Tựa như cá hồi chấp nhận lao ghềnh, vượt thác, vâng theo tiếng gọi nội tại để ngược dòng trở về nguồn. Người tu sĩ cũng vậy. Tình yêu Đức Kitô thôi thúc mãnh liệt từ sâu thẳm tâm hồn; là động lực để họ kiên trì, bền bỉ, vượt qua mọi trở ngại. Họ đặt cả đời mình trong kế hoạch của Thiên Chúa…
Nếu như nhà văn Nguyễn Nhật Ánh trong một tác phẩm của ông có viết: “Bạn cũng biết rồi đó, cái tên khi được cha mẹ đặt cho một cách ngẫu nhiên, nhưng chính cách sống của bạn đã không ngừng chưng cất cái tên của mình qua năm tháng, giúp cho nó tỏa hương”; và cũng có người nói rằng: mỗi cái tên có một sức mạnh riêng và tên tạo ra bản sắc và qua nó những người xung quanh biết đến chúng ta. Như con cá hồi, những giá trị tinh thần mà tên gọi của chúng mang theo là lời khẳng định về bản năng tự nhiên, về sự kiên cường và đầy nghị lực của loài cá này đủ để tỏa hương và đáng được nể phục. Tuy chỉ là những sinh vật nhỏ bé, nhưng cuộc đời của chúng là một hành trình ngược dòng đầy gian nan, chứa đựng đầy sự nguy hiểm và bi tráng. Chúng không bao giờ từ bỏ, dù con đường phía trước luôn đầy những khó khăn và nguy hiểm. Cuối cùng, sau những nỗ lực lớn lao, chúng trở về nơi đã được sinh ra để hoàn thành sứ mệnh thiêng liêng của đời mình, và đó cũng là ý nghĩa mà loài cá ấy được gọi tên.
Cá hồi được sinh ra trong dòng nước ngọt mát của thượng nguồn, sống những năm tháng tuổi thơ êm đềm, học cách săn mồi, đến khi đủ lớn, chúng theo các dòng sông bơi ra đại dương, nơi chúng có thể thỏa sức vẫy vùng. Khi di chuyển từ nguồn nước ngọt ra vùng nước mặn, cá hồi phải thích nghi với những thay đổi lớn về nhiệt độ, độ mặn và dòng chảy. Cơ thể của chúng phải điều chỉnh để duy trì cân bằng nội môi, đây là một thử thách sinh lý lớn với nó trong môi trường mới.
Sau nhiều năm sinh sống và phát triển nơi biển cả, cá hồi nhận biết được tiếng gọi của quê hương và bắt đầu hành trình ngược dòng trở về nơi đã sinh ra. Chúng sẽ trải qua hành trình dài 3000 dặm. Con đường về nguồn cội là một thử thách cam go, cá hồi phải đối mặt với những gian nan, thử thách hết sức khắc nghiệt. Chúng phải dùng sức dẻo dai của mình để luồn lách qua từng khe suối, bờ đá hiểm trở và luôn phải đối mặt với những kẻ thù, như gấu, sói… đang rình rập. Thế nhưng điều đó vẫn không làm loài cá này chùn bước. Do bản năng sinh tồn mãnh liệt, khao khát được sinh sản và nối tiếp nòi giống đã thôi thúc chúng kiên trì, bám trụ, không ngừng vươn lên. Chúng lao mình vào dòng nước xiết, vượt qua những thác ghềnh hiểm trở, thậm chí phải nhảy lên khỏi mặt nước để tiến về phía trước. Sau hành trình ngược dòng hàng ngàn cây số, chúng dường như đuối sức và trở nên xơ xác. Trong số 4.000 quả trứng cá ban đầu mà cá mẹ sinh ra, cuối cùng chỉ có 2 con cá trưởng thành về được đến nơi nhà của mình. Khi về đến nơi mình đã sinh ra, cá hồi không nghỉ ngơi, nhưng tìm cho mình một chỗ an toàn, chúng bắt đầu từng cặp từng đôi đào hố đẻ trứng. Sau khi đẻ trứng xong, chúng kiệt sức và từng cặp từng cặp chết đi, rồi thả mình trôi theo dòng nước, để lại những sinh mầm, hứa hẹn một dòng đời mới.
Hành trình của cá hồi thật cảm động! Đời của chúng tuy ngắn ngủi nhưng thật sâu sắc. Chúng sinh ra, lớn lên, vươn mình ra đại dương rồi lại ngược về nguồn để cống hiến cho cuộc đời những mầm sống mới. Hành trình ấy, như một ẩn dụ đầy ý nghĩa và cao cả về sứ mệnh của người tu sĩ.
Quả vậy, người tu sĩ hôm nay sống giữa dòng đời xô đẩy, chìm nổi bất định và cũng đầy cạm bẫy, hiểm nguy. Nhưng với mục đích và lý tưởng đời mình, họ hiến thân cho Đức Kitô với tất cả tình yêu. Họ sẵn lòng hòa mình vào dòng chảy của thế gian và can đảm dấn thân. Họ quên mình cách quảng đại, hy sinh nhu cầu sở hữu và quyền tự do điều khiển đời mình. Họ can đảm lội ngược dòng với những trào lưu của con người hôm nay. Đang khi thế gian tìm kiếm sự giàu có, hưởng thụ vất chất, tự do cá nhân, vinh quang và sự nghiệp, thì người tu sĩ lại được thôi thúc bởi tình yêu Thiên Chúa: “Tôi không muốn biết đến điều gì khác ngoài Đức Giêsu Kitô mà là Đức Giêsu Kitô chịu đóng đinh vào thập giá” (1 Cr 2, 2). Họ chọn Đức Kitô là gia nghiệp mãi mãi và tự nguyện trở nên người nghèo của Tin Mừng để sống cuộc đời thanh đạm và cô tịch.
Nếu có ai đó hỏi rằng người tu sĩ có khao khát yêu và được yêu không vì đó là nhu cầu nhân bản của con người. Thật ra, họ không phủ nhận điều đó, nhưng một khi đã chọn Đức Kitô là đối tượng duy nhất của đời mình, họ sẵn sàng hy sinh hạnh phúc cá nhân, khước từ tình yêu lứa đôi để dâng hiến trọn đời cho Chúa và cống hiến hết mình cho tha nhân. Họ chọn cuộc sống thanh bần, đơn sơ, không vướng bận vào những ràng buộc của thế trần để tâm hồn luôn hướng về Chúa, như bông sen nở giữa bùn lầy vẫn thanh tao và thuần khiết, tỏa hương thơm ngát cho đời. Họ ý thức rằng ái tình trần thế, dù đẹp đẽ đến đâu, cũng chẳng thể so sánh với tình yêu cao vời mà Chúa đã dành cho họ. Dòng đời vẫn cứ chảy xiết, nhưng họ kiên định, dũng cảm lội ngược dòng, không ngừng chiến đấu và thắng vượt bản thân để thuộc trọn về Ngài.
Tựa như cá hồi chấp nhận lao ghềnh, vượt thác, vâng theo tiếng gọi nội tại để ngược dòng trở về nguồn. Người tu sĩ cũng vậy. Tình yêu Đức Kitô thôi thúc mãnh liệt từ sâu thẳm tâm hồn; là động lực để họ kiên trì, bền bỉ, vượt qua mọi trở ngại. Họ đặt cả đời mình trong kế hoạch của Thiên Chúa; để rồi họ luôn vui tươi vâng theo Thánh ý trong mọi hoàn cảnh sống, sẵn sàng từ bỏ ý riêng, vâng phục quyền bính, tuân theo luật dòng, và khiêm nhường lắng nghe tha nhân…Dẫu biết rằng cuộc hành trình thì trắc trở, nhiều phong ba, bão tố, nhưng người tu sĩ không lo sợ, Lời của Chúa luôn trấn an họ: “Thầy đây đừng sợ!” (Ga 6, 20). Vì vậy họ sẵn sàng trả giá cho hành trình lội ngược dòng, nỗ lực liên lỉ, vượt thắng chính mình để đi cho đến hết cuộc đời. Họ xác tín rằng tin yêu và hy vọng sẽ giúp người tu sĩ đủ sức lao mình về phía trước để mong chiếm được phần thưởng Nước Trời. Họ tin vào lời hứa của Chúa: “Ai bền đỗ đến cùng sẽ được cứu thoát” (Mt 10,22).
Hành trình lội ngược dòng của cá hồi là biểu tượng cho sự kiên trì, sức mạnh nội tại, lòng dũng cảm và tình yêu thương của người tu sĩ. Bài học từ cá hồi không chỉ dành cho người tu sĩ, nhưng là nguồn cảm hứng, động viên cho tất cả mọi người. Bởi trong cuộc sống, ai cũng phải đối mặt với những thử thách, khó khăn. Nhờ tính kiên trì, lòng dũng cảm và tình yêu thương sẽ giúp mỗi người chúng ta vượt qua mọi thử thách, để đời này thêm phần đẹp đẽ và an yên hơn.
Cầu nguyện
Lạy Chúa Giêsu, là những tu sĩ, chúng con sống giữa đời như chiếc thuyền nhỏ giữa dòng nước xiết. Tình yêu Chúa thôi thúc chúng con quay lưng với danh lợi, tình ái, chối bỏ những cám dỗ vật chất để thuộc trọn về Ngài. Xin thêm ơn sức mạnh và lòng kiên trì để chúng con biết trung tín với Chúa, luôn trở nên ánh sáng, thắp lên niềm hy vọng cho đời và sẵn sàng can đảm tiếp tục lội ngược dòng, biến những gian nan trắc trở thành cơ hội để làm vinh danh Chúa và đem lại hạnh phúc cho muôn người. Amen
Anna.