Người tình nương trong sách Diễm Ca đi tìm người mình yêu mà không gặp. Tìm mà không gặp! Điều này được nhắc đến hai lần, như muốn nhấn mạnh. Không gặp, quay quắt, nên cầu cứu sự giúp đỡ của các ‘lính canh’: “Các anh có thấy người tôi yêu không?”… Vẫn vô vọng! … Cuối cùng, người tình nương ấy ĐI QUA KHỎI họ, thì bất chợt gặp được người mình yêu!
Mađalêna đi tìm Thầy Giêsu, đúng hơn: đi tìm thi thể Thầy. Không gặp! Đầy lo lắng, chị chạy đi báo cho nhóm các ông… Rồi nhoà nước mắt níu lấy “hai thiên thần mặc áo trắng” – mà chẳng cần biết đó là thiên thần hay gì gì – như để bắt đền: “Người ta đã lấy mất xác Chúa tôi, và tôi không biết người ta đã để Người ở đâu?”… Mađalêna QUAY LẠI, thấy ‘bác giữ vườn’, lại níu, lại bắt đền: “Ông ơi, nếu ông mang xác Người đi đâu rồi, thì xin chỉ cho tôi, để tôi nhận lại”. ‘Bác giữ vườn’ gọi tên ‘Maria’, chị QUAY LẠI một lần nữa, và lúc này mới nhận ra đó là Thầy. Thật lạ lùng là Thầy không đang chết mà đang sống đây!
Đó là cả một kinh nghiệm về mầu nhiệm TÌM và GẶP. Chính động lực tình yêu (từ trong trái tim) thúc đẩy người ta đi tìm. Nhưng tìm bằng sức mình, không gặp! Tìm bằng níu bám sự giúp đỡ của những người khác, cũng không gặp! Tìm từ quan điểm, từ kinh nghiệm của mình, không gặp! Sự gặp gỡ rốt cuộc xảy ra không do mình tìm được, mà đúng hơn do ĐẤNG ẤY cho phép gặp. Chính Chúa tìm con người đúng hơn là con người tìm Chúa. Và Chúa thật bất ngờ, thật khác hẳn sự mường tượng của con người. Đây là ý nghĩa của việc người tình nương ‘ĐI QUA KHỎI họ’ trong sách Diễm Ca, cũng là ý nghĩa của việc Mađalêna QUAY LẠI trong câu chuyện gặp Chúa. Phải quay lại, phải đổi hướng nhìn, thì mới gặp ĐẤNG ẤY!
Còn nữa. Chúa Phục sinh nói với Mađalêna: “Đừng giữ Thầy lại, vì Thầy chưa về cùng Cha”… Có lẽ Mađalêna muốn quì sụp xuống ôm lấy chân Thầy để ‘cảm giác’ Thầy cách tự nhiên. Nhưng Chúa Giêsu can ngăn. Tương quan với Chúa giờ đây phải vượt quá cảm giác tự nhiên – như lời thánh Phao lô: “Từ nay chúng ta không còn biết ai theo xác thịt nữa. Mặc dù nếu chúng ta đã biết Ðức Kitô theo xác thịt, thì giờ đây chúng ta không còn biết như thế nữa” (2Cr 5,14-17).
Mặt khác, “đừng giữ Thầy lại” cũng có nghĩa rằng chị đã gặp Thầy đây, nhưng chị vẫn không hoàn toàn nắm giữ được Thầy đâu – chị vẫn còn khao khát và vẫn còn tìm kiếm Thầy đó, cho đến khi cùng… về với Cha! Thánh Augustino diễn tả điều này bằng lời được nghe từ Chúa nói: “Ngươi TÌM TA VÌ NGƯƠI ĐÃ GẶP TA”. Khát vọng Chúa là khát vọng khôn nguôi. Yêu Chúa là thứ tình yêu chỉ được lấp đầy trong vĩnh cửu! Không gì ngô nghê bằng ý nghĩ rằng mình đã biết Chúa đủ!
Một lần nữa, thánh Augustino diễn đạt kinh nghiệm của mình, đúng y như kinh nghiệm của thánh Maria Mađalêna, và cũng là kinh nghiệm của tất cả các thánh, của linh đạo Kitô giáo: “Lạy Chúa, Chúa đã tạo nên con cho Chúa, vì thế con còn khắc khoải hoài, cho tới khi nào được nghỉ yên trong Chúa!”
Lm. Lê Công Đức, PSS.