BÀI ĐỌC I: Rm 11, 29-36
Anh em thân mến, Thiên Chúa ban ơn và kêu gọi ai, thì Người không hề hối tiếc. Như xưa anh em không tin Thiên Chúa, nhưng nay vì họ cứng lòng tin, nên anh em được thương xót, cũng thế, nay họ không tin, vì thấy Chúa thương xót anh em, để họ cũng được thương xót. Thiên Chúa đã để mọi người phải giam hãm trong sự cứng lòng tin, để Chúa thương xót hết mọi người. Ôi thẳm sâu thay sự giàu có, thượng trí và thông biết của Thiên Chúa! Sự phán quyết của Người làm sao hiểu được, và đường lối của Người làm sao dò được! Vì chưng, nào ai biết được ý Chúa? Hoặc ai đã làm cố vấn cho Người? Hay ai đã cho Người trước để Người sẽ trả lại sau? Vì mọi sự đều do Người và trong Người: nguyện Người được vinh quang đến muôn đời. Amen.
PHÚC ÂM: Lc 14, 12-14
Khi ấy, Chúa Giêsu nói với thủ lãnh các người biệt phái đã mời Người rằng: “Khi ông dọn tiệc trưa hay tiệc tối, ông chớ mời các bạn hữu, anh em, bà con và những người láng giềng giàu có, kẻo chính họ sẽ mời lại ông mà trả ơn cho ông. Nhưng khi ông dọn tiệc, ông hãy mời những người nghèo khó, tàn tật, què quặt và đui mù, thì ông sẽ được phúc, bởi họ không có gì đền ơn cho ông: vì chưng, khi những người công chính sống lại, ông sẽ được đền ơn”.
Suy Niệm 1: CỐ MÀ DÒ ĐƯỜNG LỐI KHÔN DÒ CỦA THIÊN CHÚA
Thiên Chúa siêu việt, thượng trí khôn dò khôn thấu. Đó là một chủ đề lớn của Thánh Kinh mà đoạn Thư Rôma hôm nay nhắc nhớ chúng ta: “Ôi thẳm sâu thay sự giàu có, thượng trí và thông biết của Thiên Chúa! Sự phán quyết của Người làm sao hiểu được, và đường lối của Người làm sao dò được!”
Nói rằng “làm sao dò được” nhưng với hàm ý là hãy cố gắng mà dò, cố gắng mà thấu hiểu ngần nào có thể, để vượt qua những sự khôn ngoan thuần tuý nhân loại và tiếp cận đường lối của Thiên Chúa. Đây là dự án cho cả đời Kitô hữu.
Dĩ nhiên, sự cố gắng thăm dò và thấu hiểu dần dần đường lối Thiên Chúa phải bắt đầu từ thái độ căn bản là khiêm cung nhìn nhận sự giới hạn, bất lực và khốn khổ của mình. Như tâm tình của Thánh vịnh 68: “Phần con, con đau khổ cơ hàn; lạy Chúa, xin gia ân phù trợ, bảo toàn thân con… Các bạn khiêm cung, hãy nhìn coi và hoan hỉ, các bạn tìm kiếm Chúa, lòng các bạn hãy hồi sinh: vì Chúa nghe những người cơ khổ”…
Ta cần Thiên Chúa cảm thương tình trạng bất lực và khốn khổ của ta, thì đồng thời Chúa muốn ta cũng biết thấu hiểu và cảm thương các anh chị em nghèo hèn túng khổ nhất của mình. Chúa Giêsu gợi ý về điều này khi Người được mời đến dự một bữa tiệc tại nhà một người biệt phái: “Khi ông dọn tiệc, ông hãy mời những người nghèo khó, tàn tật, què quặt và đui mù, thì ông sẽ được phúc, bởi họ không có gì đền ơn cho ông: vì chưng, khi những người công chính sống lại, ông sẽ được đền ơn”…
Làm ơn để được đáp đền, đó là đường lối thông thường của con người chúng ta. Còn quảng đại chia sẻ một cách vô cầu, chỉ vì thương cảm hoàn cảnh của người ta… thì đó là đường lối của chính Thiên Chúa. Đức thánh cha Lê ô XIV đã bắt đầu triều đại giáo hoàng của ngài bằng một văn kiện giáo huấn nhấn vào tình thương và sự quan tâm chăm sóc người nghèo như cốt lõi của Kitô giáo… (x. Tông huấn Dilexi Te, 4.10.2025).
Một Giáo hội nghèo của người nghèo! Đó là chọn lựa của chúng ta trong cuộc canh tân Giáo hội hôm nay… Và đó là … đường lối của Thiên Chúa!
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
………………………………..
Suy Niệm 2: BÁC ÁI: TRỌNG TÂM CỦA KITÔ GIÁO
Thánh Phaolô, trong bài đọc 1 hôm nay, trình bày cho chúng ta sự trung thành của Thiên Chúa trong tình yêu của Ngài. Theo thánh nhân, “một khi Thiên Chúa đã ban ơn và kêu gọi, thì Người không hề đổi ý” (Rm 11:29). Thiên Chúa đã ban ơn và kêu gọi chúng ta đến đời sống vâng phục. Tuy nhiên, điều cần phải biết là sự vâng phục của chúng ta cũng là do lòng thương xót của Thiên Chúa: “Quả thế, Thiên Chúa đã giam hãm mọi người trong tội không vâng phục, để thương xót mọi người” (Rm 11: 32).
Điểm thứ hai trong bài đọc 1 đáng để chúng ta suy gẫm là sự thẳm sâu của mầu nhiệm Thiên Chúa, nhất là đường lối của Ngài: “Sự giàu có, khôn ngoan và thông suốt của Thiên Chúa sâu thẳm dường nào! Quyết định của Người, ai dò cho thấu! Đường lối của Người ai theo dõi được! Thật vậy, ai đã biết tư tưởng của Chúa? Ai đã làm cố vấn cho Người? Ai đã cho Người trước, để Người phải trả lại sau?” (Rm 11:33-35).
Bài Tin Mừng hôm nay là phần đầu của những lời giảng dạy đầy khôn ngoan của Chúa Giêsu như một thực khách. Thánh Luca xây dựng trình thuật những lời giảng dạy này trên đề tài chọn chỗ nhất. Chúng ta có thể phân bài Tin Mừng hôm nay thành hai phần: Phần 1 (Lc 14:12) nói về những người mà theo lẽ tự nhiên chúng ta sẽ mời khi đãi tiệc và trong phần 2 (Lc 14 13-14), Chúa Giêsu chỉ ra cho chúng ta phải mời những ai khi đãi tiệc. Bài Tin Mừng hôm nay được đặt trong bối cảnh của bữa tiệc và xảy ra trong ngày sa bát (x. Lc 14:12). Chi tiết này đưa chúng ta về với tinh thần vui tươi, hạnh phúc khi có Chúa Giêsu hiện diện hay đúng hơn khi đến với Chúa vào ngày sa bát [Chúa Nhật hay mỗi ngày]. Nói cách khác, ở đâu có Chúa Giêsu hiện diện, ở đó có niềm vui và sự tụ họp của tất cả mọi người, nhất là những người không được may mắn.
Phần 1 trình bày cho chúng ta khuynh hướng tự nhiên của con người mà Chúa Giêsu muốn mỗi người chúng ta phải vượt qua: “Khi nào ông đãi khách ăn trưa hay ăn tối, thì đừng mời bạn bè, anh em, hay bà con, hoặc láng giềng giàu có, kẻo họ cũng mời lại ông, và như thế ông được đáp lễ rồi” (Lc 14:12). Những lời này chỉ rõ cách đối xử tự nhiên của con người, đó là dựa trên sự “công bình,” đó là “trả lại cho người khác những gì thuộc về họ.” Nói cách cụ thể, người ta cho mình cái gì, thì mình sẽ trả lại như thế. Đây chính là cách đối xử theo lẽ tự nhiên của con người.
Những lời trong phần 2 đưa chúng ta về trọng tâm của Kitô Giáo: “Trái lại, khi ông đãi tiệc, hãy mời những người nghèo khó, tàn tật, què quặt, đui mù. Họ không có gì đáp lễ, và như thế, ông mới thật có phúc: vì ông sẽ được đáp lễ trong ngày các kẻ lành sống lại” (Lc 14:13-14). Qua những lời này, Chúa Giêsu muốn dạy các môn đệ của Ngài phải vượt qua cách đối xử tự nhiên, đó là đối xử dựa trên sự công bình. Những người theo Chúa Giêsu phải đối xử với người khác dựa trên đức bác ái.
Lm. Anthony, SDB.
……………………………..
Suy Niệm 3: Hãy có tinh thần chia sẻ
- Qua bữa tiệc hôm qua, Đức Giêsu đã dạy thực khách bài học về khiêm nhường (Lc 14,7-11), hôm nay Ngài lại dạy thêm bài học về việc chia sẻ, biết cho đi. Trong đời thường, mấy ai cho đi mà không cần lấy lại : “bánh ít cho đi, bánh quy cho lại”, hay Tây phương cũng có câu : “Do ut des” : tôi cho anh để anh cho lại. Cho đi mà không được lại thì tinh thần dần dần sẽ phai nhạt, vì người ta chỉ đến với nhau khi thấy có lợi cho chính mình. Đàng này, Đức Giêsu lại dạy : thi ân cho người mà không cần đáp trả. Làm ơn cho người không có khả năng đền đáp, cho bất cứ người nào cần, chứ không “lựa mặt”. Chúng ta đã chọn lối sống nào của người đời hay của Đức Giêsu ?
- Thật sự mà nói, thường thì mọi người chúng ta làm cái gì cho nhau cũng muốn có qua có lại, thậm chí tham lam theo kiểu “thả con tép bắt con tôm”, “thả con săn sắt bắt con cá rô”, hoặc “Có đi có lại mới toại lòng nhau”. Tự bản chất chúng ta cho thấy có một sự phân biệt đối xử bất bình đẳng giữa giầu và nghèo, khi dọn tiệc, chúng ta vẫn ưu tiên mời người giầu, và nếu đang lúc dùng bữa, gặp người giầu chúng ta vẫn dễ dàng mời họ hơn thấy một người ăn mày đi qua…
Nói tóm lại, chúng ta bỏ ra thì muốn thu lại, thậm chí muốn thu lại hơn gấp nhiều lần, chứ ít ai trong chúng ta có được một lòng quảng đại chia sẻ cho những người nghèo khó. Chúng ta vẫn lấy tiêu chuẩn “công bằng kiểu làm ăn kinh tế” để đối xử với nhau, thì điều này chúng ta là Kitô hữu cũng chẳng hơn gì, vì người ngoại họ cũng làm được hơn cả chúng ta, bởi làm việc lành mà được đáp lại, nghĩa là được thưởng công rồi, nên chẳng còn công phúc gì trước mặt Thiên Chúa cả (Hiền Lâm).
- Nhưng trong Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu lại đưa ra một cái nhìn khác, đó là lòng bác ái vô vị lợi :”Khi ông đãi tiệc, hãy mời những người nghèo khó, tàn tật, què quặt, đui mù. Họ không có gì đáp lễ và như thế ông mới thật có phúc” (Lc 14,13).
Gương bác ái vô vị lợi có thể tìm thấy trong chính đời sống của Đức Giêsu. Ngài là hiện thân của tình yêu Thiên Chúa và tình yêu này được biểu lộ trong việc nhập thể. Đây là tình yêu vô biên đến gặp con người ở tầm mức nhân loại, bởi vì khiêm nhường là một trong những bộ mặt của tình yêu. Đức Giêsu đã xuống ngang tầm mức những kẻ nhỏ bé, yêu đuối; Ngài không tìm địa vị cao sang nổi bật, nhưng quan tâm đến những kẻ nghèo khó, bệnh tật, những kẻ bị xã hội ruồng bỏ.
- Tình thương của Đức Giêsu không đòi hỏi phải có đi có lại. Ngài đi tìm kẻ nghèo khổ để ban ơn, mà không làm cho họ mặc cảm hay nghĩ ngợi là mình chẳng có gì đền đáp. Ngài mời gọi tất cả, nhất là những người nghèo khó, vì chỉ có họ mới dễ dàng chấp nhận lời mời dự tiệc Thiên Chúa. Về mặt thiêng liêng, những người nghèo là những người không khoe khoang về kiến thức, đức hạnh, hay bất cứ ưu điểm nào của mình; họ ý thức thân phận của mình : nhận ân huệ của Thiên Chúa mà không có gì để dâng lại; họ chỉ biết một điều là sẵn sàng đón nhận vì ý thức rằng Thiên Chúa là Đấng tốt lành và đầy lòng thương xót. Và đó là điều Thiên Chúa chờ mong nơi họ (Mỗi ngày một tin vui).
- Cậu bé đói lả ăn cắp ổ bánh mì bị chủ quán bắt được. Cậu bị đánh, bị chửi. Thấy vậy, ông chủ quán phở kế bên trả tiền cho cậu và cho cậu thêm một tô phở mang về. Sau này, ông chủ quán phở lâm bệnh, phải nhập viện. Đứa con gái ông không thể trả tiền viện phí. Vị bác sĩ chữa trị đã thanh toán viện phí, kèm theo dòng chữ :”Viện phí của ông đã được thanh toán cách đây hơn 20 năm bằng một ổ bánh mì và một tô phở”.
Trong bài Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu dạy chúng ta bài học về cách làm ơn và cho đi. Ngài không dạy chúng ta làm ơn cho những người có khả năng đáp trả, nhưng cho những người thiếu thốn, nghèo khó. Khi ấy, chính Thiên Chúa sẽ thay họ trả cho chúng ta.
Đức Giêsu là tấm gương sáng chói về tinh thần cho đi cách quảng đại. Ngài đã “trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ” để đến với con người, sống như con người, hiến dâng mạng sống cho con người, mà không đòi hỏi bất kỳ sự trả ơn, đền đáp nào.
- Truyện : Tôi muốn cho chị được hạnh phúc.
Mẹ Têrêsa Calcutta đã thiết lập một căn nhà để tiếp đón tất cả những người hấp hối không có nơi nương tựa. Vì Mẹ muốn tạo điều kiện để những người nghèo khổ này được tìm thấy một cái chết xứng đáng với phẩm giá con người.
Một buổi tối nọ, người ta đưa đến một người đàn bà bị kiệt sức vì đói khát và bệnh tật. Mẹ Têrêsa đã đích thân săn sóc với tất cả sự ưu ái và dịu hiền của một người mẹ. Sau khi đã hồi sức, người đàn bà mở tròn đôi mắt đẫm lệ và thì thào với mẹ Têrêsa :”Thưa bà, tại sao bà lại săn sóc tôi như thế”?
Với tất cả lòng ưu ái, mẹ Têrêsa đã trả lời :”Bởi vì tôi muốn cho chị được hạnh phúc”.Trên khuôn mặt nhợt nhạt của người bệnh bỗng bừng sáng lên một niềm vui. Bà cố gắng để thì thào với Mẹ :”Xin bà hãy lặp lại câu đó một lần nữa đi”.
Mẹ Têrêsa mỉm cười nói :”Phải, tôi muốn cho chị được hạnh phúc”. Và như một điệp khúc không bao giờ ngừng, người đàn bà tiếp tục thều thào :”Xin bà hãy lặp lại một lần nữa đi”.
Cuối cùng bà ta cố nắm lấy tay mẹ Têrêsa đặt lên ngực, như muốn níu kéo một chút hơi ấm của tình người, hơi ấm của hạnh phúc mà chỉ ai có lòng quảng đại mới ban phát được.Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, Gp. Đà Lạt