BÀI ÐỌC I: Rm 16, 3-9. 16. 22-27
Anh em thân mến, tôi xin gởi lời chào bà Prisca và ông Aquila, là những người cộng sự viên của tôi trong Ðức Giêsu Kitô, (họ đã liều mất đầu để cứu mạng sống tôi; không chỉ một mình tôi mang ơn họ mà thôi, nhưng còn tất cả các Giáo đoàn dân ngoại nữa), xin gởi lời chào Giáo đoàn đang hội họp tại nhà họ. Xin gởi lời chào Êphênêtô, người tôi yêu quý, ông là hoa quả đầu mùa trong Ðức Kitô bên Tiểu Á. Xin gởi lời chào Maria, người đã vất vả nhiều vì anh em. Xin gởi lời chào Anđrônicô và Giunia, người bà con và bạn tù của tôi; họ là những người danh vọng trong hàng các Tông đồ và đã thuộc về Ðức Kitô trước tôi. Xin gởi lời chào Ampliatô, người tôi rất yêu quý trong Chúa. Xin gởi lời chào Urbanô, cộng sự viên của chúng tôi trong Ðức Giêsu Kitô, và cả Sitakhin, người tôi yêu quý. Anh em hãy chào nhau trong cái hôn thánh thiện. Tất cả các Giáo đoàn của Ðức Kitô gởi lời chào anh em. Tôi là Tertiô, người viết thư này, xin gởi lời chào anh em trong Chúa. Caiô, người cho tôi trọ nhà, và toàn thể Giáo đoàn cũng gởi lời chào anh em. Êrastô, chủ kho bạc thị trấn, và Quartô, người anh em, xin gởi lời chào anh em. Nguyện chúc ân sủng Ðức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, ở cùng tất cả anh em. Amen. Kính chúc Ðấng có quyền năng làm cho anh em được vững vàng theo Tin Mừng tôi loan truyền, và lời giảng dạy của Chúa Giêsu Kitô, theo mạc khải mầu nhiệm được giữ kín từ đời đời, nhưng nay được tỏ bày, và nhờ các tiên tri ghi chép theo lệnh của Thiên Chúa hằng hữu, được thông tri cho các dân ngoại, để dẫn đưa họ về vâng phục đức tin. Kính chúc Thiên Chúa, Ðấng khôn ngoan độc nhất, nhờ Chúa Giêsu Kitô, kính chúc Người vinh quang muôn đời. Amen.
PHÚC ÂM: Lc 16, 9-15
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Hãy dùng tiền của gian dối mà mua lấy bạn hữu, để khi mất hết tiền bạc, thì họ sẽ đón tiếp các con vào chốn an nghỉ đời đời. Ai trung tín trong việc nhỏ, thì cũng trung tín trong việc lớn; ai gian dối trong việc nhỏ, thì cũng gian dối trong việc lớn. Vậy nếu các con không trung thành trong việc tiền của gian dối, thì ai sẽ giao phó của chân thật cho các con. “Không đầy tớ nào có thể làm tôi hai chủ: vì hoặc nó ghét chủ này và mến chủ kia; hoặc phục chủ này và khinh chủ nọ. Các con không thể làm tôi Thiên Chúa mà lại làm tôi tiền của được”. Những người biệt phái là những kẻ tham lam, nghe nói tất cả những điều đó, thì nhạo cười Người. Vậy Người bảo các ông rằng: “Chính các ông là những kẻ phô trương mình là công chính trước mặt người ta, nhưng Thiên Chúa biết lòng các ông; bởi chưng điều gì cao sang đối với người ta, thì lại là ghê tởm trước mặt Thiên Chúa”.
Suy Niệm 1: “THIÊN CHÚA GHÊ TỞM CÁC ÔNG”!
“Hãy dùng tiền của gian dối mà mua lấy bạn hữu, để khi mất hết tiền bạc, thì họ sẽ đón tiếp anh em vào chốn an nghỉ đời đời.” Nên nhớ nhé, Chúa bảo “dùng tiền của gian dối mà mua lấy bạn hữu”, chứ Chúa không dạy ta kiếm tiền một cách gian dối (tức bất lương).
Ở đây cũng liên quan đến vấn đề về ủng hộ hay đồng loã với việc làm ăn bất chính. Chẳng hạn, linh mục hay giám mục nhận tiền dâng cúng của một doanh nhân đại gia đáng ngờ trong việc làm ăn của người ấy (như buôn hàng cấm, làm các dịch vụ tội lỗi, hàng hoá giả và độc hại, bóc lột lao động, vv…), mà không ngăn chặn, khuyên răn gì cả từ góc độ một mục tử, thì chính vị mục tử trở thành vấn đề!
Vì thế, Chúa Giêsu lưu ý phải rõ ràng, trung tín trong tất cả, từ việc nhỏ tới việc lớn, chứ không ấm ớ, mập mờ, vo tròn tuỳ tiện theo ý mình mà lỗi công bằng. “Ai trung tín trong việc nhỏ, thì cũng trung tín trong việc lớn; ai gian dối trong việc nhỏ, thì cũng gian dối trong việc lớn. Vậy nếu anh em không trung thành trong việc tiền của gian dối, thì ai sẽ giao phó của chân thật cho anh em.”
Chúa hiểu chính lòng tham tiền của làm người ta hư hỏng, nên Người nhấn mạnh: “Không đầy tớ nào có thể làm tôi hai chủ: vì hoặc nó ghét chủ này và mến chủ kia; hoặc phục chủ này và khinh chủ nọ. Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa vừa làm tôi tiền của được”. Ta để ý phản ứng của giới biệt phái: Họ “là những kẻ tham lam, nghe nói tất cả những điều đó, thì nhạo cười Người”! Chúa Giêsu bị nhún vai, bĩu môi, chế nhạo đó! Ngày nay, ai rao giảng giáo huấn này của Chúa Giêsu cũng vẫn dễ bị nhún vai, bĩu môi và chế nhạo như vậy.
Nhưng chúng ta yên tâm trong đường lối của Chúa. Đừng ngả nghiêng theo thói tham lam của đời mà làm ố nhiễm lương tâm ngay thẳng của mình như những người biệt phái thời ấy. Chúa Giêsu vạch rõ sự thật nơi họ đây: “Chính các ông là những kẻ phô trương mình là công chính trước mặt người ta, nhưng Thiên Chúa biết lòng các ông; bởi chưng điều gì cao sang đối với người ta, thì lại là ghê tởm trước mặt Thiên Chúa”.
Bạn không muốn Thiên Chúa nhìn mình một cách ghê tởm, phải không?
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
……………………..
Suy Niệm 2: SỐNG TRUNG TÍN NGAY CẢ TRONG VIỆC NHỎ
Thánh Phaolô trong bài đọc 1 bày tỏ lòng biết ơn đối với những người đã hy sinh và cộng tác với thánh nhân trong công cuộc rao giảng Tin Mừng. Thánh nhân cũng gởi lời chào thăm đến từng người ngài đã gặp gỡ. Tuy nhiên, điều thánh nhân muốn chuyển tải cho họ là ngài muốn trình bày cho các tín hữu Rôma biết việc Thiên Chúa tỏ lộ vinh quang và quyền năng của Ngài qua việc cho muôn dân được nghe Tin Mừng cứu độ: “Tin Mừng đó mạc khải mầu nhiệm vốn được giữ kín tự ngàn xưa nhưng nay lại được biểu lộ như lời các ngôn sứ trong Sách Thánh. Theo lệnh của Thiên Chúa, Đấng hằng có đời đời, mầu nhiệm này được thông báo cho muôn dân biết, để họ tin mà vâng phục Thiên Chúa” (Rm 16:25-26). Trong những lời này, Thánh Phaolô cho các tín hữu Rôma biết về mục đích của Tin Mừng khi được mạc khải cho muôn dân, đó là để họ “biết, tin” và nhờ biết và tin mà họ “vâng phục” Thiên Chúa. Nói cách khác, để đón nhận và sống trọn vẹn sứ điệp Tin Mừng, chúng ta cần phải biết, tin, và vâng phục [hay đem ra thực hành]. Nhìn lại cuộc sống hằng ngày của mình, chúng ta phải chân nhận rằng, nhiều lần chúng ta chỉ thực hiện một hoặc hai hành động trên chứ không hoàn toàn sống sứ điệp Tin Mừng. Chúng ta chỉ biết mà không tin và đem ra thực hành, hoặc chúng ta biết, tin nhưng đức tin của chúng ta là một đức tin chết vì không diễn tả qua hành động bác ái. Người sống trọn vẹn sứ điệp Tin Mừng được mạc khải nơi Đức Kitô là người nỗ lực mỗi ngày để trở nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô.
Bài Tin Mừng hôm nay nằm trong phần nói về việc cần thiết phải chia sẻ những gì mình có với những người nghèo khó (Lc 16:1-31). Trình thuật này theo sau dụ ngôn Người Quản Gia Bất Lương. Chúng ta có thể chia bài Tin Mừng hôm nay thành hai phần: Phần 1 (Lc 16:9-13) thuật lại cho chúng ta việc Chúa Giêsu dạy các môn đệ cách sử dụng những gì được trao cho mình cách xứng hợp; trong phần 2 (Lc 16:14-15), Chúa Giêsu đáp lại thái độ kiêu ngạo (cười nhạo) của những người Pharisêu.
Chúa Giêsu bắt đầu lời dạy của mình bằng việc nói cho họ biết mục đích của những “Tiền Của bất chính, đó là “tạo lấy bạn bè, phòng khi hết tiền hết bạc, họ sẽ đón rước anh em vào nơi ở vĩnh cửu” (Lc 16:9). Thuật ngữ “Tiền Của bất chính” ở đây ám chỉ tất cả những gì mà chúng ta đặt trọn niềm tin của mình vào như tiền của, tài năng, v.v. Người môn đệ của Chúa Giêsu là những người biến những “của cải trần thế” thành “của cải trên trời” bằng cách chia sẻ cho người khác, nhất là những người nghèo khổ. Mệnh lệnh của Chúa Giêsu về bố thí này công nhận sự bó buộc mang tính hợp pháp của Luật và các ngôn sứ về việc bố thí (x. Lc 16:19-31). Chi tiết đầu tiên này mời gọi chúng ta nhìn lại cách thức sử dụng những gì Thiên Chúa trao ban để sinh lợi cho mình và cho người khác. Người càng đóng cõi lòng của mình không trao ban (ngay cả một nụ cười) là người cô đơn nhất; người càng chia sẻ cho người khác (không nhất thiết là của cải vật chất) là người hạnh phúc nhất.
Từ đề tài bố thí, Chúa Giêsu đưa các môn đệ qua đề tài trung tín và bất lương: “Ai trung tín trong việc rất nhỏ, thì cũng trung tín trong việc lớn; ai bất lương trong việc rất nhỏ, thì cũng bất lương trong việc lớn. Vậy nếu anh em không trung tín trong việc sử dụng Tiền Của bất chính, thì ai sẽ tín nhiệm mà giao phó của cải chân thật cho anh em? Và nếu anh em không trung tín trong việc sử dụng của cải của người khác, thì ai sẽ ban cho anh em của cải dành riêng cho anh em?” (Lc 16:10-11). Vấn đề trung tín Chúa Giêsu nói đến ở đây là việc trung tín trong đời sống hằng ngày liên quan những gì mình được giao phó. Kinh nghiệm thường ngày dạy chúng ta rằng việc trung tín hằng ngày đòi hỏi thật nhiều. Chúng ta thường thất tín trong những gì được trao ban như không trung thành trong tình yêu, trong bổn phận của ơn gọi mình, trong việc chia sẻ cho người khác một nụ cười, một lời nói tốt. Chúa Giêsu mời gọi chúng ta trung tín trong những gì là nhỏ nhặt nhất vì nếu người môn đệ không chia sẻ của cải hoặc tài năng của mình cho người khác thì sẽ không được trao cho những của cải chân thật, đó là những của cải trên trời. Điều này cho thấy có một mối liên kết giữa trung tín trong việc chia sẻ của cải trần thế với việc trao cho những của cải trên trời. Trong hai loại của cải này, Chúa Giêsu nói rõ: của cải trần thế là “của người khác.” Quả thật là thế vì khi sinh ra chúng ta không mang gì vào trong thế gian này và khi chết chúng ta cũng không mang được gì ra khỏi thế gian. Những gì chúng ta có sẽ để lại cho người khác. Chỉ có của cải trên trời là “của cải dành riêng” cho chúng ta. Nhiều khi chúng ta mải mê tìm kiếm và giữ những gì không thuộc về mình để lãng quên hay đánh mất những gì thuộc về chúng ta.
Đề tài trung tín được Chúa Giêsu đưa đến cốt lõi qua việc khẳng định lòng trung tín của người môn đệ chỉ dành riêng cho Thiên Chúa mà thôi: “Không gia nhân nào có thể làm tôi hai chủ, vì hoặc sẽ ghét chủ này mà yêu chủ kia, hoặc sẽ gắn bó với chủ này mà khinh dể chủ nọ. Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa, vừa làm tôi Tiền Của được” (Lc 16:13). Trong những lời này, Chúa Giêsu chỉ rõ cho các môn đệ rằng lòng trung tín của họ chỉ được dành riêng cho Thiên Chúa và tránh [hay giải thoát chính mình khỏi ] nô lệ cho Tiền Của. Người môn đệ tỏ lòng trung tín với Thiên Chúa qua việc chia sẻ tiền của và tài năng của mình cho người khác, nhất là những người nghèo túng. Con tim chúng ta thế nào: Hoàn toàn trung tín với Thiên Chúa hay để cho tiền của thống trị?
Bài Tin Mừng kết thúc với lời khuyến cáo của Chúa Giêsu dành cho những người Pharisêu: “Người Pharisêu vốn ham hố tiền bạc, nên nghe các điều ấy, thì cười nhạo Đức Giêsu. Người bảo họ: ‘Các ông là những kẻ làm ra bộ công chính trước mặt người đời, nhưng Thiên Chúa thấu biết lòng các ông, bởi vì điều cao trọng đối với người đời lại là điều ghê tởm trước mặt Thiên Chúa’” (Lc 16:14-15). Những lời này cho thấy những người Pharisêu là ai: Họ là những người ham hố tiền bạc, là những người giàu có trước mặt người đời nhưng không biết chia sẻ cho người khác. Họ nhạo cười việc Chúa Giêsu dạy phải chia sẻ của cải mình có cho người khác, cho người nghèo, là những người không thuộc tầng lớp của họ. Đây cũng là thái độ của nhiều người trong chúng ta. Chúng ta cũng “nhạo cười” Chúa Giêsu khi chúng ta không chia sẻ nụ cười, ánh mắt yêu thương hay tài năng của mình cho người khác, nhất là những người không thuộc “nhóm chúng ta thích.” Chúa Giêsu biết lòng mỗi người. Dù bên ngoài chúng ta có tỏ cho người khác thấy mình quảng đại yêu thương, nhưng trong lòng lại chứa đựng những giận hờn, ghen ghét thì chúng ta là những người đạo đức giả như những người Pharisêu. Hãy sống thật với Chúa, với anh chị em và với chính mình trong mọi nơi mọi lúc.
Lm. Anthony, SDB.
………………………………..
Suy Niệm 3: Dùng tiền của mua Nước Trời
- Đức Giêsu tiếp tục mời gọi mọi người phải biết lo cho tương lai vĩnh cửu, khi biết dùng những của cải đời này sao cho ích lợi cho kho tàng mai sau trong nơi vĩnh cửu, để không bị nô lệ cho những của cải thế gian, nhưng biết chọn Chúa là chủ của đời mình. Vì thế Chúa bảo chúng ta phải biết lựa chọn : chọn Chúa hay của cải, bởi vì Chúa đã nói :”Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa, vừa làm tôi tiền của được”(Lc 16, 13).
- Vào lúc khởi nguyên thế giới, Thiên Chúa đã thấy rằng tất cả những gì Ngài làm để phục vụ con người đều tốt cả. Vậy Đức Giêsu không lên án những của cải vật chất nhưng chỉ lên án việc con người sử dụng của cải cách bất chính thôi. Vì vậy, Ngài nói đến “Tiền của bất chính” như một sức mạnh nô lệ hóa con người khi khiến họ trở thành bất lương trong việc chiếm đoạt và sử dụng nó, và đặt con người dưới quyền thống trị của nó. Nhưng người ta cũng có thể dùng tiền bạc mà làm giầu cho Thiên Chúa. Thánh Phaolô viết cho Timôthêô nên khuyên người giầu có đời này “làm giầu về việc lành, ban phát rộng rãi và nghĩ đến kẻ khác, để thu góp một kho tàng sẽ làm vốn cho tương lai và để đạt được sự sống thật”.
- Trong bài Tin Mừng hôm nay Đức Giêsu đưa ra đòi hỏi :”Hãy chọn lựa giữa Thiên Chúa và tiền của”, bởi vì không ai có thể làm tôi hai chủ được. Tiền của tự nó không phải là điều xấu, nó chỉ xấu khi con người tôn thờ nó như cùng đích cuộc sống. Thật ra, không có tiền của xấu, mà chỉ có cách tìm kiếm, sử dụng xấu của con người mà thôi. Cách tìm kiếm, sử dụng trở thành xấu là khi con người bóp nghẹt tiếng nói lương tâm, chối bỏ chính mình, khước từ người anh em, chối bỏ Thiên Chúa. Kẻ tham lam là người ích kỷ, chỉ nghĩ đến mình, nhưng thực ra, họ cũng là kẻ đang tự hủy , chối bỏ cùng đích của cuộc sống (Mỗi ngày một tin vui).
- Vì thế, Tin Mừng hôm nay trước hết mời gọi chúng ta tự vấn lương tâm về thái độ của chúng ta đối với của cải trần thế mà Thiên Chúa đã tạo dựng và ban phát cho chúng ta để chúng ta hưởng dùng và phụng sự Ngài. Bao lâu của cải trần thế là phương tiện giúp con người đạt tới cùng đích, thì bấy lâu chúng ta còn là người quản lý trung tín của Thiên Chúa. Trái lại, khi tiền của đã trở thành cùng đích của cuộc sống, thì dĩ nhiên con người hiến tế cho nó không chỉ mạng sống của mình , mà còn hy sinh những gì quí giá và cao cả nhất trong trong cuộc sống, như nhân nghĩa, tình người, công bình, cũng như bác ái yêu thương.
- Con người ai mà không thích tiền, ai mà không ham có nhiều tiền để tiêu dùng. Chúa dạy cho các môn đệ bài học về việc sử dụng tiền của. Tiền bạc là “đầy tớ tốt”, nếu chúng ta biết sử dụng nó một cách hữu hiệu cho mình và cho người khác; nhưng nó lại là “ông chủ xấu”, nếu ta để tiền bạc lôi cuốn chúng ta vào chuyện bất chính, khi bất chấp mọi thủ đoạn để kiếm tiền hoặc khi sử dụng đồng tiền cho mục đích xấu. Người môn đệ Chúa hãy sử dụng tiền của cách khôn ngoan, dùng tiền để làm vinh danh Chúa và mưu ích cho phần rỗi linh hồn của mình và tha nhân (5 phút Lời Chúa).
- Gần đây ở nước Anh, bác sĩ Roger Henerson đã đặt ra cụm từ “Hội chứng ám ảnh về tiền bạc” để nói đến những triệu chứng tâm sinh lý của người quá ham mê tiền của. Ông nhận xét :”Lo lắng thái quá về tiền bạc là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tâm trạng căng thẳng”.
Hôm nay, Đức Giêsu cảnh báo các môn đệ về cám dỗ của đồng tiền. Việc đi theo Chúa đòi hỏi ta phải chọn lựa giữa Thiên Chúa hay tiền của, chúng ta không thể làm tôi hai chủ. Qua đó, Chúa muốn dạy chúng ta phải biết sử dụng tiền bạc như phương thế để mưu ích cho chính mình trên hành trình tìm kiếm Nước Trời.
- Truyện : Đồng tiền trên trời.
Một người kia suốt đời chỉ lo thu gom tiền bạc, cho nên rất giầu. Khi chết, ông còn mang túi vàng theo mình đi sang cuộc sống bên kia. Đi một hồi, ông thấy đói. Bỗng ông thấy một quán ăn bên đường, liền ghé vào. Vì hà tiện, ông hỏi người chủ quán :
– Tô cơm nhỏ này giá bao nhiêu ?
– Chỉ một đồng thôi.
– Còn tô lớn kia ?
– Cũng chỉ một đồng thôi.
Thấy rẻ, ông gọi luôn hai tô lớn. Nhưng người chủ quán bảo :
– Ở đây chỉ xài loại tiền-cho-đi thôi. Ông có không ?
Người hà tiện chỉ vào túi tiền của mình. Nhưng chủ quán nói :
– Đó chỉ là thứ tiền-lấy-vào. Ở đây không xài được.
– Thế tiền-cho-đi là tiền gì ?
– Khi còn sống, mỗi lần ông cho ai bao nhiêu đồng thì ông được bán lại bấy nhiêu đồng loại tiền-cho-đi.
Ông nhà giầu lục lọi khắp nơi trong mình nhưng chẳng có đồng nào thuộc loại tiền-cho-đi cả. Thế là ông phải nhịn đói.
Bao nhiêu đồng tiền cho đi là bấy nhiêu đồng tiền để dành cho đời sau vậy.
Lm Giuse Đinh Lập Liễm, Gp. Đà Lạt