BÀI ÐỌC I: Gr 14, 17-22
Ngày đêm mắt ta rơi lệ không ngừng, vì trinh nữ con gái dân ta bị trọng thương, vết tích quá trầm trọng. Nếu ta đi ra đồng, thì đây những kẻ bị giết bằng gươm; nếu ta vào thành phố, thì đây những kẻ chết đói. Tiên tri và tư tế đều đi đến đất nước mình chẳng quen biết. Chớ thì Chúa ruồng bỏ Giuđa sao? Hay lòng Chúa ghê tởm Sion rồi sao? Vậy tại sao Ngài đánh phạt chúng con đến nỗi không chữa được nữa? Chúng con mong đợi sự hoà bình mà không gặp sự lành; và chúng con mong đợi kỳ lành bệnh, thì đây toàn là xui xẻo. Lạy Chúa, chúng con nhìn nhận những sự độc dữ của chúng con và sự gian ác của cha ông chúng con, vì chúng con đã phạm đến Chúa. Vì thánh danh Chúa, xin đừng để chúng con phải nhục nhã; vì toà vinh quang của Chúa, xin đừng để chúng con nhuốc hổ; xin Chúa nhớ lại, xin đừng huỷ bỏ giao ước giữa Chúa với chúng con. Trong các tượng thần dân ngoại, chớ thì có vị nào làm cho mưa xuống chăng? Hay là tầng trời có thể đổ mưa xuống chăng? Nào Ngài chẳng phải là Thiên Chúa chúng con mong đợi sao? Vì chính Chúa tạo thành tất cả những sự đó.
PHÚC ÂM: Mt 13, 36-43
Khi ấy, sau khi giải tán dân chúng, Chúa Giêsu trở về nhà. Các môn đệ đến gặp Người và thưa rằng: “Xin Thầy giải thích dụ ngôn cỏ lùng trong ruộng cho chúng con nghe”. Người đáp lại rằng: “Kẻ gieo giống tốt là Con Người. Ruộng là thế gian. Còn hạt giống tốt là con cái Nước Trời. Cỏ lùng là con cái gian ác. Kẻ thù gieo cỏ lùng là ma quỷ. Mùa gặt là ngày tận thế. Thợ gặt là các thiên thần. Cũng như người ta thu lấy cỏ lùng, rồi thiêu đốt trong lửa thế nào, thì ngày tận thế cũng sẽ xảy ra như vậy: Con Người sẽ sai các thiên thần đi thu tất cả gương xấu và mọi kẻ làm điều gian ác khỏi nước Chúa, rồi ném tất cả chúng vào lửa: ở đó sẽ phải khóc lóc nghiến răng. Bấy giờ kẻ lành sẽ sáng chói như mặt trời trong nước của Cha mình. Ai có tai để nghe thì hãy nghe”.
Suy Niệm 1: SỐNG ĐÚNG VỚI BẢN CHẤT CỦA MÌNH
Bài đọc 1 thuật lại cho chúng ta lời ai ca của ngôn sứ Giêrêmia về tình trạng đáng thương của con cái Israel. Chúng ta nhận ra trong lời ai ca này những tâm tình tha thiết sau: (1) thực trạng đau thương xảy ra cho con cái Israel đã làm cho ngôn sứ tuôn trào suối lệ [“Mắt tôi hãy tuôn trào suối lệ cả ngày đêm không ngớt, vì trinh nữ cô gái dân tôi đã bị đánh nhừ đòn, vết trọng thương hết đường cứu chữa. Tôi bước ra đồng nội: này kẻ chết vì gươm, quay trở lại đô thành: nọ bao người đói lả. Cả ngôn sứ cùng là tư tế lang thang khắp xứ mà không hiểu biết gì” (Gr 14:17-18)]; (2) lời nghi vấn và mong ước [“Lạy Chúa, phải chăng Ngài đã quyết từ bỏ Giuđa? Phải chăng Xion khiến lòng Ngài ghê tởm? Vậy cớ sao Ngài đánh phạt chúng con đến vô phương chữa chạy? Chúng con đợi hoà bình, nhưng chẳng được may lành chi hết! Mong đến thời bình phục, mà chỉ thấy rùng rợn khiếp kinh!” (Gr 14:19)]; (3) nhận ra lỗi lầm là nguyên nhân dẫn đến tình trạng đau thương [“Lạy Chúa, chúng con nhận rằng mình gian ác và cha ông sai lỗi đã nhiều. Quả chúng con đều đắc tội với Chúa!” (Gr 14:20)]; (4) lời cầu xin Đức Chúa thương nhớ lại giao ước của Ngài [“Vì Danh Thánh, xin Chúa đừng chê bỏ chúng con, đừng rẻ rúng toà vinh hiển của Ngài. Dám xin Ngài nhớ lại, đừng huỷ bỏ giao ước giữa Ngài với chúng con” (Gr 14:21)]; (5) tuyên xưng niềm tin vào Đức Chúa là Chúa duy nhất [“Trong số chư thần của các dân tộc, có thần nào làm được mưa chăng? Có phải trời đổ được mưa rào, hay chính Ngài, lạy Đức Chúa, Thiên Chúa của chúng con? Chúng con trông cậy nơi Ngài, vì chính Ngài đã làm ra tất cả những điều đó!” (Gr 14:21)]. Qua lời ai ca này, dù có nhiều yếu tố, nhưng điểm chính là mời gọi chúng ta đặt trọn niềm tin vào Đức Chúa, Đấng duy nhất có thể giải thoát chúng ta khỏi những hoàn cảnh đau thương. Trên đường đời, chúng ta thường gặp nhiều đau thương và khó khăn. Nhiều lần chúng ta dựa vào sức mình và sức người khác để giải quyết mà quên mất Đức Chúa. Cũng không ít lần khi đối diện với những đau khổ của cuộc sống chúng ta cũng trách Chúa vì sự “vắng mặt” hay “bỏ rơi” của Ngài. Thật sự, Đức Chúa không bao giờ bỏ rơi chúng ta, mà chính chúng ta đã bỏ rơi Ngài trước. Điều cần thiết là chúng ta cần sống trung thành với Ngài thì chúng ta sẽ nhận ra rằng Đức Chúa luôn ở bên cạnh chúng ta trong mọi giây phút.
Bài Tin Mừng hôm nay thuật lại cho chúng ta lời giải thích của Chúa Giêsu về dụ ngôn cỏ lùng. Trong trình thuật này, Thánh Mátthêu vén mở một cách chi tiết ý nghĩa của dụ ngôn về cỏ lùng giữa lúa (x. Mt 13:24-30). Lời giải thích của Chúa Giêsu có hai phần. Trong phần đầu (Mt 13:38-39), Chúa Giêsu cung cấp những chi tiết tương đương mang tính cánh chung cho những hình ảnh được dùng trong dụ ngôn: “Kẻ gieo hạt giống tốt là Con Người. Ruộng là thế gian. Hạt giống tốt, đó là con cái Nước Trời. Cỏ lùng là con cái Ác Thần. Kẻ thù đã gieo cỏ lùng là quỷ dữ. Mùa gặt là ngày tận thế. Thợ gặt là các thiên sứ.” Chúng ta thấy có bảy yếu tố trong dụ ngôn tương ứng với bảy hình ảnh mang tính cánh chung. Những hình ảnh này được trình bày trong một hình thức mang tính cố định [không thay đổi]. Điều này trái ngược với phần thứ hai (Mt 13:40-43). Trong phần 2, Chúa Giêsu trình bày lời giải thích trong một cách thức sinh động về viễn cảnh phán xét trong ngày sau hết mà trong đó có sự tách rời những kẻ làm điều ác ra khỏi những người công chính.
Nhưng chúng ta tự hỏi, khi giải thích dụ ngôn này cho các môn đệ, Chúa Giêsu muốn nói với các ông điều gì? Chúa Giêsu muốn nói với các ông về thực tại của Nước Trời, đó là Nước Trời là một “sự hỗn hợp” của các thánh và tội nhân đang sống trên trần thế, cho đến khi thiên thần của Thiên Chúa phân tách người lành khỏi kẻ dữ. Điều gì xảy ra trong thời gian “chờ đợi” ngày cánh chung? Chúa Giêsu giải thích dụ ngôn này nhằm mới gọi các môn đệ phải kiên nhẫn, bao dung và chịu đựng những anh chị em “làm gương mù gương xấu và mọi kẻ làm điều gian ác” (Mt 13:41). Nhưng vào ngày cánh chung, không ai có thể thoát khỏi sự phán xét của Thiên Chúa. Chi tiết này mời gọi chúng ta tập trung vào việc vun trồng cho mình những nhân đức cần thiết để sống trọn vẹn cho Chúa và bao dung với anh chị em.
Điểm cuối cùng chúng ta cần lưu ý trong bài Tin Mừng là việc để cho cỏ lùng mọc lên với lúa. Nếu để cho cỏ lùng lớn lên mà không được kiểm soát, chúng có thể làm chết ngạt lúa mì. Vì vậy, chúng ta phải kiểm soát cỏ lùng bằng cách sửa lỗi huynh đệ. Nhìn từ khía cạnh này, Giáo Hội cần thanh luyện liên tục và có những hành động tích cực trong việc đạt đến sự thánh thiện, nhưng phải tránh thái độ “duy chủ nghĩa trong sạch” [Giáo Hội chỉ gồm những con người thánh thiện]. Mọi sự cần phải có sự quân bình, không đi thái quá. Tóm lại, qua dụ ngôn này, Chúa Giêsu mời gọi chúng ta phải kiên nhẫn. Còn việc phân loại người lành kẻ dữ không phải là việc của chúng ta, Thiên Chúa là Đấng sẽ thực hiện điều đó.
Lm. Anthony, SDB.
…………………
Suy Niệm 2: Ý nghĩa dụ ngôn cỏ lùng
- Bài Tin Mừng hôm nay là chuyện các môn đệ xin Chúa Giêsu giải thích ý nghĩa dụ ngôn cỏ lùng. Một dụ ngôn chỉ ra nguyên nhân của sự thiện ác từ đâu và chứng minh một thực tế là thiện và ác cùng tồn tại song hành với nhau.
Dụ ngôn này cho biết trong các công việc của Nước Thiên Chúa, vẫn có xen lẫn những công việc của ma quỉ, mà trong giai đoạn sống ở trần gian, người ta không thể nào triệt bỏ hết được, chỉ đến ngày tận thế sự phân định mới rõ ràng. Vì thế, dụ ngôn cỏ lùng có mục đích diễn tả lòng kiên nhẫn của Thiên Chúa, Ngài chấp nhận tốt xấu pha trộn, đợi đến ngày cuối cùng Chúa mới lấy quyền xét xử.
- Chúa Giêsu đích thân giải thích cho các Tông đồ về ý nghĩa dụ ngôn cỏ lùng : Người đi gieo giống tốt là Chúa Giêsu, hạt giống tốt là con cái Chúa, thửa ruộng là thế gian, là nơi con người sinh sống làm việc, phục vụ, cỏ lùng là người xấu, người dữ, kẻ thù gieo cỏ lùng là ma quỉ, mùa gặt là ngày tận thế, thợ gặt là các thiên thần. Lúa tốt thì được thu vào kho lẫm, tức là những người lành, thánh thiện thì được thưởng. Còn cỏ lùng thì được thu lại và đốt đi, tức là những người xấu thì bị tống vào hỏa ngục.
- Dụ ngôn này dễ hiểu và hợp tình hợp lý. Trong trần gian cũng như trong Giáo hội luôn có những người xấu sống bên cạnh người tốt, cái thiện và cái ác lẫn lộn. Ánh sáng và bóng tối trong thế giới ta đang sống, thiện và ác trong lòng mọi người, đó là cánh đồng lúa mì mà trong đó cỏ lùng mọc lẫn lộn bên cạnh cây lúa tốt. Còn đối với con người, xấu tốt ở xen lẫn với nhau, vàng thau lẫn lộn, không phân biệt được tốt xấu, hoặc đôi khi đánh giá lầm mà coi người tốt ra người xấu, hoặc người xấu ra người tốt.
Ở đâu cũng có anh hùng
Ở đâu cũng có thằng khùng thằng điên.
Trong Hội thánh và nơi mỗi người có một sự pha trộn thánh thiện và tội lỗi, thiện và ác, đó là điều không thể tránh được. Hội thánh là thánh thiện tự bản chất, nhưng Hội thánh cũng có những con người yếu đuối tội lỗi, và chúng ta, mặc dầu đã nhận nhiều ân sủng qua phép Rửa tội cũng có khuynh hướng phạm tội.
- Thiên Chúa cho kẻ lành người dữ sống chung với nhau, cũng như cho cỏ lùng và lúa cùng mọc lên, đến ngày tận thế Thiên Chúa mới phân xử, mới tách biệt chiên ra khỏi dê, người lành khỏi kẻ dữ. Trong khi chờ đợi ngày phân xử, chúng ta được mời gọi yêu thương mọi người, nhất là tạo điều kiện cho những kẻ tội lỗi biết sám hối trở về đường lành, còn việc xét xử thì dành cho Thiên Chúa.
Giữa thế gian vàng thau lẫn lộn, giữa biển đời cá tốt cá xấu, giữa cuộc đời kẻ lành người dữ cùng chung sống với nhau và chỉ được Chúa phân định trong ngày ra trước tòa phán xét, để thưởng công hay luận phạt. Ngày đó, như nông dân gom lúa vào lẫm và đốt cỏ lùng, thì Thiên Chúa cũng thưởng công Nước Trời hạnh phúc cho kẻ lành và ném vào hỏa ngục những kẻ gian ác tội lỗi (Mỗi ngày một tin vui).
- Qua dụ ngôn cỏ lùng, Chúa Giêsu mạc khải Thiên Chúa là Đấng nhân từ, giầu lòng thương xót, “chậm bất bình và hết sức khoan dung”. Ngài không chỉ trì hoãn đến ngày tận thế mới “nhổ cỏ lùng” trừng phạt kẻ tội lỗi. Ngài “đợi chờ đến mùa gặt” để con người có thời gian hoán cải, biến đổi từ cỏ lùng trở thành lúa tốt. Trong khi đó, phải chăng vì kiếp người quá vắn vỏi, con người không có đủ kiên nhẫn với nhau, luôn tìm cách bới ra khuyết điểm của nhau để loại trừ nhau, tiêu diệt nhau.
Thiên Chúa rất mực công minh đồng thời Ngài lại đầy lòng nhân từ, thương xót. Chỉ có một mình Thiên Chúa mới có quyền xét đoán và kết án con người. Nhưng Ngài lại chờ đợi “cho tới mùa gặt” mới thực thi quyền xét xử ấy. Và một khi xét xử Ngài lại xét xứ khoan dung. Trong khi Chúa sẵn sàng chờ đợi để cho cả cỏ và lúa mọc lên cho tới mùa gặt, thì chúng ta làm gì ? Phải chăng chúng ta vội vàng “nhổ cỏ” bằng những cư xử nghiệt ngã, tàn nhẫn với tha nhân ? Hay chúng ta khoanh tay, trố mắt ngồi chờ “thi gan” với Chúa ? Là con cái Chúa, chúng ta hãy sống bao dung nhẫn nại, quảng đại, tha thứ để góp phần làm cho “cỏ lùng” được “biến đổi gien” trở thành “lúa tốt”(5 phút Lời Chúa). - Truyện : Để thành ngọc trai.
Trong tập nhật ký của một sinh viên, người ta đọc được câu chuyện này :”Tôi ở cùng phòng với một người Nhật Bản. Cô ấy có một viên ngọc. Mẹ cô đã tặng cô ấy viên ngọc ấy trước khi lên đường sang Mỹ du học. Gia tộc cô từ đời này sang đời khác làm nghề nuôi trai lấy ngọc. Trước khi cô đi, mẹ đã gọi cô vào phòng, đưa cho cô viên ngọc và nói:
– Khi người ta nhét hạt cát vào bên trong vỏ con trai biển, nó cảm thấy rất khó chịu, nhưng lại không có cách nào đẩy hạt cát ra ngoài. Lúc đó, con trai phải đối mặt với hai sự lựa chọn, hoặc là phải quyết một trận sống còn với hạt cát đó, hoặc là tìm cách đồng hóa nó để hai bên có thể chung sống hòa bình với nhau. Con trai biển đã lựa chọn cách làm thứ hai. Nó dùng cơ thể mềm mại của mình ôm lấy hạt cát, đồng thời tiết ra chất xà cừ từng lớp lớp bao bọc lấy hạt cát. Vì thế sự hình thành của ngọc trai là hành trình từ đau khổ đến sự tròn trịa đầy đặn.
Có lẽ nhiều người đã từng nghe câu chuyện này, nhưng rất ít người biết dùng quan điểm của con trai biển để nhìn nhận nghịch cảnh. Trong cuộc sống có rất nhiều những sự việc không như ý, làm thế nào để bao dung, đồng hóa chúng, chấp nhận chúng như một phần của cuộc sống, để cuộc sống bớt đi phiền muộn, có lẽ đó là bài học cần thiết nhất đối với con người trong xã hội hôm nay.Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, GP. Đà Lạt