Đại diện của Đức Thánh Cha Phanxicô gần đây đã tái khẳng định sự phản đối của Vatican đối với các hệ thống vũ khí tự động gây chết người, được biết đến rộng rãi là “robot sát thủ”, với việc Vatican nhấn mạnh rằng “không một cỗ máy nào được phép chọn lấy mạng sống của con người.”
Đức Tổng giám mục Ettore Balestrero, quan sát viên thường trực của Tòa Thánh tại Liên hiệp (LHQ) quốc tại Geneva từ năm 2023, đã đăng đàn tại một diễn đàn của LHQ vào tuần này, Phiên họp thứ hai của Nhóm chuyên gia chính phủ năm 2024 về những kỹ nghệ mới nổi trong lĩnh vực Hệ thống vũ khí tự động gây chết người (LAWS/ Lethal Autonomous Weapons Systems).
Đức tổng Giám mục Balestrero đã thúc giục các quốc gia xem xét những tác động về mặt đạo đức của vũ khí mới và than phiền về thực tế là những loại vũ khí mới và tinh vi hơn thường được thử nghiệm trên các chiến trường thực tế.
“Đối với Tòa Thánh, xét đến tốc độ tiến bộ của công nghệ và nghiên cứu về vũ khí hóa trí tuệ nhân tạo, việc đưa ra những kết quả cụ thể dưới hình thức một công cụ ràng buộc pháp lý vững chắc và trong thời gian đó, thiết lập lệnh tạm dừng ngay lập tức đối với việc phát triển và sử dụng chúng là điều vô cùng cấp bách,” Đức tổng Giám mục Balestrero phát biểu trong bài phát biểu ngày 26 tháng Tám.
“Về vấn đề này, thật đáng buồn khi, ngoài nỗi đau do xung đột vũ trang gây ra, các chiến trường cũng đang trở thành nơi thử nghiệm ngày càng nhiều vũ khí tinh vi hơn.”
Không có định nghĩa nào về LAWS được thống nhất trên toàn thế giới, nhưng nhiều quốc gia trên thế giới — gồm Israel, Trung Quốc, Nga và Hoa Kỳ — được cho là đang đầu tư mạnh vào vũ khí có khả năng tự động. Các hệ thống này có khả năng tự điều hướng và chọn mục tiêu mà không cần sự can thiệp của con người.
Vatican và Đức Thánh Cha Phanxicô đã nêu lên mối quan ngại về LAWS trong nhiều năm, khi Tòa Thánh đặt câu hỏi liệu các hệ thống vũ khí như vậy có thể thay đổi không thể đảo ngược bản chất của chiến tranh, tạo ra sự tách biệt khỏi tác nhân của con người và đặt ra câu hỏi về tính nhân đạo của xã hội hay không.
“Đối với Tòa Thánh, các hệ thống vũ khí tự động không thể được coi là những thực thể có trách nhiệm về mặt đạo đức,” Đức Tổng Giám mục Balestrero nói tiếp.
“Con người, được ban tặng lý trí, sở hữu một khả năng độc nhất về phán đoán đạo đức và ra quyết định đạo đức mà không một thuật toán nào có thể sao chép được, bất kể phức tạp đến đâu.”
“Tóm lại, việc phát triển các loại vũ khí ngày càng tinh vi chắc chắn không phải là giải pháp,” vị tổng giám mục cho biết.
“Những lợi ích không thể nghi ngờ mà nhân loại có thể rút ra từ tiến bộ công nghệ hiện tại sẽ phụ thuộc vào mức độ mà tiến bộ đó đi kèm với sự phát triển đầy đủ về trách nhiệm và những giá trị đặt những tiến bộ kỹ nghệ vào phục vụ cho sự phát triển toàn diện của con người và công ích.”
Vào năm 2021, trước những báo cáo về sự phát triển của các đàn máy bay không người lái mini “kamikaze” trong chiến tranh hiện đại, Tòa Thánh cho biết việc duy trì “quyền kiểm soát có ý nghĩa của con người đối với các hệ thống vũ khí” là rất quan trọng.
“Khả năng phán đoán đạo đức và ra quyết định đạo đức độc đáo của con người không chỉ là một tập hợp phức tạp các thuật toán, và khả năng như vậy không thể thay thế hoặc lập trình vào một cỗ máy,” đại sứ của Vatican tại LHQ tại Geneva cho biết.
Tại hội nghị thượng đỉnh G7 vào tháng Sáu, chính Đức Thánh Cha Phanxicô đã thúc giục các nhà lãnh đạo xem xét lại việc phát triển vũ khí tự động gây chết người và cấm sử dụng chúng. Bản thân Đức Thánh Cha cũng đã đưa ra lời kêu gọi tương tự tại một hội nghị về đạo đức AI vào tháng Bảy.
Nguồn: thanhlinh.net/