BÀI ĐỌC I: Hc 47, 2-13
Như miếng mỡ lóc ra khỏi thịt con vật tế lễ thế nào, thì Đavít được chọn giữa con cái Israel như vậy. Người dỡn với sư tử như dỡn với chiên con và đùa với gấu như đùa với những chiên con. Khi còn trẻ, nào người đã chẳng hạ sát tên khổng lồ và rửa nhục cho dân, khi vung dây ném đá đánh ngã tên Goliath kiêu căng đó sao? Vì người đã kêu cầu Thiên Chúa toàn năng, và Chúa đã ban sức mạnh cho người để hạ sát tên chiến sĩ hùng dũng, để nâng cao lòng can đảm của dân người. Nhờ thế, người được tôn vinh như đã giết mười ngàn, được ca tụng vì những lời Chúa chúc lành, và được người ta trao tặng triều thiên vinh quang, vì người đã tiêu diệt quân thù chung quanh, đã thanh toán bọn giặc Philitinh cho đến ngày nay, đã đập tan sức mạnh chúng đến muôn đời. Trong mọi việc, người dùng lời ca khen mà tuyên xưng Đấng Thánh Tối Cao; người thành tâm ca tụng Chúa, và yêu mến Thiên Chúa đã sáng tạo người, đã cho người quyền năng chống lại quân thù. Người thành lập ca đoàn trước bàn thờ Chúa, để hoà nhịp những bài thánh ca. Người tổ chức những cuộc lễ huy hoàng, quy định đầy đủ chu kỳ thời gian, để họ ca tụng thánh danh Chúa, và từ sáng sớm, họ biểu dương sự thánh thiện của Thiên Chúa. Chúa đã thứ tha tội lỗi của người, và tán dương sức mạnh của người đến muôn đời. Chúa đã ban cho người giao ước vương quốc và ngôi báu vinh quang trong Israel.
PHÚC ÂM: Mc 6, 14-29
Khi ấy, vua Hêrôđê nghe nói về Chúa Giêsu, vì danh tiếng Người đã lẫy lừng, kẻ thì nói: “Gioan Tẩy giả đã từ cõi chết sống lại, nên ông đã làm những việc lạ lùng”; kẻ thì bảo: “Đó là Êlia”; kẻ khác lại rằng: “Đó là một tiên tri như những tiên tri khác”. Nghe vậy, Hêrôđê nói: “Đó chính là Gioan trẫm đã chặt đầu, nay sống lại”. Vì chính vua Hêrôđê đã sai bắt Gioan và giam ông trong ngục, nguyên do tại Hêrôđia, vợ của Philipphê anh vua mà vua đã cưới lấy. Vì Gioan đã bảo Hêrôđê: “Nhà vua không được phép chiếm lấy vợ anh mình”. Phần Hêrôđia, nàng toan mưu và muốn giết ông, nhưng không thể làm gì được, vì Hêrôđê kính nể Gioan, biết ông là người chính trực và thánh thiện, và giữ ông lại. Nghe ông nói, vua rất phân vân, nhưng lại vui lòng nghe. Dịp thuận tiện xảy đến vào ngày sinh nhật Hêrôđê, khi vua thết tiệc các quan đại thần trong triều, các sĩ quan và những người vị vọng xứ Galilêa. Khi con gái nàng Hêrôđia tiến vào nhảy múa, làm đẹp lòng Hêrôđê và các quan khách, thì vua liền nói với thiếu nữ ấy rằng: “Con muốn gì, cứ xin, trẫm sẽ cho”, và vua thề rằng: “Con xin bất cứ điều gì, dù là nửa nước, trẫm cũng cho”. Cô ra hỏi mẹ: “Con nên xin gì?” Mẹ cô đáp: “Xin đầu Gioan Tẩy Giả”. Cô liền vội vàng trở vào xin vua: “Con muốn đức vua ban ngay cho con cái đầu Gioan Tẩy Giả đặt trên đĩa”. Vua buồn lắm, nhưng vì lời thề và vì có các quan khách, nên không muốn làm cho thiếu nữ đó buồn. Và lập tức, vua sai một thị vệ đi lấy đầu Gioan và đặt trên đĩa. Viên thị vệ liền đi vào ngục chặt đầu Gioan, và đặt trên đĩa trao cho thiếu nữ, và thiếu nữ đem cho mẹ. Nghe tin ấy, các môn đệ Gioan đến lấy xác ông và mai táng trong mồ.
Suy Niệm 1: BỊ CHÉM ĐẦU, NHƯNG GIOAN ‘MỌC ĐẦU SỐNG LẠI’!
…………………………
Trong bài đọc 1, chúng ta nghe tác giả sách Huấn Ca ca ngợi vua Đavít về những gì vua đã đạt được. Điều đáng lưu ý ở đây là việc “vua Đavít được chọn giữa hàng con cái Israel” (Hc 47:2). Trong Kinh Thánh, việc được Thiên Chúa chọn là điều quý giá nhất của một người. Thiên Chúa chọn rồi trao cho người đó một sứ mệnh. Như vậy, tất cả những gì người đó đạt được đều bắt nguồn từ việc được chọn. Thật vậy, vua Đavít được Thiên Chúa chọn, được ban cho sức mạnh để đối đầu với kẻ thu. Tuy nhiên, trong tất cả những gì vua Đavít đã làm, điều làm ông được tôn vinh nhất là vua đã “dùng lời tôn vinh chúc tụng mà ngợi khen Đấng Thánh Tối Cao; với trọn cả tâm tình, ông hát lên những khúc thánh thi tỏ lòng yêu mến Đấng tạo thành ông” (Hc 47:8). Không những thế, vua còn sắp xếp để con cái Israel cũng có được tâm tinh như ông: “Ông cắt đặt ca viên, để trước bàn thờ, họ hát những bài ca thánh thót. Ông tổ chức cho các ngày lễ tăng thêm vẻ huy hoàng, và sắp xếp cho lễ lạt được hoàn hảo, để trong những ngày ấy, Danh Thánh được ca khen và từ sáng sớm, lời chúc tụng vang lên trong đền thánh” (Hc 47:9-10). Chi tiết này giúp chúng ta nhìn lại thái độ của mình trong tương quan với Chúa. Chúng ta cần phải có tâm tình như vua Đavít, là biến ngày sống của mình thành lời ca tụng Thiên Chúa. Không những thế, khi đã khám phá ra vẻ đẹp của tình yêu Chúa, chúng ta cần truyền cảm hứng đó cho anh chị em mình, để họ cũng được cảm nếm sự ngọt ngào của tình yêu Chúa qua việc tán dương Ngài.
Chúng ta hiểu ý nghĩa của bài Tin Mừng hôm nay cách sâu hơn khi chúng ta đặt nó vào đúng trong bối cảnh. Một cách tụ thể, bài Tin Mừng hôm nay được đặt giữa việc Chúa Giêsu sai 12 môn đệ đi rao giảng (Mc 6:7-13) và phép lạ hoá bánh ra nhiều (Mc 6:30-44). Tuy nhiên, điều chúng ta để ý ở đây là việc Chúa Giêsu sai 12 tông đồ đi và trước khi làm phép lạ hoá bánh ra nhiều, Thánh Máccô nói về việc các môn đệ trở về và nói cho Chúa Giêsu biết những điều họ đã làm và dạy. Nói cách ngắn gọn, cấu trúc của bối cảnh bài Tin Mừng hôm nay như sau: 12 tông đồ được sai đi – Gioan Tẩy Giả bị trảm quyết – 12 tông đồ trở về kể cho Chúa Giêsu nghe những gì họ đã làm và dạy. Điều này có nghĩa là gì? Điều này nhắc nhở chúng ta về một thực tại không thể tránh của những người môn đệ của Chúa Giêsu: Từ khi được sai đi đến trở về lại với Ngài chúng ta phải chịu đau khổ và bách hại vì làm chứng cho sự thật.
Chúng ta có thể chia Bài Tin Mừng hôm nay thành hai phần: Phần 1 nói về vua Hêrôđê [Antipas] và Chúa Giêsu (Mc 6:14-16); phần 2 nói về vua Hêrôđê và Thánh Gioan Tẩy Giả. Trong phần 1, chúng ta thấy vua Hêrôđê nghe nói về Chúa Giêsu là Người nổi danh và ông ta “tò mò” muốn biết Người là ai. Lúc này, Thánh Gioan Tẩy Giả đã bị trảm quyết. Chúng ta biết điều này dựa vào câu “có kẻ nói: Đó là ông Gioan Tẩy Giả từ cõi chết trỗi dậy, nên mới có quyền năng làm phép lạ” (Mc 6:14) và câu chuyện đi theo. Những câu trả lời khác [là ngôn sứ Isaia hay một trong các ngôn sứ] hướng chúng ta đến với câu hỏi mà Chúa Giêsu sẽ hỏi các mộn đệ ở Caesarea Philippi [trong chương 8]: “Người ta bảo Thầy là ai?” (Mc 8:27). Theo vua Hêrôđê, Chúa Giêsu là Gioan Tẩy Giả trỗi dậy: “Vua Hêrôđê nghe thế, liền nói: “Ông Gioan, ta đã cho chém đầu, chính ông đã trỗi dậy!” (Mc 6:16). Đối với chúng ta, Chúa Giêsu là ai?
Phần 2 kể lại câu chuyện Thánh Gioan Tẩy Giả bị trảm quyết. Chúng ta sẽ phân tích phần này cách chi tiết theo một “kịch bản.” Nói cách khác, chúng ta sẽ phân tích các “diễn viên” trong vở kịch này và đặt mình vào trong kịch bản xem mình đang đóng vai nào.
Diễn viên thứ nhất là Gioan Tẩy Giả: Ông sẵn sàng làm chứng cho sự thật dù phải trả giá bằng mạng sống của mình. Các Tin Mừng trình bày Thánh Gioan Tẩy Giả là một người luôn làm chứng cho Chúa Giêsu suốt cả cuộc đời của mình. Cuộc đời ông chỉ có ý nghĩa khi được gắn chặt với Chúa Giêsu. Ngài không sợ những người chỉ có thể giết chết thân xác. Ngài chỉ sợ Đấng giết chết cả thân xác và linh hồn. Chính vì lý do này, ngài luôn sống và làm chứng cho sự thật. Ngài luôn đi trước Chúa Giêsu để dọn đường trong “khi sống” [sinh ra] cũng như khi chết. Chỉ những ai gắn chặt cuộc đời của mình với Chúa Giêsu, Đấng là sự thật, mới có khả năng sống và làm chứng cho sự thật trong xã hội đang tuyên truyền lối sống giả tạo hôm nay.
Diễn viên thứ hai là vua Hêrôđê: Ông ta rất muốn biết Chúa Giêsu. Nhưng động lực thúc đẩy ông ta để biết Chúa Giêsu thì sai. Ông không muốn biết Chúa Giêsu để trở nên môn đệ của Ngài, mà chỉ để thoả mãn tính hiếu kỳ. Chúng ta [nhất là những người được thánh hiến] dễ dàng rơi vào tình trạng này. Chúng ta biết và muốn biết Chúa Giêsu nhiều hơn nhưng không phải để trở nên những người môn đệ chân chính của Ngài, mà chỉ để thoả mãn “sự tò mò của trí tuệ” và “tỏ ra” mình là người thông hiểu ‘mầu nhiệm Nước Thiên Chúa.” Điều thứ hai vua Hêrôđê làm là ông bắt Gioan Tẩy Giả tống ngục vì đã nói sự thật về việc xấu ông đã làm là “đã lấy bà Hêrôđia, vợ của người anh là Philípphê” (Mc 6:17). Chúng ta cũng có thể rơi vào tình trạng này là chúng ta “xa tránh” hoặc “nói xấu” những người đã sửa sai [góp ý huynh đệ] chúng ta. Chúng ta tống ngục họ bằng cách giam họ trong “nhà tù thành kiến” mà chúng ta xây lên và dần dần loại họ ra khỏi con tim của mình. Điều cuối cùng về vua Hêrôđê là ông chỉ “hứa” mà không suy nghĩ về những hậu quả của lời hứa của mình. Luật trong đời là: Hãy suy nghĩ hai lần trước khi nói và hãy nói những gì mang lại niềm vui, sự hợp nhất và danh thơm tiếng tốt cho người khác.
Diễn viên thứ ba là bà Hêrôđia: Bà căm thù Gioan Tẩy Giả và muốn giết ông vì ông chống lại đời sống vô luân của bà, nhưng không được (x. Mc 6:19). Bà giữ lòng hận thù và tìm cơ hội để trả thù. Và khi có cơ hội bà liền chộp lấy để đạt mục đích của mình. Có lẽ chúng ta không như thế vì chúng ta không giết kẻ thù của mình [chúng ta sợ phạm tội giết người]. Điều chúng ta thường làm là chỉ đơn giản “nói không tốt” về họ tí thôi! Đây thường là cách trả thù của chúng ta. Chúng ta thường nghe nhiều người nói rằng: Tôi tha thứ chứ tôi không thể quên! Câu này nghe qua có vẻ bình thường và dễ dàng lấy được sự cảm thông của người khác. Tuy nhiên, theo kinh nghiệm, khi chúng ta tha thứ mà không quên điều người khác làm cho mình thì giống như chúng ta đập đổ một bức tường, nhưng vẫn giữ lại cái móng. Khi có cơ hội chúng ta dễ dàng xây lại bức tường ngăn cách mà chúng ta đã phá huỷ. Khi làm như thế, chúng ta từ từ sẽ trở nên giống bà Hêrôđia là giết chết chứng nhân của sự thật – tiếng nói của lương tâm của chúng ta.
Diễn viên cuối cùng là con gái của Hêrôđia [Salômê]: Cô ta luôn muốn làm vừa lòng người khác mà không có khả năng quyết định cho cuộc đời của mình. Cô chỉ biết sống theo tiếng nói của dư luận, ngay cả khi sẵn sàng làm việc xấu – giết chết “nhân chứng của sự thật.” Có lần nào trong đời chúng ta đã chạy theo tiếng nói của dư luận để sống không đúng với nhân vị và ơn gọi của mình không? Thiên Chúa ban cho chúng ta tự do để chọn lựa cho mình lối sống xứng hợp với ơn gọi làm con Thiên Chúa. Hãy sống theo ý Chúa hơn là sống theo ý của người đời mà đánh mất Chúa.
Lm. Anthony, SDB.
………………………..
Suy Niệm 3: Thánh Gioan bị trảm quyết
- Trong bài Tin Mừng hôm nay, thánh Marcô thuật lại cho chúng ta cuộc tử nạn của thánh Gioan Tẩy Giả. Khi ấy, danh tiếng Chúa Giêsu lẫy lừng vì những lời giảng và hành động thật uy quyền đã đến tai Hêrôđê khiến ông ta sống bất an, lương tâm cắn rứt và nghĩ rằng chính Gioan Tẩy Giả tiếp tục sống trong Đức Giêsu. Những ray rứt của kẻ giết người lại nổi lên trong con người ông và lên án chính ông. Đây chính là tâm trạng của những kẻ gây ra những điều gian ác. Tâm hồn họ đã đánh mất sự hiện diện của Thiên Chúa. Tiếng lương tâm cắn rứt chính là dấu chỉ Thiên Chúa vẫn luôn mời gọi họ hối cải.
- Gioan Tẩy Giả không phải là ánh sáng, nhưng chỉ đến làm chứng cho ánh sáng. Dù biết rằng mình sẽ phải chấp nhận cái bi đát nhất của cuộc đời, Gioan vẫn nói lên tiếng nói bất khuất của vị tiên tri. Mọi tiên tri đều phải trả giá cho lời minh chứng của mình. Gioan Tẩy Giả đã sống anh dũng, can trường với lời nói của mình. Cái đầu phải trả giá là giá nặng nề và đáng nguyền rủa nhất của vị tiên tri sau cái chết đóng đinh nơi thập giá đối với ngưới Do thái lúc đó. Gioan Tẩy giả đã tự xóa mình để cho Đấng Cứu độ lớn lên trong lịch sử nhân loại. Lời chứng và cái chết của Ngài, đã nói lên sự thật muôn đời là Gioan đã hoàn toàn đáp trả lời mời gọi của Thiên Chúa : Ngài không sợ hãi, lớn tiếng trước mặt các vua chúa. Ngài đã hiến mạng sống cho công bình và chân lý.
- Còn vua Hêrôđê, ông là hình ảnh của những con người yếu đuối, hướng chiều theo tội lỗi. Sở dĩ ông tống ngục ông Gioan Tẩy Giả là cũng vì nghe lời Hêrôđiađê xúi giục, chứ riêng ông thì ông nể sợ Gioan Tẩy Giả vì biết Gioan là người công chính thánh thiện. Marcô viết :”Ông che chở Người. Khi nghe ông nói, nhà vua rất phân vân nhưng lại thích nghe”. Hêrôđê chính là mẫu người yếu đuối, buông theo sự dễ dãi đến khi muốn trở lại thì đã quá trễ, không thể làm lại được nữa.
Hêrôđê để cho mình bị thú vui nhục dục che khuất, loạn luân, rơi vào cái bẫy “mỹ nhân kế” của mẹ con bà Hêrôđiađê bầy ra, rồi lỡ miệng thề thốt trong cơn say, cuối cùng để bảo vệ danh dự, ông đã phạm vào tội ác giết người vô tội. Cũng vậy, xã hội ngày hôm nay, và cách riêng mỗi người chúng ta, giữa những cám dỗ thế tục, những thú vui nơi các cuộc ăn chơi – tụ điểm múa nhảy, rồi kéo theo những hệ lụy sau đó không còn kiểm soát được. Rồi một khi, ai đó dám cảnh tỉnh chúng ta, thì thay vì quay đầu sửa lỗi, lại tìm cách ám hại người nhắc nhở mình, thậm chí sẵn sàng ám hại người khác để bịt đầu mối và bảo vệ danh dự của mình.
- Còn bà Hêrôđiađê từng là vợ của tiểu vương Hêrôđê Philipphê (cũng là một trong ba người con của Hêrôđê Cả), do bị thánh Gioan Tẩy Giả can ngăn, làm ảnh hưởng đến chuyện tư tình của mình với Hêrôđê Antipas, nuôi lòng thù hận và đã bầy ra trò mỹ nhân kế của cô con gái rồi dùng bàn tay tình nhân để hãm hại người công chính. Bà là mẫu gương sống theo sự dữ. Đã phạm tội loạn luân, lấy em chồng của mình thì chớ, lại còn căm thù ông Gioan và muốn giết ông…
Giữa xã hội hôm nay cũng thế, nhiều người không ngại dùng nhiều thủ đoạn thậm chí còn tàn độc hơn cả Hêrôđiađê để trả thù những ai dám cản trở những cuộc tình mờ ám hay những việc làm sai trái của mình.
- Gioan Tẩy Giả đã lên tiếng tố cáo bất công và sẵn sàng chết cho công lý. Trong ý nghĩa ấy, ngài là vị tiền hô của Chúa Giêsu, ngài qua đi nhưng tinh thần ngài vẫn còn sống mãi trong các môn đệ của ngài, và một cách nào đó, ngài cũng sống trong chính con người Chúa Giêsu và nơi mỗi người Kitô hữu. Từ 2000 năm qua, Giáo hội vẫn sống trong niềm xác tín đó. Chính tinh thần Gioan Tẩy Giả, của các Tông đồ, của các thánh Tử đạo, đã sống mãi trong Giáo hội và trở thành dây liên kết mọi Kitô hữu. Điều này luôn được Giáo hội thể hiện qua cử chỉ hôn kính hài cốt của các thánh được đặt trên bàn thờ.
Tập san Giáo hội Á châu do hội Thừa sai Paris xuất bản tháng 12/1995, có ghi lại chứng từ của một vị Giám mục : “ Chúng tôi đã cất giữ hài cốt của vị Giám mục tiên khởi của Giáo hội chúng tôi. Chúng tôi tin rằng hài cốt này là thánh thiêng đối với chúng tôi, là dấu chỉ mà chúng tôi không bao giờ được phép quên lãng. Hài cốt này là sợi dây liên kết Giáo hội mọi thời, mọi nơi. Chúng tôi đã luôn nghĩ rằng chúng tôi không thể cất khỏi sợi dây liên kết hữu hình ấy. Đây là một dấu chỉ nối kết chúng tôi trực tiếp với Chúa Kitô. Làm sao người ta có thể đánh mất Chúa Kitô ? Chúng tôi cất giữ hài cốt này, chúng tôi vẫn tiếp tục yêu mến Chúa Kitô và kết hợp với Người mãi mãi”(Mỗi ngày một tin vui).
- Truyện : Một học sinh can đảm.
Suy niệm gương thánh Gioan Tẩy Giả : tôi có can đảm và sống Lời Chúa bất chấp mọi khó khăn, mất mát không ?
Một học sinh Nhật là Kitô hữu duy nhất trong ngôi trường có 150 học sinh. Trước mỗi bữa ăn, em thường mạnh dạn làm dấu thánh giá và đọc kinh. Các học sinh đến tố cáo với thầy giáo là em có “hành vi ma thuật”. Nghe thấy thế, thầy cho gọi em lên đứng giữa lớp, hỏi xem em đã làm gì. Em thẳng thắn nói rằng em chỉ cám ơn Chúa đã ban lương thực hằng ngày. Nghe vậy, thầy giáo gục xuống bàn, nước mắt ràn rụa nói : “Này con, ta cũng là Kitô hữu, nhưng ta không can đảm tỏ ra cho mọi người biết. Giờ thì cảm ơn Chúa, ta đã biết là Kitô hữu, mình phải làm gì” (Góp mặt).
Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, Gp. Đà Lạt