Thứ Ba, Tuần XXI/TN

SỐNG TRUNG THÀNH VỚI SỨ ĐIỆP TÌNH YÊU

Trong bài đọc 1 hôm nay, Thánh Phaolô nhắc nhở tín hữu Thessalônikha về mối nguy hiểm của việc lắng nghe những lời “lừa dối” của người khác mà bỏ đi đời sống Tin Mừng đòi hỏi. Cụ thể hơn là việc ngày của Chúa đến gần. Ngài mời gọi các tín hữu Thessalônikha trung thành với lời Tin Mừng mà Ngài đã loan báo: “Thiên Chúa đã dùng Tin Mừng chúng tôi loan báo mà kêu gọi anh em, để anh em được hưởng vinh quang của Chúa chúng ta là Đức Giêsu Kitô. Vậy, thưa anh em, anh em hãy đứng vững và nắm giữ các truyền thống chúng tôi đã dạy cho anh em, bằng lời nói hay bằng thư từ” (2 Tx 2:14-15). Trong những lời này, Thánh Phaolô cho biết, kết quả của việc sống trung thành với sứ điệp Tin Mừng là được hưởng vinh quang của Chúa. Tuy nhiên, vinh quang của Thiên Chúa chỉ được tỏ hiện cách trọn vẹn trong thời sau hết. Vì vậy, trong khi chờ đợi ngày của Chúa đến, chúng ta cần “làm và nói tất cả những gì tốt lành” (2 Tx 2:17).

Bài Tin Mừng hôm nay tiếp tục thuật lại những lời khiển trách của Chúa Giêsu dành cho các kinh sư và những người Pharisêu. Đoạn trích gồm hai lời khiển trách: Sự bỏ qua những điều quan trọng trong Lề Luật và sự không thanh sạch bên trong của các kinh sư và những người Pharisêu. Những lời khiển trách này cũng nhắm đến mỗi người chúng ta vì cũng không ít lần chúng ta đã bỏ qua những điều quan trọng trong luật Chúa, đó là tình yêu và che đậy những điều không thanh sạch bên trong bằng đời sống trọng bề ngoài của mình.

Trong lời khiển trách thứ nhất, Chúa Giêsu khiển trách các kinh sư và những người Pharisêu về việc “quan trọng hoá” luật lệ hơn là hiểu “tinh thần” của luật. Chúa Giêsu đưa họ về với cốt lõi của luật. Ngài muốn họ [và chúng ta] không chỉ giữ luật vì luật, nhưng sống trọn vẹn tinh thần của luật, đó là “công lý, lòng nhân và thành tín” (Mt 23:23). Nhiều người trong chúng ta cũng thi hành luật [Giáo Hội hay luật dòng], nhưng chúng ta lại không lớn lên trong “công lý, lòng nhân và thành tín.” Nói cách khác, mục đích của luật là giúp chúng ta sống công bình hơn, yêu thương hơn và trung thành với ơn gọi của mình hơn. Khi chúng ta không đạt đến điều này thì thật khốn cho chúng ta, vì chúng ta cũng chỉ là những người đạo đức giả. Chúng ta chỉ giữ luật “theo mặt chữ,” nhưng lại bỏ quên những điều quan trọng nhất trong Lề Luật, đó là mến Chúa và yêu người. Một chi tiết khác chúng ta cần lưu ý trong lời khiển trách thứ nhất là câu: Các điều này vẫn cứ phải làm, mà các điều kia thì không được bỏ” (Mt 23:23). Câu này ngụ ý nói đến lối nhìn của cộng đoàn Thánh Mátthêu, là cộng đoàn Kitô hữu có gốc Do Thái, về Lề Luật. Theo lối nhìn này, toàn bộ Torah phải được tuân giữ, nhưng không theo lối giải thích của các kinh sư và những người Pharisêu, mà theo lối giải thích của Chúa Giêsu (x. Mt 5:17-20).

Theo các học giả Kinh Thánh, trong lời khiển trách thứ hai chúng ta nhận ra cuộc tranh luận giữa hai trường phái Do Thái Giáo lớn thời đó, đó là hai trường phái của Hillel và Shammai. Cuộc tranh luận này liên quan đến vấn đề rửa chén đĩa. Nhưng nó không dừng lại ở nghi thức, nhưng trở thành một vấn đề luân lý. Chúng ta nhận ra điều này trong những lời sau: “Các người rửa sạch bên ngoài chén đĩa, nhưng bên trong thì đầy những chuyện cướp bóc và ăn chơi vô độ” (Mt 23:25). Sử dụng hình ảnh về “nghi thức rửa” chén bát, Chúa Giêsu nói về việc xem lại “động lực” bên trong khi thực hiện hành vi. Hay nói cách khác, những hành động bên ngoài phải đi đôi với thái độ nội tâm. Nếu động lực làm việc không tốt, thì dù hành động bên ngoài có được “khen thưởng” bởi nhiều người thì hành động đó vẫn không có giá trị gì trước mặt Chúa. Điều này giúp chúng ta hiểu lời khuyến cáo của Chúa Giêsu: “Hỡi người Pharisêu mù quáng kia, hãy rửa bên trong chén đĩa cho sạch trước đã, để bên ngoài cũng được sạch” (Mt 23:26). Trong những lời này, Chúa Giêsu khẳng định về động lực bên trong là yếu tố mang lại giá trị cho việc thể hiện ra bên ngoài. Một hành động phát xuất từ tình yêu thì dù có nhỏ bé vẫn có giá trị hơn một hành động vĩ đại nhưng phát xuất từ việc tìm lợi ích riêng cho chính mình. Chúng ta đang làm việc với động lực gì?

……………………………………………….

Suy Niệm 3: 

Chúa than trách các luật sĩ và biệt phái

Chúa Giêsu tiếp tục than trách các luật sĩ và biệt phái : họ lo nộp thuế thập phân đầy đủ, còn những điều luật quan trọng như công bình, bác ái, thành tín  thì họ lại không tuân giữ… Họ lại rửa sạch chén đĩa, còn lòng họ thì đầy dẫy thói gian tham, cướp bóc… Đúng thật là họ giả hình. Họ chỉ lo sạch sẽ bên ngoài mà không lo sạch tội bên trong ; họ lo giữ mọi thứ luật nhỏ nhặt mà lại bỏ  các luật quan trọng chính yếu.

Chú trọng vào cái tùy thuộc mà bỏ quên điều chính yếu.

Chúa Giêsu gay gắt lên án các luật sĩ và biệt phái giữ tỉ mỷ các khoản luật nhỏ, nhưng lại sống thiếu đức công bằng bác ái. Họ sẵn sàng nộp thuế thập phân về bạc hà, thì là, rau húng, là những thứ hoa mầu phụ không bắt buộc, trong khi luật Maisen chỉ qui định nộp thuế thập phân các sản phẩm từ hoa mầu ruộng đất , mà họ lại bỏ qua những điều quan trọng  nhất trong Lê luật là công lý, lòng nhân và thành tín.

Điều Chúa muốn là :”Các điều này vẫn cứ phải làm, mà các điều kia thì không được bỏ”. Nghĩa là trong khi chúng ta vẫn tuân giữ những điều luật quy định từ tôn giáo đến xã hội, nhưng cũng đồng thời phải sống đức công bình, lòng nhân và thành tín. Tóm lại, hãy tuân giữ lề luật không phải câu nệ theo mặt chữ, mà với cả lòng yêu mến và bác ái với mọi người.

Chú trọng vào cái mã bên ngoài.

Các luật sĩ và biệt phái xưa lời nói không đi đôi với việc làm, nói một đàng làm một nẻo, lo tô vẽ cho cái bề ngoài nhằm che đậy sự xấu xa lợi dụng trong lòng họ :”Họ lo rửa sạch bên ngoài, nhưng bên trong thì đầy những chuyện cướp bóc và ăn chơi vô độ”.

Những người biệt phái diện đồ Kinh Sư để giảng dạy Thánh Kinh và đại diện dân để dâng của lễ, thực ra, họ làm điều đó không vì lòng mến Chúa mà đó là cái nghề để được hưởng tiền đóng góp – tiền thuế của dân, nhất là tiền dâng cúng của những người nghèo. Họ giả bộ đạo đức để được tiếng khen và được dân tin tưởng xin họ cầu nguyện, nhưng thực chất dưới cái vỏ bọc Kinh Sư ấy là một sự thối nát như “mồ mả tôi vôi” (Hiền Lâm).

Thuế thập phân là loại thuế trích từ một phần mười lợi tức của vụ mùa hằng năm dâng cho Thiên Chúa (Đnl 14,22-24) dành cho việc thờ phượng Đức Chúa ở Đền thờ, và chu cấp cho những người làm việc ở đó. Thuế này mang ý nghĩa : Thiên Chúa được nhìn nhận như là chủ sở hữu của mọi sự, đặc biệt dân Chúa bầy tỏ lòng biết ơn với của cải Thiên Chúa ban cho. Ngoài khoản thuế thập phân trên đây, người biệt phái còn nộp thêm một phần mười hoa mầu của bạc hà, thì là, rau húng, là những thứ hoa mầu phụ không bắt buộc. Chúa Giêsu trách họ chú trọng đến việc nộp thuế phụ này, đang khi sao lãng những điều quan trọng, căn bản nhất trong Lề luật là sự công bằng, lòng nhân và thành tín, là những điều phải được đặt lên hàng đầu (5 phút Lời Chúa).

Tuy nhiên, vụ hình thức hay giả hình không chỉ là nét đặc thù của những biệt phái thời Chúa Giêsu. Ở thời đại nào, nó cũng vẫn là cơn cám dỗ triền miên đối với các Kitô hữu. Chúng ta dễ có khuynh hướng trau chuốt bề ngoài để che đậy những xấu xa bẩn thỉu bên trong. Dĩ nhiên, xã hội nào cũng phải có những ràng buộc nhằm tạo nên trật tự và hài hòa. Nhưng nếu sự hài hòa đó không là thể hiện của trật tự nội tâm con người, thì nó chỉ là một cái vỏ giả tạo. Triết gia Trung hoa là Vương Dương Minh đã đưa ra lý tưởng “Nội thánh ngoại vương”, cái diện ngoại vương giả thanh lịch phải là phản ánh chính sự thánh thiện nội tâm (Mỗi ngày một tin vui).

Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta nhìn lại cách sống đạo của chúng ta. Nếu dạ chính trực, lòng nhân nghĩa chưa thực sự là động lực thúc đẩy và hướng dẫn mọi sinh hoạt tôn giáo của chúng ta, thì có lẽ chúng ta không hơn gì những biệt phái thời Chúa Giêsu : chúng ta chỉ quan tâm đến cái bề ngoài mà quên đi cái cốt lõi của đạo là tình yêu.

Truyện :  Sống đạo nửa vời.

Một buổi sáng lạnh lẽo và gió lớn, khoảng 2 giờ sáng, chuông điện thoại nhà xứ bỗng reo vang. Có tiếng hốt hoảng la lên :”Cha ơi, cha nhanh đến xức dầu cho ngoại con với”.

Vì nhà của người gọi điện thoại  cách xa nhà xứ một cánh rừng lầy lội, cha xứ đành phải đi bộ. Khi đi được một đoạn giữa cánh rừng, ngài chợt thấy xuất hiện một bóng đen cầm súng bước ra  từ giữa bụi cây và truyền lệnh :”Đưa tiền đây”!.

Cha xứ hốt hoảng run rẩy bảo tên cướp rừng rằng :”Ví tiền của tôi ở trong áo khoác”, và khi ngài đưa tay mở nút áo khoác để lấy ví tiền, tên cướp nhận ra người đứng trước mặt mình là một linh mục, hắn liền ấp úng nói :”Ôi ! Con không biết là cha. Con xin lỗi, xin cha cất tiền đi”.

Bình tĩnh lại, cha xứ mời hắn một điếu thuốc, nhưng hắn vội lắc đầu và nói :”Không, con cám ơn cha, trong Mùa Chay con có thói quen không hút thuốc”.

Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, Gp. Đà Lạt