Chúa Nhật, Tuần XXVIII/ TN B

BÀI ĐỌC I: Kn 7, 7-11

Tôi đã ước ao được ban sự hiểu biết, tôi cầu khẩn được thần trí khôn ngoan đến cùng tôi. Tôi lấy sự khôn ngoan làm hơn vương quốc và ngai vàng: Đem so sánh sự giàu sang với sự khôn ngoan, tôi kể sự giàu sang như không. Tôi cũng không so sánh nó với kim cương, vì mọi thứ vàng đem so sánh với nó thì kể như hạt cát nhỏ bé, và bạc đem để trước nó thì kể như đất bùn.

Tôi yêu quý sự khôn ngoan hơn sức khoẻ và sắc đẹp, tôi lấy nó làm hơn được sự sáng, vì sự sáng của nó không hề tắt. Tất cả mọi sự tốt lành đều đến cùng tôi làm một với nó, và nhờ tay của nó, tôi được đoan chính không kể xiết. Đó là lời Chúa.

BÀI ĐỌC II: Dt 4, 12-13

Anh em thân mến, lời Thiên Chúa là lời hằng sống, linh nghiệm, sắc bén hơn mọi thứ gươm hai lưỡi, thấu suốt đến nỗi phân rẽ linh hồn với thần trí, gân cốt với tuỷ não, phân tách tình cảm với ý nghĩ của tâm hồn. Không một tạo vật nào ẩn khuất được trước mặt Chúa; tất cả mọi sự đều phơi trần và tỏ ra trước mắt của Đấng mà chúng ta phải trả lẽ. Đó là lời Chúa.

PHÚC ÂM: Mc 10, 17-27 hoặc 17-30

Khi ấy Chúa Giêsu vừa lên đường, thì một người chạy lại quỳ gối trước Người và hỏi: “Lạy Thầy nhân lành, tôi phải làm gì để được sống đời đời?” Chúa Giêsu trả lời: “Sao ngươi gọi Ta là nhân lành? Chẳng có ai là nhân lành, trừ một mình Thiên Chúa. Ngươi đã biết các giới răn: đừng ngoại tình, đừng giết người, đừng trộm cắp, đừng làm chứng gian, đừng lường gạt; hãy thảo kính cha mẹ”. Người ấy thưa: “Lạy Thầy, những điều đó tôi đã giữ từ thuở nhỏ”.

Bấy giờ Chúa Giêsu chăm chú nhìn người ấy và đem lòng thương mà bảo rằng: “Ngươi chỉ thiếu một điều, là ngươi hãy đi bán tất cả gia tài, đem bố thí cho người nghèo khó và ngươi sẽ có một kho báu trên trời, rồi đến theo Ta”. Nhưng người ấy nghe những lời đó, thì sụ nét mặt và buồn rầu bỏ đi, vì anh ta có nhiều của cải. Lúc đó Chúa Giêsu nhìn chung quanh và bảo các môn đệ rằng: “Những người giàu có vào nước Thiên Chúa khó biết bao!” Các môn đệ kinh ngạc vì những lời đó. Nhưng Chúa Giêsu lại nói tiếp và bảo các ông rằng: “Hỡi các con, những kẻ cậy dựa vào tiền bạc, thật khó mà vào nước Thiên Chúa biết bao! Con lạc đà chui qua lỗ kim còn dễ hơn người giàu có vào nước Thiên Chúa”. Các ông càng kinh ngạc hỏi nhau rằng: “Như vậy thì ai có thể được cứu độ?” Chúa Giêsu chăm chú nhìn các ông, và nói: “Đối với loài người thì không thể được, nhưng không phải đối với Thiên Chúa, vì Thiên Chúa làm được mọi sự”.

ŒPhêrô thưa cùng Chúa Giêsu rằng: “Đây chúng con đã bỏ mọi sự mà theo Thầy”. Chúa Giêsu trả lời rằng: “Thầy bảo thật các con, chẳng ai bỏ nhà cửa, anh em, chị em, cha mẹ, con cái, đồng ruộng vì Thầy và vì Tin Mừng, mà ngay bây giờ lại không được gấp trăm ở đời này về nhà cửa, anh em, chị em, cha mẹ, con cái và ruộng nương, cùng với sự bắt bớ, và ở đời sau được sự sống vĩnh cửu.

Nhưng có nhiều kẻ trước nhất sẽ nên rốt hết, và những kẻ rốt hết sẽ nên trước nhất”. Đó là lời Chúa.

Suy Niệm 1: YÊU MẾN VÀ TÌM KIẾM SỰ KHÔN NGOAN ĐÍCH THỰC

Ai trong chúng ta cũng mong trở thành người khôn ngoan. Chúng ta cũng đã từng gặp những người khôn ngoan. Chúng ta đã từng đọc nhiều câu châm ngôn hoặc những câu nói hay về khôn ngoan. Nhưng cuối cùng, chúng ta tự hỏi: Đức khôn ngoan từ đâu đến? Tác giả của bài đọc 1 hôm nay trình bày cho chúng ta điều quan trọng nhất mà mỗi người phải quý trong đó là đức khôn ngoan. Theo tác giả sách Khôn Ngoan, “tôi đã quý trọng còn hơn cả vương trượng, ngai vàng. Tôi coi của cải chẳng là gì so với Đức Khôn Ngoan. Đối với tôi, trân châu bảo ngọc chẳng sánh được với Đức Khôn Ngoan, vì vàng trên cả thế giới, so với Đức Khôn Ngoan, cũng chỉ là cát bụi, và bạc, so với Đức Khôn Ngoan, cũng kể như bùn đất” (Kn 7:8-9). Những lời này mời gọi chúng ta nhìn lại cuộc sống của mình vì nhiều khi chúng ta để cho những của cải thế gian chiếm lấy vị trí quan trọng nhất trong ngày sống và cuộc sống của mình. Chúng ta đặt của cải vật chất lên trên những giá trị thiêng liêng. Tuy nhiên, một thực tế chúng ta thấy trong đời sống thường ngày là người khôn ngoan luôn hành công và được nhiều người kính trọng, vì theo tác giả sách Khôn Ngoan, khi có đức khôn ngoan thì “mọi sự tốt lành đã đến với tôi. Nhờ tay Đức Khôn Ngoan, của cải quá nhiều không đếm xuể” (Kn 7:11). Cuộc đời lận đận lo lắng đêm ngày rồi cũng trở về tay trắng. Dẫu biết như thế mà nhiều người trong chúng ta vẫn “ngu dại” chạy theo tiền tài danh vọng để rồi cuối cùng đánh mất nhân phẩm của mình. Hãy tìm kiếm Đức Khôn Ngoan, tìm kiếm Thiên Chúa, mọi thức khác sẽ được ban cho dư đầy.

Chi tiết thứ hai mà chúng ta suy gẫm trong Chúa Nhật hôm nay là: Lời có thể làm thay đổi cảm xúc của một người từ vui thành buồn và từ buồn thành vui. Lời dùng để tôn vinh, nhưng cũng có thể để chà đạp nhân phẩm của người khác; lời dùng để khích lệ, cũng có thể để làm tổn thương! Có người nói trong đời rằng: Lời nói là loại vũ khí nguy hiểm nhất mà một người có thể dùng để giết hoặc làm mất danh dự của một người mà không để lại dấu vết nào. Lời Chúa trong bài đọc 2 hôm nay nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của lời, nhất là Lời Chúa. Tác giả thư gởi Hípri viết rằng: “Thưa anh em, lời Thiên Chúa là lời sống động, hữu hiệu và sắc bén hơn cả gươm hai lưỡi: xuyên thấu chỗ phân cách tâm với linh, cốt với tuỷ; lời đó phê phán tâm tình cũng như tư tưởng của lòng người” (Hr 4:12). Ngay cả câu đáp ca hôm nay nói “lời Chúa là thần khí và là sự sống.” Còn trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu dùng lời Ngài để giảng dạy và kêu gọi người tội lỗi, hay đúng hơn là chữa lành tâm hồn của những người tội lỗi. Chúng ta thường để lời người khác thay đổi mình, còn lời Chúa thì chẳng mang lại hiệu quả gì trên chúng ta. Công Đồng Vatican II dạy chúng ta phải tôn thờ Thánh Thể và Lời Chúa như nhau. Khi một miếng Bánh Thánh rơi xuống đất, chúng ta cung kính quỳ xuống nhặt lên; nhưng chúng ta lại để lời Chúa vung vãi khắp nơi mà chẳng có cảm giác kính trọng nào, đôi khi còn chà đạp lên!

Trong bài Tin Mừng hôm nay, chúng ta thấy Chúa Giêsu tiếp tục dạy các môn đệ về thái độ họ cần phải có đối với của cải tiền bạc. Sau hai lần tiên báo về cuộc khổ nạn của Ngài và các môn đệ vẫn không hiểu và vẫn còn tranh dành với nhau về chỗ hơn chỗ kém. Chúa Giêsu bắt đầu dạy họ cách cụ thể hơn về những từ bỏ mà họ phải thực hiện để đi theo Ngài. Điều đầu tiên Chúa Giêsu muốn các môn đệ từ bỏ chính là của cải vật chất. Lời dạy của Chúa Giêsu về của cải gồm ba phần: (1) câu chuyện về anh thanh niên giàu có (Mc 10-17-22); (2) Chúa Giêsu giáo huấn các môn đệ của Ngài (Mc 10:23-27); (3) Chúa Giêsu giáo huấn về phần thưởng dành cho những ai bỏ của cải vật chất (Mc 10:28-31). Bài Tin Mừng hôm nay gồm câu chuyện về anh thanh niên giàu có và trình thuật về việc Chúa Giêsu mượn câu chuyện để giáo huấn các môn đệ về nguy hiểm của sự giàu có. Chúng ta phân tích hai phần này để rút ra những điều Chúa muốn chúng ta thực hiện trong ngày hôm nay.

Cuộc đối thoại của người thanh niên giàu có với Chúa Giêsu bắt đầu với một câu hỏi nói lên ước muốn nền tảng của con người, đó là, được sự sống đời đời làm gia nghiệp: “Thưa Thầy nhân lành, tôi phải làm gì để được sự sống đời đời làm gia nghiệp?” (Mc 10:17). Anh ta hỏi về những việc anh ta cần phải làm. Và Chúa Giêsu đưa anh ta về với các giới răn và muốn anh làm tất cả những điều mà các giới răn đòi hỏi. Nghe điều này, anh thanh niên liền nhanh tiếng nói rằng: “Thưa Thầy, tất cả những điều đó, tôi đã tuân giữ từ thuở nhỏ” (Mc 10:20). Nhưng “làm” như thế thì chưa đủ, “anh chỉ thiếu có một điều, là hãy đi bán những gì anh có mà cho người nghèo, anh sẽ được một kho tàng trên trời. Rồi hãy đến theo tôi” (Mc 10:21). Anh thanh niên đã làm nhiều việc, nhưng không thể làm một việc chính yếu và cần thiết, đó là, “làm môn đệ Chúa Giêsu.” Anh không làm được vì lòng anh không để ở kho tàng trên trời [nơi Đức Giêsu Đấng đang mời gọi anh], nhưng ở của cải vật chất. Chính điều này đã cản trở anh trong việc trở thành môn đệ của Chúa Giêsu. Còn chúng ta, lòng trí chúng ta để ở đâu khi chúng ta đến “đối thoại” với Chúa? Điều gì ngăn cản chúng ta khỏi việc trở thành môn đệ của Chúa Giêsu?

Trong câu chuyện của anh thanh niên giàu có, chúng ta thấy rằng người có của cải vật chất vẫn có khả năng làm được nhiều điều tốt mà các giới răn đòi hỏi. Nhưng người đó phải đối diện với nguy hiểm là cậy dựa vào của cải của mình [sức của mình] hơn là vào Thiên Chúa để làm điều tốt. Tuy nhiên, chi tiết quyết định chính yếu cho việc đáp trả để trở nên môn đệ của Chúa Giêsu nằm ở câu: “Đức Giêsu đưa mắt nhìn anh ta và đem lòng yêu mến” (Mc 10:21). Tình yêu của Chúa Giêsu [ánh mắt yêu thương của Chúa Giêsu] là khởi đầu của ơn gọi của người môn đệ. Anh thanh niên đã không nhìn thấy và không cảm nghiệm được tình yêu này nên không đáp lại vì anh ta quá chú tâm đến của cải và tình yêu của anh cũng hoàn toàn dành cho chúng. Chỉ những người cảm nghiệm được mình được Chúa Giêsu yêu thương cách tuyệt đối mới có thể đáp trả. Để trở nên môn đệ của Chúa Giêsu, chúng ta không thể dựa vào của cải vật chất, nhưng là dựa vào tình yêu Ngài. Nói cách khác, của cải vật chất và vinh hoa phú quý trên đời không làm chúng ta trở nên những người môn đệ đích thật của Chúa Giêsu, chỉ có tình yêu của Ngài mới làm cho chúng ta trở nên những môn đệ như lòng Ngài mong muốn. Đừng chạy theo và mất nhiều thời gian tìm kiếm vinh hoa của đời. Nhưng hãy dành thời gian để cảm nghiệm và đáp lại tình yêu tuyệt đối và vô điều kiện của Thiên Chúa trong từng giây phút.

Khi người thanh niên bỏ đi, Chúa Giêsu bắt đầu khuyến dụ các môn đệ của Ngài về nguy hiểm của tiền bạc trong tương quan với Nước Thiên Chúa: “Những người có của thì khó vào Nước Thiên Chúa biết bao!” (Mc 10:23). Câu này là một lời “bình luận” mang tính tổng quát như là điều rút ra từ câu chuyện của anh thanh niên giàu có. Nghe lời “bình luận” của Chúa Giêsu, các môn đệ kinh ngạc. Các ông kinh ngạc vì điều Chúa Giêsu nói hoàn toàn trái ngược với điều mà họ được dạy và quá quen thuộc là của cải vật chất chính là ân ban của Thiên Chúa. Các ông còn kinh ngạc hơn khi Chúa Giêsu sử dụng hình ảnh “lạc đà chui qua lỗ kim” để so sánh với “người giàu vào Nước Thiên Chúa.” Đây là điều không thể! Nhưng Chúa Giêsu khẳng định: “Đối với loài người thì không thể được, nhưng đối với Thiên Chúa thì không phải thế, vì đối với Thiên Chúa mọi sự đều có thể được” (Mc 10:27). Câu trả lời này đưa chúng ta về lại với chi tiết trong câu chuyện của người thanh niên giàu có: Không phải của cải vật chất hay sức lực của con người làm nên người môn đệ đích thật, nhưng chính là tình yêu của Thiên Chúa. Như vậy, chỉ bỏ hết của cải vật chất vẫn chưa làm chúng ta trở thành môn đệ của Chúa Giêsu và chưa được cứu độ. Bỏ hết của cải vật chất và đáp lại tình yêu Chúa để sống yêu thương, tha thứ anh chị em mình mới làm chúng ta nên môn đệ của Chúa Giêsu.

Như thường lệ, Phêrô là người đại diện cho các môn đệ trình bày với Chúa Giêsu về “chiến công” mà người thanh niên giàu có không làm được: “Thầy coi, phần chúng con, chúng con đã bỏ mọi sự mà theo Thầy!” (Mc 10:28). Đằng sau câu nói này hàm chứa câu hỏi về phần thưởng dành cho họ, những người bỏ mọi sự để làm môn đệ của Ngài. Câu trả lời của Chúa Giêsu cho chúng ta thấy rõ điều này: “Thầy bảo thật anh em: Chẳng hề có ai bỏ nhà cửa, anh em, chị em, mẹ cha, con cái hay ruộng đất, vì Thầy và vì Tin Mừng, mà ngay bây giờ, ở đời này, lại không nhận được nhà cửa, anh em, chị em, mẹ, con, hay ruộng đất, gấp trăm, cùng với sự ngược đãi, và sự sống vĩnh cửu ở đời sau” (Mc 10:29-30). Chúa Giêsu hứa phần thưởng cho những người môn đệ không chỉ ở đời sau [sự sống vĩnh cửu], nhưng ngay cả ở đời này khi họ vui hưởng các mối tương quan mang tính vật chất [nhà cửa, ruộng đất], xã hội [anh em, chị em, mẹ, con], và tôn giáo [sự ngược đãi]. Thực tế cho chúng ta thấy, những người theo Chúa Giêsu [nhất là trong đời sống thánh hiến linh mục, tu sĩ] vui hưởng những phần thưởng trên: Họ không lo lắng về cơm áo gạo tiền; họ không lo lắng về nơi ăn chốn ở; họ được mọi người kính trọng và chào đón. Tuy nhiên, nếu sống trọn vẹn với ơn gọi của mình, họ cũng sẽ đối diện với nhiều ngược đãi và đau khổ từ chính những người thân và cộng tác với mình.

Trong các phần thưởng ở đời này, sự ngược đãi là điều Maccô đưa ra như là điều kiện cần thiết của ơn gọi làm môn đệ của Chúa Giêsu. Đây chính là điều nhiều chúng ta, những người môn đệ của Chúa Giêsu, không mấy hoan nghênh. Chúng ta thường xem khó khăn và ngược đãi trong cuộc sống như là thử thách và đôi khi là “thánh giá” Chúa gởi đến cho mình. Chẳng mấy người trong chúng ta không xem chúng là “phần thưởng” mà Chúa Giêsu hứa ban cho người môn đệ. Thánh Giêrônimô dạy chúng ta rằng: Trong hành trình theo Chúa Giêsu, nhiều khi chúng ta quá chú tâm đến những điều chúng ta từ bỏ, và như thế hành trình chúng ta đi càng ngày càng trở nên nặng nề và buồn chán vì “Chúa bắt chúng ta từ bỏ quá nhiều.” Chính cái “đau đớn của từ bỏ” làm chúng ta quên mất niềm vui “theo Thầy” – Niềm vui chúng ta có được khi nhìn thấy ánh mắt yêu thương của Chúa Giêsu nhìn chúng cách say đắm và đem lòng yêu thương.

Bài Tin Mừng kết với câu: “Quả thật, nhiều kẻ đứng đầu sẽ phải xuống hàng chót, còn những kẻ đứng chót sẽ được lên hàng đầu” (Mc 10:31). Nhiều người thường giải thích câu này để nói về việc những người khiêm nhường sẽ được tôn vinh và những người kiêu ngạo sẽ bị tủi hổ. Tuy nhiên, trong bối cảnh của bài Tin Mừng, câu nói này là lời khuyến khích của Chúa Giêsu cho các môn đệ của Ngài, là những người đã bỏ mọi sự để theo Ngài, về thực tế của một sự “thay đổi hoàn toàn.” Cụ thể là, những phần thưởng [niềm vui] họ nhận được khi theo Ngài vượt quá nhiều lần so với những điều mà họ từ bỏ trong đời này. Điều này hàm chứa chân lý sau cho các môn đệ: Hãy luôn nhìn về phía trước, nhìn vào Chúa Giêsu, nhìn vào niềm vui được làm môn đệ Ngài, hơn là mất thời gian để khóc than và luyến tiếc những mối tương quan và những thứ chúng ta đã từ bỏ.

Lm. Anthony, SDB.

……………………………………………………..

Suy Niệm 3: PHẢI BIẾT LỰA CHỌN

1. DẪN NHẬP

Theo tâm lý chung của con người, ai cũng thích được giầu sang phú quí, của cải dư dật, có kẻ hầu người hạ, nhưng Hội thánh muốn dùng những bài đọc hôm nay để cảnh giác chúng ta : của cải, sự giầu sang có thể là một trở ngại cho đời môn đệ. Cần phải biết cách làm chủ chúng, và chấp nhận sự hy sinh trong việc sử dụng. Tuy nhiên, so với những hy sinh mà đời môn đệ phải có thì phần thưởng được ban cho đời môn đệ thật vô cùng lớn lao.

Bài Tin mừng hôm nay thuật lại việc một chàng thanh niên giầu có đến xin Đức Giêsu chỉ bảo cho cách thức để chiếm được gia nghiệp đời đời và đi theo Ngài.  Đức Giêsu liền đưa ra cho anh một điều kiện  tiên quyết là phải bán hết của cải mà phân phát cho người nghèo khó, rồi đến làm môn đệ Ngài. Nhưng tiếc thay, anh ta buồn rầu bỏ đi vì anh ta quá dính bén với của cải vật chất.

Nhân dịp này, Đức Giêsu khuyên các môn đệ phải có tinh thần siêu thoát đối với của cải vật chất. Hãy dùng nó như phương tiện chứ đừng tôn nó lên làm chúa tể vì Chúa nói :”Không ai có thể làm tôi hai chủ”.  Chúng ta hãy cầu xin Chúa ban cho chúng ta sự khôn ngoan như Salomon để biết quí trọng sự sống đời đời, biết dùng của cải vật chất cho xứng đáng và luôn có tinh thần chia sẻ với người khác.

1. TÌM HIỂU LỜI CHÚA

+ Bài đọc 1 : Kn 7,7-11

Đoạn văn trích sách Khôn ngoan hôm nay ca tụng Đức Khôn ngoan và coi Đức Khôn ngoan là cao trọng hơn hết. Trong khi người thường quí trọng tiền của và sự giầu sang thì người công chính  lại coi Đức Khôn ngoan là cao trọng hơn cả. Tác giả cho biết lý do :

• Khôn ngoan quí trọng hơn vàng bạc châu báu.
• Khôn ngoan quí trọng hơn sức khỏe và sắc đẹp.
• Khôn ngoan sẽ đem đến cho người công chính nhiều sự may lành.

Nhưng muốn được Đức Khôn ngoan phải kêu cầu Chúa, Người sẽ ban cho kẻ kêu xin.

+ Bài đọc 2 : Dt 4,12-13

Tác giả thư gửi  tín hữu Do thái nói với chúng ta rằng : như lưỡi gươm sắc bén, Lời Chúa thâm nhập tâm can đến những chốn thẳm sâu để soi cho tâm hồn thấy được chính mình, không ảo tưởng. Lời Chúa lột tẩy những sai trái của con người, không phải là để kết án, nhưng là để soi sáng và mời mọi người điều chỉnh lại bước đường của họ.

+ Bài Tin mừng : Mc 10,17-30

Bài Tin mừng được chia thành hai phần :

1. a) Thiện chí nửa vời: Một thanh niên muốn tiến cao trên đường nhân đức đã đến xin Đức Giêsu chỉ bảo cách thức để có thể tiến tới đường trọn lành của Nước Trời. Đức Giêsu đã chỉ dẫn cho anh :”Hãy đi bán những gì anh có mà cho người nghèo, anh sẽ được một kho tàng trên trời, rồi hãy đến theo Ta”. Nghe thế, anh ta buồn rầu bỏ đi vì anh ta có nhiều tiền của. Đức Giêsu tiếc rẻ cho anh ta, nhìn chung quanh và nói :”Những kẻ cậy dựa vào của cải khó vào Nước Thiên Chúa biết bao”.

1. b) Bài học về sự từ bỏ : Đức Giêsu đưa ra điều kiện tiên quyết cho những người muốn làm môn đệ của Ngài là phải từ bỏ mọi sự. Ngài cũng lợi dụng hoàn cảnh này để cảnh giác các môn đệ cho khỏi quyền lực của trần gian chế ngự. Chúng kềm hãm và chặn đứng những nhiệt tình cao đẹp nhất. Chúng làm khô héo những hoài bão thanh cao nhất của những người thiện chí.

Tuy nhiên, Ngài cũng hứa phần thưởng cho những ai từ bỏ vì Nước Trời :

• Được lãi gấp trăm ở đời này.
• Cùng với sự bắt bớ : nghĩa là được chia sẻ số phận với Ngài.
• Được hạnh phúc vĩnh cửu đời sau.

1. THỰC HÀNH LỜI CHÚA: Phải biết lựa chọn 

1. KHÔN NGOAN TRONG VIỆC LỰA CHỌN 

1. Salomon khôn ngoan lựa chọn

Bài đọc 1 cho chúng ta biết  Salômon là một ông vua có sự khôn ngoan đặc biệt.. Ông đã xin Thiên Chúa và Người đã thương ban cho ông, ông cũng biết quí nó hơn hết mọi sự ở trên đời.

Về điểm này, Sách Các Vua quyển I (3,3-14) cho biết : khi mới lên ngôi, Salômon đã đến Gabaon, một thánh điện nổi tiếng thời bấy giờ. Ông dâng cả ngàn lễ vật lên Thiên Chúa.  Thiên Chúa đã hiện ra với ông và hỏi ông muốn xin gì ?  Ông khiêm tốn thú nhận mình còn trẻ trung mà phải cai trị một dân “đông đảo”, nên ông không xin điều gì khác ngoài một lòng trí biết nghe Lời Chúa để trị dân và phân biệt phải trái mà thôi.  Điều ông xin đã đẹp lòng Chúa và Chúa ban cho ông theo ý sở nguyện.

Đó mới thật là sự khôn ngoan mà phụng vụ hôm nay  mượn lời Salômon khuyên nhủ chúng ta  hãy ao ước và cầu xin. Đừng quí gì hơn nó vì chỉ có nó là hạnh phúc  đầy đủ cho chúng ta.

2. Người thanh niên thiếu khôn ngoan
   a) Xin làm môn đệ Đức Giêsu

Khi Đức Giêsu đi trên đường thì có một anh thanh niên chạy đến  và sụp quì dưới chân Ngài. Có lẽ đây là một người giầu sang, có nhiều của cải, có địa vị trong xã hội, được nhiều người kính nể. Anh ta có đầy đủ mọi thứ để được hạnh phúc  theo tiêu chuẩn thông thường của người đời.

Nhưng anh ta còn có một ước vọng cao quí hơn nữa,  đó là phải làm gì để được sự sống đời đời làm gia nghiệp. Đức Giêsu rất ưng ý và vạch ra một số việc phải làm như “chớ giết người, chớ ngoại tình, chớ trộm cắp, chớ làm chứng gian, chớ làm hại ai, hãy thờ kính cha mẹ”. Anh ta lanh lẹ trả lời :”Tất cả những điều đó tôi đã tuân giữ từ thưở nhỏ”(Mc 10,20). 

Đây quả là một người ngay thẳng, có lương tâm trong sáng. Anh đã tuân giữ lề luật . Anh ta sống có kỷ cương.  Đức Giêsu không phủ nhận sự thành thực của những lời anh ta nói.  Ngài có cái nhìn yêu thương trìu mến đối với anh, nhưng Đức Giêsu không ngừng ở đây, Ngài nói tiếp làm cho anh ngỡ ngàng:”Anh chỉ còn thiếu có một điều  là : “Hãy về bán những gì anh có mà bố thí cho người nghèo, anh sẽ được một kho trên trời. Rồi hãy đến theo Ta”(Mc 10,21).

b) Từ chối lời mời gọi 

Khi Đức Giêsu nói những lời đó :”Anh sa sầm nét mặt và buồn rầu bỏ đi, vì anh ta có nhiều của cải”(Mc 10,22). Anh ta không ngờ  Đức Giêsu đã đưa ra một điều kiện mà anh không thể vượt qua được.

Thái độ này diễn tả rằng lời mời gọi của Đức Giêsu đã khác hẳn với ý nghĩ của anh và vượt quá sức của anh vì anh chưa sẵn sàng từ bỏ của cải, đang khi anh là người giầu có, và vì anh đã không hiểu rằng điều kiện của một cuộc sống theo Chúa là phải có sự độc lập với của cải vật chất và với những trói buộc xã hội.  Đàng khác anh cũng chưa nhận ra  sự giầu có trói buộc và nô lệ hóa con người cách khắt khe đến như vậy, nên anh “buồn rầu bỏ đi”.

3. Những khó khăn trong việc theo Chúa

Sau khi người thanh niên bỏ đi, Đức Giêsu nhìn chung quanh nói với một giọng tiếc rẻ :”Những người giầu có vào Nước Thiên Chúa khó biết bao”(Mc 10,23). 

Đây là cái nhìn tỏ lòng thương tiếc đối với những tâm hồn đang bị của cải vật chất chi phối đến nỗi không thể vươn mình lên để vào Nước Trời được; vì thế, Chúa mới nói với các môn đệ :”Những người giầu có ở đây là những người có tiền tài, có kho tàng bảo vật, của chìm chủa nổi, động sản hay bất động sản…”. Tất cả những cái đó kìm hãm họ, không cho họ có thể vươn lên tới Nước Trời là thiên đàng.

Truyện :  Đạo một mắt.

Bác sĩ A.J. Gordon kể : ngày nọ, có một ông nhà giầu nhưng keo kiệt đến xin chữa mắt. Sau khi khám nghiệm, bác sĩ cho biết  phải chữa cả hai mắt, nếu không, có nguy cơ bị mù.  Ông hỏi :

– Nhưng giá bao nhiêu ?
– Chữa mỗi mắt là 100 đô.
– Ông nhà giầu phân vân giữa tiền bạc và mù lòa. Rồi ông nói với bác sĩ  :
– Tôi chữa một mắt thôi, vì một mắt cũng đủ thấy tiền và đếm tiền. Lại đỡ tốn !

Nhiều người vẫn cầu nguyện :”Xin mở mắt để con thấy kỳ công của Chúa…” Nhưng xem ra nhiều Kitô hữu chỉ muốn mở cho mình  một mắt để thấy công trình của Chúa mà thôi, một mắt còn phải để trông coi gia sản !

II. LỰA CHỌN THIÊN CHÚA HAY TIỀN CỦA

1. Người giầu có và con lạc đà 

Nghe Đức Giêsu cho biết kẻ giầu có khó vào Nước Thiên Chúa khiến các môn đệ kinh ngạc. Vì sao lại kinh ngạc ?  Vì tâm trạng người Do thái đinh ninh rằng sự giầu sang là ân huệ của Thiên Chúa. Ý định của Thiên Chúa sáng tạo không phải là để giao cho con người quyền sở hữu và thống trị thế giới này, nhằm xây dựng và làm cho thế giới  thêm giá trị sao (St 1,27-31) ?

J. Potin giải thích :”Các môn đệ càng cảm thấy sửng sốt hơn nữa vì theo cách giữ đạo thời đó, thì càng giầu càng có nhiều thuận lợi. Có tiền thì người giầu có thể dâng lễ vật cho Thiên Chúa theo Luật buộc để được xá tội, có thể dâng cúng một phần mười tài sản mà các tư tế đòi, hoặc có thể bố thí cho người nghèo… Dường như có một thỏa thuận ngầm giữa Thiên Chúa và những người giầu.  Như vậy, giầu có của cải không phải là dấu chỉ của người đẹp lòng Thiên Chúa sao” (Fiches dominicales A, tr 298) ?

Đức Giêsu lại bồi thêm một câu nữa làm cho các ông càng kinh ngạc :”Con lạc đà chui qua lỗ kim còn dễ hơn người giầu có vào Nước Thiên Chúa”(Mc 10,25) Chúng ta phải hiểu câu nói của Đức Giêsu như thế nào ?

Có những người nghĩ rằng : câu nói phóng đại thái quá, muốn làm dịu bớt. Thay vì chữ lạc đà, có người thay vào chữ “Giây cáp”. Người khác giữ chữ lạc đà, nhưng cho rằng cái lỗ kim phải hiểu là tên một trong các cửa thành Giêrusalem.  Thực ra phải giữ nguyên cả con lạc đà lẫn lỗ kim.

Trong những sách các thầy rabbi viết, cũng đã có những phóng đại như vậy, thí dụ con voi chui qua lỗ kim (sách Talmud). Đức Giêsu cũng đã có lần nói đến, khi trách người biệt phái :”Quân dẫn đàng mù quáng ! Các ngươi gạn lọc con muỗi, nhưng lại nuốt trửng con lạc đà”(Mt 23,24) ? Thực ra so sánh người giầu vào nước Trời với con lạc đà chui qua lỗ kim, không phải Chúa có ý nói người giầu vào Nước Trời khó mà thôi, mà Chúa có ý nói là việc không thể có (Trần văn Khả,  Phúc âm Chúa nhật, năm B, tr  324-325).

Đức Giêsu là một nhà giảng thuyết nổi tiếng, đã có nghệ thuật dùng những kiểu nói gây ấn tượng mạnh để dễ nhớ. Chúng ta không nên làm nhẹ những câu nói này, nại cớ là chúng nghịch lý.

Ngay trong văn chương Việt nam chúng ta, người dân quê cũng dùng những kiểu nói ví von phóng đại và nghịch lý tương tự như Đức Giêsu đã nói. Ví dụ :

Lỗ mũi em thì tám gánh lông,
Chồng yêu chồng bảo tơ rồng trời cho.                                          

Hoặc câu khác nhẹ hơn :

Cổ tay em trắng như ngà,
Con mắt em sắc như là dao cau.
(Ca dao)                                

Nghe lời Đức Giêsu nói, các môn đệ kinh ngạc và tỏ ra thất vọng, vì sức con người yếu đuối trước sự trói buộc do tiền của vật chất gây ra, nên đã thốt lên :”Vậy thì ai có thể được cứu độ” ?

Nhưng Đức Giêsu đã khích lệ và nâng đỡ các ông đang kinh ngạc trước sự nguy hiểm của vật chất và Ngài trấn an các ông bằng cách chỉ dẫn cho các ông một chân lý căn bản là sự cần thiết của ơn Chúa :”Đối với loài người thì không thể được, nhưng không phải đối với Thiên Chúa, vì Thiên Chúa làm được mọi sự”(Mc 10,27).

2. Chúa không lên án người giầu có

 Thực ra, Đức Giêsu không lên án người giầu có, cũng không chúc lành cho người nghèo. Những người “đàn bà thánh thiện”đi theo Chúa, họ là những người giầu có, đem tiền của trợ giúp Ngài và các môn đệ trong công việc truyền giáo, họ đâu bị kết án.  Cũng như khi Maria, em của Marta và chị của Lazarô, đem bình thuốc thơm mà Giuđa đánh giá đến 300 đồng (công nhật một người thợ thời ấy là một đồng). Ngài đi dự những bữa ăn sang trọng của người biệt phái giầu có (Lc 7,36-38; Mc 14,3-9), hay những người thu thuế có tiền (Lc 19,1-10). Vậy Chúa lên án những gì ?

Ngài lên án những người không biết dùng tiền của, làm nô lệ cho tiền của. Thật khó cho người giầu  có thể trở nên một Kitô hữu chân thật khi họ coi đồng tiền là chúa tể. Điển hình là người thanh niên hôm nay, anh không dám  hay không đành dấn thân theo chân Chúa, như Phêrô và các bạn ông đã làm.

3. Tiền của cần thiết cho đời sống

Ai cũng phải công nhận rằng : của cải cần thiết cho đời sống con người. Của cải sẽ đem lại cho con người nhiều hạnh phúc hơn. Cả Tây phương lẫn Đông phương đều có chung một quan niệm  :

– “Manducare priusquam philosophare” : ăn đã rồi hãy triết lý,
-“Dĩ thực vi tiên” : cái ăn phải đứng hàng đầu,
– “Có thực mới vực được đạo”.

Tiền của cần thiết như thế nên Đức Giêsu không bao giờ lên án tiền của hay người có tiền của, tức là người giầu. Ngài biết con người phải có tiền của để sống xứng đáng với cuộc sống của mình. Ngài biết “đồng tiền liền khúc ruột”, cần có tiền để sống, để giữ đạo nữa. Sự túng thiếu bần cùng là một sự dữ, loài người không ai muốn, thì Chúa cũng không muốn con cái Ngài phải vướng mắc vào.

4. Những nguy hại do tiền của 

Tiền của có thể gây nguy hại cho người giầu có vì tiền của có sức mạnh khống chế con người. Vì thế người ta mới nói :

                                       Tiền là tiên là phật,
                                       Là sức bật của lò xo,
                                       Là thước đo của lòng người,
                                      Là nụ cười của tuổi trẻ,
                                      Là sức khỏe của người già
                                      Là cái đà của danh vọng,
                                      Là cái lọng để che thân.

Người xưa cũng thường nói :”Hoàng kim hắc thế tâm nhân” :

                                       Đồng tiền không phấn không hồ,
                               Đồng tiền khéo điểm khéo tô mặt người.

Tiền bạc của cải luôn là con dao hai lưỡi : nó có thể trở nên ông chủ khắc nghiệt hay trở nên một đứa đầy tớ trung tín, tùy theo cách người ta sử dụng nó : nếu nó được sử dụng như một phương tiện, tiền của sẽ giúp cho chúng ta sống đúng với nhân phẩm của mình; trái lại, khi chúng ta chạy theo tiền của như cứu cánh của cuộc đời mà quên đi những giá trị khác trong cuộc sống, nhất là giá trị thiêng liêng, tinh thần thì nó sẽ làm cho chúng ta  bị phá sản về vật chất cũng như tinh thần.

Nói khác đi, tiền của tự nó vẫn tốt và giúp ích cho con người. Nó chỉ xấu và có hại  khi đem xử dụng vào những mục tiêu xấu. Đúng vậy, vì tiền của mà người ta có thể đánh mất lý tưởng cuộc đời, có thể làm những điều bất chính, tội lỗi, nhất là vì ham mê tiền của  mà quên cả Chúa, quên cả anh em, thì đó chính là thứ lạc đà đứng trước lỗ kim, đó chính là người khó vào Nước Trời.

III. QUYẾT TÂM CỦA CHÚNG TA 

1. Đừng “bắt cá hai tay”

Đây là một câu tục ngữ người Việt ta thường dùng. Dĩ nhiên, muốn bắt một con cá thì phải dùng cả hai tay thì mới bắt được, nhưng ở đây có ý nói : không phải là hai tay định bắt một con cá mà mỗi tay định bắt một con. Câu này thường dùng để chỉ người mưu một lúc cả hai việc, hy vọng rằng hễ hỏng việc nọ thì được việc kia.

Về vấn đề này, Đức Giêsu đã nhiều lần cảnh cáo  trong suốt thời gian rao giảng Tin mừng :”Các ngươi không thể phục vụ Thiên Chúa và tiền của cùng một lúc”(x.Lc 16,13), hoặc :” Người giầu trở nên điên rồ và phi lý. Người ấy tưởng mình không cần đến Thiên Chúa nữa”(x. Lc 12,16-20).  Người giầu từ từ  đóng cửa con tim và không còn thấy anh em của mình đang đau khổ bên cạnh mình (Lc 16,19-31). Sự giầu sang bóp nghẹt Lời Chúa (x. Mt 13,22).

Truyện : Con lừa trước sự lựa chọn.

Ông viện trưởng đại học Paris ở thế kỷ 14 đã làm một thí nghiệm như sau : Ông để cho một con lừa nhịn đói, nhịn khát trong mấy ngày. Sau đó, ông đưa nó đến sân ăn, ông đặt nó giữa một thùng nước và một bó cỏ non. Lừa ta tuy đói lắm nhưng hết nhìn đống cỏ này lại ngó thùng nước kia, nó lưỡng lự giữa nước và cỏ, để rồi cuối cùng  kiệt lả mà chết.

Cuộc sống không ngừng đòi hỏi chúng ta phải lựa chọn và chọn lúc nào cũng đòi hỏi hy sinh. Kẻ bắt cá hai tay vẫn luôn luôn là người thua thiệt nhiều nhất. Hãy nhớ lại Lời Chúa đã phán :”Không ai có thể làm tôi hai chủ, vì hoặc sẽ ghét chủ này mà yêu chủ kia, hoặc sẽ gắn bó với chủ này mà khinh dể chủ nọ. Anh em không thể vừa làm tôi Thiên Chúa vừa làm tôi tiền của được”(Mt 6,24).

2. Phải có tinh thần siêu thoát 

Ai muốn làm môn đệ Chúa phải có tinh thần siêu thoát đối với tiền của. Siêu thoát đây không có nghĩa là phải bỏ hết mọi sự để sống một đời sống nghèo nàn tuyệt đối như thánh Phanxicô Assisi. Phanxicô đã nghe bài giảng trong Thánh lễ có câu :”Anh chỉ còn thiếu một điều : hãy về bán những gì anh có mà bố thí cho người nghèo, anh sẽ được một kho tàng trên trời, rồi hãy đến theo Ta”.  Phanxicô lập tức thực hiện câu Tin mừng nên đã bán hết những gì mình có, bố thí cho người nghèo và bắt đầu một đời sống theo Chúa : ăn mặc rách rưới, rảo quanh các đường phố vừa rung chuông vừa rao giảng Tin mừng tình thương của Chúa.

Chúa không đòi chúng ta phải sống nghèo khó tuyệt đối như thánh Phanxicô. Ngài chỉ đòi chúng ta phải có tinh thần siêu thoát đối với tiền của, không để cho của cải vật chất chi phối  làm cản bước đường tiến tới sự trọn lành, mà chỉ dùng của cải như bàn đạp để tiến lên, tiến tới đỉnh trọn lành và đạt tới hạnh phúc Nước Trời.

Truyện : Đứng trên của cải.

Có một người giầu có kia thường xuyên đến xưng tội với thánh Philipphê Nêri. Ông có nhiều tiền của, có thiện chí, nhưng ông vẫn cảm thấy  mình không đạt được sự tiến bộ nào trên đường thiêng liêng. Từ chán nản đến thất vọng, cuối cùng ông bỏ cuộc và không trở lại xưng tội với thánh nhân nữa. Thấy ông đã lâu không đến xưng tội, thánh nhân tìm đến nhà ông để gặp ông. Sau một hồi trò truyện, ngài nhìn lên cây Thánh giá trên tường, ngài cân nhắc độ cao của Thánh giá rồi đề nghị với người đàn ông giầu có :”Ông là người cao lớn, ông thử với coi có tới Thánh giá không”. Ông đứng dậy giơ cánh tay lên cố với nhưng không thể nào  chạm tới Chúa Giêsu trên Thánh giá. Bấy giờ thánh Philipphê dùng hết sức đẩy cái hòm tiền của người giầu đến bên cạnh ông và bảo ông  hãy đứng lên trên cái hòm tiền để với tới cây Thánh giá. Ông làm theo ý thánh nhân và sờ được Chúa Giêsu trên Thánh giá. Sau đó ngài nói với ông :”Để có thể nắm lấy được Chúa Giêsu, để có thể tiến bộ trên đường thiêng liêng, chúng ta cần phải đứng trên tiền bạc của cải”.

Chúa Giêsu bảo chúng ta : hãy dùng tiền của và cư xử cách  nào để đem lại ích lợi cho cuộc sống hôm nay và đồng thời cũng đầu tư cho cuộc sống vĩnh cửu mai sau nữa.

Một phương thế Chúa dạy chúng ta là : hãy chia sẻ. Chúa không đòi chúng ta phải từ bỏ tất cả để theo Chúa, nhưng Chúa đòi chúng ta phải biết chia sẻ : chúng ta chia sẻ cho người khác một, Chúa sẽ trả lại cho chúng ta gấp nhiều lần.Theo kinh Hòa bình của thánh Phanxicô Assisi thì chính lúc cho đi là lúc được nhận lãnh và được lãnh nhận dồi dào, nhất là lãnh nhận ở đời sau.

Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, Gp. Đà Lạt

…………………………………………..

Suy Niệm 4: Hành trình ơn gọi

Trong thời thơ ấu tôi được dạy dỗ và tin rằng, ai tuân giữ những giới răn của Chúa và Giáo hội, ai thường xuyên tham dự thánh lễ, kẻ đó là một Kitô hữu gương mẫu, ké đó xứng đáng được hưởng phúc thiên đàng. Như vậy hằng ngày tôi chuyên tâm làm việc lành và tránh xa tội lỗi. Ngày chủ nhật tôi đúc kết tất cả thành một bó hoa thiêng đem đến nhà thờ dâng Chúa. Tuy vậy đi tu là chuyện tôi không dám mơ ước. Tôi là một đứa trẻ yếu đuối, lại mít ướt, nên hay bị trẻ hàng xóm bắt nạt. Mỗi khi cô giáo hỏi đến tôi thường rơi nước mắt trước khi trả lời. Bởi vậy, điểm xếp hạng cũng tầm thường. Đâu có ai ngờ từ một đứa trẻ nhát như thỏ đế, bụng ỏng đít eo, một ngày nào đó lại trở thành linh mục.

Hành trình ơn gọi của tôi bắt đầu từ sự tích mười quả trứng. Năm lớp 6 tôi bỗng dưng học giỏi nhất lớp. Cuối năm khi ngồi cộng điểm tổng kết cuối năm cho lớp, thầy giám thị vô tình đi ngang qua, thấy tôi ngồi đó mới hỏi: Con học giỏi thế, sao con không đi tu? Về nhà tôi kể cho mẹ. Ngày hôm sau hai mẹ con đem theo giỏ trứng, xuống nhà các thầy giảng, nhờ thầy giám thị lo hồ sơ thi vào chủng viện. Anh cả tôi lúc đó 13 tuổi, đi xe đò từ Bảo lộc lên Đàlạt vô chủng viện nộp hồ sơ. Lúc đó tuy đã hết hạn nhưng cha giám đốc tội nghiệp thằng bé nên nhận. Ít ngày sau đó tôi vào chủng viện thi. Tôi thuộc trong số 54 thí sinh được thâu nhận và ngày lễ thánh Gioan Vianney (04.08) tôi chính thức bước chân vào chủng viện. Bởi vì nói tiếng quê mùa nên tôi hay bị chọc ghẹo nhưng có lẽ vì thế mà siêng năng, đến lớp 8 đã đạt hạng 3 trong lớp. Sau lễ thánh Giuse 1975 chủng viện giải tán và sau đó đóng cửa. Trải qua những tháng ngày sống khó khăn ở Thanh Xuân, một biến cố đã giúp tôi cảm nghiệm rằng: Sống gương mẫu vẫn chưa đủ, tôi cần phải có lý lịch trong sạch mới có cơ hội vào đại chủng viện.

Sau 1 năm sống bụi đời nay đây mai đó, tôi mua hộ khẩu tạm trú, làm chủ ghe và cuộc Exodus thành công vào giải túc cầu thế giới 86. Sau 3 tháng lênh đênh trên biển cả, con tàu Cap Anamur II đã cập bến cảng Hamburg và tôi chính thức bắt đầu một cuộc sống mới. Bởi vì cảm nghiệm tất cả chỉ là hồng ân, có Chúa luôn đồng hành và sau bao trăn trở, tôi quyết định tiếp tục ơn gọi. Trước tiên lấy lại bằng tú tài Đức và học thần học. Hành trình 30 năm đạt đến đỉnh điểm, ngày lễ thánh Philipphê Nêri (26.05.2001) tôi được thụ  phong  linh  mục. “Đừng sợ vì Ta ở cùng ngươi“ là châm ngôn tôi chọn cho đời sống linh mục. Bây giờ đã 38 năm sống nơi xứ người và 23 năm phục vụ người bản xứ, chung quanh không có người thân, sống một cuộc sống khiêm tốn giản dị.

Có lẽ một số người sẽ ngạc nhiên khi tôi nói bài Phúc âm ngày hôm nay là một đoạn tôi ưa thích. Bởi vì thành tích của chúng ta có lớn lao thế nào đi nữa, chúng ta cũng không thể mua được phúc thiên đàng. Nước trời chúng ta chỉ có thể đón nhận khi chúng ta hoàn toàn mở con tim để cho Chúa tác động. Ngài muốn được yêu mến với tất cả tấm lòng. Đó là một chọn lựa khó khăn đối với mỗi một người trong chúng ta, giống như chàng trai trẻ trong Phúc Âm hôm nay. Nhưng chúng ta cũng cảm thấy an ủi khi nghe: „Đức Giêsu đưa mắt nhìn anh ta và đem lòng yêu mến“.Đức Giêsu là người như thế, Ngài không đòi hỏi ai quá sức. Ai được Ngài đưa mắt nhìn và đem lòng yêu mến, kẻ đó luôn ở trong tầm ngắmcủa Ngài. Đó là tia hy vọng dành cho chúng ta khi xác tín rằng trong cuộc sống của chúng ta có nhiều chuyện vẫn có thể xày ra khi chúng ta nghĩ là không thể. Bởi vì đối với Chúa không việc gì là không có thể. Nhưng trước tiên chúng ta hãy cố gắng thực thi những gì thuộc tầm tay của mình, từng bước nho nhỏ một, từng ngày một.

Lm. Phêrô Trần Minh Đức