Thứ Hai, tuần 15 Thường Niên

BÀI ĐỌC I: Is 1, 10-17

Hỡi các hoàng tử Sôđôma, hãy nghe lời Chúa; hỡi dân Gômôra, hãy lắng tai nghe luật Thiên Chúa chúng ta. Chúa phán: “Muôn vàn hy lễ có ích lợi gì cho Ta? Ta đã chán chê và không còn ưa thích những của lễ toàn thiêu bằng chiên đực, mỡ các súc vật béo, máu bò đực, chiên con và dê đực. “Khi các ngươi đến trước mặt Ta, ai kiểm soát các vật ấy nơi tay các ngươi, để các ngươi đi vào hành lang của Ta? Các ngươi đừng tiếp tục hiến dâng cho Ta những lễ tế vô ích nữa. Ta ghê tởm mùi hương. Ta không chịu được các ngày đầu tháng, các ngày Sabbat và các ngày lễ trọng khác. Những cuộc hội họp của các ngươi đều là gian ác. “Tâm hồn Ta chán ghét những ngày trăng mới và các lễ trọng của các ngươi. Tất cả những thứ đó đã làm khổ Ta, Ta đã nhàm chán chịu đựng rồi. Và khi các ngươi giơ tay các ngươi lên, thì Ta quay mặt đi. Khi các ngươi càng cầu nguyện, thì Ta càng không nhậm lời, vì tay các ngươi vấy đầy máu. “Các ngươi hãy tắm rửa, hãy thanh tẩy, hãy dẹp khỏi mắt Ta các tư tưởng xấu xa; đừng làm điều xấu nữa, hãy làm điều lành; hãy tìm kiếm công lý, hãy cứu giúp kẻ bị áp bức, hãy xét xử công bằng cho những trẻ mồ côi và bênh vực người goá bụa”.

PHÚC ÂM: Mt 10,34 – 11,1

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các Tông đồ rằng: “Các con chớ tưởng rằng Thầy đến để mang hoà bình cho thế gian: Thầy không đến để đem hoà bình, nhưng đem gươm giáo. Vì chưng, Thầy đến để gây chia rẽ con trai với cha mình, con gái với mẹ mình, nàng dâu với mẹ chồng mình: và thù địch của người ta lại là chính người nhà mình. Kẻ nào yêu mến cha mẹ hơn Thầy, thì chẳng xứng đáng với Thầy. Kẻ nào yêu con trai con gái hơn Thầy, thì chẳng xứng đáng với Thầy. Kẻ nào không vác thập giá mình mà theo Thầy, thì không xứng đáng với Thầy. Kẻ nào cố tìm mạng sống mình thì sẽ mất, và kẻ nào đành mất mạng sống mình vì Thầy, thì sẽ tìm lại được nó. Kẻ nào đón tiếp các con là đón tiếp Thầy, và kẻ nào đón tiếp Thầy, là đón tiếp Ðấng đã sai Thầy. Kẻ nào đón tiếp một tiên tri với danh nghĩa là tiên tri, thì sẽ lãnh phần thưởng của tiên tri; và kẻ nào đón tiếp người công chính với danh nghĩa người công chính, thì sẽ lãnh phần thưởng của người công chính. Kẻ nào cho một trong những người bé mọn này uống chỉ một bát nước lã mà thôi với danh nghĩa là môn đệ, thì quả thật, Thầy nói với các con: người ấy không mất phần thưởng đâu”. Sau khi Chúa Giêsu truyền dạy xong các điều ấy cho mười hai tông đồ, Người rời khỏi đó để đi dạy dỗ và rao giảng trong các thành phố của các ông.

Suy Niệm 1:

Trong bài đọc 1 hôm nay, Ngôn sứ Isaia nói cho “những kẻ làm đầu Xơđôm” và “dân Gômôra” về lời sấm của Đức Chúa liên quan đến đời sống thờ phượng của họ, nhất là hy lễ và đời sống cầu nguyện: “Ngần ấy hy lễ của các ngươi, đối với Ta, nào nghĩa lý gì? Lễ toàn thiêu chiên cừu, mỡ bê mập, Ta đã ngấy. Máu bò, máu chiên dê, Ta chẳng thèm! Khi các ngươi đến trình diện Ta, ai khiến các ngươi phải giẫm lên khuôn viên của Ta? Thôi, đừng đem những lễ vật vô ích đến nữa. Ta ghê tởm khói hương; Ta không chịu nổi ngày đầu tháng, ngày sabát, ngày đại hội, không chịu nổi những người cứ phạm tội ác rồi lại cứ lễ lạc linh đình. Ta chán ghét những ngày đầu tháng, những đại lễ của các ngươi. Những thứ đó đã trở thành gánh nặng cho Ta, Ta không chịu nổi nữa. Khi các ngươi dang tay cầu nguyện, Ta bịt mắt không nhìn; các ngươi có đọc kinh cho nhiều, Ta cũng chẳng thèm nghe. Vì tay các ngươi đầy những máu” (Is 1:11-15). Những hy lễ và lời kinh dâng lên Đức Chúa không còn ý nghĩa và bị Đức Chúa chán ghét vì chúng là sản phẩm của bất công, chèn ép những người nghèo khổ. Đức Chúa mời gọi dân từ bỏ lối sống bất công và tập làm điều thiện: “Hãy rửa cho sạch, tẩy cho hết, và vứt bỏ tội ác của các ngươi cho khỏi chướng mắt Ta. Đừng làm điều ác nữa. Hãy tập làm điều thiện, tìm kiếm lẽ công bình, sửa phạt người áp bức, xử công minh cho cô nhi, biện hộ cho quả phụ” (Is 1:16-17). Chi tiết trên mời gọi chúng ta xét duyệt lại đời sống thờ phượng của mình. Nhiều lần chúng ta đến với Chúa với nhiều hy lễ, nhưng lối sống của chúng ta lại không theo đường lối của Ngài. Chúng ta thờ phượng Chúa nhưng trong lòng còn ghen ghét, hiềm khích, tính toán lợi lộc hơn thua. Điều Chúa ưa thích chính là một cuộc sống hoàn toàn tuân theo huấn lệnh của Ngài. Đây chính là ý nghĩa của những điều Chúa Giêsu nói trong bài Tin Mừng hôm nay.

Trong những ngày qua, chúng ta đã nghe Chúa Giêsu dạy các môn đệ về việc rao giảng Tin Mừng. Bài Tin Mừng hôm nay tiếp tục đề tài tuyên xưng Chúa Giêsu trước mặt người khác. Chúa Giêsu nói về “hậu quả” sẽ xảy đến cho người môn đệ khi tuyên xứng đức tin của mình vào Chúa Giêsu. Cấu trúc bài Tin Mừng hôm nay như sau: (1) Chúa Giêsu nói về sứ mệnh của mình (Mt 10:34-36), (2) các hành động của người môn đệ và phần thưởng tương xứng (Mt 10:37-42), (3) thánh sử nói về sứ mệnh của Chúa Giêsu. Khi nhìn cấu trúc này, chúng ta nhận ra cấu trúc “bánh mì kẹp quen thuộc vì nó mở đầu và kết thúc với sứ mệnh của Chúa Giêsu. Tuy nhiên, chúng ta thấy có sự thay đổi trong bản chất của sứ mệnh: từ việc đem gươm giáo và chia rẽ đến dạy dỗ và rao giảng.

Bài Tin Mừng bắt đầu với việc Chúa Giêsu khẳng định cho các môn đệ về sứ mệnh của mình: “Anh em đừng tưởng Thầy đến đem bình an cho trái đất; Thầy đến không phải để đem bình an, nhưng để đem gươm giáo. Quả vậy, Thầy đến để gây chia rẽ giữa con trai với cha, giữa con gái với mẹ, giữa con dâu với mẹ chồng” (Mt 10:34-35). Qua sứ mệnh của mình, Chúa Giêsu nói đến một thực tế hay đúng hơn một “hệ quả” của sứ mệnh của Ngài mà chính Ngài và các môn đệ phải đối diện, đó là, “kẻ thù của mình chính là người nhà” (Mt 10:36).

Chúng ta có thể nhận ra trong bài Tin Mừng hôm nay việc Chúa Giêsu đưa ra cho các môn đệ những điều cần thiết để trở nên môn đệ của Ngài và những điều đáng được hưởng. Một cách cụ thể, bài Tin Mừng gồm hai phần: phần 1 (Mt 10:37-39) trình bày cho chúng ta những “loại người” không xứng đáng với Chúa Giêsu; phần 2 (Mt 10:40-42) nói về phần thưởng cho những người môn đệ Chúa Giêsu.

Trong phần 1, Chúa Giêsu cho chúng ta biết có ba “loại người” không xứng đáng với Ngài, đó là, (1) “yêu cha mẹ hơn thầy” – những người gắn bó với máu mủ hay yêu thương gia đình mình hơn Chúa Giêsu; (2) “yêu con trai con gái hơn thầy” – những người sống tình yêu nam nữ [tình yêu lãng mạn giữa nam nữ]; (3) “không vác thập giá mình mà theo Thầy” – đây là những người không chấp nhận mầu nhiệm đau khổ trong cuộc đời mình. Câu 39 trình bày về ba loại người này như những người “tìm giữ mạng sống mình.” Khi họ tìm giữ, họ sẽ mất; nhưng khi họ liều mất mạng sống mình “vì Chúa Giêsu,” họ sẽ tìm thấy được mạng sống họ. Khi nói điều này, Chúa Giêsu nói đến việc Ngài kêu gọi một số người theo Ngài một cách triệt để, đây là những người mà chúng ta có thể nói là sống đời sống thánh hiến.

Trong phần nói về phần thưởng, chúng ta thấy Chúa Giêsu nhấn mạnh đến việc “đón tiếp”: “Ai đón tiếp anh em là đón tiếp Thầy, và ai đón tiếp Thầy là đón tiếp Đấng đã sai Thầy. “Ai đón tiếp một ngôn sứ, vì người ấy là ngôn sứ, thì sẽ được lãnh phần thưởng dành cho bậc ngôn sứ; ai đón tiếp một người công chính, vì người ấy là người công chính, thì sẽ được lãnh phần thưởng dành cho bậc công chính” (Mt 10:40-41). Chỉ sau khi nói đến việc đón tiếp, Chúa Giêsu mới nói đến việc làm một việc gì đó nhỏ bé cho những người môn đệ Chúa Giêsu. Thật vậy, cuộc sống thường ngày dạy ta rằng, khi chúng ta không đón nhận hay đón tiếp một người thì chúng ta cũng không muốn làm gì cho họ, ngay cả một việc nhỏ nhất. Tuy nhiên, Chúa Giêsu nói cho chúng ta rằng khi chúng ta “cho một trong những kẻ bé nhỏ này uống, dù chỉ một chén nước lã thôi, vì kẻ ấy là môn đệ của Thầy, thì Thầy bảo thật anh em, người đó sẽ không mất phần thưởng đâu” (Mt 10:42). Kẻ bé nhỏ ở đây có thể ám chỉ các môn đệ hoặc tông đồ, nhưng theo các học giả Kinh Thánh, họ là những người không có học thức và thấp kém trong cộng đoàn. Chi tiết này cho thấy Thiên Chúa không để cho một việc nhỏ mà chúng ta làm cho người khác bị bỏ qua. Nếu Thiên Chúa thưởng công cho người cho người khác chén nước lã, thì Thiên Chúa sẽ thưởng nhiều như thế nào cho người bắt toàn bộ hệ thống nước cho toàn thành phố sử dụng!

Lm. Anthony, SDb.

………………….

Suy Niệm 3:  Phải chọn lựa dứt khoát

1. Bài Tin Mừng hôm nay làm cho chúng ta có cảm tưởng Chúa Giêsu đưa ra toàn là những điều nghịch lý. Tại sao Chúa Giêsu không đem đến hòa bình mà lại đem chiến tranh ? Thực sự phải đi sâu vào vấn đề mới có thể hiểu được. Chúng ta đừng tưởng hòa bình là không có chiến tranh. Nhưng đúng hơn hòa bình đích thực chỉ có sau những trận chiến ác liệt. Trận chiến là cuộc phân chia phải – trái, thiện-ác, và quyết liệt là chọn lựa điều thiện.  Vì thế, nếu chưa chiến đấu là còn lưỡng lự chưa dứt khoát. Thiên Chúa không chấp nhận tình trạng dở dở ương ương. Nóng thì nóng hẳn, nguội thì nguội hẳn, hâm hâm dở dở, Thiên Chúa sẽ loại trừ.

2. Sự chọn lựa của người môn đệ theo Chúa.
   “Anh em đừng tưởng Thầy đem đến bình an cho trái đất : Thầy đến không phải để đem bình an, nhưng để đem gươm giáo. Quả vậy, Thầy đến để gây chia rẽ giữa con trai với cha, giữa con gái với mẹ, giữa con dâu với mẹ chồng. Kẻ thù của mình chính là người nhà” (Mt 10,34-36).
   Nghe có vẻ ngược đời, nhưng sự chia rẽ ở đây nói lên một sự lựa chọn cho người môn đệ. Những ai dám sống và hành động theo con đường Chúa Giêsu, thì thường bị người đời coi là dại dột, là ngu xuẩn, là điên rồ, thậm chí còn bị ghen ghét hoặc bị bách hại đủ điều. Vì thế, Người đòi môn đệ phải sẵn sàng chia sẻ sự đau khổ mà Chúa Giêsu phải chịu. Vì thực tế sẽ có sự chia rẽ từ trong gia đình : trong cùng một nhà mà có những người tin Chúa và có kẻ lại không tin. Nhưng ai bền đỗ đến cùng thì sẽ được ơn cứu độ.

3. Có thể nói, bài Tin Mừng hôm nay cho biết hệ quả của bước đường theo Chúa. Theo Chúa, người môn đệ phải chấp nhận nhiều thua thiệt : họ có thể bị chống đối từ ngoài xã hội đến trong gia đình, và một cách nào đó, Chúa Giêsu cũng bị xem là nguyên cớ của các tranh chấp, chống đối. Thật thế, làm sao không có đối nghịch giữa ánh sáng và bóng tối, giữa Chúa Giêsu và thế gian, giữa quyền lực Thiên Chúa và quyền lực thế gian. Bước theo Chúa, người môn đệ phải chọn lựa, và chỉ chọn lựa tình yêu Chúa mới cho họ xứng đáng được gọi là môn đệ Ngài.

4. Thứ tự ưu tiên trong việc lựa chọn.
   “Ai yêu mến cha mẹ hơn Thầy, thì không xứng với Thầy. Ai yêu con trai con gái hơn Thầy, thì không xứng với Thầy” (Mt 10,37).
   Phải chăng Chúa Giêsu  đặt ra một điều kiện của Chúa quá khó ? Sở dĩ Ngài đưa ra điều kiện như vậy để nói lên một sự dứt khoát chứ không phải nửa vời. Ngài không khuyến khích  việc vô ơn bất hiếu với cha mẹ, hoặc phải sống vô tâm vô tình với người thân, nhưng là Ngài muốn nhấn mạnh đến sự ưu tiên chọn Chúa là trên hết và Ngài đòi hỏi sự so sánh hơn kém khi phải chọn lựa. Nếu phải chọn lựa giữa Chúa Giêsu với cha mẹ và người thân, thì những người quyết tâm theo Chúa phải dám chọn Chúa Giêsu là gia nghiệp.
   Bỏ cha, bỏ mẹ, vợ con, anh em là bỏ những cái gì ngoài mình, nhưng Chúa còn đòi hỏi hơn nữa là dám bỏ cả mạng sống nếu phải làm chứng cho Chúa (Mỗi ngày một tin vui).

5. Hoa quả của lòng bác ái.
   “Ai đón tiếp anh em là đón tiếp Thầy, và ai đón tiếp Thầy là đón tiếp Đấng đã sai Thầy… Và ai cho một trong những kẻ bé nhỏ này uống, dù chỉ một chén nước lã thôi, vì kẻ ấy là môn đệ của Thầy, thì Thầy bảo thật anh em, người đó sẽ không mất phần thưởng đâu” (Mt 10,40.42).
   Chúa Giêsu khẳng định về chiều kích tương quan hàng dọc với Thiên Chúa dựa trên tương quan đức ái với đồng loại.  Khi chúng ta làm điều gì cho anh em là chúng ta đang làm cho chính Chúa Giêsu và cũng đồng thời  đang làm cho Chúa Cha.
   Việc bác ái dù nhỏ nhất nhưng luôn có giá trị cứu độ. Thiên Chúa sẽ trả lẽ cho chúng ta trong nước của Ngài bằng với những gì chúng ta đã trao tặng cho tha nhân, dù chỉ là một bát nước lã thì Thiên Chúa cũng ghi nhận.
   Vấn đề được Thiên Chúa ân thưởng không hệ tại ở giầu hay nghèo, cũng không hệ tại cho hàng tỷ đồng hay chỉ là một bát nước lã, nhưng là biết sống tương quan đức ái với tha nhân, giúp đỡ nhau vì lòng mến Chúa và yêu đồng loại. Người cho nhau một ly nước vì Chúa thì có giá trị hơn gấp bội so với người cho cả gia tài chỉ vì được ca tụng đời này (Hiền Lâm).

6. Truyện : Cách vác thập giá.
   Một hôm, Chúa Giêsu hiện ra với hai môn đệ, Ngài đưa họ đến đầu con dường rồi trao cho mỗi người một cây thập giá và nói :”Các con hãy vác thập giá này  và đi đến cuối con đường, Thầy sẽ đợi các con ở đó”. Nói xong, Chúa biến đi. Và hai môn đệ bắt đầu  vác lấy thập giá của mình.
   Người thứ nhất xem ra vác nhẹ nhàng, chân rảo bước mỗi lúc một nhanh. Nội trong ngày hôm đó, anh đã đến cuối đường và vui mừng gặp Chúa Giêsu đang đứng chờ sẵn ở đó.
   Còn người thứ hai  mãi đến chiều hôm sau mới đi hết con đường, xem ra anh ta mệt mỏi, không còn vác, nhưng kéo lê thập giá mỗi lúc một nặng thêm và làm anh ta gần kiệt sức. Vừa gặp Ngài, anh ta phàn nàn ngay :”Chúa đối xử bất công quá. Chúa cho con cây thập giá nặng, còn anh kia Chúa cho thập giá nhẹ, nên anh ấy đã đến trước con lâu như vậy”.
   Gương mặt vui tươi của Chúa bỗng trở nên nghiêm nghị. Ngài nói :”Này con, Ta không đối xử bất công, hai cây thập giá giống và nặng như nhau. Con đừng trách thập giá nặng nhẹ, nó trở nên nặng là vì tâm hồn con  ngay từ đầu và trong suốt quãng đường Ta đã chỉ, con luôn than phiền và càng than phiền  thì nó càng trở nên nặng nề. Người bạn đồng hành của con đến trước  vì tâm hồn lúc nào cũng tràn đầy yêu thương”.

Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, Gp. Đà Lạt