BÀI ĐỌC I: 1 Cr 4, 1-5
Anh em thân mến, như vậy người ta coi chúng tôi như những thừa tác viên của Ðức Kitô, và những người phân phát các mầu nhiệm của Thiên Chúa. Do đó, người ta đòi hỏi nơi những người phân phát các mầu nhiệm là mỗi người phải trung tín. Phần tôi, tôi không lấy làm quan trọng khi bị anh em hay toà án nhân loại đoán xét; nhưng tôi cũng không đoán xét chính mình tôi. Vì chưng, mặc dầu lương tâm không trách cứ tôi điều gì, nhưng không phải vì thế mà tôi đã được công chính hoá. Ðấng đoán xét tôi chính là Chúa. Vì thế, anh em đừng đoán xét trước thời gian cho đến khi Chúa đến, Người sẽ đưa ra ánh sáng những điều giấu kín trong bóng tối và phơi bày những ý định của tâm hồn, và bấy giờ Thiên Chúa sẽ ban khen tương xứng cho mỗi người.
PHÚC ÂM: Lc 5, 33-39
Khi ấy, những người biệt phái và luật sĩ nói với Chúa Giêsu rằng: “Tại sao môn đồ của Gioan năng ăn chay và cầu nguyện, cả môn đồ của những người biệt phái cũng vậy, còn môn đệ của Thầy lại cứ ăn uống?” Người đáp lại rằng: “Các ông có thể bắt các bạn hữu đến dự tiệc cưới, ăn chay, đang khi tân lang còn ở với họ chăng? Nhưng sẽ đến những ngày mà tân lang phải đem đi khỏi họ, bấy giờ họ sẽ ăn chay trong những ngày ấy”. Người còn nói với họ thí dụ này rằng: “Không ai xé miếng vải áo mới mà vá vào áo cũ; chẳng vậy, áo mới đã bị xé, mà mảnh vải áo mới lại không ăn hợp với áo cũ. Cũng chẳng ai đổ rượu mới vào bầu da cũ; chẳng vậy, rượu mới sẽ làm vỡ bầu da, rượu chảy ra và bầu da hư mất. Nhưng rượu mới phải đổ vào bầu da mới, thì giữ được cả hai. Và không ai đang uống rượu cũ mà lại thèm rượu mới, vì người ta nói: ‘Rượu cũ thì ngon hơn’ “.
Suy Niệm 1: ĐỪNG QUÁ DỄ DÀNG TỰ CHO MÌNH QUYỀN PHÁN XÉT!
……………………………………………………………….
Suy Niệm 2: Tranh luận về việc ăn chay
- Đức Giêsu bị kêu trách vì môn đệ Người cứ ăn uống. Việc ăn chay, cầu nguyện theo cái nhìn của biệt phái, chứng tỏ mình là con người thánh thiện, đạo đức. Vì các môn đệ của Đức Giêsu không ăn chay nên họ đã đặt vấn đề với Người.
Đức Giêsu không phủ nhận giá trị của việc ăn chay, cũng không trách việc ăn uống. Ăn chay hay ăn uống đúng lúc thì mới hợp lý. Các môn đệ của Chúa cũng sẽ ăn chay khi Người là chàng rể được cất đi. Còn bây giờ, Người còn ở với họ, niềm vui đầy tràn sao bắt họ ăn chay ? - Theo luật của người Do thái thì buộc mọi người phải giữ chay những ngày quốc tang và những ngày sám hối, tuy vậy, những người Do thái đạo đức như các biệt phái và môn đệ của Gioan, muốn noi gương đời sống khắc khổ của thầy mình, còn giữ chay một số ngày khác. Nhóm biệt phái còn ăn chay ngày thứ 2 và thứ 5 mùa thu, nếu trời không mưa. Những người sốt sắng cũng ăn chay vào các ngày đó quanh năm (Lc 18,22).
- Lời Chúa hôm nay nói đến những người luật sĩ và biệt phái chất vấn Chúa Giêsu về các môn đệ của Ngài không ăn chay và cầu nguyện. Theo quan niệm Do thái thời đó, mục đích của việc ăn chay là để mong đợi Đấng Cứu Thế đến. Thế nhưng, những người biệt phái và các môn đệ của Gioan chỉ biết ăn chay mà không để ý đến ý nghĩa của việc ăn chay. Họ ăn chay là để lôi kéo sự thán phục của thiên hạ. Đó là điều Chúa Giêsu đã khiển trách họ.
Chúa Giêsu đã dựa vào mục đích việc ăn chay của người Do thái để nói đến việc miễn chuẩn ăn chay:”Chẳng lẽ các ông lại có thể bắt khách dự tiệc cưới ăn chay, khi chàng rể còn ở với họ”(Lc 5,34). Hay nói đúng hơn, Chúa Giêsu muốn cho mọi người nhận ra rằng : Ngài chính là Đấng Cứu Thế và họ không cần mong đợi gì nữa. Giờ đây là thời của niềm vui, nên con người không còn phải chay tịnh với vẻ mặt ủ rũ héo tàn, nhưng phải vui mừng vì Chúa đã đến. Và để giải thích cho điều Ngài dạy, Chúa Giêsu đã đưa hai dụ ngôn sự hiện diện của chàng rể trong đám cưới và dụ ngôn chiếc áo mới và bình rượu mới. - Trước hết, Ngài nói đến sự hiện diện của chàng rể : bao lâu chàng rể còn đó, thì việc chay tịnh phải được miễn chuẩn. Trong Cựu Ước, việc giữ chay gắn liền với việc mong đợi Đấng Cứu Thế. Chay tịnh là thể hiện của lòng mong đợi đó. Gioan Tẩy Giả đã lấy chay tịnh làm qui luật cơ bản cho cuộc sống của ông và cũng như các môn đệ của ông. Như vậy, khi miễn chuẩn cho các môn đệ của Ngài khỏi phải chay tịnh, Chúa Giêsu muốn cho mọi người thấy rằng, Ngài chính là chàng rể, là Đấng Cứu Thế mà họ mong đợi, vì thế mà họ không cần phải chay tịnh để mong chờ nữa. Thời Cứu Thế đã đến rồi. Con người không cần phải chay tịnh, trái lại, họ phải vui mừng hoan hỉ vì những gì họ mong đợi bây giờ đã được toại nguyện rồi.
- Tiếp theo là dụ ngôn về chiếc áo mới và bình rượu mới.
Khi nói dụ ngôn này Chúa Giêsu muốn cắt nghĩa cho mọi người hiểu, “lý do” tại sao Chúa không bắt các môn đệ của Ngài phải giữ chay. Chúa muốn cho các môn đệ khi sống trong thời đại Cứu Thế thì phải sống theo tinh thần mới. Chúa bảo :”Không nên lấy áo cũ mà vá áo mới, không nên đổ rượu mới vào bầu da cũ” (Lc 5,37). Nói thế Chúa không có ý nói cái mới thì đương nhiên tốt hơn cái cũ. Ở đây rõ rệt Ngài không có ý so sánh mà chỉ có ý nói rằng, lối sống với tinh thần mới và lối sống với tinh thần cũ không thể tương hợp với nhau. - Truyện : Tiên trách kỷ, hậu trách bỉ.
“Những người biệt phái và luật sĩ nói với Chúa Giêsu rằng :”Môn đệ ông Gioan năng ăn chay cầu nguyện, môn đệ người biệt phái cũng thế, còn môn đệ ông thì ăn với uống” (Lc 5,33).
Cổ nhân chúng ta và các nhà khôn ngoan thường dạy người ta cách cư xử ở đời là :”Tiên trách kỷ, hậu trách bỉ”: hãy trách mình trước, rồi trách người sau. Hôm nay Chúa Giêsu cũng dạy chúng ta cách cư xử với nhau như vậy :
Nếu cha giảng lâu quá 10 phút thì họ bảo cha chỉ thao thao bất tuyệt.
Nếu cha nói về mầu nhiệm Thiên Chúa thì họ bảo cha nói trên mây trên gió.
Nếu cha đề cập đến các vấn đề xã hội, cha sẽ bị kết án là khuynh tả.
Nếu cha đi làm việc ở nhà máy, họ nghĩ ngay là vì cha không có việc làm.
Nếu cha ở lại trong giáo xứ, có người sẽ nói cha xa rời quần chúng, cắt liên lạc với thế gian.
Nếu cha hay mỉm cười : cha quá dễ dãi !
Nếu vì đãng trí hay bận tâm, cha không nhìn thấy, người nào đó sẽ nói : cha khinh người ! Nếu cha còn trẻ : cha thiếu kinh nghiệm !
Nếu cha có tuổi : cha nên về hưu thì vừa !
Giêsu ơi ! Không thua gì các luật sĩ và biệt phái, con vẫn thường nhìn anh em con bằng con mắt dò xét, khe khắt và hẹp hòi. Con luôn muốn họ phải như con nghĩ chứ không được như họ là. Nếu con cảm thấy thật khó sống với họ và đôi khi thì không thể bắt tay làm việc với họ được. Xin cho con nhìn với đôi mắt của Chúa : nhìn và yêu (Hosanna).
Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, Gp. Đà Lạt
………………………………………….
Suy Niệm 3: SỐNG TRỌN NIỀM VUI KHI THEO CHÚA GIÊSU
Chúng ta muốn thiên hạ coi chúng ta như thế nào? Là những người làm ăn thành công, những người khôn ngoan vui tính, những người giàu có, v.v.? Thánh Phaolô trong bài đọc 1 hôm nay cho biết ngài muốn thiên hạ coi ngài là gì: “Thưa anh em, chớ gì thiên hạ coi chúng tôi như những đầy tớ của Đức Kitô, những người quản lý các mầu nhiệm của Thiên Chúa” (1 Cr 4:1). Tiếp theo, thánh nhân chỉ ra đâu là đặc tính cần thiết của người đầy tớ của Đức Kitô: “Mà người ta chỉ đòi hỏi ở người quản lý một điều, là phải chứng tỏ lòng trung thành” (1 Cr 4:2). Người trung thành là người không để cho bất kỳ điều gì chi phối tâm trí và con tim mình để rồi thất tín. Thánh Phaolô cho biết: “Đối với tôi, dù có bị anh em hay toà đời xét xử, tôi cũng chẳng coi là gì. Mà tôi, tôi cũng chẳng tự xét xử lấy mình. Quả thật, tôi không thấy lương tâm áy náy điều gì, nhưng đâu phải vì thế mà tôi đã được kể là người công chính. Đấng xét xử tôi chính là Chúa” (1 Cr 4:3-4). Những lời này thức tỉnh chúng ta về lối sống chỉ sợ người khác xét xử mà không sợ Thiên Chúa xét xử. Bên cạnh đó, thánh nhân cũng nhắc nhở chúng ta về việc không được xét xử người khác trước khi mọi sự chưa đến thời kết thúc: “Vậy xin anh em đừng vội xét xử điều gì trước kỳ hạn, trước ngày Chúa đến. Chính Người sẽ đưa ra ánh sáng những gì ẩn khuất trong bóng tối, và phơi bày những ý định trong thâm tâm con người. Bấy giờ, mỗi người sẽ được Thiên Chúa khen thưởng đích đáng” (1 Cr 4:5). Trong khi chờ đợi ngày Chúa đến, chúng ta cần sống với thái độ yêu thương, cảm thông và tha thứ.
Tin Mừng hôm nay nói cho chúng ta biết Chúa Giêsu là chàng rể và là người cung cấp rượu mới. Một cách cụ thể, đoạn trích này cung cấp thêm nền tảng mang tính Kitô học cho việc Chúa Giêsu tha tội (x. Lc 5:17-26; 5:27-32) và quyền năng của Ngài trên ngày sabát (x. Lc 6:1-5; 6:6-11). Câu hỏi dẫn đến việc Chúa Giêsu ám chỉ mình là chàng rể là việc ăn chay cầu nguyện (x. Lc 5:33). Đối với người Do Thái, đây là hai việc thực hành đạo đức quan trọng để nối kết với Thiên Chúa. Trong vấn nạn những người Pharisêu và các kinh sư đưa ra, chúng ta thấy có sự khác biệt giữa các môn đệ của Chúa Giêsu so với các môn đệ của người Pharisêu và của Gioan [“Môn đệ ông Gioan năng ăn chay cầu nguyện, môn đệ người Pharisêu cũng thế, còn môn đệ ông thì ăn với uống!”]. Chi tiết này cho thấy, những người theo Chúa Giêsu thực hành việc đạo đức khác với những người khác. Nói cụ thể hơn, cách thức tương quan của họ với Thiên Chúa rất khác: vui tươi như đang dự tiệc cưới. Là môn đệ của Chúa Giêsu, nhiều lần chúng ta sống và hành động như những người khác: cũng lừa dối, tranh giành, ghen ghét, giận hờn, hận thù, v.v. Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta phải trở nên khác trong tương quan với Thiên Chúa và anh chị em mình. Chúng ta phải sống yêu thương hơn và vui hơn vì chúng ta thuộc về Chúa.
Trong câu trả lời của mình, Chúa Giêsu sử dụng hình ảnh “tiệc cưới” và “chàng rể.” Đây là những hình ảnh được các ngôn sứ dùng để nói đến bàn tiệc được Đấng Cứu Độ chuẩn bị. Trong Cựu Ước và Do Thái Giáo, hình ảnh này được sử dụng để trình bày sự hiệp nhất giữa Thiên Chúa và dân Ngài (x. Hos 2:18,21; Ez 16; Is 54:5-8; 62:5; Gr 2:2). Những hình ảnh đi theo tiệc cưới là niềm vui, bắt đầu một cuộc sống mới, tình yêu và quan tâm cho nhau cách sâu đậm, và trung thành. Khi sử dụng hình ảnh này để nói về mình, Chúa Giêsu ám chỉ đến việc trong Ngài, Thiên Chúa hiệp nhất với dân Ngài. Vì vậy, những ai đi theo Ngài, họ sẽ tận hưởng tất cả những điều vừa được nêu trên. Điều này cũng đúng cho mỗi người chúng ta. Khi theo Chúa Giêsu, chúng ta sẽ tận hưởng được niềm vui, một đời sống mới, được Thiên Chúa yêu thương và quan tâm cách đặc biệt, và sẽ cảm nghiệm được tình yêu trung thành của Ngài. Nhưng thực tế mà nói, nhiều người trong chúng ta không cảm nhận được điều này, nên cuộc sống của chúng ta vẫn ở lại trong hình thức cũ.
Để chứng minh khẳng định của mình, Chúa Giêsu sử dụng hai “dụ ngôn nhỏ” hay hai hình ảnh thường ngày, đó là hình ảnh áo vá và bầu rượu (x. Lc 5:36-38). Trong hai hình ảnh này, Chúa Giêsu khẳng định cái mới và cái cũ không ăn khớp với nhau. Nói cách cụ thể, sứ điệp Ngài mang đến [mới] không thể được đón nhận và hiểu biết với cách sống cũ. Để hiểu và đón nhận sứ điệp của Ngài, chúng ta phải “sám hối” [metanoia], phải trở nên con người mới trong Đức Kitô: “Rượu mới thì phải đổ vào bầu mới” (Lc 5:38). Hình ảnh rượu mới là sứ điệp của Chúa Giêsu. Nó ám chỉ đến việc trong Chúa Giêsu, Thiên Chúa đã làm một điều gì đó thật mới mẻ. Hình ảnh này gợi trong trí tưởng tượng chúng ta một cuộc sống vượt qua sự chết. Đây là một cuộc sống tràn đầy niềm vui vì con tim của chúng ta được đổ đầy với tình yêu của Thiên Chúa. Con tim chúng ta đang được đổ đầy với điều gì: tình yêu hay sự hận thù, oán ghét?
Lm. Anthony, SDB.