BÀI ÐỌC I: Dt 11, 32-40
Anh em thân mến, tôi còn phải nói gì nữa? Tôi không có đủ thời giờ thuật lại về Gêđêon, Barac, Samson, Giephtê, Ðavít, Samuel và các tiên tri. Nhờ đức tin, họ chiến thắng các vương quốc, thực thi công bình, được hưởng lời hứa, bịt miệng sư tử, dập tắt hoả hào, thoát khỏi lưỡi gươm, chế ngự bệnh tật, hùng dũng trong trận chiến; đánh đuổi các đạo quân ngoại bang, làm cho những người chết sống lại để trao trả cho các phụ nữ của họ. Có những người đành chịu hành hạ, mà không muốn được giải thoát, hy vọng được phục sinh hoàn hảo hơn. Lại có những người đành chịu nhục nhã, đòn vọt, kể cả xiềng xích và tù ngục. Họ bị ném đá, cưa xẻ, thử thách, bị giết bằng gươm. Họ mặc áo da cừu da dê, lưu lạc khắp nơi, thiếu thốn mọi điều, bị áp bức, ngược đãi. Thế gian chẳng xứng với họ. Họ lang thang trong hoang địa, trên núi non, trong hang đá, dưới hầm đất. Và tất cả họ đều nhờ bằng chứng đức tin mà lãnh nhận lời hứa tốt lành, thế mà họ chưa được lãnh nhận điều đã hứa, là vì Thiên Chúa đã dự liệu cho chúng ta một cái gì tốt hơn, kẻo họ đạt đến hoàn hảo mà không có chúng ta.
PHÚC ÂM: Mc 5, 1-20
Khi ấy, Chúa Giêsu và các môn đệ sang bờ biển bên kia, đến địa hạt Giêrasa. Chúa Giêsu vừa ở thuyền lên, thì một người bị quỷ ô uế ám từ các mồ mả ra gặp Người. Người đó vẫn ở trong các mồ mả mà không ai có thể trói nổi, dù dùng cả đến dây xích, vì nhiều lần người ta đã trói anh ta, gông cùm xiềng xích lại, nhưng anh ta đã bẻ gãy xiềng xích, phá gông cùm, và không ai có thể trị nổi anh ta. Suốt ngày đêm anh ta ở trong mồ mả và trong núi, kêu la và lấy đá rạch mình mẩy. Thấy Chúa Giêsu ở đàng xa, anh ta chạy đến sụp lạy Người và kêu lớn tiếng rằng: “Hỡi ông Giêsu, Con Thiên Chúa Tối Cao, ông với tôi có liên hệ gì đâu? Vì danh Thiên Chúa, tôi van ông, xin chớ hành hạ tôi”. Nhưng Chúa Giêsu bảo nó rằng: “Hỡi thần ô uế, hãy ra khỏi người này”. Và Người hỏi nó: “Tên ngươi là gì?” Nó thưa: “Tên tôi là cơ binh, vì chúng tôi đông lắm”. Và nó nài xin Người đừng trục xuất nó ra khỏi miền ấy. Gần đó, có một đàn heo đông đảo đang ăn trên núi, những thần ô uế liền xin Chúa Giêsu rằng: “Hãy cho chúng tôi đến nhập vào đàn heo”. Và Chúa Giêsu liền cho phép. Các thần ô uế liền xuất ra và nhập vào đàn heo, rồi cả đàn chừng hai ngàn con lao mình xuống biển và chết đuối. Những kẻ chăn heo chạy trốn và loan tin đó trong thành phố và các trại. Người ta liền đến xem việc gì vừa xảy ra. Họ tới bên Chúa Giêsu, nhìn thấy kẻ trước kia bị quỷ ám ngồi đó, mặc quần áo và trí khôn tỉnh táo, và họ kinh hoảng. Những người đã được chứng kiến thuật lại cho họ nghe mọi sự đã xảy ra như thế nào đối với người bị quỷ ám và đàn heo. Họ liền xin Chúa Giêsu rời khỏi ranh giới họ. Khi Người xuống thuyền, kẻ trước kia bị quỷ ám xin theo Người. Nhưng người không cho mà rằng: “Con hãy về nhà với thân quyến, và loan truyền cho họ biết những gì Thiên Chúa đã làm cho con và đã thương con”. Người đó liền đi và bắt đầu tuyên xưng trong miền thập tỉnh, tất cả những gì Chúa Giêsu đã làm cho anh ta, và mọi người đều thán phục.
Suy Niệm 1: CHỌN SỨC SỐNG MÃNH LIỆT HAY CHỌN SỰ HUỶ DIỆT?
Đức tin vào Thiên Chúa đem lại sức mạnh lớn lao, giúp chiến thắng trong những cuộc chiến khó khăn nhất. Đức tin cũng đem lại đảm lực, giúp người ta đón nhận những gian truân thử thách kinh khủng nhất. Đó là thông điệp của Bài đọc trích Thư Do thái hôm nay, vẫn ở trong trường ca về đức tin. Mạnh để chinh phục, chiến thắng, và mạnh để đảm nhận thử thách – cả hai trường hợp đều là sức mạnh của đức tin con người đặt nơi Thiên Chúa!
Ở chiều ngược lại, con người cũng có thể bị chiếm hữu và khống chế bởi sức mạnh khủng khiếp của ma quỉ và sự dữ. Câu chuyện trong Phúc Âm hôm nay đặc biệt trao cho ta ấn tượng về ‘hoả lực’ quá sức tưởng tượng của quỉ dữ ẩn trú trong một con người. Chỉ một con người mà bị cả cơ binh quỉ thao túng! Vì thế, con người tội nghiệp ấy trở nên hung hãn dữ dằn khiến ai cũng phải sợ. Khi cơ binh quỉ ấy bị trục xuất, chúng vật cả đàn heo hai nghìn con điên cuồng lao xuống biển. Mà đó là mãnh lực của quỉ dữ vốn chỉ chứa đựng nơi một con người!
Ta hiểu con người có thể bị ám bởi sự dữ đến mức nào. Ta hiểu tại sao trong lịch sử có những Tần Thuỷ Hoàng, Hitler, và cả các lãnh tụ chủ trương ‘giết lầm hơn bỏ sót’, ‘cứu cánh biện minh cho phương tiện’ ngay cả ngày nay. Ta cũng hiểu tại sao mới đây một người đàn ông có thể giết lần lượt con gái, con trai, vợ và mẹ mình chỉ trong một ngày. Và ta cũng hiểu tại sao mới năm rồi một phụ nữ có ‘đạo’ tại một giáo xứ đã dùng chất xyanua đầu độc chồng, cha, con, cháu, tất cả 5 người thân lần lượt chết thảm trong một thời gian ngắn!…
Như con người bất cứ thời nào, chúng ta ngày nay cũng đứng trước hai sức mạnh to lớn để chọn lựa: sức mạnh của sự sống nhờ đức tin vào Thiên Chúa, và sức mạnh huỷ diệt của sự dữ vốn lan tràn khắp nơi xung quanh mình. Thiên Chúa chỉ muốn chúng ta sống sự sống của Ngài. Chúa Giêsu chỉ muốn cứu chúng ta, như Người đã giải phóng anh chàng tội nghiệp kia. Và Thánh Thần của ánh sáng và sự sống vẫn được ban cho chúng ta, để biết chọn lựa.
Vậy việc còn lại là sự chọn lựa của mỗi người và của cộng đồng chúng ta!
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
……………………….
Suy Niệm 2: HÃY THUẬT LẠI NHỮNG ĐIỀU CHÚA ĐÃ LÀM CHO CHÚNG TA
Bài đọc 1 hôm nay trình bày cho chúng ta về những gì đức tin có thể làm cho chúng ta. Theo tác giả thư Do Thái đức tin: giúp chinh phục các nước, thực hành công lý, đạt được những gì Thiên Chúa đã hứa, khoá miệng sư tử, dập tắt lửa hồng mãnh liệt, thoát khỏi lưỡi gươm, lướt thắng bệnh tật, làm chúng ta dũng cảm, chịu đựng nhạo cười và roi vọt, và quan trọng nhất là làm cho chúng ta sống liên đới với người khác trong việc đạt đến hạnh phúc trọn vẹn. Tuy nhiên, chúng ta tự hỏi đức tin là gì mà có thể giúp chúng ta đạt được nhiều điều như thế? Đức tin là một trong ba nhân đức đối thần [tin, cậy, mến]. Đây là những nhân đức giúp chúng ta trong tương quan với Thiên Chúa. Theo nguyên từ Latin, đức tin có nghĩa là “trao cho Chúa con tim của mình.” Một trong những định nghĩa về đức tin trong thần học mà có thể giúp chúng ta hiểu hơn vấn đề chúng ta đang nói đến trong bài đọc 1, đó là: “Đức tin là sự gặp gỡ trò chuyện cách cá vị với Thiên Chúa.” Theo định nghĩa này, đức tin không phải là một mớ kiến thức chết được chứa đựng trong các tín điều, nhưng là một cuộc đối thoại đầy yêu thương và sống động với Thiên Chúa. Chỉ những người có đức tin như thế mới có thể làm được những điều mà tác giả thư Do Thái nêu ra, vì qua sự gặp gỡ cá vị với Thiên Chúa sẽ giúp chúng ta được biến đổi và trở nên đồng hình đồng dạng với Đức Giêsu Kitô, Con Yêu Dấu của Ngài.
Để hiểu bài Tin Mừng hôm nay, chúng ta cần đặt nó trong tương quan với đoạn Tin Mừng đi liền trước. Đoạn Tin Mừng đi trước kể về việc Chúa Giêsu làm biển yên lặng. Khi Chúa Giêsu ra lệnh cho biển lặng, Ngài tỏ ra là Ngài có quyền năng trên quyền lực của Xa-tan kiểm soát thiên nhiên, và khi trừ quỷ Chúa Giêsu tỏ ra Ngài có quyền năng trên quyền lực kiểm soát con người của Xatan.
Bài Tin Mừng hôm nay kể về “một hành động” trừ quỷ của Chúa Giêsu nhưng có ảnh hưởng trên ba thành phần: (1) người bị quỷ ám (Mc 5:1-10); (2) đàn heo (Mc 5:11-13); (3) dân chúng trong vùng (Mc 5:14-17). Tuy nhiên, trước khi phân tích chi tiết bài Tin Mừng để rút ra những ý lực sống, chúng ta cần lưu ý chi tiết sau: Bài Tin Mừng hôm nay được mở đầu và kết thúc với người bị quỷ ám trước và sau khi được Chúa Giêsu chữa lành. Đây là lối viết “bánh mì kẹp” mà Thánh Máccô thích sử dụng trong Tin Mừng của mình để nói lên rằng: Điều cần lưu ý và làm cho câu chuyện trở nên hấp dẫn nằm ở trong phần “được kẹp.” Bây giờ, chúng ta tập trung vào ba thành phần bị ảnh hưởng bởi hành động của Chúa Giêsu.
(1) Người bị quỷ ám: Những gì chúng ta biết về anh ta là: Anh sống ở vùng Ghêrasa; sống trong mồ mả và không ai có thể trói anh ta; anh tự huỷ hoại chính mình (x. Mc 5:1-6). Trong những chi tiết này, chúng ta cần lưu ý đến chi tiết “không có ai có thể kiềm chế anh.” Điều này nói lên sự bất lực của con người trước mãnh lực của Xatan. Nhưng quyền năng của Chúa Giêsu trên Xatan được khẳng định qua chi tiết: “Khi thấy Đức Giê-su tự đàng xa, anh ta chạy đến bái lạy Người và kêu lớn tiếng rằng: ‘Lạy ông Giê-su, Con Thiên Chúa Tối Cao, chuyện tôi can gì đến ông? Nhân danh Thiên Chúa, tôi van ông đừng hành hạ tôi!’” (Mc 5:6-7). Một chi tiết khác chúng ta cần lưu ý là việc Chúa Giêsu hỏi tên thần ô uế về tên của nó. Biết tên để gọi, để thiết lập quan hệ và cũng để “kiểm soát.” Tuy nhiên, thần ô uế không cho biết tên riêng của mình mà chỉ đơn giản nói, “Tên tôi là đạo binh, vì chúng tôi đông lắm” (Mc 5:9). Sau khi trừ quỷ, người bị quỷ ám “nài xin được ở với Người” (Mc 5:18), nhưng cuối cùng anh vâng lời Chúa Giêsu là “về nhà với thân nhân, và thuật lại cho họ biết mọi điều Chúa đã làm cho anh, và Người đã thương xót anh như thế nào. Anh ta ra đi và bắt đầu rao truyền trong miền Thập Tỉnh tất cả những gì Đức Giê-su đã làm cho anh. Ai nấy đều kinh ngạc” (Mc 5:19-20). Từ một người không ai có thể chế ngự trở thành một người làm cho nhiều người kinh ngạc về sự biến đổi của mình; từ một người luôn hành hạ mình thành người “ngồi đó, ăn mặc hẳn hoi và trí khôn tỉnh táo” (Mc 5:15). Đây là chân lý mà chúng ta cần phải sống: Gặp gỡ Chúa Giêsu mang lại sự biến đổi đầy kinh ngạc: Từ người sống trong sự kiềm chế của Xatan thành người rao truyền những kỳ công của Thiên Chúa cho người khác, tức là người hoàn toàn thuộc về Thiên Chúa.
(2) Đàn heo: Sự hiện diện của đàn heo chỉ ra rằng sự kiện trừ quỷ của Chúa Giêsu xảy ra ở khu vực không thuộc người Do Thái vì heo là động vật ô uế và không được sử dụng làm thực phẩm (x. Lv 11:7-8). Chúng ta đọc thấy trong bài Tin Mừng rằng: Chúa Giêsu cho phép thần ô uế nhập vào đàn heo và đàn heo lao xuống biển và chết ngộp dưới đó (x. Mc 5:13). Sự kiên này được các học giả Kinh Thánh giải thích theo nhiều chiều hướng khác nhau: (a) việc trừ quỷ của Chúa Giêsu là nguyên nhân của sự hoảng loạn nơi đàn heo; (b) câu chuyện này chứng minh về sự lừa dối của Xatan; (c) câu chuyện này là câu chuyện trừ quỷ của một người trừ quỷ Do Thái mà Thánh Máccô lấy và gán cho Chúa Giêsu. Dù được giải thích theo hướng nào đi nữa, thì vấn đề nghiêm trọng ở đây là gán việc huỷ hoại đàn heo cho Chúa Giêsu và đây là lý do tại sao dân chúng “lên tiếng nài xin Người đi khỏi vùng đất của họ” (Mc 5:17). Tuy nhiên, ý nghĩa đằng sau của việc phá huỷ đàn heo, là thứ ô uế, đồng nghĩa với việc phá huỷ quyền lực của Xatan. Chỉ có Chúa Giêsu mới có thể phá huỷ những gì không thanh sạch trong cuộc đời của chúng ta. Chúng ta có cho phép Ngài làm điều này trên cuộc sống của chúng ta như Ngài đã làm cho người bị quỷ ám trong bài Tin Mừng hôm nay không?
(3) Dân chúng trong vùng: Chứng kiến việc Chúa Giêsu làm, những người chăn heo bỏ chạy, báo tin trong thành và thôn xóm. Thiên hạ đến xem việc gì đã xảy ra. Họ phát sợ và lên tiếng nài xin Người đi khỏi vùng đất của họ (x. Mc 5:14-17). Chúng ta thấy phản ứng của họ rất tự nhiên: Từ tò mò đến sợ hãi, từ kinh ngạc đến loại trừ. Giống như dân chúng trong bài Tin Mừng hôm nay, thấy lợi ích vật chất từ đàn heo bị mất, họ sợ những lợi ích vật chất khác cũng sẽ bị mất như thế khi để Chúa Giêsu ở lại với họ, chúng ta cũng mời Chúa đi khỏi cuộc đời của chúng ta vì chúng ta sợ mất đi những lợi ích mà mình đã quá quen thuộc. Điều đáng buồn ở đây là dân chúng [chúng ta] không nhận ra giá trị của nhân vị con người trên giá trị của vật chất: Họ mất đàn heo! Nhưng họ quên mất là họ “tìm lại được người anh em của mình.” Nhiều khi trong đời sống thường ngày, chúng ta cũng đặt giá trị và lợi ích vật chất trên giá trị và nhân phẩm của người khác. Chúng ta thà mất người anh chị em của mình hơn là lợi ích cá nhân hoặc tiện nghi vật chất mà chúng ta đang hưởng dùng. Hãy đặt đúng mọi sự trên bậc thang giá trị của chúng!
Lm. Anthony, SDB.
………………………………………
Suy Niệm 2: Chúa Kitô trừ quỷ
- Vừa đến miền Ghêrasa, Chúa Giêsu gặp ngay một người bị quỷ ám. Anh ta thường ở nơi mồ mả. Thấy Chúa Giêsu, anh ta tuyên xưng Người là Con Thiên Chúa và xin Người đừng làm khổ anh. Chúa đuổi quỷ ra khỏi anh. Ma quỷ liền xuất ra khỏi người đó và nhập vào đàn heo, làm cho đàn heo lao mình xuống biển chết hết ! Những người chăn heo thấy vậy hoảng hốt chạy báo tin khắp nơi. Dân chúng tuốn đến thì thấy người trước kia bị quỷ ám đang tề chỉnh ngồi đó. Họ khiếp sợ nên xin Chúa rời khỏi địa hạt của họ.
- Người Do thái thời Chúa Giêsu có cái nhìn rất miệt thị đối với dân ngoại, họ xem dân ngoại là những kẻ sống dưới ách nô lệ của ma quỷ, do đó, cũng cư trú trong những vùng nhơ bẩn chẳng kém gì bãi tha ma. Nhưng đối với Chúa Giêsu, ranh giới giữa Do thái và dân ngoại không còn nữa. Ngài không chỉ đến với dân Do thái, mà cả với dân ngoại nữa. Chính cho dân ngoại mà Chúa Giêsu cũng mang ơn cứu độ đến, và ơn cứu độ ấy được thánh Marcô mô tả bằng những hình anh rất sống động : Chúa Giêsu đã trục xuất cả đạo binh ma quỉ ra khỏi người bị quỉ ám, nguyên một bầy heo lao mình xuống biển. Tin Mừng được loan báo cho dân ngoại qua miệng người vừa được chữa lành.
- Tình trạng người bị quỉ ám được nói đến trong Tin Mừng hôm nay rất đáng thương. Dưới sự kềm tỏa của thần ô uế, anh ta đã bị tước mất tình người và bị cách ly với cộng đoàn. Đó là hình ảnh của những ai đang còn sống dưới sự chi phối của ma quỷ. Họ có thể là những người tôn thờ ma quỷ, qua việc sử dụng bùa ngải; hoặc đang sống trong sự chối bỏ Thiên Chúa và chìm đắm trong tội lỗi. Họ có thể là những dân tộc chưa được đón nhận Tin Mừng, đang sống trong sự tối tăm lầm lạc.
- Chúa Giêsu đối diện với cả một “cơ binh quỷ dữ” để dành lấy một con người. Chúa Giêsu không chỉ kéo một con người ra khỏi tội lỗi và đời sống xấu xa, mà còn nhấn chìm tận căn cả bè lũ satan cùng với sự ô uế tội lỗi, mà chuyện gần cả hai ngàn con heo từ “trên núi” lao “xuống biển” chết sạch là một biểu tượng.
Cả đàn heo đã lao từ trên núi xuổng chết đuối nói lên ý nghĩa : Núi trong quan niệm Thánh Kinh của Do thái là nơi hiện diện của thần linh; biển là nơi ẩn náu của ma quỷ xấu xa tội lỗi. Chúa Giêsu đã tống xuống biển cả và dìm chết ma quỷ và sự ô uế, đòi lại chủ quyền cho Thiên Chúa, lấy lại sự thánh thiện và đời sống thiêng liêng trong sạch cho con người. Đó là nội dung Tin Mừng cần chuyển tải, chứ không phải tính lịch sử của câu chuyện.
Như vậy, trước ánh sáng thần hóa của Thiên Chúa thì mọi thứ nhơ uế bị quét sạch; có Chúa Giêsu ngự trong con người thì quỷ ma không thể làm gì được. Chúng ta là Kitô hữu, chúng ta đang được ở trên “núi thánh” của Chúa, chúng ta hãy năng đến với Chúa Giêsu Thánh Thể để Ngài xua đuổi “bầy heo ma quỷ” ra khỏi tâm hồn chúng ta (Hiền Lâm).
- Chúa Giêsu đã bầy tỏ quyền năng của Người. Sức mạnh của Người là sức mạnh vô song. Chẳng những Người trừ thần ô uế, mà còn tiêu diệt chúng để giải thoát con người khỏi tình trạng tha hóa thiêng liêng và tâm tình sợ hãi.
Để chứng tỏ Chúa Giêsu có sức mạnh vô song, trước tiên thánh Marcô nhấn mạnh đến tính cách trầm trọng của cơn bệnh mà người bị quỷ ám đã phải chịu. Rõ ràng là bệnh tật, sức ác càng trầm trọng thì người chữa trị càng phải cao tay. Tên quỷ đã bẻ cong được gông cùm và xiềng xích, thì Đấng chế ngự được nó nhất định phải mạnh hơn. Chúa đã trừ khử được tên quỷ đó, chứng tỏ sức mạnh của Chúa là sức mạnh vô địch.
- Truyện : Ai lớn hơn.
Một bé trai hỏi bố :
– Quỷ lớn hơn con không ?
– Lớn hơn.
– Quỷ lớn hơn bố không ?
– Lớn hơn.
– Quỷ lớn hơn Chúa Giêsu không ?
– Không con ạ. Chúa Giêsu lớn hơn quỷ.
Chú bé thinh lặng, rồi mỉm cười :
– Vậy con không sợ quỷ.
Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, Gp. Đà Lạt