Về văn kiện mới của Bộ Giáo lý Đức tin liên quan đến cách thức loan báo Tin Mừng vào buổi bình minh của một kỷ nguyên mới.
Andrea Tornielli, Giám đốc biên tập của truyền thông Vatican
“Khi mà trong mắt nhiều người, đức tin Công giáo không còn là di sản chung của xã hội nữa (…), thì nó sẽ có thể rất khó khăn chạm đến tâm hồn con người chỉ bằng những bài diễn thuyết hay lời nhắc nhở về luân lý, và càng khó hơn nữa chỉ bằng những ám chỉ chung chung đến các ‘giá trị Kitô giáo’. Việc nhắc lại các nguyên tắc một cách dũng cảm và trọn vẹn là điều thiết yếu và không thể thiếu ; tuy nhiên, việc chỉ đơn thuần trình bày sứ điệp thì không chạm đến chiều sâu tâm hồn con người, không tác động đến sự tự do của họ, không biến đổi cuộc đời họ. Điều đặc biệt lôi cuốn, đó là cuộc gặp gỡ với những tín hữu, những người qua đức tin của mình dẫn đưa người khác đến với ân sủng của Chúa Kitô, bằng việc làm chứng cho Người.” Khi Đức Bênêđíctô XVI nói những lời này tại Fatima vào ngày 13 tháng 5 năm 2010, thì “sự thay đổi thời đại”, được gợi lên nhiều lần bởi các vị kế nhiệm của ngài là Đức Phanxicô và Đức Lêô XIV, đã bắt đầu từ lâu rồi, nhưng vẫn còn chưa rõ rết đến thế.
Mười sáu năm sau, những lời này của Đức Giáo hoàng Bênêđíctô XVI tạo nên một sự tổng hợp hiệu quả về ý nghĩa của việc làm chứng cho Tin Mừng, đặc biệt tại những bối cảnh mà sứ điệp này chưa từng được loan báo, hoặc những nơi mà việc truyền đạt đức tin đã bị gián đoạn. Do đó, những lời ấy gói gọn một cách hoàn hảo cốt lõi của văn kiện mới của Bộ Giáo lý Đức tin, Venite ad me (Hãy đến với Ta), suy tư về cách thức loan báo Tin Mừng ở buổi bình minh của một kỷ nguyên mới và nhằm cung cấp các yếu tố suy tư mục vụ có thể thúc đẩy, tại mỗi Giáo hội địa phương và trong nhiều bối cảnh cụ thể khác nhau, việc tìm kiếm những con đường khả thi mới cho công cuộc truyền đạt đức tin này.
Việc sứ điệp Kitô giáo mất đi sức mạnh tại những vùng đất có công cuộc loan báo Tin Mừng lâu đời không phải là một hiện tượng gần đây lắm. Chính nhu cầu sử dụng những ngôn ngữ mới để trình bày đức tin đã là nguồn gốc của Công đồng Vatican II, được nảy sinh từ trực giác của Đức Gioan XXIII và được Đức Phaolô VI hoàn tất. Trong thông điệp Ecclesiam suam, Đức Phaolô VI giải thích rằng Giáo hội tiếp cận thế giới đương đại bằng cách trở thành “lời nói, sứ điệp, đối thoại“, xác tín rằng Tin Mừng cần được đề nghị thông qua mối tương quan lắng nghe và gặp gỡ. Ngay cả trong những thập niên trước Công đồng, như những trí óc tinh tường nhất đã dự đoán trước, một tiến trình tục hóa đã bắt đầu diễn ra : chỉ cần trích dẫn kinh nghiệm của Đức Giovanni Battista Montini là đủ. Vào giữa thập niên 1950, ngài rời thành Rôma với những cuộc tụ họp lớn quanh Đức Piô XII, để đến với một Milan đang phát triển nhanh chóng, trong đó nhiều tầng lớp đang kể của xã hội bắt đầu tỏ thái độ thờ ơ, tách biệt đối với đức tin và thực hành tôn giáo. Trong suốt thời gian làm Tổng Giám mục Milan, và sau đó là trong suốt triều đại giáo hoàng của mình, Đức Phaolô VI luôn trăn trở sâu xa về vấn đề này: làm thế nào loan báo Tin Mừng cho con người thời nay, vốn dường như ngày càng trở nên xa cách?
Vấn đề này càng trở nên kịch liệt hơn trong bối cảnh lịch sử mà chúng ta hiện đang trải qua, một bối cảnh được đặc trưng, như tài liệu của Bộ đã nhấn mạnh, bởi “quyền tối thượng của cái tôi”, bởi sự xói mòn dần dần các mối quan hệ liên vị, bởi sự trung gian của công nghệ kỹ thuật số mà cuối cùng làm thay đổi, gần như về mặt “di truyền”, chính ADN của chúng ta với tư cách là những con người có tương quan với nhau. Vấn đề về làm thế nào truyền đạt đức tin ngày nay có liên quan đến cả các quốc gia giàu có và tục hóa cao độ, lẫn các quốc gia đang phát triển, nơi số lượng Kitô hữu đã gia tăng, nhưng cũng không hề tránh khỏi sự thay đổi thời đại này. Do đó, thật đáng chú ý khi thấy văn bản của Bộ trích dẫn những đóng góp và suy tư từ nhiều Hội đồng Giám mục.
Câu trả lời, vốn được trình bày rõ ràng trong Huấn quyền của các vị kế nhiệm Thánh Phêrô gần đây, trước hết nằm ở việc quay trở lại với kerygma, tức là việc loan báo cốt lõi của đức tin. Điều này đỏi hỏi một nhận thức – đáng tiếc là vẫn chưa đủ phổ biến – rằng việc viện dẫn các giá trị luân lý hay các nguyên tắc Kitô giáo không bao giờ có thể coi là hiển nhiên đối với điều phải được đặt lên hàng đầu: đó chính là cuộc gặp gỡ với Chúa Kitô. Để truyền đạt đức tin ngày nay, trước hết, không đủ nếu chỉ giảng dạy một tập hợp các nội dung giáo thuyết hay thông tin tôn giáo, như nó có lẽ vẫn còn phổ biến vào vài thập niên trước, khi Tin Mừng được “hít thở” mỗi ngày trong gia đình và xã hội.
Nhưng trong thời đại chúng ta, thật phiến diện nếu nghĩ rằng việc truyền đạt đức tin có thể được phó thác cho chính sách tiếp thị hay những chiến lược mục vụ được xây dựng trên giấy tờ. Chúng ta đang sống giữa một đại dương đầy những lời lẽ ồn ào và những thông tin thường mang tính lừa lọc, trong một thế giới mà ai cũng lên tiếng và hầu như chẳng có mấy ai lắng nghe. Cần có những chứng nhân để vẻ đẹp của đời sống Kitô hữu được tỏa sáng, cho phép chúng ta được lôi cuốn bởi ân sủng của những cuộc gặp gỡ chạm đến tâm hồn, để lại dấu ấn trong ta, và đưa ta đến gần hơn với vòng tay đầy lòng thương xót của một Thiên Chúa, Đấng chính là Tình Yêu. Cần có những cộng đoàn sống động. Và những cộng đoàn sống động luôn có sức thu hút. Đời sống là điều cần được nhận biết, vun đắp và đồng hành; nó không thể được hoạch định hay quản lý chỉ trên giấy tờ. Cần có những cộng đoàn không chỉ dẫn đưa trẻ em, nhưng còn cả người lớn, đến chỗ khám phá vẻ đẹp của kinh nghiệm đức tin, để có thể loan báo cho mọi người, thông qua những hình thức ngôn ngữ mới cùng việc đề cao hơn nữa phụng vụ, lòng đạo đức bình dân, nghệ thuật và âm nhạc, một sứ điệp Tin Mừng mang dấu ấn của sự gần gũi và đón tiếp. Đó là một sứ điệp nhập thể, một sứ điệp lôi cuốn và chạm đến chúng ta thông qua chứng tá của những người đi trước trong suốt hai ngàn năm qua, và là sứ điệp nhắc nhở mỗi người nam và người nữ trong thời đại chúng ta: “Chúa Giêsu Kitô yêu thương bạn, Người đã hiến mạng sống mình để cứu độ bạn, và giờ đây, mỗi ngày Người vẫn đang sống bên cạnh bạn để soi sáng bạn, củng cố bạn, giải thoát bạn.”
Nguồn: xuanbichvietnam.net/