BÀI ĐỌC I: Xh 3, 13-20
(Khi nghe tiếng Thiên Chúa phán ra từ giữa bụi gai), Môsê thưa với Người rằng: “Này con sẽ đến với con cái Israel và bảo họ: Thiên Chúa của tổ phụ anh em đã sai tôi đến với anh em. Nếu họ có hỏi con “Tên Người là gì”, con sẽ nói sao với họ?” Thiên Chúa nói với Môsê: “Ta là Đấng Tự Hữu”. Chúa nói: “Ngươi sẽ bảo con cái Israel thế này: Đấng Tự Hữu sai tôi đến với anh em”. Thiên Chúa lại nói với Môsê: “Ngươi sẽ bảo con cái Israel thế này: Thiên Chúa của tổ phụ anh em, Thiên Chúa của Abraham, Thiên Chúa của Isaac, Thiên Chúa của Giacóp sai tôi đến với anh em. Đó là danh Ta cho đến muôn đời, đó là danh Ta phải ghi nhớ qua mọi thế hệ. Ngươi hãy đi họp các kỳ lão Israel lại và bảo họ rằng: Chúa là Thiên Chúa tổ phụ anh em, là Thiên Chúa Abraham, Thiên Chúa Isaac và Thiên Chúa Giacóp hiện ra với tôi và phán rằng: Ta đã thăm viếng các ngươi, Ta đã thấy tất cả những sự ngược đãi đối với các ngươi trong đất Ai-cập, nên Ta nói rằng: Ta sẽ dẫn đưa các ngươi khỏi cảnh khốn khó ở Ai-cập, mà đem vào đất Canaan, Hêthê, Amorrha, Phêrêzê, Hêvê và Giêbusa, là đất chảy đầy sữa và mật. “Chúng sẽ nghe lời ngươi. Vậy ngươi và các kỳ lão Israel hãy đi đến vua Ai-cập và tâu cùng vua rằng: Chúa là Thiên Chúa người Do-thái đã gọi chúng tôi. Chúng tôi phải đi ba ngày đàng lên nơi hoang địa, để tế lễ Chúa là Thiên Chúa chúng tôi. “Nhưng Ta biết rằng vua Ai-cập sẽ không để cho các ngươi ra đi đâu, trừ khi ra tay hùng mạnh. Vì thế Ta sẽ giơ tay ra đánh phạt Ai-cập bằng những phép lạ mà Ta sẽ làm giữa họ. Khi đó, vua mới để cho các ngươi đi”.
PHÚC ÂM: Mt 11, 28-30
Khi ấy, Chúa Giêsu phán rằng: “Hãy đến với Ta tất cả, hỡi những ai khó nhọc và gánh nặng, Ta sẽ nâng đỡ bổ sức cho các ngươi. Hãy mang lấy ách của Ta và hãy học cùng Ta, vì Ta hiền lành và khiêm nhượng trong lòng, và tâm hồn các ngươi sẽ gặp được bình an. Vì ách của Ta thì êm ái và gánh của Ta thì nhẹ nhàng”.
Suy Niệm 1 : HÃY HỌC CÙNG TA, VÌ TA HIỀN LÀNH VÀ KHIÊM NHƯỜNG TRONG LÒNG!
Sau tiếng Chúa gọi Môsê làm vị lãnh đạo giải phóng dân tộc mình, có một cuộc đối thoại ngắn nhưng rất quan trọng giữa Thiên Chúa và Môsê. Thiên Chúa cho biết tên của Ngài là Đấng Tự Hữu, và khẳng định chính Ngài hành động can thiệp để giải phóng đoàn dân đang khốn khổ dưới ách nô lệ ở Ai cập. Thiên Chúa biết Pharaon sẽ không dễ dàng chấp nhận để dân Israel ra đi, và Ngài sẽ dùng sức mạnh để nhà vua phải chấp nhận. “Ta biết rằng vua Ai cập sẽ không để cho các ngươi ra đi đâu, trừ khi ra tay hùng mạnh. Vì thế Ta sẽ giơ tay ra đánh phạt Ai cập bằng những phép lạ mà Ta sẽ làm giữa họ. Khi đó, vua mới để cho các ngươi đi”…
Thế là một loạt phép lạ đầy ấn tượng đã xảy ra. Rồi những phép lạ càng ấn tượng hơn nữa được con cái Israel chứng kiến trong cuộc Xuất hành và dọc hành trình sa mạc. Họ ghi nhớ những ký ức lịch sử này. Họ rất tự hào, đến mức trở thành một hội chứng nghiện phép lạ, mà quên mất hay không để ý mấy đến động lực của các phép lạ ấy là tình thương mà Thiên Chúa dành cho họ.
Chúa Giêsu đến, vẫn thi thố một số phép lạ để diễn tả tình yêu thương xót đối với những người khốn khổ. Người không dùng sức mạnh để lôi kéo người ta như họ muốn (và thực tế đã họ đã cố dẫn dụ Người theo con đường ấy). Thay vào đó, Người nhấn mạnh lòng thương xót của Chúa Cha và tự giới thiệu chính Người là Đấng hiền lành và khiêm nhường trong lòng, là khuôn mặt của lòng thương xót của Thiên Chúa.
Bạn mệt mỏi, muộn phiền? Bạn cảm thấy mình bị đè nặng bởi bao áp lực? Hãy nhắm mắt, thinh lặng và lắng nghe những lời này của Chúa Giêsu đang nói trong sâu thẳm tâm hồn bạn:
“Hãy đến với Ta tất cả, hỡi những ai khó nhọc và gánh nặng, Ta sẽ nâng đỡ bổ sức cho các ngươi. Hãy mang lấy ách của Ta và hãy học cùng Ta, vì Ta hiền lành và khiêm nhượng trong lòng, và tâm hồn các ngươi sẽ gặp được bình an. Vì ách của Ta thì êm ái và gánh của Ta thì nhẹ nhàng”!
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
………………………………….
Suy Niệm 2: HÃY MANG LẤY ÁCH NHẸ NHÀNG CỦA CHÚA GIÊSU
Trong tất cả mọi mối tương quan, điều đầu tiên người ta cho nhau biết về mìng là cho biết tên. Cho biết tên là cánh cửa để bước vào đời sống một con người. Tên mạc khải con người. Khi nghe tên, chúng ta liền liên tưởng đến con người với những đặc tính quen thuộc mà chúng ta đã cảm nghiệm. Ví dụ khi nói đến tên “Mai,” ngay lập tức trong tâm trí chúng ta hiện lên hình ảnh và những đặc tính của người tên Mai chúng ta biết. Trong bài đọc 1, Thiên Chúa cũng mạc khải tên cho Môsê. Đây là mạc khải nền tảng nhất về Thiên Chúa cho dân Israel. Tên thường mạc khải con người. Nói đến tên là nói đến con người. Chính vì lý do này, con cái Israel không được kêu tên Đức Chúa, vì tên Ngài thánh thiện. Khi Thiên Chúa mạc khải tên Ngài là: “Ta là Đấng Ta Là” [hay “Ta là Đấng Hiện Hữu”], Đức Chúa nói đến “bản chất” của Ngài là luôn hiện hữu. Nếu xét theo ngôn ngữ học, tên Đức Chúa luôn ở thì “hiện tại.” Ngài không phải là quá khứ, cũng không phải tương lai, nhưng là hiện tại. Điều này ám chỉ đến việc không có gì không nằm dưới sự kiểm soát của Ngài vì không có gì mà không đi qua hiện tại. Người ta thường nói: quá khứ là hôm nay đã đi qua và ngày mai là hôm nay nhưng chưa đến. Chi tiết này nhắc nhở chúng ta về việc sống hiện tại của mình cho tốt. Nhiều người trong chúng ta để cho quá khứ thống trị đến nỗi rơi vào một trong hai tình trạng sau: thất vọng hoặc đau buồn vì một quá khứ đau buồn, hoặc kiêu ngạo, tự cao vì một quá khứ thành công. Trái lại, có nhiều người lại sống trong “sự mơ tưởng” về một tương lai tươi sáng đến nỗi không còn sống thực tế. Có câu nói rằng: Việc “chúng ta là” là món quà Chúa ban; nhưng việc “chúng ta trở thành” là món quà chúng ta dâng lại cho Chúa. Việc chúng ta trở thành được quyết định bởi những chọn lựa của giây phút hiện tại. Hãy chọn, hãy sống giây phút hiện tại với niềm vui và tình yêu thì quá khứ cùng với tương lai sẽ tràn ngập hạnh phúc.
Chi tiết thứ hai chúng ta có thể suy gẫm trong bài đọc 1 là việc Đức Chúa mạc khải chình mình như một Thiên Chúa, Đấng giải thoát dân Israel ra khỏi ách nô lệ Ai Cập. Ngài cũng là Thiên Chúa, Đấng luôn trung thành với lời hứa cho các tổ phụ của dân Israel. Tuy nhiên, Thiên Chúa này là Đấng “đã thật sự quan tâm đến các ngươi và cách người ta đối xử với các ngươi bên Ai Cập” (Xh 3:16). Những lời này làm cho con tim của chúng ta ấm lại vì Thiên Chúa không phải là Đấng xa vời, ngự trên chín tầng trời, không có liên quan gì đến con người. Ngược lại, Ngài là một Thiên Chúa thật sự quan tâm đến từng người trong chúng ta và những nỗi thống khổ mà chúng ta đang phải đối diện. Tuy nhiên, chúng ta phải tự hỏi chính mình: Chúng ta có cho phép Thiên Chúa quan tâm đến chúng ta không? Hay chúng ta nói rằng: Chúa đừng có xen vào việc của con! Chúa luôn quan tâm đến từng nhu cầu, từng thao thức, và nhất là những nỗi thống khổ mà tội lỗi đè nặng trên chúng ta. Hãy để cho Ngài giải phóng chúng ta khỏi ách nô lệ mà thói hư tật xấu trói buộc chúng ta.
Tâm tình yêu thương mà Thiên Chúa dành cho dân Israel trong việc mạc khải cho họ tên Ngài trong bài đọc 1 được diễn tả cách cụ thể hơn trong bài Tin Mừng khi Chúa Giêsu mời gọi những ai đang sống trong cảnh sầu khổ đến với Ngài. Sau khi dâng lời tạ ơn Chúa Cha vì mạc khải những mầu nhiệm cao siêu cho những người hèn mọn, Chúa Giêsu cất tiếng gọi những người hèn mọn đến với mình. Ngày hôm qua, chúng ta đã chia sẻ về tư tưởng người hèn mọn là những người đơn sơ hoặc không có chữ nghĩa. Nhưng trong bài Tin Mừng, Chúa Giêsu một cách nào đó chỉ ra cho chúng ta thấy những người hèn mọn là ai. Họ là “tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề” (Mt 11:28). Ngài mời gọi những con người hèn mọn đến với Ngài để được “nghỉ ngơi bồi dưỡng” (Mt 11:28). Trong những lời mời gọi này, Chúa Giêsu khẳng định chính mình là Sự Khôn Ngoan được ngôi vị hoá (x. Cn 8) với những đặc tính của người phụ nữ, là người sẽ mang lại sự nghỉ ngơi, an ủi. Lời mời gọi này được mở rộng cho “tất cả mọi người đang vất vả mang gánh nặng nề.” Những người này là những người bị người Pharisêu loại trừ hoặc cũng có thể là chính những người Pharisêu. Nói cách cụ thể, họ là những người đang vất vả mang gánh nặng của lề luật. Họ là những người đang bị người khác [Pharisêu] áp đặt gánh nặng lề luật lên hay là những người đang áp đặt gánh nặng lề luật lên người khác.
Hình ảnh gánh nặng lề luật được diễn tả trong hình ảnh “cái ách” mà Chúa Giêsu nói đến trong hai câu còn lại: “Anh em hãy mang lấy ách của tôi và hãy học với tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường. Tâm hồn anh em sẽ được nghỉ ngơi bồi dưỡng. Vì ách tôi êm ái, và gánh tôi nhẹ nhàng” (Mt 11:29-30). Sau khi mời gọi mọi người đến với Ngài để được nghỉ ngơi bồi dưỡng, Chúa Giêsu nói họ hãy trút đi gánh nặng lề luật mà họ đang vất vả mang. Ngài mời gọi họ mang lấy ách của Ngài. Trong truyền thống Do Thái, các Rabbi thường nói đến cái ách của Torah [Luật] và cái ách của vương quyền. Nhưng trong trường hợp này, Chúa Giêsu dùng hình ảnh cái ách để ám chỉ Lề Luật. Hai câu có cùng cấu trúc như sau: (1) lời mời gọi và (2) giải thích lý do. Chúng ta cùng nhau phân tích chi tiết hai câu này để rút ra điều Chúa muốn mời gọi mình.
Trong câu 29, Chúa Giêsu mời gọi các môn đệ thực hiện hai điều, đó là (1) mang lấy ách của Ngài và (2) học ở nơi Ngài. Như chúng ta đã trình bày ở trên, khi mời gọi các môn đệ mang lấy ách của mình, Chúa Giêsu ngụ ý mời gọi họ sống theo lời giải thích Luật mà Ngài đã dạy [được trình bày trong những chương trước, nhất là chương 5 và 6]. Ngài mời gọi họ “học” ở Ngài. Nói cách ngắn gọn, đây là lời mời gọi trở thành người môn đệ, trở thành người luôn sống trong thái độ học hỏi. Chúa Giêsu muốn các môn đệ học ở Ngài vì Ngài “hiền lành và khiêm nhường trong lòng.” Trong những lời này, Chúa Giêsu trình bày chính mình như là người thầy gương mẫu cũng như nội dung lý tưởng cho “môn học.” Nói cách khác, Chúa Giêsu chính là thầy dạy và cũng là nội dung của điều Ngài dạy vì Ngài là Luật được ngôi vị hoá. Ai trong chúng ta cũng muốn học thật nhiều thứ. Nhưng lời mời gọi của Chúa Giêsu đáng làm chúng ta xét lại chính mình: chúng ta đã học nhiều, đã biết nhiều, nhưng chúng ta đã trở nên hiền lành và khiêm nhường chưa? Hiền lành và khiêm nhường là hai đức tính mà Chúa Giêsu muốn chúng ta học nơi Ngài. Nhìn tứ khía cạnh này, chúng ta có thể khẳng định rằng: Chỉ những ai sống hiền lành và khiêm nhường mới là những môn đệ thật của Chúa Giêsu.
Câu 30 nói đến hệ quả của việc mang lấy ách và học ở Chúa Giêsu, đó là người môn đệ sẽ được nghỉ ngơi bồi dưỡng. “Nghỉ ngơi” ám chỉ đến việc nghỉ trong ngày Sabbath, là hình ảnh trong Nước Thiên Chúa (x. Gr 6:16). Các môn đệ được nghỉ ngơi bồi dưỡng vì họ không còn mang gánh nặng nề của lề luật, nhưng mang ách nhẹ nhàng của tình yêu đầy hiền lành và khiêm nhường. Khi nói đến điều này, Chúa Giêsu đặt trước thính giả sự so sánh giữa Luật Ngài giải thích với halaka của người Pharisêu. Sự so sánh xảy ra vì khi nói về số lượng thì lời dạy của Chúa Giêsu có thể nói dễ hơn vì ngắn hơn, đồng thời tập trung vào những điều quan trọng. Còn khi nói về chất lượng thì điều Chúa Giêsu dạy lại khó hơn nhiều bởi vì những đòi hỏi về tình yêu dành cho Thiên Chúa và tha nhân không thể được vắt cạn, không có giới hạn, không có điều kiện. Nói cách khác, lời dạy của Chúa Giêsu khó hơn vì sự công chính Ngài đòi hỏi nơi người môn đệ phải trổi vượt (x. Mt 5:20). Điều này nhắc nhở chúng ta rằng: Là những người môn đệ Chúa Giêsu, chúng ta phải tránh thái độ “làm việc tối thiểu, làm cho xong việc.” Chúng ta phải làm mọi việc với lòng yêu mến cao nhất hầu đạt được kết quả tốt nhất mà Thiên Chúa hằng mong ước ở chúng ta.
Lm. Anthony, SDB.
…………………………………
Suy Niệm 3: Hãy đến với Chúa
- Chúa Giêsu kêu gọi những kẻ khổ cực lầm than đến với Ngài để được nâng đỡ giúp sức. Chúa Giêsu ở giữa con người, sống kiếp con người. Ngài cảm thông với tất cả những lao đao, khốn cùng của con người. Ngài muốn chúng ta đến với Ngài để được an ủi, đỡ nâng. Hãy đến với Chúa là mạch tình yêu. Tình yêu ban sức mạnh để ách trở nên êm ái và gánh được nhẹ nhàng.
- “Đang vất vả mang gánh nặng nề (Mt 11,28).
Gánh nặng nào đây ? Đó là lề luật thời Chúa Giêsu. Do thái giáo có lề luật phải giữ chi li hơn 600 điều mà Biệt phái đè nặng trên vai những con người đơn sơ bé nhỏ, bắt buộc họ phải tuân giữ hết điều này tới điều khác. Luật Chúa lẽ ra phải đem đến niềm vui hạnh phúc, thì lại trở thành “những gánh nặng”chất lên vai. Chính vì thế, mà Chúa Giêsu kêu gọi dân theo Ngài vượt qua tinh thần câu nệ lề luật, đặt niềm tin vào luật mới yêu thương, để tìm được “sabat” đích thực là được nghỉ ngơi trong tâm hồn, được hưởng sự bình an sâu xa của người được cứu độ, để bắt đầu cuộc sống mới trong Thần Khí.
- “Tất cả những ai đang vất vả… hãy đến” (Mt 11,28).
Thường tình khi gặp gian nan thử thách buồn phiền, con người hay tìm giải sầu cách tự nhiên trong men rượu, cà phê, thuốc lá, hay tệ hơn nữa trong xì ke ma túy. Có một cách thanh tao hơn để con người giải sầu là tìm đến bạn hữu chân tình để tâm sự cho vơi đi những nỗi buồn phiền.
Bài Tin Mừng hôm nay giới thiệu cho mọi người Kitô hữu chúng ta một phương thế siêu nhiên để vượt qua những thử thách, buồn phiền để được an bình tươi vui trong tâm hồn, đó là đến với Chúa :”Hãy đến cùng Tôi, Tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng”.
– Đến với Chúa để học cách sống của Ngài.
– Đến với Chúa để sống như Ngài giảng dạy.
– Đến với Chúa để đón nhận tình thương của Chúa : vì Chúa là nguồn an ủi.
- “Anh em hãy mang lấy ách của Tôi” (Mt 114,29).
Mang lấy ách của tôi là một kiểu nói bóng các thầy Rap-bi xưa quen dùng , hàm ý nhìn nhận ai là thầy.
Trường học của Chúa Giêsu, người theo học được mời gọi sống theo gương mẫu của Ngài : hiền lành và khiêm nhường, nghĩa là bất bạo động, tràn đầy tình thương, nhân từ, tha thứ và liên đới giữa mọi người, đặc biệt là những người bé mọn, bị bỏ rơi, bị khinh miệt, kỳ thị và đàn áp.
Khi biết cách sống tình yêu thương đại đồng và phát huy tình yêu thương không biên giới đó, nghĩa là không hận thù, không bạo động, con người sẽ đạt được bình an nội tâm và thể hiện nó ra trong cuộc sống cá nhân, gia đình và xã hội (Trần Hữu Thành).
- “Vì Tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường” (Mt 11, 29).
Thực ra, trước Chúa Giêsu mấy trăm năm, nhà hiền triết Lão Tử cũng đã đưa ra chủ trương :”Nhu nhược thắng cương cường” : lấy mềm dịu thắng cứng rắn (nhu thắng cương, nhược thắng cang). Đây là một chủ trương mới lạ, khó được chấp nhận, chỉ những người có tâm hồn cao thượng mới hiểu và chấp nhận được chủ trương này. Hôm nay chúng ta thấy lời khuyên của Chúa Giêsu rất gần với chủ trương của Lão Tử. Và trong thực tế, có rất nhiều người đã thực hiện lời khuyên của Chúa Giêsu. Họ đã thành công và đã để lại tấm gương sáng muôn đời cho nhiều người. Chúng ta hãy nhớ lại lời khuyên của Chúa Giêsu trong “Tám mối phúc thật” :”Phúc cho ai có tinh thần hiền lành vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa”.
- Truyện : Lạn Tương Như và Liêm Pha.
Lạn Tương Như được phong làm tướng quốc. Liêm Pha cậy mình có nhiều công hơn mà lại bị đứng dưới, nên tức giận hăm he hễ gặp mặt Tương Như là giết đi. Tương Như vì thế cứ lánh mặt mãi… Một hôm Tương Như ra ngoài, gặp toán lình tiền đạo của Liêm Pha, vội sai tên đánh xe đi tránh vào trong ngõ, đợi Liêm Pha đi qua rồi mới đi ra. Bọn xá nhân thấy thế càng giận bèn họp nhau hỏi Tương Như :
– Chúng tôi bỏ nhà cửa, xa thân thích đến đây hầu ngài, tức coi ngài là bậc thượng phu nên mến mà theo. Nay ngài cùng Liêm tướng quân cùng hàng mà hạng thứ lại ở trên. Liêm Pha dọa, ngài đã không báo lại, đã tránh ở triều, nay lại tránh ở ngoài đường. Sao ngài lại sợ quá như vậy ? Chúng tôi lấy làm xấu hổ, vậy xin đi thôi, không ở nữa.
Tương Như nói :
– Các ngươi xem tướng quân có hơn được vua Tần không ?
Bọn xá nhân đáp :
– Không.
Tương Như nói :
– Lấy cái oai của vua Tần, thiên hạ ai dám chống, mà Tương Như này dám mắng giữa triều đình, lại làm nhục cả quần thần nữa. Tương Như dẫu hèn, há lại sợ một Liêm tướng quân ư ? Nhưng ta nghĩ, Tần sở dĩ không dám đánh Triệu là vì e có ta và Liêm tướng quân. Nay hai con hổ tranh nhau, thế không cùng sống. Tần nghe tin, tất thừa cơ đánh Triệu. Ta sở dĩ chịu nhục tránh Liêm tướng quân là coi việc nước là trọng và thù riêng là khinh vậy thôi.
Bọn xá nhân mọp lạy mà rằng :
– Tiểu nhân chúng tôi trí hẹp làm gì hiểu nổi đại chí của tướng công.
Liêm Pha khi nghe thuật lại việc làm của Tương Như cả thẹn mà rằng :”Ta thật còn kém Lạn Tương Như xa lắm”. Bèn đến tạ tội với Tương Như, quì mọp mà rằng :”Tôi tính thô bạo, đội ơn tướng quân bao dung, nghĩ lấy làm hổ thẹn quá”. Tương Như đỡ dậy, nắm tay cùng khóc và kết làm bạn sống chết với nhau (Nguyễn Duy Cần, Cái DŨNG của thánh nhân, 1958, tr 162-163).
Lm. Giuse Đinh Lập Liễm Gp. Đà Lạt