Một bản tin gần đây từ Kentucky đã tiết lộ một rủi ro nhỏ nhưng rõ ràng liên quan đến việc hiến tặng nội tạng, một rủi ro nhấn mạnh đến giáo lý quan trọng của Giáo hội về cách thức quá trình hiến tặng nội tạng của một người phải diễn ra.
Lời khai trước Quốc hội vào tháng Chín đã tiết lộ một sự cố năm 2021 trong đó một người đàn ông tên là TJ Hoover đã được tuyên bố là chết não và một nhóm y tế đã được tập hợp để lấy nội tạng của ông ta. Tuy nhiên, trong phòng phẫu thuật, Hoover vẫn được phát hiện là còn sống. Nhiều viên chức y tế đã nghỉ việc vì những gì họ mô tả là một trải nghiệm đau thương.
“Một số người trong chúng tôi là nhân viên cần phải đi trị liệu,” một nhân viên nói với Đài phát thanh công cộng quốc gia. Các cơ quan chính phủ đang điều tra vụ việc.
Giáo hội Công giáo nói gì về việc hiến tặng nội tạng?
Giáo hội Công giáo tuyên bố rằng hiến tặng nội tạng là một hoạt động có thể chấp nhận được và thậm chí đáng khen ngợi về mặt đạo đức. Giáo lý Công giáo nói rằng việc cấy ghép nội tạng “phù hợp với luật luân lý”, mặc dù chỉ “nếu những nguy cơ và rủi ro về thể chất và tâm lý đối với người hiến tặng tương xứng với lợi ích mà người nhận mong muốn” (Số 2296).
Trong khi đó, việc hiến tặng nội tạng sau khi chết “là một hành động cao quý và đáng khen ngợi và cần được khuyến khích như một biểu hiện của tình đoàn kết hào phóng.” Tuy nhiên, những hoàn cảnh xung quanh việc hiến tặng nội tạng phải phù hợp với giáo lý đạo đức Công giáo.
Joe Zalot, giám đốc giáo dục tại Trung tâm đạo đức sinh học Công giáo quốc gia (NCBC), đã nói với CNA trong một cuộc phỏng vấn rằng Thánh Gioan Phaolô II, Đức Giáo hoàng Benedict XVI và Đức Thánh Cha Phanxicô đều đã nói tốt về việc hiến tặng nội tạng.
Đức Thánh Cha Phanxicô đã mô tả đây là “biểu hiện của tình huynh đệ phổ quát gắn kết tất cả nam giới và phụ nữ,” trong khi Đức Gioan Phaolô II mô tả việc hiến tặng nội tạng là “một hành động yêu thương chân thành.”
Zalot chỉ ra rằng thực sự có hai loại hiến tặng nội tạng.
“Một là với một cơ quan ghép đôi, như một quả thận,” ông nói. “Chúng ta có hai quả thận. Nếu anh trai tôi bị suy thận và cần ghép thận, và tôi là người phù hợp, miễn là tôi đồng ý, tôi có thể hiến thận cho anh ấy.”
Ông cho biết vấn đề nổi cộm hơn là hiến tặng các cơ quan quan trọng, theo định nghĩa thì một cá nhân không thể sống thiếu chúng.
Zalot cho biết “Giáo hội đồng ý với việc hiến tặng các cơ quan quan trọng. Nhưng bạn phải có sự chắc chắn về mặt đạo đức rằng người (hiến tặng các cơ quan) thực sự đã chết.”
Zalot cho biết “Giáo hội không nói rõ bạn làm điều đó như thế nào. Đó là một vấn đề y khoa. Nhưng bạn phải có sự chắc chắn về mặt đạo đức rằng người đó đã chết để có thể lấy các cơ quan quan trọng của người đó.”
Tranh luận về ‘chết não’
Một cuộc tranh luận nổi bật giữa các bác sĩ và các nhà thần học đạo đức là phân loại “chết não”, một thuật ngữ y khoa chỉ tình trạng mất hoàn toàn chức năng não bộ, bao gồm cả các cơ chế không tự nguyện mà não duy trì sự sống.
Zalot cho biết chết não là “vấn đề rất, rất nóng” trong số các nhà đạo đức học Công giáo. Hướng dẫn mới về chết não do một hiệp hội thần kinh học lớn ban hành năm ngoái đã bị hơn 150 nhà đạo đức học và thần học Công giáo chỉ trích vì lo ngại rằng bệnh nhân có thể bị tuyên bố sai là “chết não” và sau đó bị cắt bỏ nội tạng khi vẫn còn sống.
Trong khi đó, Hội đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ (USCCB) và NCBC đã chỉ trích đề xuất viết lại định nghĩa về “chết não” của Ủy ban Luật thống nhất vào năm ngoái, lập luận rằng bản sửa đổi sẽ “thay thế tiêu chuẩn chết não toàn bộ bằng tiêu chuẩn chết não một phần”, do đó mở rộng tiêu chí cho việc thu hoạch nội tạng.
Các nhóm lập luận rằng đề xuất cho rằng “chết não một phần là đủ để lấy nội tạng quan trọng” có thể ngăn cản các cá nhân tự nguyện hiến tặng.
Giáo lý này còn quy định thêm rằng “không được phép về mặt đạo đức trực tiếp gây ra tình trạng tàn phế hoặc tử vong của một con người” vì mục đích thu hoạch nội tạng, “ngay cả khi để trì hoãn cái chết của những người khác” (Số 2296).
Giáo hội Công giáo đã dạy trong nhiều thế kỷ rằng cơ thể cuối cùng sẽ được phục sinh dưới hình thức vinh quang, yêu cầu phải đối xử tôn trọng với hài cốt của con người sau khi linh hồn rời đi.
Zalot cho biết: “Khi cái chết xảy ra, bạn phải tách biệt linh hồn và thể xác. Cơ thể chết đi và linh hồn vẫn sống. Nhưng chúng ta có nhiệm vụ phải đối xử tôn trọng với cơ thể.”
Những cân nhắc dưới góc độ phục sinh của cơ thể
Một khía cạnh của việc hiến tặng nội tạng cần được xem xét theo quan điểm thần học là việc hiến tặng nội tạng của một người sau khi chết có thể được xem xét như thế nào dưới góc độ đức tin Công giáo về sự phục sinh của cơ thể.
Cha Terrence Ehrman, CSC, giáo sư thần học hệ thống tại Đại học Notre Dame, nói với CNA rằng câu hỏi “chỉ ra sự huyền bí quan trọng của Sự phục sinh.”
Khi được hỏi về việc hiến tặng bộ phận của một người có thể được xem xét như thế nào dưới góc độ giáo lý Công giáo cổ xưa về sự phục sinh của cơ thể, Ehrman lưu ý rằng “không có nhiều trong Kinh Thánh và truyền thống về việc thực sự một cơ thể phục sinh là gì.”
“Chúng ta có rất ít thông tin về sự tồn tại được phục sinh này như thế nào,” ngài thừa nhận. Nhưng Giáo hội dạy rằng “có mối liên hệ này với cơ thể của chúng ta. Chúng là con người của chúng ta, chúng không chỉ là một phần của chúng ta.”
Ngài lưu ý rằng cơ thể của một người thay đổi hoàn toàn trong suốt cuộc đời, mặc dù người đó rõ ràng vẫn đang sống trong cùng một cơ thể.
“Điều gì khiến tôi trở thành cùng một người ngày hôm nay so với tôi ngày hôm qua hoặc 50 năm trước?” ông nói. “Tôi vẫn là cùng một người. Tôi là cùng một sinh vật có thể nhận dạng được. Tôi có cùng một cơ thể theo một nghĩa nào đó. Nhưng nó khác nhau theo nhiều cách.”
“Vấn đề (tạo nên một cơ thể) có thể rất khác,” ngài nói. Nhưng “Giáo hội rõ ràng rằng chúng ta sẽ được nuôi dưỡng trong cùng một cơ thể.”
Các nhà thần học và triết học Công giáo từ lâu đã tranh luận những câu hỏi về tính toàn vẹn và tính liên tục của cơ thể, chẳng hạn như nếu một người bị chôn vùi dưới biển và bị một con cá nuốt chửng, Ehrman lưu ý.
Nhưng “thực tế mới” ngụ ý bởi sự phục sinh của cơ thể cho thấy rằng cơ thể cá nhân, độc nhất của một người cuối cùng sẽ được hoàn thiện theo một cách nào đó, ngài nói.
“Tôi nghĩ điều tương tự cũng áp dụng cho những câu hỏi về hiến tặng bộ phận,” ngài nói. “Có lẽ chúng ta không cần phải nghĩ về nó theo cách chúng ta lấy lại cùng một vật chất chính xác. Thay vào đó, chúng ta lấy lại cùng một cơ thể, một cơ thể có thể nhận dạng được là chúng ta.”
Trong khi đó, Zalot cho biết những lệnh cấm của Giáo hội về hiến tặng bộ phận được đưa ra dựa trên các giáo lý toàn diện của Giáo hội về phẩm giá của con người và sự tôn trọng đối với cơ thể con người.
Zalot cho biết các tín đồ vẫn được yêu cầu tôn trọng cơ thể ngay cả sau khi đã thực hiện hiến tặng nội tạng.
Ông nói rằng hiến tặng nội tạng là “một món quà tuyệt vời. Nhưng sau khi một người trở thành người hiến tặng nội tạng quan trọng – sau khi tim hoặc các cơ quan khác bị lấy đi – thì quy tắc tương tự cũng được áp dụng, đó là đối xử với cơ thể một cách tôn trọng.”
Nguồn: thanhlinh.net/