BÀI ĐỌC I: Mk 6, 1-4. 6-8
Các ngươi hãy nghe Chúa phán: “Ngươi hãy đứng lên, hãy trình bày lời tố cáo của ngươi trước núi non, và các đồi hãy nghe tiếng của ngươi. Hỡi các núi và nền tảng kiên cố của địa cầu, hãy nghe Chúa tố cáo dân Người và biện luận với Israel.
“Hỡi dân Ta, Ta đã làm gì cho ngươi? Hay là Ta đã làm khổ ngươi điều gì? Hãy trả lời cho Ta biết. Chính Ta dẫn ngươi ra khỏi đất Ai-cập, đã giải thoát ngươi khỏi nhà nô lệ, và sai Môsê, Aaron và Maria đi trước mặt ngươi?” Tôi sẽ hiến dâng vật gì lên Thiên Chúa cho xứng đáng? Hay là tôi sấp mình trước Thiên Chúa Tối Cao? Tôi sẽ dâng lên Người của lễ toàn thiêu và con bê một tuổi chăng? Chúa có hài lòng với hằng ngàn chiên đực, hoặc hằng muôn vàn dê đực béo tốt chăng? Tôi sẽ dâng con đầu lòng để đền tội ác của tôi, và dâng con cái tôi để đền chính tội tôi chăng?
Người hỡi, Ta sẽ chỉ cho ngươi việc phải làm, và việc nào Chúa đòi hỏi nơi ngươi: tức là ngươi hãy thực hiện công bình, quý mến lòng nhân lành, và khiêm tốn bước theo Thiên Chúa ngươi.
PHÚC ÂM: Mt 12, 38-42
Khi ấy, có mấy luật sĩ và biệt phái thưa cùng Chúa Giêsu rằng: “Lạy Thầy, chúng tôi muốn thấy Thầy làm một dấu lạ”. Người trả lời: “Thế hệ hung ác gian dâm đòi một dấu lạ! Nhưng sẽ không cho dấu lạ nào, trừ dấu lạ tiên tri Giona. Cũng như xưa tiên tri Giona ở trong bụng cá ba đêm ngày thế nào, thì Con Người cũng sẽ ở trong lòng đất ba đêm ngày như vậy. Tới ngày phán xét, dân thành Ninivê sẽ chỗi dậy cùng với thế hệ này và lên án nó, vì họ đã nghe lời tiên tri Giona mà sám hối tội lỗi, nhưng đây có Ðấng cao trọng hơn Giona. Ðến ngày phán xét, nữ hoàng phương nam sẽ chỗi dậy cùng với thế hệ này và lên án nó: vì bà từ biên thuỳ trái đất đã đến nghe lời khôn ngoan của vua Salomon, nhưng đây có Ðấng cao trọng hơn Salomon”.
Suy Niệm 1: AI ĐI ĐƯỜNG NGAY THẲNG SẼ THẤY ƠN CỨU ĐỘ
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
Trong bài đọc 1, ngôn sứ Mikha trình bày cho dân Israel lời sấm của Đức Chúa mà qua đó Đức Chúa kiện Israel đã sống bất công. Cuộc tranh luận kiện tụng được thuật lại như sau:
Đức Chúa: Dân Ta hỡi, Ta đã làm gì ngươi? Ta đã làm chi khiến ngươi phiền lòng? Hãy trả lời cho Ta. Phải chăng vì Ta đã đưa ngươi lên từ đất Aicập, đã giải thoát ngươi khỏi cảnh tôi đòi, đã sai Môsê, Aharon và Miriam đến hướng dẫn ngươi?
Dân Israel [tự hỏi mình]: Tôi sẽ mang gì vào chầu Đức Chúa và cúi mình trước Thiên Chúa tối cao? Phải chăng tôi sẽ mang những lễ toàn thiêu, những con bê một tuổi vào chầu Đức Chúa? Phải chăng Đức Chúa ưa thích từng ngàn dê đực, và hằng vạn suối dầu? Phải chăng tôi sẽ dâng con trai đầu lòng để chuộc lỗi cho tôi, dâng con ruột để đền tội cho chính mình?
Đức Chúa [qua ngôn sứ]: Hỡi người, bạn đã được nói cho hay điều nào là tốt, điều nào Đức Chúa đòi hỏi bạn: đó chính là thực thi công bình, quý yêu nhân nghĩa và khiêm nhường bước đi với Thiên Chúa của bạn.
Trong cuộc tranh luận này, ngôn sứ Mikha đã nhắc lại cho dân Israel những kỳ công Đức Chúa đã thực hiện cho họ. Ngài mong ước họ đi theo đường lối của Ngài. Còn dân thì quan tâm đến “những việc họ sẽ làm cho Đức Chúa,” chứ không quan tâm đến “những việc Đức Chúa làm cho họ.” Họ nghĩ rằng khi làm những điều quy định trong phụng tự là họ đã làm điều tốt. Còn những thái độ cư xử thường ngày với anh chị em mình là không quan trọng. Đây cũng chính là thái độ của nhiều người trong chúng ta. Nhiều lần, chúng ta rất “tốt” trong nhà thờ, rất “ngoan ngoãn” trong những lễ nghi phụng vụ. Nhưng khi đối xử với anh chị em mình, chúng ta lại chua cay gắt gỏng. Đức Chúa qua ngôn sứ Mikha chỉ cho thấy, điều Đức Chúa đòi hỏi nơi chúng ta là thực thi công bình, quý yêu nhân nghĩa và khiêm nhường bước đi với Thiên Chúa. Chúng ta hãy bắt đầu thực thi những điều này hôm nay!
Bài Tin Mừng trình bày cho chúng ta về dấu lạ của Giôna. Trình thuật hôm nay cũng được tìm thấy trong Tin Mừng Thánh Máccô (8:11-12) và Luca (11:29-32). Theo các học giả Kinh Thánh, trình thuật này là ví dụ đầy ấn tượng về sự phát triển của truyền thống Tin Mừng qua việc kết hợp giữa những lời nói nguyên thuỷ riêng biệt nhau với những lời giải thích của chúng. Thánh Mátthêu đã tái thiết lại hình thể câu chuyện của Thánh Maccô trong 16:1-4 và hình thức của nguồn Q. Thánh sử thêm vào nguồn Q trích dẫn từ Cựu Ước (Gn 2:1) và ứng dụng của trích dẫn trong câu 40. Một cách tổng quát, trình thuật này dạy chúng ta những điều sau: (1) sự vô ích của việc tìm kiếm những dấu lạ ngoạn mục [lạ thường] (câu 39); (2) định mệnh của Giôna chính là một kiểu mẫu tiên báo về sự phục sinh của Chúa Giêsu (câu 40). Sự phục sinh chính là dấu lạ ngoạn mục nhất cho những người tin; (3) sự quan trọng của rao giảng và sám hối (câu 41); (4) dân ngoại đôi khi dễ mở rộng cõi lòng để đón nhận các sứ giả được Thiên Chúa sai đến hơn là người Do Thái (câu 41-42); (5) sự quan trọng của việc tìm kiếm sự khôn ngoan của Thiên Chúa mà trong đó những người nữ cũng được chia sẻ và đôi khi đạt đến mức vượt trội (câu 42); (6) Chúa Giêsu thì vĩ đại hơn tất cả những ngôn sứ và những người thông thái trước đó (câu 41-42), bởi vì Ngài chính là mạc khải tuyệt đối của Chúa Cha (x. Mt 11:27).
Điều đáng để chúng ta lưu tâm đầu tiên trong trình thuật Tin Mừng là thính giả của Chúa Giêsu. Họ không còn là các môn đệ hoặc đám đông mà là “mấy kinh sư và mấy người Pharisêu” (Mt 13:38). Họ đến với Chúa Giêsu với một mục đích, đó là muốn Chúa Giêsu thực hiện một dấu lạ: “Thưa Thầy, chúng tôi muốn thấy Thầy làm một dấu lạ.” Thuật ngữ “dấu lạ” thường được sử dụng trong Tin Mừng Thánh Gioan để nói đến những phép lạ Chúa Giêsu thực hiện. Tuy nhiên ở đây, nó ám chỉ đến một điều lạ chói ngời mà giác quan có thể nhận ra để chứng minh quyền năng của Chúa Giêsu. Thái độ đến với Chúa Giêsu của các kinh sư và Pharisêu cũng phản ánh phần nào thái độ của nhiều người trong chúng ta. Nhiều lần, chúng ta đến với Chúa để xin Ngài dùng quyền năng của Ngài để thực hiện dấu lạ mà chúng ta có thể nhìn thấy như cho mình hoặc người khác lành bệnh, cho việc làm ăn được thuận tiện để thu về nhiều hoa lợi, v.v. Động lực thúc đẩy chúng ta đến với Chúa Giêsu không phải là tạo nên mối tương quan mật thiết với Ngài, nhưng là để thoả mãn sự hiếu kỳ hay ước muốn của mình. Dấu lạ quan trọng nhất khi đến với Chúa Giêsu là cuộc sống chúng ta được biến đổi trở nên yêu thương hơn.
Trước đòi hỏi của mấy kinh sư và mấy người Pharisêu, Chúa Giêsu đã trách và cho họ biết rằng dấu lạ đã được thực hiện, đó là dấu lạ của Giôna: “Thế hệ gian ác và ngoại tình này đòi dấu lạ. Nhưng chúng sẽ không được dấu lạ nào, ngoài dấu lạ ngôn sứ Giôna. Quả thật, ông Giôna đã ở trong bụng kình ngư ba ngày ba đêm thế nào, thì Con Người cũng sẽ ở trong lòng đất ba ngày ba đêm như vậy” (Mt 13:39-40). Dấu lạ của ngôn sứ Giôna bao gồm hai khía cạnh, đó là việc Giôna ở trong bụng cá và lời rao giảng của Giôna. Dấu lạ này ám chỉ đến việc Chúa Giêsu được chôn trong mồ ba ngày. Trong Tin Mừng Thánh Gioan, ba ngày được tính từ ngày chuẩn bị lễ vượt qua/sabbát, chính ngày lễ và ngày thứ nhất trong tuần. Chúng ta là những người sống mầu nhiệm phục sinh của Chúa Giêsu. Đó là dấu lạ vĩ đại nhất mà Chúa Giêsu đã thực hiện. Chúng ta cần sống dấu lạ này trong từng giây phút sống của mình, đó là sống đời sống mới trong Đức Kitô. Nói cách cụ thể, thay vì đi tìm dấu lạ, chúng ta trở thành dấu lạ cho anh chị em mình qua việc sống niềm vui và bình an phục sinh.
Thánh Matthêu kết thúc trình thuật của mình với việc đưa thính giả của mình về ngày cánh chung. Thánh sử sử dụng hình ảnh của Giôna [người nam] và nữ hoàng Phương Nam [người nữ] để làm chứng trong cuộc phán xét: “Trong cuộc phán xét, dân thành Ninivê sẽ trỗi dậy cùng với thế hệ này và sẽ kết án họ, vì xưa dân ấy đã sám hối khi nghe ông Giôna rao giảng; mà đây thì còn hơn ông Giôna nữa. Trong cuộc phán xét, nữ hoàng Phương Nam sẽ đứng lên cùng với thế hệ này, và bà sẽ kết án họ, vì xưa bà đã từ tận cùng trái đất đến nghe lời khôn ngoan của vua Salômôn; mà đây thì còn hơn vua Salômôn nữa” (Mt 13:41-42). Thánh Matthêu tiếp tục sử dụng sự so sánh giữa Chúa Giêsu với những con người hoặc vật thể gần gũi với Do Thái giáo. Ở đây, thánh sử so sánh Chúa Giêsu với Giôna và Salômôn. Trong trường hợp so sánh với Giôna, Thánh Mátthêu muốn nói với thính giả rằng lời giảng dạy của Chúa Giêsu phải mang lại sự sám hối lớn hơn lời dạy của các ngôn sứ vì Chúa Giêsu cao trọng hơn. Còn trong trường hợp so sánh với Salômôn, Thánh Mátthêu chỉ ra Chúa Giêsu chính là sự khôn ngoan của Thiên Chúa, sự khôn ngoan mà mọi người từ mọi phương tìm kiếm chứ không chỉ có nữ hoàng phương nam. Hai sự so sánh này phản ánh thực tại trong đời sống thường ngày. Chúng ta cũng thường mời nhiều nhà giảng thuyết lừng danh để nghe họ giảng hoặc chúng ta bỏ tiền để đi tìm sự khôn ngoan ở nhiều người. Điều này đôi khi làm chúng ta mãn nguyện với những gì mình đã nhận được rồi quên mất suối nguồn của sự khôn ngoan. Không có ai cao trọng hơn Chúa Giêsu. Lời Ngài phải mang lại sự sám hối [thay đổi] nơi chúng ta, đồng thời làm chúng ta trở nên khôn ngoan hơn trong Chúa. Liệu chúng ta có đến với Chúa Giêsu để được thay đổi và trở nên khôn ngoan hơn trong Ngài [chứ không khôn ngoan theo kiểu thế gian] không?
Lm. Anthony, SDB.
……………………..
Suy Niệm 3: Về dấu lạ Giona
- Những người biệt phải không nhận Chúa Giêsu là Messia vì họ cố chấp, nhưng họ viện cớ là vì họ không thấy dấu lạ. Chúa Giêsu kể lại cho họ dấu lạ tiên tri Giona ở trong bụng cá ba ngày. Qua lời giảng của tiên tri Giona, dân thành Ninivê đã hối cải. Cũng vậy, Chúa Giêsu sẽ đi vào lòng đất, vào cái chết và Phục sinh vinh quang để đem lại ơn cứu độ cho những ai tin vào Người, cụ thể là cho những người biết ăn năn thống hối và sống theo Lời Chúa trong từng giây phút của cuộc sống. Còn họ thì Chúa cho biết đến ngày phán xét họ sẽ bị xét xử rất nặng.
- Người Việt nam chúng ta có câu :”Bụt nhà không thiêng”. Câu nói ấy hàm ý rằng : những người ở gần và sống bên cạnh chúng ta, dù họ có tốt và làm được nhiều chuyện lành thánh thì cũng chẳng có gì phải quan tâm, và những lời họ nói cũng chẳng cần phải tin. Một lý do đơn giản là :”Gần chùa gọi bụt bằng anh”.
Chúa Giêsu làm nhiều phép lạ, và dân Do thái đã được thấy những phép lạ ấy. Những người biệt phái và luật sĩ cũng đã được chứng kiến những phép lạ ấy, nhưng họ vẫn không tin Ngài là Đấng Messia Thiên Sai. Hôm nay họ còn muốn thách thức Chúa, đòi Chúa làm một dấu lạ để chứng tỏ Ngài là Đấng Messia. Chúa không chấp thuận yêu cầu của họ, trái lại, Ngài phàn nàn về thái độ cố chấp của họ bằng hai câu chuyện : tiên tri Giona và nữ hoàng Saba.
Nhắc lại chuyện Giona ngày xưa, nhằm lưu ý họ rằng : Ngày xưa dân thành Ninivê chỉ nghe lời rao giảng miễn cưỡng của tiên tri Giona. Vậy mà cả thành từ vua đến dân, từ già đến trẻ, từ người đến súc vật đều ăn chay sám hối và khấn xin sự tha thứ của Chúa. Vậy mà hôm nay có Người còn hơn Giona, Đấng mà thánh Gioan Tẩy Giả loan báo đã đến và rao giảng, vậy mà họ không để tâm ăn năn hối cải. Thật đáng buồn.
- Chúng tôi muốn Thầy làm một dấu lạ”(Mt 12,38).
Nhiều lần chúng ta cũng mong Chúa làm một phép lạ vĩ đại và tỏ tường. Chẳng hạn hiện ra trước mắt nhiều người, và nếu thấy những dấu lạ vĩ đại ấy thì mọi người sẽ tin thờ Chúa.
Thực ra, Chúa thừa sức làm những dấu lạ như thế. Nhưng nếu làm thế sẽ là một áp lực, một bó buộc, khiến người ta phải tin thờ Ngài. Và con người sẽ không còn tự do, Chúa không còn là một Thiên Chúa yêu thương mời gọi nữa.
Quả thật, ngay trong cuộc sống đã có rất nhiều dấu chỉ, nhưng vấn đề là chúng ta có thể đọc ra ý nghĩa của những dấu chỉ xẩy ra hằng ngày trong cuộc sống của mỗi người chúng ta hay không. Rất nhiều lần chúng ta sống chẳng khác gì những người mà Kinh Thánh nói :”Có mắt mà không thấy, có tai mà không nghe, có trí mà không hiểu”.
- Trong cuốn sách nổi tiếng rất quen thuộc với chúng ta có tựa đề “Phép lạ trong những cái thường ngày”, tác giả đã đưa ra những tư tưởng, những lời khuyên rất sâu sắc và thiết thực, làm mẫu mực cho những suy tư và tâm tình sống của chúng ta. Có lẽ ai trong chúng ta cũng đồng ý với ý tưởng của tác giả.
Một khi chúng ta nhìn tha nhân và thế giới quanh ta với cái nhìn trong sạch, một khi đã cảm nghiệm được sự hiện diện của Chúa trong cuộc đời của ta, thì không có gì là không giúp chúng ta nhận ra sự quan phòng của Chúa… Chúa luôn can thiệp trong mọi giây phút của cuộc đời chúng ta. Phần chúng ta, chúng ta có sẵn sàng hay có đủ kiên nhẫn và khiêm nhường để nhận ra sự can thiệp của Ngài không. Hãy nhắm mắt lại và để tâm quan sát mọi cơ phận của ta cũng như mọi hoạt động, những chuyển động đang diễn ra trong ta và trong thế giới chúng ta đang sống, với sức sống của muôn loài thọ tạo. Từ cái to lớn vĩ đại nhất đến cái vi phân tử, rồi niềm tin, tư tưởng, ý nghĩ, tâm tư tình cảm của con người, đâu đâu chúng ta cũng gặp thấy quyền năng và sự quan phòng yêu thương của Thiên Chúa. Tất cả những điều kỳ diệu đó là gì nếu không phải là những phép lạ trong cuộc đời của chúng ta (Mỗi ngày một tin vui).
- Truyện : Thấy Chúa là thấy sự sống trong tất cả.
Một cụ già suốt ngày ngồi trên ghế xích đu và thề sẽ không bao giờ đứng dậy cho đến khi nào gặp được Chúa. Một cô bé đang chơi với một quả bóng thấy thế hỏi :
– Suốt ngày cụ ngồi đong đưa trên chiếc ghế này để chờ đợi Chúa sao ?
– Đúng thế, trước lúc nhắm mắt lìa đời, ta muốn tin chắc rằng có một Thiên Chúa. Ta cần một dấu chỉ. Nhưng tới nay ta chưa nhận được dấu chỉ nào.
– Thưa cụ, Chúa cho cụ một dấu chỉ mỗi khi cụ hít thở, mỗi khi cụ ngửi một cánh hoa thơm, mỗi khi cụ nghe tiếng chim hót, mỗi khi có một đứa bé chào đời. Chúa cho cụ một dấu chỉ mỗi khi cụ cười hay mỗi khi cụ khóc, mỗi khi cụ cảm thấy nước mắt lăn trên gò má cụ. Chúa ban cho cụ một dấu chỉ trong mưa gió và khi thời tiết thay đổi. Có biết bao nhiêu dấu chỉ, nhưng tại sao cụ chưa tin ? Cụ ơi, Chúa ở trong cụ. Chúa ở trong cháu. Không cần phải tìm kiếm, vì Ngài luôn có đó. Má cháu luôn căn dặn cháu: “Này Lily, nếu con tìm những cái vĩ đại thì con đã nhắm mắt lại rồi, bởi vì thấy Chúa là thấy những điều đơn sơ. Thấy Chúa là thấy sự sống trong tất cả”.
Cụ già ngạc nhiên trước những lời như thế từ miệng một cô bé nhỏ xíu. Phần cô bé, cô vừa chạy vừa nói lớn :”Má cháu căn dặn : Này Lily, nếu con tìm những cái vĩ đại thì con đã nhắm mắt lại rồi, bởi vì thấy Chúa là thấy những điều đơn sơ. Thấy Chúa là thấy sự sống trong tất cả” (Chờ đợi Chúa).Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, GP. Đà Lạt