BÀI ĐỌC I: Hs 14, 2-10
Ðây Chúa phán: “Hỡi Israel, hãy trở về với Chúa là Thiên Chúa ngươi, vì ngươi đã gục ngã trong đường tội ác. Các ngươi hãy mang lời Chúa và trở về với Chúa; các ngươi hãy thưa rằng: ‘Xin hãy xoá bỏ mọi tội ác, và nhận điều lành. Chúng tôi dâng lên Chúa của lễ ca tụng. Assurô sẽ không giải thoát chúng tôi; chúng tôi sẽ không cỡi ngựa và sẽ không còn nói rằng: Thần minh chúng tôi là sản phẩm do tay chúng tôi làm ra, vì nơi Chúa, kẻ mồ côi tìm được sự thương xót’. “Ta sẽ chữa sự bất trung của họ và hết lòng yêu thương họ, vì Ta đã nguôi giận họ. Ta sẽ như sương sa, Israel sẽ mọc lên như bông huệ, và đâm rễ như chân núi Liban. Các nhánh của nó sẽ sum sê, vẻ xinh tươi của nó như cây ôliu và hương thơm của nó như hương thơm núi Liban. Thiên hạ sẽ đến ngồi núp dưới bóng mát của nó, họ sống bằng lúa mì và lớn lên như cây nho. Nó sẽ được lừng danh như rượu Liban. “Hỡi Ephraim, tượng thần giúp ích gì cho ngươi không? Chính Ta sẽ nhậm lời và săn sóc ngươi, cho ngươi mọc lên như cây hương nam xinh tươi. Nhờ Ta, ngươi sẽ sinh hoa kết quả. Ai là người khôn ngoan hiểu được các việc này, ai là người sáng suốt biết được các việc đó? Vì chưng đường lối của Chúa là đường ngay thẳng và những người công chính sẽ đi trên đó, còn các người gian ác sẽ gục ngã trên đó”.
PHÚC ÂM: Mt 10, 16-23
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các Tông đồ rằng: “Này, Thầy sai các con đi như những con chiên ở giữa sói rừng. Vậy các con hãy ở khôn ngoan như con rắn và đơn sơ như bồ câu. Các con hãy coi chừng người đời, vì họ sẽ nộp các con cho công nghị, và sẽ đánh đập các con nơi hội đường của họ. Các con sẽ bị điệu đến nhà cầm quyền và vua chúa vì Thầy, để làm chứng cho họ và cho dân ngoại được biết. Nhưng khi người ta bắt nộp các con, thì các con đừng lo nghĩ phải nói thế nào và nói gì? Vì trong giờ ấy sẽ cho các con biết phải nói gì; vì chưng, không phải chính các con nói, nhưng là Thánh Thần của Cha các con nói trong các con. “Anh sẽ đem nộp giết em, cha sẽ nộp con, con cái sẽ chống lại với cha mẹ và làm cho cha mẹ phải chết. Vì danh Thầy, các con sẽ bị mọi người ghen ghét, nhưng ai bền đỗ đến cùng, kẻ ấy sẽ được cứu độ. Khi người ta bắt bớ các con trong thành này, thì hãy trốn sang thành khác. Thầy bảo thật các con: Các con sẽ không đi khắp hết các thành Israel trước khi Con Người đến”.
Suy niệm 1: RAO GIẢNG TIN MỪNG: CON ĐƯỜNG CHÔNG GAI
Qua lời sấm của ngôn sứ Hôsê, Đức Chúa mời gọi Israel trở về với Ngài: “Hỡi Israel, hãy trở về với Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi. Chính vì tội ác của ngươi mà ngươi đã vấp ngã. Hãy trở về với Đức Chúa, mang theo lời cầu nguyện” (Hs 14:2-3). Sự trở về cần được đồng hành với thái độ cầu nguyện [chìm sâu trong biển tình yêu của Thiên Chúa]. Trong lời cầu nguyện khi trở về, Israel cần mặc lấy tâm tình ăn năn và hoàn toàn tín thác vào Đức Chúa [không cậy dựa vào sức mình và sức người khác]: “Hãy thưa với Người: ‘Xin thứ tha mọi gian ác, xin vui nhận lời ngợi khen chúng con dâng lên Ngài làm lễ vật thay thế bò tơ. Chúng con sẽ không cầu cứu với Átsua, sẽ không cậy nhờ vào chiến mã, cũng chẳng gọi là thần những sản phẩm tay chúng con làm ra, vì chỉ ở nơi Ngài, kẻ mồ côi mới tìm được lòng thương cảm’” (Hs 14:3-4). Chính trong tâm tình thành tín này, mà Israel [và chúng ta] cảm nghiệm được tình yêu chữa lành của Thiên Chúa: “Ta sẽ chữa chúng khỏi tội bất trung, sẽ yêu thương chúng hết tình, vì cơn giận của Ta sẽ không còn đeo đuổi chúng” (Hs 14:5). Thiên Chúa luôn muốn chữa lành những vết thương trong các mối tương quan của chúng ta. Ngài luôn yêu chúng ta với tình yêu chung thuỷ, không phân chia? Chúng ta đáp lại tình yêu này như thế nào?
Trong bài Tin Mừng, Chúa Giêsu tiếp tục dạy các môn đệ về công việc rao giảng. Hôm nay, Ngài chỉ cho họ thấy những khó khăn sẽ gặp phải trên con đường rao giảng. Bài Tin Mừng bắt đầu với câu cảnh báo của Chúa Giêsu: “Này, Thầy sai anh em đi như chiên đi vào giữa bầy sói. Vậy anh em phải khôn như rắn và đơn sơ như bồ câu” (Mt 10:16). Câu này, chỉ được tìm thấy trong Tin Mừng Thánh Mátthêu, ám chỉ đến hai thái độ trái ngược nhau mà người môn đệ phải có, đó là đơn sơ và khôn khéo. Ý tưởng này được tìm thấy trong Midrash (2:14): “Thiên Chúa nói về con cái Israel, đối với Ta họ thành thật như chim bồ câu, nhưng đối với dân ngoại, họ khôn ngoan như rắn.” Theo các học giả Kinh Thánh, có thể Thánh Mátthêu biết câu này hay câu này là một câu châm ngôn mà người Do Thái thường nói cho nhau nghe. Trong câu này, Thánh Mátthêu nói đến tầm quan trọng trong việc phân biệt sự đơn sơ vô tội khỏi sự giả dối [lừa bịp] mang tính ngây thơ. Người môn đệ được ví như chiên giữa bầy sói. Điều này nói đến căn tính của họ là chiên và Chúa Giêsu là người chăn chiên. Họ không được xem là người chăn chiên giữa bầy chiên. Là chiên giữa bầy sói, họ phải đối diện với những bách hại và nguy hiểm đang rình rập. Nhưng dù khó khăn và nguy hiểm đang chờ đợi, người môn đệ của Chúa Giêsu phải sống thành thật, không giả dối để giữ mạng sống mình. Họ phải sống đơn sơ vì họ luôn có Chúa Giêsu là Người chăn dắt.
Trong những câu kế tiếp, Chúa Giêsu nói đến những bách hại và cách thức các môn đệ đối diện với những bách hại đó. Đoạn này dường như Thánh Mátthêu lấy hoàn toàn từ Tin Mừng Thánh Máccô (13:9-13), nhưng được lặp lại với những khác biệt khác trong chương 24 (câu 9-14). Điều đầu tiên các môn đệ phải đối diện là: “Hãy coi chừng người đời. Họ sẽ nộp anh em cho các hội đồng, và sẽ đánh đập anh em trong các hội đường của họ” (Mt 10:17). Chúng ta lưu ý chi tiết về việc các môn đệ sẽ bị đánh đập trong “các hội đường của họ.” Điều này có thể nhằm phân biệt với hội đường của các Kitô hữu người Do Thái. Chi tiết này cũng có thể nói về việc cộng đoàn của Thánh Mátthêu đã bị cấm không cho tham dự trong các nghi thức trong hội đường của người Do Thái.
Những khó khăn kế tiếp là: “Và anh em sẽ bị điệu ra trước mặt vua chúa quan quyền vì Thầy, để làm chứng cho họ và cho các dân ngoại” (Mt 10:18). Đây là những thành phần khác nhau đang cai trị Do Thái thời đó. Họ có thể là các quan tổng trấn người Rôma, hay những vua chúa chư hầu của Đế Quốc Rôma như Hêrôđê Agrippa I (x. Cv 12:2) hoặc chính hoàng đế. Đứng trước các thế lực này, các môn đệ phải làm chứng. Không nhất thiết nói đến việc họ phải rao giảng, nhưng là thái độ trung thành và chịu đựng những đau khổ khi bị bách hại. Trong ngày sống, chúng ta cũng có thể gặp những đau khổ và bách hại từ những người chịu trách nhiệm trên chúng ta. Tuy nhiên, điều đáng buồn là đôi khi chúng ta đánh mất sự trung thành của mình với Chúa. Hãy cố gắng sống trung thành dù cuộc sống có nhiều khổ đau, nước mắt!
Bên cạnh đó, Chúa Giêsu dạy các môn đệ phải làm gì khi bị nộp: “Khi người ta nộp anh em, thì anh em đừng lo phải nói làm sao hay phải nói gì, vì trong giờ đó, Thiên Chúa sẽ cho anh em biết phải nói gì: thật vậy, không phải chính anh em nói, mà là Thần Khí của Cha anh em nói trong anh em” (Mt 10:19-20). Khi áp dụng vào cuộc sống [nhất là trường hợp những ai có trách nhiệm giảng dạy], câu này thường được sử dụng như lý do để xin kiếu hầu không chuẩn bị bài giảng. Tuy nhiên, theo Thánh Mátthêu câu này chủ yếu được sử dụng trong bối cảnh khẩn cấp, tức là khi các môn đệ không có thời gian chuẩn bị, hay phải đối diện với những thế lực mạnh hơn, hoặc “khôn ngoan thông thái” hơn mình. Khác với Thánh Luca, Thánh Mátthêu nhấn mạnh đến Thánh Khí là Thần Khí của Chúa Cha. Tóm lại, theo Thánh Mátthêu, khi người môn đệ phải đối diện với trường hợp mà với sức mình sẽ không làm được gì, hãy vững tin vào Thiên Chúa, Đấng sẽ gởi Thần Khí đến hướng dẫn và hoạt động trong họ.
Chi tiết cuối cùng mà chúng ta suy gẫm là câu 21. Câu này nói về những bách hại đến từ những người thân trong gia đình: “Anh sẽ nộp em, em sẽ nộp anh cho người ta giết, cha sẽ nộp con, con cái sẽ đứng lên chống lại cha mẹ và làm cho cha mẹ phải chết” (Mt 10:21). Câu này ngược với câu 18, để nói về việc người môn đệ bị bách hại bởi các thành viên trong và ngoài gia đình. Điều này được diễn tả trong câu 21: “Vì danh Thầy, anh em sẽ bị mọi người thù ghét. Nhưng kẻ nào bền chí đến cùng, kẻ ấy sẽ được cứu thoát.” Các môn đệ sẽ bị mọi người thù ghét (bên ngoài [vua chúa quan quyền và dân ngoại] và bên trong [cha mẹ, anh chị em, con cái]). Nhưng chính sự bền chí đến cùng cho một viễn cảnh tương lai tươi đẹp trong ngày cánh chung là dấu chứng của một đức tin vững mạnh.
Lm. Anthony, SDB.
……………..
Suy Niệm 2: Báo trước những cuộc bách hại
- Sau khi huấn dụ các Tông đồ về mục đích, tinh thần và cách thế của người tông đồ đi truyền giáo, Chúa Giêsu tiên báo những cuộc bách hại mà các Tông đồ gặp phải trên bước đường truyền giáo.
Trong khi thi hành sứ vụ loan báo Tin Mừng, các Tông đồ sẽ gặp muôn vàn khó khăn : bị ghen ghét, bắt bớ… Chúa Giêsu đã trấn an họ đừng lo, vì Thiên Chúa ở bên cạnh để giúp đỡ họ. Để bền chí đến cùng, người môn đệ phải luôn có đời sống tin tưởng phó thác và cầu nguyện.
- “Này, Thầy sai anh em đi như chiên đi vào giữa bầy sói”.
Hình ảnh bầy sói ám chỉ những bách hại và thử thách mà các Tông đồ phải đương đầu, đồng thời cũng có thể hiểu Chúa muốn nói đến các tiên tri giả để cảnh giác các Tông đồ trước những chống đối hiểm độc của những kẻ nhân danh chân lý, nhân danh lời Chúa để phá hoại Tin Mừng.
Trước âm mưu xảo quyệt và ngụy biện như thế, người môn đệ phải khôn như con rắn. Rắn có tài tránh nguy hiểm và luôn luôn giữ cái đầu cho khỏi bị đánh. Người tông đồ đừng để mình bị lọt vào tròng của những ông tiến sĩ giả, nếu cần thì phải tránh đụng độ với họ. Tuy nhiên vẫn phải giữ tâm hồn và thái độ đơn sơ hiền lành như con chim bồ câu, loài chim hơi nghe tiếng động là bay đi và vẫn được coi là hiền lành (Trần Hữu Thành).
- “Vì danh Thầy, anh em sẽ bị mọi người thù ghét”.
Sự bách hại là số phận không thể tránh được của các môn đệ, bởi vì nếp sống và sứ điệp của người môn đệ sẽ phơi bầy tật xấu của thế gian. Chúa Giêsu cho biết lý do của sự thù nghịch giữa thế gian và người môn đệ Chúa : “Nếu thế gian ghét các con, các con hãy biết rằng nó đã ghét Thầy trước. Giả như các con thuộc về thế gian, thì thế gian yêu thích những gì thuộc về nó. Nhưng vì các con không thuộc về thế gian, và Thầy đã chọn, đã tách các con khỏi thế gian, nên thế gian ghét các con”.
Trong chuyến hành hương Lộ Đức vào tháng 8 năm 1981, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã có nhắc đến những hình thức bách hại đạo tại một vài nơi trên thế giới.
Ngài nói:”Có những tín hữu bị bắt buộc phải hội họp một cách lén lút, bởi vì cộng đoàn tôn giáo của họ không được phép hoạt động. Có những Giám mục, Linh mục, tu sĩ bị cấm thi hành chức vụ trong nhà thờ hay tại những nơi công cộng. Có những nữ tu bị phân tán không thể tiếp tục cuộc sống hiến thân của họ. Có những người trẻ quảng đại nhưng không thể thực hiện ơn gọi của họ. Có những tín hữu bị tước đoạt cả quyền có thể tận hiến cho một cuộc sống chung để cầu nguyện và thực thi bác ái. Có những bậc cha mẹ bị người ta khước từ quyền được bảo đảm cho con em một nền giáo dục dựa trên niềm tin của mình”.
- Thông thường, trong những lời hứa hẹn ít khi thấy bóng dáng khó khăn thử thách. Chúa Giêsu đã hành động vượt ngoài qui luật này : môn đệ Ngài sẽ là người không còn đất sống, bị người đời ghét bỏ. Hội đường kết án, ngay cả người thân cũng phản bội họ.
Đối diện với viễn ảnh, xem ra đen tối này, người môn đệ phải trang bị bằng những hiểu biết cụ thể, và xác tín rằng họ không đơn độc trong cuộc chiến. Nếu trong xã hội loài người, họ không có chỗ đứng, thì trong Nước Trời họ đã có chỗ Chúa dành sẵn cho họ; và cho dù thế gian có đổ dồn bách hại lên họ, họ vẫn không bị nghiền tán, vì đã có sự trợ lực của Chúa Thánh Thần.
Điều quan trọng là họ phải trung thành : trung thành với Thánh Thần bằng cách giữ tâm hồn đơn sơ chân thật; trung thành với con đường đã chọn, vì Thiên Chúa không để họ quá mức chịu đựng :”Các con sẽ không đi hết các thành của Israel trước lúc Con Người đến” (Mỗi ngày một tin vui).
- Người môn đệ được đồng hóa với Chúa Giêsu và chia sẻ số phận của Ngài. Người môn đệ chẳng những là kẻ sống tinh thần khó nghèo, mà còn là kẻ luôn cảm thấy mình yếu đuối, không thể tự mình chống lại những bách hại. Nhưng sự yếu đuối của các môn đệ lại là sức mạnh của Thiên Chúa, bởi vì ý thức mình yếu đuối, nên người môn đệ hết lòng tin tưởng và gắn bó với Chúa.
- Truyện : Cái bạt tai tôi xin vui lòng lãnh nhận.
Năm 1227, bá tước Schavenbourg nguyên là thiếu tướng trong quân đội hoàng gia Phổ, đã từ bỏ mọi sự để theo Chúa. Ông xin vào tu Dòng Những Anh Em Hèn Mọn của thánh Phanxicô. Bề trên trao cho thầy một bộ quần áo nghèo hèn, một chiếc bị và một cái bát để khất thực ngay giữa nơi thành thị đông đúc cho người nghèo và cũng là để tự nuôi sống.
Một hôm, đang trên đường đi xin ăn, ông gặp một vị hoàng thân quí tộc đang dạo phố. Ông đến ngửa tay xin bố thí, nhưng vị hoàng thân chẳng màng lưu tâm. Nhà tu hành tiếp tục theo sau nhỏ nhẹ nài van một cách kiên trì nhẫn nhục. Bực quá, vị hoàng thân quay phắt lại, tát cho thầy tu vốn là cựu bá tước một cái tát nảy lửa.
Thầy thấy bị xúc phạm ghê gớm, lòng tức giận chỉ chực trào lên như trong những ngày oai phong xưa kia. Thế nhưng, thầy đã kịp bình tĩnh lại và khiêm hạ nói, tay vẫn ngửa ra :”Vâng, thưa ngài, phần cái bạt tai thì tôi xin vui lòng lãnh nhận, nhưng còn phần dành cho những người nghèo khổ đáng thương hơn tôi, thì xin ngài đừng quên bố thí”. Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, Gp. Đà Lạt