Thời điểm giao thừa giữa năm cũ và năm mới được nhìn nhận có ý nghĩa linh thiêng trong văn hoá truyền thống của người Việt chúng ta. Có nhiều điều tin tưởng trong dân gian, gắn với những thực hành liên quan đến thời khắc trừ tịch này. Chẳng hạn, gia đình tụ họp trước bàn thờ Chúa, bàn thờ tổ tiên, giũ bỏ những muộn phiền, con cái tạ lỗi cha mẹ, mọi người khấn xin và cầu chúc những điều tốt lành cho năm mới. Ngay cả việc đốt pháo cũng được gán ý nghĩa xua đuổi ma quỉ, tà khí, những điều xấu của năm cũ, và tiếp đón sự thanh sạch, bình an, hạnh phúc…
Truyền thống ấy được các Kitô hữu Việt Nam ‘phúc âm hoá’ bằng bài giảng về Các Mối Phúc của Chúa Giêsu. Như bất cứ ai, chúng ta mong ước nhận được ân phúc trong năm mới đang mở ra này. Và ân phúc đích thực, theo niềm tin sâu xa của chúng ta, gắn với những lối sống hay những hoàn cảnh đặc trưng mà Chúa Giêsu nêu rõ, như:
-nghèo khó
-hiền lành
-đau buồn/ than khóc
-đói khát công lý
-thương xót
-trái tim trong sạch
-xây dựng hoà bình
-bị bách hại vì lẽ công chính
Thoạt nhìn qua, có thể nhận thấy ‘Các Mối Phúc’ mà chẳng vui mấy, chẳng ‘happy new year’ gì cả, ngược lại, một trong Các Mối Phúc ấy còn mang tên là ‘đau buồn, than khóc’ nữa cơ. Cũng chẳng thấy tài lộc hay an khang thịnh vượng gì cả, mà chỉ thấy ‘nghèo khó’! Chẳng thấy may mắn hay vạn sự như ý, mà chỉ thấy bị bất công và oan khiên – như hai Mối Phúc ‘đói khát công lý’ và ‘bị bách hại’… Những Mối Phúc ‘hiền lành/ thương xót/ trái tim trong sạch/ xây dựng hoà bình’ thì nghe đỡ tệ hơn một chút, song đó cũng không phải là những giá trị thời thượng hay loại khôn ngoan được nhiều người cổ võ…
Nhưng đó là những Mối Phúc theo quan điểm của Chúa Giêsu, và được Người rao giảng với sự nhấn mạnh đặc biệt, ngay cả có tính cốt lõi. Đây là nòng cốt của Bài Giảng Trên Núi, là hiến chương Nước Thiên Chúa, là những nét đặc tả chân dung của Chúa Giêsu, Đấng là hiện thân của Nước Thiên Chúa (autobasileia). Không phải tình cờ mà hai Mối Phúc đầu và cuối đều dùng công thức “vì Nước Trời là của họ”.
Chúng ta không quên, ‘Nước Trời’ hay ‘Nước Thiên Chúa’ hay ‘Triều đại Thiên Chúa’ là mục tiêu sứ mạng cứu rỗi của Chúa Giêsu, và là tất cả mục tiêu của sứ mạng Giáo hội. Giáo hội được thiết lập để xây dựng Nước Thiên Chúa. Mỗi chúng ta lãnh Phép Rửa thì cũng lãnh sứ mạng góp phần xây dựng Nước Thiên Chúa. Mỗi lời kinh Lạy Cha mà chúng ta đọc lên nhiều lần mỗi ngày đều thể hiện ước nguyện tha thiết xin cho ‘Nước Thiên Chúa trị đến’…
Đó cũng chính là ước nguyện tha thiết của chúng ta trong thời khắc Giao Thừa, bước qua năm mới, khi chúng ta dừng lại và chiêm nghiệm ý nghĩa Các Mối Phúc. Trong ý nghĩa này, về lời cầu chúc đầu năm giữa các Kitô hữu với nhau, nên chăng ta hãy cắt bỏ bớt những kiểu cầu chúc ‘phát tài phát lộc’, ‘vạn sự như ý’…, và thay vào đó bằng lời cầu chúc nhau cảm nghiệm ‘các Mối Phúc thật’ của Chúa – cũng chính là những nẻo đường thánh thiện mà Chúa gọi mời tất cả chúng ta (x. Gaudete et exsultate, Chương 3).
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.