luật, Thiên Chúa muốn sự yêu mến và tự nguyện, nhưng dần dà, được giải thích quá tỉ mỉ đến cả chi tiết nhỏ nhặt. Để rồi, các tiến sĩ – luật sĩ – biệt phái thì sinh ra vụ luật và dùng luật làm thứ bình phong che chắn và làm lợi cho họ, còn dân chúng thì cảm thấy nặng nề, để rồi thay vì yêu mến và tự nguyện, họ chỉ giữ vì buộc phải giữ và luật trở thành gánh nặng đè trên vai họ.
- Câu chuyện trong bài Tin Mừng hôm nay nói lên sự dị biệt của Chúa Giêsu và người biệt phái về ngày sabát ví dụ như việc các môn đệ Chúa Giêsu bứt lúa ăn khi đi qua cánh đồng. Mọi sự việc tầm thường không đáng kể, nhưng cái tính hay ghen tương nghi ngờ, cái tính hay vạch lá tìm sâu, bới lông tìm vết của những người biệt phái đã gây nên cớ xung đột giữa họ với Chúa Giêsu về việc kiêng việc xác ngày sabát. Tính ghen tương hay soi mói và nghi ngờ thường xẩy ra những xung đột và chia rẽ nhau trong đời sống cộng đoàn và xã hội.
Ngày sabát, bứt mấy bông lúa như thế chẳng có lỗi gì, luật chỉ cấm cầy cấy hay gặt hái, nhưng những người biệt phái coi đó như việc gặt hái, là một trong những việc cấm làm trong ngày sabát. Đây là tính hay xét nét, khắt khe, quét nhà ra rác… để sinh ra mất lòng nhau.
- “Đức Giêsu trả lời : Các ông chưa đọc…”.
Đức Giêsu bênh vực các môn đệ bằng cách giải thích cho họ nhớ lại những trường hợp được miễn giữ luật. Và Đức Giêsu đã rút ra từ Thánh Kinh hai trường hợp được miễn giữ luật để minh chứng :(1Sm 21,1-6 và Ml 12,5-6). Ở đây Luca chỉ ghi lại trường hợp thứ nhất về câu chuyện vua Đavít cùng với thuộc hạ vì đói quá, nên đã ăn bánh trưng hiến trong đền thờ, thứ bánh mà chỉ dành riêng cho tư tế mới được ăn.
Nại đến bằng chứng này, Đức Giêsu muốn nêu lên rằng được miễn giữ luật khi có việc tối cần, mà ở đây là trong lúc quẫn bách không có gì ăn cho đỡ đói ngoài thứ bánh trưng hiến (Trẫn hữu Thành)
- Đức Giêsu nói:”Con người làm chủ ngày sabát” (Lc 6,5).
Trả lời phỏng vấn trước ngày Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới 2005 tại Kon , nước Đức, Đức Thánh cha Bênêđictô cho biết Ngài sẽ nói với các bạn trẻ khắp thế giới rằng được làm người Kitô hữu thật tốt đẹp biết bao, bởi vì đây đó vẫn phổ biến một quan niệm rằng Kitô giáo chỉ gồm những luật lệ cấm đoán mà ta phải tuân giữ. Vị Đại Diện Đức Kitô cho thấy đời sống Kitô hữu có những luật lệ nhưng đó là đôi cánh để đưa ta lên cao.
Hôm nay lời Chúa nói với chúng ta rằng Ngài là chủ của ngày sabát nghĩa là Ngài có quyền qui định luật lệ cho ngày lễ nghỉ nói riêng và mọi luật lệ tôn giáo. Chính những luật lệ ấy nâng chúng ta lên cao khỏi những khuynh hướng thấp lè tè của bản năng để đến gần và nên giống Đức Kitô hơn.
- Đức Giêsu vẫn coi việc giữ luật là việc tốt, là việc đạo đức. Nhưng Ngài muốn rằng, việc giữ luật phải phát xuất từ tình thương nếu không, việc giữ luật chỉ là việc đạo đức ở bên ngoài, mà bên trong không có thực chất. Giữ luật là thể hiện tình thương, không có tình yêu thương thì không còn phải là luật của Chúa.
- Truyện : Giữ luật một cách máy móc.
Một người Do thái nọ qua đời. Sau khi đã khám nghiệm, các bác sĩ xác nhận người đó đã thực sự chết theo đúng nghĩa y học và đã cấp giấy chứng thực để chôn cất.
Giữa lúc đang chuẩn bị hạ huyệt người ta bỗng nghe có tiếng kêu trong quan tài. Mở nắp quan tài ra, mọi người rất đỗi ngạc nhiên khi thấy kẻ chết đã sống lại.
Thế nhưng vị giảo trưởng chủ trì tang lễ ra hiệu cho mọi người thinh lặng rồi nói với kẻ chết sống lại như sau :
– Chúng tôi không biết rõ ông đang sống hay chết. Nhưng căn cứ theo giấy chứng thực của các bác sĩ ông quả thực là người đã chết. Vậy chúng tôi cứ thi hành theo đúng nhận định của các bác sĩ.
Nói xong ông truyền cho ban tang lễ đóng nắp quan tài lại và tiếp tục nghi thức an táng.
Lm. Giuse Đinh Lập Liễm Gp. Đà Lạt