THỨ BA TUẦN THÁNH

BÀI ĐỌC I: Is 49, 1-6

Hỡi các đảo, hãy nghe tôi đây; hỡi các dân tộc miền xa xăm, hãy chú ý: Chúa đã kêu gọi tôi từ khi tôi còn trong lòng mẹ, đã nhớ đến tên tôi khi tôi còn ở trong bụng mẹ. Người đã làm cho miệng tôi nên như lưỡi gươm sắc bén, đã bảo vệ tôi dưới bóng cánh tay Người, đã làm cho tôi nên như mũi tên nhọn, và đã ẩn giấu tôi trong ống đựng tên. Và Người đã phán cùng tôi: “Hỡi Israel, ngươi là tôi tớ Ta, vì Ta sẽ được vinh hiển nơi ngươi”. Và tôi thưa: “Tôi đã vất vả mất công vô cớ, tôi đã phí sức vô ích; nhưng công lý của tôi ở nơi Chúa; và phần thưởng của tôi ở nơi Thiên Chúa”. Và bây giờ Chúa phán: “Người là Ðấng đã tác tạo tôi thành tôi tớ Người, khi tôi còn trong lòng mẹ, để đem Giacóp về cho Người, và quy tụ Israel chung quanh Người. Tôi được vinh hiển trước mặt Chúa, và Thiên Chúa là sức mạnh tôi. Người đã phán: “Con là tôi tớ Ta, để tái lập các chi họ Giacóp, để dẫn đưa các người Israel sống sót trở về; này đây Ta làm cho con nên ánh sáng các dân tộc, để con trở thành ơn cứu độ Ta ban cho đến tận bờ cõi trái đất”.

PHÚC ÂM: Ga 13, 21-33. 36-38

Khi ấy, (Chúa Giêsu đang ngồi ăn với các môn đệ), tâm hồn Người bị xao xuyến, nên Người tuyên bố: “Thật, Thầy nói thật cho các con biết, một người trong các con sẽ nộp Thầy”. Các môn đệ nhìn nhau phân vân không biết Người nói về ai. Có một môn đệ được Chúa Giêsu yêu quý, đang ở bàn ăn gần lòng Chúa Giêsu. Vậy Phêrô làm hiệu cho môn đệ ấy và nói: “Hỏi xem Thầy nói về ai đó”. Môn đệ ấy nghiêng mình sát ngực Chúa Giêsu và hỏi Người: “Thưa Thầy, ai vậy?” Chúa Giêsu trả lời: “Thầy chấm miếng bánh trao cho ai là người đó”. Và Người chấm một miếng bánh trao cho Giuđa, con Simon Iscariô. Ăn miếng bánh rồi, Satan nhập vào hắn. Chúa Giêsu nói với hắn: “Con tính làm gì thì làm mau đi”. Nhưng những người đang ngồi ăn không một ai hiểu được vì sao Người lại nói với hắn như vậy. Có nhiều người tưởng tại Giuđa giữ túi tiền, nên Chúa Giêsu bảo hắn: Hãy mua những gì chúng ta cần dùng trong dịp lễ, hoặc Người bảo hắn bố thí cho người nghèo. Vậy sau khi nhận miếng bánh đó, Giuđa liền đi ra. Bấy giờ là đêm tối. Khi Giuđa đi rồi, Chúa Giêsu phán: “Bây giờ Con Người được vinh hiển, và Thiên Chúa đã được vinh hiển nơi Người. Nếu Thiên Chúa được vinh hiển nơi Người, thì Thiên Chúa lại cho Người được vinh hiển nơi chính Mình, và Thiên Chúa sẽ cho Người được vinh hiển! Các con yêu quý, Thầy chỉ còn ở với các con một ít nữa. Các con sẽ tìm Thầy, và như Thầy đã nói với người Do-thái: “Nơi Ta đi, các ngươi không thể đến được”, nay Thầy cũng nói với các con như vậy”. Simon Phêrô hỏi Người: “Thưa Thầy, Thầy đi đâu?” Chúa Giêsu trả lời: “Nơi Thầy đi, nay con chưa thể theo tới đó được, nhưng sau này con sẽ theo Thầy”.

Phêrô thưa lại: “Tại sao con lại không theo Thầy ngay bây giờ được! Con sẽ liều mạng sống con vì Thầy”. Chúa Giêsu nói: “Con liều mạng sống vì Thầy ư? Thật, Thầy nói thật cho con biết: trước khi gà gáy, con đã chối Thầy ba lần”.

Suy Niệm 1: KHẮC KHOẢI

Chúng ta tiếp tục nghe Ngôn Sứ Isaia nói về người tôi trung của Đức Chúa trong bài đọc 1 hôm nay. Người tôi trung là người đã được Đức Chúa gọi và đồng hành trong từng ngày sống: “Đức Chúa đã gọi tôi từ khi tôi còn trong lòng mẹ, lúc tôi chưa chào đời, Người đã nhắc đến tên tôi. Người đã làm cho miệng lưỡi tôi nên như gươm sắc bén, giấu tôi dưới bàn tay của Người. Người đã biến tôi thành mũi tên nhọn, cất tôi trong ống tên của Người” (Is 49:1-2). Người tôi trung được gọi để trở nên dấu chỉ hiệp nhất cho mọi dân tộc. Qua người tôi trung, mọi dân tộc được quy tụ chung quanh Đức Chúa: “Giờ đây Đức Chúa lại lên tiếng. Người là Đấng nhào nặn ra tôi từ khi tôi còn trong lòng mẹ để tôi trở thành người tôi trung, đem nhà Giacóp về cho Người và quy tụ dân Israel chung quanh Người” (Is 49:5). Không chỉ là dấu chỉ hiệp nhất của mọi dân tộc, người tôi trung còn được “đặt làm ánh sáng cho muôn dân, để ngươi đem ơn cứu độ của Ta đến tận cùng cõi đất” (Is 49:6). Là những tôi trung của Thiên Chúa, chúng ta cũng được mời gọi sống trọn vẹn những đặc tính này, đó là sống trong tâm tình tạ ơn và tín thác vì Đức Chúa luôn ở với chúng ta. Thứ đến, chúng ta luôn ý thức rằng chúng ta là những tác nhân của sự hiệp nhất. Cuối cùng, chúng ta là ánh sáng soi dẫn mọi người đến với ơn cứu độ của Thiên Chúa.

Không có cảm giác nào đau buồn cho bằng cảm giác bị người thân phản bội và từ chối. Đau đớn hơn là biết trước người đó sẽ phản bội và từ chối mình. Chúng ta có thể nói đây là bối cảnh của bài Tin Mừng hôm nay. Càng đến gần Tam Nhật Thánh, lời Chúa càng đưa chúng ta đi sâu vào trong bối cảnh gần cuộc thương khó của Chúa Giêsu. Bài Tin Mừng hôm này trình bày cho chúng ta việc Chúa Giêsu tiên báo về người sẽ nộp Ngài. Điều đáng lưu ý là Chúa Giêsu tiên báo về người nộp mình trong Bữa Tiệc Ly: “Khi ấy, đang dùng bữa với các môn đệ, Đức Giêsu cảm thấy tâm thần xao xuyến. Người tuyên bố: ‘Thật, Thầy bảo thật anh em: có một người trong anh em sẽ nộp Thầy.’ Các môn đệ nhìn nhau, phân vân không biết Người nói về ai” (Ga 13:21-22). Lời tiên báo về người phản bội rất giống với những gì được trình thuật trong Tin Mừng Nhất Lãm (x. Mc 14:18; Mt 26:21). Đây là lần thứ ba chúng ta thấy Chúa Giêsu xao xuyến khi mà những sự kiện về cuộc thương khó của Ngài dần dần vén mở (x. Ga 11:33; 12:27). Nếu chúng ta lưu ý, sự hiện diện của Giuđa trong hai bữa tiệc, trong nhà Ladarô và trong Bữa Tiệc Ly, mang lại sự ‘u buồn’ cho bữa tiệc, trái với ý nghĩa của bữa tiệc là niềm vui, sự chia sẻ và hiệp nhất. Chi tiết này mời gọi chúng ta nhìn lại sự hiện diện của mình trong gia đình, cộng đoàn, hội đoàn hay bất kỳ nơi đâu. Chúng ta mang đến anh sáng và niềm vui hay chúng ta mang đến bóng tối và nỗi u buồn cho những nơi chúng ta hiện diện?

Hình ảnh của Giuđa Ítcariốt nhanh chóng được thay thế bằng hình ảnh của người môn đệ được Chúa Giêsu thương mến, người là nguồn của truyền thống của cộng đoàn: “Trong số các môn đệ, có một người được Đức Giêsu thương mến. Ông đang dùng bữa, đầu tựa vào lòng Đức Giêsu. Ông Simôn Phêrô làm hiệu cho ông ấy và bảo: ‘Hỏi xem Thầy muốn nói về ai?’ Ông này liền nghiêng mình vào ngực Đức Giêsu và hỏi: ‘Thưa Thầy, ai vậy?’” (Ga 13:23-25). Người môn đệ được Chúa Giêsu yêu thương là người gần Chúa Giêsu nhất và câu hỏi của người môn đệ được Chúa Giêsu yêu thương mang lại sự mặc khải về người nộp Chúa Giêsu: “‘Thầy chấm bánh đưa cho ai, thì chính là kẻ ấy.’ Rồi Người chấm một miếng bánh, trao cho Giuđa, con ông Simôn Ítcariốt. Y vừa ăn xong miếng bánh, Xatan liền nhập vào y. Đức Giêsu bảo y: ‘Anh làm gì thì làm mau đi!’” (Ga 13:26-27). Hai hình ảnh này đặt trước chúng ta một sự chọn lựa về loại môn đệ chúng ta muốn trở thành. Chúng ta cần phải ý thức rằng chỉ có những người môn đệ được Chúa yêu hoặc ở gần cung lòng của Ngài mới nghe được nhịp đập của con tim tràn đầy tình yêu của Ngài và biết được lối sống đẹp lòng Ngài. Còn những người sống xa Ngài, sẽ luôn lầm lũi bước đi trong bóng tối. Điều này chúng ta thấy trong việc Giuđa ra đi để nộp Chúa Giêsu xảy ra trong đêm tối: “Sau khi ăn miếng bánh, Giuđa liền đi ra. Lúc đó, trời đã tối” (Ga 13:30).

Sau khi Giuđa ra đi, Chúa Giêsu nói về “giờ” của Ngài: “Giờ đây, Con Người được tôn vinh, và Thiên Chúa cũng được tôn vinh nơi Người. Nếu Thiên Chúa được tôn vinh nơi Người, thì Thiên Chúa cũng sẽ tôn vinh Người nơi chính mình, và Thiên Chúa sắp tôn vinh Người” (Ga 13:31-32). Trong những lời này, chúng ta tìm thấy nội dung của ‘giờ’ của Chúa Giêsu, đó là thời khắc Ngài được tôn vinh và Thiên Chúa được tôn vinh nơi Ngài. Giờ mà Ngài được nâng lên khỏi đất để về với Chúa Cha. Chính sự ra đi này sẽ mang lại cho các môn đệ sự đau buồn. Nhưng Chúa Giêsu dùng những lời thật nhẹ nhàng để an ủi các môn đệ: “Hỡi anh em là những người con bé nhỏ của Thầy, Thầy còn ở với anh em một ít lâu nữa thôi. Anh em sẽ tìm kiếm Thầy; nhưng như Thầy đã nói với người Do Thái: ‘Nơi tôi đi, các người không thể đến được,’ bây giờ, Thầy cũng nói với anh em như vậy” (Ga 13:33). Những lời này mang lại cho chúng ta sự ấm áp trong những giây phút chúng ta không cảm thấy Chúa ở gần bên. Chính trong những giây phút đó, Chúa Giêsu gọi nói với chúng ta với những lời thật ngọt ngào và an ủi. Liệu chúng ta có đủ lắng đọng để nghe Ngài hay không hay chúng ta để cho tiếng ồn của những đau buồn lấn át đi tiếng thì thầm đầy yêu thương của Ngài.

Bài Tin Mừng bắt đầu với việc tiên báo về Giuđa là kẻ sẽ nộp Chúa Giêsu và kết với việc tiên báo Phêrô là người chối Chúa Giêsu: “Ông Simôn Phêrô nói với Đức Giêsu: ‘Thưa Thầy, Thầy đi đâu vậy?’ Đức Giêsu trả lời: ‘Nơi Thầy đi, bây giờ anh không thể theo đến được; nhưng sau này anh sẽ đi theo.’ Ông Phêrô thưa: ‘Thưa Thầy, sao con lại không thể đi theo Thầy ngay bây giờ được? Con sẽ thí mạng con vì Thầy!’ Đức Giêsu đáp: ‘Anh sẽ thí mạng vì Thầy ư? Thật, Thầy bảo thật cho anh biết: gà chưa gáy, anh đã chối Thầy ba lần’” (Ga 13:36-38). Trong cấu trúc này, chúng ta nhận ra cấu trúc ‘bánh mì kẹp’ quen thuộc. Hình ảnh của hai môn đệ nộp và chối Chúa Giêsu phản ánh cách trung thực thân phận mỗi người chúng ta. Nhưng Chúa Giêsu vẫn gọi chúng ta cách ngọt ngào: “Hỡi anh em là những người con bé nhỏ của Thầy…” Chính tình yêu này là ‘chiếc phao’ cứu chúng ta khỏi chìm xuống biển sâu của tội lỗi và thất vọng. Hãy bắt đầu lại với Chúa Giêsu!

Lm. Anthony, SDB.

……………………….

Suy Niệm 3: Báo trước sự phản bội

1. Đức Giêsu ăn mừng lễ Vượt Qua với các môn đệ lần sau hết, quen gọi là bữa Tiệc Ly. Bài Tin Mừng hôm nay kể lại việc Đức Giêsu đã báo trước cho các môn đệ biết : có một người sẽ phản bội, sẽ nộp Ngài. Ngay cả đến lúc đó, nghĩa là sau thời gian gần ba năm huấn luyện các môn đệ, Đức Giêsu còn gặp phải một Giuđa phản bội Ngài và một Phêrô tự phụ đến chối Ngài. Thật không gì đau buồn cho Đức Giêsu hơn là khi nhìn thấy kẻ Ngài đã chọn lại phản bội Ngài. Ngài nhìn thấy Giuđa rời bàn tiệc để đi vào đêm tối, đi vào con đường từ chối tình yêu của Ngài. Ngài nhìn thấy và báo trước cho Phêrô rằng ông sẽ chối Ngài ba lần.

2. Chúng ta chiêm ngắm Đức Giêsu và đi vào tâm tư của Chúa trong giây phút quan trọng này, có hai điểm quan trọng được nêu bật ở đây : Ngài là một vị Thiên Chúa nhập thể làm người như chúng ta; là con người, Đức Giêsu xúc động mạnh mẽ, tâm hồn xao xuyến sâu xa trước Cuộc Thương khó sắp trải qua, trước sự không hiểu và sắp phản bội của các môn đệ, của Giuđa phản bội và của Phêrô tự phụ chối Chúa.
   Là một vị Thiên Chúa, Đức Giêsu ý thức rõ ràng điều sắp xẩy ra cho mình và gọi đó là việc tôn vinh Thiên Chúa. Giờ tử nạn là giờ tôn vinh. Thiên Chúa được tôn vinh, chính Chúa được tôn vinh và con người được tôn vinh, được hòa giải với Thiên Chúa, được lãnh nhận sự sống đời đời (Mỗi ngày một tin vui).

3. Còn ông Phêrô thì sao ? Chúng ta thấy ông luôn là con người hăng say, rất tình cảm. Khi nghe Chúa báo trước về cái chết của Ngài, ông thề sẵn sàng chết với Ngài. Những kẻ nghĩ mình vô tội đang cố tìm ra kẻ có tội… Chính Phêrô nhanh nhảu muốn tìm ra kẻ tội đồ, nhưng cũng chính ông tuy không phải là kẻ bán Thầy lại là kẻ chối Thầy, bỏ trốn… như lời Chúa đã cảnh báo. Nhưng có cái hay là khi ông được Chúa nhìn ông, tức thì ông đã nhìn ra cái tội chối Chúa của ông, và ông đã ra ngoài ăn năn khóc lóc thảm thiết.

4. Còn anh Giuđa ? Đây là kẻ Đức Giêsu đã báo trước một cách rõ ràng :”Thầy chấm bánh đưa cho ai, thì chính là kẻ ấy”, rồi Ngài cầm một miếng bánh trao cho Giuđa”. Thánh Gioan cho tội của Giuđa là tội phản Thầy, tội rất nặng.
   Mặc dầu Chúa đã dùng lời nói và việc làm để loan báo, cảnh giác và tỏ tình thương đối với Giuđa, nhưng vì tính ham mê tiền của đã che lấp lòng trí, ông đã phản bội Chúa. Ông coi mạng sống của kẻ khác, của Thầy mình không nặng bằng tiền ! Với Giuđa, tiền trên hết, là tất cả ! Bởi coi khinh mạng sống của người khác và coi trong đồng tiền, rốt cuộc đời-ông-rách-nát !

5. “Giuđa liền ra đi, lúc đó trời đã tối” : Trời đã tối, ở đây tượng trưng cho giờ của mãnh lực bóng tối hoành hành. Một hành vi xấu xa tội lỗi có thể làm u ám, hoen ố môi trường xã hội. Đó là những gương xấu, làm ảnh hưởng đến tha nhân và cộng đoàn.
   Người đời thường nói :”Hoàng kim hắc thế tâm nhân” có nghĩa là đồng tiền làm đen tối lòng người. Mắt đã bị đồng tiền che mờ đi rồi thì không con nhìn ra công lý, không còn nhìn ra tình thương. Nói rõ ra, Giuđa đã đánh mất lương tâm.
   Người da đỏ giải thích lương tâm như sau : Đó là một khối ba góc ở trong tim ta. Khi ta làm gì tốt thì nó nằm yên. Khi ta làm gì xấu, nó quay và đâm các góc nhọn vào ta. Nếu ta cứ làm điều xấu, các góc nhọn của nó mòn dần và không làm ta cảm thấy gì nữa cả (Weapons and Workers).

6. Chúng ta thấy sự yếu đối là đặc tính của con người, của Giuđa, của Phêrô… nhưng cách hành xứ của mỗi người mỗi khác sau khi đã phạm tội. Giuđã đã tuyệt vọng đi thắt cổ chết. Còn ông Phêrô ? Cái làm cho Chúa thương Phêrô không phải là sự hăng hái của ông nhưng có lẽ là sự thống hối của ông. Sau khi đã chối Thầy, Phêrô đã ăn năn khóc lóc về sự hèn yếu của mình, có thể nói đó cũng là một hình thức phản bội. Đối với chúng ta hôm nay cũng vậy, Chúa không bao giờ chấp tội lỗi yếu đuối của chúng ta, nhưng cái mà Chúa chờ đợi ở chúng ta là lòng ăn năn sám hối.

7. Truyện : Tội vô ơn của một đứa con.
   Người con trai của một nhà truyền giáo bị bắt giữ, và bị qui cho tội phản động. Anh ta bị xét xử, kết án và cầm tù. Người cha già nua của anh, vốn nổi tiếng là người có học thức và là một Kitô hữu tốt lành, đã chạy đi khắp nơi tập hợp được hàng trăm chữ ký ký vào tờ đơn xin ân xá cho anh. Ông tìm đến tận Washington gặp Tổng thống Grant trình bầy tờ đơn đó và van xin tha thứ cho con trai ông, nhờ vào những công lao đóng góp của cha mẹ anh ta.
   Được sự phê chuẩn của Tổng thống,  người cha già nua đó  vội vã đón xe lửa đến nhà tù gặp con trai.
   Cầm trên tay tờ giấy được ân xá, ông nói với con trai :
   – John ạ, cha có một tin vui mang đến cho con đây. Tổng thống Grant đã chấp  thuận ơn xin ân xá của cha. Con có thể trở về nhà với cha ngay bây giờ, và kịp gặp được mẹ con trước khi mẹ con qua đời !
   Nhưng con trai ông không đáp lại một lời. Người cha nói tiếp :
   – Con có hiểu cha nói gì không , John ? Đây là tờ giấy chứng nhận con đã được ân xá.
   Anh con trai vô ơn đó trả lời :
   – Thưa cha, con rất tiếc đã làm buồn lòng cha, nhưng con đã quyết định không đi theo hệ thống chính trị này, và con sẽ sống theo chọn lựa của con.
   Trái tim của người cha già hầu như tan nát. Ông ngã nhoài xuống hàng lưới sắt, và được một người gác ngục dìu đi.

Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, Gp. Đà Lạt