Thứ Ba, tuần 3 Mùa Chay

BÀI ĐỌC I: Ðn 3, 25. 34-43

Trong những ngày ấy, Adaria đứng giữa lửa mở miệng cầu nguyện rằng: “Vì danh Chúa, xin đừng bỏ con mãi mãi cho quân thù, và xin đừng huỷ bỏ lời giao ước của Chúa. Xin chớ cất lòng từ bi Chúa khỏi chúng con. Vì Abraham kẻ Chúa yêu, Isaac tôi tớ Chúa, và Israel người lành thánh của Chúa, những kẻ Chúa đã hứa cho sinh con cháu ra nhiều như sao trên trời và như cát bãi biển. Vì lạy Chúa, chúng con đã trở nên yếu hèn hơn mọi dân tộc và hôm nay, vì tội lỗi chúng con, chúng con bị nhục nhã ở mọi nơi. Hiện giờ không còn vua chúa, thủ lãnh, tiên tri, không còn của lễ toàn thiêu, lễ hiến tế, lễ vật, nhũ hương và nơi để dâng lên Chúa của đầu mùa để được Chúa thương. Nhưng với tâm hồn sám hối và với tinh thần khiêm tốn, chúng con xin Chúa chấp nhận; chúng con như những con dê, bò rừng và những chiên béo được dâng lên Chúa làm của lễ toàn thiêu, xin cho của hiến tế chúng con dâng trước tôn nhan Chúa hôm nay, được đẹp lòng Chúa, vì những ai tin tưởng nơi Chúa không phải hổ thẹn. Và bây giờ chúng con hết lòng theo Chúa, kính sợ Chúa và tìm kiếm tôn nhan Chúa. Xin đừng để chúng con phải hổ thẹn, nhưng xin hãy đối xử với chúng con theo lòng nhân hậu và lòng từ bi sung mãn của Chúa. Lạy Chúa, xin làm những việc lạ lùng mà cứu thoát chúng con, và xin cho thánh danh Chúa được vinh quang”.

PHÚC ÂM: Mt 18, 21-35

Khi ấy, Phêrô đến thưa cùng Chúa Giêsu rằng: “Lạy Thầy, khi anh em xúc phạm đến con, con phải tha thứ cho họ mấy lần? Có phải đến bảy lần không?” Chúa Giêsu đáp: “Ta không bảo con phải tha đến bảy lần, nhưng đến bảy mươi lần bảy. Về vấn đề này, thì Nước Trời cũng giống như ông vua kia muốn tính sổ với các đầy tớ. Trước hết, người ta dẫn đến vua một người mắc nợ mười ngàn nén bạc. Người này không có gì trả, nên chủ ra lệnh bán y, vợ con và tất cả tài sản của y để trả hết nợ. Người đầy tớ liền sấp mình dưới chân chủ và van lơn rằng: “Xin vui lòng cho tôi khất một kỳ hạn và tôi sẽ trả cho ngài tất cả”. Người chủ động lòng thương, trả tự do và tha nợ cho y. Khi ra về, tên đầy tớ gặp một người bạn mắc nợ y một trăm bạc. Y tóm lấy, bóp cổ mà nói rằng: “Hãy trả nợ cho ta”. Bấy giờ người bạn sấp mình dưới chân và van lơn rằng: “Xin vui lòng cho tôi khất một kỳ hạn, tôi sẽ trả hết nợ cho anh”. Y không nghe, bắt người bạn tống giam vào ngục, cho đến khi trả nợ xong. Các bạn y chứng kiến cảnh tượng đó, rất khổ tâm, họ liền đi thuật với chủ tất cả câu truyện. Bấy giờ chủ đòi y đến và bảo rằng: “Tên đầy tớ độc ác kia, ta đã tha hết nợ cho ngươi, vì ngươi đã van xin ta; còn ngươi, sao ngươi không chịu thương bạn ngươi như ta đã thương ngươi?” Chủ nổi giận, trao y cho lý hình hành hạ, cho đến khi trả hết nợ. Vậy Cha Ta trên trời cũng xử với các con đúng như thế, nếu mỗi người trong các con không hết lòng tha thứ cho anh em mình”.

Suy Niệm 1: XIN CHÚA THA THỨ CŨNG LÀ XIN CHO MÌNH BIẾT THA THỨ

Bài đọc 1 hôm nay trình bày cho chúng ta về lời cầu nguyện của Đanien để cầu xin Thiên Chúa nhớ đến dân trong cảnh lầm than. Trong lời cầu nguyện này, chúng ta nhận ra những yếu tố sau: (1) Tôn vinh Thiên Chúa và xin Ngài nhớ lại giao ước, lời hứa và những kỳ công Ngài đã thực hiện cho dân (x. Đn 3:25.34-36); (2) nhận ra tội lỗi và hậu quả của tội [“Thế mà hôm nay, lạy Chúa, vì tội lỗi chúng con, chúng con đã thành dân nhỏ nhất, đã nếm mùi ô nhục trên khắp hoàn cầu. Ngày nay chẳng còn vị thủ lãnh, chẳng còn bậc ngôn sứ, chẳng còn người chỉ huy. Lễ toàn thiêu, lễ hy sinh đã hết, lễ tiến, lễ hương cũng chẳng còn, chẳng còn nơi dâng của đầu mùa lên Chúa để chúng con được Chúa xót thương” (Đn 3:37-38)]; (3) sám hối quay về với Chúa như của lễ đẹp lòng Ngài [“Nhưng xin nhận tâm hồn thống hối và tinh thần khiêm nhượng của chúng con, thay của lễ toàn thiêu chiên bò, và ngàn vạn cừu non béo tốt (Đn 3:39)]; mong ước và quyết định sống theo đường lối của Thiên Chúa [“Ước gì hy lễ chúng con thượng tiến Ngài hôm nay cũng làm đẹp ý Ngài như vậy. Ước gì chúng con theo Ngài mãi đến cùng, vì những ai tin cậy vào Ngài, đâu có phải ê chề thất vọng. Và giờ đây, chúng con hết lòng đi theo Chúa, kính sợ Ngài và tìm kiếm Thánh Nhan. Xin đừng để chúng con phải thẹn thùng xấu hổ” (Đn 3:40-41)]. Trong những yếu tố này, chúng ta thấy điều cần thiết để đón nhận lòng thương xót của Thiên Chúa là chúng ta nhận ra tội lỗi của mình và quay trở về với Ngài. Đây chính là điều chúng ta sẽ được thấy trong bài Tin Mừng hôm nay: Khi một người không nhận ra sự nghèo nàn của mình trước mặt Chúa, sẽ khó để cảm nhận lòng thương xót của Thiên Chúa và như thế sẽ trở nên vô cảm trước anh chị em mình.

Bài Tin Mừng hôm nay trình thuật cho chúng ta dụ ngôn người đầy tớ không có lòng tha thứ. Trước khi trình thuật về dụ ngôn, Thánh Mátthêu đưa vào như một lời giới thiệu về giáo huấn của Chúa Giêsu cho các môn đệ được trình bày dưới dạng một cuộc đối thoại: “Khi ấy, ông Phêrô đến gần Đức Giêsu mà hỏi rằng: ‘Thưa Thầy, nếu anh em con cứ xúc phạm đến con, thì con phải tha đến mấy lần? Có phải bảy lần không?’ Đức Giêsu đáp: “Thầy không bảo là đến bảy lần, nhưng là đến bảy mươi lần bảy” (Mt 18:21-22). Trong những lời này, lời tự phụ mang tính ‘khát máu’ của Lamach bị đổi ngược (x. St 4:14,24). Trong tư tưởng của người Do Thái, con số 7 là con số hoàn hảo. Khi Phêrô hỏi Chúa Giêsu tha đến 7 lần, là ông ám chỉ đến việc tha hết, tha cách hoàn toàn. Nhưng Chúa Giêsu không dừng lại ở số lần, ở sự hoàn toàn, hoàn hảo, mà Ngài đưa các môn đệ đến thái độ tha thứ cách vô điều kiện, tha thứ không cần quan tâm đến số lần người khác xúc phạm đến mình. Nói cách khác, Chúa Giêsu mời gọi các môn đệ biến tha thứ thành ‘bản tính thứ hai’ của mình. Tình yêu mà không tha thứ là tình yêu giả dối. Chỉ những người sống tha thứ mới hiểu thế nào là một tình yêu chân thật.

Dụ ngôn tiếp theo về người đầy tớ không có lòng tha thứ chỉ được ‘thêm vào’ để làm sáng tỏ lời dạy của Chúa Giêsu. Theo các học giả Kinh Thánh, dụ ngôn này được xem là một bài giảng về lời hướng dẫn trong Mt 6:12,14-15 và có thể được sáng tác bởi chính thánh sử để tạo thành một phần của Lời Kinh Chúa Giêsu dạy mà quen thuộc với các tín hữu của cộng đoàn Ngài [Kinh Lạy Cha: Xin tha cho chúng con, như chúng con cũng tha cho những người mắc nợ chúng con]. Trong dụ ngôn này, chúng ta cần lưu ý đến những điểm sau: (1) đây là dụ ngôn về Nước Trời và mang tính cánh chung. Chi tiết này nhắc nhở chúng ta về việc chúng ta sẽ bị phán xét dựa trên sự tha thứ; (2) Đây là dụ ngôn nói đến sự quảng đại của Thiên Chúa và sự nghèo nàn ích kỷ của con người. Sự quảng đại và kiên nhẫn của Thiên chứng tỏ qua những lời sau: “Khi nhà vua vừa bắt đầu, thì người ta dẫn đến một kẻ mắc nợ vua mười ngàn yến vàng. Y không có gì để trả, nên tôn chủ ra lệnh bán y cùng tất cả vợ con, tài sản mà trả nợ. Bấy giờ, tên đầy tớ ấy sấp mình xuống bái lạy: ‘Thưa Ngài, xin rộng lòng hoãn lại cho tôi, tôi sẽ lo trả hết.’ Tôn chủ của tên đầy tớ ấy liền chạnh lòng thương, cho y về và tha luôn món nợ” (Mt 18:24-27). Đứng trước sự nghèo nàn của con người và những lời khẩn xin tha thiết, Thiên Chúa chạnh lòng thương và tha thứ hết nợ cho con người. Ngài chỉ mong con người cảm nghiệm được sự tha thứ và sự quảng đại của Ngài để đối xử với đồng loại của mình trong tình trạng nghèo khó của mình. Nhưng con người chỉ nghĩ đến sự nghèo khó của mình và trở nên tham lam, ích kỷ hơn, nên cố gắng vơ vét những gì người khác nợ mình dù chỉ là một khoản rất nhỏ, không đáng là gì so với khoản đã nhận được từ sự tha thứ của Thiên Chúa: “Nhưng vừa ra đến ngoài, tên đầy tớ ấy gặp một người đồng bạn, mắc nợ y một trăm quan tiền. Y liền túm lấy, bóp cổ mà bảo: ‘Trả nợ cho tao!’ Bấy giờ, người đồng bạn sấp mình xuống năn nỉ: ‘Thưa anh, xin rộng lòng hoãn lại cho tôi, tôi sẽ lo trả anh.’ Nhưng y không chịu, cứ tống anh ta vào ngục cho đến khi trả xong nợ” (Mt 18:28-30). Những lời này khuyến cáo chúng ta rằng: Khi con người không cảm nghiệm được sự quảng đại và tha thứ của Thiên Chúa, sẽ trở nên vô cảm và khép lòng lại trước nỗi khốn khó của anh chị em mình. Liệu chúng ta, những người được Chúa quảng đại ban ơn và tha thứ mỗi ngày, có sẵn sàng tha thứ và mở lòng cho những anh chị em lỗi phạm đến chúng ta không?

Bài Tin Mừng kết thúc với khẳng định của Chúa Giêsu rằng: “Ấy vậy, Cha của Thầy ở trên trời cũng sẽ đối xử với anh em như thế, nếu mỗi người trong anh em không hết lòng tha thứ cho anh em mình” (Mt 18:35). Những lời này không thể hiểu theo nghĩa loại suy, đó là Thiên Chúa sẽ đối xử với chúng ta theo cách thức chúng ta đối xử với người khác. Nếu làm như thế, chúng ta đã đánh đồng tình yêu và sự tha thứ của Thiên Chúa với con người. Theo các học giả Kinh Thánh, lối hành xử của vị vua không phải là một kiểu mẫu mà chúng ta phải học để biết về sự quan phòng của Thiên Chúa. Chi tiết quan trọng nhất của dụ ngôn là sự khác biệt giữa khoản nợ mà người đầy tớ không có lòng thương xót nợ vua với khoản nợ người bạn nợ mình. Đề tài chính của dụ ngôn là sự tha thứ của Thiên Chúa không có giới hạn. Nhưng để được tha thứ, con người cũng phải sẵn sàng tha thứ cho anh chị em mình. Nếu con người không sẵn sàng tha thứ cho người khác, thì cũng sẽ không nhận được sự tha thứ từ Thiên Chúa, vì con người từ chối cho đi cái mình đã nhận.

Lm. Anthony, SDB.

………………………………………..

Suy Niệm 3: Hãy tha thứ cho nhau

1. Hôm nay Đức Gêsu dạy ta về sự tha thứ. Dụ ngôn về sự tha thứ nhắm tới đời sống cộng đoàn. Quả vậy, trong đời sống chúng ta, vì tính tình xung khắc, nên đã gây ra nhiều điều phiền toái, chia rẽ, đố kỵ, thù oán… Nhưng nhờ sự tha thứ, đời sống chung lấy lại được hòa khí, bình an và hiệp nhất. Nhưng Đức Giêsu lưu ý chúng ta vài khía cạnh quan trọng :
   -Thiên Chúa sẵn sàng tha thứ cho chúng ta  cho dù tội chúng ta xúc phạm đến Ngài rất nhiều. Ta không thể đền tội cho đủ nhưng Chúa vẫn tha vì Ngài “động lòng thương”.
   – Nhưng chúng ta củng phải rộng lòng tha thứ cho anh chị em chúng ta. Nếu không thì Chúa sẽ rút lại sự tha thứ của Ngài đối với chúng ta.
   – Ngoài ra hãy khôn ngoan tha lỗi nhỏ cho anh em để Chúa sẽ tha thứ những lỗi lầm lớn của chúng ta đối với Chúa.

2. Tha thứ xem ra không phải là điều tự nhiên đối với con người. Phải trải qua một thời gian lâu dài, nhân loại mới nhận ra được ý nghĩa và sự cần thiết của tha thứ. Xã hội nguyên thủy không dung tha cho tội phạm của cá nhân.
   Sách Khởi nguyên nói đến sự trừng phạt mạnh hơn 70 lần 7 lỗi phạm của con người. Sang đến sách Xuất hành, người ta thấy có một tiến bộ quan trọng khi luật Maisen đã ra luật “mắt đền mắt, răng đền răng”, ít ra ở đây hình phạt cũng tương xứng với lỗi phạm. Sách Lêvi đi xa hơn, tuy không bắt buộc phải tha thứ, nhưng sách này nói đến tình liên đới giữa anh em với nhau và cấm không được nại đến việc tố tụng để giải quyết những tranh chấp giữa anh em với nhau. Như vậy, ít ra sự tha thứ cũng đã manh nha trong quan hệ ruột thịt (Mỗi ngày một tin vui).

3. Đức Giêsu đã làm một cuộc cách mạng vĩ đại. Cốt lõi giáo huấn của Ngài là tình yêu, mà cao điểm là sự tha thứ. Chính Ngài đã tha thứ cho những kẻ giết Ngài. Vậy tha thứ bao nhiêu lần là tối đa, hay tha thứ bao nhiêu lần là không thể tha thứ được nữa? Xưa kia ông Phêrô cũng đã băn khoăn như thế và ông cho rằng chỉ tha thứ đến 7 lần là tối đa, vì như thế là đã vượt quá sự khuyến cáo của các luật sĩ đến bốn lần rồi : “Quá tam ba bận”. Nhưng Đức Giêsu bảo ông : Tha thứ thì không có giới hạn, không phải ba lần, bảy lần mà là bảy mươi lần bảy. Chúa không có ý bảo là 490 lần mà có nghĩa là phải tha thứ luôn luôn, phải tha thứ mãi mãi, bao lâu người ta còn xúc phạm đến mình thì còn phải tha thứ.

4. Chính Đức Giêsu đã làm gương sống động của lòng tha thứ khi trên Thập giá Ngài tha thứ cho nhưng kẻ giết hại mình. Vì vậy Đức Giêsu dạy môn đệ phải có lòng vị tha, tha thứ không chỉ quên đi những điều không phải nhưng sẵn sàng tái lập sự giao hòa giữ hai người.
   Hơn nữa, sống tha thứ còn giải thoát chính chúng ta  khỏi những xiềng xích của cảm xúc giận hờn đè nặng, làm cho cuộc sống được thư thái tự do, sức khỏe thăng tiến.  Thiếu tha thứ, đời sống con người bị ảnh hưởng từ cá nhân đến đời sống cộng đồng. Vị tha để sự bình an tâm hồn và thân xác  mỗi cá nhân được  đơm hoa kết trái và chính hoa trái đó làm nên hạt giống gieo hòa bình cho quốc gia và thế giới.

5. Qua dụ ngôn này, Đức Giêsu dạy cho chúng ta biết : Nợ nần của chúng ta đối với Chúa hết sức lớn lao, đó là tội lỗi chúng ta xúc phạm đến Chúa rất kinh khủng, và tự sức mình chúng ta không thể nào thanh toán nổi. Trong khi đó món nợ của anh em mắc với chúng ta chỉ là những lỗi lầm không đáng kể, thế mà chúng ta lại khắt khe với anh em : xin không tha, trả không nhận, rồi bực tức ngày đêm, để lòng hờn giận, tìm dịp báo thù, thật là quá tệ. Kết quả là chúng ta  chẳng được Thiên Chúa tha thứ, vì chính chúng ta đã tự lên án mình, khi chúng ta không tha thứ cho người khác. Chúa cũng chẳng tha cho chúng ta.

6. Truyện : Gương Bà Coritanbun tha thứ.
   Liền sau thế chiến II chấm dứt, Coritanbun với những vết sẹo trên thân thể, tàn tích của những khổ hình Bà phải chịu trong trại tập trung Đức quốc xã, đã đi khắp Âu châu rao giảng sự tha thứ cho những kẻ đã làm hại mình.
   Thế nhưng vào một Chúa nhật nọ, sau khi kêu gọi người hãy tha thứ cho nhau trong một nhà thờ của thành phố Munich, bước ra ngoài Bà bất ngờ đối diện với một khuôn mặt quen thuộc. Đó là dung mạo của người lính đã hành hạ Bà và hàng ngàn nữ tù nhân khác trong trại tập trung. Những tiếng than khóc, những cảnh tra tấn, rồi những tiếng kêu trả thù  nổi dậy mạnh mẽ trong tâm trí Bà.
   Lúc đó người đàn ông tiến lại khiêm tốn đưa tay ra  vừa muốn bắt tay bà vừa nói :”Thưa Bà, tôi rất cảm ơn những lời tốt đẹp của Bà kêu gọi sự tha thứ. Xin Bà tha thứ cho tôi”. Bà Coritanbun như chết điếng người, vì trước đây Bà đã cầu nguyện và quyết tha thứ thật sự, nhưng giờ đây đối diện với con người cụ thể đã tra tấn mình, bà đứng im lặng, tay không thể nào bắt tay  người đến xin Bà tha thứ.
   Sau này vào năm 1971 khi kể lại biến cố ấy trong tập sách “Nơi ẩn trốn”, Bà đã cho biết “Trong giây phút thinh lặng đó. Tôi đã cố gắng dâng lên Chúa lời nguyện : Lạy Chúa, Chúa thấy con chưa thể tha thứ cho người đã hành khổ con. Xin Chúa hãy ban cho con những tâm tình của Chúa để con có thể tha thứ như Chúa”. Và chính trong lúc đó Bà đã hiểu rằng con người chỉ có thể tha thư cho nhau khi nhìn nhận tình yêu thương và sự tha thứ của Chúa. (Món quà Giáng Sinh).

   Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, GP. Đà Lạt