-Tác giả: Thánh Oscar Romero, Tổng giám mục San Salvador
-Ban dịch thuật ĐCV Huế dịch từ bản tiếng Anh
-Lm Lê Công Đức biên tập
———
Chúa nhật, 16 tháng 4
Vì nhà thờ bị chiếm đóng bởi Khối Cách mạng Nhân Dân, tôi phải cử hành Thánh lễ truyền thanh lúc tám giờ ở Nhà thờ El Rosario. Người ta tham dự rất đông, và dù Thánh lễ không thể phát trực tiếp, các kỹ thuật viên từ đài YSAX vẫn có thể ghi âm và phát lại từ trạm phát thanh sau một giờ.
Thứ Hai, 17 tháng 4
Các giám mục gặp nhau hôm nay để tiếp tục nghiên cứu tài liệu chuẩn bị cho Hội nghị Toàn thể Giám mục Mỹ La tinh Lần Thứ Ba. Đức cha Rivera báo cáo về các cuộc họp vùng Trung Mỹ mà ngài đã tham dự. Đức cha Revelo cũng báo cáo về cuộc họp tại Bogotá của nhóm đặc trách về đại kết và về những người vô tín, các quyết nghị của những cuộc họp này cũng hướng đến hội nghị ở Puebla.
Tôi có cảm giác rằng trong cuộc họp này của các giám mục cũng có những toan tính sắp xếp sẵn từ trước, vì khi bỏ phiếu chọn đại biểu, có vẻ như có sự đồng thuận hoàn toàn giữa các Đức cha Aparicio, Barrera và Alvarez, là những vị đã bỏ phiếu cho Đức cha Revelo – người dĩ nhiên đạt nhiều hơn số phiếu của các Đức Cha Rivera, Revelo và tôi. Kết quả là Đức cha Revelo được ba phiếu, Đức cha Rivera được hai phiếu (có lẽ của Đức cha Revelo và của tôi), và tôi nhận được một phiếu, rõ ràng là của Đức cha Rivera. Điều tương tự cũng diễn ra trong việc tuyển chọn một linh mục từ linh mục đoàn trong giáo phận: Cũng nhóm ấy đã bầu chọn Đức ông Fredy Delgado. Tôi có niềm tin rằng sự linh hứng của Chúa Thánh Thần sẽ thắng thế trên mọi toan tính nhân loại, và tin rằng hội nghị tại Puebla sẽ thực sự giống như hội nghị tại Medellín, như một Lễ Ngũ Tuần dành cho Châu Mỹ chúng tôi, bất chấp mọi sự sợ hãi và mưu toan của con người.
Buổi chiều, đại diện của đài truyền hình Đức phỏng vấn tôi và quay phim để chiếu tại đất nước của họ. Chủ đề chính của cuộc phỏng vấn là về sự bách hại Giáo hội tại El Salvador, và về cách tôi nhìn Hội nghị Puebla cũng như lời cáo buộc rằng Giáo hội chúng tôi theo chủ nghĩa xã hội. Tôi nghĩ rằng tôi đã bày tỏ những suy nghĩ của mình hoàn toàn chân thật và thẳng thắn, và bảo vệ được quan điểm của Giáo hội.
Ban đêm lại có một vụ cháy lớn kinh hoàng, để lại đống tro tàn tại một khu thương mại của San Salvador giữa Rubén Dario và Đại lộ 11.
Thứ Ba, 18 tháng 4
Tôi đến cuộc hội nghị về sứ mạng diễn ra ở Dòng các Nữ tu Somascan. Đức Cha Barrera, chủ tịch mới của ủy ban này, và Cha Enrique Gloden (cũng đến từ giáo phận Santa Ana) là tân giám đốc toàn quốc Công cuộc Sứ mạng Thừa sai, đã chủ trì cuộc họp. Là cựu giám đốc toàn quốc, tôi đã chuyển giao hồ sơ sổ sách cho vị tân giám đốc, và tham gia các cuộc thảo luận về cách thúc đẩy tinh thần sứ mạng thừa sai tại đất nước này.
Tại văn phòng Tòa giám mục sáng nay, cuộc đối thoại vẫn tiếp tục giữa các nhà ngoại giao của các sứ quán bị Khối Cách mạng Nhân Dân chiếm đóng và những người đại diện của Khối này; Đức cha Revelo là người của Giáo hội đóng vai trò trung gian. Đến trưa họ đi đến một thỏa thuận cuối cùng, đó là những người chiếm đóng các sứ quán và Nhà thờ Chính tòa sẽ triệt thoái. Hội Chữ Thập Đỏ cũng sẽ làm trung gian bảo đảm sự an toàn cho việc rút lui ấy.
Buổi chiều, quyết định ấy đã được thực hiện, nhưng dường như nó khá lộn xộn. Không có đủ phương tiện vận chuyển để đưa những người chiếm đóng các nơi khác nhau ấy trở về làng của họ. Tôi e ngại cho họ, e ngại về những cuộc trả đũa có thể xảy ra trên đường đi hoặc khi họ về đến làng của mình. Hy vọng Chúa sẽ không để điều đó xảy ra!
Nhưng lại có một cuộc chiếm đóng mới bắt đầu lúc 8 giờ sáng. FAPU, một tổ chức quần chúng khác, đã chiếm giữ nhà thờ El Calvario. Tôi đã nói chuyện với các đại diện của tổ chức này để tìm hiểu xem đâu là mục đích và lý do của việc họ chiếm một nhà thờ Công giáo. Họ bảo rằng họ muốn nói chuyện với Tổng giáo phận để yêu cầu hợp tác với các mục tiêu của họ; họ muốn bày tỏ sự phản kháng các cuộc tấn công vào nông dân, phần lớn là những người ở vùng Suchitoto, theo sau những vụ tấn công ở Perulapan. Họ muốn gửi một lá thư đến Đức thánh cha để yêu cầu ngài lên án chính quyền El Salvador vì những vụ chà đạp nhân quyền. Tôi nói với họ rằng cách tốt nhất để tiếp cận Đức thánh cha là thông qua vị Khâm sứ, và rằng họ có thể yêu cầu cha quản xứ El Calvario làm người trung gian để nói chuyện với Khâm sứ tòa thánh.
Vào buổi tối, tôi đã đến thăm Đức ông Modesto López, quản xứ Chính tòa, để cảm ơn, chúc mừng và khích lệ ngài, vì ngài hiện diện trong toàn bộ thời gian nhà thờ bị chiếm giữ, và bằng sự hiện diện ấy đã góp phần giữ được trật tự trong suốt những ngày bị chiếm đóng, tạ ơn Chúa. Đức ông Modesto cho tôi biết rằng các cảnh sát canh gác ở nhà thờ nói chung đã tỏ ra rất tử tế với ngài, mặc dù ngài lấy làm tiếc về một vụ việc xảy ra khi một viên cảnh sát (có lẽ không biết ngài là ai) đã chặn ngài lại, và anh ta buộc ngài phải quay trở lại nhà xứ khi ngài muốn ra ngoài như thói quen. Đức ông López đã chăm sóc thiêng liêng cho những người chiếm đóng nhà thờ; ngài cử hành Thánh lễ cho họ, và cho phép họ sử dụng các đồ đạc của nhà xứ.
Sau khi ghé Nhà thờ Chính tòa, tôi đã đi thăm các linh mục ở El Calvario, và tôi cũng nói chuyện với người đứng đầu cuộc chiếm đóng, nhắc lại những gì tôi từng nói với phái bộ đã đến Tổng giáo phận. Vị ấy nói với tôi rằng có thể họ sẽ rời nhà thờ El Calvario vào ngày mai. Chúng tôi hy vọng tình hình mới này không diễn biến phức tạp hơn.
Thứ Tư, 19 tháng 4
Như thông lệ của tôi mỗi ngày thứ Tư, tôi ăn sáng và có cuộc gặp gỡ với Ủy ban Công lý và Hòa bình và các vị đại diện của Hội đồng Linh mục. Mục đích chính là để duyệt qua bố cục và những ý tưởng cho lá thư mục vụ sẽ có chủ đề “Đức tin Kitô giáo, Giáo hội, và sự Dấn thân Chính trị”, với mục tiêu làm sáng tỏ mối nhập nhằng lẫn lộn đang tồn tại liên quan đến các tổ chức dân chúng và về sự dấn thân của các Kitô hữu trong những tổ chức này, hoặc về sự áy náy lương tâm của các Kitô hữu khác khi cảm thấy mình có bổn phận lập ra một tổ chức chính trị. Việc thảo luận các ý tưởng dự thảo ấy rất sôi nổi, và tôi hy vọng rằng nó sẽ rất hữu ích về mặt mục vụ.
Trong buổi gặp mặt, chúng tôi cũng tìm hiểu những sự kiện đáng quan tâm hiện tại, chủ yếu liên quan đến sự chiếm đóng Nhà thờ Chính tòa, nhà thờ El Calvario và các tòa đại sứ.
Trong số các cuộc hội kiến sáng nay, cuộc gặp tôi cho có tầm rất quan trọng là sự viếng thăm của các giáo sư từ Đại học Quốc gia và Đại học Jose Simeon Cañas. Họ cũng tán thành với những ý tưởng của Tổng giáo phận, và tổ chức của họ với tư cách là ủy ban liên đới được thành lập bởi các giáo sư đại học, thấy cần phải bảo vệ chính mình, vì đã có nhiều lạm dụng trong lĩnh vực giảng dạy đại học. Tôi cảm ơn họ vì chuyến viếng thăm này; tôi khuyến khích họ tiếp tục vun xới tình đoàn kết này, và tôi cũng nhân cơ hội này truyền đạt cho họ các ý tưởng của Công đồng liên quan đến văn hóa và quyền tự trị hợp pháp của các giá trị trần thế. Tôi cũng xin họ cộng tác trong lĩnh vực công tác mục vụ đại học, điều mà tôi rất lưu tâm vì tôi không có linh mục dành riêng cho công việc mục vụ này.
Thứ Năm, 20 tháng 4
Tôi đã mời một số thành viên của Đảng Dân Chủ Kitô giáo ăn sáng với tôi, vì họ mời tôi vào tuần trước. Chỉ hai người đến, nhưng chúng tôi đã có một cuộc trò chuyện rất thú vị, cả cho Giáo hội trong sứ mạng loan báo Tin Mừng lẫn cho đảng này trong nhiệm vụ chính trị cụ thể của họ. Chúng tôi đồng ý rằng hai sứ mạng này không được lẫn lộn với nhau, nhưng có thể cộng tác với nhau để giúp mọi người phá vỡ dòng xoáy của bạo lực đang diễn ra xung quanh mình.
Trong các cuộc gặp gỡ buổi sáng, cuộc gặp với Tiến sĩ Salcedo rất đáng chú ý. Ông ta vừa mới viết một số bài báo chống lại tôi, được đặt hàng có trả thù lao. Có vẻ ông ta đang thực hiện nhiệm vụ thăm dò tìm hiểu tôi, một nhiệm vụ được chính phủ hoặc một số thế lực kinh tế giao cho ông. Tôi đã cố gắng nói rõ cho ông rằng Giáo hội có sứ mạng vạch ra đâu là căn nguyên của cơ man tội ác, và rằng Giáo hội không phải là bên có lỗi.
Don Pepe Simán cũng mang đến cho tôi một số thông tin thú vị từ Mỹ về việc người ta ở đó muốn giúp chúng tôi trong việc bảo vệ nhân quyền.
Có thể một phái đoàn người Salvador sẽ đi thăm họ để thông tri quan điểm đầy đủ hơn của Giáo hội, và cũng để cung cấp thông tin đầy đủ hơn, để họ có thể thông tin cho các chính trị gia Bắc Mỹ là những người có thể tác động đến Bộ trưởng Ngoại giao, Hạ viện và Thượng nghị viện.
Vào buổi chiều, tôi tham dự cuộc họp được tổ chức tại Apulo bởi các nữ tu làm việc trong các thị trấn và giáo xứ khác nhau của Tổng giáo phận.
Đức ông Urioste chủ trì cuộc họp, và họ chia sẻ những kinh nghiệm của mình, cũng như tìm kiếm thêm sự hướng dẫn. Tôi rất vui khi được chia sẻ trong một bầu khí thực sự của Giáo hội về thao thức loan báo Tin Mừng, và về những suy nghĩ của tôi trong tình hình hiện tại của Tổng giáo phận. Cuộc họp kết thúc bằng một Thánh lễ trong đó tôi đã bày tỏ với họ những cảm nghĩ hy vọng và lạc quan, chắc chắn được cảm hứng từ Chúa Phục Sinh mà chúng ta phải rao giảng cho các cộng đoàn của mình. Lời nguyện Tín hữu đã thực sự biểu lộ những mối quan tâm mà tất cả chị em trong các cộng đoàn này cùng chia sẻ.
Thứ Sáu, 21 tháng 4
Trong số các cuộc viếng thăm sáng nay, tôi có đón tiếp một sư huynh của dòng Marist, đó là Thầy José, sư huynh giám tỉnh, người bạn lâu năm với tôi. Chủ đề chính mà chúng tôi thảo luận là tình hình các trường của dòng Marist, đặc biệt là Liceo Salvadoreno, trong bối cảnh toàn thể Liên đoàn các Trường Công giáo.
Rất thẳng thắn, tôi lưu ý với Thầy về thái độ tiêu cực của một trong những thầy dòng Marist, người đến dự các cuộc họp và dường như không tin tưởng vào sự hợp tác mục vụ với Tổng giáo phận. Tôi bày tỏ rằng mình lấy làm tiếc về một số cung cách của trường Marist, dường như rất ít cộng tác vào những mục tiêu mục vụ của Tổng giáo phận. Cuộc gặp gỡ kết thúc một cách tích cực, sau khi chúng tôi đã nói rõ cho nhau nhiều điều.
Thầy ấy phản kháng lại thái độ có vẻ hung hăng và bài xích của các trường khác đối với trường Marist. Chúng tôi nhất trí rằng sẽ tốt hơn nếu tổ chức một cuộc gặp gỡ có bản chất thiêng liêng, để có thể đạt được sự đồng thuận về các tiêu chí cho công việc mục vụ. Thầy cũng nhắc lại với tôi về sự hậu thuẫn của các thầy dòng Marist với các đấng bậc và với cá nhân tôi, vì chúng tôi có những mối gắn bó bền chặt với dòng.
Cũng có một chuyến thăm quan trọng khác, đó là một đoàn giáo viên từ nhóm ANDES 21 Tháng Sáu đến để bày tỏ sự ủng hộ đối với công việc mục vụ của Tổng giáo phận, và đề nghị tôi giúp đỡ trong việc yêu cầu trả tự do cho một giáo sư ở Argentina, cũng như về các giáo sư khác đã biến mất tại El Salvador.
Một nhóm quan trọng khác đến gặp là nhóm CUTS, một tổ chức công nhân. Họ nói với tôi về các kế hoạch của họ cho ngày Quốc tế Lao động, cũng như bày tỏ sự liên đới của họ với Giáo hội. Tôi nhân cơ hội khi nói lời cảm ơn để mời họ tiếp tục kiểu đối thoại này, trong đó họ có thể tìm hiểu về học thuyết xã hội của Giáo hội. Chúng tôi cũng đồng ý một cuộc thăm viếng khác vào tháng tới, và tôi hy vọng rằng các công nhân sẽ chú ý đến một số giáo huấn của Giáo hội, dù nhiều khi có vẻ họ có một ý thức hệ khác.
Tôi đã dành buổi chiều để có mặt với các chủng sinh tại Đại chủng viện của Tổng giáo phận – đây là nhóm người khơi lên nhiều hy vọng. Cuộc nói chuyện rất thẳng thắn. Chủ đề của ngày hôm nay là “Tại sao các giáo phận khác không chấp nhận cách làm của Tổng giáo phận này?”. Mọi người đã nghe các chủng sinh từ các giáo phận và cộng đoàn khác thành thật bày tỏ những điều tốt mà họ nhận thấy trong Tổng giáo phận, cũng như một số điểm yếu, nhưng vì sự liên đới với giám mục của họ, họ không thể theo sát hơn nữa đường hướng mục vụ của Tổng giáo phận. Chúng tôi đã cử hành Thánh lễ kết thúc, trong đó tôi nhận thấy nhiệt tâm thực sự của các chàng trai trẻ.
Thứ Bảy, 22 tháng 4
Sáng nay tại hội trường Guadalupe của Chủng viện San José de la Montaña, tôi đã tham dự hội nghị của các trường cấp hai và tiểu học Công giáo. Đây là lần đầu tiên có cuộc gặp gỡ cấp giáo phận kể từ khi liên đoàn này hoạt động ở cấp quốc gia cho đến nay, nhưng tại hội nghị cấp quốc gia vừa rồi, mọi người đồng ý rằng mỗi giáo phận sẽ điều phối các trường riêng của mình thông qua một liên đoàn giáo phận.
Tôi đã có cơ hội để nhắc họ văn kiện về giáo dục Công giáo, là tài liệu khuyến khích các trường đi theo cùng đường hướng mục vụ của giáo phận, tài liệu cũng nói rằng trường học phải là một phương tiện mục vụ trong công cuộc mục vụ được phối kết của giáo phận. Và tôi kêu gọi họ vượt qua những khác biệt và chia rẽ để tất cả đồng tâm nhất trí trong thời khắc khó khăn này, để Giáo hội không thể bị coi là mất đoàn kết hay phân hóa. Họ đồng ý lên kế hoạch cho một cuộc họp kéo dài một ngày nhằm suy nghĩ về sự thống nhất này. Sau đó, đã có những nghiên cứu về đường hướng của cuộc hội thảo này liên quan đến việc cải cách giáo dục và những vấn đề rất quan trọng khác trong đời sống các trường học của chúng tôi.
Vào giờ lễ sáng và giờ ăn tối, tôi đã có cơ hội nói chuyện với Cha Hernandez Pico và Tiến sĩ Eddie Stein, những người đang cùng chúng tôi chuẩn bị một lá thư mục vụ về “Đức tin Kitô giáo, Giáo hội, và sự Dấn thân Chính trị” – một chủ đề ngày càng trở nên quan trọng hơn để làm sáng tỏ sự mơ hồ đang bao trùm, thậm chí nơi các linh mục và anh chị em giáo dân.
Chúa nhật, 23 tháng 4
Thánh lễ Chúa nhật V Phục sinh tại nhà thờ lớn với sự tham dự đông đảo như thường lệ. Trong bài giảng tôi đã trình bày ý tưởng về Chúa Kitô Phục sinh trở lại với Giáo hội của Người trong Chúa Thánh Thần. Và Giáo hội được trình bày bằng ba hình ảnh trong các Bài Đọc của ngày hôm nay: Thứ nhất, nhà của Thiên Chúa, trong đó Đức Kitô là viên đá góc và nền móng để mọi người xây dựng theo cách thức Kitô giáo, và trở thành viên đá vấp phạm cho những ai không kiến tạo đời mình theo một đường lối Kitô giáo. Thứ hai, hình ảnh Dân Thiên Chúa, với những phẩm chất tuyệt vời được nêu trong Thư thứ nhất của Thánh Phêrô: “Là giống nòi được tuyển chọn, hàng tư tế vương giả, dân thánh, dân riêng của Thiên Chúa” (1Pr 2,9). Và thứ ba, Giáo hội là sự hiệp thông, là một cộng đoàn, với sự khủng hoảng về chia rẽ như sự chia rẽ giữa những người Hy Lạp và Do Thái được thuật lại trong sách Công vụ Tông đồ, điều này được vượt qua nhờ cảm thức phục vụ, cảm thức diakonia, bảy vị phó tế đầu tiên, và sự phục vụ của tình yêu, cầu nguyện và đức tin, của cộng đoàn Giáo hội.
Thứ Hai, 24 tháng 4
Như thường lệ vào mỗi thứ Hai, tôi đã dành thời gian tiếp đón các linh mục và tôi hạnh phúc khi nói chuyện với họ một cách rất cởi mở.
Vào buổi tối, do sắp xếp trước, tôi dùng bữa tối tại Bệnh viện Chúa Quan Phòng với các vị phụ trách đào tạo tại chủng viện: Cha Gregorio Rosa là giám đốc, Cha Abel Morán giám học. Chúng tôi nói chuyện rất nhiều về các vấn đề của chủng viện, nhất là những vấn đề phát sinh do những phát ngôn đầy thành kiến của Đức cha Aparicio với Khâm sứ Tòa thánh và với Bộ Giáo dục Công giáo. Các cha phàn nàn rằng vị giám mục đã không bao giờ hỏi mình về những vấn đề này, rằng ngài đã phớt lờ những người phụ trách đào tạo và đưa ra những thông tin không phản ánh đúng thực tế.
Đó cũng chính là vấn đề mà tôi rất lấy làm tiếc, và tôi đã nhận được một lá thư từ Thánh Bộ chỉ trích tôi về điều này, dựa trên những lời cáo buộc của Đức cha Aparicio. Chúng tôi sẽ cân nhắc cách trả lời cả hai lá thư trên, một thư của Đức cha Aparicio cáo buộc tôi phải chịu trách nhiệm về tình trạng thiếu kỷ luật trong chủng viện và thậm chí gieo rắc những tư tưởng tả khuynh nơi các sinh viên, và một thư từ Thánh Bộ, sử dụng dữ kiện mà tôi có sẵn. Cùng với các linh mục trong chủng viện, chúng tôi sẽ giải quyết những tố cáo sai lầm này.
Thứ Ba, 25 tháng 4
Ngày lễ thánh Mác-cô, tác giả sách Tin Mừng. Cha Zanconato, quản xứ San Marcos, mời tôi cử hành lễ bổn mạng tại giáo xứ này. Ngôi nhà thờ nhỏ đầy ắp các tín hữu, họ nồng nhiệt vỗ tay khi tôi đến. Trong bài giảng, tôi đã cảm ơn họ vì sự đón tiếp nồng hậu này và giải thích cho họ tư tưởng và sứ điệp của Tin Mừng theo thánh Mác-cô, tập trung chủ yếu vào ba ý tưởng là nền tảng thần học của thánh Mác-cô.
Thứ nhất, trong Tin Mừng của ngài, thánh Mác-cô nói rằng giờ cứu độ của thế gian trùng với kerygma, nghĩa là trùng với sự công bố sứ điệp Nước Trời, một sứ điệp kêu gọi hóan cải: “Hãy ăn năn sám hối vì Nước Trời đã đến gần” (Mc 1,15). Thứ hai, chủ đề thần học của Mác-cô là về Vương Quốc của Thiên Chúa, đó là một mầu nhiệm mà Đức Kitô mang trong nhân cách của Người. Thánh Mác-cô không tập trung vào giáo thuyết và các phép lạ của Đức Kitô cho bằng tập trung vào chính con người của Đức Kitô, tỏ lộ ngôi vị của Người, khám phá Người là Đấng Mêsia và là Con Thiên Chúa, là Vương quốc của Thiên Chúa. Và ý tưởng thứ ba, đó là không phải tất cả mọi người đều hiểu mầu nhiệm này, và Đức Kitô đã cố gắng giúp người ta tiếp cận nó bằng các dụ ngôn và những so sánh khác, và mầu nhiệm này chỉ trở nên rõ ràng khi Người loan báo cuộc khổ nạn của Người. Điều này cho thấy rằng mầu nhiệm Đức Kitô trong tư cách là Đấng Mêsia, Con Thiên Chúa, Vương quốc của Thiên Chúa, là mầu nhiệm không thể nắm hiểu được nếu chúng ta không cùng với Đức Kitô đi vào trong mầu nhiệm khổ nạn, trong thập giá và trong sự sỉ nhục của Người.
Sau đó tôi đã trò chuyện với các cộng đoàn và dòng tu trong giáo xứ, tôi cũng chúc mừng cha xứ vì những thành quả mục vụ giáo xứ của ngài. Qua ngài, tôi chào mừng tất cả các cha dòng Phanxicô thuộc tỉnh Venice, những người đã chọn thánh Mác-cô làm thánh bổn mạng, để thánh nhân bảo vệ công cuộc tông đồ mà các cha Phanxicô người Ý đã phát triển trong Tổng giáo phận chúng tôi.
Các nữ tu phục vụ trong các cộng đoàn của giáo xứ đã tổ chức một chuyến đi đến các ngôi làng ở San Pedro Perulapan, và vào buổi chiều họ đã thông tin cho tôi về tình trạng hoang vắng, lo âu, khốn khổ và sợ hãi vẫn còn ở đó, như hậu quả của những vụ chà đạp nhân phẩm do các phần tử quân đội và ORDEN gây ra, họ đã đàn áp mọi cố gắng tìm cách liên kết với nhau của những người nông dân nghèo.
Nguồn: facebook.com/le.cong.duc.lm