BÀI ĐỌC I: Xh 2, 1-15a
Trong những ngày ấy, có một người đàn ông thuộc nhà Lêvi đi cưới vợ cũng trong chi tộc mình. Nàng mang thai và sinh hạ một con trai. Thấy con trẻ khôi ngô tuấn tú, nàng giấu kín trong ba tháng. Khi thấy không thể nào giấu kín được nữa, nàng liền lấy chiếc thúng trét nhựa thông, rồi bỏ đứa trẻ vào trong, đem thả trong đám sậy ở bờ sông. Chị đứa bé đứng xa xa để quan sát sự việc xảy ra thế nào. Bấy giờ có công chúa con Pharaon xuống tắm dưới sông, còn các nữ tỳ đi bách bộ theo bờ sông. Khi thấy cái thúng mây ở giữa bụi sậy, nàng sai một nữ tỳ xuống vớt lên, vừa mở ra, thấy một trẻ nam nằm khóc trong đó, nàng thương hại và nói: “Đây là đứa trẻ Do-thái”. Bấy giờ chị đứa trẻ thưa với công chúa rằng: “Bà có muốn tôi đi tìm cho bà một phụ nữ Do-thái có thể nuôi đứa trẻ này không?” Công chúa đáp: “Đi tìm đi”. Chị đứa trẻ liền đi kêu mẹ nó. Công chúa Pharaon nói với mẹ đứa trẻ rằng: “Chị hãy lãnh nuôi đứa trẻ này giùm tôi, tôi sẽ trả công cho chị”. Chị ta liền nhận nuôi đứa trẻ, và khi nó lớn lên, thì đem đến cho công chúa Pharaon. Công chúa nhận đứa trẻ làm con nuôi, đặt tên cho nó là Môsê và nói: “Vì tôi đã vớt nó dưới nước lên”. Trong những ngày ấy, Môsê đã khôn lớn, liền đi thăm anh em mình, người thấy họ cơ cực, và thấy một người Ai-cập đang hành hung một người Do-thái là anh em của mình. Sau khi đã nhìn qua nhìn lại, không thấy ai, Người liền hạ sát tên Ai-cập và vùi thây dưới cát. Hôm sau, người đi ra, thấy hai người Do-thái đang đánh lộn với nhau, người bảo kẻ có lỗi rằng: “Tại sao anh đánh người bạn của anh?” Anh ta trả lời: “Ai đã đặt anh làm lãnh tụ và quan án xét xử chúng tôi? Anh cũng muốn giết tôi như anh đã giết người Ai-cập hôm qua sao?” Môsê lo sợ và nói: “Việc này người ta đã hay biết rồi sao?” Pharaon nghe biết câu chuyện, liền tìm giết Môsê. Nhưng Môsê đã lánh mặt nhà vua, trốn sang xứ Mađian.
PHÚC ÂM: Mt 11, 20-24
Khi ấy, Chúa Giêsu quở trách các thành đã chứng kiến nhiều phép lạ Người làm mà không chịu sám hối: “Hỡi Côrôzain, khốn cho ngươi! Hỡi Bethsaiđa, khốn cho ngươi! Vì nếu đã xảy ra tại Tyrô và Siđon các phép lạ diễn ra nơi các ngươi, thì họ đã mặc áo nhặm, rắc tro mà ăn năn hối cải từ lâu rồi. Nên Ta bảo các ngươi: Trong ngày phán xét, Tyrô và Siđon sẽ được xét xử khoan dung hơn các ngươi. “Còn ngươi, hỡi Capharnaum, chớ thì ngươi nhắc mình lên tận trời sao? Ngươi sẽ phải rơi xuống địa ngục, vì nếu các phép lạ diễn ra giữa ngươi mà xảy ra tại Sôđôma, thì thành ấy đã tồn tại cho đến ngày nay. Vậy Ta bảo thật các ngươi: Trong ngày phán xét, Sôđôma sẽ được xét xử khoan dung hơn ngươi”.
Suy Niệm 1 : KHỐN CHO NGƯƠI, HỠI KẺ TỪ CHỐI TA HÔM NAY
Câu chuyện từ Abraham và các tổ phụ kéo dài qua các thế kỷ, giờ đây đã dẫn đến sự xuất hiện của Môsê, nhân vật nổi bật bậc nhất trong Cựu ước. Môsê là đứa trẻ Do thái được cứu sống cách lạ lùng, lớn lên trong cung vua nhưng đau đáu nỗi niềm về thảm cảnh của dân tộc mình. Đến khi Môsê quyết định ra tay làm điều gì đó, thì thất bại, vì không nhận được sự tin tưởng và ủng hộ của đồng bào mình. Ý thức tình thế nguy hiểm, Môsê đã lánh mặt nhà vua, trốn sang xứ Mađian…
Chúa Giêsu là Môsê mới, cũng giống Môsê cũ ở chỗ làm điều tốt cho đồng bào mình mà không được đón nhận, ngược lại Người bị tẩy chay. Hãy nghe những lời Chúa nói với các thành Do thái (Khorazin, Betsaiđa, Capharnaum): “Nếu các phép lạ diễn ra giữa ngươi mà xảy ra tại Sôđôma, thì thành ấy đã tồn tại cho đến ngày nay”…
‘Ngày nay’ của chúng ta là 2000 năm sau lời nói trên của Chúa. Nhưng Chúa Giêsu Kitô đang sống, Người là ‘Giêsu hôm qua, hôm nay, và mãi mãi’, vì thế lời cảnh cáo ấy của Người vẫn sống động hôm nay cho chúng ta. Ta cũng có nguy cơ phớt lờ, tẩy chay Người như những người đồng hương/ đồng bào của Người thuở ấy…
Để không bắt hụt Chúa Giêsu, chúng ta phải khiêm tốn, mềm mỏng, cởi mở như những người bé mọn – như lời ngợi khen/ tạ ơn của chính Chúa: “Lạy Cha, con ngợi khen Cha, vì đã giấu những điều này đối với những kẻ thông thái và khôn ngoan, mà lại mạc khải cho những người bé mọn”…
Xin Chúa cho chúng ta biết khiêm tốn chân thành, nhìn nhận mình bé mọn, để mở lòng ra đón nhận chính Chúa là sự giải phóng và ơn cứu độ đích thực của mình. Xin cho chúng ta đừng kiêu căng hãnh thắng cậy dựa vào những sức mạnh của con người mà xem thường và bắt hụt chính Chúa, Đấng đang sống và đang tiếp tục nói với chúng ta những lời ‘phúc cho…’ và ‘khốn cho…’ ngay hôm nay!
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
…………………………..
Suy Niệm 2: HÃY NHẬN RA KỲ CÔNG CHÚA LÀM MÀ SÁM HỐI
Bài đọc 1 hôm nay bắt đầu kể cho chúng ta nghe câu chuyện của Môsê. Ông chính là người được Đức Chúa sử dụng để đưa Israel ra khỏi đất nô lệ Ai Cập. Câu chuyện kể cách ngắn gọn về cuộc đời của Môsê trước khi được Đức Chúa gọi. Chúng ta có thể chia bài đọc 1 ra làm hai phần: phần 1 nói về thời thơ ấu của Môsê (Xh 2:1-10), còn phần 2 trình bày biến cố làm thay đổi cuộc đời Môsê. Như chúng ta biết, Môsê thuộc dòng họ Lêvi. Khi sinh ra, thay vì bị dìm chết dưới dòng sông Nin, thì ông được dấu trong đám sậy ở bờ sông Nin (x. Xh 2:3). Trong phần 1, thời kỳ thơ ấu của Môsê, hình ảnh chúng ta đáng suy gẫm là thái độ thương xót mà công chúa của Pharaô đã tỏ ra cho Môsê. Nàng không chỉ cứu mạng sống của Môsê, mà còn nhận Môsê làm con. Thái độ “thương xót” trước “kẻ thù” bị gặp nạn này đáng làm chúng ta học hỏi. Thường chúng ta “reo vui” khi kẻ thù chúng ta gặp nạn. Nhiều người trong chúng ta mong cho kẻ thù bị áp bức [như Pharaô đối xử với dân Israel] hoặc gặp những chuyện rủi ro. Khi cơ hội đến, chúng ta nắm bắt ngay lập tức để trả thù cho thoả lòng mong ước. Tuy nhiên, công chúa của Pharaô không muốn thấy kẻ thù của mình bị diệt vong, nhưng trái lại, nàng “bất tuân lệnh cha,” đón nhận “kẻ thù” vào trong cuộc đời của mình và xem cậu Môsê như con. Thái độ này nhắc chúng ta nhớ lại một câu nói: “Điều một người có thể làm để trả thù là biến kẻ thù của mình thành bạn. Đây là kiểu trả thù kinh khủng nhất mà một người có thể thực hiện.” Tình yêu chân thật là tình yêu biến thù hận thành tình thân; tình yêu chân thật là tình yêu nhìn vượt qua vẻ bề ngoại của một người để yêu họ như họ đáng được yêu.
Dù là con gái của công chúa Pharaô [tức là cháu ngoại của Pharaô], Môsê vẫn ý thức được căn tính của mình. Ông không bao giờ quên mình là ai. Phần 2 cho chúng ta thấy ông thường “ra ngoài thăm anh em đồng bào và thấy những việc khổ sai họ phải làm” (Xh 2:11). Đây chính là điều thúc đẩy ông ra tay bảo vệ dân mình. Tuy nhiên, điều chúng ta lưu tâm trong phần này là việc Môsê tìm cách hoà giải hai người dân của mình đang xô xát với nhau. Chính khi thực thi vai trò “trung gian” mà Môsê bị kết án. Chi tiết này ám chỉ đến việc Chúa Giêsu sau này cũng sẽ bị kết án và giết chết khi thực thi vai trò trung gian giữa Thiên Chúa và loài người. Điều này nhắc nhở chúng ta rằng: để trở nên người hoà giải, chúng ta thường gặp phải chống đối và loại trừ. Chi những người dám liều mất mạng sống mình vì danh Chúa, mới có khả năng trờ nên người hoà giải.
Chúng ta đang tiếp tục nghe về việc Tin Mừng [Chúa Giêsu] bị từ chối bởi thế hệ của Ngài. Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu “bắt đầu quở trách các thành đã chứng kiến phần lớn các phép lạ Người làm mà không sám hối” (Mt 11:20). Những lời quở trách này cũng được tìm thấy trong Tin Mừng Thánh Luca (10:13015. Tuy nhiên, khi so sánh hai bản văn, chúng ta thấy có nhiều khác biệt vì bản văn trong Tin Mừng Thánh Luca ngắn hơn nhiều. Thêm vào đó, Thánh Mátthêu tách đoạn Tin Mừng này ra riêng biệt và đặt cho nó một tựa đề, trong khi đó Thánh Luca đặt những lời quở trách trong bối cảnh Đức Giêsu sai bảy mươi hai môn đệ đi rao giảng. Điều này cho thấy, Thánh Mátthêu lấy đoạn Tin Mừng này từ nguồn Q với mục đích nhấn mạnh đến mối tương quan giữa “phép lạ” và “sám hối.”
Chúng ta có thể chia những lời quở trách của Chúa Giêsu (Mt 11:21-24) thành hai phần, mỗi phần 2 câu (câu 21-22 và 23-24). Hai phần này đi theo cùng một cấu trúc như sau: (1) lời quở trách về sự diệt vong [“Khốn cho ngươi, hỡi Khoradin! Khốn cho ngươi, hỡi Bếtxaiđa!”//“Còn ngươi nữa, hỡi Caphácnaum, ngươi tưởng sẽ được nâng lên đến tận trời ư? Ngươi sẽ phải nhào xuống tận âm phủ!”]; (2) giải thích [“Vì nếu các phép lạ đã làm nơi các ngươi mà được làm tại Tia và Xiđôn, thì họ đã mặc áo vải thô, rắc tro lên đầu tỏ lòng sám hối từ lâu rồi”//”Vì nếu các phép lạ đã làm nơi ngươi mà được làm tại Xơđôm, thì thành ấy đã tồn tại cho đến ngày nay”]; (3) so sánh [“Vì thế, Ta nói cho các ngươi hay: đến ngày phán xét, thành Tia và thành Xiđôn còn được xử khoan hồng hơn các ngươi”//”Vì thế, Ta nói cho các ngươi hay: đến ngày phán xét, đất Xơđôm còn được xử khoan hồng hơn các ngươi”]. Khi đọc kỹ những lời Chúa Giêsu nói cho các thành bị quở trách, chúng ta thấy dường như Ngài đang nói với những con người cụ thể trước mặt Ngài. Hai thành Khoradin và Bếtxaida nằm gần biển Galilê và ngày hôm nay đã không còn tồn tại vì đã bị phá huỷ như lời Chúa Giêsu tiên báo. Tia và Xiđôn là hai thành của dân ngoại đã bị phá huỷ trong thời gian của các ngôn sứ (x. Is 23:1-18; Ez 26-28). Khi nói đến Caphácnaum, cảm xúc của Chúa Giêsu dường như được đẩy cao hơn vì Caphácnaum chính là nơi Chúa Giêsu đã cưu trú (x. Mt 4:13). Ngài nói với Caphácnaum cách trực tiếp với ngụ ý hàm chứa điều đã tiên báo trong Is 14:13-15 và Ez 26:20. Trong khi đó, số phận của Xơđôm được nói đến trong sách Sáng Thế (19:24-28). Qua những lời quở trách, Chúa Giêsu nhấn mạnh đến bản chất của những phép lạ Ngài đã thực hiện, đó là gợi lên trong những thành này sự sám hối. Nhưng các thành này không nhận ra điều đó và đó chính là nền tảng cho tấm thảm kịch xảy ra. Qua chi tiết này, Chúa Giêsu muốn nhắc nhở chúng ta điều gì? Ngài muốn nhắc nhở chúng ta về biết bao nhiêu ơn lành và phép lạ đã xảy ra trong ngày sống, nhưng chúng ta không nhận ra bàn tay quan phòng đầy yêu thương của Ngài mà trở về với Ngài. Thay vì nhìn thấy những phép lạ và ơn lành để tạ ơn Chúa thì chúng ta trở nên kiêu ngạo hơn. Tự cho mình là chủ nhân và người thực hiện những kỳ công trong cuộc đời mình hơn là quy những kỳ công đó về cho Thiên Chúa. Hãy luôn ý thức về muôn vàn ơn lành Chúa ban, để không bao giờ xa lìa Chúa, dù chỉ một giây phút.
Lm. Anthony, SDB.
………………………………………..
Suy Niệm 3: Chúa khiển trách dân thành cứng lòng tin
- Chúa Giêsu khiển trách các dân Khoradin, Bétsaiđa và Capharnum. Các thành này đã chứng kiến “phần lớn các phép lạ” Ngài đã làm. Thế nhưng họ không hối cải. Tại sao ? Vì họ kiêu căng. Ta cũng nên biết rằng so với các thành khác, những thành này có trình độ kiến thức Thánh kinh cao hơn. Khi thấy sự kiêu căng đã khép kín lòng họ, Chúa Giêsu nghĩ tới những kẻ “bé mọn” nhờ khiêm tốn mà nhận được mạc khải của Thiên Chúa. Vì thế, Chúa Giêsu cho biết những người dân thành ấy sẽ chịu án phạt nặng nề hơn cả án phạt mà xưa Đức Chúa đã giáng xuống thành Sôđôma.
- “Khốn cho ngươi, hỡi Khoradin”!
Khi lên án hai thành này, Chúa Giêsu kết án thái độ cứng lòng tin của họ trước Lời rao giảng và những phép lạ Ngài làm. Ngài cũng cảnh báo với họ là, đến ngày phán xét, họ sẽ không còn lý do gì để bào chữa nữa. Thật vậy, Chúa Giêsu đã đưa ra một so sánh :”Nếu dân Tia và Siđon xưa được chứng kiến phép lạ như họ thì những dân ấy đã ăn năn thống hối rồi”.
Đây cũng lả một cảnh báo cho mọi người chúng ta, không ít trong chúng ta vẫn chai cứng trong tội lỗi, mặc dù mỗi ngày trong Thánh lễ và các cử hành phụng vụ, chúng ta được nghe rao giảng, được kêu gọi cải thiện đời sống, được chứng kiến bao nhiêu kỳ công của Chúa và những phương thế hữu ích nơi các bí tích và lề luật giúp ta sống đạo. Để rồi một ngày kia trước tòa phán xét, chúng ta không còn lý do gì để bào chữa; chúng ta còn đáng án phạt nặng hơn những người ngoại không được nghe biết Tin Mừng.
- “Nếu các phép lạ đã làm nơi người mà…”.
Chúa Giêsu đã rảo qua các thành phố ở bờ hồ Giênêzaret để rao giảng và làm nhiều phép lạ nhằm kêu gọi con người hối cải. Sự sai lầm có thể biện minh bằng việc không nghe không thấy. Nghe và nhìn là bằng cớ tố cáo lỗi lầm. Án phạt của các thành Khoradin, Betsaiđa, Capharnaum là ở đó. Đong đấu nào, sẽ được đong lại bằng đấu ấy. Có trao ban là có quyền mong đợi đáp trả : đáp trả bằng tiếng không thì cũng chẳng mong gì được ở lòng thương xót. Nói một cách nào đó, tiếng không này có thể gọi là tội : có những tội tích cực biểu lộ qua hành động, qua việc sa lầy trong tội; có những tội tiêu cực biểu lộ qua thái độ dửng dưng, làm ngơ, một thái độ như thế cũng đủ bị kết án rồi (Mỗi ngày một tin vui).
- “Sự cố ngày 11/09/2001 tại Mỹ”.
Khi tòa nhà tháp đôi bị sụp đổ và cướp đi sinh mạng của biết bao nhân tài đã làm cho cả thế giới phải sững sờ ! Tại sao một đất nước nổi tiếng về an ninh, khoa học… lại để xẩy ra biến cố đáng tiếc này ? Sau hàng loạt những câu hỏi nhằm thỏa mãn sự thắc mắc tự nhiên của con người, thì câu hỏi quan trọng nhất và cũng là gốc rễ, căn nguyên của vấn đề được đặt ra, câu hỏi đó là :”Tại sao Thiên Chúa cho phép xẩy ra một thảm họa kinh hoàng như vậy”? Và người ta nhận được câu trả lời của một người dân :”Tôi nghĩ Thiên Chúa rất buồn vì điều đó, bởi vì từ nhiều năm nay, chúng ta đã yêu cầu Ngài đi ra khỏi trường học và đời sống của chúng ta. Như thế, chúng ta làm sao có thể mong Chúa can thiệp khi ta đã khẩn thiết xin Ngài hãy để mặc chúng ta một mình”.
Thật vậy, tội lớn nhất của con người ngày hôm nay chính là tội không tin có Thiên Chúa, nếu Thiên Chúa có thật, thì người ta cũng muốn loại bỏ Ngài ra khỏi cuộc sống. Vì thế, đã có một thời người ta tuyên bố rằng:”Thiên Chúa đã chết”. Đã có lần người ta lên tới cung trăng rồi bảo rằng :”Chẳng có Thiên Chúa đâu cả”! Và cũng có một thời người ta cho rằng: khoa học tiến bộ sẽ là lời giải đáp cho mọi vấn đề, và lúc đó, khoa học sẽ trở thành nấm mồ chôn Thiên Chúa (Ngọc Biển).
- Phải biết tận dụng cơ hội.
Dù bạn không phải là “fan” bóng đá, hẳn bạn cũng xuýt xoa tiếc rẻ cho một đội bóng “toàn sao” sau 90 phút thi đấu với không biết bao nhiêu cơ hội ăn bàn mười mươi nhưng lại để vuột trôi qua trước mũi giầy mà không thể chuyển thành bàn thắng và rồi bị thủng lưới trong những phút đá bù giờ. Quy luật trong bóng đá là thế : đội bóng nào không biết tận dụng cơ hội, đội đó sẽ chuốc lấy thất bại.
Theo dòng thời sự để ví von, cũng có thể nói như thế. Các đội bóng Khoradin, Capharnaum, Betsaiđa, với biết bao cơ hội là những phép lạ thực hiện ở giữa họ mà họ không “ghi được bàn thắng” trước đối thủ là sự ác, ắt là họ sẽ không thoát khỏi thất bại ê chề : chính họ sẽ bị trầm luân. Chả bù với các “đội” Tia và Siđon, giá mà họ chỉ có được một nửa cơ hội như thế thôi, ắt họ đã ghi bàn quyết định là sám hối ăn năn và lãnh nhận được ơn cứu độ rồi (5 phút Lời Chúa).
- Truyện : Lời Chúa nhắc nhở.
Trong cuốn nhật ký của một người thanh niên đạo đức, người ta tìm thấy những dòng tự thuật như thế này :”Bước ra khỏi nhà sách một ít, tôi nhận ra số tiền dư mà chị bán hàng mới đưa lộn cho tôi. Lương tâm tôi nhắc phải sống công bằng. Nhưng tôi đã tự trấn an “Nhằm nhò gì ba cái lẻ đó. Hơn nữa đó là lỗi của người khác chứ đâu có phải là lỗi của tôi”. Và tôi tiếp tục bước đi.
Tới nửa đoạn đường, chân tôi cứng lại như có một sức mạnh nào đó níu kéo lại, khi tự đáy lòng tôi Lời Chúa vang lên :”Khốn cho ngươi”. Tôi tự nghĩ : chắc hẳn Chúa đang buồn vì hành động của tôi, vì tôi đã biết Chúa nhiều. Sau giây phút ngập ngừng, tôi quyết định trở lại hiệu sách và hoàn lại số tiền cho chị. Chị nhìn tôi, cười thật tươi sau tiếng cám ơn. Chưa bao giờ tôi cảm thấy được nhẹ nhàng cả người như thế.Lm. Giuse Đinh Lập Liễm Gp. Đà Lạt