Bài Ðọc I: Gr 7, 1-11
Lời Chúa phán cùng Giêrêmia rằng: Ngươi hãy đứng nơi cửa đền thờ Chúa, và rao giảng lời này rằng: Hỡi toàn thể Giuđa, là những người vào cửa này mà thờ lạy Chúa, hãy nghe lời Chúa. Ðây Chúa các đạo binh, Thiên Chúa Israel phán: Các ngươi hãy cải thiện lối sống và hành động các ngươi, thì Ta sẽ ở với các ngươi tại chốn này. Các ngươi đừng tin theo lời dối trá này: Ðây có đền thờ Chúa, đền thờ Chúa, đền thờ Chúa! Vì nếu các ngươi cải thiện lối sống và hành động các ngươi, nếu các ngươi ăn ở ngay thẳng theo lề luật với những người trong nhà và những người thân cận, nếu các ngươi không áp bức ngoại kiều, trẻ mồ côi, và những người goá bụa, nếu các ngươi không đổ máu người vô tội tại chốn này, nếu các ngươi không chạy theo các thần ngoại lai mà mang hoạ vào mình, thì Ta sẽ ở với các ngươi tại chốn này, tại lãnh thổ mà Ta đã ban cho tổ phụ các ngươi từ đời này đến đời nọ.
Nhưng kìa, các ngươi tin tưởng vào những lời dối trá không sinh ích lợi gì cho các ngươi, như: trộm cướp, giết người, ngoại tình, thề dối, thờ cúng Baalim, chạy theo các thần ngoại lai mà các ngươi không biết; rồi các ngươi đến đứng trước mặt Ta trong đền thờ này là nơi kêu cầu thánh danh Ta, mà nói rằng: “Chúng tôi đã được bảo đảm để tiếp tục làm những việc ghê tởm đó”. Vậy, dưới mắt các ngươi, nhà này là nơi khẩn cầu thánh danh Ta, đã trở thành hang trộm cướp rồi sao? Chúa lại phán: Còn Ta, Ta hiện diện và Ta đã thấy rõ.
Phúc Âm: Mt 13, 24-30
Khi ấy, Chúa Giêsu phán một dụ ngôn khác cùng dân chúng rằng: Nước trời giống như người kia gieo giống tốt trong ruộng mình. Trong lúc mọi người ngủ, thì kẻ thù của ông đến gieo cỏ lùng vào ngay giữa lúa, rồi đi mất.
Khi lúa lớn lên và trổ bông, thì cỏ lùng cũng lộ ra. Ðầy tớ chủ nhà đến nói với ông rằng: “Thưa ông, thế ông đã không gieo giống tốt trong ruộng ông sao? Vậy cỏ lùng từ đâu mà có?” Ông đáp: “Người thù của ta đã làm như thế”. Ðầy tớ nói với chủ: “Nếu ông bằng lòng, chúng tôi xin đi nhổ cỏ”. Chủ nhà đáp: “Không được, kẻo khi nhổ cỏ lùng, các anh lại nhổ luôn cả lúa chăng. Hãy cứ để cả hai mọc lên cho đến mùa gặt. Và đến mùa, ta sẽ dặn thợ gặt: Các anh hãy nhổ cỏ lùng trước, rồi bó lại từng bó mà đốt đi, sau mới thu lúa lại chất vào lẫm cho ta”.
Suy Niệm:
Trong bài đọc 1, Đức Chúa sai ngôn sứ Giêrêmia kêu gọi con cái Israel phải thay đổi lối sống của mình cho phù hợp với đường lối của Thiên Chúa mà họ thờ phượng. Nói cách khác, lối sống của họ phải là cách thức thờ phượng: “Hãy cải thiện lối sống và hành động của các ngươi, Ta sẽ cho các ngươi lưu lại nơi này. Đừng ỷ vào lời giả dối sau đây: ‘Đền Thờ của Đức Chúa! Đền Thờ của Đức Chúa! Đã có Đền Thờ của Đức Chúa!’” (Gr 7:3-4). Những lời này nhắc nhở chúng ta rằng nếu chúng ta đi nhà thờ hoặc tham dự thánh lễ nhiều mà lối sống không thay đổi thì việc thờ phượng của chúng ta không mang lại hoa trái gì. Một cách cụ thể, ngôn sứ Giêrêmia khuyên con cái Israel rằng, khi họ đến thờ phượng Đức Chúa, thì họ cải thiện lối sống và hành động bằng việc “thật sự đối xử công bình với nhau, không ức hiếp ngoại kiều hay cô nhi quả phụ, nếu các ngươi không đổ máu người vô tội nơi đây, không đi theo các thần ngoại mà chuốc hoạ vào thân” (Gr 7:5-6). Chỉ khi con cái Israel làm những điều này, thì họ sẽ được an hưởng phần gia nghiệp mà Đức Chúa đã hứa ban. Chi tiết này nhắc nhở chúng ta rằng: Phần gia nghiệp nước trời chỉ dành cho những người biết biến cuộc sống của mình thành lời ca ngợi và tạ ơn Chúa mỗi ngày.
Sau khi nghe dụ ngôn về gieo giống, chúng ta lại nghe một dụ ngôn gieo giống khác. Dụ ngôn gieo giống nói về các loại hạt giống rơi trên những môi trường khác nhau. Còn dụ ngôn gieo giống được trình thuật trong bài Tin Mừng hôm nay nói về những hạt giống được gieo trong “đất tốt.” Dù được gieo trong “đất tốt,” hạt giống cũng phải đối diện với một thực tại khác, đó là phải lớn lên với “cỏ lùng.” Vì vậy, dụ ngôn hôm nay thường được gọi là dụ ngôn “Lúa Giữa Cỏ Lùng”.
Theo truyền thống, dụ ngôn này không có trong các Tin Mừng khác. Tuy nhiên, theo các học giả Kinh Thánh, Thánh Mátthêu đã viết lại câu chuyện của Thánh Máccô (4:26-29), dụ ngôn về hạt giống mọc lên cách âm thầm. Thánh Máthêu không chỉ “cập nhật” dụ ngôn cũ hầu làm cho nó phù hợp với nhu cầu của cộng đoàn mình, nhưng Ngài cũng cung cấp một lối giải thích đầy thuyết phục cho dụ ngôn (Mt 13:36-43). Tự chính bản chất, dụ ngôn này là dụ ngôn về Nước Trời. Điều này được chỉ rõ trong câu đầu tiên của bài Tin Mừng.
Điều đáng ngạc nhiên trong dụ ngôn là việc Chúa Giêsu sử dụng từ “một người.” Từ này được áp dụng cho Ngài trong bối cảnh một gia đình: Ngài với các đầy tớ. Các đầy tớ bị sốc vì thấy cỏ lùng xuất hiện trong ruộng ông chủ. Phản ứng của họ là muốn “giải quyết vấn đề cách ăn liền”: “Vậy ông có muốn chúng tôi ra đi gom lại không?” (Mt 13:28). Đây cũng là thái độ của nhiều người trong chúng ta. Khi gặp vấn đề, chúng ta thường sống theo phản ứng tự nhiên. Chưa phân định rõ vấn đề, chúng ta đã đưa ra quyết định dựa trên những thông tin nông cạn. Chính vì vậy, những quyết định được đưa ra thường thiếu “tình người,” thiếu sự cảm thông và thiếu sự khoan dung. Hãy bình tĩnh trước mọi vấn đề, nhất là khi những vấn đề đó không như chúng ta mong muốn.
Điều đáng để chúng ta suy gẫm và học hỏi hôm nay chính là thái độ của ông chủ. Đứng trước sự “khó chịu” và đề nghị của các đầy tớ, ông đáp : ‘Đừng, sợ rằng khi gom cỏ lùng, các anh làm bật luôn rễ lúa. Cứ để cả hai cùng lớn lên cho tới mùa gặt. Đến ngày mùa, tôi sẽ bảo thợ gặt: Hãy gom cỏ lùng lại, bó thành bó mà đốt đi, còn lúa, thì hãy thu vào kho lẫm cho tôi’” (Mt 12:29-30). Đây là phần quan trọng của dụ ngôn nói chung và câu trả lời cho vấn nạn của các đầy tớ nói riêng. Trong những lời này, ông chủ ám chỉ đến thái độ kiên nhẫn và khoan dung cho đến khi mọi sự được trở nên rõ ràng. Nhiều khi chúng ta không đủ kiên nhẫn, chúng ta “trừ khử” hay loại trừ anh chị em chúng ta quá sớm. Hoặc khi thấy người khác sai lỗi, chúng ta không có đủ lòng khoan dung để chờ đợi họ thay đổi. Những lời Chúa Giêsu nói nhắc nhở chúng ta đến thái độ kiên nhẫn và khoan dung khi chúng ta sống với người khác.
Chi tiết cuối cùng mà chúng ta cần lưu ý để suy gẫm là từ “gom.” Từ này xuất hiện bốn lần trong bài Tin Mừng. Điều này cho thấy có vấn đề chia rẽ trong cộng đoàn của Thánh Mátthêu. Sự chia rẽ xảy ra khi mọi người trong cộng đoàn không một lòng một trí. Điều này được diễn tả trong hình ảnh lúa và cỏ lùng [hai loại khác nhau], lớn lên trong cùng một thửa ruộng [trong cùng cộng đoàn]. Điều này vẫn tồn tại trong ngày hôm nay trong các cộng đoàn. Qua dụ ngôn này, Chúa Giêsu nhắc nhở chúng ta rằng, để sống hài hoà trong cộng đoàn, chúng ta cần hai đức tính, đó là kiên nhẫn và khoan dung.
Fr. Anthony, SDB.