J.NMS
Một đề xuất cấm sử dụng mạng xã hội đối với trẻ em dưới 15 tuổi gần đây đã gây ra những cuộc tranh luận gay gắt trên khắp nước Pháp và Tây Ban Nha.
Mặc dù luật này chưa được thông qua ở Tây Ban Nha, nhưng nó đã được Quốc hội Pháp phê duyệt – bắt đầu từ tháng Chín năm 2026, trẻ em từ 15 tuổi trở xuống sẽ không được truy cập những nền tảng như TikTok, Instagram hoặc Snapchat.
Mục đích là để hạn chế việc trẻ em tiếp xúc với nội dung và tính năng có thể gây hại trên mạng xã hội – và đó là nơi thông minh nhân tạo (AI) phát huy tác dụng. Không hề ngẫu nhiên, những thuật toán này quyết định bài đăng nào sẽ được hiển thị và nội dung nào sẽ được ưu tiên cho mỗi người dùng.
Cha Antonio Carrón, Giáo sư tại Đại học Giáo hoàng Gregorian, Roma: “Tôi tin rằng, giống như bất kỳ kỹ nghệ nào khác, thông minh nhân tạo không tốt cũng không xấu. Chính chúng ta là người biến nó thành tốt hay xấu, tùy thuộc vào cách chúng ta sử dụng…”
Và vấn đề xã hội rộng lớn này ngày càng trở nên nghiêm trọng hơn: theo tổ chức phi lợi nhuận Internet Watch Foundation, chỉ riêng trong năm 2025 đã có hơn 10.000 hình ảnh và video do AI tạo ra mô tả hành vi lạm dụng tình dục trẻ em được xác định.
Tuy nhiên, trong khi AI có những mặt hạn chế, nó cũng có mục đích kép và có thể hoạt động theo hướng ngược lại—để phát hiện nội dung có hại hoặc nhạy cảm trên mạng xã hội.
Cha Antonio Carrón: “ Chẳng hạn, nếu tôi đăng một bài viết trên Instagram liên quan đến chứng biếng ăn hoặc tự tử, một cửa sổ bật lên sẽ xuất hiện—một cửa sổ nhỏ có thông báo cảnh báo.”
Đó là lý do tại sao Cha Carrón lập luận rằng, để giáo dục về AI, chúng ta cần phải dạy về nó, dạy bằng nó và dạy cách sử dụng nó một cách có trách nhiệm. Chúng ta phải hiểu những gì nó mang lại, hướng dẫn trẻ em trong việc sử dụng nó, và…Ngày nay, người ta thường nói về khái niệm nhân mã. Giống như hình ảnh một sinh vật nửa người, nửa ngựa: Thông minh nhân tạo sẽ tạo thành nền tảng, trong khi phần tư duy và ra quyết định vẫn thuộc về con người.
Chúng ta không nên quên một yếu tố quan trọng: mạng xã hội không chỉ giúp chúng ta kết nối với người khác, ít nhất là trên không gian ảo, mà còn ảnh hưởng đến cảm xúc của chúng ta. Khi chúng ta nhấn “thích”, chúng ta đang thực hiện một cử chỉ của con người; não bộ của chúng ta giải phóng dopamine, mang lại cho chúng ta cảm giác được công nhận về mặt xã hội liên tục, nhưng lại thiếu đi cộng đồng thực sự hoặc tương tác giữa người với người.
Cha Antonio Carrón: “Ngày nay, hầu hết những mối quan hệ mà chúng ta hình thành trong cuộc sống hàng ngày cũng diễn ra thông qua kỹ nghệ – như những ứng dụng nhắn tin và mạng xã hội.”
Cuộc tranh luận không chỉ dừng lại ở việc có nên cấm mạng xã hội đối với trẻ vị thành niên hay không, mà còn xoay quanh việc giáo dục chúng trong một thế giới mà chúng sẽ lớn lên cùng với thông minh nhân tạo, dù muốn hay không. Thách thức thực sự là dạy người dùng cách sử dụng khả năng phán đoán một cách chính xác, một kỹ năng khó dạy.
Nguồn: thanhlinh.net/vi/