Giáo Lý Dự Tòng: Hành Trình Khám Phá Tình Yêu

HÀNH TRÌNH KHÁM PHÁ TÌNH YÊU

LỜI MỞ ĐẦU: LỜI MỜI GỌI LÊN ĐƯỜNG

Chào bạn thân mến,
Có phải trong những khoảnh khắc tĩnh lặng nhất của cuộc đời, bạn từng nghe thấy một tiếng thì thầm từ sâu thẳm tâm hồn? Một câu hỏi không lời, một nỗi khắc khoải về ý nghĩa, một cơn khát không tên mà những thành công hay thú vui chóng qua của thế gian không bao giờ có thể lấp đầy?
Cuộc sống này, tự bản chất, là một cuộc hành trình vĩ đại. Mỗi bình minh là một bước chân, mỗi hoàng hôn là một chặng nghỉ. Chúng ta miệt mài đi trên con đường của riêng mình, mang theo những hoài bão, những ước mơ, và cả những câu hỏi lớn lao day dứt: Ta từ đâu đến? Ta sẽ đi về đâu? Đâu là khởi đầu và đâu là cùng đích của kiếp người? Làm thế nào để tìm được hạnh phúc đích thực giữa một thế giới đầy biến động?
Có lẽ, bạn cũng như chúng tôi, đang âm thầm tìm kiếm một điều gì đó lớn lao hơn chính bản thân mình. Một Tình Yêu có khả năng chữa lành mọi vết thương và lấp đầy mọi khoảng trống vô hình. Một Ánh Sáng đủ rạng ngời để soi tỏ những góc khuất tăm tối nhất, dẫn lối qua cả những thung lũng của hoài nghi và sợ hãi. Một Bình An sâu thẳm mà không một cơn bão tố nào của cuộc đời có thể cướp đi. Nếu tâm hồn bạn đang rung động với những khao khát ấy, thì quyển giáo trình này chính là dành cho bạn.

Xin đừng xem đây là một cuốn sách luật lệ khô khan hay một tập hợp những lý thuyết triết học cao siêu. Hãy đón nhận nó như một tấm bản đồ được vẽ nên từ kinh nghiệm đức tin của bao thế hệ, một lời mời gọi tha thiết và trân trọng, mời bạn cùng chúng tôi dấn thân vào một cuộc phiêu lưu có thể là vĩ đại và ý nghĩa nhất đời người: hành trình khám phá dung mạo và trái tim của Thiên Chúa, Đấng mà Thánh
Gioan đã định nghĩa bằng một từ duy nhất: TÌNH YÊU (1 Ga 4,8).
Trên hành trình này, bạn sẽ không đơn độc. Chúng ta là những
người bạn đồng hành, những người cùng chung một nỗi khao khát.
Chúng ta sẽ cùng nhau chiêm ngắm vẻ đẹp của vũ trụ, cùng nhau lắng
nghe tiếng nói của lương tâm, cùng nhau học hỏi từ kho tàng khôn
ngoan của Hội Thánh, và cùng nhau tìm kiếm câu trả lời cho những
thao thức của mình. Cuộc hành trình khám phá Tình Yêu này sẽ đưa
chúng ta qua bốn chặng đường chính, tựa như bốn mùa của một năm
thiêng liêng:
1.Tuyên Xưng Đức Tin: Gương Mặt Của Tình Yêu.
Chúng ta tin vào Ai? Tình Yêu mà chúng ta tìm kiếm có dung mạo
thế nào? Ở chặng này, chúng ta sẽ cùng nhau ngược dòng lịch sử
cứu độ, khám phá câu chuyện tình yêu vĩ đại giữa Thiên Chúa và
nhân loại, từ buổi hồng hoang sáng tạo cho đến đỉnh cao là cuộc
đời, cái chết và sự phục sinh của Đức Giêsu Kitô – hình ảnh trọn
vẹn và sống động nhất của Thiên Chúa vô hình.
2.Cử Hành Mầu Nhiệm Kitô Giáo: Chạm Vào Tình Yêu.
Làm thế nào để Tình Yêu siêu việt ấy có thể trở nên gần gũi, hữu
hình và có thể cảm nghiệm được trong cuộc sống hôm nay? Đây là
chặng đường của những cuộc gặp gỡ thiêng liêng. Qua các Bí tích,
đặc biệt là Bí tích Thánh Thể, chúng ta sẽ khám phá cách Thiên
Chúa dùng những dấu chỉ đơn sơ như nước, dầu, bánh, rượu để
tuôn đổ ân sủng, để nuôi dưỡng và chữa lành chúng ta.
3. Sống Trong Chúa Kitô: Để Tình Yêu Biến Đổi. Một khi
đã gặp gỡ và cảm nghiệm được Tình Yêu, cuộc sống chúng ta sẽ
thay đổi ra sao? Chặng đường này sẽ trao cho chúng ta một chiếc
la bàn mới cho cuộc đời: Mười Điều Răn và Tám Mối Phúc Thật.
Đó không phải là những gánh nặng, mà là con đường dẫn đến tự
do và hạnh phúc đích thực, con đường để chính chúng ta trở thành
phản ảnh của Tình Yêu Thiên Chúa cho thế giới.
4.Kinh Nguyện Kitô Giáo: Hơi Thở Của Tình Yêu. Chúng
ta trò chuyện, tâm sự và lớn lên trong mối tương quan với Tình
Yêu ấy như thế nào? Kinh nguyện không phải là một nghĩa vụ, mà
là hơi thở của linh hồn, là cuộc đối thoại thân tình giữa người con
với người Cha yêu thương. Chúng ta sẽ cùng nhau học cách cầu
nguyện, để mỗi ngày sống đều là một cuộc trò chuyện không
ngừng với Thiên Chúa.
Bạn thân mến,
Lời mời gọi đã được ngỏ. Con đường đang rộng mở phía trước. Có
thể sẽ có những đoạn dốc cần nhiều nỗ lực, có những khúc quanh đòi
hỏi lòng can đảm, nhưng đích đến là một kho báu vô giá: sự gặp gỡ có
sức biến đổi toàn bộ cuộc đời.
Hãy mở rộng cõi lòng, gạt đi những định kiến, và can đảm bước
vào hành trình này. Biết đâu, đây chính là câu trả lời mà bạn đã tìm
kiếm bấy lâu. Biết đâu, ở cuối con đường, bạn sẽ không chỉ tìm thấy ý
nghĩa, mà còn tìm thấy chính mình trong vòng tay của Tình Yêu Vĩnh
Cửu. Cùng nhau lên đường nhé.

PHẦN I: TUYÊN XƯNG ĐỨC TIN – GẶP GỠ THIÊN CHÚA LÀ TÌNH YÊU
Mục tiêu của phần này là giúp học viên nhận ra khao khát Thiên
Chúa đã có sẵn trong lòng mình và dần dần khám phá ra dung mạo của
một Thiên Chúa Ba Ngôi đầy yêu thương, Đấng đã mặc khải chính mình
qua lịch sử và trọn vẹn nơi Đức Giêsu Kitô.
Chương 1: Khao Khát Đi Tìm (Khởi Điểm Của Mọi Tôn Giáo)
Con người và những câu hỏi lớn: Tôi là ai? Tôi từ đâu
tới? Tôi sẽ đi về đâu? Ý nghĩa cuộc sống là gì?
HÀNH TRÌNH TÌM KIẾM Ý NGHĨA: CON NGƯỜI VÀ BỐN CÂU HỎI LỚN
Khai Mạc: Tiếng Vọng Của Linh Hồn
Từ thuở khai thiên lập địa, con người đã là một sinh vật của câu
hỏi. Khi khoa học hiện đại và tiện nghi vật chất phát triển đến đỉnh cao,
những trăn trở tưởng chừng cổ xưa vẫn vang vọng trong tâm hồn mỗi
người. Dù giàu hay nghèo, thông thái hay bình dị, bốn câu hỏi lớn sau
đây vẫn đeo bám chúng ta:
Tôi là ai? (Bản thể và Phẩm giá)
Tôi từ đâu tới? (Cội nguồn và Khởi nguyên)
Tôi sẽ đi về đâu? (Số phận và Vĩnh cửu)
Ý nghĩa cuộc sống là gì? (Mục đích và Sứ mạng)
Đối với nhiều người, đặc biệt là những ai chưa tiếp xúc với Thiên
Chúa (hay còn gọi là Đức Chúa Trời, Đấng Tạo Hóa), những câu hỏi này
thường dẫn đến sự hoang mang, cảm giác nhỏ bé và vô định. Đức tin
Kitô giáo không chỉ đưa ra câu trả lời, mà còn dệt nên một câu chuyện
tình yêu vĩ đại, nơi con người là trung tâm của kế hoạch tuyệt vời.
PHẦN I: TÔI TỪ ĐÂU TỚI? – CỘI NGUỒN CỦA MỌI SỰ SỐNG
1.1. Cái nhìn Trần thế và Triết học về Khởi Nguyên
Trước khi nhìn vào đức tin, chúng ta hãy xem xét những giải thích khác.
Khoa học: Vũ trụ bắt đầu từ một vụ Vụ Nổ Lớn (Big
Bang) cách đây khoảng 13.8 tỷ năm. Sự sống trên Trái Đất là kết
quả của hàng tỷ năm tiến hóa và chọn lọc tự nhiên. Con người là
đỉnh cao của sự tiến hóa sinh học, không hơn không kém.
Kết luận: Theo quan điểm này, sự tồn tại của tôi là một
sự ngẫu nhiên tuyệt vời nhưng vô mục đích. Tôi không có ý nghĩa
cố hữu ngoài những gì tôi tự gán cho mình.
1.2. Cái nhìn Kitô giáo: Thiên Chúa là Đấng Tạo Hóa
Đức tin Kitô giáo đặt câu trả lời cho câu hỏi “Tôi từ đâu tới?” vào
một khái niệm nền tảng: Thiên Chúa là Đấng Tạo Hóa (Creator).
A. Sáng Tạo Từ Tình Yêu
Thiên Chúa được định nghĩa là Đấng Hằng Hữu, Toàn Năng và là
Tình Yêu hoàn hảo. Ngài không cần tạo dựng vũ trụ, nhưng vì lòng yêu
thương vô bờ, Ngài đã muốn chia sẻ sự sống và hạnh phúc của mình.
Sáng Tạo từ Hư Vô (Ex Nihilo): Thiên Chúa không
dùng vật liệu có sẵn để tạo nên vũ trụ, Ngài tạo dựng từ không có
gì (hư vô). Điều này nhấn mạnh quyền năng tuyệt đối và sự tự do
của Ngài.
Sự Sáng Tạo Có Chủ Đích: Sự sống của tôi, của bạn,
và của toàn thể vũ trụ không phải là một tai nạn. Đó là một hành
động có chủ đích và có kế hoạch của một Trí Tuệ Tối Cao, nơi mọi
sự đều được sắp xếp hài hòa và tốt đẹp. Vũ trụ là một bức tranh
nghệ thuật được vẽ bằng Lời của Ngài.

B. Con Người là Đỉnh Cao của Sáng Tạo
Trong Kinh Thánh, sau khi tạo dựng ánh sáng, trời đất, cây cỏ,
muôn thú, Thiên Chúa mới tạo dựng Con Người.
Vị Trí Đặc Biệt: Con người không chỉ là một trong các
loài vật. Chúng ta được đặt vào vị trí quản lý và cộng tác với Thiên
Chúa trong việc chăm sóc và phát triển thế giới (gọi là quản gia).
Sự xuất hiện của con người là khoảnh khắc Thiên Chúa phán:”Điều này thật rất tốt đẹp.”
Kết Luận về Cội Nguồn: Tôi từ Thiên Chúa tới. Tôi là
kết quả của một hành động Yêu Thương có ý chí chứ không phải
một sự tình cờ vật chất. Tôi mang trong mình dấu ấn của Nguồn
Gốc Thiêng Liêng ấy.
PHẦN II: TÔI LÀ AI? – PHẨM GIÁ VÔ GIÁ CỦA CON NGƯỜI
2.1. Cái nhìn Giới hạn về Bản Thể
Khi con người tự định nghĩa mình, họ thường bị giới hạn bởi:
Vai trò xã hội: Tôi là kỹ sư, là bác sĩ, là người giàu, là
người nghèo.
Đặc điểm sinh học: Tôi là người cao, người thấp, người
khỏe, người yếu.
Cảm xúc: Tôi là người thành công, là kẻ thất bại.
Những định nghĩa này thay đổi theo thời gian và hoàn cảnh, khiến
chúng ta dễ dàng cảm thấy mất giá trị khi mất đi danh vọng hoặc
sức khỏe.
2.2. Cái nhìn Kitô giáo: Được Tạo Dựng Theo Hình Ảnh Thiên Chúa

Câu trả lời Kitô giáo cho câu hỏi “Tôi là ai?” là: Tôi là một tạo vật
có phẩm giá vô giá, bởi vì tôi được tạo dựng theo Hình Ảnh Thiên
Chúa (Imago Dei).
A. Linh Hồn Bất Tử và Ý Chí Tự Do
Con người được tạo thành từ hai yếu tố hòa quyện:
Thân xác: Phần vật chất, hữu hạn, sẽ trở về cát bụi.
Linh hồn: Phần tinh thần, bất tử, được Thiên Chúa thổi
vào. Đây là nơi chứa đựng Lý Trí, Ý Chí và Khả năng Yêu Thương.
Ý chí Tự Do: Khả năng chọn lựa giữa điều thiện và điều
ác, giữa yêu thương và ích kỷ. Đây là món quà vĩ đại nhất, vì chỉ
có tự do lựa chọn, tình yêu thương mới thực sự có giá trị. Khả năng
tự do này khiến con người trở nên đặc biệt, là “linh ư vạn vật”.
B. Phẩm Giá Không Thể Thay Đổi
Vì được tạo dựng theo Hình Ảnh Thiên Chúa, phẩm giá của tôi là
tuyệt đối và không thể tước bỏ.
Không phụ thuộc vào hành động: Dù tôi có phạm lỗi
lầm lớn đến đâu, dù tôi có thất bại thế nào đi nữa, giá trị cốt lõi
của tôi vẫn không thay đổi. Tôi vẫn là người được Thiên Chúa yêu
thương.
Mục đích của sự tồn tại: Tôi không phải là một công
cụ hay một phương tiện. Tôi là một mục đích của chính Thiên
Chúa. Ngài muốn tôi hiện hữu.
C. Sự Rạn Nứt – Tội Nguyên Tổ
Nếu con người được tạo dựng tốt đẹp như vậy, tại sao thế giới lại
đầy dẫy đau khổ, bệnh tật và chết chóc?
Lựa chọn sai lầm: Đức tin giải thích rằng con người
đầu tiên (Adam và Eva) đã lạm dụng ý chí tự do để chọn chống
lại Thiên Chúa, muốn tự mình quyết định thiện ác (gọi là Tội
Nguyên Tổ).
Hậu quả: Tội lỗi đã làm rạn nứt mối quan hệ hoàn hảo
giữa con người và Thiên Chúa, làm méo mó bản tính tốt lành ban
đầu, và dẫn đến sự xuất hiện của đau khổ thể xác lẫn tinh thần,
và cuối cùng là cái chết.
Kết Luận về Bản Thể: Tôi là một người con bị lạc mất,
một tạo vật quý giá nhưng đang đau khổ vì bị cắt đứt khỏi Nguồn
Sống. Tôi cần được cứu chuộc.
PHẦN III: Ý NGHĨA CUỘC SỐNG LÀ GÌ? – MỤC ĐÍCH CAO CẢ
3.1. Các Mục Đích Tạm Thời của Đời Người
Trong thế giới không có Thiên Chúa, ý nghĩa cuộc sống thường rơi
vào các phạm trù sau:
Mục đích Tiêu thụ: Tiền bạc, địa vị, quyền lực, hưởng
thụ cá nhân.
Mục đích Duy trì: Sinh sản, để lại di sản gen.
Mục đích Nhân văn: Giúp đỡ cộng đồng, cống hiến cho
khoa học.
Những điều này đều cao quý, nhưng chúng hữu hạn và không
thỏa mãn được khao khát vĩnh cửu trong linh hồn. Khi mục đích ấy đạt
được, hoặc khi nó sụp đổ, con người lại rơi vào khoảng trống của sự
trống rỗng.
3.2. Cái nhìn Kitô giáo: Mục Đích là Hiệp Thông Yêu Thương
Mục đích cuộc sống theo Kitô giáo không nằm ở vật chất, mà ở Mối
Quan Hệ và Tình Yêu.

A. Trung Tâm Của Ý Nghĩa: Chúa Giêsu Kitô
Nếu Tội Nguyên Tổ là vấn đề, thì Chúa Giêsu Kitô là lời giải đáp.
Ngài là Con Thiên Chúa nhập thể làm người.
Cầu Nối: Ngài đến thế gian để nối lại mối quan hệ đã
rạn nứt giữa con người và Thiên Chúa. Qua cuộc đời, sự chết trên
Thập Giá và sự Phục Sinh của Ngài, Ngài đã chuộc lại lỗi lầm của
nhân loại.
Mô Hình Hoàn Hảo: Chúa Giêsu là mô hình về con
người hoàn hảo: hoàn toàn tự do nhưng luôn biết yêu thương, hy
sinh phục vụ, và vâng phục Ý Chúa Cha.
B. Sứ Mạng Sống: Yêu Thương Vô Điều Kiện
Mục đích sống của mỗi Kitô hữu được tóm gọn trong Giới Răn
Trọng Nhất:
Yêu Thiên Chúa: “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên
Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi.” (Mục
đích Tôn Vinh Ngài).
Yêu Tha Nhân: “Ngươi phải yêu người thân cận như
chính mình.” (Mục đích Phục Vụ).
C. Ý Nghĩa Trong Hoàn Cảnh Khó Khăn
Ý nghĩa của Đau Khổ: Kitô giáo không hứa một cuộc
đời không đau khổ, nhưng mang lại ý nghĩa cho sự đau khổ. Khi
chúng ta chấp nhận và hiệp thông nỗi đau của mình với sự hy sinh
của Chúa Giêsu, đau khổ trở thành cơ hội để trưởng thành và gần
Chúa hơn.
Ý nghĩa của Công Việc: Công việc không chỉ là kiếm
sống, mà là cộng tác vào công trình sáng tạo của Thiên Chúa, biến
đổi thế giới trở nên tốt đẹp hơn.

D. Sống Trong Cộng Đồng (Hội Thánh)
Con người không được tạo dựng để sống một mình. Hội Thánh
(Cộng đồng những người tin vào Chúa Kitô) là nơi:
Chúng ta trao đổi Tình Yêu và hỗ trợ nhau thực hiện
mục đích sống.
Chúng ta cùng nhau thờ phượng và nhận được Ân Sủng
(sự trợ giúp siêu nhiên) qua các Bí tích (nghi thức thiêng liêng).
Kết Luận về Ý Nghĩa: Ý nghĩa cuộc sống của tôi là sống trong
Tình Yêu, trở nên giống Chúa Kitô qua việc phục vụ và yêu thương, và
chuẩn bị cho đích đến cuối cùng.
PHẦN IV: TÔI SẼ ĐI VỀ ĐÂU? – ĐÍCH ĐẾN VĨNH CỬU
4.1. Cái Chết Là Điều Không Thể Tránh Khỏi
Sau khi đã giải quyết xong câu hỏi về Cội nguồn và Mục đích, câu
hỏi về Tương lai – “Tôi sẽ đi về đâu?” – trở nên cấp thiết nhất.
Sự Thật Phũ Phàng: Khoa học chỉ có thể nói rằng sau
cái chết, vật chất sẽ phân hủy, năng lượng sẽ tiêu tan. Mọi thứ tôi
tích lũy (kiến thức, ký ức, tình yêu) dường như biến mất vĩnh viễn.
Điều này dẫn đến nỗi Sợ Hãi Hư Vô lớn nhất của nhân loại.
4.2. Cái nhìn Kitô giáo: Sự Sống Lại và Đời Sống Bất Diệt
Đức tin Kitô giáo hoàn toàn xóa bỏ nỗi sợ hãi hư vô bằng lời hứa
về Sự Sống Bất Diệt.
A. Cái Chết Là Cánh Cửa, Không Phải Dấu Chấm Hết
Vì linh hồn là bất tử, cái chết chỉ là sự chia lìa tạm thời giữa linh
hồn và thân xác.
Sự Đảm Bảo: Lời hứa này được đảm bảo bởi chính sự
Phục Sinh của Chúa Giêsu Kitô. Ngài đã chiến thắng cái chết, mở
đường cho những ai tin vào Ngài.
Phán Xét Riêng: Khi tôi qua đời, linh hồn sẽ được phán
xét riêng dựa trên cách tôi đã sống cuộc đời mình, đặc biệt là cách
tôi đã yêu thương.
B. Ba Trạng Thái Vĩnh Cửu
Kitô giáo mô tả ba trạng thái sau cái chết:
1.Thiên Đàng (Heaven): Là đích điểm tối hậu. Đây
không phải là một nơi chốn vật lý, mà là trạng thái hiệp thông
trọn vẹn và hạnh phúc hoàn hảo với Thiên Chúa. Mọi đau khổ,
nước mắt, và buồn phiền sẽ bị xóa bỏ. Đây là nơi mà mọi khát
khao sâu thẳm nhất của con người về Tình Yêu và Chân Lý được
thỏa mãn.
2.Địa Ngục (Hell): Là sự tự chọn tách ly vĩnh viễn khỏi
Thiên Chúa. Địa ngục không phải là sự trừng phạt mà là hậu quả
đau đớn của việc con người đã cố tình và dứt khoát chối bỏ Tình
Yêu của Ngài trong suốt cuộc đời.
3.Luyện Ngục (Purgatory): Dành cho những linh hồn đã
được cứu độ, nhưng còn mang vết nhơ hoặc chưa đủ trong sạch để
vào Thiên Đàng ngay lập tức. Đây là quá trình thanh tẩy cuối cùng,
nơi họ được tinh luyện trước khi hưởng vinh phúc trọn vẹn.
C. Lời Hứa Phục Sinh Thân Xác
Đức tin Kitô giáo còn mang lại một niềm hy vọng lớn lao hơn cả sự
sống của linh hồn: Sự Phục Sinh Của Thân Xác vào ngày tận thế.
Con người được tạo thành cả hồn lẫn xác. Thiên Chúa
sẽ không để thân xác – nơi đã từng là đền thờ của Ngài – bị hủy
diệt mãi mãi.
Vào ngày cuối cùng, thân xác tôi sẽ được biến đổi và
kết hợp lại với linh hồn trong vinh quang (gọi là thân xác vinh
hiển), để sống một cuộc đời trọn vẹn và vĩnh cửu.
Kết Luận về Tương Lai: Tôi sẽ đi về Thiên Đàng, nơi hiệp thông
vĩnh cửu với Đấng Tạo Hóa và những người thân yêu. Cuộc sống này là
cơ hội duy nhất để chuẩn bị cho sự vĩnh cửu đó.
PHẦN V: TỔNG KẾT VÀ LỜI MỜI GỌI KHÁM PHÁ
Bốn câu hỏi lớn của con người đã được đức tin Kitô giáo giải đáp
bằng một câu chuyện đồng nhất và xuyên suốt:
Cái Nhìn Trần Thế (Ngẫu Nhiên)
Sự kết hợp vật chất và tiến hóa ngẫu nhiên.
Cái Nhìn Kitô Giáo (Chủ Đích)
Câu Hỏi
Tôi từ đâu tới? Thiên Chúa Tạo Hóa đã tạo dựng từ Tình Yêu.
Hình Ảnh Thiên Chúa
(Imago Dei), có linh hồn bất tử, phẩm giá vô giá.
Tôi là ai?
Một sinh vật có lý trí, một cá thể xã hội.
Tự tìm kiếm,
Yêu Thương Vô Điều Kiện
Ý nghĩa là gì?
thường là thành công, (Yêu Chúa và Yêu Người) để tôn
tiền bạc. vinh Ngài.
Sự Phục Sinh và Thiên
Tôi sẽ
đi về đâu?
Hư vô, cát bụi, sự
Đàng Vĩnh Cửu trong sự hiệp
thông hoàn hảo.
quên lãng vĩnh viễn.
Đức tin Kitô giáo không phải là một bộ luật hay một triết lý phức
tạp. Nó là một mối quan hệ, một lời mời gọi bước vào Tình Yêu vĩ đại
nhất. Nó mang lại ánh sáng cho cội nguồn, giá trị cho hiện tại, và hy
vọng cho tương lai.

Nếu bạn đang trăn trở với bất kỳ câu hỏi nào trong bốn câu hỏi lớn
này, Kitô giáo không ép buộc, mà chỉ mời gọi bạn hãy mở lòng ra để
khám phá. Hãy thử tìm hiểu về cuộc đời của Chúa Giêsu, về Tình Yêu
mà Ngài đã thể hiện trên Thập Giá, và lời hứa mà Ngài đã ban tặng cho
nhân loại.
Cuộc hành trình tìm kiếm ý nghĩa có thể dài và đầy thử thách,
nhưng với Thiên Chúa, bạn sẽ không bao giờ phải đi một mình.

Dấu chân của Thiên Chúa trong vạn vật: Nhìn vẻ đẹp của vũ trụ, sự
kỳ diệu của sự sống, tiếng nói của lương tâm… để nhận ra có một
Đấng Tạo Hóa.
MỘT HÀNH TRÌNH KHÁM PHÁ QUA VŨ TRỤ, SỰ SỐNG VÀ LƯƠNG
TÂM
LỜI MỞ ĐẦU
Bạn đã bao giờ đứng dưới bầu trời đêm đầy sao và cảm thấy mình
thật nhỏ bé, lòng trào dâng một cảm xúc kinh ngạc khó tả? Bạn đã bao
giờ ngắm nhìn một bông hoa đang hé nở, một đứa trẻ say ngủ với hơi
thở nhẹ nhàng, và tự hỏi làm thế nào sự sống lại có thể kỳ diệu đến thế?
Hay có những lúc, trong tĩnh lặng, bạn nghe thấy một tiếng nói thì thầm
từ sâu thẳm tâm hồn, mách bảo bạn điều gì là đúng, điều gì là sai?
Hầu hết chúng ta, trong những khoảnh khắc khác nhau của cuộc
đời, đều từng trải qua những cảm nghiệm đó. Đó là những câu hỏi nền
tảng của kiếp người: Chúng ta từ đâu đến? Sự tồn tại này có ý nghĩa gì?
Có điều gì lớn lao hơn chính bản thân chúng ta không?
Cuốn sách nhỏ này không nhằm đưa ra những câu trả lời dứt khoát
như một công thức toán học, mà muốn mời bạn bước vào một hành trình
khám phá. Một hành trình không đòi hỏi bạn phải tin trước, chỉ cần bạn
sẵn lòng quan sát, suy ngẫm và cởi mở tâm hồn. Chúng ta sẽ cùng nhau
đi tìm những “dấu chân” – những dấu hiệu, những gợi ý – mà một Đấng
Tạo Hóa có thể đã để lại trong thế giới này.
Chúng ta sẽ bắt đầu từ những gì vĩ đại nhất, là vũ trụ bao la, rồi
đến những gì gần gũi nhất, là sự sống quanh ta, và cuối cùng là nhìn
sâu vào chính bản thể con người, nơi cất giấu những bí ẩn sâu thẳm
nhất. Hành trình này được chia làm ba phần chính:
1.Dấu Chân Trong Vũ Trụ Bao La: Nhìn vào trật tự và
vẻ đẹp của các thiên hà, các vì sao để nhận ra dấu ấn của một Nhà
Kiến Trúc Sư vĩ đại.
2.Dấu Chân Trong Sự Sống Nhiệm Mầu: Khám phá sự
phức tạp và tinh vi đến khó tin của thế giới sinh vật để thấy bàn
tay của một Nghệ Sĩ tài ba.
3.Dấu Chân Trong Cõi Lòng Con Người: Lắng nghe tiếng
nói của lương tâm và những khát vọng sâu xa để cảm nhận sự
hiện diện của một Đấng là Nguồn Chân – Thiện – Mỹ.
Mời bạn hãy tạm gác lại những bộn bề của cuộc sống, cùng tôi bắt
đầu chuyến du hành này. Biết đâu, ở cuối cuộc hành trình, chúng ta sẽ
tìm thấy một điều gì đó còn lớn hơn cả vũ trụ này.
PHẦN I: DẤU CHÂN TRONG VŨ TRỤ BAO LA
Chương 1: Bản Giao Hưởng Của Trật Tự
Hãy tưởng tượng bạn bước vào một căn phòng trống và thấy trên
sàn là hàng ngàn mảnh kim loại, nhựa và kính vương vãi. Bạn rời đi,
và một triệu năm sau quay lại. Liệu bạn có trông đợi sẽ thấy một chiếc
đồng hồ Thụy Sĩ phức tạp, đang chạy chính xác đến từng giây, được lắp
ráp từ đống hỗn độn đó không? Chắc chắn là không. Lý trí thông thường
cho chúng ta biết rằng, nơi nào có thiết kế phức tạp và trật tự, nơi đó
phải có một nhà thiết kế.
Bây giờ, hãy ngước nhìn vũ trụ. Nó không phải là một sự hỗn loạn
ngẫu nhiên. Nó là một bản giao hưởng vĩ đại được vận hành bởi những
quy luật chính xác đến kinh ngạc.
Các Định Luật Vật Lý: Tại sao lực hấp dẫn lại tồn tại?
Tại sao nó lại có một cường độ chính xác để giữ các hành tinh quay
quanh mặt trời, giữ chúng ta trên mặt đất, mà không kéo vạn vật
sụp đổ vào nhau? Các định luật về nhiệt động lực học, điện từ
học… chúng không thay đổi, chúng hiện diện khắp nơi trong vũ
trụ, từ một nguyên tử nhỏ bé đến một thiên hà khổng lồ. Những
định luật này từ đâu mà có? Chúng không thể tự viết ra chính
mình. Sự tồn tại của một hệ thống luật lệ nhất quán và phổ quát
gợi ý mạnh mẽ về một Đấng Lập Luật.
Sự Tinh Chỉnh Kỳ Diệu: Các nhà khoa học đã khám
phá ra rằng vũ trụ được “tinh chỉnh” một cách cực kỳ chính xác để
sự sống có thể tồn tại. Có hàng chục hằng số vũ trụ (như hằng số
hấp dẫn, tốc độ ánh sáng, khối lượng của một proton…) nếu chỉ
thay đổi một chút xíu, dù chỉ là một phần tỷ tỷ, thì vũ trụ sẽ hoàn
toàn khác. Các ngôi sao sẽ không thể hình thành, các nguyên tố
nặng như carbon (nền tảng của sự sống) sẽ không tồn tại, và dĩ
nhiên, sẽ không có hành tinh, không có nước, và không có sự sống.
Điều này giống như việc bạn có một bảng điều khiển với hàng trăm
nút vặn. Mỗi nút phải được vặn đến một vị trí cực kỳ chính xác để cỗ
máy hoạt động. Khả năng tất cả các nút này ngẫu nhiên đều ở đúng vị
trí là gần như bằng không. Điều này khiến nhiều nhà khoa học, ngay cả
những người không theo tôn giáo nào, cũng phải thừa nhận rằng dường
như có một “trí tuệ” đứng sau sự sắp đặt này. Dường như vũ trụ được
chuẩn bị sẵn cho chúng ta.
Chương 2: Vẻ Đẹp Vượt Ngoài Nhu Cầu
Nếu vũ trụ chỉ đơn thuần là kết quả của một vụ nổ ngẫu nhiên và
các quá trình vật lý vô tri, thì tại sao nó lại đẹp đến thế? Vẻ đẹp dường
như là một yếu tố “thừa thãi” nếu chỉ xét trên phương diện sinh tồn. Một
cái cây không cần phải có những bông hoa rực rỡ để tồn tại, một bầu
trời không cần phải có cảnh hoàng hôn huy hoàng với những gam màu
tím, cam, đỏ… để thực hiện chức năng của nó.
Nghệ Thuật Của Tạo Hóa: Hãy chiêm ngưỡng những
hình ảnh từ kính thiên văn Hubble. Những tinh vân khí bụi khổng
lồ trông như những bức tranh sơn dầu đầy màu sắc của một họa sĩ thiên tài. Dải Ngân Hà vắt ngang bầu trời đêm như một dòng
sông bạc lấp lánh. Những vòng đai của Sao Thổ, những hoa văn
trên bề mặt Sao Mộc, những cực quang nhảy múa trên bầu trời…
tất cả đều mang một vẻ đẹp choáng ngợp.
Vẻ đẹp này không chỉ để “cho có”. Nó khơi gợi trong lòng chúng ta
sự kinh ngạc, niềm vui, và một cảm giác được kết nối với điều gì đó lớn
lao hơn. Nó chạm đến tâm hồn chúng ta. Phải chăng đây chính là chữ
ký của một Nghệ Sĩ vĩ đại, Đấng không chỉ tạo ra một vũ trụ hoạt động
được, mà còn tạo ra một vũ trụ để chúng ta chiêm ngắm và thưởng thức?
Vẻ đẹp của vũ trụ gợi ý rằng Đấng Tạo Hóa không phải là một lực
vô tri, một thợ máy lạnh lùng, mà là một tâm hồn yêu cái đẹp. Ngài đã
đặt vẻ đẹp vào trong từng chi tiết của công trình sáng tạo, từ một bông
tuyết với cấu trúc đối xứng hoàn hảo cho đến một thiên hà xoắn ốc cách
xa hàng triệu năm ánh sáng.
Khi chúng ta cảm nhận được vẻ đẹp này, chúng ta không chỉ đang
phân tích dữ liệu khoa học. Chúng ta đang có một trải nghiệm thẩm mỹ,
một trải nghiệm tâm linh. Đó là một dấu chân nữa, một lời thì thầm
rằng thế giới này không chỉ là vật chất, mà còn chứa đựng cả tinh thần
và nghệ thuật.
PHẦN II: DẤU CHÂN TRONG SỰ SỐNG NHIỆM MẦU
Chương 3: Trái Đất – Ốc Đảo Mong Manh
Sau khi chiêm ngắm sự bao la của vũ trụ, chúng ta hãy trở về nhà:
Trái Đất. Giữa không gian lạnh lẽo, tối tăm và khắc nghiệt, hành tinh
của chúng ta hiện lên như một viên ngọc xanh biếc, một ốc đảo tràn đầy
sự sống. Sự tồn tại của Trái Đất cũng là một chuỗi những “may mắn”
đến khó tin.
Vị Trí Hoàn Hảo: Trái Đất nằm trong “vùng ở được”
(Goldilocks Zone) của hệ mặt trời. Nếu gần hơn một chút, nước sẽ
bốc hơi hết. Nếu xa hơn một chút, nước sẽ đóng băng vĩnh viễn.
Cả hai kịch bản đều không cho phép sự sống phát triển.
Người Bảo Vệ Khổng Lồ: Sao Mộc, hành tinh lớn nhất
hệ mặt trời, hoạt động như một tấm khiên khổng lồ. Lực hấp dẫn
cực mạnh của nó đã hút và làm chệch hướng vô số thiên thạch và
sao chổi lẽ ra đã đâm vào Trái Đất.
Bầu Không Khí Đặc Biệt: Lớp khí quyển của chúng ta
đủ dày để bảo vệ sự sống khỏi các bức xạ chết người từ không gian,
nhưng cũng đủ trong để ánh sáng mặt trời có thể chiếu qua, cung
cấp năng lượng cho quang hợp. Tỷ lệ oxy hoàn hảo để chúng ta hít
thở mà không gây cháy nổ.
Nước – Dung Môi Của Sự Sống: Nước có những đặc
tính hóa học độc nhất, là môi trường lý tưởng cho các phản ứng
sinh hóa diễn ra. Sự tồn tại của một lượng nước lỏng khổng lồ trên
Trái Đất là điều cực kỳ hiếm có.
Tất cả những yếu tố này, và còn nhiều yếu tố khác nữa, phải cùng
lúc tồn tại để sự sống có thể nảy mầm và phát triển. Việc cho rằng tất
cả chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên cũng giống như việc tin rằng sau một
cơn lốc xoáy đi qua một bãi phế liệu, một chiếc máy bay Boeing 747 tự
động được lắp ráp hoàn chỉnh và sẵn sàng cất cánh.
Chương 4: Sự Phức Tạp Của Một Tế Bào
Nếu sự sắp đặt cho sự sống đã là một điều kỳ diệu, thì bản thân
sự sống còn kỳ diệu hơn gấp bội. Hãy xem xét đơn vị nhỏ nhất của sự
sống: một tế bào.
Một tế bào đơn giản nhất cũng phức tạp hơn bất kỳ thành phố nào
do con người xây dựng. Bên trong nó là một thế giới thu nhỏ:
Nhà máy năng lượng (ty thể): Sản xuất năng lượng
cho mọi hoạt động.
Hệ thống giao thông (lưới nội chất): Vận chuyển
protein và các chất khác.
Trung tâm xử lý và đóng gói (bộ máy Golgi): Hoàn
thiện sản phẩm và gửi đi đúng nơi.
Thư viện trung tâm (nhân tế bào): Chứa đựng DNA.
Và tâm điểm của sự kỳ diệu chính là DNA (Axit
Deoxyribonucleic). DNA là một phân tử chứa đựng thông tin được mã
hóa. Nó giống như một cuốn sách hướng dẫn khổng lồ, hay một đoạn
mã lập trình siêu phức tạp. Bộ gen của con người chứa khoảng 3 tỷ ký
tự mã hóa. Nếu in ra sách, nó sẽ lấp đầy hàng ngàn tập. Đoạn mã này
chứa toàn bộ chỉ dẫn để xây dựng và vận hành cơ thể bạn, từ màu mắt,
nhóm máu, cho đến cách tim bạn đập.
Câu hỏi lớn đặt ra là: Thông tin này từ đâu ra? Kinh nghiệm cho
chúng ta thấy rằng thông tin luôn đến từ một trí tuệ. Một cuốn sách
được viết bởi một tác giả. Một chương trình máy tính được viết bởi một
lập trình viên. Việc cho rằng một đoạn mã phức tạp và đầy ý nghĩa như
DNA tự nó hình thành từ các chất hóa học vô tri cũng phi lý như việc tin
rằng bài viết này tự nó hiện ra trên màn hình của bạn mà không có ai
viết nó.
Sự phức tạp của DNA và cỗ máy tế bào là một trong những dấu
chân rõ ràng nhất, chỉ vào một Trí Tuệ Siêu Việt, một Đấng Lập Trình Vĩ
Đại đã viết nên ngôn ngữ của sự sống.
Chương 5: Thế Giới Sinh Vật – Một Mạng Lưới Tương Quan
Hãy mở rộng tầm mắt ra khỏi tế bào để nhìn vào thế giới sinh vật.
Chúng ta thấy một mạng lưới tương quan chằng chịt và tinh vi, nơi mọi
thứ dường như được thiết kế để hoạt động cùng nhau.
Sự cộng sinh: Hoa cần ong để thụ phấn, và ong cần
mật hoa để sống. Cây họ đậu cung cấp nơi ở cho vi khuẩn cố định
đạm, và vi khuẩn cung cấp dinh dưỡng cho cây. Vô số ví dụ về sự
hợp tác trong tự nhiên cho thấy một sự sắp đặt hài hòa, không
phải là một cuộc đấu tranh hỗn loạn.
Sự thích nghi kỳ diệu: Một con chim gõ kiến có hộp sọ
được thiết kế đặc biệt để chống sốc, có một cái lưỡi dài và dính để
bắt côn trùng. Mắt của một con đại bàng có thị lực sắc bén gấp
nhiều lần con người. Cá voi có hệ thống định vị bằng sóng âm để
di chuyển trong đại dương sâu thẳm. Mỗi sinh vật là một kiệt tác
của kỹ thuật, được trang bị hoàn hảo cho môi trường sống của nó.
Khi nhìn vào một con mắt, với thủy tinh thể, võng mạc, dây thần
kinh thị giác… tất cả đều phải hoạt động đồng bộ để có thể nhìn thấy,
nhà khoa học Charles Darwin đã từng thừa nhận rằng ý nghĩ về sự tiến
hóa của con mắt dường như “vô lý đến mức tột cùng”. Sự phức tạp không
thể giản lược này (irreducible complexity) – nơi mà nếu thiếu đi một bộ
phận, cả hệ thống sẽ vô dụng – là một thách thức lớn cho lý thuyết về
sự phát triển ngẫu nhiên. Nó gợi ý mạnh mẽ về một kế hoạch, một thiết
kế có chủ đích.
Thế giới tự nhiên không chỉ là một bộ sưu tập các sinh vật riêng
lẻ. Nó là một hệ sinh thái vận hành như một cơ thể sống duy nhất. Từ
vòng tuần hoàn của nước, chu trình carbon, đến chuỗi thức ăn… tất cả
đều ăn khớp với nhau một cách hoàn hảo. Đây lại là một dấu chân nữa
của một Đấng Tạo Hóa không chỉ thông thái mà còn quan tâm đến sự
hài hòa và cân bằng.
PHẦN III: DẤU CHÂN TRONG CÕI LÒNG CON NGƯỜI
Chương 6: Tiếng Nói Của Lương Tâm – La Bàn Đạo Đức
Chúng ta đã du hành qua vũ trụ bên ngoài, qua thế giới sinh vật.
Giờ là lúc thực hiện cuộc du hành vào bên trong, vào chính bản thể con người. Con người không chỉ là một sinh vật phức tạp về mặt sinh học,
mà còn là một hữu thể có ý thức, có đạo đức.
Trong mỗi chúng ta, dường như có một “luật” đạo đức nội tại.
Chúng ta gọi nó là lương tâm.
Sự Tồn Tại Phổ Quát: Ở mọi nền văn hóa, mọi thời đại,
con người đều có một nhận thức bẩm sinh về đúng và sai. Mặc dù
các quy tắc cụ thể có thể khác nhau, nhưng những nguyên tắc nền
tảng thì gần như phổ quát: can đảm được ca ngợi, hèn nhát bị chê
bai; trung thực là một đức tính tốt, lừa dối là xấu; tình yêu thương
và lòng vị tha được xem là cao cả. Giết người, trộm cắp, phản bội…
đều bị lên án trong hầu hết các xã hội.
Nguồn Gốc Của Lương Tâm: Tiếng nói này từ đâu đến?
Nó không thể chỉ đơn thuần do xã hội dạy dỗ, bởi
vì đôi khi lương tâm thúc giục chúng ta đi ngược lại với đám
đông, chống lại những luật lệ bất công của xã hội. Những
nhà cải cách vĩ đại trong lịch sử thường là những người đã
lắng nghe lương tâm của mình hơn là tuân theo chuẩn mực
của thời đại.
Nó không thể chỉ là bản năng sinh tồn. Bản năng
sinh tồn sẽ thúc giục chúng ta ích kỷ, đặt lợi ích của mình
lên trên hết. Nhưng lương tâm lại thường xuyên thúc giục
chúng ta làm điều ngược lại: hy sinh cho người khác, giúp đỡ
kẻ yếu, ngay cả khi điều đó không mang lại lợi ích gì cho bản
thân, thậm chí còn gây nguy hiểm. Hành động của một người
lính lao mình vào quả lựu đạn để cứu đồng đội đi ngược lại
mọi bản năng sinh tồn.
Sự tồn tại của một luật đạo đức phổ quát, được khắc ghi trong tim
mỗi người, gợi ý về một Đấng Ban Bố Luật Đạo Đức. Lương tâm giống
như một chiếc la bàn đạo đức, và la bàn thì luôn chỉ về một hướng Bắc
cố định. “Hướng Bắc” đó chính là một tiêu chuẩn tuyệt đối về sự Thiện,

tồn tại bên ngoài chúng ta, và Đấng đó chính là hiện thân của sự Thiện.
Tiếng nói lương tâm chính là dấu chân của Ngài trong tâm hồn mỗi
người.
Chương 7: Khát Vọng Vượt Lên Trên Vật Chất
Con người là một sinh vật kỳ lạ. Chúng ta có đủ thức ăn, có nơi ở
an toàn, nhưng chúng ta vẫn không thỏa mãn. Chúng ta luôn khao khát
những điều vượt lên trên nhu cầu vật chất.
Khát Vọng Chân Lý: Tại sao chúng ta lại có nhu cầu
tìm hiểu về vũ trụ? Tại sao chúng ta làm khoa học, triết học? Động
vật chỉ quan tâm đến việc tìm thức ăn và sinh sản. Nhưng con
người lại khao khát hiểu biết, tìm kiếm sự thật, ngay cả khi sự thật
đó không giúp chúng ta no bụng.
Khát Vọng Cái Đẹp: Tại sao chúng ta lại sáng tác nhạc,
vẽ tranh, làm thơ? Tại sao một bản nhạc của Beethoven hay một
bức tranh của Van Gogh lại có thể làm chúng ta rơi lệ? Vẻ đẹp nghệ
thuật không có giá trị sinh tồn trực tiếp, nhưng nó nuôi dưỡng tâm
hồn chúng ta.
Khát Vọng Công Lý và Tình Yêu: Tại sao chúng ta
phẫn nộ trước sự bất công, dù nó không xảy ra với mình? Tại sao
chúng ta lại có khả năng yêu thương một cách vị tha, hy sinh bản
thân vì người khác? Tình yêu sâu sắc nhất không phải là sự trao
đổi lợi ích, mà là sự cho đi vô điều kiện.
Những khát vọng về Chân (sự thật), Thiện (sự tốt lành, công lý),
và Mỹ (cái đẹp) này dường như được cài đặt sẵn trong chúng ta. Chúng
là những mũi tên chỉ về một hướng, hướng về một Nguồn Cội mà ở đó
Chân, Thiện, Mỹ tồn tại một cách trọn vẹn. Chúng ta khao khát những
điều này bởi vì chúng ta được tạo ra bởi một Đấng là hiện thân của Chân
Lý, Sự Thiện và Vẻ Đẹp Tuyệt Đối. Những khát vọng này là “nỗi nhớ
nhà”, nỗi nhớ về Nguồn Cội thiêng liêng của chúng ta.

Chương 8: Nỗi Niềm Về Sự Vĩnh Hằng
Có lẽ dấu chân sâu sắc và bí ẩn nhất nằm ở nhận thức của con
người về cái chết và khao khát sự vĩnh cửu.
Con người là sinh vật duy nhất trên trái đất biết rằng mình sẽ chết.
Điều này mang lại cho chúng ta một nỗi khắc khoải. Chúng ta xây dựng
những công trình để lại cho hậu thế, chúng ta mong muốn được nhớ
đến, chúng ta hy vọng rằng sự tồn tại của mình có một ý nghĩa lâu dài
hơn cuộc sống ngắn ngủi này.
Tại sao chúng ta lại có khao khát về sự bất tử? Nếu chúng ta chỉ
đơn thuần là sản phẩm của vật chất, là một tập hợp các nguyên tử sẽ
tan rã sau khi chết, thì khao khát này thật vô nghĩa và tàn nhẫn. Giống
như tạo ra một sinh vật có khả năng bay lượn nhưng lại không cho nó
đôi cánh.
Kinh Thánh có một câu rất hay trong sách Giảng viên: “Thiên Chúa
đã đặt vĩnh cửu vào lòng con người”. Khao khát về sự sống đời sau, về
một ý nghĩa vượt lên trên cái chết, không phải là một ảo tưởng, mà có
thể chính là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy chúng ta được tạo ra cho
một điều gì đó lớn lao hơn. Nó là dấu chân của một Đấng Vĩnh Hằng,
Đấng đã tạo ra chúng ta theo hình ảnh của Ngài và đặt vào lòng chúng
ta nỗi nhớ về một quê hương vĩnh cửu.
Tình yêu thương giữa con người cũng chỉ về điều này. Khi bạn yêu
một ai đó sâu sắc, bạn không muốn tình yêu đó kết thúc. Bạn muốn nó
kéo dài mãi mãi. Khao khát về một tình yêu vĩnh cửu là một gợi ý mạnh
mẽ rằng chúng ta được tạo ra bởi một Thiên Chúa là Tình Yêu, và Ngài
mời gọi chúng ta vào một mối tương quan vĩnh cửu với Ngài.
LỜI KẾT

Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình dài. Từ trật tự và vẻ
đẹp của vũ trụ, sự phức tạp đến khó tin của sự sống, cho đến những
tiếng nói sâu thẳm trong lương tâm và những khát vọng cao cả của tâm
hồn con người.
Mỗi chặng đường đều cho chúng ta thấy những “dấu chân”.
Vũ trụ trật tự và được tinh chỉnh một cách kỳ diệu chỉ
về một Nhà Thiết Kế Thông Tuệ.
Vẻ đẹp của vạn vật chỉ về một Nghệ Sĩ Tài Hoa.
Sự sống phức tạp với mã thông tin DNA chỉ về một
Đấng Lập Trình Vĩ Đại.
Luật đạo đức phổ quát trong lương tâm chỉ về một Đấng
Ban Luật Công Chính.
Những khát vọng về Chân, Thiện, Mỹ và sự vĩnh hằng
chỉ về một Nguồn Cội Yêu Thương và Vĩnh Cửu.
Ghép tất cả những mảnh ghép này lại, một bức chân dung dần hiện
ra: hình ảnh về một Đấng Tạo Hóa không phải là một thế lực mơ hồ, vô
cảm, mà là một Trí Tuệ siêu việt, một Nghệ Sĩ đầy tâm hồn, một Đấng
yêu chuộng sự tốt lành, và là một Nguồn Mạch Tình Yêu.
Bài viết này không thể “chứng minh” sự tồn tại của Thiên Chúa
như cách người ta chứng minh một định lý toán học. Bởi vì Thiên Chúa,
nếu Ngài tồn tại, không phải là một đối tượng để chúng ta mổ xẻ trong
phòng thí nghiệm. Ngài là một Ngôi Vị, và một ngôi vị chỉ có thể được
nhận biết qua một mối tương quan cá nhân.
Những “dấu chân” này là những lời mời gọi. Lời mời bạn hãy tiếp
tục tìm kiếm. Lời mời bạn hãy mở lòng ra để đối thoại. Có thể, bạn hãy
thử một lần, trong sự tĩnh lặng của riêng mình, ngước nhìn lên bầu trời
hoặc nhìn sâu vào cõi lòng, và nói: “Nếu Ngài có thật, xin hãy tỏ cho
con biết Ngài”.

Hành trình đức tin của mỗi người là một câu chuyện riêng. Hy vọng
rằng những trang viết này đã có thể thắp lên trong bạn một tia sáng,
gợi mở một con đường. Con đường ấy, có thể sẽ dẫn bạn đến một khám
phá quan trọng và đẹp đẽ nhất trong cuộc đời mình.

Con người là một hữu thể tâm linh: Ai cũng có khao khát hướng về
cái Chân – Thiện – Mỹ.
HÀNH TRÌNH KHÁM PHÁ CHIỀU SÂU TÂM LINH
Vì Sao Mỗi Chúng Ta Luôn Khao Khát Chân – Thiện – Mỹ?
Lời mở đầu
Bạn đã bao giờ đứng lặng mình trước một buổi hoàng hôn rực rỡ
và cảm thấy một sự bình yên sâu thẳm? Bạn đã bao giờ rơi nước mắt
khi nghe một bản nhạc tuyệt vời hoặc xúc động trước một hành động hy
sinh cao cả? Bạn đã bao giờ thao thức cả đêm chỉ để tìm ra câu trả lời
cho một vấn đề, dù là trong khoa học, triết học hay trong chính cuộc
sống của mình?
Nếu có, bạn đã chạm vào một trong những khía cạnh sâu sắc và
bí ẩn nhất của con người. Đó là một “cơn khát” không nguôi, một nỗi
khắc khoải luôn hiện hữu bên trong mỗi chúng ta, bất kể chúng ta là ai,
đến từ đâu, thuộc nền văn hóa hay tín ngưỡng nào. Đó là khao khát
hướng về ba giá trị lớn lao: Sự Thật (Chân), Sự Tốt Lành (Thiện), và
Vẻ Đẹp (Mỹ).
Trong vài trang viết tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhau thực hiện
một cuộc hành trình. Đây không phải là một bài giảng tôn giáo, mà là
một lời mời gọi khám phá. Chúng ta sẽ bắt đầu từ chính những trải
nghiệm quen thuộc nhất của bạn, phân tích nỗi khao khát chung của
nhân loại, và từ đó, thử nhìn về một hướng giải đáp mà có thể bạn chưa
từng cân nhắc.
Mục đích của bài viết này không phải để áp đặt một câu trả lời, mà
là để cùng bạn đặt ra những câu hỏi đúng đắn, những câu hỏi có thể
dẫn lối cho hành trình tìm kiếm ý nghĩa của riêng bạn. Chúng ta sẽ cùng
nhau lý giải vì sao con người không chỉ là một sinh vật vật chất đơn

thuần, mà còn là một hữu thể tâm linh – một tạo vật có chiều sâu và
một mục đích vượt xa hơn những gì mắt thấy tai nghe.
Hãy cùng bắt đầu cuộc hành trình này với một tâm hồn cởi mở.
Phần I: Tiếng Vọng Muôn Đời – Nhận Diện Cơn Khát Chân, Thiện, Mỹ
Trước khi nói về những điều cao siêu, hãy cùng nhìn vào chính
thực tại cuộc sống của chúng ta. Nỗi khát khao này biểu hiện một cách
rất cụ thể và gần gũi.
1. Khao Khát “Chân” – Đi Tìm Sự Thật
Từ khi còn là một đứa trẻ, câu hỏi đầu tiên chúng ta thường hỏi là
Tại sao?”. Tại sao bầu trời màu xanh? Tại sao lá cây lại rụng? Tại sao
”
chúng ta phải làm điều này mà không phải điều kia? Khao khát tìm hiểu
thế giới, tìm kiếm sự thật, là một bản năng cố hữu.
Trong Khoa học: Các nhà khoa học dành cả đời mình
trong phòng thí nghiệm, phóng tàu vũ trụ vào không gian, lặn
xuống đáy đại dương, không chỉ vì lợi ích kinh tế, mà còn vì một
sự thôi thúc thuần túy muốn hiểu biết vũ trụ vận hành như thế
nào. Họ tìm kiếm sự thật về thế giới vật chất.
Trong Triết học và Đời sống: Chúng ta không muốn bị
lừa dối. Chúng ta muốn biết sự thật về một mối quan hệ, sự thật
về bản thân mình, sự thật về ý nghĩa cuộc sống. Một cuộc đời xây
dựng trên sự dối trá là một bi kịch. Chúng ta tìm kiếm lẽ phải, công
lý, và sự minh bạch.
•
Sự khó chịu với giả dối: Tại sao chúng ta cảm thấy
phẫn nộ khi bị lừa dối, khi một sự thật bị bóp méo? Đó là bởi vì
sâu thẳm bên trong, chúng ta tin rằng có một thứ gọi là “sự thật”
và chúng ta được sinh ra để sống trong sự thật đó.

Cơn khát “Chân” không chỉ là sự tò mò. Nó là một nhu cầu sâu sắc
về sự minh định, về một nền tảng vững chắc để xây dựng cuộc đời mình.
2. Khao Khát “Thiện” – Hướng Về Sự Tốt Lành
Không ai muốn mình bị đối xử bất công. Không ai muốn sống trong
một thế giới mà kẻ mạnh tùy ý chà đạp người yếu. Ngay cả những người
làm điều ác cũng thường tìm cách biện minh cho hành động của mình,
cho thấy rằng ngay cả họ cũng nhận thức được sự tồn tại của một tiêu
chuẩn về “điều thiện”.
•
Lương tâm: Tại sao chúng ta cảm thấy cắn rứt khi làm
sai, dù không ai biết? Cái “tiếng nói” bên trong ấy đến từ đâu? Nó
mách bảo chúng ta về đúng và sai, về thiện và ác. Chúng ta gọi đó
là lương tâm.
•
Sự ngưỡng mộ dành cho lòng vị tha: Chúng ta xúc
động trước hình ảnh một người lính cứu hỏa lao vào đám cháy cứu
người, một người mẹ hy sinh tất cả cho con, một tình nguyện viên
âm thầm giúp đỡ người nghèo. Chúng ta ngưỡng mộ những hành
động này vì chúng ta nhận ra đó là “điều tốt”, là điều đáng làm.
•
Khát vọng công lý: Chúng ta đấu tranh cho quyền bình
đẳng, cho sự công bằng, cho việc bảo vệ những người yếu thế.
Mong muốn về một xã hội tốt đẹp hơn, công bằng hơn là một khát
vọng phổ quát của nhân loại.
Cơn khát “Thiện” cho thấy con người không phải là một sinh vật
chỉ biết đến bản năng sinh tồn. Chúng ta có một la bàn đạo đức bên
trong, luôn hướng chúng ta về phía ánh sáng của sự tốt lành, tình yêu
thương và công lý.
3. Khao Khát “Mỹ” – Say Mê Vẻ Đẹp
Vẻ đẹp là một trong những trải nghiệm bí ẩn nhất. Nó không mang
lại lợi ích thực dụng trực tiếp. Một bản giao hưởng của Beethoven không
2
8
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

giúp ta no bụng. Một bức tranh của Van Gogh không cho ta một mái
nhà. Một bông hoa dại bên đường không giúp ta giàu có hơn. Vậy tại
sao chúng ta lại cần đến chúng?
•
Vẻ đẹp trong Tự nhiên: Từ sự hùng vĩ của một dãy núi,
sự bao la của đại dương, đến cấu trúc tinh vi của một bông tuyết
hay một cánh bướm. Thiên nhiên luôn khiến chúng ta choáng ngợp
và thán phục. Cảm giác này vượt lên trên sự phân tích khoa học
đơn thuần.
•
Vẻ đẹp trong Nghệ thuật: Âm nhạc, hội họa, thơ ca,
kiến trúc… Con người từ xưa đến nay luôn có nhu cầu sáng tạo và
thưởng thức cái đẹp. Nghệ thuật có khả năng chạm đến những
tầng sâu nhất của tâm hồn, khơi dậy những cảm xúc mà ngôn ngữ
bình thường không thể diễn tả.
•
Vẻ đẹp trong những điều bình dị: Vẻ đẹp của một nụ
cười trẻ thơ, vẻ đẹp của sự hài hòa trong một công thức toán học,
vẻ đẹp của một cử chỉ tử tế.
Cơn khát “Mỹ” cho thấy chúng ta không chỉ tìm kiếm những gì hữu
ích, mà còn tìm kiếm sự hài hòa, trật tự và sự siêu việt. Vẻ đẹp kéo chúng
ta ra khỏi những lo toan tầm thường của cuộc sống và cho chúng ta nếm
trải một niềm vui tinh khôi, sâu lắng.
Phần II: Nguồn Gốc Của Cơn Khát – Một Câu Hỏi Lớn
Vậy, nỗi khao khát thường trực về Chân – Thiện – Mỹ này từ đâu
mà có? Đây là câu hỏi cốt lõi. Có một vài hướng giải thích phổ biến.
1. Hướng Giải Thích Thuần Túy Vật Chất (Thuyết Tiến Hóa)
Một số người cho rằng những khao khát này chỉ đơn giản là sản
phẩm phụ của quá trình tiến hóa, một cơ chế giúp loài người sinh tồn.
2
9
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Chân (Sự Thật): Khả năng nhận biết sự thật về môi
trường (đâu là thú dữ, đâu là thức ăn) giúp tổ tiên chúng ta sống
sót.
•
Thiện (Sự Tốt Lành): Lòng vị tha, sự hợp tác trong bầy
đàn giúp tăng cơ hội sống sót cho cả cộng đồng. Một xã hội có đạo
đức sẽ ổn định và phát triển tốt hơn.
•
Mỹ (Vẻ Đẹp): Cảm nhận về vẻ đẹp có thể liên quan đến
việc nhận diện một môi trường sống tốt (phong cảnh tươi tốt) hoặc
một người bạn đời khỏe mạnh.
Những giới hạn của lời giải thích này:
Hướng giải thích này có vẻ hợp lý ở một mức độ nào đó, nhưng nó
lại tỏ ra bất lực trước những khía cạnh sâu xa hơn của trải nghiệm con
người.
•
Nó không giải thích được tại sao chúng ta lại có thể hy
sinh tính mạng mình cho một lý tưởng (Sự Thật, Công lý). Việc
này đi ngược lại bản năng sinh tồn cá nhân.
•
Nó không giải thích được tại sao chúng ta có thể làm
những việc tốt vô vị lợi, hoàn toàn không mong được đền đáp,
thậm chí hy sinh quyền lợi của mình cho một người xa lạ không
cùng huyết thống.
•
Nó không giải thích được tại sao chúng ta lại có thể
chìm đắm hàng giờ để nghe một bản nhạc buồn, một trải nghiệm
không mang lại lợi ích sinh tồn nào, thậm chí còn gây ra cảm giác
đau khổ. Nó không giải thích được niềm vui thuần túy khi khám
phá ra một định lý toán học không có ứng dụng thực tế.
Thuyết tiến hóa có thể giải thích “cơ chế” (làm thế nào những đặc
điểm này được duy trì), nhưng nó không thể giải thích được “bản chất”
và “ý nghĩa” của chính trải nghiệm đó. Cảm giác rung động trước cái
đẹp, sự thôi thúc của lương tâm, niềm vui khi tìm ra chân lý… dường
3
0
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

như luôn có một cái gì đó “vượt trội”, một cái gì đó lớn hơn cả lợi ích
sinh tồn. Nó giống như chúng ta đang chạm vào một thực tại khác, một
chiều kích khác.
2. Hướng Giải Thích Về Chiều Kích Tâm Linh
Nếu con người không chỉ là một cỗ máy sinh học phức tạp, nếu
chúng ta còn có một đời sống nội tâm, một “tâm hồn” hay “tinh thần”,
thì nỗi khao khát này bắt đầu có ý nghĩa hơn.
•
Nó không phải là một “lỗi” của hệ thống, cũng không
phải là sản phẩm phụ ngẫu nhiên.
•
Nó là dấu hiệu cho thấy bản chất của chúng ta. Giống
như cá khao khát nước, chim khao khát bầu trời, thì phần tâm
linh của con người khao khát những giá trị tâm linh: Chân,
Thiện, Mỹ.
Cơ thể vật chất của chúng ta cần thức ăn, nước uống, không khí.
Nhưng tâm hồn chúng ta cũng có những “cơn đói” của riêng nó. Chúng
ta đói sự thật, đói sự tốt lành, đói vẻ đẹp. Khi những nhu cầu này không
được đáp ứng, chúng ta cảm thấy trống rỗng, vô nghĩa, lạc lõng, dù cho
vật chất có đủ đầy.
Ví dụ: Một người giàu có, thành công, nhưng sống trong lừa dối,
ích kỷ và một môi trường xấu xí, vẫn có thể cảm thấy bất hạnh sâu sắc.
Ngược lại, một người sống đơn sơ nhưng chân thành, yêu thương mọi
người và biết thưởng thức vẻ đẹp cuộc sống, lại có thể tìm thấy niềm vui
và sự bình an.
Điều này cho thấy, chúng ta thực sự là những hữu thể tâm linh.
Chúng ta mang trong mình một dấu ấn của một cái gì đó lớn lao hơn,
siêu việt hơn chính bản thân mình. Nỗi khao khát Chân – Thiện – Mỹ
chính là la bàn của tâm hồn, luôn chỉ về một hướng. Vậy hướng đó là
gì? Đâu là “Bắc Cực” của la bàn tâm linh này?
3
1
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Phần III: Lời Giải Đáp Từ Kitô Giáo – Thiên Chúa Là Nguồn Cội
Đến đây, Kitô giáo (đạo Công giáo và Tin Lành) đưa ra một lời giải
đáp không phải dưới dạng một lý thuyết triết học khô khan, mà là một
sự mặc khải về một Ngôi Vị. Kitô giáo cho rằng la bàn tâm linh của
chúng ta không chỉ hướng về những “giá trị” hay “lý tưởng” trừu tượng.
Nó đang hướng về Nguồn Cội của tất cả những giá trị đó. Nguồn Cội ấy
chính là Thiên Chúa.
1. Thiên Chúa là Sự Thật Tuyệt Đối (Chân)
Kitô giáo không nói rằng Thiên Chúa biết sự thật, hay nói sự thật.
Kitô giáo khẳng định một điều còn sâu sắc hơn: Thiên Chúa chính là
Sự Thật.
•
Trong Tin Mừng Gioan, Đức Giêsu đã tuyên bố: “Thầy
là đường, là sự thật và là sự sống” (Ga 14:6).
Sự thật của khoa học, các quy luật vật lý, sự logic của
•
toán học… tất cả đều phản ánh trật tự, sự khôn ngoan và nhất
quán trong tư tưởng của Đấng Tạo Hóa. Vũ trụ có thể hiểu được
chính là vì nó được tạo ra bởi một Trí Tuệ Siêu Việt.
•
Vì vậy, khi chúng ta khao khát sự thật, dù là trong khoa
học hay trong đời sống, một cách vô thức, chúng ta đang khao khát
chính Thiên Chúa, Đấng là Nguồn Mạch của mọi sự thật. Cơn khát
tri thức của chúng ta chính là tiếng vọng của khao khát được biết
về Đấng đã tạo nên chúng ta.
2. Thiên Chúa là Sự Tốt Lành Tuyệt Đối (Thiện)
Tương tự, Kitô giáo không chỉ nói Thiên Chúa làm điều tốt, mà
Thiên Chúa chính là Tình Yêu.
•
Thánh Gioan Tông đồ đã viết: “Thiên Chúa là tình yêu”
(1 Ga 4:8).
3
2
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Mọi hành động tốt lành, mọi sự hy sinh, lòng trắc ẩn,
sự tha thứ mà chúng ta thấy trên đời này đều chỉ là những tia sáng
le lói phản chiếu từ Mặt Trời vĩ đại là Tình Yêu của Thiên Chúa.
•
Lương tâm của chúng ta, cái la bàn đạo đức bên trong,
chính là tiếng nói của Thiên Chúa được ghi khắc trong tâm hồn
mỗi người, nhắc nhở chúng ta về bản chất tốt lành nguyên thủy
mà Ngài đã ban cho.
•
Vì vậy, khi chúng ta khao khát sự tốt lành, khao khát
công lý và yêu thương, thực chất chúng ta đang khao khát Thiên
Chúa. Nỗi khắc khoải muốn yêu và được yêu của chúng ta chính
là nỗi khắc khoải về Tình Yêu tuyệt đối và vô điều kiện của Ngài.
3. Thiên Chúa là Vẻ Đẹp Tuyệt Đối (Mỹ)
Và dĩ nhiên, Thiên Chúa không chỉ tạo ra cái đẹp. Ngài chính là
Nguồn Cội của mọi Vẻ Đẹp.
•
Sự hùng vĩ của vũ trụ, từ dải ngân hà lấp lánh đến sự
phức tạp của một tế bào sống, tất cả đều là bút tích của Người
Nghệ Sĩ Tài Hoa nhất. Sách Sáng Thế Ký kể lại, sau mỗi ngày tạo
dựng, “Thiên Chúa thấy mọi sự Ngài đã làm ra quả là rất tốt đẹp”.
•
Tài năng nghệ thuật của con người – khả năng sáng tác
một bản nhạc làm rung động lòng người, vẽ một bức tranh lay
động tâm can – chính là một món quà cho phép chúng ta được
tham dự một chút vào công trình sáng tạo của Thiên Chúa.
•
Khi chúng ta bị một vẻ đẹp nào đó cuốn hút đến mức
nín thở, chúng ta đang có một thoáng cảm nghiệm được Vẻ Đẹp vô
biên và siêu việt của chính Thiên Chúa. Đó là lý do tại sao vẻ đẹp
có sức mạnh chữa lành và nâng tâm hồn con người lên.
Như vậy, theo nhãn quan Kitô giáo, cơn khát Chân – Thiện – Mỹ
không phải là một sự tình cờ của tạo hóa. Đó chính là “dấu ấn của
Đấng Tạo Hóa” để lại trong lòng thụ tạo của mình. Chúng ta được tạo
3
3
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ra bởi Thiên Chúa, và vì thế, tâm hồn chúng ta sẽ không bao giờ nghỉ
yên cho đến khi được quay về và kết hợp với Ngài, Đấng là Sự Thật, Sự
Tốt Lành và Vẻ Đẹp tuyệt đối.
Thánh Augustinô, một nhà tư tưởng lớn của Kitô giáo, đã thốt lên
trong cuốn Tự Thú của mình một câu nói bất hủ: “Lạy Chúa, Chúa đã
dựng nên con cho Chúa, và tâm hồn con vẫn hằng khắc khoải cho
tới khi được nghỉ yên trong Chúa.”
Phần IV: Chân – Thiện – Mỹ Nơi Một Con Người: Đức Giêsu Kitô
Kitô giáo còn đi xa hơn một bước nữa. Điều độc đáo và khác biệt
nhất của niềm tin này là Thiên Chúa không chỉ là một khái niệm triết
học trừu tượng hay một Đấng quyền năng xa vời. Ngài đã tự biểu lộ
chính mình một cách cụ thể và gần gũi nhất cho nhân loại.
Thiên Chúa, Đấng là Nguồn Cội của Chân – Thiện – Mỹ, đã trở thành
một con người bằng xương bằng thịt nơi Đức Giêsu Kitô. Nơi Đức Giêsu,
chúng ta có thể “nhìn thấy” và “chạm vào” được những giá trị siêu việt
ấy.
•
Đức Giêsu là hiện thân của Sự Thật (Chân):
Ngài không chỉ dạy về sự thật, Ngài sống sự thật
đó. Lời nói và hành động của Ngài luôn là một.
Những lời giảng của Ngài (như Bài Giảng Trên
o
o
Núi) mang đến một sự thật sâu sắc về phẩm giá con người,
về tình yêu thương, về ý nghĩa cuộc sống, có sức biến đổi
hàng triệu cuộc đời suốt 2000 năm qua.
•
Đức Giêsu là hiện thân của Sự Tốt Lành (Thiện):
Cuộc đời của Ngài là một chuỗi những hành động
o
yêu thương: chữa lành người bệnh, an ủi người đau khổ, tha
thứ cho người tội lỗi, bênh vực người nghèo khó.
3
4
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Đỉnh cao của sự tốt lành nơi Ngài là hành động tự
nguyện hiến dâng mạng sống trên thập giá để cứu chuộc
nhân loại. Đó là tình yêu vị tha đến tột cùng, một tình yêu
không đòi hỏi, chỉ biết cho đi.
•
Đức Giêsu là hiện thân của Vẻ Đẹp (Mỹ):
o
Vẻ đẹp nơi Ngài không phải là vẻ đẹp thể lý bên
ngoài, mà là vẻ đẹp của một tâm hồn hoàn hảo: sự khiêm
nhường, lòng trắc ẩn, sự can đảm, sự khôn ngoan và tình yêu
vô bờ bến.
o
Cuộc đời của Ngài là một “tác phẩm nghệ thuật”
đẹp nhất mà Thiên Chúa đã trao tặng cho nhân loại, một vẻ
đẹp có sức lay động và biến đổi tâm hồn con người một cách
mạnh mẽ nhất.
Đối với người Kitô hữu, việc đi theo Đức Giêsu chính là con đường
cụ thể nhất để thỏa mãn cơn khát Chân – Thiện – Mỹ. Khi chiêm ngắm
cuộc đời Ngài, lắng nghe lời Ngài và cố gắng sống theo gương Ngài,
chúng ta đang từng bước đến gần hơn với Nguồn Mạch của Sự Thật,
Tình Yêu và Vẻ Đẹp.
Lời kết: Một lời mời gọi
Chúng ta đã cùng nhau đi một chặng đường dài: từ việc nhận ra
nỗi khát khao chung về Chân, Thiện, Mỹ trong mỗi chúng ta, đến việc
phân tích những giới hạn của lời giải thích thuần túy vật chất, và cuối
cùng là mở ra một hướng giải đáp từ niềm tin Kitô giáo.
Có lẽ đến đây, bạn sẽ có nhiều câu hỏi, nhiều suy tư, thậm chí là
những hoài nghi. Điều đó hoàn toàn tự nhiên và rất tốt. Cuộc hành trình
tâm linh không phải là một con đường thẳng tắp, mà là một quá trình
tìm kiếm và khám phá không ngừng.
3
5
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bài viết này không nhằm mục đích chứng minh sự tồn tại của
Thiên Chúa bằng những lý lẽ không thể chối cãi. Thay vào đó, nó muốn
đưa ra một “giả thuyết” đầy ý nghĩa: Sẽ ra sao nếu nỗi khao khát sâu
thẳm nhất trong bạn không phải là một cảm xúc vô nghĩa, mà là
một la bàn, một lời mời gọi từ chính Đấng đã tạo ra bạn?
Sẽ ra sao nếu cuộc sống này không phải là một chuỗi những sự
kiện ngẫu nhiên, mà là một cơ hội để bạn đáp lại lời mời gọi đó, để tìm
về với Cội Nguồn của chính mình?
Nếu những điều được trình bày ở đây khơi dậy trong bạn một sự
tò mò, một tiếng vọng quen thuộc nào đó trong tâm hồn, thì đó có thể
là bước khởi đầu cho một cuộc phiêu lưu vĩ đại nhất của cuộc đời bạn.
Bạn có thể bắt đầu bằng những bước đơn giản:
•
Quan sát: Hãy nhìn ngắm thế giới xung quanh – một
bông hoa, một bầu trời đêm, một hành động tử tế – và tự hỏi: “Liệu
có một Người Nghệ Sĩ, một Nguồn Yêu Thương nào đằng sau tất
cả những điều này không?”
•
Suy ngẫm: Dành chút thời gian tĩnh lặng mỗi ngày để
lắng nghe tiếng nói của lương tâm, để suy ngẫm về những khao
khát sâu xa nhất của bạn.
•
Tìm hiểu: Thử đọc một đoạn Tin Mừng trong Kinh
Thánh (ví dụ: Tin Mừng theo Thánh Gioan) với một tâm trí cởi mở,
không phải như một cuốn sách lịch sử hay luật lệ, mà như một câu
chuyện về tình yêu.
•
Trò chuyện: Tìm đến một người bạn Kitô hữu mà bạn
tin tưởng và chia sẻ những suy nghĩ của mình.
Hành trình tâm linh là một hành trình rất cá nhân. Không ai có
thể đi thay bạn. Nhưng bạn không hề đơn độc. Tiếng vọng muôn đời về
Chân, Thiện, Mỹ vẫn luôn vang lên trong tâm hồn bạn, như một ngọn
3
6
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hải đăng mời gọi con thuyền cuộc đời bạn hướng về bến bờ của sự bình
an và ý nghĩa đích thực.
3
7
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chương 2: Thiên Chúa Lên Tiếng (Mặc Khải)
THIÊN CHÚA KHÔNG IM LẶNG: NGÀI CHỦ ĐỘNG ĐI BƯỚC TRƯỚC ĐỂ
GẶP GỠ CON NGƯỜI.
Lời mở đầu
Bạn đã bao giờ đứng trước một đêm đầy sao và cảm thấy mình thật
nhỏ bé, tự hỏi liệu có một Đấng nào đó vĩ đại hơn đang chiêm ngắm tất
cả? Bạn đã bao giờ trải qua một khoảnh khắc đẹp đến nao lòng, một
bản nhạc hay một bức tranh tuyệt mỹ, và cảm nhận một niềm vui sâu
thẳm mà ngôn từ không thể diễn tả? Bạn đã bao giờ, trong những lúc
cô đơn hay đau khổ nhất, thầm ao ước có một ai đó thấu hiểu trọn vẹn
cõi lòng mình?
Những câu hỏi, những khao khát đó không phải là của riêng bạn.
Chúng là một phần trong trải nghiệm làm người. Từ thuở khai thiên lập
địa, con người đã luôn ngước nhìn lên trời cao, tìm kiếm ý nghĩa, mục
đích, và một mối liên hệ với điều gì đó lớn lao hơn chính mình. Chúng
ta gọi đó là hành trình tâm linh, là cuộc tìm kiếm Chân-Thiện-Mỹ, hay
đơn giản là “đi tìm Chúa”.
Nhiều người hình dung cuộc tìm kiếm này là một con đường một
chiều: con người nỗ lực, con người vươn lên, con người cố gắng để chạm
tới một vị Thiên Chúa xa xôi, im lặng và có lẽ dửng dưng. Chúng ta nghĩ
rằng mình phải xây những ngọn tháp thật cao, thực hành những nghi
lễ thật phức tạp, hay đạt đến một trình độ giác ngộ nào đó thì may ra
mới được Ngài để mắt tới.
Nhưng thông điệp cốt lõi của Kitô giáo lại trình bày một sự thật
hoàn toàn ngược lại, một sự thật có thể gây chấn động và thay đổi tất
cả: Thiên Chúa không im lặng. Và Ngài không chờ đợi.
3
8
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Trước cả khi chúng ta bắt đầu cuộc tìm kiếm, Ngài đã bắt đầu hành
trình đi tìm chúng ta. Ngài là người chủ động đi bước trước. Toàn bộ vũ
trụ, lịch sử nhân loại, và đỉnh cao là cuộc đời của Đức Giêsu Kitô, chính
là câu chuyện về một Thiên Chúa không ngừng tìm cách gặp gỡ, trò
chuyện và bày tỏ tình yêu của Ngài cho con người.
Tài liệu này không nhằm mục đích áp đặt một đức tin, mà là một
lời mời gọi bạn cùng khám phá hành trình kỳ diệu này. Chúng ta sẽ cùng
nhau lắng nghe những “lời thì thầm” của Thiên Chúa qua vẻ đẹp của tạo
hóa, tiếng nói của lương tâm, qua dòng lịch sử của một dân tộc, và quan
trọng nhất, qua con người và cuộc đời của một người thợ mộc ở làng
Nazareth cách đây hơn hai ngàn năm.
Hãy cùng bắt đầu cuộc hành trình, không phải để đi tìm một vị
Chúa xa lạ, mà để nhận ra một Thiên Chúa đã và đang luôn ở rất gần,
đang gõ cửa trái tim bạn.
Chương 1: Những Lời Thì Thầm Trong Vẻ Đẹp Của Tạo Hóa
Hành trình Thiên Chúa đi bước trước để gặp gỡ con người không
bắt đầu bằng những cuốn sách dày cộm hay những giáo điều phức tạp.
Nó bắt đầu bằng một ngôn ngữ phổ quát mà bất cứ ai, ở bất cứ đâu,
cũng có thể hiểu được: ngôn ngữ của sự sáng tạo.
Vũ Trụ – Bức Tranh Vĩ Đại Của Đấng Họa Sĩ
Hãy dành một chút thời gian để suy ngẫm về thế giới xung quanh.
Từ sự vận hành chính xác của các thiên hà xa xôi đến cấu trúc phức tạp
của một bông tuyết, vạn vật đều tuân theo những quy luật hài hòa và
trật tự đáng kinh ngạc. Các nhà khoa học có thể dành cả đời để nghiên
cứu những định luật vật lý, những phương trình toán học chi phối vũ
trụ, và họ càng đi sâu, họ càng kinh ngạc trước sự tinh vi và hợp lý của
nó.
3
9
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự trật tự này tự nó đã là một thông điệp. Một bản giao hưởng
tuyệt vời không thể tự nhiên hình thành từ những nốt nhạc hỗn loạn.
Một tòa nhà chọc trời không thể tự mọc lên từ một đống gạch vụn. Cũng
vậy, một vũ trụ hài hòa và có quy luật gợi lên hình ảnh về một Nhà Thiết
Kế vĩ đại, một Đấng Kiến Trúc Sư thông thái đã đặt nền móng cho tất
cả. Ngài không cần dùng lời nói để giới thiệu về mình; chính công trình
của Ngài đã nói lên sự hiện hữu và trí tuệ vô biên của Ngài.
Sự Sống – Phép Màu Mong Manh
Bên cạnh sự trật tự, tạo hóa còn nói với chúng ta về sự sống. Hãy
nhìn vào một hạt mầm bé nhỏ. Bên trong nó chứa đựng toàn bộ tiềm
năng để trở thành một cây cổ thụ to lớn, vươn cành lá, đơm hoa kết trái.
Hãy quan sát một con chim mẹ mớm mồi cho con, một bản năng yêu
thương được lập trình sẵn để duy trì nòi giống.
Sự sống trên Trái Đất là một phép màu mong manh. Hành tinh của
chúng ta nằm ở một khoảng cách vừa đủ hoàn hảo so với mặt trời, có
một bầu khí quyển vừa đủ để bảo vệ, có nước, có các nguyên tố cần
thiết… chỉ cần một trong những yếu tố này thay đổi một chút, sự sống
sẽ không thể tồn tại. Sự tồn tại của chúng ta không phải là một sự ngẫu
nhiên vô tri, mà giống như một món quà được chuẩn bị và chăm chút
một cách có chủ đích.
Mỗi khi chúng ta chiêm ngắm vẻ đẹp của một hoàng hôn, lắng
nghe tiếng sóng vỗ, hay hít thở bầu không khí trong lành của một khu
rừng, chúng ta đang trải nghiệm “lời chào” của Đấng Tạo Hóa. Ngài đang
nói với chúng ta qua vẻ đẹp rằng: “Ta ở đây. Ta đã tạo nên tất cả những
điều này cho con. Con có thấy Ta không?” Đó là bước đầu tiên Ngài chủ
động đến với chúng ta, không phải qua lý trí khô khan, mà qua sự rung
động của con tim trước cái đẹp.
Con Người – Tột Đỉnh Của Sự Sáng Tạo
4
0
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Và trong tất cả những kỳ quan đó, con người là tạo vật độc đáo
nhất. Chúng ta không chỉ tồn tại, chúng ta còn có khả năng nhận thức
về sự tồn tại của chính mình. Chúng ta có khả năng yêu thương, sáng
tạo nghệ thuật, tìm tòi khoa học, và khao khát những điều siêu việt.
Chúng ta có lý trí để hiểu về vũ trụ, và có một trái tim để cảm nhận vẻ
đẹp của nó.
Việc chúng ta có khả năng suy ngẫm về Thiên Chúa, tự nó đã là
một dấu chỉ. Tại sao một sinh vật chỉ đơn thuần là sản phẩm của tiến
hóa ngẫu nhiên lại có một khao khát mãnh liệt về ý nghĩa và sự vĩnh
cửu? Khao khát này giống như một “dấu ấn” mà Đấng Tạo Hóa đã đặt
trong lòng chúng ta. Giống như một con cá luôn khao khát nước, tâm
hồn chúng ta luôn khao khát Đấng đã tạo ra nó.
Như vậy, ngay cả khi con người chưa từng nghe một bài giảng nào,
chưa từng đọc một trang kinh thánh nào, Thiên Chúa đã và đang nói
chuyện với họ mỗi ngày. Qua sự hùng vĩ của vũ trụ, qua phép màu của
sự sống, và qua chính bản chất của con người. Đó là lời mời gọi đầu
tiên, một lời mời gọi phổ quát để chúng ta nhận ra rằng mình không
phải là sản phẩm của sự tình cờ, mà là kết quả của một tình yêu và một
ý định tốt đẹp.
Chương 2: Tiếng Nói Lương Tâm – La Bàn Đạo Đức Bên Trong Mỗi
Người
Nếu tạo hóa là “cuốn sách” đầu tiên Thiên Chúa viết cho nhân loại,
thì lương tâm chính là “tiếng nói” Ngài đặt trong sâu thẳm mỗi con
người. Đây là bước thứ hai, một bước đi gần gũi và cá vị hơn, trong hành
trình Ngài chủ động tìm đến chúng ta.
Một Quy Luật Phổ Quát
Hãy thử đi đến bất kỳ nơi nào trên thế giới, từ những thành phố
hiện đại nhất đến những bộ lạc hẻo lánh nhất, bạn sẽ thấy con người ở
4
1
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

mọi nền văn hóa đều chia sẻ một nhận thức nền tảng về đúng và sai.
Lòng dũng cảm, sự hy sinh, lòng trung thực, và tình yêu thương luôn
được coi là những phẩm chất tốt đẹp. Trong khi đó, sự hèn nhát, lừa dối,
ích kỷ, và tàn ác luôn bị lên án.
Dù luật pháp và phong tục có thể khác nhau, nhưng cái cốt lõi đạo
đức này vẫn tồn tại. Chúng ta cảm thấy phẫn nộ khi thấy một người vô
tội bị đối xử bất công. Chúng ta cảm thấy ấm lòng khi chứng kiến một
hành động tử tế. Chúng ta cảm thấy cắn rứt khi làm một điều sai trái,
ngay cả khi không ai phát hiện ra.
Câu hỏi đặt ra là: “Tiếng nói” này từ đâu đến? Nếu con người chỉ
đơn thuần là động vật bậc cao, đấu tranh sinh tồn theo quy luật “cá lớn
nuốt cá bé”, tại sao chúng ta lại có một thôi thúc mạnh mẽ phải bảo vệ
kẻ yếu, phải hy sinh cho người khác? Tại sao chúng ta lại cảm thấy tội
lỗi?
Kitô giáo tin rằng “tiếng nói” đó chính là lương tâm, là dấu vết của
quy luật đạo đức mà Thiên Chúa đã “ghi vào lòng” chúng ta. Nó giống
như một chiếc la bàn nội tâm, không phải do chúng ta tự tạo ra, mà
được ban cho để định hướng chúng ta về phía sự thiện. Nó là bằng chứng
cho thấy chúng ta được tạo ra theo “hình ảnh Thiên Chúa” – một Đấng
tốt lành, công chính và yêu thương.
Sự Giằng Xé Nội Tâm
Tuy nhiên, chúng ta đều biết một sự thật phũ phàng: dù biết điều
đúng nên làm, chúng ta lại thường không làm được. Chúng ta biết mình
nên kiên nhẫn, nhưng lại dễ nổi nóng. Chúng ta biết mình nên tha thứ,
nhưng lại nuôi lòng hận thù. Chúng ta biết mình nên sống vị tha, nhưng
lại hành động ích kỷ.
Sự giằng xé nội tâm này là một trải nghiệm phổ quát. Chúng ta có
một tiêu chuẩn đạo đức cao cả trong lòng, nhưng lại liên tục thất bại
4
2
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

trong việc sống theo tiêu chuẩn đó. Điều này tạo ra một cảm giác thiếu
sót, bất toàn, và đôi khi là tội lỗi.
Đây không phải là một điều tiêu cực. Chính cảm giác bất toàn này
lại là một cách khác mà Thiên Chúa đang nói với chúng ta. Ngài cho
chúng ta thấy rằng chúng ta không thể tự cứu mình. Chúng ta cần một
sự giúp đỡ từ bên ngoài. Cảm giác khao khát sự tha thứ, khao khát được
trở nên tốt hơn, chính là sự chuẩn bị của tâm hồn để đón nhận một giải
pháp mà chúng ta không thể tự mình tạo ra.
Khi chúng ta lắng nghe tiếng nói của lương tâm, chúng ta đang
đối thoại với Thiên Chúa. Ngài đang nói với chúng ta về bản chất tốt đẹp
mà Ngài đã dự định cho chúng ta. Và khi chúng ta nhận ra sự yếu đuối
và thất bại của mình trong việc sống theo bản chất đó, Ngài đang nhẹ
nhàng dẫn dắt chúng ta đến nhu cầu về một Đấng Cứu Độ.
Như vậy, lương tâm không chỉ là một bộ quy tắc khô khan. Nó là
một không gian gặp gỡ. Đó là nơi Thiên Chúa nhắc nhở chúng ta về
nguồn cội cao quý của mình và cũng là nơi Ngài cho chúng ta thấy sự
cần thiết của ân sủng và lòng thương xót của Ngài. Ngài không chỉ đặt
ra tiêu chuẩn, mà còn cho chúng ta cảm nhận được nhu cầu được giúp
đỡ để đạt tới tiêu chuẩn đó. Một lần nữa, Ngài đang chủ động, chuẩn bị
con đường để chúng ta có thể đón nhận món quà lớn lao hơn mà Ngài
sắp ban tặng.
Chương 3: Một Dân Tộc Được Chọn – Lịch Sử Cứu Độ Bắt Đầu
Tạo hóa và lương tâm là những cách Thiên Chúa nói với toàn thể
nhân loại. Nhưng để con người có thể hiểu Ngài một cách rõ ràng và sâu
sắc hơn, Ngài đã chọn một phương pháp độc đáo: Ngài “bước vào” dòng
lịch sử của con người qua một dân tộc cụ thể. Đây không phải là một
hành động thiên vị, mà là một kế hoạch sư phạm khôn ngoan để qua
một dân tộc, tất cả các dân tộc khác sẽ được chúc phúc. Dân tộc đó chính
là Israel.
4
3
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Câu chuyện này được ghi lại trong Cựu Ước. Đối với người chưa
biết, Cựu Ước có thể trông giống như một bộ sưu tập những câu chuyện
cổ xưa, những bộ luật phức tạp và những lời tiên tri khó hiểu. Nhưng
nếu nhìn sâu hơn, đó là một bản tình ca đầy kịch tính về một Thiên
Chúa kiên nhẫn, trung thành, không ngừng theo đuổi một dân tộc bướng
bỉnh và hay thay lòng đổi dạ.
Lời Hứa Với Abraham
Câu chuyện bắt đầu với một người đàn ông tên là Abraham. Thiên
Chúa đã gọi ông rời bỏ quê hương và đi đến một vùng đất mới. Ngài hứa
với ông: “Ta sẽ làm cho ngươi thành một dân lớn, sẽ chúc phúc cho
ngươi… và nhờ ngươi, mọi gia tộc trên mặt đất sẽ được chúc phúc.”
Đây là một khoảnh khắc then chốt. Ngay từ đầu, kế hoạch của
Thiên Chúa đã mang tính phổ quát. Ngài chọn một người không phải để
loại trừ những người khác, mà để qua người đó và dòng dõi của ông,
tình yêu và ơn cứu độ của Ngài sẽ được lan tỏa đến toàn thế giới. Qua
việc chọn Abraham, Thiên Chúa cho thấy Ngài là một Thiên Chúa của
lời hứa, một Thiên Chúa chủ động khởi xướng một mối quan hệ giao
ước.
Mười Điều Răn và Giao Ước Sinai
Nhiều thế kỷ sau, khi con cháu Abraham đã trở thành một dân tộc
lớn (dân Israel) và đang làm nô lệ tại Ai Cập, Thiên Chúa lại can thiệp
một cách mạnh mẽ. Qua Môsê, Ngài đã giải thoát họ và dẫn họ vào sa
mạc. Tại núi Sinai, Ngài đã ban cho họ Mười Điều Răn.
Mười Điều Răn không phải là một bộ luật độc đoán nhằm kiểm
soát con người. Chúng là những chỉ dẫn của một người Cha yêu thương,
dạy cho con cái mình cách sống một cuộc đời tự do, hạnh phúc và tốt
đẹp. Chúng chỉ ra cách sống đúng đắn trong mối quan hệ với Thiên Chúa
4
4
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

(tôn thờ một mình Ngài, tôn trọng danh Ngài) và với nhau (tôn trọng
cha mẹ, sự sống, tài sản, và sự thật).
Bằng cách ban bố Luật pháp, Thiên Chúa đang mặc khải chính bản
tính của Ngài: Ngài là Đấng Thánh Khiết, Công Chính và yêu thương trật
tự. Ngài đang dạy cho dân Israel, và qua họ là cả nhân loại, rằng một
mối quan hệ thật sự với Thiên Chúa sẽ biến đổi cách chúng ta sống với
nhau.
Các Ngôn Sứ – Tiếng Nói Của Tình Yêu Không Mệt Mỏi
Lịch sử của dân Israel là một chuỗi những lần họ tuân giữ giao ước
và được chúc phúc, xen kẽ với những lần họ quên mất Thiên Chúa, chạy
theo các ngẫu tượng và phải chịu hậu quả. Nhưng điều đáng kinh ngạc
là, ngay cả khi dân chúng bất trung, Thiên Chúa vẫn không bao giờ bỏ
rơi họ.
Ngài đã gửi đến các ngôn sứ (như Isaia, Giêrêmia, Êdêkiel…). Họ
là những phát ngôn viên của Thiên Chúa, những người can đảm nói lên
sự thật. Họ vừa cảnh báo về hậu quả của tội lỗi, vừa loan báo về lòng
thương xót và lời hứa tha thứ của Thiên Chúa.
Các ngôn sứ liên tục nhắc nhở dân chúng rằng Thiên Chúa không
muốn những lễ vật hình thức, mà muốn một tấm lòng yêu thương, một
cuộc sống công chính. Quan trọng hơn, họ bắt đầu nói về một “Giao Ước
Mới”, một giao ước không còn được khắc trên bia đá, mà sẽ được “ghi
vào lòng” con người. Họ nói về một Đấng Cứu Thế sẽ đến, một người sẽ
chịu đau khổ thay cho tội lỗi của dân và mang lại sự chữa lành vĩnh
viễn.
Toàn bộ câu chuyện của Cựu Ước cho thấy một Thiên Chúa vô cùng
kiên nhẫn. Ngài không phải là một vị thần xa lạ, mà là một người Cha,
một người Chồng chung thủy, luôn đi bước trước để kéo dân mình trở
lại. Ngài dạy dỗ, sửa phạt, tha thứ và không ngừng hứa hẹn. Ngài đang
4
5
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

chuẩn bị cho nhân loại, qua lịch sử thăng trầm của dân Israel, để sẵn
sàng cho bước đi vĩ đại nhất, đáng kinh ngạc nhất trong hành trình gặp
gỡ của Ngài.
Chương 4: Đỉnh Cao Của Gặp Gỡ – Ngôi Lời Đã Trở Nên Người Phàm
Tạo hóa là lời thì thầm. Lương tâm là tiếng nói bên trong. Lịch sử
Israel là một lời hứa. Nhưng tất cả những điều đó, dù vĩ đại, vẫn chưa
đủ để con người có thể hiểu trọn vẹn về Thiên Chúa. Giống như việc bạn
có thể biết về một người qua những bài thơ họ viết hay những câu
chuyện người khác kể lại, nhưng bạn chỉ thật sự biết họ khi bạn gặp
mặt trực tiếp, trò chuyện và sống với họ.
Vì thế, Thiên Chúa đã thực hiện bước đi táo bạo và kỳ diệu nhất
trong tất cả: Ngài đã trở thành một con người.
Đây là trọng tâm của đức tin Kitô giáo, một sự kiện độc nhất vô
nhị trong lịch sử tôn giáo nhân loại. Thiên Chúa không chỉ gửi một thông
điệp hay một vị sứ giả. Chính Ngài đã đến. Sự kiện này được gọi là “Nhập
Thể” – Ngôi Lời (Lời của Thiên Chúa, chính là Thiên Chúa) đã trở nên
người phàm và cư ngụ giữa chúng ta. Con người đó có một cái tên:
Giêsu, quê ở Nazareth.
Tại Sao Thiên Chúa Phải Trở Thành Người?
1
.
Để Mặc Khải Chính Mình một cách Trọn Vẹn: Nếu bạn
muốn biết Thiên Chúa thực sự như thế nào, hãy nhìn vào Đức
Giêsu. Khi Đức Giêsu chữa lành người bệnh, Ngài cho thấy Thiên
Chúa là Đấng hay thương xót. Khi Ngài ăn uống với những người
bị xã hội ruồng bỏ, Ngài cho thấy Thiên Chúa yêu thương tất cả
mọi người, không trừ một ai. Khi Ngài dạy về Nước Trời qua các
dụ ngôn, Ngài cho thấy sự khôn ngoan và những giá trị của Thiên
Chúa. Đức Giêsu chính là “hình ảnh của Thiên Chúa vô hình”. Ngài
không còn là một khái niệm trừu tượng, mà là một khuôn mặt,
4
6
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

một giọng nói, một trái tim con người mà chúng ta có thể biết và
yêu mến.
2
.
Để Đồng Cảm với Thân Phận Con Người: Khi trở thành
người, Thiên Chúa đã trải qua tất cả những gì chúng ta trải qua.
Đức Giêsu đã cảm thấy đói, khát, mệt mỏi. Ngài đã có những người
bạn thân và cũng đã bị bạn bè phản bội. Ngài đã cảm nhận niềm
vui trong một tiệc cưới và nỗi đau đớn khi mất đi một người thân
yêu. Ngài đã đối mặt với cám dỗ và đã trải qua sự đau đớn tột cùng
về thể xác lẫn tinh thần. Bằng cách này, Thiên Chúa không còn là
một vị thần ở trên cao, xa lạ với nỗi đau của con người. Ngài là
một người bạn đồng hành, một người thấu hiểu trọn vẹn những
yếu đuối và khổ đau của chúng ta từ bên trong.
3
.
Để Làm Cây Cầu Nối: Như đã nói ở chương 2, có một
vực thẳm ngăn cách giữa sự thánh thiện của Thiên Chúa và sự bất
toàn, tội lỗi của con người. Con người không thể tự mình vượt qua
vực thẳm đó. Vì vậy, Đức Giêsu, Đấng vừa là Thiên Chúa thật, vừa
là người thật, đã trở thành cây cầu hoàn hảo. Là người, Ngài đại
diện cho nhân loại. Là Thiên Chúa, Ngài có thể nối kết nhân loại
với Thiên Chúa Cha.
Thập Giá – Hành Động Yêu Thương Tột Cùng
Cuộc đời của Đức Giêsu không kết thúc trong vinh quang trần thế.
Ngài đã bị chính những người mình đến để cứu từ chối, bị kết án bất
công và chịu đóng đinh trên thập giá. Đây có vẻ là một sự thất bại bi
thảm, nhưng đối với Kitô hữu, đây chính là khoảnh khắc Thiên Chúa
bày tỏ tình yêu của Ngài một cách mãnh liệt nhất.
Trên thập giá, Đức Giêsu đã gánh lấy tất cả những gì là hậu quả
của tội lỗi con người: sự đau đớn, sự tan vỡ, sự xa cách Thiên Chúa.
Ngài đã đi vào nơi tăm tối nhất của thân phận con người để mang ánh
sáng đến. Cái chết của Ngài không phải là một tai nạn, mà là một hành
động tự hiến. Đó là Thiên Chúa đang nói rằng: “Ta yêu con đến nỗi Ta
4
7
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sẵn sàng chịu đựng điều tồi tệ nhất thay cho con, để con có thể được tự
do và được hòa giải với Ta.”
Thập giá là câu trả lời của Thiên Chúa cho sự đau khổ và cái ác
trên thế giới. Ngài không loại bỏ nó bằng một phép màu từ xa, mà Ngài
bước vào giữa nó, gánh lấy nó và biến đổi nó bằng tình yêu hy sinh của
mình.
Sự Phục Sinh – Chiến Thắng Của Tình Yêu và Sự Sống
Câu chuyện không kết thúc tại ngôi mộ. Ba ngày sau khi chết, Đức
Giêsu đã sống lại. Sự Phục Sinh là lời khẳng định của Thiên Chúa Cha
rằng sự hy sinh của Đức Giêsu đã được chấp nhận. Nó là bằng chứng
cho thấy Đức Giêsu thật sự là Thiên Chúa, bởi vì chỉ có Thiên Chúa mới
có quyền năng trên sự sống và sự chết.
Sự Phục Sinh không chỉ là một sự kiện trong quá khứ. Nó mang
lại niềm hy vọng cho tất cả chúng ta. Nó chứng minh rằng tình yêu
mạnh hơn hận thù, sự sống mạnh hơn sự chết, và ánh sáng sẽ chiến
thắng bóng tối. Nó mở ra cho con người một con đường đến với sự sống
mới, một sự sống không bị giới hạn bởi tội lỗi và cái chết, một sự sống
vĩnh cửu trong mối quan hệ với Thiên Chúa.
Qua con người Giêsu, Thiên Chúa không còn im lặng. Ngài đã nói
lời yêu thương cuối cùng và trọn vẹn nhất. Ngài đã đi bước trước, không
chỉ đi một quãng đường, mà đi hết cả hành trình, đến tận cùng của thân
phận con người, để tìm kiếm và cứu lấy chúng ta.
Chương 5: Lời Mời Gọi Vẫn Tiếp Diễn – Chúa Thánh Thần và Hội
Thánh
Sau khi Đức Giêsu sống lại và về trời, hành trình chủ động gặp gỡ
con người của Thiên Chúa có kết thúc không? Có phải Ngài lại trở nên
xa cách và im lặng? Câu trả lời là không. Cuộc gặp gỡ giờ đây bước sang
4
8
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

một giai đoạn mới, một giai đoạn thân mật và cá vị hơn, qua sự hiện
diện của Chúa Thánh Thần và cộng đoàn những người tin, được gọi là
Hội Thánh (hay Giáo Hội).
Chúa Thánh Thần – Sự Hiện Diện Nội Tại của Thiên Chúa
Trước khi về trời, Đức Giêsu đã hứa với các môn đệ: “Thầy sẽ không
để anh em mồ côi… Thầy sẽ xin Chúa Cha, và Người sẽ ban cho anh em
một Đấng Bảo Trợ khác đến ở với anh em luôn mãi.” Đấng Bảo Trợ đó
chính là Chúa Thánh Thần, là Ngôi Ba Thiên Chúa, là chính Thiên Chúa
hiện diện và hoạt động trong thế giới và trong lòng mỗi người tin.
Nếu Đức Giêsu là sự mặc khải của Thiên Chúa ở bên ngoài, thì
Chúa Thánh Thần là sự hiện diện của Thiên Chúa ở bên trong. Ngài hoạt
động một cách thầm lặng nhưng mạnh mẽ:
1
.
Ngài làm cho chúng ta nhận biết Đức Giêsu: Chính
Chúa Thánh Thần mở lòng trí chúng ta để chúng ta có thể hiểu và
tin vào câu chuyện của Đức Giêsu. Không có Ngài, câu chuyện về
một người chết trên thập giá rồi sống lại có thể chỉ là một huyền
thoại. Nhưng nhờ Ngài, nó trở thành một sự thật sống động và đầy
quyền năng biến đổi cuộc đời chúng ta.
2
.
Ngài hướng dẫn chúng ta: Chúa Thánh Thần được ví
như một người Thầy nội tâm, một tiếng nói dịu dàng nhắc nhở
chúng ta về những lời dạy của Đức Giêsu, giúp chúng ta phân định
điều đúng sai, và hướng dẫn chúng ta trên con đường làm môn đệ.
3
.
Ngài ban sức mạnh để sống đời sống mới: Chúng ta
đã nói về sự yếu đuối của con người, về việc biết điều đúng nhưng
không làm được. Chúa Thánh Thần ban cho chúng ta sức mạnh
siêu nhiên để yêu thương, tha thứ, kiên nhẫn và sống một cuộc đời
làm đẹp lòng Thiên Chúa. Ngài biến đổi chúng ta từ bên trong, giúp
chúng ta ngày càng trở nên giống Đức Giêsu hơn.
4
9
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4
.
Ngài là nguồn an ủi và hy vọng: Trong những lúc đau
khổ, hoang mang, chính Chúa Thánh Thần là Đấng an ủi, mang
lại bình an sâu thẳm và nhắc nhở chúng ta rằng chúng ta không
bao giờ đơn độc, rằng Thiên Chúa luôn ở cùng.
Sự hiện diện của Chúa Thánh Thần là bằng chứng cho thấy Thiên
Chúa vẫn đang tiếp tục đi bước trước. Ngài không chỉ đến gặp gỡ nhân
loại trong một thời điểm lịch sử, mà Ngài muốn đến và “ở lại” trong trái
tim của từng cá nhân.
Hội Thánh – Gia Đình của Thiên Chúa trên trần gian
Thiên Chúa không chỉ muốn có một mối quan hệ riêng lẻ với từng
người. Ngài muốn quy tụ tất cả những người tin vào Ngài thành một gia
đình, một cộng đoàn. Đó là ý nghĩa của Hội Thánh.
Hội Thánh không phải là một tòa nhà hay một tổ chức hoàn hảo.
Nó được tạo nên bởi những con người bất toàn, yếu đuối và tội lỗi. Lịch
sử Hội Thánh cũng có những trang sử đen tối. Tuy nhiên, bất chấp
những yếu đuối của con người, Hội Thánh vẫn là công cụ mà Thiên Chúa
chọn để tiếp tục công trình của Ngài trên thế gian:
1
.
Là nơi Lời Chúa được loan báo: Qua các bài đọc Kinh
Thánh, các bài giảng, Hội Thánh tiếp tục kể lại câu chuyện tình
yêu của Thiên Chúa cho mỗi thế hệ. Đó là nơi chúng ta được học
hỏi và đào sâu về đức tin của mình.
2
.
Là nơi con người gặp gỡ Thiên Chúa qua các Bí tích:
Các Bí tích (như Phép Rửa, Thánh Thể…) là những dấu chỉ hữu
hình mà qua đó, Thiên Chúa ban tặng ân sủng vô hình của Ngài.
Ví dụ, trong Bí tích Thánh Thể, người Công giáo tin rằng chính Đức
Giêsu hiện diện một cách thực sự qua hình bánh và rượu, để nuôi
dưỡng đời sống tâm linh của họ.
3
.
Là một cộng đoàn yêu thương và nâng đỡ: Lý tưởng
nhất, Hội Thánh là nơi con người có thể trải nghiệm tình yêu của
5
0
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Thiên Chúa qua tình yêu thương của anh chị em mình. Đó là nơi
người ta tìm thấy sự chấp nhận, sự tha thứ, sự khích lệ và sự giúp
đỡ trong những lúc khó khăn. Dù thực tế đôi khi không được như
vậy, nhưng đó vẫn là ơn gọi và sứ mệnh mà Thiên Chúa trao cho
cộng đoàn của Ngài.
Qua Chúa Thánh Thần và Hội Thánh, lời mời gọi của Thiên Chúa
không còn là một sự kiện trong quá khứ, mà là một thực tại sống động
hôm nay. Ngài vẫn đang tích cực tìm kiếm, mời gọi, hướng dẫn và biến
đổi cuộc đời của những ai mở lòng ra với Ngài.
Chương 6: Lời Mời Gọi Cá Nhân – Giờ Đến Lượt Bạn Đáp Lời
Chúng ta đã đi qua một hành trình dài: từ những lời thì thầm của
Thiên Chúa trong vũ trụ, tiếng nói của lương tâm, lời hứa qua dân Israel,
đến đỉnh cao là cuộc đời, cái chết và sự phục sinh của Đức Giêsu, và cuối
cùng là sự hiện diện liên tục của Ngài qua Chúa Thánh Thần và Hội
Thánh.
Toàn bộ câu chuyện này cho thấy một sự thật nhất quán: Thiên
Chúa là Đấng đi bước trước. Ngài là người khởi xướng. Ngài là người tìm
kiếm. Tình yêu của Ngài không phải là một tình yêu thụ động, chờ đợi
chúng ta vươn tới, mà là một tình yêu chủ động, đi xuống, thậm chí đến
tận cùng để gặp gỡ chúng ta ngay tại nơi chúng ta đang đứng, với tất cả
sự bất toàn và yếu đuối của mình.
Bây giờ, câu chuyện đã được kể. Lời mời đã được ngỏ. Quả bóng
giờ đây đang ở trong sân của bạn.
Thiên Chúa Tôn Trọng Tự Do của Bạn
Điều quan trọng cần nhấn mạnh là mặc dù Thiên Chúa chủ động
trong việc tìm kiếm, Ngài không bao giờ ép buộc. Tình yêu đích thực
luôn đòi hỏi sự tự do. Ngài đã làm mọi thứ có thể để bày tỏ trái tim của
5
1
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ngài cho bạn, nhưng Ngài sẽ đứng ở cửa và gõ, chờ đợi bạn tự nguyện
mở ra.
Ngài sẽ không phá cửa để vào. Bởi vì một mối quan hệ bị ép buộc
không còn là một mối quan hệ yêu thương. Ngài khao khát một sự đáp
lại tự do từ chính trái tim bạn.
Đáp Lời Không Phải là Trở Nên Hoàn Hảo
Nhiều người nghĩ rằng: “Tôi chưa đủ tốt để đến với Chúa. Tôi phải
sửa đổi bản thân, bỏ hết những thói hư tật xấu này đã rồi mới dám nghĩ
đến chuyện tâm linh.”
Đây là một trong những hiểu lầm lớn nhất. Kitô giáo không phải
là lời mời gọi những người “tốt” đến với Chúa. Nó là lời mời gọi tất cả
mọi người, đặc biệt là những người nhận biết mình yếu đuối và cần được
giúp đỡ, đến để được Chúa biến đổi.
Bạn không cần phải “dọn dẹp nhà cửa” sạch sẽ trước khi mời chủ
nhà vào. Bạn mời chủ nhà vào chính để Ngài giúp bạn dọn dẹp. Cũng
vậy, bạn đến với Thiên Chúa không phải vì bạn đã hoàn hảo, mà vì bạn
tin rằng Ngài có thể làm cho bạn trở nên tốt hơn. Bước đầu tiên không
phải là sự hoàn hảo, mà là sự khiêm tốn thừa nhận rằng bạn cần Ngài.
Vậy, Đáp Lời Có Nghĩa là Gì?
Nó có thể bắt đầu bằng những bước rất đơn giản:
1
.
Suy ngẫm (Contemplation): Dành thời gian yên tĩnh
để suy nghĩ về những điều bạn đã đọc. Nhìn lại cuộc đời mình. Bạn
có thấy những dấu vết của sự tìm kiếm từ Thiên Chúa không? Có
những khoảnh khắc nào bạn cảm thấy Ngài ở gần không?
2
.
Thừa nhận (Acknowledgement): Thừa nhận một cách
trung thực với chính mình và với Thiên Chúa về tình trạng của
bạn. Thừa nhận những khao khát, những nỗi sợ, những thất bại
5
2
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

và cả những tội lỗi của mình. Thừa nhận rằng bạn không thể tự
cứu mình và bạn cần một Đấng Cứu Độ.
3
.
Tin Tưởng (Faith): Đây là bước cốt lõi. Tin tưởng không
chỉ là tin rằng Thiên Chúa tồn tại, mà là đặt niềm tin của bạn vào
những gì Đức Giêsu đã làm cho bạn. Tin rằng cái chết của Ngài
trên thập giá có đủ quyền năng để tha thứ tội lỗi của bạn, và sự
phục sinh của Ngài có đủ quyền năng để ban cho bạn một sự sống
mới. Đây là hành động phó thác cuộc đời mình cho sự chăm sóc
yêu thương của Ngài.
4
.
Trò Chuyện (Prayer): Cầu nguyện đơn giản là nói
chuyện với Thiên Chúa. Không cần những lời lẽ hoa mỹ. Hãy nói
chuyện với Ngài như nói với một người Cha, một người Bạn. Hãy
nói cho Ngài nghe những suy nghĩ, những cảm xúc, những lo lắng
của bạn. Hãy cảm ơn Ngài về những món quà Ngài đã ban. Hãy
xin Ngài hướng dẫn và giúp đỡ. Cầu nguyện là hơi thở của mối
quan hệ với Thiên Chúa.
Hành Trình Mới Bắt Đầu
Đáp lời mời gọi của Thiên Chúa không phải là điểm kết thúc, mà
là điểm khởi đầu của một cuộc phiêu lưu kỳ thú nhất trong cuộc đời. Đó
là hành trình học cách yêu thương, được chữa lành, tìm thấy mục đích
và sống một cuộc đời trọn vẹn trong mối quan hệ với Đấng đã tạo ra bạn
và yêu thương bạn vô điều kiện.
Sẽ có những lúc vui mừng, những lúc khó khăn, những lúc bạn
cảm thấy Chúa thật gần và những lúc bạn cảm thấy hoài nghi. Nhưng
một khi bạn đã đặt tay mình vào bàn tay của Ngài, bạn có thể tin chắc
rằng Ngài sẽ không bao giờ buông ra. Bởi vì, như chúng ta đã thấy từ
đầu, Ngài chính là Đấng đã đi bước trước để tìm kiếm bạn.
Lời Kết
5
3
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúng ta đã cùng nhau đi qua một câu chuyện – câu chuyện vĩ đại
nhất từng được kể. Đó không phải là câu chuyện về con người anh hùng
đi tìm một vị thần xa xôi, mà là câu chuyện về một Thiên Chúa đầy yêu
thương, đã không quản ngại làm mọi cách để tìm kiếm những đứa con
lạc lối của mình.
Ngài đã nói qua sự hùng vĩ của tinh tú, qua trật tự của vạn vật.
Ngài đã nói qua tiếng nói thầm lặng của lương tâm trong mỗi trái tim.
Ngài đã kiên nhẫn dạy dỗ một dân tộc qua bao thăng trầm của lịch sử.
Và cuối cùng, Ngài đã nói lời quyết định và trọn vẹn nhất qua chính Con
Một của mình, Đức Giêsu Kitô, Đấng đã sống, đã chết và đã sống lại vì
chúng ta.
Ngài vẫn đang tiếp tục nói hôm nay, qua hơi thở của Chúa Thánh
Thần trong tâm hồn bạn, qua cộng đoàn những người tin, và qua chính
những trang viết này.
Thiên Chúa không im lặng. Ngài chưa bao giờ im lặng.
Câu hỏi cuối cùng không còn là “Thiên Chúa ở đâu?” hay “Tại sao
Ngài im lặng?”. Câu hỏi bây giờ là: “Tôi có sẵn sàng lắng nghe và đáp
lời không?”
Cánh cửa đang mở. Lời mời vẫn còn đó. Hành trình gặp gỡ của tình
yêu đang chờ đợi quyết định của bạn.
•
Lịch sử cứu độ: Câu chuyện tình yêu của Thiên Chúa
với dân tộc Israel qua các tổ phụ (Abraham, Môsê), các ngôn sứ.
5
4
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Lịch Sử Cứu Độ: Câu Chuyện Tình Yêu Của Thiên Chúa Với Dân Tộc Israel
Lời Mở Đầu – Một Câu Chuyện Tình Yêu Vượt Thời Gian
Nếu có ai đó hỏi bạn Kinh Thánh nói về điều gì, có lẽ bạn sẽ nghĩ
đến những luật lệ phức tạp, những trận chiến xa xưa, hay những câu
chuyện cổ tích khó tin. Nhưng nếu chúng ta gạt bỏ những định kiến ban
đầu và nhìn vào trọng tâm của nó, Kinh Thánh thực chất là một câu
chuyện tình yêu vĩ đại. Đó là câu chuyện về một Thiên Chúa luôn khao
khát nối lại mối dây thân tình với con người, những tạo vật do chính
Ngài yêu thương dựng nên.
Câu chuyện này được gọi là Lịch sử cứu độ. “Cứu độ” là một từ
ngữ to lớn, nhưng về bản chất, nó có nghĩa là giải cứu, chữa lành và
đưa trở về. Lịch sử cứu độ chính là biên niên sử về kế hoạch yêu thương
của Thiên Chúa nhằm giải cứu con người khỏi sự xa cách, khỏi nỗi cô
đơn và sự đổ vỡ do chính con người gây ra, để đưa họ trở về trong vòng
tay yêu thương của Ngài.
Hai nhân vật chính trong câu chuyện này là:
1
.
Thiên Chúa: Đấng Sáng Tạo toàn năng, nhưng lại được
mặc khải không phải như một vị vua độc đoán xa vời, mà là một
người Cha, một người Bạn, một người Yêu đầy đam mê, kiên nhẫn
và luôn là người đi bước trước.
2
.
Nhân loại: Được đại diện bởi một dân tộc nhỏ bé tên là
Israel. Họ không phải là dân tộc tài giỏi nhất, hùng mạnh nhất
hay đạo đức nhất. Việc Thiên Chúa chọn họ cho thấy một điều căn
bản: tình yêu của Ngài là một món quà nhưng không, một sự lựa
chọn nhưng không dựa trên công trạng.
Bối cảnh của câu chuyện là một thế giới đã dần quên đi Đấng Tạo
Hóa của mình. Con người thờ lạy những thứ do tay mình làm ra – tiền
tài, quyền lực, ngẫu tượng – và sống trong sự bối rối về mục đích và ý
5
5
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nghĩa cuộc đời. Giữa bối cảnh đó, Thiên Chúa đã không bỏ cuộc. Thay
vì ép buộc, Ngài đã chọn một con đường khác: con đường của tình yêu.
Ngài quyết định bắt đầu một mối tương quan mật thiết với một người,
rồi qua người đó đến một gia đình, một dân tộc, và cuối cùng, qua dân
tộc đó, Ngài muốn ngỏ lời với toàn thể nhân loại.
Hành trình mà chúng ta sắp khám phá không phải là một con
đường bằng phẳng. Nó đầy những khúc quanh, những lần vấp ngã,
những khoảnh khắc cảm động của sự trung thành và cả những bi kịch
của sự phản bội. Nhưng xuyên suốt tất cả, có một sợi chỉ đỏ không bao
giờ đứt: đó là lòng trung tín của Thiên Chúa. Ngài không bao giờ từ bỏ
lời hứa của mình, không bao giờ ngừng yêu thương, ngay cả khi tình
yêu của Ngài không được đáp lại.
Mời bạn cùng tôi bước vào chương đầu tiên của câu chuyện tình
yêu này, nơi Thiên Chúa ngỏ lời với một người đàn ông bình thường tên
là Abraham, và từ đó, thay đổi dòng chảy của lịch sử nhân loại mãi mãi.
Khởi Đầu Mối Tình – Lời Hứa Với Abraham
Câu chuyện tình yêu của chúng ta không bắt đầu bằng một tiếng
sét ái tình long trời lở đất, mà bằng một lời mời gọi nhẹ nhàng trong
thinh lặng. Vào khoảng 4000 năm trước, tại một vùng đất tên là Ur,
thuộc Lưỡng Hà (Iraq ngày nay), có một người đàn ông tên là Abraham.
Ông sống trong một xã hội đa thần, nơi người ta thờ cúng vô số các vị
thần của mặt trời, mặt trăng, sông ngòi và mùa màng. Abraham, giống
như mọi người xung quanh, có một cuộc sống bình thường.
Thế nhưng, một điều phi thường đã xảy ra. Thiên Chúa, Đấng Tạo
Hóa vô hình và duy nhất, đã lên tiếng. Ngài đã chọn ngỏ lời với
Abraham. Đây là một hành động mang tính cách mạng. Thiên Chúa
không hiện ra trong đền thờ nguy nga hay qua lời phán của các bậc vua
chúa. Ngài nói chuyện trực tiếp với một cá nhân, một người chăn chiên
5
6
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

du mục. Đây chính là bản chất của tình yêu: một tình yêu mang tính cá
vị, trực tiếp và thân mật.
Lời mời gọi của Thiên Chúa dành cho Abraham thật táo bạo: “Hãy
rời bỏ quê hương, họ hàng và nhà cha ngươi, mà đi đến đất Ta sẽ chỉ
cho ngươi. Ta sẽ làm cho ngươi thành một dân lớn, sẽ chúc phúc cho
ngươi. Ta sẽ cho tên tuổi ngươi được lẫy lừng, và ngươi sẽ là một mối
phúc lành.” (Sáng thế ký 12:1-2).
Hãy thử đặt mình vào vị trí của Abraham. Ông được yêu cầu từ bỏ
mọi thứ quen thuộc, mọi sự an toàn – gia đình, văn hóa, quê hương –
để đi theo một tiếng gọi vô hình đến một nơi vô định. Đó là một canh
bạc của cuộc đời. Nhưng lời mời gọi này không chỉ là một mệnh lệnh,
nó còn đi kèm một lời hứa, hay đúng hơn là một Giao Ước.
Trong văn hóa cổ đại, “giao ước” (covenant) không phải là một hợp
đồng kinh doanh. Nó là một cam kết thiêng liêng, một lời thề nguyền
mang tính sống còn, giống như lời thề trong hôn nhân. Khi Thiên Chúa
lập giao ước với Abraham, Ngài đang nói rằng: “Ta sẽ là Thiên Chúa của
ngươi và con cháu ngươi. Ta sẽ ràng buộc chính mình với ngươi. Vận
mệnh của ngươi cũng là vận mệnh của Ta.”
Lời hứa của Thiên Chúa bao gồm ba phần chính:
1
.
Một vùng đất: Miền đất hứa Canaan, nơi dân tộc của
ông sẽ được an cư.
Một dòng dõi đông đúc: Ông bà đã già và không có
2
.
con, nhưng Thiên Chúa hứa sẽ cho ông một dòng dõi đông như sao
trên trời, cát dưới biển.
3
.
Trở thành nguồn phúc lành cho muôn dân: Đây là
điểm mấu chốt. Tình yêu của Thiên Chúa dành cho Abraham và
con cháu ông không phải là một tình yêu ích kỷ, độc quyền. Ngài
chọn một dân tộc không phải để loại trừ những dân tộc khác, mà
là để qua họ, tình yêu và phúc lành của Ngài có thể lan tỏa đến
5
7
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

toàn thể nhân loại. Israel được chọn để trở thành “ánh sáng cho
muôn dân”.
Phản ứng của Abraham trước lời mời gọi này là gì? Đó là đức tin.
Ông đã tin. Ông không hiểu hết mọi chuyện, ông không thấy trước được
tương lai, nhưng ông đã tin vào Đấng đã ngỏ lời với ông. Ông đã “ra đi
mà không biết mình đi đâu” (Do Thái 11:8). Đức tin của Abraham không
phải là sự hiểu biết về trí tuệ, mà là sự tín thác của con tim. Đó là nền
tảng của mọi mối quan hệ tình yêu. Bạn không thể yêu một người mà
bạn không tin tưởng.
Thử Thách Của Lòng Tin
Mối tình nào cũng cần có thử thách để trở nên sâu sắc và bền chặt.
Mối tương quan giữa Thiên Chúa và Abraham cũng không ngoại lệ. Lời
hứa về một đứa con nối dõi dường như vẫn còn xa vời. Vợ ông, bà Sara,
đã lớn tuổi và không thể sinh con. Họ đã chờ đợi suốt nhiều năm. Sự
chờ đợi này là một phép thử đức tin khắc nghiệt. Liệu Thiên Chúa có
thật sự giữ lời?
Trong khoảnh khắc yếu lòng, Abraham và Sara đã cố gắng tự mình
thực hiện lời hứa bằng cách cho Abraham ăn ở với nữ tỳ Ai Cập là Hagar,
và người này đã sinh ra một người con trai tên là Ishmael. Hành động
này cho thấy sự thiếu kiên nhẫn và cố gắng kiểm soát kế hoạch của
Thiên Chúa. Nhưng Thiên Chúa không vì thế mà từ bỏ giao ước của
mình. Ngài nhắc lại lời hứa, và cuối cùng, khi Abraham 100 tuổi và Sara
9
0 tuổi, điều không thể đã xảy ra: bà Sara đã hạ sinh một người con
trai, và họ đặt tên cậu là Isaac, có nghĩa là “tiếng cười”. Isaac chính là
đứa con của lời hứa, là bằng chứng sống động cho thấy Thiên Chúa luôn
trung tín.
Tuy nhiên, thử thách lớn nhất vẫn còn ở phía trước. Khi Isaac đã
là một chàng thiếu niên, Thiên Chúa lại ngỏ lời với Abraham một lần
nữa, với một yêu cầu dường như không thể hiểu nổi: “Hãy đem con của
5
8
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ngươi, đứa con một yêu dấu của ngươi là Isaac, và đi đến xứ Moriah, ở
đó ngươi hãy dâng nó làm của lễ toàn thiêu.” (Sáng thế ký 22:2).
Yêu cầu này thật kinh khủng và dường như đi ngược lại với chính
bản chất của Thiên Chúa yêu thương. Tại sao Thiên Chúa lại đòi lại món
quà quý giá nhất mà Ngài đã ban tặng? Đây là đỉnh điểm của thử thách
đức tin. Nó không chỉ đòi hỏi Abraham phải từ bỏ đứa con mình yêu
thương, mà còn phải từ bỏ cả sự hiểu biết của mình về Thiên Chúa. Ông
phải tin tưởng rằng, ngay cả trong hành động dường như phi lý này,
Thiên Chúa vẫn là Đấng tốt lành và trung tín.
Và một lần nữa, Abraham đã vâng phục. Ông đưa Isaac lên núi,
chuẩn bị dâng tế. Nhưng ngay khi ông giơ dao lên, một thiên sứ của
Thiên Chúa đã cản ông lại. Thiên Chúa không bao giờ muốn Abraham
giết con mình. Ngài chỉ muốn thử thách lòng tin và sự phó thác tuyệt
đối của ông. Ngài muốn biết rằng, đối với Abraham, Đấng ban quà có
quan trọng hơn chính món quà hay không.
Câu chuyện này không phải để ca ngợi việc sát tế trẻ em, mà để
cho thấy một chân lý sâu sắc về tình yêu và đức tin. Tình yêu đích thực
đòi hỏi sự phó thác hoàn toàn. Abraham đã chứng minh rằng ông yêu
mến và tin tưởng Thiên Chúa trên hết mọi sự. Qua thử thách này, giao
ước giữa họ đã được đóng ấn một cách sâu sắc nhất. Thiên Chúa đã thấy
được lòng trung thành của người bạn mình, và từ đó, kế hoạch cứu độ
của Ngài tiếp tục được thực hiện qua dòng dõi của Isaac.
Câu chuyện của Abraham là chương mở đầu cho thấy cách Thiên
Chúa hành động: Ngài khởi xướng, Ngài hứa hẹn, Ngài thử thách và
Ngài luôn trung tín. Ngài không cần những người hoàn hảo, Ngài chỉ
cần những trái tim sẵn sàng tin tưởng và bước đi với Ngài.
Tình Yêu Giải Phóng – Môsê Và Cuộc Vượt Qua
5
9
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nhiều thế kỷ trôi qua sau thời Abraham. Dòng dõi của ông, qua
Isaac và cháu nội là Jacob (sau được Thiên Chúa đổi tên thành Israel),
đã trở thành một dân tộc lớn. Nhưng giờ đây, họ không còn sống tự do
trên miền đất hứa nữa. Do một nạn đói, họ đã di cư sang Ai Cập. Ban
đầu, họ được chào đón, nhưng thời gian qua đi, một vị Pharaoh mới lên
ngôi đã lo sợ trước số lượng ngày càng đông của người Israel. Ông ta
biến họ thành nô lệ.
Suốt 400 năm, dân Israel phải sống trong cảnh lầm than. Họ phải
lao động khổ sai, bị đánh đập, và con cái họ bị sát hại. Họ gần như đã
quên mất lời hứa mà Thiên Chúa đã ký kết với tổ phụ Abraham. Họ chỉ
còn biết cất lên tiếng kêu than trong tuyệt vọng.
Nhưng Thiên Chúa đã không quên. Ngài đã nghe thấy tiếng rên
xiết của dân Ngài. Lời giao ước năm xưa vẫn còn đó. Tình yêu của Thiên
Chúa không phải là một tình yêu thụ động. Khi người mình yêu thương
đang phải chịu đau khổ, tình yêu đó sẽ hành động.
Và Thiên Chúa đã hành động bằng cách chọn một người không ai
ngờ tới: Môsê (Moses). Môsê là một người Israel, nhưng lại được chính
con gái Pharaoh cứu sống khỏi cuộc thảm sát trẻ sơ sinh và nuôi dưỡng
trong cung điện hoàng gia. Ông có một cuộc sống vương giả. Tuy nhiên,
một ngày nọ, vì bảo vệ một người nô lệ đồng hương, ông đã giết một tên
cai Ai Cập và phải trốn chạy vào sa mạc, sống cuộc đời của một người
chăn chiên. Ông đã trở thành một kẻ vô danh, một người thất bại.
Chính lúc này, khi Môsê không còn gì để tự hào, Thiên Chúa đã
hiện ra với ông qua một bụi gai bốc cháy mà không tàn. Thiên Chúa đã
tự giới thiệu mình: “Ta là Thiên Chúa của cha ngươi, Thiên Chúa của
Abraham, Thiên Chúa của Isaac, Thiên Chúa của Jacob… Ta đã thấy rõ
cảnh khổ cực của dân Ta bên Ai Cập, Ta đã nghe tiếng chúng kêu than…
Ta xuống để giải thoát chúng.” (Xuất hành 3:6-8).
6
0
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Thiên Chúa giao cho Môsê một nhiệm vụ vĩ đại: quay trở lại Ai Cập
và dẫn dắt dân Israel ra khỏi kiếp nô lệ. Môsê đã sợ hãi. Ông viện đủ lý
do: ông không có tài ăn nói, ông chỉ là một người bình thường, không
ai tin ông. Nhưng Thiên Chúa đã trấn an ông: “Ta sẽ ở với ngươi.” Đây
là lời hứa bảo chứng cho mọi sứ mệnh. Sức mạnh không đến từ Môsê,
mà đến từ Thiên Chúa, Đấng ở cùng ông.
Cuộc đối đầu giữa Môsê và Pharaoh là một cuộc chiến không cân
sức. Một bên là đế chế hùng mạnh nhất thế giới lúc bấy giờ, một bên là
hai anh em già không một tấc sắt trong tay. Nhưng thực chất, đây là
cuộc đối đầu giữa Thiên Chúa của Israel và các thần linh của Ai Cập.
Qua 10 tai vạ giáng xuống Ai Cập, Thiên Chúa đã cho thấy quyền năng
của Ngài vượt trên mọi quyền lực trần thế và mọi ngẫu tượng. Những
tai vạ này không phải là những hành động trả thù mù quáng, mà là
những đòn phán xét có chủ đích nhằm bẻ gãy sự kiêu ngạo của Pharaoh
và buộc ông phải “để cho dân Ta đi”.
Giao Ước Tại Núi Sinai – Luật Lệ Của Tình Yêu
Đỉnh điểm của cuộc giải phóng là đêm Vượt Qua. Thiên Chúa
truyền cho dân Israel ghi dấu trên cửa nhà bằng máu của một con chiên.
Đêm đó, thiên sứ của Thiên Chúa đi ngang qua và tất cả các con trai đầu
lòng của người Ai Cập đều chết, nhưng những ngôi nhà có dấu máu
chiên thì được an toàn “vượt qua”. Biến cố kinh hoàng này cuối cùng đã
khuất phục được Pharaoh. Ông ta đã để cho dân Israel ra đi.
Cuộc ra đi này – được gọi là cuộc Xuất Hành – là biến cố nền tảng
trong đức tin của Israel. Đó là khoảnh khắc Thiên Chúa chứng tỏ tình
yêu giải phóng của Ngài một cách mạnh mẽ nhất. Ngài đã cứu dân Ngài
khỏi ách nô lệ, không phải vì họ xứng đáng, mà hoàn toàn vì tình yêu
và lòng trung tín với lời hứa. Cuộc Vượt Qua Biển Đỏ, khi Thiên Chúa rẽ
nước cho dân đi qua an toàn và nhấn chìm quân đội Pharaoh, đã đóng
ấn cho sự giải phóng này. Dân Israel giờ đây đã được tự do.
6
1
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nhưng tự do để làm gì? Tự do không chỉ là thoát khỏi cái gì đó (nô
lệ), mà còn là tự do để hướng tới cái gì đó (một mối tương quan). Sau
khi được giải phóng, Thiên Chúa đã dẫn dân Israel đến chân núi Sinai.
Tại đây, Ngài đã thiết lập một giao ước mới với toàn thể dân tộc, một sự
nối dài và đào sâu giao ước với Abraham. Ngài tuyên bố: “Nếu các ngươi
thực sự nghe tiếng Ta và giữ giao ước của Ta, thì giữa hết mọi dân, các
ngươi sẽ là sở hữu riêng của Ta… một vương quốc tư tế, một dân thánh.”
(Xuất hành 19:5-6).
Và để hướng dẫn họ cách sống trong mối tương quan giao ước này,
Thiên Chúa đã ban cho họ Mười Điều Răn và các luật lệ khác.
Nhiều người ngày nay nhìn vào luật lệ trong Kinh Thánh và cảm
thấy đó là một gánh nặng, một sự ràng buộc. Nhưng đối với dân Israel,
những luật lệ này là một món quà của tình yêu. Chúng không phải là
những điều kiện để giành được tình yêu của Thiên Chúa, mà là những
chỉ dẫn để sống trong tình yêu đó. Thiên Chúa đã yêu thương và giải
phóng họ trước. Luật lệ chỉ là câu trả lời cho câu hỏi: “Một dân tộc đã
được Thiên Chúa yêu thương và giải phóng thì nên sống với nhau và với
Thiên Chúa như thế nào?”
Mười Điều Răn có thể được chia làm hai phần:
•
Ba điều răn đầu tiên: Hướng dẫn mối quan hệ với
Thiên Chúa (thờ phượng một mình Ngài, tôn kính danh Ngài, giữ
ngày nghỉ để nhớ về Ngài). Giống như trong một mối tình, điều
quan trọng nhất là sự chung thủy và dành thời gian cho người
mình yêu.
•
Bảy điều răn sau: Hướng dẫn mối quan hệ với tha
nhân (thảo kính cha mẹ, không giết người, không ngoại tình,
không trộm cắp, không làm chứng gian, không ham muốn của cải
hay vợ chồng người khác). Tình yêu đích thực với Thiên Chúa phải
được thể hiện qua tình yêu thương và sự tôn trọng đối với những
người xung quanh, những người cũng là con cái của Ngài.
6
2
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Giao ước Sinai là “lễ cưới” giữa Thiên Chúa và dân Israel. Ngài là
phu quân trung tín, và Israel là hiền thê được mời gọi đáp lại bằng lòng
trung thành và yêu mến. Luật lệ chính là những nguyên tắc để giữ cho
cuộc “hôn nhân” này được hạnh phúc và bền vững. Nhưng cũng như
nhiều cuộc hôn nhân khác, hành trình phía trước của họ sẽ đầy thử
thách và không thiếu những lần bất trung.
Thử Thách Tình Yêu – Đất Hứa Và Sự Bất Trung
Sau khi giao ước được ký kết tại Sinai, dân Israel bắt đầu hành
trình tiến vào Đất Hứa, vùng đất mà Thiên Chúa đã hứa với tổ phụ
Abraham. Đây được cho là một hành trình ngắn, nhưng cuối cùng nó lại
kéo dài suốt 40 năm trong sa mạc. Tại sao lại như vậy?
Sa mạc trở thành một nơi thử thách và thanh luyện. Vừa thoát
khỏi kiếp nô lệ, dân Israel vẫn mang trong mình tâm lý của người nô lệ:
sợ hãi, hay kêu ca, thiếu lòng tin và dễ dàng nản lòng. Khi đối mặt với
khó khăn – thiếu nước, thiếu thức ăn, sợ hãi các dân tộc khác – họ đã
liên tục cằn nhằn, oán trách Môsê và cả Thiên Chúa. Họ thậm chí còn
đòi quay trở lại Ai Cập, thà làm nô lệ mà có “nồi thịt” còn hơn là đi theo
một Thiên Chúa vô hình trong sa mạc.
Ngay tại chân núi Sinai, khi Môsê đang ở trên núi nhận lãnh luật
pháp, dân chúng ở dưới đã mất kiên nhẫn. Họ đúc một con bò vàng và
thờ lạy nó, vi phạm điều răn quan trọng nhất chỉ vài ngày sau khi đã
thề hứa tuân giữ. Đây là hành động “ngoại tình” đầu tiên trong giao ước,
một sự phản bội đau đớn.
Phản ứng của Thiên Chúa trước sự bất trung này cho thấy hai khía
cạnh trong tình yêu của Ngài:
1
.
Sự thánh thiện và công chính: Tội lỗi không thể bị
xem nhẹ. Sự bất trung phá vỡ mối quan hệ và có những hậu quả
6
3
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

của nó. Thiên Chúa đã nổi giận, vì tình yêu đích thực không thể
dửng dưng trước sự phản bội.
2
.
Lòng thương xót và tha thứ: Dù giận dữ, nhưng tình
yêu của Thiên Chúa lớn hơn. Ngài đã không hủy diệt dân tộc như
Ngài có thể đã làm. Qua lời chuyển cầu của Môsê, Ngài đã tha thứ
và cho họ một cơ hội mới. Ngài tiếp tục đồng hành với họ, ban cho
họ manna từ trời để ăn và nước từ tảng đá để uống. Tình yêu của
Ngài kiên nhẫn hơn sự yếu đuối của con người.
Cuối cùng, một thế hệ mới, những người sinh ra trong tự do, đã
được tiến vào Đất Hứa. Đây là sự hoàn thành một phần quan trọng trong
lời hứa của Thiên Chúa. Vùng đất này là một món quà, một không gian
để dân Israel có thể sống theo giao ước và trở thành một xã hội công
bằng, thánh thiện, làm chứng cho Thiên Chúa giữa các dân tộc.
Tuy nhiên, bi kịch của sự bất trung vẫn tiếp diễn. Sau khi định cư
ở Đất Hứa, dân Israel lại nhanh chóng quên đi Thiên Chúa, Đấng đã giải
thoát họ. Họ bị cuốn hút bởi lối sống và các vị thần của những dân tộc
xung quanh, những vị thần của sự phì nhiêu, của chiến tranh, của
những nghi lễ hấp dẫn.
Thời kỳ các Thủ Lãnh (thường được gọi là các Quan Xét) cho thấy
một chu kỳ lặp đi lặp lại một cách đáng buồn:
1
.
Dân Israel phạm tội: Họ bỏ Thiên Chúa và chạy theo
các ngẫu tượng.
Thiên Chúa để họ chịu hậu quả: Họ bị các dân tộc lân
bang áp bức.
Dân chúng kêu than: Trong đau khổ, họ nhớ đến Thiên
Chúa và kêu cứu.
Thiên Chúa ra tay cứu giúp: Ngài chạnh lòng thương
và sai một vị thủ lãnh đến giải thoát họ.
2
.
3
.
4
.
6
4
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

5
.
Hòa bình: Đất nước được bình yên trong một thời gian,
cho đến khi vị thủ lãnh qua đời và dân chúng lại quay về với tội
lỗi cũ.
Chu kỳ này cho thấy một cuộc giằng co trong trái tim con người.
Họ khao khát Thiên Chúa, nhưng cũng dễ dàng bị quyến rũ bởi những
thứ khác.
Khát Vọng Một Vị Vua Trần Thế
Một bước ngoặt lớn trong mối quan hệ này xảy ra khi dân Israel
đòi có một vị vua. Họ nhìn các dân tộc xung quanh, thấy họ có vua, có
quân đội hùng mạnh, có triều đình nguy nga, và họ cũng muốn được
”
giống như các dân tộc khác”.
Lời yêu cầu này làm buồn lòng vị thủ lãnh Samuel và cả Thiên
Chúa. Tại sao? Vì trong giao ước Sinai, chính Thiên Chúa mới là Vua
thật sự của Israel. Ngài là Đấng lãnh đạo, bảo vệ và chăm sóc họ. Việc
đòi một vị vua trần thế là một hình thức từ chối sự lãnh đạo trực tiếp
của Thiên Chúa. Họ tin tưởng vào sức mạnh của một con người hữu hình
hơn là quyền năng của một Thiên Chúa vô hình. Đó là một sự tổn thương
sâu sắc trong câu chuyện tình yêu này.
Nhưng một lần nữa, tình yêu của Thiên Chúa lại thể hiện một cách
đáng kinh ngạc. Ngài không nổi giận và từ bỏ họ. Ngài chấp nhận yêu
cầu của họ, nhưng cũng cảnh báo về những hậu quả: một vị vua sẽ bắt
con trai họ đi lính, bắt con gái họ làm hầu, sẽ thu thuế và chiếm đoạt
ruộng đất của họ. Dù vậy, dân chúng vẫn khăng khăng.
Và Thiên Chúa đã cho họ một vị vua. Vị vua đầu tiên, Saul, đã thất
bại vì kiêu ngạo và bất tuân. Nhưng vị vua thứ hai, Đavít (David), đã
trở thành hình mẫu vị vua lý tưởng của Israel. Đavít không phải là người
hoàn hảo. Ông đã phạm những tội lỗi khủng khiếp, bao gồm cả ngoại
tình và giết người. Nhưng điều khiến ông trở nên vĩ đại trong mắt Thiên
6
5
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúa là ông có một trái tim biết ăn năn. Khi bị vạch trần tội lỗi, ông
không chối cãi mà đã khiêm tốn thống hối và xin tha thứ. Ông thực sự
yêu mến Thiên Chúa.
Dưới thời Đavít, vương quốc Israel đã đạt đến đỉnh cao huy hoàng.
Ông đã chinh phục Jerusalem và biến nó thành thủ đô chính trị và tôn
giáo. Ông đã mang Hòm Bia Giao Ước về Jerusalem, biểu tượng cho sự
hiện diện của Thiên Chúa giữa dân Ngài.
Thiên Chúa đã lập một giao ước đặc biệt với Đavít, hứa rằng “nhà
của ngươi và vương quyền của ngươi sẽ tồn tại mãi mãi trước mặt Ta;
ngai vàng của ngươi sẽ vững bền đến muôn đời” (2 Samuel 7:16). Lời
hứa này gieo vào lòng dân Israel một niềm hy vọng mới: hy vọng về một
vị vua hoàn hảo thuộc dòng dõi Đavít sẽ đến trong tương lai, một vị
Messiah (Đấng Cứu Thế), người sẽ thiết lập một vương quốc công chính
và hòa bình vĩnh cửu.
Tuy nhiên, sau thời Đavít và con trai ông là Solomon, vương quốc
lại rơi vào chia rẽ và suy tàn. Các vị vua kế tiếp phần lớn là những người
bất trung, đã dẫn dắt dân chúng vào con đường thờ ngẫu tượng và bất
công xã hội. Tình yêu của Thiên Chúa một lần nữa bị phớt lờ và phản
bội. Dường như câu chuyện tình này đang đi đến một kết thúc bi thảm.
Nhưng Thiên Chúa vẫn chưa nói lời sau cùng. Khi các vị vua và tư
tế, những người lẽ ra phải dẫn dắt dân chúng, đã thất bại, Thiên Chúa
đã cất lên tiếng nói của Ngài qua một nhóm người đặc biệt: các ngôn sứ.
Tiếng Nói Của Tình Yêu – Sứ Điệp Của Các Ngôn Sứ
Khi một mối quan hệ gặp khủng hoảng nghiêm trọng, đôi khi cần
có một người bạn trung thành đứng ra để nói lên sự thật, để cảnh tỉnh
và để hàn gắn. Trong câu chuyện tình yêu giữa Thiên Chúa và Israel,
vai trò đó thuộc về các ngôn sứ (prophets).
6
6
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Các ngôn sứ không phải là những thầy bói đoán tương lai theo kiểu
giật gân. Họ là những người được Thiên Chúa kêu gọi để nói thay cho
Ngài (“ngôn” là lời nói, “sứ” là sứ giả). Họ là tiếng nói của lương tâm cho
dân tộc, là những người phát ngôn cho tình yêu của Thiên Chúa trong
những thời điểm đen tối nhất. Sứ điệp của họ thường bao gồm hai phần,
giống như hai mặt của một đồng xu tình yêu.
Mặt thứ nhất: Cảnh báo và Kêu gọi Hoán cải
Các ngôn sứ như Amos, Hôsê, Isaia, và Giêrêmia đã dũng cảm đứng
lên chống lại những sai trái trong xã hội.
•
Chống lại sự thờ ngẫu tượng: Họ ví việc Israel chạy
theo các thần khác như hành động của một người vợ ngoại tình.
Ngôn sứ Hôsê thậm chí còn được Thiên Chúa yêu cầu cưới một
người phụ nữ mại dâm để dùng chính cuộc đời bi kịch của mình
làm hình ảnh sống động cho nỗi đau của Thiên Chúa khi bị dân
Ngài phản bội. Tình yêu của Thiên Chúa là một tình yêu ghen
tuông, không phải vì ích kỷ, mà vì Ngài biết rằng chỉ có một mình
Ngài mới có thể mang lại sự sống và hạnh phúc đích thực cho dân
Ngài.
•
Chống lại sự bất công xã hội: Các ngôn sứ lớn tiếng
lên án việc người giàu áp bức người nghèo, việc các thẩm phán
nhận hối lộ, và việc các nhà lãnh đạo chỉ lo cho bản thân. Ngôn sứ
Amos đã gầm lên: “Ta ghét, Ta khinh các ngươi, Ta chẳng ngửi
các lễ hội của các ngươi… Hãy để công lý cuồn cuộn như dòng
nước, và sự công chính như một dòng sông không bao giờ cạn.”
(Amos 5:21, 24). Họ cho thấy rằng, những nghi lễ tôn giáo long
trọng bên ngoài sẽ trở nên vô nghĩa và giả hình nếu chúng không
đi đôi với một đời sống yêu thương, công bằng và bác ái với tha
nhân.
Các ngôn sứ đã cảnh báo rằng nếu dân chúng không thay đổi, nếu
họ tiếp tục phá vỡ giao ước, thì tai họa sẽ ập đến. Đất Hứa, món quà của
6
7
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

tình yêu, sẽ bị lấy đi. Họ sẽ phải chịu cảnh lưu đày. Đây không phải là
lời đe dọa của một vị thần độc ác, mà là lời cảnh báo đầy yêu thương
của một người Cha, biết rằng con đường mà con mình đang đi sẽ dẫn
đến vực thẳm.
Và bi kịch đã xảy ra như lời họ báo trước. Do sự bất trung kéo dài,
cả hai vương quốc Israel (phía Bắc) và Giuđa (phía Nam) lần lượt sụp
đổ. Năm 587 TCN, quân đội Babylon đã phá hủy thành Jerusalem và Đền
Thờ, nơi được coi là biểu tượng cho sự hiện diện của Thiên Chúa. Dân
chúng bị bắt đi lưu đày ở Babylon. Mọi thứ dường như đã kết thúc. Giao
ước đã tan vỡ. Lời hứa đã thất bại. Câu chuyện tình yêu đã chấm hết.
An Ủi Và Hy Vọng – Lời Hứa Về Một Giao Ước Mới
Nhưng ngay cả trong khoảnh khắc tăm tối và tuyệt vọng nhất của
cuộc lưu đày, tiếng nói của các ngôn sứ lại cất lên một lần nữa. Và lần
này, nó mang một âm hưởng hoàn toàn khác.
Mặt thứ hai: An ủi và Gieo rắc Hy vọng
Sau khi những lời cảnh báo đã trở thành sự thật, sứ điệp của các
ngôn sứ chuyển từ phán xét sang an ủi. Họ nói với dân chúng rằng Thiên
Chúa đã không từ bỏ họ. Cuộc lưu đày không phải là dấu chấm hết, mà
là một cuộc thanh luyện đau đớn nhưng cần thiết.
•
Lời hứa về sự trở về: Ngôn sứ Giêrêmia đã tiên báo
rằng sau 70 năm, Thiên Chúa sẽ đưa dân Ngài trở về quê hương.
Ngài sẽ quy tụ họ lại như một người mục tử đi tìm những con chiên
lạc.
•
Viễn cảnh về sự phục sinh: Ngôn sứ Êdêkiel được cho
thấy một thị kiến lạ lùng về một thung lũng đầy xương khô. Thiên
Chúa đã thổi thần khí của Ngài vào những bộ xương đó, và chúng
đã sống lại, trở thành một đội quân hùng mạnh. Hình ảnh này là
6
8
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

một lời hứa mạnh mẽ rằng Thiên Chúa có thể mang lại sự sống từ
cõi chết, có thể phục hồi một dân tộc đã hoàn toàn tan rã.
•
Lời hứa về một Giao Ước Mới: Đây là một trong những
điểm sáng chói lọi nhất trong toàn bộ Cựu Ước. Các ngôn sứ nhận
ra rằng vấn đề của Israel không nằm ở bên ngoài, mà ở sâu trong
trái tim của họ. Luật pháp được viết trên đá có thể chỉ cho họ thấy
tội lỗi, nhưng không thể thay đổi được tấm lòng chai đá của họ. Vì
vậy, Thiên Chúa, qua ngôn sứ Giêrêmia, đã hứa một điều kỳ diệu:
”
Này, sẽ đến những ngày Ta sẽ lập với nhà Israel và nhà Giuđa
một giao ước mới… Ta sẽ ghi tạc Luật của Ta vào lòng dạ chúng, sẽ
khắc vào tâm khảm chúng. Ta sẽ là Thiên Chúa của chúng, còn chúng
sẽ là dân của Ta… Hết mọi người, từ người nhỏ đến người lớn, sẽ nhận
biết Ta, vì Ta sẽ tha thứ lỗi lầm cho chúng và không còn nhớ đến tội của
chúng nữa.” (Giêrêmia 31:31-34).
Đây là một lời hứa về một cuộc biến đổi từ bên trong. Tình yêu của
Thiên Chúa sẽ không còn là một bộ luật bên ngoài, mà sẽ trở thành một
động lực nội tâm, được khắc ghi vào chính trái tim con người. Mối quan
hệ sẽ không còn dựa trên sự sợ hãi hình phạt, mà dựa trên sự hiểu biết
và yêu mến cá vị.
Các ngôn sứ đã mở ra một chân trời mới. Họ đào sâu sự hiểu biết
về Thiên Chúa. Ngài không chỉ là Thiên Chúa của riêng Israel, mà là
Thiên Chúa của toàn thể vũ trụ, Đấng quan tâm đến công lý cho mọi dân
tộc. Và quan trọng nhất, họ gieo vào lòng dân một niềm hy vọng cháy
bỏng về một tương lai tươi sáng hơn, một tương lai được định hình bởi
Đấng Cứu Thế, người tôi tớ đau khổ của Thiên Chúa được nhắc đến trong
sách Isaia, người sẽ gánh lấy tội lỗi của dân và mang lại sự chữa lành.
Câu chuyện tình yêu vẫn chưa kết thúc. Chương hay nhất vẫn còn ở phía
trước.
Hướng Tới Một Tình Yêu Trọn Vẹn – Lời Hứa Về Đấng Cứu Độ
6
9
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình dài hàng ngàn năm.
Một câu chuyện bắt đầu với lời hứa cho một người đàn ông cô độc, tiếp
nối bằng cuộc giải phóng một dân tộc nô lệ, được đóng ấn bằng một giao
ước tại một ngọn núi thiêng, và trải qua vô số thăng trầm của sự chung
thủy và phản bội, được điểm xuyết bởi tiếng nói đầy đam mê của các
ngôn sứ.
Đến cuối thời Cựu Ước, câu chuyện dường như vẫn còn dang dở.
Dân Israel đã được trở về từ cuộc lưu đày, đã xây dựng lại Đền Thờ,
nhưng họ vẫn không thực sự tự do. Họ vẫn bị các đế quốc khác đô hộ.
Quan trọng hơn, Giao Ước Mới được hứa hẹn vẫn chưa thành hiện thực.
Trái tim con người vẫn còn chai đá, và tội lỗi vẫn còn đó. Những lời hứa
vĩ đại về một vị vua thuộc dòng dõi Đavít, về một vương quốc hòa bình
vĩnh cửu, dường như vẫn còn xa vời.
Toàn bộ câu chuyện của Cựu Ước giống như một khúc dạo đầu
hoành tráng, tạo ra một sự mong đợi, một sự khao khát sâu sắc. Nó cho
thấy:
•
Sự kiên định của tình yêu Thiên Chúa: Ngài không
bao giờ bỏ cuộc. Dù con người có thất bại bao nhiêu lần, Ngài vẫn
tìm ra một con đường mới để tiếp cận, để tha thứ và để bắt đầu lại.
•
Sự bất lực của con người: Dù đã nhận được luật pháp,
được sự hướng dẫn của các ngôn sứ, con người vẫn không thể tự
mình sống trọn vẹn trong giao ước. Họ cần một sự trợ giúp lớn
hơn, một sự can thiệp triệt để hơn.
Lịch sử cứu độ của dân Israel đã chuẩn bị cho nhân loại một sân
khấu. Nó đã dạy cho chúng ta về bản chất của Thiên Chúa: Ngài là Đấng
trung tín, giàu lòng thương xót, và khao khát một mối tương quan thân
tình. Nó cũng dạy cho chúng ta về bản chất của con người: chúng ta yếu
đuối, dễ sa ngã, và cần được cứu giúp.
7
0
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Câu chuyện tình yêu này đang ở trên một bờ vực thẳm, chờ đợi một
hành động cuối cùng, một lời tỏ tình dứt khoát từ phía Thiên Chúa. Làm
thế nào để hàn gắn sự đổ vỡ này một lần cho tất cả? Làm thế nào để
thực hiện Giao Ước Mới, để ghi tạc tình yêu vào trái tim con người?
Câu trả lời của Thiên Chúa vượt xa mọi mong đợi. Ngài sẽ không
chỉ sai thêm các ngôn sứ. Ngài sẽ không chỉ gửi đến một vị vua trần thế.
Trong hành động yêu thương tột đỉnh, Ngài đã quyết định tự mình
đến. Ngài sẽ gửi chính Con Một của Ngài, Ngôi Lời đã hóa thành nhục
thể, để trở thành một con người bằng xương bằng thịt. Người đó chính
là Chúa Giêsu Kitô.
Chúa Giêsu chính là lời đáp cho tất cả những khao khát của Cựu
Ước. Ngài là dòng dõi đích thực của Abraham, người sẽ mang phúc lành
đến cho muôn dân. Ngài là Môsê mới, người dẫn dắt nhân loại ra khỏi
ách nô lệ của tội lỗi và sự chết. Ngài là Vua đích thực thuộc dòng dõi
Đavít, người thiết lập một vương quốc không thuộc về thế gian này. Ngài
chính là hiện thân của Giao Ước Mới, là tình yêu của Thiên Chúa được
viết không phải trên đá, mà trong một trái tim con người.
Câu chuyện tình yêu của Thiên Chúa với Israel không phải là một
câu chuyện khép kín. Nó là chương đầu tiên, là sự chuẩn bị cần thiết để
mở ra một câu chuyện tình yêu còn lớn lao hơn: câu chuyện tình yêu
của Thiên Chúa dành cho bạn và tôi, cho toàn thể nhân loại, được thể
hiện trọn vẹn qua cuộc đời, cái chết và sự phục sinh của Chúa Giêsu.
Đây không còn là lịch sử của một dân tộc xa xưa, mà là một lời
mời gọi cá nhân dành cho bạn. Lời mời gọi bước vào và khám phá vị trí
của chính mình trong câu chuyện tình yêu vĩ đại nhất mọi thời đại.
7
1
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

KINH THÁNH LÀ GÌ? LÀ LÁ THƯ TÌNH THIÊN CHÚA GỬI CHO NHÂN
LOẠI, GHI LẠI CÂU CHUYỆN TÌNH YÊU VĨ ĐẠI NÀY.
Kinh Thánh: Bức Thư Tình Thiên Chúa Gửi Cho Nhân Loại
Lời Mở Đầu Dành Cho Người Bạn Chưa Quen
Bạn thân mến,
Có bao giờ bạn nhận được một lá thư tay chưa? Không phải email,
không phải tin nhắn vội vã, mà là một lá thư được viết cẩn thận, chứa
đựng tâm tư, tình cảm của người gửi. Lá thư ấy có thể đến từ một người
bạn thân, một người trong gia đình, hay một người thương mến bạn.
Khi đọc nó, bạn có cảm giác như đang được trò chuyện, được lắng nghe,
và quan trọng nhất, được thấu hiểu và yêu thương.
Trong thế giới rộng lớn này, có một “bức thư” như vậy, nhưng còn
vĩ đại và sâu sắc hơn thế rất nhiều. Bức thư ấy đã tồn tại hàng ngàn
năm, được dịch ra hàng ngàn ngôn ngữ, và đã chạm đến trái tim của
hàng tỷ người trên khắp hành tinh. Người ta gọi đó là Kinh Thánh.
Có thể bạn đã từng nghe về Kinh Thánh. Có thể bạn nghĩ đó là một
cuốn sách cổ xưa, phức tạp, đầy những quy tắc và luật lệ khô khan. Có
thể bạn cho rằng nó chỉ dành cho những người theo đạo, những người
có đức tin. Nhưng nếu tôi nói với bạn rằng, về bản chất, Kinh Thánh
chính là một bức thư tình thì sao? Một bức thư tình mà Thiên Chúa,
Đấng Tạo Hóa của vũ trụ này, đã cất công gửi cho chính bạn và cho toàn
thể nhân loại.
Đây không phải là một câu chuyện tình yêu lãng mạn thông
thường. Đây là câu chuyện về một tình yêu vô điều kiện, kiên định, và
vĩnh cửu. Một tình yêu đã khởi nguồn từ trước khi thế giới được tạo
dựng và sẽ còn tiếp diễn cho đến vô tận. Đó là câu chuyện về một vị
7
2
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Thiên Chúa không ngừng tìm kiếm con người, dù con người có lạc lối,
có phạm sai lầm, hay thậm chí có chối bỏ Ngài.
Tài liệu này được viết không phải để thuyết giáo hay áp đặt niềm
tin. Nó được viết như một lời mời gọi chân thành, mời bạn cùng tôi mở
”
bức thư tình” này ra, để khám phá câu chuyện vĩ đại nhất từng được
kể. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu xem tại sao một cuốn sách cổ lại có
sức mạnh biến đổi cuộc đời, mang lại hy vọng giữa lúc tuyệt vọng, và
trả lời những câu hỏi sâu thẳm nhất trong lòng người: Tôi là ai? Tôi từ
đâu đến? Và mục đích sống của tôi là gì?
Dù bạn là ai, dù bạn tin vào điều gì, hãy tạm gác lại những định
kiến và cùng tôi bước vào một hành trình khám phá. Hành trình đọc
một lá thư được gửi từ cõi vĩnh hằng, một lá thư mang tên Tình Yêu.
Kinh Thánh Là Gì? – Cấu Trúc Của Một Bức Thư Tình
Khi nhận được một bộ sưu tập thư từ đồ sộ, bước đầu tiên của
chúng ta là sắp xếp chúng lại để hiểu được mạch truyện. Kinh Thánh
cũng tương tự như vậy. Nó không phải là một cuốn sách đơn lẻ, mà là
một thư viện gồm 66 cuốn sách nhỏ hơn, được viết bởi khoảng 40 tác
giả khác nhau, trong một khoảng thời gian kéo dài hơn 1.500 năm.
Những tác giả này đến từ nhiều tầng lớp xã hội: có người là vua, có
người là ngư dân, có người là nhà thơ, người là thầy tư tế, người là bác
sĩ.
Dù được viết bởi nhiều người ở những thời đại và hoàn cảnh khác
nhau, Kinh Thánh lại kể về một câu chuyện thống nhất một cách lạ
thường. Điều này là bởi vì các Kitô hữu tin rằng, đằng sau những tác giả
con người ấy, có một Tác Giả Tối Cao duy nhất: đó chính là Thiên Chúa.
Ngài đã “hà hơi” hay linh hứng cho những người viết, để họ ghi lại chính
xác những gì Ngài muốn truyền tải đến nhân loại, nhưng vẫn giữ
nguyên văn phong, cá tính và góc nhìn riêng của họ. Hãy tưởng tượng
như một nhạc trưởng vĩ đại đang điều khiển một dàn nhạc giao hưởng,
7
3
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

mỗi nhạc công chơi một loại nhạc cụ khác nhau, nhưng tất cả cùng hòa
quyện để tạo nên một bản giao hưởng tuyệt vời và hài hòa.
Bức thư tình này được chia thành hai phần chính: Cựu Ước và Tân
Ước.
1. Cựu Ước (Giao Ước Cũ – 39 cuốn sách): Phần đầu của câu chuyện
tình
”
Cựu” ở đây không có nghĩa là cũ kỹ hay lỗi thời, mà là phần nền
tảng, phần đầu tiên của câu chuyện. Cựu Ước giống như những chương
đầu của một thiên tình sử, ghi lại những hành động yêu thương đầu
tiên của Thiên Chúa và sự đáp lại của con người.
•
Khởi đầu của Tình Yêu (Sáng thế ký đến Phục truyền
luật lệ ký): Phần này kể về việc Thiên Chúa vì yêu thương mà tạo
dựng nên vũ trụ, trái đất và con người. Ngài tạo ra con người giống
hình ảnh Ngài, để họ có thể sống trong mối tương quan mật thiết
với Ngài. Nhưng con người đã chọn con đường riêng, không vâng
lời Chúa, và mối quan hệ hoàn hảo ấy bị rạn nứt. Sự kiện này được
gọi là “sự sa ngã”. Tuy nhiên, ngay cả khi con người quay lưng,
Thiên Chúa đã không bỏ cuộc. Ngài lập tức hứa hẹn về một kế
hoạch cứu chuộc, một lời hứa về tình yêu sẽ chiến thắng.
•
Tình Yêu Kiên Định Qua Lịch Sử (Giô-suê đến Ê-xơ-
tê): Phần này ghi lại lịch sử của dân tộc Israel, dân tộc mà Thiên
Chúa đã chọn để qua họ, Ngài bày tỏ tình yêu của mình cho cả thế
giới. Đây là một câu chuyện đầy thăng trầm. Có những lúc dân
Israel yêu mến và thờ phượng Chúa, nhưng cũng có rất nhiều lần
họ lãng quên Ngài và đi theo những thần giả. Nhưng dù họ có bất
trung thế nào, Thiên Chúa vẫn luôn thành tín. Ngài giải cứu họ
khỏi ách nô lệ, ban cho họ đất đai, và bảo vệ họ khỏi kẻ thù. Tình
yêu của Ngài không dựa trên sự xứng đáng của con người, mà dựa
trên bản tính thành tín của chính Ngài.
7
4
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Tiếng Lòng Của Tình Yêu (Gióp đến Nhã ca): Đây là
những cuốn sách thi ca, chứa đầy những cảm xúc của con người
trong mối quan hệ với Chúa. Sách Thánh vịnh là những bài hát,
những lời cầu nguyện thể hiện niềm vui, nỗi buồn, sự ngợi khen
và cả những lúc nghi ngờ. Sách Châm ngôn chứa đựng sự khôn
ngoan của Chúa cho cuộc sống. Sách Nhã ca là một bài thơ tình
yêu nồng nàn, thường được xem là hình ảnh cho tình yêu giữa
Thiên Chúa và dân sự của Ngài.
•
Lời Hứa Của Tình Yêu (Ê-sai đến Ma-la-chi): Các sách
tiên tri là sứ điệp của Thiên Chúa gửi qua những người được Ngài
chọn. Một mặt, họ cảnh báo dân chúng về hậu quả của việc xa rời
Chúa. Mặt khác, và đây là điều quan trọng nhất, họ liên tục nhắc
lại lời hứa về một Đấng Cứu Thế sẽ đến. Họ mô tả về một Vị Vua
sẽ đến để chữa lành mọi vết thương, tha thứ mọi tội lỗi và phục
hồi lại mối quan hệ đã tan vỡ giữa Thiên Chúa và con người. Cựu
Ước kết thúc trong sự chờ đợi, sự khao khát lời hứa tình yêu này
được ứng nghiệm.
2. Tân Ước (Giao Ước Mới – 27 cuốn sách): Tình Yêu Trở Thành Hình
Hài
Tân Ước là phần cao trào của câu chuyện, là nơi lời hứa vĩ đại nhất
được thực hiện.
•
Tình Yêu Hiện Diện (Các sách Phúc Âm: Ma-thi-ơ,
Mác, Lu-ca, Giăng): Đây là trung tâm của toàn bộ Kinh Thánh.
Bốn cuốn sách này ghi lại cuộc đời, những lời dạy, sự chết và sự
sống lại của Chúa Giêsu. “Phúc Âm” có nghĩa là “Tin Mừng”. Tin
Mừng đó là: Thiên Chúa yêu thương thế gian đến nỗi đã ban chính
Con Một của Ngài – là Chúa Giêsu – đến trần gian. Chúa Giêsu
chính là hiện thân của tình yêu Thiên Chúa. Nhìn vào Chúa Giêsu
là nhìn thấy chính Thiên Chúa.
7
5
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Tình Yêu Lan Tỏa (Công vụ các Sứ đồ): Sau khi Chúa
Giêsu về trời, câu chuyện tình yêu không kết thúc. Sách này kể về
việc các môn đệ của Ngài, được đầy dẫy quyền năng của Chúa
Thánh Thần, đã can đảm đi khắp nơi để loan báo Tin Mừng về
Chúa Giêsu. Tình yêu của Chúa bắt đầu lan tỏa từ Giê-ru-sa-lem
đến khắp thế giới.
•
Lá Thư Gửi Cho Người Mình Yêu (Các thư tín: Rô-ma
đến Giu-đe): Phần lớn các sách này là những lá thư do các sứ đồ
(như Phao-lô, Phi-e-rơ, Giăng) gửi cho các hội thánh đầu tiên.
Những lá thư này giải thích sâu hơn về ý nghĩa của sự hy sinh của
Chúa Giêsu, đồng thời dạy dỗ, khích lệ và hướng dẫn các tín hữu
cách sống một cuộc đời bày tỏ tình yêu của Thiên Chúa cho người
khác.
•
Tình Yêu Toàn Thắng (Khải huyền): Cuốn sách cuối
cùng của Kinh Thánh dùng nhiều hình ảnh biểu tượng để mô tả về
sự chiến thắng cuối cùng của tình yêu Thiên Chúa trên mọi sự ác.
Nó vẽ nên một bức tranh huy hoàng về một tương lai nơi trời mới
đất mới, nơi Thiên Chúa sẽ lau hết nước mắt, không còn đau khổ
hay sự chết, và Ngài sẽ sống với dân sự của Ngài mãi mãi. Đó là
cái kết có hậu và viên mãn của câu chuyện tình yêu vĩ đại.
Hiểu được cấu trúc này, chúng ta sẽ thấy Kinh Thánh không phải
là một bộ sưu tập các câu chuyện rời rạc, mà là một bức thư tình được
viết một cách có chủ đích, với một mạch truyện xuyên suốt: Thiên Chúa
yêu thương con người, con người lạc lối, và Thiên Chúa thực hiện
một kế hoạch vĩ đại để mang con người trở về trong vòng tay yêu
thương của Ngài.
Trang 3: Khởi Nguồn Câu Chuyện – Một Tình Yêu Thuần Khiết
Mọi câu chuyện tình yêu đều có một khởi đầu. Câu chuyện tình
giữa Thiên Chúa và nhân loại bắt đầu từ một nơi đẹp đẽ và hoàn hảo
hơn bất cứ những gì chúng ta có thể tưởng tượng. Kinh Thánh mở đầu
7
6
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

bằng những lời đơn sơ nhưng đầy quyền năng: “Ban đầu, Thiên Chúa
dựng nên trời đất” (Sáng thế ký 1:1).
1. Tạo Dựng: Hành Động Của Tình Yêu
Tại sao Thiên Chúa lại tạo dựng nên vũ trụ? Ngài có cô đơn không?
Ngài có cần ai đó để thờ phượng không? Kinh Thánh cho chúng ta biết
Thiên Chúa tự hữu và hoàn hảo. Ngài không “cần” chúng ta. Vậy thì tại
sao? Câu trả lời duy nhất hợp lý là: vì yêu thương.
Tình yêu đích thực luôn có xu hướng muốn chia sẻ, muốn ban cho.
Hành động tạo dựng chính là sự tuôn tràn tình yêu của Thiên Chúa.
Ngài tạo ra ánh sáng, các thiên hà, đại dương, cây cỏ, muông thú… tất
cả đều tốt đẹp và phản ánh vinh quang của Ngài. Nhưng đỉnh cao của
công cuộc tạo dựng chính là con người.
Kinh Thánh chép: “Thiên Chúa phán: ‘Chúng ta hãy làm nên loài
người theo hình ảnh chúng ta và giống như chúng ta…’ Thiên Chúa dựng
nên loài người theo hình ảnh Ngài. Ngài dựng nên người nam và người
nữ” (Sáng thế ký 1:26-27).
Đây là một chi tiết vô cùng đặc biệt. Con người không giống như
các loài thọ tạo khác. Chúng ta được tạo ra “theo hình ảnh Thiên Chúa”.
Điều này có nghĩa là gì?
•
Khả năng tương giao: Chúng ta được tạo ra để có một
mối quan hệ cá nhân với Thiên Chúa. Giống như một người cha
mong muốn có những đứa con để yêu thương và trò chuyện, Thiên
Chúa tạo ra chúng ta để Ngài có thể thông công, chia sẻ và yêu
thương chúng ta.
•
Ý chí tự do: Thiên Chúa ban cho con người khả năng
lựa chọn. Tình yêu không thể bị ép buộc. Để tình yêu giữa Thiên
Chúa và con người là thật, con người phải có quyền tự do để đáp
lại tình yêu đó, hoặc từ chối nó.
7
7
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Sáng tạo và lý trí: Chúng ta có khả năng suy nghĩ,
sáng tạo, yêu thương và cảm nhận cái đẹp. Những khả năng này
phản ánh một phần nhỏ bản tính của Đấng Tạo Hóa.
Trong khu vườn Ê-đen ban đầu, mối quan hệ này thật hoàn hảo.
A-đam và E-va đi lại với Chúa, trò chuyện với Ngài một cách tự nhiên,
không có sợ hãi, không có tội lỗi, không có xấu hổ. Đó là một tình yêu
trong sáng và trọn vẹn. Thiên Chúa ban cho họ mọi thứ tốt đẹp và chỉ
đưa ra một giới hạn duy nhất – không ăn trái của cây biết điều thiện và
điều ác – như một cách để họ thể hiện sự tin cậy và vâng phục xuất phát
từ tình yêu.
2. Rạn Nứt: Khi Tình Yêu Bị Nghi Ngờ
Tuy nhiên, câu chuyện tình yêu này đã gặp phải một biến cố bi
thảm. Một thế lực của sự tối tăm, tượng trưng bởi con rắn (Sa-tan), đã
len lỏi vào khu vườn. Nó không dùng sức mạnh để tấn công, mà dùng
một vũ khí tinh vi hơn: sự nghi ngờ.
Sa-tan gieo vào lòng E-va và A-đam câu hỏi: “Có thật Thiên Chúa
đã phán…?” (Sáng thế ký 3:1). Nó ám chỉ rằng Thiên Chúa đang ích kỷ,
đang che giấu con người một điều gì đó tốt đẹp. Nó vẽ ra một viễn cảnh
hấp dẫn rằng nếu con người ăn trái cấm, họ sẽ “trở nên giống như Thiên
Chúa”.
Và bi kịch đã xảy ra. Thay vì tin vào tình yêu và sự tốt lành của
Thiên Chúa, A-đam và E-va đã chọn tin vào lời nói dối. Họ đã chọn con
đường riêng của mình, muốn tự mình quyết định điều gì là đúng, điều
gì là sai. Hành động không vâng lời này không chỉ đơn giản là ăn một
trái cây, nó là hành động của sự phản nghịch, là lời tuyên bố độc lập
khỏi Thiên Chúa. Trong Kinh Thánh, hành động này được gọi là tội lỗi.
3. Hậu Quả Của Sự Phản Bội
7
8
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hậu quả của tội lỗi là sự tan vỡ.
•
Mối quan hệ với Thiên Chúa tan vỡ: Ngay lập tức, A-
đam và E-va cảm thấy xấu hổ và sợ hãi. Họ trốn tránh Thiên Chúa.
Sự thân mật đã biến mất, thay vào đó là khoảng cách và sự xa lạ.
•
Mối quan hệ với nhau tan vỡ: A-đam đổ lỗi cho E-va,
E-va đổ lỗi cho con rắn. Sự hòa hợp ban đầu được thay thế bằng
sự xung đột và đổ lỗi.
•
Mối quan hệ với thiên nhiên tan vỡ: Đất đai trở nên
gai góc, công việc trở nên nặng nhọc.
•
Sự sống tan vỡ: Cái chết, cả về thể chất lẫn tâm linh,
đã bước vào thế giới.
Con người đã bị đuổi ra khỏi khu vườn Ê-đen, ra khỏi sự hiện diện
trực tiếp của Thiên Chúa. Khoảng cách giữa Thiên Chúa thánh khiết và
con người tội lỗi trở thành một vực thẳm không thể vượt qua.
âu chuyện có thể đã kết thúc ở đây. Với sự công bình tuyệt đối,
Thiên Chúa hoàn toàn có quyền hủy diệt con người và bắt đầu lại. Nhưng
Ngài đã không làm vậy. Tình yêu của Ngài lớn hơn sự thất bại của con
người.
Ngay giữa lúc tuyên án phạt, Thiên Chúa đã gieo một hạt giống hy
vọng đầu tiên. Ngài phán với con rắn: “Ta sẽ làm cho mày cùng người
nữ, dòng dõi mày cùng dòng dõi người nữ nghịch thù nhau. Người sẽ
giày đạp đầu mày, còn mày sẽ cắn gót chân người” (Sáng thế ký 3:15).
Đây được gọi là lời “Tin Mừng đầu tiên”. Nó là lời tiên tri mơ hồ
nhưng đầy hy vọng về một người thuộc “dòng dõi người nữ” (ám chỉ
Chúa Giêsu sau này) sẽ đến và đánh bại quyền lực của Sa-tan (“giày đạp
đầu mày”), dù chính Người cũng sẽ phải chịu đau đớn (“mày sẽ cắn gót
chân người”).
7
9
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ngay từ khởi đầu của sự tan vỡ, Thiên Chúa đã bắt đầu hành trình
hàn gắn. Bức thư tình của Ngài không dừng lại ở trang giấy thấm đẫm
nước mắt của sự chia ly. Thay vào đó, nó mở ra một chương mới, một
chương về một kế hoạch cứu chuộc vĩ đại được thúc đẩy bởi một tình
yêu không bao giờ bỏ cuộc. Toàn bộ phần còn lại của Kinh Thánh chính
là câu chuyện về cách Thiên Chúa thực hiện lời hứa này.
Giao Ước Cũ – Tình Yêu Kiên Trì Tìm Kiếm
Sau khi con người rời xa khu vườn Ê-đen, lịch sử nhân loại bắt đầu
nhuốm màu bạo lực, kiêu ngạo và tội lỗi. Câu chuyện về Ca-in và A-bên,
về tháp Ba-bên, hay trận lụt Đại hồng thủy đều cho thấy con người ngày
càng lún sâu vào con đường xa cách Thiên Chúa. Dường như hy vọng về
việc hàn gắn mối quan hệ là rất mong manh.
Nhưng Thiên Chúa là một Người Tình kiên định. Ngài không chờ
đợi con người quay về, mà Ngài chủ động tìm kiếm họ. Trong Cựu Ước,
một trong những cách chính mà Thiên Chúa bày tỏ tình yêu và sự thành
tín của Ngài là thông qua các giao ước.
Giao ước không chỉ là một hợp đồng hay một thỏa thuận thông
thường. Nó là một lời thề nguyền trang trọng, một sự ràng buộc bền chặt
dựa trên lời hứa và lòng trung thành. Nó giống như một lời thề trong
hôn nhân, nơi hai bên cam kết với nhau. Qua các giao ước, Thiên Chúa
đã nói với nhân loại rằng: “Dù các con có ra sao, Ta vẫn cam kết yêu
thương và cứu chuộc các con.”
1. Giao ước với Nô-ê: Lời hứa của Tình Yêu Bảo Tồn
Sau trận lụt Đại hồng thủy, khi chỉ còn gia đình Nô-ê sống sót,
Thiên Chúa đã lập một giao ước với ông và với mọi sinh vật trên đất.
Ngài hứa rằng sẽ không bao giờ hủy diệt trái đất bằng nước lụt nữa.
Dấu hiệu của giao ước này là chiếc cầu vồng (Sáng thế ký 9:12-13).
8
0
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Mỗi khi nhìn thấy cầu vồng, đó là một lời nhắc nhở hữu hình về
lòng thương xót của Thiên Chúa. Dù con người vẫn tiếp tục phạm tội,
Ngài vẫn kiên nhẫn bảo tồn sự sống. Đây là một hành động của ân điển,
một món quà mà con người không xứng đáng được nhận. Nó cho thấy
tình yêu của Chúa là nền tảng cho sự tồn tại của cả thế giới.
2. Giao ước với Áp-ra-ham: Lời hứa của Tình Yêu Ban Phước
Nhiều thế kỷ sau Nô-ê, Thiên Chúa đã chọn một người đàn ông tên
là Áp-ram (sau đổi thành Áp-ra-ham) từ xứ U-rơ. Ngài kêu gọi ông rời
bỏ quê hương và đi đến một vùng đất mà Ngài sẽ chỉ cho. Và Thiên Chúa
đã lập một giao ước trọng đại với ông (Sáng thế ký 12:1-3):
•
•
•
•
Ngài sẽ làm cho ông trở thành một dân tộc lớn.
Ngài sẽ ban phước cho ông.
Ngài sẽ làm rạng danh ông.
Và quan trọng nhất: “Các dân tộc trên đất sẽ nhờ con
mà được phước.”
Đây là một bước ngoặt trong câu chuyện tình yêu của Chúa. Kế
hoạch cứu chuộc của Ngài bắt đầu thành hình một cách cụ thể. Ngài
không chỉ yêu thương một cá nhân, mà qua cá nhân đó và dòng dõi của
ông (dân tộc Israel), Ngài muốn ban phước lành và sự cứu rỗi cho toàn
thể nhân loại. Tình yêu của Thiên Chúa không bao giờ mang tính loại
trừ, nó luôn hướng đến tất cả mọi người.
3. Giao ước với Môi-se và dân Israel: Lời mời gọi của Tình Yêu Thánh
Khiết
Nhiều thế kỷ sau nữa, dòng dõi Áp-ra-ham đã trở thành một dân
tộc lớn, nhưng họ lại đang làm nô lệ tại Ai Cập. Thiên Chúa đã nghe thấy
tiếng kêu than của họ và đã chọn Môi-se để dẫn dắt họ ra khỏi ách nô
lệ. Sau khi thực hiện những phép lạ vĩ đại và giải cứu họ, Thiên Chúa
đã tập hợp dân Israel tại chân núi Si-na-i và lập một giao ước với họ.
8
1
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Qua Môi-se, Thiên Chúa đã ban cho họ Luật pháp, mà trọng tâm
là Mười Điều Răn (Xuất hành ký 20). Nhiều người ngày nay nghĩ rằng
Luật pháp là gánh nặng, là những quy tắc khô khan. Nhưng trong bối
cảnh của một bức thư tình, Luật pháp lại mang một ý nghĩa khác.
Hãy tưởng tượng một người cha yêu thương con mình. Người cha
ấy sẽ đặt ra những quy tắc, không phải để trói buộc con, mà để bảo vệ
con khỏi nguy hiểm và dạy con cách sống tốt nhất. Luật pháp của Thiên
Chúa cũng vậy. Nó là sự bày tỏ tình yêu của Ngài:
•
Nó cho thấy bản tính của Chúa: Luật pháp phản ánh
sự thánh khiết, công chính và tốt lành của Thiên Chúa.
Nó bảo vệ dân sự Ngài: Các điều răn về việc không
•
trộm cắp, không giết người, không nói dối… tạo ra một xã hội an
toàn và công bằng.
•
Nó dạy họ cách yêu thương: Mười Điều Răn có thể
được tóm gọn trong hai điều: yêu mến Thiên Chúa hết lòng và yêu
người lân cận như chính mình.
•
Nó cho thấy nhu cầu về một Đấng Cứu Thế: Đây là
mục đích sâu xa nhất của Luật pháp. Khi cố gắng tuân giữ Luật
pháp, con người nhận ra một sự thật đau đớn: họ không thể làm
được. Không ai có thể tuân giữ Luật pháp một cách hoàn hảo. Luật
pháp giống như một tấm gương, nó cho con người thấy khuôn mặt
lấm bẩn tội lỗi của mình và cho họ thấy rằng họ cần một sự cứu
giúp từ bên ngoài. Nó khiến họ khao khát Đấng Cứu Thế mà các
nhà tiên tri đã hứa.
4. Qua các Tiên tri: Lời nhắn của Tình Yêu Không Nguôi
Lịch sử của dân Israel trong Cựu Ước là một chu kỳ lặp đi lặp lại:
họ được Chúa ban phước, họ trở nên kiêu ngạo và quên lãng Ngài, họ
thờ hình tượng, Chúa để cho họ bị kẻ thù áp bức, họ kêu cầu, và Chúa
lại thương xót giải cứu.
8
2
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Trong suốt những thăng trầm đó, Thiên Chúa không ngừng gửi
những sứ giả của Ngài, các nhà tiên tri, đến để nói chuyện với dân sự
Ngài. Giống như một người yêu không ngừng gửi thư và nhắn tin cho
người mình yêu dù không được hồi đáp, Thiên Chúa liên tục lên tiếng.
•
Các tiên tri như Ê-sai đã vẽ nên những bức tranh tuyệt
đẹp về tình yêu của Chúa, so sánh Ngài với một người chồng chung
thủy dù có một người vợ không chung thủy (dân Israel). Ê-sai cũng
nói rất rõ về Đấng Cứu Thế sẽ đến, một “Tôi Tớ Đau Khổ”, người sẽ
gánh lấy tội lỗi của dân sự mình (Ê-sai 53).
•
Các tiên tri như Giê-rê-mi đã khóc than cho sự cứng
lòng của dân chúng, nhưng cũng loan báo về một “giao ước mới”
mà Thiên Chúa sẽ lập. Giao ước này sẽ không được khắc trên bảng
đá, mà sẽ được khắc vào lòng của con người (Giê-rê-mi 31:33).
•
Các tiên tri như Ô-sê đã sống chính cuộc đời của mình
như một dụ ngôn về tình yêu của Chúa, khi ông cưới một người vợ
ngoại tình và vẫn yêu thương cô ấy, giống như cách Chúa yêu dân
Israel không chung thủy.
Cựu Ước khép lại với một sự im lặng kéo dài 400 năm. Bầu trời
dường như im tiếng. Nhưng đó không phải là sự im lặng của sự thờ ơ,
mà là sự im lặng trước một bình minh mới. Trái tim của những người
trung tín vẫn đang đập trong sự chờ đợi. Lời hứa về tình yêu vĩ đại nhất
sắp sửa được thực hiện. Bức thư tình đang đi đến chương quan trọng
nhất.
Tân Ước – Khi Tình Yêu Mặc Lấy Thân Xác
Đây là khoảnh khắc mà cả vũ trụ nín thở chờ đợi. Hàng ngàn năm
hứa hẹn, hàng trăm lời tiên tri, tất cả đều hướng về một điểm duy nhất
trong lịch sử. Nếu Cựu Ước là những lá thư, những lời hứa hẹn từ xa của
một Người Tình, thì Tân Ước là khoảnh khắc Người Tình ấy quyết định
tự mình đến gặp mặt.
8
3
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Lời mở đầu của sách Phúc Âm Giăng đã tóm tắt sự kiện chấn động
này một cách tuyệt vời: “Ban đầu có Ngôi Lời, Ngôi Lời ở cùng Thiên
Chúa, và Ngôi Lời là Thiên Chúa… Ngôi Lời đã trở nên xác thịt, và
sống giữa chúng ta” (Giăng 1:1, 14).
”
Ngôi Lời” ở đây chính là Chúa Giêsu. Sự kiện Thiên Chúa vĩ đại,
Đấng tạo nên các thiên hà, lại chọn trở thành một con người bằng xương
bằng thịt, sinh ra như một em bé yếu ớt trong một máng cỏ, được gọi là
sự Nhập Thể. Đây là hành động yêu thương không thể tưởng tượng nổi.
Tại sao Thiên Chúa phải làm một điều như vậy?
•
Để bày tỏ chính Ngài: Con người không thể hiểu trọn
vẹn về Thiên Chúa vô hình. Vì vậy, Thiên Chúa đã đến trong một
hình hài mà chúng ta có thể thấy, có thể nghe, có thể chạm vào.
Chúa Giêsu đã từng nói: “Ai đã thấy Thầy là đã thấy Cha” (Giăng
1
4:9). Muốn biết Thiên Chúa yêu thương, tha thứ, và quan tâm đến
chúng ta như thế nào, hãy nhìn vào cuộc đời của Chúa Giêsu.
Để sống một cuộc đời hoàn hảo thay cho chúng ta:
•
Như chúng ta đã thấy, không ai có thể tuân giữ Luật pháp của
Chúa một cách trọn vẹn. Nhưng Chúa Giêsu đã sống một cuộc đời
vô tội, hoàn toàn vâng phục Thiên Chúa Cha. Ngài là con người
hoàn hảo mà A-đam đã thất bại không thể trở thành.
•
Để làm nhịp cầu nối liền vực thẳm: Tội lỗi đã tạo ra
một vực thẳm ngăn cách giữa Thiên Chúa thánh khiết và con người
tội lỗi. Chỉ có một người vừa là Thiên Chúa (để có thể đến với Thiên
Chúa) vừa là con người (để có thể đại diện cho con người) mới có
thể bắc một nhịp cầu qua vực thẳm đó. Chúa Giêsu chính là nhịp
cầu duy nhất.
Cuộc Đời Của Chúa Giêsu: Tình Yêu Trong Hành Động
Cuộc đời của Chúa Giêsu trên đất trong khoảng 33 năm là một
minh chứng sống động cho tình yêu của Thiên Chúa.
8
4
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Tình yêu của Ngài dành cho những người bị xã hội
ruồng bỏ: Ngài đã chạm vào người phung, những người bị xem là
ô uế và không ai dám đến gần. Ngài đã ngồi ăn với những người
thu thuế, những người bị xem là kẻ tội lỗi và kẻ phản quốc. Ngài
đã bênh vực những người phụ nữ bị khinh miệt. Tình yêu của Chúa
không có ranh giới, không có định kiến.
•
Tình yêu của Ngài thể hiện qua quyền năng chữa
lành: Ngài đã chữa lành người mù, người què, người điếc. Ngài
đuổi quỷ và thậm chí khiến người chết sống lại. Những phép lạ
này không chỉ để phô diễn quyền năng, mà còn là biểu hiện của
lòng thương xót sâu sắc của Ngài trước những đau khổ của con
người. Chúng là những dấu hiệu báo trước về một tương lai nơi
mọi bệnh tật và đau khổ sẽ được chữa lành hoàn toàn.
•
Tình yêu của Ngài thể hiện qua những lời dạy: Lời
dạy của Chúa Giêsu đã làm một cuộc cách mạng về giá trị. Ngài
dạy rằng người nghèo khó, người than khóc, người hiền lành là
những người có phước. Ngài dạy rằng điều quan trọng nhất không
phải là tuân giữ các luật lệ bên ngoài, mà là có một tấm lòng yêu
thương bên trong. Lời dạy của Ngài được tóm tắt trong hai điều
răn lớn nhất: “Ngươi phải hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn mà
yêu mến Chúa là Thiên Chúa ngươi” và “Ngươi phải yêu người lân
cận như chính mình” (Ma-thi-ơ 22:37-39). Tình yêu chính là bản
chất của mọi lời dạy của Ngài.
Thập Tự Giá: Tột Đỉnh Của Tình Yêu Hy Sinh
Tuy nhiên, đỉnh cao của bức thư tình này không phải là những lời
dạy hay những phép lạ, mà là một hành động hy sinh tột cùng. Đó chính
là sự chết của Chúa Giêsu trên cây thập tự giá.
Tại sao Chúa Giêsu phải chết?
8
5
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Kinh Thánh nói rõ: “Tiền công của tội lỗi là sự chết” (Rô-ma 6:23).
Vì sự công bình tuyệt đối của mình, Thiên Chúa không thể làm ngơ trước
tội lỗi. Tội lỗi phải bị trừng phạt. Và hình phạt đó là sự chết, tức là sự
phân cách đời đời khỏi Thiên Chúa.
Tất cả chúng ta, vì tội lỗi của mình, đều đáng phải chịu hình phạt
đó. Chúng ta không có cách nào để tự cứu mình.
Nhưng vì tình yêu vô biên của mình, Thiên Chúa đã làm một điều
không thể tin được. Ngài đã sai Con Một của Ngài, là Chúa Giêsu, đến
để chết thay cho chúng ta. Trên cây thập tự giá, Chúa Giêsu, Đấng vô
tội, đã gánh lấy tất cả tội lỗi của nhân loại – quá khứ, hiện tại và tương
lai – lên chính thân mình. Ngài đã chịu đựng sự trừng phạt mà đáng lẽ
chúng ta phải chịu. Ngài đã uống cạn chén thịnh nộ của Thiên Chúa đối
với tội lỗi.
Sứ đồ Phao-lô đã viết: “Thiên Chúa đã làm cho Đấng không hề biết
tội lỗi trở nên tội lỗi vì chúng ta, để trong Đấng ấy, chúng ta có thể trở
nên công chính trước mặt Thiên Chúa” (2 Cô-rinh-tô 5:21).
Trên thập tự giá, sự công bình và tình yêu của Thiên Chúa đã gặp
nhau. Sự công bình được thỏa mãn vì tội lỗi đã bị trừng phạt. Tình yêu
được thể hiện vì chính Con của Thiên Chúa đã chịu hình phạt đó thay
cho chúng ta.
Khi Chúa Giêsu trút hơi thở cuối cùng và phán: “Mọi sự đã hoàn
tất!”, điều đó có nghĩa là giá chuộc cho tội lỗi của con người đã được trả
một lần đủ cả. Bức tường ngăn cách giữa Thiên Chúa và con người đã bị
phá đổ. Con đường để quay về với Cha đã được mở ra.
Đây là thông điệp trung tâm của bức thư tình. Thiên Chúa yêu bạn
đến mức Ngài thà chết chứ không muốn sống thiếu bạn. Không có một
tình yêu nào vĩ đại hơn thế.
8
6
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự Phục Sinh – Khi Tình Yêu Tuyên Bố Chiến Thắng
Nếu câu chuyện kết thúc tại ngôi mộ, đó sẽ là một bi kịch. Chúa
Giêsu sẽ chỉ là một người thầy vĩ đại, một người tử vì đạo cao cả, nhưng
không phải là một Đấng Cứu Thế. Cái chết vẫn sẽ là kẻ chiến thắng cuối
cùng. Nhưng câu chuyện không kết thúc ở đó.
Bức thư tình này có một chương huy hoàng nhất, một bước ngoặt
làm thay đổi lịch sử mãi mãi.
Ba ngày sau khi Chúa Giêsu bị đóng đinh và chôn trong một
ngôi mộ được niêm phong cẩn thận, một sự kiện phi thường đã xảy
ra. Ngôi mộ đã trống! Chúa Giêsu đã sống lại từ cõi chết.
Sự Phục Sinh không phải là một câu chuyện ngụ ngôn hay một
biểu tượng. Các sách Phúc Âm ghi lại rằng Chúa Giêsu đã hiện ra nhiều
lần cho các môn đệ của Ngài trong suốt 40 ngày. Họ đã thấy Ngài, nói
chuyện với Ngài, ăn uống với Ngài, và chạm vào những vết thương trên
tay và cạnh sườn Ngài. Ban đầu họ cũng nghi ngờ và sợ hãi, nhưng
những bằng chứng không thể chối cãi đã biến họ từ những con người
nhút nhát, trốn chạy trở thành những nhân chứng can đảm, sẵn sàng
chịu chết để rao truyền sự thật này.
Sự Phục Sinh của Chúa Giêsu là lời tuyên bố chiến thắng của tình
yêu Thiên Chúa trên mọi thế lực thù địch.
1. Tình Yêu Chiến Thắng Tội Lỗi
Khi Thiên Chúa Cha làm cho Chúa Giêsu sống lại, đó là lời tuyên
bố rằng sự hy sinh của Chúa Giêsu trên thập tự giá đã được chấp nhận.
Món nợ tội lỗi của nhân loại đã được thanh toán đầy đủ.
Sự Phục Sinh chứng tỏ rằng Chúa Giêsu thực sự là Con Thiên Chúa,
và những gì Ngài nói là sự thật. Ngài có quyền năng để tha thứ tội lỗi.
Nhờ sự Phục Sinh, sự tha thứ không còn là một hy vọng mơ hồ, mà là
8
7
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

một thực tại chắc chắn cho bất cứ ai đặt lòng tin vào Chúa Giêsu. Khi
chúng ta tin Ngài, chúng ta được tha thứ hoàn toàn và được xem là công
chính trước mặt Thiên Chúa, không phải vì những gì chúng ta đã làm,
mà vì những gì Chúa Giêsu đã làm cho chúng ta. Tình yêu đã xóa sạch
mọi vết nhơ.
2. Tình Yêu Chiến Thắng Sự Chết
Trước sự Phục Sinh, cái chết là kẻ thù đáng sợ nhất của con người,
là điểm kết thúc cuối cùng không thể tránh khỏi. Nhưng Chúa Giêsu,
bằng cách sống lại, đã “phá tan quyền lực của sự chết” (Hê-bơ-rơ 2:14).
Ngài đã đi vào cõi chết và trở ra như một người chiến thắng, cầm
trong tay chìa khóa của sự sống và sự chết. Đối với những người tin vào
Chúa Giêsu, cái chết không còn là dấu chấm hết. Nó chỉ là một cánh cửa
để bước vào sự sống vĩnh cửu với Thiên Chúa. Chúa Giêsu đã hứa: “Ta
là sự sống lại và là sự sống. Ai tin Ta, dù có chết, cũng sẽ được sống”
(Giăng 11:25). Tình yêu đã mang lại một niềm hy vọng vượt xa cả nấm
mồ.
3. Tình Yêu Mang Lại Một Sự Sống Mới
Sự Phục Sinh không chỉ có ý nghĩa cho tương lai sau khi chết, nó
còn có ý nghĩa cho cuộc sống ngay tại đây và bây giờ. Quyền năng đã
làm cho Chúa Giêsu sống lại từ cõi chết cũng chính là quyền năng đang
hoạt động trong đời sống của những người tin Ngài.
Điều này có nghĩa là sự thay đổi thực sự là điều có thể. Chúng ta
không cần phải bị trói buộc mãi mãi trong những thói quen xấu, những
tổn thương trong quá khứ, hay những thất bại của bản thân. Khi chúng
ta kết nối với Chúa Giêsu phục sinh, Ngài ban cho chúng ta sức mạnh
để bắt đầu lại, để sống một cuộc đời mới, một cuộc đời có mục đích, có
ý nghĩa, và phản ánh tình yêu của Ngài.
8
8
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sứ đồ Phao-lô mô tả điều này như sau: “Nếu có ai ở trong Đấng
Christ, người ấy là một tạo vật mới; những gì cũ đã qua đi, này mọi sự
đều trở nên mới” (2 Cô-rinh-tô 5:17).
Tóm Lại Ý Nghĩa Của Thập Tự Giá và Sự Phục Sinh
Hãy tưởng tượng bạn đang mắc một món nợ khổng lồ mà bạn
không bao giờ có thể trả được, và bạn đang phải đối mặt với án tù chung
thân.
•
Thập tự giá giống như có một người vô cùng giàu có
và yêu thương bạn đến mức người ấy đã đến tòa án và trả hết món
nợ đó cho bạn. Về mặt pháp lý, bạn được tự do.
•
Sự phục sinh giống như người ấy không chỉ trả nợ cho
bạn, mà còn nhận bạn làm con nuôi, cho bạn một cái tên mới, một
gia tài mới, và quyền năng để sống một cuộc đời hoàn toàn khác,
không còn bị quá khứ nô lệ nữa.
Sự Phục Sinh là con dấu của Thiên Chúa đóng lên bức thư tình
này, xác nhận rằng mọi lời hứa trong đó đều là thật. Nó là sự bảo chứng
cho chúng ta rằng tình yêu của Ngài không chỉ là một cảm xúc, mà là
một quyền năng có thể chiến thắng cả những kẻ thù lớn nhất. Đó là nền
tảng của niềm hy vọng cho mọi Kitô hữu.
Hội Thánh và Chúa Thánh Thần – Tình Yêu Tiếp Tục Lan Tỏa
Sau khi sống lại, Chúa Giêsu đã ở lại với các môn đệ trong 40 ngày,
dạy dỗ họ về vương quốc của Thiên Chúa. Trước khi về trời, Ngài đã trao
cho họ một nhiệm vụ cuối cùng, thường được gọi là Đại Mạng Lệnh:
”
Hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ Ta; hãy nhân danh Cha,
Con, và Thánh Thần mà làm phép báp-têm cho họ, và dạy họ giữ tất cả
những gì Ta đã truyền cho các con. Và này, Ta luôn ở với các con cho
đến tận thế” (Ma-thi-ơ 28:19-20).
8
9
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là một nhiệm vụ tưởng chừng như bất khả thi. Một nhóm nhỏ
những người đánh cá, những người thu thuế… làm sao có thể đi ra và
thay đổi cả thế giới?
Chúa Giêsu biết họ không thể làm điều đó bằng sức riêng. Vì vậy,
Ngài đã ban cho họ một lời hứa: Ngài sẽ gửi đến một Đấng Giúp Đỡ, một
Đấng An Ủi, đó chính là Chúa Thánh Thần.
1. Chúa Thánh Thần: Sự Hiện Diện Của Tình Yêu Thiên Chúa
Chúa Thánh Thần là ai? Kinh Thánh dạy rằng Thiên Chúa là một,
nhưng Ngài hiện hữu trong ba ngôi vị: Cha, Con (Chúa Giêsu), và Thánh
Thần. Họ không phải là ba vị thần khác nhau, mà là một Thiên Chúa
duy nhất. Chúa Thánh Thần chính là Thần của Thiên Chúa, là sự hiện
diện và quyền năng của Ngài ở trên đất ngày nay.
Nếu Chúa Giêsu là Đấng đã bày tỏ tình yêu của Thiên Chúa một
cách hữu hình trong quá khứ, thì Chúa Thánh Thần là Đấng làm cho
tình yêu đó trở nên một kinh nghiệm cá nhân và sống động cho chúng
ta trong hiện tại.
Vào ngày lễ Ngũ Tuần (50 ngày sau lễ Vượt Qua), lời hứa của Chúa
Giêsu đã được ứng nghiệm. Chúa Thánh Thần đã giáng xuống trên các
môn đệ một cách đầy quyền năng. Ngay lập tức, họ được biến đổi. Phi-
e-rơ, người đã từng sợ hãi và chối Chúa, đã dạn dĩ đứng lên giảng một
bài giảng khiến 3.000 người tin nhận Chúa trong một ngày.
Câu chuyện tình yêu của Thiên Chúa đã bước sang một giai đoạn
mới: giai đoạn của Hội Thánh.
2. Hội Thánh: Gia Đình Của Những Người Được Yêu
Hội Thánh (hay còn gọi là Giáo hội) không phải là một tòa nhà hay
một tổ chức. Theo Kinh Thánh, Hội Thánh là cộng đồng của tất cả những
9
0
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

người, ở mọi nơi và mọi thời đại, đã đặt lòng tin vào Chúa Giêsu. Kinh
Thánh dùng nhiều hình ảnh đẹp để mô tả Hội Thánh:
•
Thân thể của Đấng Christ: Chúa Giêsu là đầu, và tất
cả những người tin Ngài là các chi thể khác nhau trong một thân
thể. Mỗi người có một vai trò, một chức năng riêng, nhưng tất cả
cùng làm việc với nhau trong sự hiệp nhất và yêu thương.
•
Cô dâu của Đấng Christ: Hình ảnh này nhấn mạnh mối
quan hệ yêu thương mật thiết và cam kết đời đời giữa Chúa Giêsu
(chàng rể) và Hội Thánh (cô dâu).
•
Gia đình của Thiên Chúa: Khi chúng ta tin Chúa Giêsu,
chúng ta không chỉ được tha thứ, mà còn được “nhận làm con
nuôi”. Thiên Chúa trở thành Cha của chúng ta, và những tín hữu
khác trở thành anh chị em của chúng ta trong một gia đình thuộc
linh.
Mục đích của Hội Thánh là gì?
•
Thờ phượng Thiên Chúa: Cùng nhau dâng lên Chúa lời
ngợi khen, tạ ơn vì tình yêu và sự cứu chuộc vĩ đại của Ngài.
Gây dựng lẫn nhau: Sống trong cộng đồng để khích lệ,
•
nâng đỡ, chăm sóc và dạy dỗ lẫn nhau trong tình yêu thương.
Không ai được tạo ra để sống đức tin một mình.
•
Loan báo Tin Mừng: Đây chính là việc tiếp tục Đại
Mạng Lệnh. Hội Thánh là phương tiện chính mà Thiên Chúa sử
dụng để lan tỏa bức thư tình của Ngài đến cho những người chưa
từng đọc nó. Mỗi tín hữu được kêu gọi trở thành một “người đưa
thư”, mang sứ điệp yêu thương và hy vọng của Chúa Giêsu đến cho
thế giới xung quanh.
3. Câu Chuyện Tình Yêu Tiếp Diễn Qua Bạn
Suốt 2.000 năm qua, bất chấp những thiếu sót và thất bại của con
người, câu chuyện này vẫn tiếp tục lan tỏa. Từ một nhóm nhỏ ở Giê-ru-
9
1
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sa-lem, Tin Mừng đã đến với mọi châu lục, mọi quốc gia, vượt qua mọi
rào cản về văn hóa và ngôn ngữ.
Điều kỳ diệu là, câu chuyện này không chỉ là một câu chuyện lịch
sử. Nó là một câu chuyện sống động đang diễn ra. Mỗi khi có một người
đọc “bức thư tình” này và đáp lại bằng đức tin, một chương mới lại được
viết thêm.
Chúa Thánh Thần vẫn đang hành động trong thế giới ngày nay.
Ngài:
•
Cáo trách con người về tội lỗi: Ngài làm cho chúng ta
nhận ra tình trạng xa cách Chúa của mình và nhu cầu cần được
cứu.
•
Mở lòng chúng ta để hiểu Kinh Thánh: Ngài giúp
chúng ta thấy được Chúa Giêsu qua từng trang giấy.
Tái sinh chúng ta: Khi chúng ta tin, Ngài ban cho
chúng ta một sự sống mới về mặt thuộc linh.
Ngự trong chúng ta: Ngài sống trong lòng mỗi tín hữu,
•
•
ban cho họ sức mạnh để sống đời sống đẹp lòng Chúa, an ủi họ
trong gian khó, và hướng dẫn họ trong mọi quyết định.
•
Ban cho chúng ta những ân tứ: Ngài trang bị cho mỗi
người những khả năng đặc biệt để phục vụ người khác và xây dựng
Hội Thánh.
Câu chuyện tình yêu vĩ đại của Thiên Chúa không phải là một câu
chuyện cổ tích xa vời. Nó là một thực tại sống động, và Ngài đang mời
gọi chính bạn trở thành một phần của câu chuyện đó. Ngài muốn viết
tiếp câu chuyện tình yêu của Ngài trong cuộc đời của bạn.
Đọc Kinh Thánh Như Một Bức Thư Tình
Đến đây, có lẽ bạn đã hiểu được bức tranh toàn cảnh về câu chuyện
tình yêu được kể trong Kinh Thánh. Nhưng làm thế nào để một người
9
2
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

chưa từng biết Chúa có thể bắt đầu đọc và trải nghiệm nó như một bức
thư cá nhân?
Nhiều người cảm thấy e ngại khi bắt đầu đọc Kinh Thánh. Họ mở
ra từ trang đầu tiên (sách Sáng thế ký), đọc được một vài chương về gia
phả hay luật lệ, rồi cảm thấy nản lòng và bỏ cuộc. Đó là một điều đáng
tiếc.
Nếu bạn nhận được một bộ sưu tập thư tình, bạn sẽ không bắt đầu
bằng cách đọc những ghi chú bên lề hay những giấy tờ thủ tục. Bạn sẽ
tìm đến những lá thư nồng nàn và cảm động nhất trước tiên. Tương tự
như vậy, có một cách tốt hơn để bắt đầu hành trình khám phá Kinh
Thánh.
Dưới đây là một vài gợi ý thực tế để bạn có thể đọc Kinh Thánh
không phải như một cuốn sách giáo khoa, mà như một lá thư tình được
gửi cho riêng mình.
1. Bắt Đầu Từ Trái Tim Của Bức Thư: Các Sách Phúc Âm
Thay vì bắt đầu từ Cựu Ước, hãy bắt đầu với Tân Ước. Và trong
Tân Ước, hãy bắt đầu với một trong bốn sách Phúc Âm (Ma-thi-ơ, Mác,
Lu-ca, Giăng). Đây là nơi câu chuyện tình yêu đạt đến đỉnh cao, là nơi
chúng ta gặp gỡ nhân vật chính: Chúa Giêsu.
•
Nếu bạn thích những câu chuyện kể có hệ thống và
chi tiết: Hãy bắt đầu với Phúc Âm Lu-ca. Lu-ca là một sử gia cẩn
thận, ông đã ghi lại cuộc đời của Chúa Giêsu một cách tuần tự và
đầy đủ, với nhiều chi tiết về lòng thương xót của Chúa dành cho
người nghèo và những người bị bỏ rơi.
•
Nếu bạn muốn một câu chuyện ngắn gọn, đi thẳng
vào hành động: Hãy bắt đầu với Phúc Âm Mác. Đây là sách Phúc
Âm ngắn nhất, với nhịp độ nhanh, tập trung vào những việc làm
và quyền năng của Chúa Giêsu.
9
3
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Nếu bạn là người thích suy tư sâu sắc về ý nghĩa tâm
linh: Hãy bắt đầu với Phúc Âm Giăng. Giăng không chỉ kể lại các
sự kiện, mà còn giải thích ý nghĩa thần học sâu xa đằng sau chúng.
Sách này nhấn mạnh Chúa Giêsu là Thiên Chúa, là ánh sáng, là sự
sống, và là con đường duy nhất đến với Chúa Cha. Đây thường là
sách được khuyên đọc đầu tiên cho những người mới tìm hiểu.
2. Đọc Với Một Tâm Hồn Cởi Mở
Thái độ khi đọc là rất quan trọng. Hãy thử đọc Kinh Thánh với một
tâm thế khác:
•
Tạm gác lại định kiến: Cố gắng đừng để những gì bạn
đã nghe trước đây (cả tốt và xấu) ảnh hưởng đến bạn. Hãy để chính
Kinh Thánh tự nói lên tiếng nói của nó.
•
Cầu nguyện một lời đơn sơ: Ngay cả khi bạn chưa chắc
mình có tin hay không, bạn có thể thử bắt đầu bằng một lời cầu
nguyện đơn giản như: “Lạy Chúa, nếu Ngài có thật, xin hãy tỏ cho
con thấy Ngài qua những lời con sắp đọc. Xin giúp con hiểu được
điều Ngài muốn nói với con.” Đây là một hành động của sự khiêm
tốn và nó có thể mở ra những cánh cửa mà bạn không ngờ tới.
•
Đọc để gặp gỡ một Người, không phải để thu thập
thông tin: Mục tiêu chính không phải là để ghi nhớ các sự kiện
hay thuộc lòng các câu Kinh Thánh. Mục tiêu là để làm quen với
Chúa Giêsu. Khi đọc, hãy tự hỏi: “Qua đoạn này, tôi học được gì về
tính cách của Chúa Giêsu? Ngài yêu thương như thế nào? Ngài đối
xử với mọi người ra sao?”
3. Một Số Phương Pháp Đọc Hữu Ích
•
Đọc từng đoạn nhỏ: Đừng cố gắng đọc quá nhiều một
lúc. Hãy đọc một đoạn ngắn (một vài câu hoặc một chương), sau
đó dừng lại để suy ngẫm.
9
4
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Đặt câu hỏi cho văn bản: Khi đọc, hãy tự hỏi mình
những câu hỏi như:
o
o
o
o
o
o
Ai đang nói? Ai đang nghe?
Bối cảnh của câu chuyện này là gì?
Thông điệp chính của đoạn này là gì?
Đoạn này dạy tôi điều gì về Thiên Chúa?
Đoạn này dạy tôi điều gì về bản chất con người?
Làm thế nào tôi có thể áp dụng điều này vào cuộc
sống của mình?
•
Sử dụng một bản dịch dễ hiểu: Ngôn ngữ của Kinh
Thánh có thể khá cổ. Hãy tìm một bản dịch hiện đại, dễ đọc trong
ngôn ngữ của bạn (ví dụ: Bản Dịch Mới, Bản Dịch 2011…).
•
Tìm một người bạn đồng hành: Sẽ rất hữu ích nếu bạn
có thể tìm một người bạn tin cậy đã có kinh nghiệm đọc Kinh
Thánh để cùng thảo luận và đặt câu hỏi. Một cộng đồng nhỏ hoặc
một hội thánh địa phương cũng là một nơi tốt để học hỏi.
4. Nhìn Xa Hơn Những Đoạn “Khó Hiểu”
Chắc chắn bạn sẽ gặp những đoạn khó hiểu, thậm chí gây sốc trong
Kinh Thánh, đặc biệt là trong Cựu Ước (ví dụ: những cuộc chiến tranh,
những luật lệ lạ…). Đừng để những điều đó làm bạn nản lòng. Hãy nhớ
rằng:
•
Kinh Thánh được viết trong một bối cảnh văn hóa
rất khác: Cần có thời gian và sự tìm hiểu để hiểu được bối cảnh
lịch sử và văn hóa của thời đó.
•
Hãy giải thích những đoạn khó hiểu dưới ánh sáng
của Chúa Giêsu: Chúa Giêsu là sự mặc khải trọn vẹn và cuối cùng
của Thiên Chúa. Bất cứ điều gì trong Cựu Ước cũng cần được hiểu
qua lăng kính của tình yêu và sự hy sinh của Ngài trên thập tự
giá.
9
5
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Không ai hiểu hết mọi thứ: Ngay cả những nhà thần
học uyên bác nhất cũng thừa nhận rằng có những điều mầu nhiệm
trong Kinh Thánh. Điều quan trọng là nắm bắt được thông điệp cốt
lõi, đó là tình yêu cứu chuộc của Thiên Chúa qua Chúa Giêsu.
Đọc Kinh Thánh là một hành trình. Có những ngày bạn sẽ cảm
thấy được soi sáng và khích lệ. Có những ngày bạn sẽ thấy bối rối và có
nhiều câu hỏi. Điều đó hoàn toàn bình thường. Điều quan trọng là hãy
kiên trì. Vì bạn đang đọc một lá thư sống động, và Tác Giả của lá thư đó
đang mong muốn được trò chuyện với bạn.
Tình Yêu Biến Đổi – Khi Bức Thư Trở Thành Hiện Thực
Một bức thư tình thật sự không chỉ là những dòng chữ trên giấy.
Sức mạnh của nó nằm ở khả năng lay động trái tim người đọc, thay đổi
suy nghĩ của họ, và thúc đẩy họ hành động. Kinh Thánh, bức thư tình
vĩ đại của Thiên Chúa, đã làm được điều đó một cách phi thường trong
suốt hàng ngàn năm qua.
Câu chuyện tình yêu này không chỉ là một lý thuyết hay một triết
lý. Khi một người thực sự tiếp nhận nó, cuộc đời của họ sẽ được biến đổi
từ bên trong. Đây không phải là sự thay đổi do nỗ lực của bản thân để
trở nên tốt hơn, mà là kết quả tự nhiên của việc kinh nghiệm được một
tình yêu vô điều kiện.
Dưới đây là một vài trong số vô vàn những cách mà tình yêu của
Thiên Chúa, được bày tỏ qua Kinh Thánh và được trải nghiệm qua đức
tin, có thể biến đổi một cuộc đời.
1. Tìm Thấy Giá Trị và Căn Cước Đích Thực
Thế giới thường định nghĩa giá trị của chúng ta dựa trên những gì
chúng ta có (tiền bạc, tài sản), những gì chúng ta làm (công việc, thành
tích), hoặc những gì người khác nghĩ về chúng ta (danh tiếng, ngoại
9
6
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hình). Những điều này rất mong manh và luôn thay đổi, khiến chúng ta
luôn cảm thấy bất an và phải không ngừng chứng tỏ bản thân.
Nhưng bức thư tình của Chúa lại nói một điều hoàn toàn khác. Nó
nói rằng giá trị của bạn không dựa trên bất cứ điều gì bạn làm, mà dựa
trên bạn là ai: một người được Thiên Chúa yêu thương tạo dựng theo
hình ảnh của Ngài. Tình yêu của Ngài dành cho bạn là vô điều kiện và
không thay đổi. Ngài yêu bạn đến nỗi đã hy sinh chính Con của Ngài
cho bạn, ngay cả khi bạn còn là một tội nhân, không có gì đáng để được
yêu (Rô-ma 5:8).
Khi một người thực sự tin và chấp nhận điều này, nó sẽ giải phóng
họ khỏi gánh nặng phải mưu cầu sự chấp nhận từ thế giới. Họ tìm thấy
một nền tảng vững chắc cho giá trị bản thân. Họ biết rằng họ được yêu
thương trọn vẹn, không phải vì họ hoàn hảo, mà đơn giản vì họ là con
cái của Chúa.
2. Tìm Thấy Sự Tha Thứ và Bình An
Tất cả chúng ta đều mang trong lòng những gánh nặng của tội lỗi
và mặc cảm. Đó có thể là những lời nói gây tổn thương, những hành
động ích kỷ, những sai lầm trong quá khứ mà chúng ta không thể nào
quên được. Gánh nặng này cướp đi niềm vui và sự bình an của chúng
ta.
Kinh Thánh mang đến một thông điệp giải phóng: qua sự hy sinh
của Chúa Giêsu, có sự tha thứ hoàn toàn. Thiên Chúa không chỉ tha thứ,
mà Ngài còn “quên” đi tội lỗi của chúng ta. Tiên tri Mi-chê đã diễn tả
điều này một cách hình ảnh: Ngài “ném mọi tội lỗi của chúng con xuống
đáy biển” (Mi-chê 7:19).
Khi một người bằng đức tin tiếp nhận sự tha thứ này, một sự bình
an sâu sắc mà thế gian không thể ban cho sẽ tràn ngập tâm hồn họ. Họ
có thể tha thứ cho chính mình, vì họ biết Thiên Chúa đã tha thứ cho họ.
9
7
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Họ cũng tìm thấy sức mạnh để tha thứ cho những người đã làm tổn
thương mình, bởi vì họ đã kinh nghiệm được ân điển tha thứ lớn lao hơn
rất nhiều.
3. Tìm Thấy Mục Đích Sống
Nhiều người sống một cuộc sống không có la bàn, không biết mục
đích thực sự của mình là gì. Họ theo đuổi tiền bạc, danh vọng, lạc thú…
nhưng cuối cùng vẫn cảm thấy trống rỗng. Vua Sa-lô-môn, người khôn
ngoan và giàu có nhất trong Cựu Ước, đã có tất cả mọi thứ nhưng cuối
cùng đã phải thốt lên: “Hư không của sự hư không, mọi sự đều hư
không!” (Truyền đạo 1:2).
Kinh Thánh mặc khải rằng chúng ta được tạo dựng cho một mục
đích lớn lao hơn việc chỉ tồn tại và hưởng thụ. Mục đích tối hậu của
chúng ta là để biết Thiên Chúa và làm vinh hiển Ngài. Điều này không
có nghĩa là chúng ta phải trở thành tu sĩ hay nhà truyền giáo. Bất kể
chúng ta làm công việc gì, ở bất cứ đâu, chúng ta đều có thể sống cho
mục đích này.
Khi một người khám phá ra mục đích này, cuộc sống của họ có một
ý nghĩa mới. Công việc không chỉ là để kiếm tiền, mà là để phục vụ Chúa
và người khác. Gia đình không chỉ là một nghĩa vụ, mà là nơi để bày tỏ
tình yêu của Chúa. Những thử thách không còn là vô nghĩa, mà là cơ
hội để đức tin được tăng trưởng và tính cách được rèn giũa. Cuộc sống
trở thành một cuộc phiêu lưu thú vị với Thiên Chúa.
4. Tìm Thấy Hy Vọng Giữa Đau Khổ
Cuộc sống này đầy rẫy những khó khăn, bệnh tật, mất mát và bất
công. Nếu không có một niềm hy vọng lớn hơn, rất dễ để rơi vào tuyệt
vọng.
9
8
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bức thư tình của Chúa không hứa hẹn rằng những người tin Ngài
sẽ không gặp khó khăn. Ngay cả Chúa Giêsu cũng đã phải chịu đau khổ.
Nhưng Kinh Thánh ban cho chúng ta một niềm hy vọng vững chắc
không lay chuyển:
•
Hy vọng về sự đồng hành của Chúa: Chúa hứa sẽ luôn
ở cùng chúng ta, ngay cả trong những thung lũng tăm tối nhất.
Ngài không bỏ rơi chúng ta.
•
Hy vọng rằng Chúa có thể biến điều xấu thành tốt:
Kinh Thánh dạy rằng “Thiên Chúa làm cho mọi sự hiệp lại làm ích
cho những ai yêu mến Ngài” (Rô-ma 8:28). Ngài có thể sử dụng cả
những trải nghiệm đau đớn nhất để làm cho chúng ta trở nên mạnh
mẽ hơn và giống Chúa Giêsu hơn.
•
Hy vọng về một tương lai vĩnh cửu: Đây là niềm hy
vọng lớn nhất. Kinh Thánh cho biết những đau khổ ở đời này chỉ
là tạm thời và không đáng so sánh với vinh quang đời đời đang
chờ đợi chúng ta trên thiên đàng. Nơi đó, sẽ không còn nước mắt,
không còn đau buồn, không còn sự chết (Khải huyền 21:4).
Niềm hy vọng này không phải là một sự lạc quan mơ hồ. Nó được
neo chắc vào một sự kiện lịch sử: sự Phục Sinh của Chúa Giêsu. Bởi vì
Ngài đã chiến thắng sự chết, chúng ta cũng có thể đối mặt với bất cứ
điều gì trong cuộc sống này và cả sự chết với một niềm tin vững chắc.
Những sự biến đổi này không phải là chuyện cổ tích. Đó là câu
chuyện có thật của hàng triệu người trên khắp thế giới, từ những trí
thức lỗi lạc đến những người dân bình thường, từ những người giàu có
đến những người nghèo khổ. Họ đã đọc bức thư tình, đã tin vào Tác Giả
của nó, và cuộc đời họ đã không bao giờ còn như cũ nữa.
Lời Mời Gọi Cá Nhân – Bức Thư Đang Chờ Bạn Hồi Đáp
Bạn thân mến,
9
9
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình dài, khám phá
những trang chính của bức thư tình vĩ đại mà Thiên Chúa gửi cho nhân
loại.
Chúng ta đã thấy câu chuyện bắt đầu từ một tình yêu tạo dựng
hoàn hảo trong vườn Ê-đen, rồi chứng kiến sự rạn nứt bi thảm khi con
người chọn con đường riêng của mình.
Chúng ta đã dõi theo tình yêu kiên trì của Thiên Chúa trong suốt
Cựu Ước, qua những giao ước thành tín và những lời hứa không bao giờ
phai nhạt, tất cả đều hướng về một điểm hẹn vĩ đại.
Chúng ta đã chiêm ngưỡng đỉnh cao của câu chuyện tình yêu khi
chính Thiên Chúa, trong thân vị Chúa Giêsu, đã đến thế gian, sống giữa
chúng ta, và thể hiện một tình yêu hy sinh tột cùng trên cây thập tự giá
để trả giá cho tội lỗi của chúng ta.
Chúng ta đã reo vui trước chiến thắng huy hoàng của tình yêu qua
sự Phục Sinh, một chiến thắng trên cả tội lỗi và sự chết, mang lại niềm
hy vọng về sự sống đời đời.
Và chúng ta đã thấy rằng câu chuyện tình yêu ấy vẫn đang tiếp
diễn qua Hội Thánh, được dẫn dắt bởi Chúa Thánh Thần, và đang được
lan tỏa đến tận cùng trái đất.
Bây giờ, câu hỏi quan trọng nhất không phải là “Kinh Thánh nói
gì?”, mà là “Bạn sẽ đáp lại bức thư này như thế nào?”
Một bức thư tình, dù có được viết bằng những lời lẽ tha thiết và
cảm động đến đâu, cũng sẽ trở nên vô nghĩa nếu người nhận không mở
ra đọc, và không có lời hồi đáp. Kinh Thánh cũng vậy. Nó không chỉ
được viết ra để cung cấp thông tin. Nó được viết ra để mời gọi một sự
đáp ứng cá nhân từ chính bạn.
1
00
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Thiên Chúa đã làm tất cả những gì cần thiết để bày tỏ tình yêu của
Ngài và mở ra con đường cho bạn quay về với Ngài. Ngài đã gửi Con Một
của Ngài chịu chết thay cho bạn. Ngài đã chiến thắng sự chết. Ngài đã
viết nên câu chuyện cứu chuộc này trong Kinh Thánh. Phần còn lại là
tùy thuộc vào bạn.
Sự đáp lại mà Thiên Chúa mong chờ không phải là việc bạn phải
cố gắng trở nên hoàn hảo hay tuân giữ một loạt các quy tắc. Sự đáp lại
đó được Kinh Thánh tóm tắt trong hai từ: ăn năn và tin cậy.
•
Ăn năn không chỉ có nghĩa là hối tiếc về những việc
làm sai trái. Nó có nghĩa là một sự thay đổi trong suy nghĩ và
hướng đi. Đó là việc thừa nhận rằng con đường riêng của mình đã
dẫn đến sự xa cách Chúa, và quyết định quay trở lại, hướng về
Ngài.
•
Tin cậy có nghĩa là đặt trọn vẹn niềm tin của bạn vào
Chúa Giêsu và những gì Ngài đã làm cho bạn. Đó không phải là tin
rằng có một Thiên Chúa tồn tại một cách mơ hồ, mà là tin cậy vào
chính Chúa Giêsu là Đấng Cứu Thế duy nhất của bạn. Đó là việc
chấp nhận món quà tha thứ và sự sống đời đời mà Ngài đang ban
cho, thay vì cố gắng tự mình giành lấy nó.
Kinh Thánh đưa ra một lời hứa tuyệt vời trong Phúc Âm Giăng
3
:16, câu Kinh Thánh có lẽ là nổi tiếng nhất thế giới: “Vì Thiên Chúa
yêu thương thế gian, đến nỗi đã ban Con Một của Ngài, hầu cho hễ
ai tin Con ấy không bị hư mất mà được sự sống đời đời.”
”
Hễ ai” – cụm từ đó bao gồm cả bạn. Lời mời gọi này dành cho tất
cả mọi người, không phân biệt quá khứ, chủng tộc, hay địa vị xã hội.
Nếu những điều bạn đã đọc trong tài liệu này chạm đến tấm lòng
bạn, nếu bạn cảm nhận được một sự khao khát muốn biết thêm về tình
yêu này, đây là một lời cầu nguyện đơn giản bạn có thể dùng để bắt đầu
1
01
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

cuộc trò chuyện của mình với Thiên Chúa. Lời nói không quan trọng
bằng tấm lòng chân thành đằng sau nó.
”
Lạy Chúa Giêsu,
Con cảm ơn Ngài vì đã yêu thương con đến nỗi đã chết thay cho
con trên cây thập tự giá. Con nhận biết rằng con là người có tội và đã
sống theo ý riêng của mình, xa cách Ngài.
Giờ đây, con xin ăn năn tội lỗi của mình và quay trở về với Ngài.
Con đặt trọn lòng tin cậy nơi Ngài là Chúa và là Đấng Cứu Thế của con.
Xin Ngài tha thứ mọi tội lỗi cho con và ban cho con món quà là sự sống
đời đời.
Xin hãy bước vào cuộc đời con, biến đổi con trở nên người mà Ngài
muốn con trở thành. Xin giúp con bắt đầu đọc và hiểu bức thư tình của
Ngài, và sống mỗi ngày trong mối quan hệ cá nhân với Ngài.
Con cầu nguyện trong danh Chúa Giêsu. A-men.”
Nếu bạn cầu nguyện lời cầu nguyện này với một tấm lòng chân
thành, đó là bước khởi đầu cho một cuộc hành trình vĩ đại nhất trong
cuộc đời bạn. Câu chuyện tình yêu của Thiên Chúa sẽ trở thành câu
chuyện của chính bạn.
Bức thư đã được gửi đi. Tác Giả đang kiên nhẫn chờ đợi lời hồi đáp.
1
02
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chương 3: Dung mạo của tình yêu – Mầu nhiệm một Chúa Ba Ngôi
THIÊN CHÚA LÀ CHA: ĐẤNG TẠO HÓA QUYỀN NĂNG VÀ NGƯỜI
CHA NHÂN HẬU
Lời mở đầu – Ai Là “Cha” của Vũ Trụ?
Có lẽ trong những giây phút tĩnh lặng của cuộc đời, khi ngước nhìn
lên bầu trời đầy sao, hay đứng trước sự hùng vĩ của một ngọn núi, đại
dương, bạn đã từng tự hỏi: Tất cả những điều này từ đâu mà có? Ai đã
vẽ nên bức tranh tuyệt mỹ của vũ trụ này? Và liệu trong sự vận hành vĩ
đại đó, có một ý nghĩa nào dành cho cá nhân tôi, một sinh mệnh nhỏ bé
không?
Nhiều nền văn hóa và triết học đã cố gắng trả lời câu hỏi này. Họ
dùng những danh xưng khác nhau để gọi Đấng Tối Cao: Nguồn Cội,
Đấng Sáng Tạo, Năng Lượng Vũ Trụ, Chân Lý Tuyệt Đối. Đó là những
khái niệm mô tả một quyền năng vô hạn, một trí tuệ siêu việt đứng đằng
sau mọi sự.
Nhưng có một cách gọi khác, vừa gần gũi, vừa mang tính cá nhân
sâu sắc, một cách gọi có thể làm thay đổi hoàn toàn góc nhìn của chúng
ta: “Cha”.
Thoạt nghe, gọi Đấng Tạo Hóa là “Cha” có vẻ thật lạ lùng. Làm sao
một Đấng quyền năng, vô hình, dựng nên hàng tỷ thiên hà lại có thể
được biết đến qua một hình ảnh thân thương và bình dị như vậy? Cha
là người ta có thể trò chuyện, là người ta tin tưởng, là người yêu thương
ta vô điều kiện.
Bài viết này không nhằm mục đích áp đặt một niềm tin, mà là một
lời mời gọi bạn cùng khám phá. Chúng ta sẽ cùng nhau đi qua một hành
trình để tìm hiểu: Ý nghĩa thật sự khi nói rằng Đấng Tạo Hóa quyền
1
03
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

năng cũng chính là một người Cha nhân hậu? Và nếu điều đó là sự thật,
nó sẽ thay đổi cuộc sống của bạn như thế nào?
Hành trình này bắt đầu bằng việc nhìn ra thế giới xung quanh, nơi
Đấng Tạo Hóa để lại những “dấu vân tay” của Ngài.
Đấng Tạo Hóa Quyền Năng – Dấu ấn của người Cha trong vạn
vật
Hãy tạm gác lại mọi định kiến và cùng nhau quan sát. Từ những
điều vĩ đại nhất đến những gì nhỏ bé nhất, dường như có một trật tự và
vẻ đẹp đến kinh ngạc.
Nhìn ra vũ trụ: Các nhà khoa học cho chúng ta biết vũ trụ đang
giãn nở, chứa đựng hàng trăm tỷ thiên hà, và mỗi thiên hà lại có hàng
trăm tỷ ngôi sao. Trái Đất của chúng ta quay quanh Mặt Trời với một
tốc độ và khoảng cách hoàn hảo để sự sống có thể tồn tại. Chỉ cần một
thay đổi nhỏ trong các hằng số vật lý, vũ trụ như chúng ta biết sẽ không
thể hình thành. Sự chính xác đến mức khó tin này gợi lên hình ảnh một
Kiến Trúc Sư vĩ đại, một Nhà Thiết Kế tài ba.
Nhìn vào thiên nhiên: Hãy quan sát một bông tuyết dưới kính
hiển vi. Không có hai bông tuyết nào hoàn toàn giống nhau, nhưng mỗi
bông đều có cấu trúc đối xứng hoàn hảo. Hãy nghĩ về sự phức tạp của
một bông hoa, từ quá trình quang hợp biến ánh sáng mặt trời thành
năng lượng, đến màu sắc và hương thơm để thu hút ong bướm. Hãy xem
xét vòng đời kỳ diệu của một con bướm, từ con sâu xấu xí biến thành
một sinh vật xinh đẹp có thể bay lượn.
Nhìn vào chính bạn: Cơ thể con người là một kiệt tác. Trái tim bạn
đập khoảng 100,000 lần mỗi ngày mà không cần bạn ra lệnh. Bộ não
của bạn chứa hàng tỷ tế bào thần kinh, tạo ra ý thức, ký ức, tình yêu và
khả năng sáng tạo. Đôi mắt của bạn là một “máy ảnh” phức tạp hơn bất
1
04
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

kỳ thiết bị nào con người từng chế tạo, có khả năng xử lý hàng triệu
thông tin mỗi giây.
Khi chiêm ngắm những điều này, chúng ta có thể đi đến hai kết
luận. Hoặc tất cả chỉ là sản phẩm của sự ngẫu nhiên mù quáng, một
chuỗi may rủi không có mục đích. Hoặc, đằng sau tất cả là một Trí Tuệ
siêu việt, một Nghệ Sĩ tài hoa, một Đấng Tạo Hóa quyền năng.
Góc nhìn của niềm tin Kitô giáo khẳng định vế thứ hai. Nhưng nó
đi xa hơn nữa: sự sáng tạo này không phải là hành động của một quyền
lực lạnh lùng. Nó là hành động của một “Cha” muốn chia sẻ vẻ đẹp và
sự sống. Vạn vật không chỉ là “sản phẩm”, mà là “quà tặng”. Vũ trụ này
chính là ngôi nhà mà người Cha đã xây dựng cho con cái của mình.
Nhưng tại sao Ngài lại làm vậy? Trang tiếp theo sẽ khám phá động
lực sâu xa nhất đằng sau hành động sáng tạo.
Tình yêu là nguồn cội – Tại sao mọi sự tồn tại?
Một trong những câu hỏi sâu sắc nhất của triết học là: “Tại sao lại
có một cái gì đó, thay vì không có gì cả?” Tại sao vũ trụ lại tồn tại?
Nhiều người hình dung Đấng Sáng Tạo giống như một vị thần cô
đơn, tạo ra thế giới và con người để có người thờ phụng, để bớt buồn
chán. Hoặc Ngài tạo ra vạn vật vì một nhu cầu nào đó của chính mình.
Tuy nhiên, tư tưởng Kitô giáo mang đến một câu trả lời hoàn toàn
khác biệt và mang tính cách mạng: Thiên Chúa tạo dựng mọi sự không
phải vì Ngài cần, mà vì Ngài là Tình Yêu.
Hãy thử hình dung về tình yêu ở dạng tinh khiết nhất. Tình yêu
đích thực luôn có xu hướng cho đi, chia sẻ và lan tỏa. Một nhạc sĩ tài ba
không thể giữ những giai điệu tuyệt vời trong đầu, anh ấy phải viết ra
để người khác cùng thưởng thức. Một họa sĩ không thể giấu những bức
1
05
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

tranh đẹp nhất của mình, ông muốn trưng bày cho mọi người chiêm
ngưỡng. Tình yêu và sự sáng tạo luôn đi đôi với nhau.
Thiên Chúa, trong bản chất của Ngài, là một sự viên mãn tuyệt đối.
Ngài không thiếu thốn điều gì. Ngài không cần chúng ta để trở nên vĩ
đại hơn. Vậy tại sao Ngài lại tạo dựng?
Câu trả lời thật đơn giản và sâu sắc: Vì tình yêu.
Giống như một dòng suối đầy ắp nước sẽ tự nhiên tuôn chảy, Tình
Yêu viên mãn của Thiên Chúa cũng “tràn” ra bên ngoài qua hành động
sáng tạo. Ngài muốn chia sẻ sự tốt lành, vẻ đẹp và sự sống của chính
Ngài cho những tạo vật không phải là Ngài. Ngài không tạo ra những
con robot chỉ biết tuân lệnh, mà tạo ra những sinh vật có tự do, có khả
năng yêu thương và được yêu thương.
Toàn bộ vũ trụ, từ những vì sao xa xôi đến cọng cỏ dưới chân bạn,
đều là một “bức thư tình” được viết nên bởi Đấng Tạo Hóa. Ngài dựng
nên mặt trời để sưởi ấm cho bạn. Ngài tạo ra hoa quả để nuôi sống bạn.
Ngài tạo ra âm nhạc, màu sắc để làm cho cuộc sống của bạn thêm phong
phú.
Hiểu được điều này là chìa khóa để mở ra cánh cửa nhìn nhận
Thiên Chúa như một người Cha. Động lực của Ngài không phải là quyền
lực, mà là tình yêu. Mục đích của Ngài không phải là được phục vụ, mà
là để yêu thương. Vạn vật tồn tại không phải do một sự tất yếu lạnh
lùng, mà là kết quả của một ý muốn tự do và nhân hậu.
Khi bạn nhìn thế giới qua lăng kính này, mọi thứ đều thay đổi. Một
cơn mưa không chỉ là một hiện tượng thời tiết, mà là sự chăm sóc của
người Cha. Một bữa ăn không chỉ để no bụng, mà là món quà của người
Cha. Sự tồn tại của chính bạn không phải là ngẫu nhiên, mà là một ý
tưởng tuyệt vời nảy sinh từ trái tim yêu thương của Cha.
1
06
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hình ảnh người cha nhân hậu – Vượt lên mọi quan niệm
Khi nói “Thiên Chúa là Cha”, chúng ta thường dựa vào kinh nghiệm
của mình về người cha trần thế. Điều này vừa hữu ích, vừa có thể gây
hiểu lầm.
Một người cha tốt trên đời là người như thế nào?
•
Là người sinh thành và nuôi dưỡng: Cha cho ta sự
sống, làm việc vất vả để cung cấp cho ta cơm ăn, áo mặc, nhà cửa.
Là người bảo vệ: Cha che chở ta khỏi những nguy
hiểm, là vòng tay vững chãi để ta nương tựa khi sợ hãi.
Là người thầy: Cha dạy ta những bài học đầu đời,
•
•
hướng dẫn ta phân biệt đúng sai, và truyền cho ta những kỹ năng
cần thiết để bước vào cuộc sống.
•
Là người luôn yêu thương: Dù ta có thành công hay
thất bại, dù ta có ngoan ngoãn hay lầm lỗi, tình yêu của cha vẫn
ở đó, một tình yêu tha thứ và chấp nhận.
Khi gọi Thiên Chúa là Cha, chúng ta tin rằng Ngài chính là hiện
thân hoàn hảo của tất cả những phẩm chất tốt đẹp đó, ở một mức độ vô
hạn mà không một người cha trần thế nào có thể sánh được.
•
Ngài không chỉ cho ta sự sống thể xác, mà còn là nguồn
mạch của sự sống vĩnh cửu.
•
Ngài không chỉ bảo vệ ta khỏi những nguy hiểm hữu
hình, mà còn che chở tâm hồn ta khỏi sự dữ và tuyệt vọng.
•
Ngài không chỉ dạy ta những quy tắc sống, mà còn mặc
khải cho ta chân lý sâu xa nhất về bản thân và vũ trụ.
Tình yêu của Ngài không bao giờ thay đổi, không phụ
•
thuộc vào công trạng hay lỗi lầm của chúng ta. Đó là một tình yêu
vô điều kiện.
1
07
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tuy nhiên, có một thực tế đáng buồn là không phải ai cũng có được
trải nghiệm tốt đẹp về người cha của mình. Có những người cha đã bỏ
rơi, bạo hành, hoặc thờ ơ với con cái. Nếu trải nghiệm của bạn về “cha”
là một điều gì đó tiêu cực, hình ảnh “Thiên Chúa là Cha” có thể khiến
bạn cảm thấy xa cách, thậm chí sợ hãi.
Đây là một điểm rất quan trọng cần làm rõ: Thiên Chúa không phải
là một phiên bản phóng đại của người cha trần thế của bạn. Ngược lại,
Ngài là Người Cha đích thực, là nguyên mẫu của tình phụ tử. Tất cả
những gì tốt đẹp nơi những người cha trên thế gian chỉ là một tia sáng
phản chiếu mờ nhạt tình yêu của Ngài. Còn tất cả những thiếu sót, lỗi
lầm của họ đều không tồn tại nơi Ngài.
Nếu bạn thiếu thốn tình cha, Ngài sẽ là Người Cha bù đắp cho bạn.
Nếu bạn bị tổn thương bởi cha mình, Ngài sẽ là Người Cha chữa lành
cho bạn. Tình Cha của Thiên Chúa không phải để so sánh với những gì
bạn đã biết, mà là để hoàn thiện và chữa lành tất cả những gì còn dang
dở trong trái tim bạn. Ngài là Người Cha mà tất cả chúng ta, trong sâu
thẳm, đều khao khát có được.
”
Yêu thương từng người như con ruột” – Giá trị độc nhất của bạn
Một trong những ý niệm khó nắm bắt nhất là làm thế nào một
Đấng Tạo Hóa của hàng tỷ thiên hà lại có thể quan tâm đến một cá nhân
nhỏ bé như bạn hay tôi. Chúng ta có xu hướng nghĩ rằng mình chỉ là
một hạt cát giữa sa mạc, một giọt nước giữa đại dương. Sự tồn tại của
chúng ta có thực sự quan trọng?
Câu trả lời của niềm tin Kitô giáo là một lời khẳng định mạnh mẽ:
Có, vô cùng quan trọng!
Khi nói Thiên Chúa là Cha, điều đó có nghĩa là mối quan hệ của
Ngài với chúng ta không phải là mối quan hệ giữa nhà vua với thần dân,
1
08
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hay người chủ với đầy tớ. Đó là mối quan hệ thân mật nhất, sâu sắc
nhất: Cha và con.
Hơn nữa, Ngài không yêu thương chúng ta như một đám đông vô
danh. Ngài yêu thương “từng người một”. Ngài biết tên bạn. Ngài biết số
sợi tóc trên đầu bạn. Ngài biết những ước mơ thầm kín nhất trong lòng
bạn và cả những nỗi đau bạn không dám nói ra. Đối với Ngài, bạn không
phải là một con số trong thống kê dân số thế giới. Bạn là một người con
độc nhất vô nhị.
Hãy nghĩ về một người nghệ nhân làm ra những tác phẩm thủ
công. Mỗi sản phẩm đều mang một dấu ấn riêng, được tạo ra với sự
chăm chút đặc biệt. Bạn chính là một “kiệt tác” như vậy trong tay Cha
trên trời. Không có một ai khác trên hành tinh này có cùng chính xác bộ
gen, dấu vân tay, kinh nghiệm sống và tâm hồn như bạn. Bạn là một ý
tưởng độc đáo và tuyệt vời của Thiên Chúa.
Trong một thế giới thường đo lường giá trị con người bằng ngoại
hình, tài sản, địa vị xã hội hay thành tích, ý niệm này mang lại một sự
giải phóng lớn lao. Giá trị của bạn không đến từ những gì bạn có, những
gì bạn làm, hay những gì người khác nghĩ về bạn. Giá trị cốt lõi của
bạn đến từ việc bạn là ai: một người con yêu quý của Thiên Chúa.
Bạn không cần phải “giành lấy” tình yêu của Ngài. Bạn không cần
phải chứng tỏ mình xứng đáng. Tình yêu đó được ban cho bạn một cách
tự do và vô điều kiện, ngay từ trước khi bạn được sinh ra. Bạn được yêu
thương đơn giản vì bạn tồn tại, vì bạn là chính bạn.
Hiểu được điều này có sức mạnh biến đổi cuộc sống. Nó chữa lành
những vết thương của sự mặc cảm, tự ti. Nó mang lại cho chúng ta sự
tự tin để sống thật với chính mình, không cần phải đeo mặt nạ để làm
hài lòng thế giới. Nó cho chúng ta một nền tảng vững chắc để đứng lên
sau mỗi lần vấp ngã, vì chúng ta biết rằng dù cả thế giới có quay lưng
1
09
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

lại, vẫn có một Người Cha luôn mở rộng vòng tay chào đón chúng ta trở
về.
Sự Quan Phòng của Người Cha – Ngài có thực sự quan tâm?
Đây có lẽ là câu hỏi hóc búa nhất, là trở ngại lớn nhất cho nhiều
người khi nghĩ về một Thiên Chúa nhân hậu: “Nếu có một người Cha
toàn năng và yêu thương, tại sao thế giới lại đầy rẫy đau khổ? Tại sao
những người tốt lại gặp chuyện chẳng lành? Tại sao Ngài lại im lặng
khi tôi kêu cầu?”
Đây là những câu hỏi chính đáng và không có câu trả lời dễ dàng.
Tuy nhiên, góc nhìn về “sự quan phòng của người Cha” có thể mang lại
một chút ánh sáng.
”
Quan phòng” không có nghĩa là Thiên Chúa sẽ can thiệp để loại
bỏ mọi khó khăn, đau đớn khỏi cuộc đời chúng ta. Một người cha tốt
không bao bọc con mình đến mức không cho nó đối mặt với bất kỳ thử
thách nào.
•
Một người cha dạy con tập đi sẽ phải để con tự bước và
chấp nhận rằng con có thể bị ngã. Nếu lúc nào cũng bế trên tay,
đứa trẻ sẽ không bao giờ biết đi.
•
Một người cha dạy con học bài sẽ không làm bài hộ con.
Ông sẽ kiên nhẫn hướng dẫn, nhưng để con tự mình vật lộn với
bài toán khó, vì chỉ qua đó, trí tuệ của con mới phát triển.
•
Một người cha tốt cho phép con mình được lựa chọn, và
tôn trọng sự tự do đó, ngay cả khi biết rằng con có thể đưa ra
những lựa chọn sai lầm và phải gánh chịu hậu quả.
Tương tự như vậy, Thiên Chúa, trong sự khôn ngoan của Ngài, cho
phép sự đau khổ tồn tại.
1
10
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1
.
Vì sự tự do của con người: Phần lớn đau khổ trên thế
giới (chiến tranh, bất công, tội ác) là do con người gây ra cho nhau.
Thiên Chúa ban cho chúng ta sự tự do để yêu thương, và điều đó
cũng đồng nghĩa với việc chúng ta có tự do để làm điều ác. Nếu
Ngài can thiệp để ngăn chặn mọi hành vi sai trái, chúng ta sẽ chỉ
là những con rối, và tình yêu sẽ không còn ý nghĩa.
2
.
Vì sự trưởng thành của chúng ta: Đau khổ, dù chúng
ta không mong muốn, thường là môi trường để những phẩm chất
tốt đẹp nhất của con người được nảy sinh: lòng can đảm, sự kiên
nhẫn, lòng trắc ẩn và sự khiêm tốn. Giống như vàng được thử trong
lửa, tâm hồn con người cũng được tôi luyện qua thử thách.
3
.
Vì một kế hoạch lớn hơn: Đôi khi, chúng ta chỉ nhìn
thấy một mảnh nhỏ của bức tranh toàn cảnh. Có những sự kiện
xảy ra mà chúng ta không thể hiểu được ý nghĩa vào thời điểm đó.
Niềm tin vào sự quan phòng của Cha là tin rằng, ngay cả trong
những hoàn cảnh tối tăm nhất, Ngài vẫn đang hành động một cách
âm thầm, để cuối cùng có thể biến sự dữ thành sự lành, giống như
một người thợ dệt tài hoa có thể dùng cả những sợi chỉ màu tối để
dệt nên một tấm thảm tuyệt đẹp.
Sự quan phòng không phải là lời hứa về một cuộc sống không có
bão tố, mà là lời hứa rằng trong cơn bão, Cha sẽ luôn ở bên cạnh, con
thuyền của chúng ta sẽ không bao giờ chìm, và cuối cùng Ngài sẽ đưa
chúng ta đến bến bờ bình an. Đó là niềm tin rằng không có giọt nước
mắt nào của chúng ta bị lãng quên, không có nỗi đau nào là vô nghĩa
trong kế hoạch yêu thương của Ngài.
Giao tiếp với Người Cha – Lời cầu nguyện
Nếu mối quan hệ giữa Thiên Chúa và chúng ta là mối quan hệ Cha-
con, thì phải có sự giao tiếp hai chiều. Người con có thể nói chuyện với
Cha, và người Cha lắng nghe, đáp lời. Sự giao tiếp này được gọi là cầu
nguyện.
1
11
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nhiều người thường hình dung cầu nguyện là một việc gì đó rất
phức tạp và trang trọng: phải thuộc những kinh văn cổ, phải đến một
nơi linh thiêng, phải thực hiện những nghi thức nhất định. Những điều
đó có thể là một phần của truyền thống, nhưng bản chất của cầu nguyện
lại đơn giản hơn rất nhiều.
Cầu nguyện, về cơ bản, là một cuộc trò chuyện từ trái tim đến trái
tim với Cha trên trời.
Bạn không cần những lời lẽ hoa mỹ. Bạn không cần phải che giấu
cảm xúc thật của mình. Bạn có thể đến với Cha như một đứa trẻ đến với
cha mẹ mình:
•
Khi vui mừng và biết ơn: Bạn có thể nói một lời cảm
ơn đơn sơ. “Cha ơi, cảm ơn Cha vì một ngày đẹp trời.” “Cảm ơn Cha
vì bữa ăn ngon.” “Cảm ơn Cha vì những người bạn tốt.” Lòng biết
ơn mở lòng chúng ta ra để nhận thấy vô số điều tốt lành Cha ban
cho mỗi ngày.
•
Khi lo lắng và sợ hãi: Bạn có thể trút bỏ gánh nặng
của mình. “Cha ơi, con đang rất lo cho kỳ thi sắp tới.” “Con sợ hãi
về tương lai.” “Xin Cha ở bên con và ban cho con sự bình an.”
•
Khi cần sự giúp đỡ và hướng dẫn: Bạn có thể cầu xin
sự khôn ngoan. “Cha ơi, con không biết phải quyết định thế nào.
Xin soi sáng cho con.” “Xin Cha giúp con vượt qua khó khăn này.”
•
Khi hối hận và yếu đuối: Bạn có thể thành thật thú
nhận lỗi lầm. “Cha ơi, hôm nay con đã làm tổn thương người khác.
Xin tha thứ cho con và giúp con sửa đổi.”
Cầu nguyện không phải là đọc một danh sách yêu cầu cho một vị
thần ban phát phép lạ. Nó là việc xây dựng một mối quan hệ. Giống như
bất kỳ mối quan hệ nào, nó cần thời gian và sự kiên trì.
1
12
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Và Thiên Chúa trả lời chúng ta như thế nào? Không phải lúc nào
cũng bằng một giọng nói hữu hình từ trên trời. Cha đáp lời chúng ta một
cách tinh tế:
•
•
•
•
Qua sự bình an trong tâm hồn.
Qua một ý tưởng bất chợt nảy ra trong đầu.
Qua lời khuyên của một người bạn tốt.
Qua một đoạn văn trong một cuốn sách bạn tình cờ đọc
được.
•
Qua vẻ đẹp của thiên nhiên.
Bắt đầu cầu nguyện chỉ đơn giản là bắt đầu trò chuyện. Hãy tìm
một nơi yên tĩnh, nhắm mắt lại, và nói với Cha trên trời những gì đang
ở trong lòng bạn, bằng ngôn ngữ của riêng bạn. Đó là bước đầu tiên để
biến niềm tin vào một “khái niệm” thành một “mối quan hệ” sống động.
Khi con cái lạc lối – Lòng thương xót vô bờ
Một thực tế không thể chối cãi là con người chúng ta không hoàn
hảo. Chúng ta phạm sai lầm. Chúng ta làm tổn thương người khác và
làm tổn thương chính mình. Chúng ta có những hành động ích kỷ, kiêu
ngạo, gian dối. Chúng ta thường sống như thể mình không có một người
Cha yêu thương đang dõi theo.
Nếu Thiên Chúa là một vị thẩm phán nghiêm khắc, thì mỗi lỗi lầm
của chúng ta sẽ bị ghi sổ và chờ ngày phán xét. Hình ảnh này khiến
nhiều người sợ hãi Thiên Chúa, luôn cảm thấy tội lỗi và không xứng
đáng.
Nhưng nếu Thiên Chúa là Cha, phản ứng của Ngài trước những lỗi
lầm của con cái sẽ hoàn toàn khác. Để minh họa cho điều này, Chúa
Giêsu đã kể một trong những câu chuyện cảm động nhất mọi thời đại,
thường được gọi là dụ ngôn “Người con hoang đàng”.
1
13
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Câu chuyện kể về một người cha có hai người con trai. Người con
út đòi cha chia gia tài rồi bỏ nhà ra đi, sống một cuộc đời phung phí và
trụy lạc. Khi tiêu hết tiền, anh ta phải đi chăn heo và chịu đói khát cùng
cực. Trong cơn khốn cùng, anh ta hối hận và quyết định trở về, dự định
sẽ nói với cha: “Thưa cha, con đã đắc tội với Trời và với cha, không còn
đáng gọi là con của cha nữa. Xin coi con như một người làm công cho
cha vậy.”
Anh ta nghĩ rằng mình đã mất hết quyền làm con, rằng điều tốt
nhất anh có thể hy vọng là được nhận lại như một người đầy tớ.
Nhưng phản ứng của người cha đã vượt ngoài sức tưởng tượng của
anh. Kinh Thánh kể rằng: “Khi anh ta còn ở đằng xa, người cha đã
trông thấy. Ông chạnh lòng thương, chạy ra ôm chầm lấy cổ anh ta
và hôn lấy hôn để.”
Người cha không đợi con mình phải quỳ lúp, kể lể tội lỗi. Ông
không trách mắng, không ra điều kiện. Ông chỉ thấy đứa con đã mất nay
lại trở về, và lòng ông tràn ngập niềm vui. Ông sai đầy tớ mang áo
choàng đẹp nhất ra mặc cho con, đeo nhẫn vào tay, xỏ dép vào chân, và
mở tiệc ăn mừng.
Người cha trong câu chuyện này chính là hình ảnh của Thiên Chúa.
•
Ngài luôn trông đợi: Ngài không bao giờ từ bỏ chúng
ta, dù chúng ta có đi xa đến đâu. Ánh mắt yêu thương của Ngài
vẫn luôn dõi theo, chờ đợi chúng ta quay về.
•
Ngài chủ động chạy đến: Ngài không đứng đợi một
cách kiêu kỳ. Khi thấy dấu hiệu nhỏ nhất của sự hối cải, Ngài chạy
đến để ôm chúng ta vào lòng.
•
Ngài tha thứ hoàn toàn: Sự tha thứ của Ngài không
phải là một sự miễn cưỡng. Ngài xóa bỏ mọi tội lỗi và phục hồi lại
phẩm giá làm con cho chúng ta. Tình yêu của Ngài lớn hơn mọi
sai lầm của chúng ta.
1
14
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Ngài ăn mừng: Sự trở về của một người con tội lỗi
không phải là điều đáng xấu hổ, mà là một lý do để cả Thiên Đàng
vui mừng.
Câu chuyện này là tâm điểm của thông điệp về lòng thương xót
của Cha. Dù bạn là ai, dù bạn đã làm gì, bạn không bao giờ ở ngoài tầm
tay của tình yêu tha thứ đó. Chỉ cần một bước quay về, bạn sẽ thấy vòng
tay của Cha đang rộng mở.
Chúa Giêsu – con đường để biết Cha
Tất cả những điều chúng ta đã nói từ đầu đến giờ – về một Đấng
Tạo Hóa quyền năng, một người Cha nhân hậu, yêu thương, tha thứ –
có thể vẫn còn là những ý niệm khá trừu tượng. Làm sao chúng ta có
thể chắc chắn rằng Thiên Chúa thực sự giống như vậy?
Câu trả lời của niềm tin Kitô giáo tập trung vào một nhân vật lịch
sử duy nhất: Chúa Giêsu thành Nazareth.
Kitô hữu tin rằng Chúa Giêsu không chỉ là một nhà hiền triết vĩ
đại, một nhà cải cách xã hội hay một vị ngôn sứ. Ngài là hình ảnh hữu
hình của Thiên Chúa vô hình. Ngài chính là Con của Thiên Chúa, được
sai đến trần gian để mặc khải cho nhân loại biết bộ mặt thật của Cha.
Trong suốt cuộc đời của mình, Chúa Giêsu đã không ngừng nói về
Cha của Ngài.
•
Ngài dạy mọi người cầu nguyện bằng cách thưa với
Thiên Chúa: “Lạy Cha chúng con ở trên trời…”
Ngài khẳng định: “Ai thấy Thầy là thấy Chúa Cha.” (Tin
•
Mừng Gioan 14:9). Điều này có nghĩa là, nếu bạn muốn biết Thiên
Chúa yêu thương như thế nào, hãy nhìn cách Chúa Giêsu yêu
thương. Nếu bạn muốn biết Thiên Chúa tha thứ như thế nào, hãy
nhìn cách Chúa Giêsu tha thứ.
1
15
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Cuộc đời của Chúa Giêsu là một minh chứng sống động
cho tình yêu của Cha. Ngài chữa lành người bệnh, an ủi người đau
khổ, chào đón những người bị xã hội ruồng bỏ, và tha thứ cho
những người tội lỗi. Ngài cho thấy một Thiên Chúa không ở xa trên
trời cao, mà là một Thiên Chúa ở gần, cúi xuống để nâng đỡ con
người.
Đỉnh cao của sự mặc khải này là cái chết và sự phục sinh của Chúa
Giêsu.
Việc Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa, chấp nhận chịu một cái chết đau
đớn và nhục nhã trên thập giá được xem là bằng chứng tối hậu cho tình
yêu của Cha. Nó cho thấy tình yêu của Thiên Chúa lớn đến mức nào:
Ngài sẵn sàng hy sinh chính điều quý giá nhất của mình để cứu vớt con
cái đang lạc lối, để hàn gắn mối quan hệ đã bị rạn nứt bởi tội lỗi. Thập
giá không phải là dấu hiệu của một Thiên Chúa giận dữ trừng phạt, mà
là dấu hiệu của một Người Cha đau khổ cùng với con cái và làm mọi sự
để đưa chúng trở về.
Và sự phục sinh của Chúa Giêsu từ cõi chết là lời khẳng định cuối
cùng rằng tình yêu của Cha mạnh hơn sự chết, ánh sáng của Cha mạnh
hơn bóng tối, và sự sống sẽ chiến thắng.
Vì vậy, để thực sự biết Thiên Chúa là Cha, con đường chắc chắn
nhất là nhìn vào Chúa Giêsu. Đọc về cuộc đời và những lời dạy của Ngài
trong các sách Tin Mừng (trong Kinh Thánh) là cách để chúng ta chuyển
từ việc “biết về” Cha sang việc “biết được” Cha một cách cá vị. Chúa Giêsu
chính là cây cầu nối liền khoảng cách giữa trời và đất, giữa con người
và người Cha nhân hậu.
Lời mời gọi cá nhân – Bắt đầu hành trình
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình dài. Chúng ta đã
thấy dấu ấn của Cha trong vũ trụ bao la và trong chính con người chúng
1
16
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ta. Chúng ta đã khám phá ra rằng động lực sáng tạo của Ngài là tình
yêu. Chúng ta đã chiêm ngắm hình ảnh một người Cha nhân hậu, yêu
thương từng người chúng ta một cách độc nhất, luôn quan phòng và sẵn
sàng tha thứ. Và chúng ta đã thấy rằng, Chúa Giêsu chính là con đường
trọn vẹn nhất để gặp gỡ Người Cha ấy.
Đến đây, đây không còn là một bài viết trừu tượng nữa, mà là một
lời mời gọi cá nhân dành cho chính bạn.
Niềm tin vào Thiên Chúa là Cha không phải là việc chấp nhận một
danh sách các giáo điều, mà là việc bắt đầu một mối quan hệ. Giống
như bất kỳ mối quan hệ nào, nó bắt đầu bằng một bước chân đầu tiên.
Nếu những điều bạn đọc được ở đây khơi dậy trong lòng bạn một sự tò
mò, một niềm khao khát, bạn có thể làm gì tiếp theo?
1
.
Quan sát với một con tim rộng mở: Lần tới khi bạn đi
dạo, hãy nhìn một bông hoa, một đám mây, hay một đứa trẻ đang
cười, và thử nghĩ: “Đây là món quà từ Cha của tôi.” Hãy để vẻ đẹp
của tạo vật nói với bạn về Đấng Tạo Hóa.
2
.
Thử trò chuyện: Tìm một khoảnh khắc yên tĩnh trong
ngày. Không cần phải dùng những lời lẽ cầu kỳ. Chỉ cần nói với
Ngài những gì bạn đang suy nghĩ, như thể bạn đang nói với một
người Cha thực sự lắng nghe. Hãy bắt đầu bằng “Cha ơi…” và để
trái tim bạn lên tiếng.
3
.
Tìm hiểu thêm về Chúa Giêsu: Hãy thử đọc một trong
bốn sách Tin Mừng trong Kinh Thánh (bạn có thể bắt đầu với sách
Lu-ca hoặc Gioan). Đừng đọc như một cuốn sách lịch sử khô khan,
mà hãy đọc để khám phá xem Chúa Giêsu đã mặc khải về Cha như
thế nào.
4
.
Tìm kiếm sự đồng hành: Nếu có thể, hãy trò chuyện
với một người bạn mà bạn tin tưởng và có đức tin. Chia sẻ những
thắc mắc của bạn. Học hỏi từ kinh nghiệm của họ. Hành trình đức
tin không phải là một hành trình đơn độc.
1
17
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Con đường khám phá Thiên Chúa là Cha là một cuộc phiêu lưu của
cả cuộc đời. Sẽ có những lúc bạn cảm thấy Ngài thật gần gũi, và cũng
có những lúc bạn cảm thấy nghi ngờ. Điều quan trọng không phải là
phải có tất cả các câu trả lời ngay lập tức, mà là giữ cho trái tim mình
luôn rộng mở để tìm kiếm.
Cánh cửa đang mở ra trước mắt bạn. Lời mời gọi đã được gửi đi.
Liệu bạn có sẵn lòng bước vào để tự mình khám phá xem việc được làm
con của Đấng Tạo Hóa vũ trụ này có ý nghĩa như thế nào không?
1
18
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

THIÊN CHÚA LÀ CON – ĐỨC GIÊSU KITÔ:
Thiên Chúa Là Con: Một Hành Trình Tìm Hiểu Về Đức Giêsu Kitô
Lời mở đầu – Khát vọng vĩnh cửu của con người
Con người là một sinh vật kỳ diệu. Chúng ta biết vui, biết buồn,
biết yêu thương và hy vọng. Nhưng sâu thẳm bên trong mỗi chúng ta,
dù ở bất kỳ nền văn hóa hay thời đại nào, luôn tồn tại những câu hỏi
lớn lao: Tôi là ai? Tôi từ đâu đến? Cuộc sống này có ý nghĩa gì? Sau khi
chết, tôi sẽ đi về đâu?
Hàng ngàn năm qua, con người đã tìm kiếm câu trả lời qua triết
học, khoa học, nghệ thuật và tôn giáo. Chúng ta ngước nhìn lên bầu trời
đầy sao và cảm thấy mình thật nhỏ bé, tự hỏi liệu có một Đấng Tạo Hóa
nào không, một quyền năng siêu việt nào đang vận hành vũ trụ này.
Chúng ta khao khát được kết nối với một điều gì đó lớn lao hơn chính
bản thân mình, một nguồn cội của sự thật, của cái đẹp và của tình yêu.
Nhiều tôn giáo và tín ngưỡng đã ra đời từ chính khát vọng đó.
Chúng đưa ra những con đường, những giáo lý, những quy tắc để con
người có thể “vươn tới” Thượng Đế, “chạm đến” thần linh. Con người nỗ
lực xây những ngôi đền vĩ đại, dâng những của lễ quý giá, thực hành
những nghi thức phức tạp, tất cả với hy vọng có thể thu hẹp khoảng
cách giữa cõi người và cõi trời.
Tuy nhiên, Kitô giáo (đạo Chúa) mang đến một thông điệp hoàn
toàn khác biệt, một thông điệp gây kinh ngạc và đảo ngược mọi suy nghĩ
thông thường. Thông điệp đó không phải là “làm thế nào để con người
đi tìm Thiên Chúa”, mà là “Thiên Chúa đã đến tìm con người như thế
nào”.
Câu chuyện của Kitô giáo không phải là một câu chuyện về những
nỗ lực anh hùng của nhân loại, mà là một câu chuyện tình yêu vĩ đại
1
19
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

của Thiên Chúa. Ngài không chờ đợi chúng ta đi tìm Ngài trong sự mịt
mờ. Thay vào đó, chính Ngài đã chủ động bước vào thế giới của chúng
ta, sống giữa chúng ta, và mang một tên gọi rất con người: Giêsu.
Tài liệu này không nhằm mục đích áp đặt một niềm tin, mà là một
lời mời gọi bạn cùng thực hiện một hành trình khám phá. Hành trình
này sẽ đi qua ba giai đoạn chính trong câu chuyện đáng kinh ngạc về
Đức Giêsu: Ngài là ai, Ngài đã sống như thế nào, và tại sao cái chết cùng
sự sống lại của Ngài lại có thể thay đổi số phận của cả nhân loại.
Chúng ta hãy cùng nhau mở lòng để tìm hiểu về một Thiên Chúa
không ở trên cao xa vời, mà là một Thiên Chúa đã trở thành người, để
chúng ta có thể biết, thấy, và chạm vào Ngài.
Phần I – Ngôi Lời Nhập Thể: Khi tình yêu mặc lấy xác phàm
1. Khoảng cách giữa Thần Linh và con người
Hãy tưởng tượng bạn là một kiến trúc sư tài ba. Bạn dồn hết tâm
huyết, trí tuệ và tình yêu để thiết kế nên một ngôi nhà hoàn hảo. Mọi
chi tiết đều được tính toán kỹ lưỡng. Nhưng rồi, những người sống trong
ngôi nhà đó lại sử dụng nó sai mục đích. Họ làm hỏng các kết cấu, vẽ
bậy lên tường, và dần dần biến ngôi nhà đẹp đẽ thành một nơi đổ nát.
Bạn sẽ cảm thấy thế nào? Bạn có thể la mắng họ từ xa, gửi cho họ những
bản hướng dẫn sửa chữa, nhưng liệu họ có hiểu và làm theo không?
Cách tốt nhất để cứu vãn ngôi nhà là gì? Có lẽ, đó là việc bạn phải đích
thân đến, xắn tay áo lên, sống trong chính ngôi nhà đó và cùng họ sửa
chữa lại mọi thứ.
Câu chuyện về Thiên Chúa và con người cũng có một sự tương đồng
như vậy. Kitô giáo tin rằng Thiên Chúa đã tạo dựng nên vũ trụ và con
người một cách tốt đẹp. Ngài ban cho con người sự tự do để lựa chọn,
để yêu thương. Nhưng con người đã dùng sự tự do đó để quay lưng lại
1
20
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

với Ngài, làm những điều sai trái, ích kỷ, gây đau khổ cho nhau. Điều
này được gọi là “tội lỗi”.
Tội lỗi không chỉ đơn thuần là vi phạm một vài quy tắc đạo đức.
Về bản chất, nó là sự rạn nứt trong mối quan hệ giữa con người và Thiên
Chúa, giống như một chiếc gương bị vỡ không còn phản chiếu trọn vẹn
hình ảnh. Khoảng cách này ngày càng lớn, tạo ra một vực thẳm mà
không một nỗ lực nào của con người có thể tự mình bắc cầu qua được.
Một giải pháp không tưởng: Thiên Chúa trở thành người
Trước tình trạng đó, Thiên Chúa đã làm một điều không ai có thể
ngờ tới. Ngài không hủy diệt thế giới rồi tạo ra một thế giới mới. Ngài
cũng không bỏ mặc con người trong sự lầm lạc của mình. Thay vào đó,
Ngài đã chọn con đường của tình yêu.
Trong Kinh Thánh, Đức Giêsu được gọi là “Ngôi Lời” (Logos). “Ngôi
Lời” ở đây không chỉ là lời nói thông thường, mà là chính tư tưởng, sự
khôn ngoan, và quyền năng sáng tạo của Thiên Chúa. “Ngôi Lời” là sự
tự-bày-tỏ trọn vẹn của Thiên Chúa. Và điều kỳ diệu đã xảy ra: “Ngôi Lời
đã trở nên người凡, và ở giữa chúng ta” (Tin Mừng Gioan 1:14).
Sự kiện này được gọi là “Nhập Thể”. “Nhập” là đi vào, “thể” là thân
thể. Thiên Chúa, Đấng vô hình, vô hạn, Đấng tạo nên các thiên hà, đã
tự nguyện mặc lấy thân phận một con người bằng xương bằng thịt. Ngài
không xuất hiện như một vị vua quyền uy trong cung điện vàng son,
hay một siêu anh hùng với sức mạnh hủy diệt. Ngài đã đến trong hình
hài một hài nhi yếu ớt, sinh ra trong một gia đình lao động nghèo ở một
ngôi làng hẻo lánh tên là Nazareth. Hài nhi đó được đặt tên là Giêsu.
Đây là trọng tâm của niềm tin Kitô giáo. Thiên Chúa không còn là
một ý niệm triết học trừu tượng hay một vị thần xa lạ đáng sợ. Ngài đã
trở thành một người mà chúng ta có thể nhìn thấy, lắng nghe, và đồng
hành. Ngài có một khuôn mặt, một giọng nói, một trái tim.
1
21
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tại sao Ngài phải làm vậy?
•
Để bày tỏ chính Ngài: Nếu muốn giải thích cho một
con kiến về thế giới của con người, cách tốt nhất là bạn trở thành
một con kiến. Tương tự, để con người hữu hạn có thể hiểu được
Thiên Chúa vô hạn, chính Thiên Chúa đã trở nên hữu hạn. Qua
cuộc đời của Giêsu, chúng ta thấy được Thiên Chúa thực sự là ai:
Ngài yêu thương, tha thứ, kiên nhẫn và đầy lòng trắc ẩn.
•
Để chia sẻ thân phận con người: Đức Giêsu đã sống
một cuộc đời trọn vẹn của một con người. Ngài cũng cảm thấy đói,
mệt, buồn bã, và vui sướng. Ngài hiểu được những nỗi đau, những
cám dỗ và những giằng xé của chúng ta, vì chính Ngài đã trải qua
tất cả.
•
Để bắc một nhịp cầu: Bằng việc kết hợp bản tính Thiên
Chúa và bản tính con người trong cùng một ngôi vị, Đức Giêsu đã
trở thành nhịp cầu hoàn hảo nối liền trời và đất, hàn gắn lại mối
quan hệ đã bị tội lỗi phá vỡ.
Sự kiện Ngôi Lời Nhập Thể là lời khẳng định mạnh mẽ nhất về tình
yêu của Thiên Chúa. Ngài yêu thương thế giới này đến nỗi đã không
quản ngại từ bỏ ngai vàng vinh quang để bước vào cuộc đời lấm lem của
chúng ta, tất cả vì mục đích cứu chuộc và mang chúng ta trở về với Ngài.
Phần II – Cuộc đời rao giảng của Đức Giêsu: Một Thiên Chúa rất gần
Khi Đức Giêsu khoảng ba mươi tuổi, Ngài bắt đầu cuộc đời công
khai. Trong khoảng ba năm, Ngài đã đi khắp các miền đất Do Thái để
rao giảng, chữa lành và loan báo một thông điệp mang tính cách mạng.
Cuộc đời của Ngài không chỉ là những lời dạy, mà chính mỗi hành động
của Ngài đều là một sự mặc khải, một sự vén màn cho thấy Thiên Chúa
thực sự là ai và Ngài mong muốn điều gì cho con người.
1. Người Thầy Của Nước Trời
1
22
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Thông điệp chính yếu của Đức Giêsu xoay quanh khái niệm “Nước
Trời” hay “Nước Thiên Chúa”. Đây không phải là một vương quốc địa lý
với biên giới và quân đội. Nước Trời là sự hiện diện và cai trị của Thiên
Chúa trong trái tim con người và trong thế giới. Đó là một thực tại nơi
tình yêu, công lý, hòa bình và sự tha thứ ngự trị.
Đức Giêsu không dạy bằng những bài diễn văn triết học khô khan.
Ngài dùng những câu chuyện gần gũi, gọi là “dụ ngôn”, được lấy từ đời
sống hàng ngày của người dân: người gieo giống, viên ngọc quý, con
chiên lạc, người cha nhân hậu… Qua những câu chuyện này, Ngài mặc
khải những sự thật sâu sắc về Thiên Chúa:
•
Thiên Chúa là người Cha nhân hậu: Dụ ngôn “Người
con hoang đàng” (Tin Mừng Luca 15:11-32) là một trong những
câu chuyện cảm động nhất. Nó cho thấy một Thiên Chúa không
ngồi chờ con người sám hối quay về, mà là một người Cha luôn
trông ngóng, chạy ra ôm chầm lấy đứa con tội lỗi, và mở tiệc ăn
mừng sự trở về của nó.
•
Tình yêu thương là luật tối cao: Khi được hỏi điều răn
nào là quan trọng nhất, Đức Giêsu đã tóm lược toàn bộ lề luật của
Do Thái giáo vào hai điều: “Mến Chúa hết lòng, hết linh hồn, hết
trí khôn” và “Yêu người thân cận như chính mình”. Tình yêu
thương, chứ không phải các nghi lễ hay luật lệ, mới là thước đo
của một đời sống đẹp lòng Thiên Chúa.
•
Giá trị bị đảo lộn: Trong Nước Trời, những người nghèo
khó, hiền lành, than khóc, và bị bách hại lại là những người có
phúc. Những người tự cho mình là công chính, giàu có và quyền
lực có nguy cơ bị gạt ra ngoài. Ngài dạy rằng sự vĩ đại không nằm
ở việc được phục vụ, mà là ở việc phục vụ người khác.
Những lời dạy của Ngài thách thức mọi cấu trúc xã hội và tôn giáo
thời bấy giờ. Ngài mang đến một cái nhìn mới mẻ và giải phóng về Thiên
Chúa.
1
23
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cuộc đời rao giảng của Đức Giêsu
. Người chữa lành bệnh tật thể xác và tâm hồn
2
Cuộc đời của Đức Giêsu không chỉ có lời nói. Tin Mừng ghi lại rất
nhiều phép lạ chữa lành mà Ngài đã thực hiện. Ngài cho người mù được
thấy, người què đi được, người điếc nghe được, người câm nói được,
thậm chí làm cho người chết sống lại.
Những phép lạ này không phải là những màn trình diễn quyền
năng để gây sự chú ý. Mỗi hành động chữa lành đều mang một ý nghĩa
sâu sắc hơn:
•
Bày tỏ lòng thương xót của Thiên Chúa: Đức Giêsu
luôn chạnh lòng thương xót trước nỗi đau của con người. Ngài
chạm vào những người bệnh tật mà xã hội xa lánh (như người
phong hủi), cho thấy Thiên Chúa không ghê tởm sự yếu đuối và
đau khổ của chúng ta. Ngài muốn phục hồi con người một cách
toàn diện.
•
Dấu chỉ của Nước Trời: Vào thời đó, bệnh tật thường
bị coi là hình phạt của tội lỗi. Khi Đức Giêsu chữa lành một ai đó,
Ngài không chỉ phục hồi sức khỏe thể chất, mà còn cho thấy quyền
năng của Thiên Chúa đang chiến thắng sự dữ, sự đau khổ và sự
chết. Mỗi phép lạ là một sự báo trước về một thế giới mới, nơi sẽ
không còn nước mắt và bệnh tật.
•
Chữa lành cả tâm hồn: Đức Giêsu thường nói với người
được chữa lành: “Tội của con đã được tha”. Ngài nhận ra rằng nỗi
đau sâu xa nhất của con người không phải là bệnh tật thể xác, mà
là gánh nặng của tội lỗi, của sự mặc cảm và xa cách Thiên Chúa.
Việc tha thứ mang lại sự bình an và chữa lành tận gốc rễ tâm hồn.
Qua những hành động này, Đức Giêsu cho thấy một Thiên Chúa
không chỉ quan tâm đến linh hồn, mà còn quan tâm đến cả thân xác và
1
24
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

cuộc sống đời thường của con người. Ngài là một Thiên Chúa muốn
chúng ta được sống và sống dồi dào.
3. Người bạn của người nghèo khó và tội lỗi
Một trong những điều gây sốc nhất cho giới lãnh đạo tôn giáo thời
bấy giờ là việc Đức Giêsu giao du và kết bạn với những người bị xã hội
xem là “cặn bã”. Ngài ngồi ăn chung với những người thu thuế (bị xem
là kẻ phản quốc, tham nhũng) và những người phụ nữ bị coi là tội lỗi.
Hành động này mang một thông điệp vô cùng mạnh mẽ:
•
Không ai bị loại trừ khỏi tình yêu Thiên Chúa: Trong
khi các nhà lãnh đạo tôn giáo dựng lên những rào cản, những luật
lệ để phân biệt người “thánh thiện” và kẻ “ô uế”, Đức Giêsu đã phá
bỏ tất cả. Ngài chủ động tìm đến những người bị gạt ra bên lề, cho
họ thấy rằng họ cũng được Thiên Chúa yêu thương và có giá trị.
•
Thiên Chúa đến để kêu gọi người tội lỗi: Ngài tuyên
bố: “Tôi không đến để kêu gọi người công chính, mà để kêu gọi
người tội lỗi” (Tin Mừng Mác-cô 2:17). Điều này có nghĩa là Nước
Trời mở rộng cửa cho tất cả những ai nhận ra sự yếu đuối của mình
và cần đến lòng thương xót của Thiên Chúa. Sự khiêm tốn nhìn
nhận mình là tội nhân lại là cánh cửa để bước vào mối tương quan
với Ngài.
Cuộc đời rao giảng của Đức Giêsu là một bức chân dung sống động
về trái tim của Thiên Chúa. Đó là một Thiên Chúa gần gũi, đầy lòng
thương xót, đứng về phía người yếu thế, và luôn mở rộng vòng tay chào
đón những đứa con lầm lạc trở về. Ngài không phải là một vị thẩm phán
nghiêm khắc chỉ biết trừng phạt, mà là một vị lương y nhân hậu đến để
chữa lành và phục hồi.
Chính vì lối sống và những lời dạy mang tính cách mạng này, Đức
Giêsu đã thu hút được đông đảo dân chúng, nhưng đồng thời cũng tạo
1
25
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ra sự căm ghét và đố kỵ từ phía những người có quyền lực. Con đường
của Ngài, con đường của tình yêu và sự thật, tất yếu sẽ dẫn đến một
cuộc đối đầu cuối cùng, một sự hy sinh tột đỉnh tại Giêrusalem.
Phần III – Cuộc khổ nạn và phục sinh: đỉnh cao của tình yêu
Nếu cuộc đời của Đức Giêsu là một bản tình ca, thì cái chết và sự
sống lại của Ngài chính là điệp khúc cao trào nhất. Đây không phải là
một tai nạn bi thảm, mà là tâm điểm của kế hoạch yêu thương mà Thiên
Chúa dành cho nhân loại. Để hiểu được ý nghĩa của nó, chúng ta cần
quay lại vấn đề về “tội lỗi” và “sự chết”.
1. Vấn đề của tội lỗi và sự chết
Như đã nói, tội lỗi đã tạo ra một vực thẳm ngăn cách con người
với Thiên Chúa. Hệ quả tất yếu của sự ngăn cách này là sự chết. Sự chết
ở đây không chỉ mang ý nghĩa là thân xác ngừng hoạt động, mà còn là
sự chết về mặt tinh thần – một cuộc sống mất phương hướng, trống rỗng,
và cuối cùng là sự xa cách vĩnh viễn khỏi nguồn mạch sự sống là Thiên
Chúa.
Kinh Thánh nói rằng “tiền công của tội lỗi là sự chết” (Thư Rôma
6
:23). Giống như việc bạn nhảy ra khỏi một tòa nhà cao tầng, cái chết
là hậu quả tự nhiên của hành động đó, chứ không phải là sự trừng phạt
độc đoán của người chủ tòa nhà. Tội lỗi, sự ích kỷ, sự thù hận tự nó đã
mang mầm mống của sự hủy diệt.
Con người bị mắc kẹt trong một vòng luẩn quẩn: chúng ta phạm
tội, và chúng ta phải gánh lấy hậu quả là sự chết. Không một việc tốt
nào, không một của lễ nào có thể xóa bỏ được bản án này, bởi vì sự công
chính của Thiên Chúa đòi hỏi phải có sự đền trả tương xứng. Vậy làm
sao để giải quyết vấn đề này?
2. Thập Giá – Nơi công lý và tình yêu gặp gỡ
1
26
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây chính là lúc cuộc khổ nạn của Đức Giêsu bước vào. “Khổ nạn”
là thuật ngữ chỉ những đau khổ mà Đức Giêsu đã phải chịu trong những
ngày cuối cùng của cuộc đời: bị các môn đệ phản bội và chối bỏ, bị các
nhà lãnh đạo Do Thái kết án, bị quan Rôma Philatô tra tấn và ra lệnh
đóng đinh vào thập giá.
Cái chết trên thập giá là hình phạt tàn khốc và nhục nhã nhất thời
cổ đại, dành cho những tội phạm nguy hiểm nhất. Tại sao Con Thiên
Chúa lại phải chịu một cái chết như vậy?
Câu trả lời nằm ở khái niệm “chuộc tội”. Đức Giêsu, Đấng vô tội
duy nhất, đã tự nguyện đứng vào vị trí của chúng ta. Ngài gánh lấy tất
cả tội lỗi của nhân loại – quá khứ, hiện tại và tương lai – lên chính bản
thân mình. Trên thập giá, Ngài đã chịu đựng hậu quả của tội lỗi thay
cho chúng ta.
•
Sự thể hiện Công lý của Thiên Chúa: Tội lỗi phải bị
phán xét. Thay vì phán xét chúng ta, Thiên Chúa đã trút cơn thịnh
nộ công chính của Ngài xuống chính Con Một của mình. Công lý
đã được thực thi một cách trọn vẹn.
•
Sự thể hiện Tình yêu của Thiên Chúa: Ai lại có thể hy
sinh con mình cho những kẻ đã nổi loạn chống lại mình? Chỉ có
một tình yêu vô điều kiện, không thể đo lường được. Trên thập giá,
Thiên Chúa cho thấy Ngài yêu chúng ta đến mức nào. Ngài thà
chịu đau khổ cùng cực chứ không muốn mất chúng ta mãi mãi.
Thập giá không phải là một biểu tượng của sự thất bại, mà là đỉnh
cao của chiến thắng. Đó là nơi món nợ tội lỗi của nhân loại đã được trả
một lần cho tất cả. Đức Giêsu đã uống cạn chén đắng để chúng ta không
còn phải nếm trải sự xa cách vĩnh viễn với Thiên Chúa.
Hãy tưởng tượng bạn đang mắc một món nợ khổng lồ không thể
trả nổi và phải đối mặt với án tù chung thân. Bỗng có một người giàu
có và nhân đức, không quen biết bạn, đến trả hết món nợ đó và nói:
1
27
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

”
Bạn được tự do”. Đó chính xác là những gì Đức Giêsu đã làm cho chúng
ta trên thập giá. Ngài đã trả cái giá mà chúng ta không bao giờ có thể
trả được.
Cái chết của Ngài không chỉ là cái chết của một vị tử đạo. Đó là cái
chết mang tính thay thế và cứu chuộc, mở ra một con đường mới để con
người có thể quay về với Thiên Chúa.
Cuộc khổ nạn và phục sinh
3. Ngôi Mộ Trống và Bình Minh Của Sự Sống Mới
Câu chuyện không kết thúc tại thập giá. Nếu Đức Giêsu chỉ chết và
bị chôn trong mộ, Ngài sẽ chỉ là một vĩ nhân, một nhà đạo đức đáng
kính khác trong lịch sử. Nhưng điều làm cho Kitô giáo trở nên độc nhất
vô nhị chính là sự kiện xảy ra vào sáng ngày thứ ba sau khi Ngài bị
đóng đinh.
Các môn đệ của Ngài, lúc đó đang tuyệt vọng và sợ hãi, đã tìm đến
mộ và phát hiện ra một điều kinh ngạc: tảng đá lấp cửa mộ đã bị lăn ra,
và ngôi mộ trống không! Sau đó, Đức Giêsu đã hiện ra với họ, không
phải như một bóng ma, mà bằng xương bằng thịt. Ngài cho họ xem
những vết thương trên tay, chân và cạnh sườn. Ngài nói chuyện và ăn
uống với họ.
Sự kiện này được gọi là “Phục Sinh” – sự sống lại từ cõi chết.
Sự Phục Sinh không phải là việc hồi sinh tạm thời để rồi lại chết
(như trường hợp của Lagiarô mà Đức Giêsu đã cho sống lại trước đó). Sự
Phục Sinh của Đức Giêsu là một sự biến đổi hoàn toàn. Ngài bước vào
một trạng thái sống mới, một thân thể vinh quang không còn bị chi phối
bởi quy luật của không gian, thời gian và sự chết.
Ý nghĩa của sự Phục Sinh là gì?
1
28
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Lời xác nhận của Thiên Chúa: Sự Phục Sinh là lời
đóng ấn của Thiên Chúa Cha, xác nhận rằng Ngài chấp nhận sự hy
sinh của Đức Giêsu trên thập giá là trọn vẹn và đủ đầy. Nó chứng
tỏ Đức Giêsu thực sự là Con Thiên Chúa như Ngài đã tuyên bố.
•
Chiến thắng cuối cùng trên tội lỗi và sự chết: Bằng
cách sống lại, Đức Giêsu đã bẻ gãy xiềng xích của sự chết. Sự chết
không còn là điểm kết thúc cuối cùng nữa. Ngài đã chứng minh
rằng quyền năng của sự sống và tình yêu của Thiên Chúa mạnh
hơn quyền lực của bóng tối và sự hủy diệt.
•
Ban cho chúng ta sự sống mới, sự sống vĩnh cửu:
Đây là món quà tuyệt vời nhất. Vì Đức Giêsu đã sống lại, những ai
tin vào Ngài cũng sẽ được chia sẻ sự sống lại đó. Điều này không
chỉ có nghĩa là chúng ta sẽ được sống lại sau khi chết để ở với
Thiên Chúa mãi mãi (sự sống vĩnh cửu). Nó còn có nghĩa là ngay
từ bây giờ, chúng ta có thể bắt đầu một “sự sống mới”.
Sự sống mới đó là gì?
Đó là một cuộc sống được giải thoát khỏi gánh nặng tội lỗi và mặc
cảm. Đó là một cuộc sống có mục đích và ý nghĩa, vì chúng ta biết mình
được tạo dựng để sống trong mối quan hệ yêu thương với Thiên Chúa.
Đó là một cuộc sống có sức mạnh để tha thứ cho người khác, yêu thương
kẻ thù, và sống một đời vị tha, bởi vì chúng ta đã nhận được tình yêu
và sự tha thứ vô bờ của Thiên Chúa. Đó là một cuộc sống có niềm hy
vọng vững chắc, ngay cả khi đối mặt với đau khổ và cái chết, vì chúng
ta biết rằng những điều tốt đẹp nhất vẫn đang ở phía trước.
Cuộc Khổ Nạn và Phục Sinh của Đức Giêsu là hai mặt của cùng
một đồng tiền. Thập giá cho thấy mức độ nghiêm trọng của tội lỗi và
chiều sâu của tình yêu Thiên Chúa. Ngôi mộ trống cho thấy quyền năng
vô song của Thiên Chúa và tương lai đầy hy vọng mà Ngài ban cho chúng
ta. Cả hai cùng nhau tạo nên bản chất của Tin Mừng – một tin tốt lành
đến không thể tin nổi, nhưng lại là sự thật.
1
29
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Phần IV – Điều này có ý nghĩa gì với bạn hôm nay?
Câu chuyện về Đức Giêsu không phải là một truyền thuyết cổ xưa
hay một bài học lịch sử khô khan. Đó là một câu chuyện sống động có
liên quan trực tiếp đến cuộc đời của bạn, ngay tại đây và ngay bây giờ.
Toàn bộ câu chuyện về Ngôi Lời Nhập Thể, cuộc đời rao giảng, cái chết
và sự sống lại của Ngài đều quy về một câu hỏi duy nhất: Bạn sẽ làm
gì với món quà này?
Thiên Chúa đã làm tất cả những gì cần thiết để hàn gắn mối quan
hệ với bạn. Ngài đã bước vào thế giới này, sống một cuộc đời hoàn hảo,
chết thay cho những lỗi lầm của bạn, và sống lại để ban cho bạn một sự
sống mới. Ngài đã làm phần của Ngài. Bây giờ, sự lựa chọn thuộc về
bạn.
1. Một món quà cần được mở ra
Hãy tưởng tượng một người bạn giàu có gửi cho bạn một tấm séc
trị giá hàng tỷ đồng để trả hết nợ nần và cho bạn một khởi đầu mới.
Tấm séc đó là có thật, có giá trị pháp lý, và mang tên bạn. Nhưng nó sẽ
hoàn toàn vô dụng nếu bạn không tin vào nó, không mang nó đến ngân
hàng và không ký tên nhận lấy.
Tình yêu và sự cứu chuộc mà Thiên Chúa ban cho qua Đức Giêsu
cũng giống như vậy. Đó là một món quà được ban tặng nhưng không ép
buộc. Để nhận được món quà này, chúng ta cần hai điều:
•
Tin Tưởng (Đức Tin): Đây không phải là một sự tin
tưởng mù quáng hay một sự chấp nhận về mặt trí tuệ rằng “Giêsu
đã tồn tại”. Đức tin ở đây là sự phó thác, sự tin cậy cá nhân vào
Đức Giêsu. Đó là việc bạn tin rằng những gì Ngài đã làm trên thập
giá là dành cho chính bạn. Đó là việc bạn chuyển niềm tin từ
những nỗ lực của bản thân sang công lao của Đức Giêsu để được
chấp nhận trước mặt Thiên Chúa.
1
30
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Tiếp Nhận (Ăn Năn): Ăn năn không phải là cảm giác
tội lỗi dằn vặt. Ăn năn có nghĩa là “quay đầu”. Đó là việc bạn nhận
ra con đường mình đang đi là sai lầm, là xa cách Thiên Chúa, và
quyết định quay trở lại với Ngài. Đó là một sự thay đổi trong tư
duy và trong con tim, đồng ý rằng cách của Thiên Chúa là tốt nhất
và mong muốn sống theo sự dẫn dắt của Ngài.
Khi bạn đặt lòng tin vào Đức Giêsu và tiếp nhận món quà cứu độ
của Ngài, một sự biến đổi kỳ diệu sẽ xảy ra bên trong bạn. Kinh Thánh
gọi đây là “được tái sinh”. Bạn trở thành một con người mới, một người
con trong gia đình của Thiên Chúa.
2. Một mối quan hệ, không phải một tôn giáo
Điều quan trọng cần nhấn mạnh là Kitô giáo, về bản chất, không
phải là một hệ thống các quy tắc và nghi lễ cần tuân giữ để “kiếm điểm”
với Thiên Chúa. Đó là một mối quan hệ cá nhân với chính Thiên Chúa
qua Đức Giêsu Kitô.
Khi bạn tin vào Đức Giêsu, bạn không chỉ được tha tội. Bạn còn
được ban cho Chúa Thánh Thần, là chính sự hiện diện của Thiên Chúa,
đến để sống trong bạn. Ngài sẽ:
•
Hướng dẫn bạn: Giúp bạn hiểu được lời Chúa và biết
cách sống đẹp lòng Ngài.
An ủi bạn: Ở bên bạn trong những lúc khó khăn, đau
•
buồn.
•
Ban sức mạnh cho bạn: Giúp bạn vượt qua những cám
dỗ và sống một đời sống yêu thương, thánh thiện hơn.
Giúp bạn cầu nguyện: Kết nối bạn với Thiên Chúa Cha
•
một cách thân mật.
Mối quan hệ này được nuôi dưỡng qua việc cầu nguyện (trò chuyện
với Chúa), đọc Kinh Thánh (lắng nghe Chúa nói), và thông công với
1
31
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

những người tin Chúa khác (trong một cộng đoàn nhà thờ). Giống như
bất kỳ mối quan hệ nào, nó cần thời gian và sự vun đắp để phát triển.
Sẽ có những lúc thăng trầm, nhưng bạn có thể chắc chắn một điều: Thiên
Chúa sẽ không bao giờ từ bỏ bạn.
Điều này có ý nghĩa gì với bạn hôm nay?
3. Tìm kiếm câu trả lời cho những câu hỏi lớn
Bây giờ, chúng ta hãy quay lại những câu hỏi lớn lao ở đầu cuộc
hành trình:
•
Tôi là ai? Bạn không phải là một sản phẩm ngẫu nhiên
của vũ trụ. Bạn là một tạo vật được Thiên Chúa yêu thương dựng
nên, có giá trị và phẩm giá. Qua Đức Giêsu, bạn có thể trở thành
con của Thiên Chúa.
•
Tôi từ đâu đến? Bạn đến từ trái tim yêu thương của
Thiên Chúa. Ngài đã tạo dựng nên bạn với một mục đích.
Cuộc sống này có ý nghĩa gì? Ý nghĩa cuộc sống không
•
nằm ở tiền bạc, danh vọng hay quyền lực. Ý nghĩa đích thực của
cuộc sống là nhận biết và yêu mến Thiên Chúa, và yêu thương
những người xung quanh như chính Ngài đã yêu thương bạn. Đó
là một cuộc phiêu lưu sống trong mối quan hệ với Đấng Tạo Hóa
của bạn.
•
Sau khi chết, tôi sẽ đi về đâu? Cái chết không còn là
dấu chấm hết đáng sợ nữa. Nhờ sự Phục Sinh của Đức Giêsu, bạn
có một niềm hy vọng chắc chắn về sự sống vĩnh cửu. Đó là một
tương lai được ở bên Thiên Chúa trong một nơi không còn đau khổ,
bệnh tật hay nước mắt.
Đức Giêsu không chỉ đưa ra những câu trả lời triết học cho những
câu hỏi này. Ngài chính là câu trả lời. Trong Ngài, chúng ta tìm thấy
danh tính, mục đích, ý nghĩa và định mệnh của mình.
1
32
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4. Một lời mời gọi mở
Có thể bạn đang đọc những dòng này với sự hoài nghi. Có thể câu
chuyện này nghe có vẻ quá tốt để có thể là sự thật. Điều đó hoàn toàn
bình thường. Đức tin không phải là việc tắt đi lý trí. Thiên Chúa đã ban
cho bạn một khối óc để suy nghĩ và một trái tim để cảm nhận.
Hành trình tìm hiểu về Đức Giêsu không đòi hỏi bạn phải vứt bỏ
mọi câu hỏi. Ngược lại, nó khuyến khích bạn đặt câu hỏi, tìm tòi và
khám phá. Lời mời gọi ở đây không phải là “hãy tin một cách mù quáng”,
mà là “hãy đến mà xem”.
Bạn có thể bắt đầu bằng những bước đơn giản:
•
Đọc một trong bốn sách Tin Mừng trong Kinh Thánh
(Mátthêu, Mác-cô, Luca, hoặc Gioan). Sách Tin Mừng Mác-cô là
sách ngắn nhất và đi thẳng vào hành động. Sách Tin Mừng Gioan
lại tập trung nhiều hơn vào ý nghĩa thần học và những lời tuyên
bố của Đức Giêsu về chính mình. Hãy đọc với một tâm trí cởi mở
và tự hỏi: “Nếu những gì viết ở đây là sự thật, nó sẽ thay đổi cuộc
đời tôi như thế nào?”
•
Trò chuyện với Chúa. Dù bạn chưa chắc mình có tin
hay không, bạn có thể thử cầu nguyện. Hãy nói chuyện với Ngài
một cách chân thành, giống như bạn đang nói chuyện với một
người bạn. Hãy nói ra những nghi ngờ, những nỗi sợ, những hy
vọng của bạn. Hãy cầu xin Ngài tự bày tỏ chính mình cho bạn. Một
lời cầu nguyện đơn giản có thể là: “Lạy Chúa, nếu Ngài có thật, xin
hãy cho con biết Ngài. Xin hãy chỉ cho con thấy sự thật.”
•
Tìm một người bạn Kitô hữu đáng tin cậy. Hãy chia
sẻ những câu hỏi của bạn với họ. Tìm một nhà thờ nơi lời Chúa
được giảng dạy một cách rõ ràng và bạn cảm nhận được tình yêu
thương chân thật.
1
33
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cuộc hành trình đức tin là một cuộc hành trình cá nhân, nhưng
bạn không cần phải đi một mình. Thiên Chúa đã đặt để những con người
và những nguồn lực xung quanh để giúp đỡ bạn.
Câu chuyện về Đức Giêsu là câu chuyện vĩ đại nhất từng được kể.
Đó là câu chuyện về tình yêu đã vượt qua thù hận, sự sống đã chiến
thắng cái chết, và hy vọng đã xua tan tuyệt vọng. Đó là lời mời gọi bạn
bước ra khỏi bóng tối để đến với ánh sáng, từ bỏ một cuộc sống trống
rỗng để nhận lấy một cuộc sống sung mãn, và từ bỏ sự cô đơn để bước
vào một mối quan hệ yêu thương vĩnh cửu với chính Đấng đã tạo dựng
nên bạn.
Sự lựa chọn nằm trong tay bạn.
Phụ lục – Giải đáp một vài thắc mắc thường gặp
Khi tiếp cận câu chuyện về Đức Giêsu, nhiều người thường có
những câu hỏi và băn khoăn chính đáng. Dưới đây là một vài câu trả lời
ngắn gọn cho những thắc mắc phổ biến.
1. “Làm sao tôi biết Kinh Thánh là đáng tin cậy?”
Kinh Thánh không phải là một cuốn sách từ trên trời rơi xuống.
Nó là một bộ sưu tập gồm 66 sách được viết bởi nhiều tác giả khác nhau,
trong một khoảng thời gian hơn 1500 năm. Riêng các sách Tin Mừng
ghi lại cuộc đời Đức Giêsu được viết bởi các nhân chứng trực tiếp (như
Mátthêu và Gioan) hoặc những người đã phỏng vấn các nhân chứng trực
tiếp (như Mác-cô và Luca).
Các bản thảo cổ nhất của Tân Ước có niên đại rất gần với thời điểm
các sự kiện xảy ra, đáng tin cậy hơn rất nhiều so với các tài liệu lịch sử
cổ đại khác (như các tác phẩm của Plato hay Homer). Hơn nữa, các chi
tiết lịch sử, địa lý và văn hóa trong Kinh Thánh đã được ngành khảo cổ
học xác nhận là chính xác.
1
34
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Quan trọng nhất, hàng triệu người qua nhiều thế kỷ đã làm chứng
rằng khi họ đọc Kinh Thánh, lời Chúa đã tác động và biến đổi cuộc đời
họ một cách mạnh mẽ. Cách tốt nhất để kiểm chứng là tự mình đọc nó.
2. “Tại sao một Thiên Chúa yêu thương lại cho phép có đau khổ trên
thế giới?”
Đây là một trong những câu hỏi khó nhất. Không có câu trả lời nào
dễ dàng có thể xoa dịu mọi nỗi đau. Tuy nhiên, Kinh Thánh cho chúng
ta một vài góc nhìn:
•
Hậu quả của sự tự do: Thiên Chúa đã ban cho con
người sự tự do. Phần lớn đau khổ trên thế giới (chiến tranh, bất
công, nghèo đói) là kết quả trực tiếp từ những lựa chọn sai lầm,
ích kỷ của con người, chứ không phải do Chúa tạo ra.
•
Thế giới đổ vỡ: Chúng ta đang sống trong một thế giới
không còn hoàn hảo như thuở ban đầu. Bệnh tật và thiên tai là
một phần của thực tại đổ vỡ đó.
•
Thiên Chúa không đứng ngoài cuộc: Đây là điểm khác
biệt của Kitô giáo. Thiên Chúa không phải là một khán giả thờ ơ.
Trên thập giá, chính Ngài đã bước vào và gánh lấy nỗi đau khổ
cùng cực nhất của nhân loại. Ngài hiểu nỗi đau của chúng ta vì
Ngài đã trải qua nó.
•
Mục đích cao cả hơn: Thiên Chúa có thể dùng cả những
đau khổ để thực hiện mục đích tốt đẹp của Ngài, để dạy chúng ta
những bài học, để giúp chúng ta trưởng thành và gần gũi với Ngài
hơn.
•
Lời hứa về một tương lai không còn đau khổ: Kinh
Thánh hứa rằng sẽ có một ngày Thiên Chúa “lau khô mọi giọt lệ”,
và sẽ không còn sự chết, buồn rầu, khóc lóc hay đau đớn nữa.
3. “Tất cả các tôn giáo đều dẫn đến cùng một Thiên Chúa, phải
không?”
1
35
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Mặc dù nhiều tôn giáo có những giá trị đạo đức chung (như tình
yêu, lòng trắc ẩn), nhưng khi xét đến bản chất của Thiên Chúa và con
đường cứu rỗi, chúng lại rất khác biệt.
Hầu hết các tôn giáo đều dựa trên nguyên tắc “công đức”: con người
phải nỗ lực (qua thiền định, làm việc tốt, dâng lễ…) để đạt đến sự cứu
rỗi hoặc giác ngộ. Con đường là từ dưới đi lên.
Kitô giáo thì ngược lại. Nó dựa trên nguyên tắc “ân điển”: con người
không thể tự cứu mình. Sự cứu rỗi là một món quà miễn phí từ Thiên
Chúa, được ban cho qua sự hy sinh của Đức Giêsu. Con đường là từ trên
đi xuống.
Đức Giêsu đã đưa ra một lời tuyên bố rất độc đáo và dứt khoát:
”
Thầy là đường, là sự thật và là sự sống. Không ai đến với Chúa Cha mà
không qua Thầy” (Tin Mừng Gioan 14:6). Lời tuyên bố này không cho
phép có một sự tương đối. Hoặc Ngài nói thật, hoặc Ngài là kẻ nói dối,
hoặc Ngài bị điên. Nhưng dựa vào cuộc đời và những lời dạy của Ngài,
rất khó để đi đến hai kết luận sau.
Lời mời gọi của Kitô giáo là hãy xem xét một cách nghiêm túc lời
tuyên bố độc nhất vô nhị này.
Lời kết – Điểm bắt đầu của một hành trình mới
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một chặng đường dài, từ những câu
hỏi sơ khởi của con người, đến sự kiện kỳ diệu khi Thiên Chúa trở thành
người, qua những lời dạy và hành động đầy yêu thương của Đức Giêsu,
và cuối cùng là đỉnh cao của hy sinh và chiến thắng trên thập giá và
trong ngôi mộ trống.
Câu chuyện về Đức Giêsu Kitô không chỉ là một câu chuyện. Đó là
lời giải đáp của Thiên Chúa cho những khát khao sâu thẳm nhất của
trái tim con người.
1
36
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
•
•
•
Trước sự trống rỗng, Ngài mang đến ý nghĩa.
Trước sự tuyệt vọng, Ngài mang đến hy vọng.
Trước gánh nặng tội lỗi, Ngài mang đến sự tha thứ.
Trước nỗi sợ hãi về cái chết, Ngài mang đến lời hứa về
sự sống vĩnh cửu.
•
Trước sự cô đơn, Ngài mang đến một mối quan hệ cá
nhân và một gia đình thuộc linh.
Hành trình tìm hiểu về Thiên Chúa có thể ví như việc chiêm ngưỡng
một bức tranh vĩ đại. Ban đầu, bạn có thể chỉ thấy một vài màu sắc, một
vài đường nét. Nhưng càng đến gần, càng dành thời gian để quan sát,
bạn sẽ càng khám phá ra chiều sâu, sự hài hòa và vẻ đẹp đáng kinh
ngạc của nó.
Tài liệu này chỉ là một nét phác thảo ban đầu. Vẻ đẹp thực sự của
bức tranh chỉ có thể được khám phá qua trải nghiệm cá nhân của chính
bạn.
Lời mời gọi cuối cùng vẫn còn đó, không phải từ những trang giấy
này, mà từ chính Đức Giêsu: “Tất cả những ai đang vất vả mang gánh
nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng.” (Tin Mừng
Mátthêu 11:28).
Ngài đang chờ đợi. Liệu bạn có sẵn lòng bước bước đầu tiên không?
1
37
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

TÌM HIỂU VỀ CHÚA THÁNH THẦN
Ngài Là Tình Yêu Giữa Chúa Cha và Chúa Con
Một câu hỏi quen thuộc: Tình yêu là gì?
Bạn thân mến,
Trước khi chúng ta bắt đầu hành trình tìm hiểu về một khái niệm
có vẻ xa lạ là “Chúa Thánh Thần”, tôi muốn chúng ta cùng dừng lại một
chút với một điều vô cùng quen thuộc: Tình Yêu.
Mỗi người trong chúng ta, dù thuộc bất kỳ nền văn hóa hay tín
ngưỡng nào, đều đã từng trải nghiệm, khao khát hoặc ít nhất là chứng
kiến tình yêu. Đó là tình yêu thương của cha mẹ dành cho con cái, một
tình yêu vô điều kiện, sẵn sàng hy sinh. Đó là tình cảm gắn bó sâu sắc
giữa vợ chồng, cùng nhau chia ngọt sẻ bùi. Đó là tình bạn tri kỷ, luôn ở
bên cạnh ta trong những lúc khó khăn nhất.
Tình yêu, ở dạng tinh tuyền nhất, luôn có những đặc điểm chung.
Nó là sự cho đi mà không toan tính. Nó tạo ra sự kết nối, sự hiệp nhất
giữa hai hay nhiều người. Nó mang lại sự sống, niềm vui và ý nghĩa cho
cuộc đời. Tình yêu là một sức mạnh có thật, dù chúng ta không thể cầm
nắm hay nhìn thấy nó bằng mắt thường. Nó có thể biến đổi một con
người, chữa lành những vết thương và truyền cảm hứng cho những hành
động vĩ đại.
Nhưng bạn đã bao giờ tự hỏi: Liệu có một Tình Yêu nào là khởi
nguồn cho tất cả những tình yêu khác không? Một Tình Yêu hoàn hảo,
không bao giờ phai nhạt, không ích kỷ, không đổi thay? Một Tình Yêu
vĩnh cửu, đã có từ trước khi vũ trụ này hình thành? Tình Yêu đó có hình
dạng không? Có tên gọi không?
1
38
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nhiều tôn giáo và triết học đã cố gắng trả lời câu hỏi này. Trong
Kitô giáo (đạo Công giáo và Tin Lành), câu trả lời thật đơn giản nhưng
cũng thật sâu sắc: Thiên Chúa là Tình Yêu.
Đây không phải là một cách nói ẩn dụ. Kitô giáo tin rằng bản chất
cốt lõi của Thiên Chúa không phải là một vị vua quyền uy xa cách, một
quan tòa nghiêm khắc, hay một năng lượng vũ trụ vô tri, mà chính là
Tình Yêu. Và bởi vì tình yêu không thể tồn tại một mình – tình yêu luôn
cần có “người yêu” và “người được yêu” – nên Thiên Chúa không phải là
một ngôi vị cô độc. Ngài là một sự hiệp thông của Tình Yêu, được gọi là
Thiên Chúa Ba Ngôi: Chúa Cha, Chúa Con, và Chúa Thánh Thần.
Trong 10 trang giấy này, tôi mời bạn cùng tôi khám phá về Ngôi
Vị thứ ba, một Ngôi Vị thường được biết đến ít nhất nhưng lại vô cùng
gần gũi với cuộc sống của chúng ta: Chúa Thánh Thần. Ngài chính là
hiện thân của Tình Yêu thần linh đó, một Tình Yêu được ban tặng cho
bạn và tôi.
Thiên Chúa Ba Ngôi – Một “Gia Đình” Tình Yêu
Khái niệm “Ba Ngôi trong Một Thiên Chúa” có thể nghe rất phức
tạp và khó hiểu, đặc biệt đối với những ai lần đầu tiếp cận. Nhiều người
có thể nghĩ rằng người Kitô hữu thờ ba vị thần khác nhau. Nhưng sự
thật không phải vậy. Kitô hữu tin vào MỘT Thiên Chúa duy nhất, nhưng
Ngài tồn tại trong ba “Ngôi Vị” riêng biệt.
Vậy “Ngôi Vị” nghĩa là gì? Hãy hiểu một cách đơn giản, một ngôi
vị là một “Ai đó”, chứ không phải một “cái gì đó”. Một ngôi vị có ý thức,
có lý trí, có ý chí, và có khả năng yêu thương. Bạn là một ngôi vị, tôi là
một ngôi vị.
Để dễ hình dung hơn về Ba Ngôi, chúng ta có thể dùng một vài so
sánh từ thế giới tự nhiên, dù mọi so sánh đều có giới hạn:
1
39
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1
.
Mặt Trời, Ánh Sáng và Hơi Ấm: Hãy nghĩ về mặt trời.
Chúa Cha giống như chính mặt trời, là nguồn cội của mọi sự. Chúa
Con (là Chúa Giêsu) giống như ánh sáng phát ra từ mặt trời; ánh
sáng không phải là mặt trời, nhưng bạn không thể tách rời ánh
sáng khỏi mặt trời, và chính nhờ ánh sáng mà chúng ta biết mặt
trời như thế nào. Chúa Thánh Thần thì giống như hơi ấm tỏa ra từ
mặt trời; hơi ấm cũng không thể tách rời khỏi mặt trời, và chính
hơi ấm cho chúng ta cảm nhận được sức sống và năng lượng của
mặt trời. Cả ba đều là một thực tại duy nhất là mặt trời, nhưng mỗi
thứ có một vai trò riêng.
2
.
Nước ở ba thể: Nước có thể tồn tại ở thể lỏng, thể rắn
(đá), và thể khí (hơi). Cả ba đều có những đặc tính và hình dạng
khác nhau, nhưng bản chất hóa học của chúng vẫn chỉ là một:
H₂O.
3
.
Một tâm trí: Trong tâm trí bạn, có chính bạn (người
suy nghĩ), có ý tưởng của bạn (suy nghĩ được hình thành), và có
tình yêu bạn dành cho ý tưởng đó. Cả ba đều tồn tại đồng thời
trong một tâm trí duy nhất.
Trong “Gia Đình” thần linh này:
•
Chúa Cha là Nguồn Cội Vô Biên, Đấng Sáng Tạo nên vũ
trụ. Ngài là “Người Yêu” khởi đầu.
•
Chúa Con (Chúa Giêsu Kitô) là Lời của Chúa Cha, là
hình ảnh hoàn hảo của Chúa Cha. Ngài được sinh ra từ Chúa Cha
từ trước muôn đời. Ngài là “Người Được Yêu”. Khi đến thế gian,
Ngài đã cho chúng ta thấy một khuôn mặt hữu hình của Thiên
Chúa vô hình.
•
Chúa Thánh Thần chính là Tình Yêu tuôn chảy giữa
Chúa Cha và Chúa Con. Ngài là mối dây liên kết, là sự hiệp nhất
hoàn hảo giữa Cha và Con.
1
40
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây không phải là ba vị thần, mà là MỘT Thiên Chúa, một bản thể
duy nhất, một Tình Yêu duy nhất, thể hiện qua ba Ngôi Vị vĩnh cửu và
bình đẳng với nhau. Hiểu được điều này là chìa khóa để chúng ta hiểu
được Chúa Thánh Thần là ai.
Chúa Thánh Thần – Khi Tình Yêu trở thành một “Ai Đó”
Bây giờ, chúng ta hãy đi sâu hơn vào ý tưởng cốt lõi: “Chúa Thánh
Thần là Tình Yêu giữa Chúa Cha và Chúa Con”.
Hãy tưởng tượng tình yêu giữa hai người yêu nhau tha thiết. Tình
yêu đó không phải là một vật thể bạn có thể chạm vào. Nhưng nó là một
sức mạnh vô cùng mãnh liệt. Nó tạo ra niềm vui, sự sống, sự sáng tạo
và sự hiệp nhất. Nó khiến hai người trở thành một.
Trong Thiên Chúa, Tình Yêu giữa Chúa Cha và Chúa Con thì tuyệt
đối, hoàn hảo, mãnh liệt và vĩnh cửu đến mức Tình Yêu đó không chỉ là
một cảm xúc hay một sức mạnh, mà chính là một Ngôi Vị – một “Ai đó”
có ý thức và ý chí. Ngôi Vị đó chính là Chúa Thánh Thần.
Vì vậy, Chúa Thánh Thần không phải là một “năng lượng vũ trụ”
mơ hồ, không phải là một “luồng sinh khí” hay một “tâm linh” chung
chung. Ngài là Thiên Chúa, bình đẳng về mọi mặt với Chúa Cha và Chúa
Con. Ngài không phải là một “cái gì đó”, mà là “một Ai đó” – một Người
bạn thần linh mà chúng ta có thể trò chuyện, yêu mến và cảm nhận.
Vì bản chất của Ngài là thần linh, vô hình, nên Kinh Thánh đã
dùng những hình ảnh biểu tượng rất đẹp và gần gũi để giúp chúng ta
hiểu về Ngài và cách Ngài hành động:
•
Hơi Thở / Gió (Ruah): Trong ngôn ngữ Do Thái cổ, từ
Thần Khí” (Ruah) cũng có nghĩa là “hơi thở”, “gió”. Gió thì vô hình,
”
nhưng chúng ta cảm nhận được sức mạnh của nó. Gió mang lại sự
sống, làm cho vạn vật chuyển động. Hơi thở là dấu hiệu của sự
1
41
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sống. Chúa Thánh Thần chính là Hơi Thở của Thiên Chúa, Đấng
ban sự sống cho vạn vật.
•
Lửa: Lửa mang lại ánh sáng, hơi ấm, và có sức mạnh
thanh tẩy. Chúa Thánh Thần đến để soi sáng tâm trí chúng ta, sưởi
ấm con tim nguội lạnh của chúng ta bằng tình yêu, và thiêu rụi đi
những gì là xấu xa, tội lỗi trong ta. Ngài là ngọn lửa của lòng nhiệt
thành, đam mê.
•
Nước: Nước rửa sạch, giải khát và làm cho sự sống nảy
mầm. Chúa Thánh Thần đến để thanh tẩy tâm hồn chúng ta khỏi
những lỗi lầm, ban cho chúng ta một sự sống mới, một sự tái sinh
trong tâm linh.
•
Chim Bồ Câu: Hình ảnh chim bồ câu tượng trưng cho
sự hiền hòa, tinh tuyền và bình an. Chúa Thánh Thần không đến
một cách ồn ào, ép buộc, nhưng Ngài đến một cách nhẹ nhàng,
mang lại sự bình an sâu thẳm cho tâm hồn.
•
Dầu: Trong văn hóa cổ, dầu được dùng để xức cho các
vị vua, tư tế để tấn phong họ cho một sứ mệnh đặc biệt. Dầu cũng
được dùng để chữa lành vết thương. Chúa Thánh Thần đến để “tấn
phong” chúng ta làm con cái Chúa, ban cho chúng ta sức mạnh để
thực hiện sứ mệnh của mình, và chữa lành những vết thương tâm
hồn.
Những hình ảnh này cho thấy Chúa Thánh Thần là một sự hiện
diện sống động, đa dạng và gần gũi, luôn hoạt động trong thế giới và
trong cuộc đời mỗi chúng ta.
Dấu chân của Chúa Thánh Thần trong Lịch sử
Chúa Thánh Thần không chỉ là Tình Yêu luân chuyển trong nội tại
Ba Ngôi, mà Ngài còn hành động một cách mạnh mẽ ra thế giới bên
ngoài. Ngài chính là cánh tay nối dài của tình yêu Thiên Chúa. Hãy cùng
nhìn lại những “dấu chân” của Ngài trong dòng lịch sử.
1
42
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Trong việc Sáng Tạo và thời Cựu Ước (trước khi Chúa Giêsu ra
đời):
•
Ngay từ những dòng đầu tiên của Kinh Thánh, sách
Sáng Thế đã viết: “Lúc khởi đầu, Thiên Chúa sáng tạo trời đất. Đất
còn trống rỗng, chưa có hình dạng, bóng tối bao trùm vực thẳm,
và Thần Khí Thiên Chúa bay lượn trên mặt nước.” (Sáng Thế
1
:1-2). Chính Ngài là Hơi Thở ban sự sống, là năng lượng sáng tạo
đã biến sự hỗn mang thành trật tự, biến cõi hư không thành vũ
trụ tươi đẹp.
•
Xuyên suốt lịch sử của dân tộc Do Thái, Chúa Thánh
Thần đã hành động qua các cá nhân được Thiên Chúa tuyển chọn.
Ngài ban sự khôn ngoan cho các nhà lãnh đạo như Môsê, ban sức
mạnh phi thường cho các vị thẩm phán như Samson.
•
Đặc biệt, Ngài đã soi sáng và thúc đẩy các ngôn sứ (hay
còn gọi là các tiên tri) như Isaia, Giêrêmia. Các ông không nói lời
của riêng mình, mà nói Lời của Thiên Chúa dưới sự tác động của
Thánh Thần. Ngài đã dùng các ông để nhắc nhở dân chúng sống
ngay chính, an ủi họ trong lúc gian nan, và loan báo về một Đấng
Cứu Thế sẽ đến trong tương lai.
2. Trong cuộc đời của Chúa Giêsu (Tân Ước):
Cuộc đời của Chúa Giêsu trên trần gian gắn liền mật thiết với Chúa
Thánh Thần từ đầu đến cuối.
•
Sự Nhập Thể: Kinh Thánh kể rằng Đức Mẹ Maria đã
thụ thai Chúa Giêsu không phải theo cách tự nhiên, mà “bởi quyền
năng Chúa Thánh Thần”. Chính Thánh Thần đã kết hợp bản tính
Thiên Chúa và bản tính con người trong một con người duy nhất
là Đức Giêsu.
•
Phép Rửa: Khi Chúa Giêsu bắt đầu sứ vụ công khai,
Ngài đã đến sông Giođan để chịu phép rửa. Lúc Ngài từ dưới nước
1
43
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

lên, Kinh Thánh ghi lại: “Trời mở ra, và ông thấy Thánh Thần
Thiên Chúa đáp xuống như chim bồ câu và ngự trên Người.”
(Matthêu 3:16). Đây là lúc Chúa Thánh Thần xác nhận và tấn
phong Chúa Giêsu cho sứ mệnh cứu độ của Ngài.
•
Sứ Vụ: Chính Chúa Thánh Thần đã hướng dẫn Chúa
Giêsu vào sa mạc để ăn chay và cầu nguyện, ban sức mạnh cho
Ngài chiến thắng các cơn cám dỗ. Chính “trong quyền năng của
Thánh Thần” mà Chúa Giêsu đã đi rao giảng, chữa lành bệnh tật
và trừ quỷ.
•
Lời Hứa: Trước khi chịu khổ nạn và qua đời, Chúa
Giêsu đã hứa với các môn đệ rằng Ngài sẽ không để họ mồ côi.
Ngài hứa sẽ xin Chúa Cha ban cho họ một Đấng Bảo Trợ khác để ở
với họ luôn mãi, đó chính là “Thần Khí sự thật” (Gioan 14:16-17).
Như vậy, Chúa Thánh Thần đã chuẩn bị cho nhân loại đón nhận
Đấng Cứu Thế, và rồi chính Ngài đã đồng hành với Đấng Cứu Thế trong
suốt sứ mệnh trần thế. Và lời hứa của Chúa Giêsu sắp được thực hiện.
Món Quà Tình Yêu được trao ban cho bạn
Lời hứa của Chúa Giêsu đã trở thành hiện thực một cách ngoạn
mục vào một ngày lễ của người Do Thái, gọi là Lễ Ngũ Tuần (Pentecost),
khoảng 50 ngày sau khi Chúa Giêsu sống lại từ cõi chết.
Kinh Thánh (sách Công vụ Tông đồ, chương 2) kể lại rằng, các môn
đệ của Chúa Giêsu lúc đó đang ở trong tâm trạng sợ hãi. Thầy của họ đã
chết, rồi sống lại và về trời. Họ không biết phải làm gì tiếp theo, nên đã
cùng nhau tụ họp lại trong một căn phòng, đóng kín cửa và cầu nguyện.
Bất thình lình, có một tiếng động từ trời như tiếng gió mạnh ùa
vào, và họ thấy những gì tựa như “lưỡi lửa” tản ra và đậu xuống trên
đầu từng người. Ngay lập tức, “hết thảy đều được tràn đầy Chúa Thánh
Thần”.
1
44
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Phép lạ đã xảy ra. Những con người trước đây nhút nhát, sợ sệt,
giờ đây lại trở nên can đảm phi thường. Họ mở tung cửa, đi ra ngoài và
bắt đầu mạnh dạn rao giảng về Chúa Giêsu cho đám đông dân chúng.
Điều kỳ diệu là, dù họ là người Galilê, nhưng những người đến từ khắp
nơi trên thế giới (La Mã, Ai Cập, Ả Rập…) đều nghe họ nói bằng chính
ngôn ngữ của mình. Rào cản ngôn ngữ bị xóa bỏ, và thông điệp tình yêu
của Thiên Chúa được loan truyền.
Ngày Lễ Ngũ Tuần được coi là ngày khai sinh của Hội Thánh (Giáo
hội Kitô giáo). Đó là khoảnh khắc mà Tình Yêu của Thiên Chúa, tức là
Chúa Thánh Thần, được đổ tràn trên nhân loại một cách công khai và
phổ quát.
Điều quan trọng nhất bạn cần biết là: Món quà này không chỉ
dành cho các môn đệ ngày xưa. Nó dành cho tất cả mọi người, ở mọi
thời đại, bao gồm cả bạn và tôi.
Theo niềm tin Kitô giáo, khi một người quyết định tin vào Chúa
Giêsu và nhận phép Rửa tội (phép Báp-tem), họ sẽ được nhận lãnh chính
Chúa Thánh Thần. Ngài không còn là một Đấng ở bên ngoài, mà Ngài
đến ngự trong tâm hồn của người đó. Thân xác của họ trở thành một
”
Đền Thờ” sống động cho Thiên Chúa.
Đây là một sự thật vô cùng kỳ diệu. Thiên Chúa Tối Cao, Đấng tạo
dựng nên vũ trụ, lại muốn đến và cư ngụ bên trong một con người mỏng
manh, yếu đuối như chúng ta. Ngài không muốn ở trong những ngôi
đền bằng đá, mà muốn ở trong những ngôi đền bằng xương bằng thịt.
Ngài muốn có một mối quan hệ cá vị, thân mật với từng người.
Nhưng khi đến ở trong chúng ta, Ngài làm gì? Ngài có ba vai trò
chính: Ngài thánh hóa, hướng dẫn và ban sức mạnh cho chúng ta.
Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về ba vai trò này trong các trang tiếp theo.
Vai trò thứ nhất: Ngài Thánh Hóa chúng ta
1
45
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Khi Chúa Thánh Thần đến ngự trong tâm hồn, công việc đầu tiên
của Ngài là “thánh hóa” chúng ta. Từ “thánh hóa” nghe có vẻ cao siêu,
nhưng thực ra rất đơn giản. “Thánh hóa” có nghĩa là làm cho chúng ta
trở nên tốt lành hơn, trong sạch hơn, và giống Chúa hơn.
Hãy tưởng tượng tâm hồn của chúng ta như một khu vườn. Vì bản
tính yếu đuối của con người, khu vườn đó thường mọc đầy cỏ dại: sự ích
kỷ, lòng ghen tị, tính kiêu ngạo, cơn giận dữ, những suy nghĩ tiêu cực…
Những thứ “cỏ dại” này làm cho khu vườn trở nên xấu xí và không thể
sinh ra hoa thơm trái ngọt.
Chúa Thánh Thần giống như một người làm vườn cần mẫn và đầy
yêu thương.
•
Ngài giúp ta nhận diện cỏ dại: Nhiều khi, chúng ta
sống quen với những thói quen xấu của mình đến nỗi không còn
nhận ra chúng là cỏ dại nữa. Chúa Thánh Thần, qua tiếng nói của
lương tâm, sẽ nhẹ nhàng chỉ cho ta thấy: “Hành động này là ích
kỷ”, “Lời nói kia làm tổn thương người khác”, “Suy nghĩ đó không
đẹp lòng Chúa”. Ngài là ánh sáng giúp ta nhìn rõ chính mình.
•
Ngài nhổ cỏ dại: Chỉ nhận diện thôi thì chưa đủ. Chúng
ta cần sức mạnh để nhổ bỏ những thói xấu đó. Nhưng thường thì
sức riêng của ta không đủ. Ta quyết tâm không nóng giận nữa,
nhưng rồi lại nổi nóng. Ta hứa sẽ không nói xấu người khác,
nhưng rồi lại vi phạm. Chúa Thánh Thần ban cho ta sức mạnh nội
tâm để chiến thắng những khuynh hướng xấu đó. Ngài không làm
thay, nhưng Ngài cùng làm với ta.
•
Ngài vun trồng hoa thơm: Khi cỏ dại được dọn sạch,
người làm vườn sẽ bắt đầu gieo vào đó những hạt giống tốt. Chúa
Thánh Thần cũng vậy, Ngài vun trồng trong tâm hồn ta những
nhân đức đẹp đẽ, những phẩm chất tốt lành mà Kinh Thánh gọi là
”
hoa quả của Thần Khí”. Đó là lòng yêu thương, sự vui mừng, bình
an, nhẫn nại, nhân hậu, hiền lành, trung tín…
1
46
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Quá trình thánh hóa này không xảy ra trong một sớm một chiều.
Đó là công việc của cả một đời người, đòi hỏi sự cộng tác của chúng ta
với ơn Chúa. Sẽ có những lúc ta vấp ngã, khu vườn lại mọc lên cỏ dại.
Nhưng người làm vườn thần linh ấy không bao giờ bỏ cuộc. Ngài luôn
kiên nhẫn, chờ đợi chúng ta đứng lên và tiếp tục công việc làm cho khu
vườn tâm hồn ngày một đẹp hơn.
Mục đích cuối cùng của việc thánh hóa là gì? Đó là để chúng ta
phản chiếu lại hình ảnh của Thiên Chúa, Đấng đã tạo dựng nên chúng
ta. Chúng ta được tạo ra để trở nên giống như Con của Ngài, là Chúa
Giêsu, Đấng là hiện thân của tình yêu và sự thiện hảo. Chúa Thánh Thần
chính là người nghệ sĩ tạc tượng, từ từ đẽo gọt khối đá thô kệch là chúng
ta, để một ngày kia, hình ảnh đẹp đẽ của Chúa Giêsu được tỏ lộ ra qua
cuộc đời của chúng ta.
Vai trò thứ hai: Ngài Hướng dẫn chúng ta
Cuộc đời là một hành trình dài với vô số những ngã rẽ và những
lựa chọn cần phải thực hiện mỗi ngày. Từ những quyết định lớn lao như
chọn ngành học, chọn bạn đời, thay đổi công việc, cho đến những lựa
chọn nhỏ nhặt hằng ngày như nên nói gì, nên làm gì trong một tình
huống cụ thể. Làm sao chúng ta biết được đâu là con đường đúng đắn,
đâu là lựa chọn tốt nhất cho mình và cho người khác?
Chúa Giêsu đã gọi Chúa Thánh Thần là “Thần Khí Sự Thật”. Vai
trò thứ hai của Ngài chính là làm một người Hoa Tiêu, một người Dẫn
Đường cho chúng ta trên hành trình cuộc đời. Ngài là chiếc kim chỉ nam
cho lương tâm, giúp chúng ta phân định được điều đúng, điều sai, điều
tốt, điều xấu, và quan trọng hơn, đâu là ý muốn tốt đẹp của Thiên
Chúa dành cho cuộc đời chúng ta.
Làm thế nào để chúng ta có thể “nghe” được tiếng nói hướng dẫn
của Ngài?
1
47
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúa Thánh Thần không nói với chúng ta bằng một giọng nói hữu
hình như chúng ta nói chuyện với nhau. Ngài nói một cách rất tinh tế
và nhẹ nhàng trong sâu thẳm tâm hồn. Để nghe được Ngài, chúng ta
cần phải tập “lắng”.
1
.
Qua Cầu Nguyện: Cầu nguyện không chỉ là đọc những
kinh Kệ đã thuộc lòng. Cầu nguyện, một cách đơn giản, là trò
chuyện với Chúa. Khi chúng ta dành thời gian thinh lặng, mở lòng
mình ra với Chúa, trình bày những băn khoăn, lo lắng của mình,
Chúa Thánh Thần sẽ ban cho chúng ta sự sáng suốt và bình an để
nhận ra hướng đi đúng.
2
.
Qua Kinh Thánh: Kinh Thánh được coi là Lời của Thiên
Chúa, được viết ra dưới sự linh hứng (soi sáng) của Chúa Thánh
Thần. Khi chúng ta đọc và suy ngẫm một đoạn Kinh Thánh, Chúa
Thánh Thần có thể dùng chính những lời đó để nói với chúng ta
hôm nay, soi sáng cho một vấn đề mà chúng ta đang gặp phải.
3
.
Qua những Lời Khuyên tốt lành: Chúa Thánh Thần
cũng có thể nói với chúng ta qua một người bạn khôn ngoan, một
người thân trong gia đình, hay một vị linh hướng. Một lời khuyên
chân thành và đúng lúc có thể chính là tiếng nói của Chúa gửi đến
cho ta.
4
.
Qua những Biến Cố Cuộc Sống: Đôi khi, Ngài dùng
chính những sự kiện xảy ra trong cuộc sống – một thành công, một
thất bại, một cuộc gặp gỡ tình cờ – để dạy dỗ và hướng dẫn chúng
ta.
5
.
Qua Sự Bình An Nội Tâm: Một trong những dấu hiệu
rõ ràng nhất cho thấy một quyết định đến từ sự hướng dẫn của
Chúa Thánh Thần là nó mang lại một sự bình an sâu sắc trong tâm
hồn, ngay cả khi quyết định đó có thể khó khăn hay đòi hỏi hy
sinh. Ngược lại, những quyết định đến từ sự ích kỷ, sợ hãi thường
mang lại cảm giác bất an, lo lắng.
1
48
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúa Thánh Thần không bao giờ ép buộc chúng ta. Ngài tôn trọng
sự tự do của con người. Ngài chỉ nhẹ nhàng gợi ý, soi sáng và mời gọi.
Việc lắng nghe và đi theo sự hướng dẫn của Ngài là một sự lựa chọn tự
do của mỗi người. Nhưng khi chúng ta can đảm bước theo, chúng ta sẽ
khám phá ra rằng con đường Ngài chỉ dẫn luôn là con đường dẫn đến
sự sống, niềm vui và sự bình an thật.
Vai trò thứ ba: Ngài ban Sức mạnh cho chúng ta
Cuộc sống này không phải là một con đường bằng phẳng trải đầy
hoa hồng. Ai trong chúng ta cũng đều phải đối mặt với những khó khăn,
thử thách, đau khổ. Đó có thể là bệnh tật, thất bại trong công việc, sự
đổ vỡ trong các mối quan hệ, sự ra đi của người thân, hay những cuộc
đấu tranh nội tâm với chính những yếu đuối của mình.
Trong những lúc như vậy, chúng ta thường cảm thấy yếu đuối, cô
đơn, bất lực và đôi khi muốn bỏ cuộc. Sức lực của con người có giới hạn.
Đó là lúc vai trò thứ ba của Chúa Thánh Thần trở nên rõ nét nhất. Ngài
chính là Đấng Bào Chữa, Đấng An Ủi và Nguồn Sức Mạnh của chúng
ta.
Khi Chúa Giêsu hứa ban Thánh Thần, Ngài đã dùng từ “Paracletos”
trong tiếng Hy Lạp, có nghĩa là một người được mời đến để “ở bên cạnh”
(para-) và “giúp đỡ” (-cletos). Giống như một người luật sư bào chữa cho
thân chủ, một người bạn thân luôn kề vai sát cánh, một người mẹ hiền
an ủi đứa con đang khóc.
Chúa Thánh Thần ban cho chúng ta sức mạnh, không phải là sức
mạnh cơ bắp để dời non lấp bể, mà là sức mạnh nội tâm để vượt qua
mọi nghịch cảnh.
•
Sức mạnh để Kiên trì: Khi đức tin của ta lung lay, khi
việc cầu nguyện trở nên khô khan, khi con đường phía trước có vẻ
1
49
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

mịt mù, chính Ngài ban cho ta sức mạnh để tiếp tục tin tưởng, tiếp
tục hy vọng, tiếp tục bước đi.
•
Sức mạnh để Can đảm: Khi phải đối mặt với một quyết
định khó khăn, khi cần phải nói lên sự thật, khi phải bảo vệ công
lý, chính Ngài ban cho ta lòng can đảm để không sợ hãi. Ngài đã
biến các môn đệ từ những người sợ sệt thành những chứng nhân
dũng cảm, và Ngài cũng làm điều đó cho chúng ta.
•
Sức mạnh để Tha thứ: Tha thứ cho một người đã làm
tổn thương mình là một trong những điều khó nhất. Tha thứ cho
chính bản thân về những lỗi lầm trong quá khứ cũng vậy. Sức
người thường không làm được. Chúa Thánh Thần sẽ đổ đầy trái
tim ta bằng tình yêu của Chúa, một tình yêu có khả năng chữa
lành mọi vết thương và cho chúng ta sức mạnh để tha thứ như
chính Chúa đã tha thứ cho ta.
•
Sức mạnh để Yêu thương và Phục vụ: Tình yêu đích
thực không chỉ là cảm xúc, mà là hành động. Đó là việc phục vụ
người khác, ngay cả khi ta mệt mỏi; là trao đi, ngay cả khi ta thiếu
thốn. Chúa Thánh Thần là Tình Yêu, nên Ngài sẽ ban cho ta chính
tình yêu của Ngài để ta có thể yêu thương và phục vụ người khác
một cách vô vị lợi.
Sức mạnh của Chúa Thánh Thần được thể hiện một cách nghịch
lý: nó trở nên mạnh mẽ nhất chính trong sự yếu đuối của chúng ta. Khi
ta nhận ra sự bất lực của mình và khiêm tốn cầu xin sự trợ giúp của
Ngài, đó là lúc Ngài có thể hành động một cách mạnh mẽ nhất trong
cuộc đời ta.
Sống đời con cái Thiên Chúa: Hoa quả của Thần Khí
Vậy, khi một người để cho Chúa Thánh Thần thánh hóa, hướng
dẫn và ban sức mạnh, cuộc sống của người đó sẽ trông như thế nào?
Kết quả của việc có Chúa Thánh Thần hoạt động trong tâm hồn là gì?
1
50
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Thánh Phaolô, một trong những môn đệ vĩ đại của Chúa Giêsu, đã
mô tả kết quả này bằng một hình ảnh rất đẹp: “hoa quả của Thần Khí”.
Giống như một cái cây tốt tự nhiên sẽ sinh ra trái ngon, một người sống
trong sự dẫn dắt của Thánh Thần sẽ tự nhiên biểu lộ ra những phẩm
chất tốt đẹp trong cuộc sống hằng ngày.
Thánh Phaolô đã liệt kê chín thứ hoa quả này trong lá thư gửi tín
hữu Galát (Galát 5:22-23):
Bác ái, hoan lạc, bình an, nhẫn nhục, nhân hậu, từ tâm, trung tín,
hiền hòa, tiết độ.
Chúng ta hãy cùng xem xét một vài “hoa quả” này:
•
Bác ái (Tình yêu thương): Đây là hoa quả đứng đầu
và quan trọng nhất. Đây không phải là tình yêu dựa trên cảm xúc
hay sự hấp dẫn, mà là một tình yêu vô vị lợi, chủ động tìm kiếm
điều tốt cho người khác, ngay cả cho kẻ thù của mình. Đó chính là
tình yêu của Thiên Chúa được đổ vào lòng ta.
•
Hoan lạc (Niềm vui): Đây không phải là sự vui vẻ hời
hợt, phụ thuộc vào hoàn cảnh bên ngoài (có tiền thì vui, hết tiền
thì buồn). Đây là một niềm vui sâu xa, đến từ việc biết rằng mình
được Thiên Chúa yêu thương và chăm sóc, một niềm vui không ai
có thể lấy mất được, ngay cả giữa những gian truân.
•
Bình an: Đây là sự thanh thản trong tâm hồn, sự hòa
hợp với Thiên Chúa, với người khác và với chính mình. Đó là trạng
thái tin tưởng tuyệt đối vào sự quan phòng của Chúa, ngay cả khi
cuộc đời đầy sóng gió.
•
Nhẫn nhục (Kiên nhẫn): Đây là khả năng chịu đựng
những khó khăn, những người khó tính, những sự bất công mà
không phàn nàn, oán trách hay tìm cách trả thù.
1
51
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Nhân hậu và Từ tâm (Tử tế): Đây là thái độ tốt bụng,
quan tâm đến nhu cầu của người khác, sẵn lòng giúp đỡ và tha
thứ.
Những hoa quả này không phải là kết quả của nỗ lực hay sự rèn
luyện của riêng con người. Không ai có thể tự mình tạo ra được sự bình
an hay niềm vui đích thực. Chúng là quà tặng của Chúa Thánh Thần, là
dấu hiệu cho thấy Ngài đang thực sự hiện diện và hoạt động trong cuộc
đời của một người.
Sống với những hoa quả này chính là “sống đời con cái Thiên
Chúa”. Khi Chúa Giêsu dạy các môn đệ cầu nguyện, Ngài đã dạy họ gọi
Thiên Chúa là “Abba, Cha ơi!” – một tiếng gọi đầy thân thương và trìu
mến của một đứa con đối với người cha của mình. Chính Chúa Thánh
Thần ở trong chúng ta đã thốt lên tiếng gọi đó. Ngài tạo ra mối dây liên
kết gia đình thân mật giữa chúng ta và Thiên Chúa. Ngài làm cho chúng
ta cảm nhận được rằng chúng ta không phải là những nô lệ, mà là những
người con yêu quý trong gia đình của Thiên Chúa.
Lời kết và một lời mời gọi
Bạn thân mến,
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình ngắn để khám phá
về Chúa Thánh Thần. Hy vọng rằng, qua những trang viết này, hình ảnh
về Ngài đã trở nên gần gũi và rõ ràng hơn với bạn.
Chúng ta có thể tóm tắt lại những gì đã tìm hiểu:
•
Chúa Thánh Thần không phải là một năng lượng vô tri,
mà là một “Ai Đó”, Ngôi Ba trong Một Thiên Chúa, bình đẳng với
Chúa Cha và Chúa Con.
•
Bản chất của Ngài chính là Tình Yêu hoàn hảo giữa
Cha và Con.
1
52
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Ngài là món quà Tình Yêu mà Thiên Chúa ban cho tất
cả những ai tin vào Ngài, để đến và cư ngụ trong chính tâm hồn
chúng ta.
•
Khi ở trong chúng ta, Ngài hoạt động như một người
làm vườn cần mẫn để thánh hóa ta, một người hoa tiêu khôn
ngoan để hướng dẫn ta, và một người bạn đồng hành trung thành
để ban sức mạnh cho ta.
•
Mục đích của tất cả những điều này là để chúng ta có
thể sống một cuộc sống tràn đầy hoa quả tốt đẹp và cảm nhận
được mối tương quan thân mật với Thiên Chúa như những người
con cái trong gia đình của Ngài.
Chúa Thánh Thần không phải là một khái niệm thần học trừu
tượng chỉ dành cho các nhà nghiên cứu. Ngài là một sự hiện diện sống
động, ấm áp và vô cùng gần gũi. Ngài là “vị khách trọ” ngọt ngào trong
tâm hồn, là người bạn thân luôn lắng nghe những tâm sự thầm kín nhất
của ta, là nguồn an ủi khi ta đau buồn, là ánh sáng khi ta lạc lối.
Thiên Chúa không ở đâu xa xôi trên các tầng mây. Qua Chúa Thánh
Thần, Ngài muốn đến và ở ngay trong chính trái tim bạn. Tình Yêu Khởi
Nguồn mà chúng ta đã nói ở trang đầu tiên đang gõ cửa tâm hồn bạn
ngay lúc này. Ngài tôn trọng tự do của bạn và sẽ không vào nếu không
được mời.
Có thể bạn vẫn còn nhiều thắc mắc, nhiều hoài nghi. Điều đó hoàn
toàn bình thường. Hành trình đức tin là một hành trình khám phá không
ngừng nghỉ.
Nếu bạn muốn, tôi xin mạo muội mời bạn hãy thử làm một điều
thật đơn giản. Hãy tìm một nơi yên tĩnh, nhắm mắt lại, và thầm thĩ
trong lòng mình một lời cầu nguyện chân thành, không cần phải hoa
mỹ, ví dụ như:
1
53
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

”
Lạy Chúa Thánh Thần, nếu Ngài có thật, nếu Ngài là Tình Yêu
như người ta nói, xin hãy đến với con. Xin hãy soi sáng cho tâm trí con
để con có thể nhận biết Ngài, và sưởi ấm trái tim con để con có thể cảm
nhận được Ngài. Con xin mở lòng mình ra với Ngài.”
Chỉ cần một lời mời gọi chân thành như thế, Tình Yêu của Thiên
Chúa sẽ không bao giờ từ chối.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc những trang viết này. Chúc bạn
một hành trình khám phá đầy ý nghĩa và bình an.
1
54
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chương 4: CHÚNG TA KHÔNG MỒ CÔI – GIÁO HỘI VÀ CÁC THÁNH
Giáo Hội Là Gì?
Khám Phá Mầu Nhiệm Giáo Hội: Gia Đình Của Thiên Chúa và Thân
Thể Của Chúa Kitô
LỜI MỞ ĐẦU – MỘT GIA ĐÌNH ĐỂ THUỘC VỀ
Bạn đã bao giờ tự hỏi “Giáo Hội” là gì chưa? Khi nghe đến từ này,
có thể bạn sẽ hình dung ra những ngôi nhà thờ cổ kính với tháp chuông
cao vút, những buổi lễ trang nghiêm, hay một tổ chức tôn giáo có cơ cấu
chặt chẽ. Những hình dung đó không sai, nhưng chúng chỉ là vẻ bề ngoài
của một thực tại sâu xa và sống động hơn rất nhiều.
Đối với hàng tỷ người trên khắp thế giới, Giáo Hội không chỉ là
một nơi chốn hay một tổ chức. Đó là nhà, là gia đình. Đó là nơi họ cảm
thấy được thuộc về, được yêu thương và được nâng đỡ. Kinh Thánh dùng
nhiều hình ảnh đẹp đẽ để mô tả về Giáo Hội, nhưng có hai hình ảnh nổi
bật và gần gũi hơn cả: Giáo Hội là Gia đình của Thiên Chúa và là Thân
thể của Chúa Kitô.
Vậy tại sao lại là “gia đình”? Một gia đình là nơi chúng ta được
sinh ra, được nuôi dưỡng, được bảo vệ và cùng nhau lớn lên. Trong gia
đình, mỗi người là một thành viên yêu quý, có vị trí riêng và không thể
thay thế. Tương tự như vậy, Giáo Hội là nơi chúng ta được “sinh lại”
trong đời sống đức tin, được nuôi dưỡng bằng Lời Chúa và các Bí tích,
được che chở trong vòng tay yêu thương của Thiên Chúa và cộng đoàn,
và cùng nhau bước đi trên hành trình về với Ngài.
Tại sao lại là “thân thể”? Hình ảnh này nhấn mạnh đến sự hiệp
nhất và sống động. Trong một thân thể, mỗi bộ phận, dù nhỏ bé, đều có
vai trò quan trọng và liên kết mật thiết với nhau. Thân thể không thể
hoạt động nếu thiếu đi một chi thể nào. Cũng vậy, trong Giáo Hội, mỗi
tín hữu là một chi thể không thể thiếu của một thân thể duy nhất có
1
55
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúa Giêsu Kitô là Đầu. Chúng ta sống nhờ sự sống của Ngài và cùng
nhau hành động để làm cho tình yêu của Ngài hiện diện giữa thế gian.
Tài liệu này được viết ra để mời bạn cùng khám phá hai hình ảnh
tuyệt vời ấy. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu xem tại sao Giáo Hội lại
được gọi là Gia đình của Thiên Chúa, nơi mỗi chúng ta là một người con
yêu dấu. Chúng ta cũng sẽ đào sâu ý nghĩa của việc trở thành một chi
thể trong Thân thể mầu nhiệm của Chúa Kitô.
Hy vọng rằng, qua 10 trang viết này, bạn sẽ không chỉ có thêm
kiến thức, mà còn có thể cảm nhận được hơi ấm và sức sống của một
cộng đoàn đức tin, một gia đình luôn mở rộng vòng tay chào đón tất cả
mọi người.
GIÁO HỘI LÀ GIA ĐÌNH CỦA THIÊN CHÚA (Phần 1)
1. Nguồn Gốc Thần Linh của “Gia Đình”
Ý tưởng về một “Gia đình Thiên Chúa” không phải do con người
nghĩ ra. Nó bắt nguồn từ chính bản tính của Thiên Chúa. Người Kitô hữu
tin rằng Thiên Chúa là Ba Ngôi – Chúa Cha, Chúa Con (là Chúa Giêsu
Kitô) và Chúa Thánh Thần. Ba Ngôi tuy riêng biệt nhưng lại là một Thiên
Chúa duy nhất, hiệp nhất với nhau trong một tình yêu trọn vẹn và vĩnh
cửu. Mối tương quan hoàn hảo này chính là hình mẫu của một gia đình
yêu thương.
Ngay từ thuở ban đầu, Thiên Chúa đã không muốn giữ tình yêu đó
cho riêng mình. Ngài tạo dựng nên con người theo hình ảnh Ngài, với
khao khát được yêu và được thuộc về. Toàn bộ lịch sử cứu độ được ghi
lại trong Kinh Thánh chính là câu chuyện về việc Thiên Chúa từng bước
quy tụ con người lại thành một đại gia đình cho riêng Ngài.
2. Giao Ước Cũ: Những Bước Chân Đầu Tiên
1
56
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Câu chuyện bắt đầu với việc Thiên Chúa chọn một người tên là
Abraham và hứa sẽ làm cho dòng dõi ông trở nên đông đảo như sao trên
trời, cát dưới biển. Từ đó, dân tộc Israel được hình thành. Thiên Chúa
đã ký kết một giao ước (một lời thề hứa trang trọng) với họ, nhận họ
làm dân riêng của Ngài. Ngài phán: “Ta sẽ là Thiên Chúa của các ngươi,
và các ngươi sẽ là dân của Ta”.
Đây là bước đầu tiên trong kế hoạch quy tụ một gia đình toàn cầu.
Thiên Chúa đã dạy dỗ, dẫn dắt và yêu thương dân Israel như một người
cha yêu thương con cái mình. Tuy nhiên, gia đình này vẫn chưa trọn
vẹn. Nó là hình ảnh báo trước một gia đình mới, rộng lớn hơn, không
còn giới hạn trong một dân tộc mà mở ra cho toàn thể nhân loại.
3. Chúa Giêsu Kitô: Người Con và Người Anh Cả
Kế hoạch của Thiên Chúa đạt đến đỉnh cao khi Ngài sai chính Con
Một của mình là Chúa Giêsu đến trần gian. Chúa Giêsu đến không phải
để thiết lập một vương quốc trần thế, mà để quy tụ con cái Thiên Chúa
đang tản mác khắp nơi về một nhà.
Ngài đã đi khắp nơi rao giảng về một Thiên Chúa là Cha, một người
Cha nhân hậu, luôn tha thứ và chờ mong con cái trở về. Ngài dạy các
môn đệ cầu nguyện bằng kinh “Lạy Cha”, một lời kinh thân thương mà
chỉ những người con mới có thể thưa với cha của mình.
Thánh Gioan Tông đồ đã viết: “Đối với những ai đón nhận Người,
tức là những ai tin vào danh Người, thì Người cho họ quyền trở nên con
Thiên Chúa” (Tin Mừng Gioan 1:12).
Qua Chúa Giêsu, chúng ta không còn là những người xa lạ hay nô
lệ, mà thực sự được trở thành con cái trong nhà của Thiên Chúa. Ngài
chính là người Anh Cả, và chúng ta là những người em của Ngài, cùng
chia sẻ một gia sản quý giá là sự sống đời đời.
1
57
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

GIÁO HỘI LÀ GIA ĐÌNH CỦA THIÊN CHÚA (Phần 2)
4. Cánh Cửa Gia Nhập Gia Đình: Bí Tích Rửa Tội
Làm thế nào để một người có thể chính thức trở thành thành viên
của Gia đình Thiên Chúa? Cánh cửa đó chính là Bí tích Rửa Tội.
Trong nghi thức Rửa Tội, một người được dìm mình trong nước
hoặc được đổ nước trên đầu, nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa
Thánh Thần. Nước là biểu tượng của sự thanh tẩy, gột rửa khỏi tội lỗi
và sự chết. Quan trọng hơn, đó là hành động biểu trưng cho việc chúng
ta được “chết đi” cho con người cũ và “sinh lại” trong một đời sống mới,
đời sống của một người con Thiên Chúa.
Thánh Phaolô giải thích rằng, qua Bí tích Rửa Tội, chúng ta được
”
mặc lấy Chúa Kitô”. Chúng ta được tháp nhập vào sự sống của Ngài, trở
nên một với Ngài. Chúa Thánh Thần, là Tình Yêu giữa Chúa Cha và Chúa
Con, được ban cho chúng ta. Chính Ngài ngự trong tâm hồn và giúp
chúng ta có thể kêu lên “Abba, Cha ơi!” – một tiếng gọi đầy trìu mến và
thân thương (Thư Rôma 8:15).
Vì vậy, Bí tích Rửa Tội không phải là một thủ tục hành chính hay
một nghi lễ mang tính xã hội. Đó là một sự kiện thiêng liêng và mang
tính biến đổi sâu sắc, là thời khắc chúng ta được chính thức chào đón
vào gia đình của Thiên Chúa, trở thành anh chị em với nhau.
5. Chúa Thánh Thần: Sợi Dây Liên Kết Gia Đình
Một gia đình sẽ không thể tồn tại nếu thiếu đi tình yêu và sự gắn
kết. Trong Gia đình Thiên Chúa, Đấng tạo nên sự hiệp nhất đó chính là
Chúa Thánh Thần.
Sau khi Chúa Giêsu về trời, Ngài đã gửi Chúa Thánh Thần đến với
các môn đệ. Chúa Thánh Thần được ví như linh hồn của Giáo Hội. Ngài
là Đấng ban sự sống, soi sáng, thánh hóa và quy tụ mọi thành viên lại
1
58
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

với nhau. Giống như một sợi dây vô hình nhưng bền chặt, Ngài kết nối
mỗi người chúng ta với Thiên Chúa Cha và với nhau trong Chúa Giêsu.
Chính Chúa Thánh Thần khơi dậy trong lòng chúng ta lòng tin,
cậy, mến. Ngài giúp chúng ta hiểu được Lời Chúa, ban cho chúng ta sức
mạnh để sống theo lời dạy của Chúa Giêsu và can đảm để làm chứng
cho tình yêu của Thiên Chúa. Không có Chúa Thánh Thần, Giáo Hội sẽ
chỉ là một tổ chức trần thế. Nhưng với Ngài, Giáo Hội trở thành một gia
đình sống động, một cộng đoàn yêu thương và hiệp nhất.
ĐẶC ĐIỂM CỦA MỘT GIA ĐÌNH
Khi gọi Giáo Hội là một gia đình, điều đó có ý nghĩa rất cụ thể và
thực tế trong đời sống của mỗi tín hữu. Một gia đình có những đặc điểm
nào thì Giáo Hội cũng có những đặc điểm tương tự.
1. Nơi chúng ta được nuôi dưỡng
Một đứa trẻ cần được cha mẹ nuôi nấng bằng cơm bánh vật chất
để lớn lên. Tương tự, trong Gia đình Thiên Chúa, chúng ta được nuôi
dưỡng bằng “lương thực thiêng liêng” để đời sống đức tin được tăng
trưởng. Lương thực đó gồm hai món chính:
•
Lời Chúa (Kinh Thánh): Kinh Thánh được coi là lá thư
tình mà Thiên Chúa gửi cho con cái mình. Qua Lời Chúa, chúng ta
biết được Thiên Chúa là ai, Ngài yêu thương chúng ta dường nào
và Ngài muốn chúng ta sống ra sao. Lời Chúa là ánh sáng chỉ
đường, là nguồn an ủi và là sức mạnh cho tâm hồn.
•
Bí tích Thánh Thể (Mình và Máu Chúa Kitô): Đây là
lương thực cao quý nhất. Người Công giáo tin rằng trong Bí tích
Thánh Thể, bánh và rượu trở thành Mình và Máu thật của Chúa
Giêsu. Khi rước lễ, chúng ta được kết hợp mật thiết với Chúa Giêsu,
được Ngài nuôi dưỡng bằng chính sự sống của Ngài. Đây là bữa ăn
gia đình, nơi mọi người con quy tụ quanh bàn tiệc của Cha.
1
59
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2. Nơi chúng ta được che chở, bảo vệ
Gia đình là nơi trú ẩn an toàn, là nơi bảo vệ chúng ta khỏi những
nguy hiểm bên ngoài. Giáo Hội cũng vậy. Giữa một thế giới đầy những
luồng tư tưởng phức tạp, những quan niệm sống sai lạc, Giáo Hội gìn
giữ và trao lại một đức tin tinh tuyền, không thay đổi, được xây dựng
trên nền tảng các Tông đồ. Giáo Hội là người mẹ hiền, dạy dỗ chúng ta
điều đúng điều sai, che chở chúng ta khỏi những sai lầm có thể làm tổn
hại đến linh hồn.
3. Nơi chúng ta cùng nhau bước đi
Không ai là một hòn đảo. Trong Gia đình Thiên Chúa, chúng ta
không bước đi một mình trên hành trình đức tin. Chúng ta có anh chị
em đồng hành. Sự hiệp thông này thể hiện qua việc:
•
Cùng nhau cầu nguyện: Chúng ta quy tụ tại nhà thờ
để cùng nhau dâng lên Thiên Chúa lời ca, tiếng hát, và những tâm
tình. Chúng ta cũng cầu nguyện cho nhau trong đời sống hằng
ngày.
•
Chia sẻ và giúp đỡ: Anh chị em trong gia đình thì đùm
bọc, san sẻ cho nhau lúc vui buồn cũng như khi khó khăn, thiếu
thốn. Tinh thần bác ái, phục vụ người nghèo khổ, bệnh tật là một
đặc tính không thể thiếu của Gia đình Thiên Chúa.
•
Tha thứ và đón nhận: Như bất kỳ gia đình nào, Gia
đình Thiên Chúa cũng gồm những con người yếu đuối và tội lỗi. Sẽ
có những lúc chúng ta làm tổn thương nhau. Nhưng điều quan
trọng là gia đình này được xây dựng trên nền tảng của lòng thương
xót. Chúng ta được mời gọi để tha thứ cho nhau như Chúa đã tha
thứ cho chúng ta.
GIÁO HỘI LÀ THÂN THỂ CỦA CHÚA KITÔ (Phần 1)
1
60
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bên cạnh hình ảnh gia đình ấm áp, Kinh Thánh còn dùng một hình
ảnh khác vô cùng sâu sắc để nói về Giáo Hội: đó là Thân thể của Chúa
Kitô. Hình ảnh này được Thánh Phaolô, một trong những Tông đồ vĩ đại
nhất, triển khai một cách tuyệt vời trong các lá thư của ngài.
1. Nền Tảng Kinh Thánh và Thần Học
Thánh Phaolô viết: “Cũng như một thân thể có nhiều bộ phận, mà
các bộ phận không có cùng một chức năng, thì chúng ta cũng vậy: tuy
nhiều người, nhưng chỉ là một thân thể trong Đức Kitô, mỗi người liên
đới với những người khác như những bộ phận của một thân thể.” (Thư
Rôma 12:4-5).
Ngài còn giải thích rõ hơn: “Thật vậy, Đức Kitô ví như một thân
thể, có nhiều bộ phận; mà các bộ phận của thân thể, tuy nhiều, nhưng
vẫn là một thân thể… Anh em là thân thể Đức Kitô, và mỗi người là một
bộ phận.” (Thư 1 Côrintô 12:12, 27).
Để hiểu hình ảnh này, chúng ta hãy phân tích các yếu tố:
•
Đầu là Chúa Kitô: Chúa Giêsu không phải là một thành
viên bình thường trong thân thể. Ngài là Đầu. Đầu là trung tâm
điều khiển, là nơi phát xuất sự sống, tư tưởng và định hướng cho
toàn thân. Mọi hoạt động của thân thể đều phải quy về Đầu và
nhận sự chỉ huy từ Đầu. Điều này có nghĩa là Giáo Hội không thể
tồn tại nếu không có Chúa Kitô. Sự sống, chân lý và đường lối của
Giáo Hội đều xuất phát từ chính Ngài.
•
Các chi thể là chúng ta: Mỗi người đã được Rửa Tội
đều là một chi thể, một bộ phận của thân thể đó. Dù là mắt, tai,
tay hay chân, mỗi bộ phận đều được nối kết với Đầu và với các bộ
phận khác. Chúng ta sống là nhờ sự sống thần linh tuôn chảy từ
Đầu là Chúa Kitô.
2. Sự Liên Kết Mật Thiết và Sống Động
1
61
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hình ảnh “thân thể” không phải là một phép ẩn dụ đơn thuần. Nó
diễn tả một sự hiệp nhất hữu cơ, một mối liên kết sâu xa và sống động.
Mối liên kết này không giống như các thành viên trong một câu
lạc bộ hay một tổ chức xã hội. Trong một câu lạc bộ, nếu một người rời
đi, câu lạc bộ vẫn tồn tại. Nhưng trong một thân thể, nếu một cánh tay
bị cắt đứt, nó không thể tự sống và thân thể cũng bị tổn thương.
Sự hiệp nhất giữa Chúa Kitô và chúng ta mật thiết đến nỗi, khi ông
Phaolô (lúc đó còn tên là Saolô) đang trên đường đi bắt bớ các Kitô hữu,
Chúa Giêsu đã hiện ra và hỏi ông: “Saolô, Saolô, tại sao ngươi bắt bớ
Ta?” (Sách Công vụ Tông đồ 9:4). Chúa Giêsu không hỏi “Tại sao ngươi
bắt bớ những người theo Ta?”, mà đồng hóa chính mình với các tín hữu
của Ngài. Bất cứ điều gì chúng ta làm cho người anh chị em nhỏ bé nhất,
là làm cho chính Chúa Kitô.
Sự sống này được nuôi dưỡng và củng cố cách đặc biệt qua Bí tích
Thánh Thể. Khi chúng ta rước lễ, chúng ta được kết hợp nên một với
Chúa Kitô, máu thịt Ngài hòa quyện với chúng ta, biến chúng ta trở nên
giống Ngài hơn và liên kết chúng ta với nhau trong một thân thể duy
nhất.
MỖI CHÚNG TA LÀ MỘT CHI THỂ
Khi nói rằng mỗi chúng ta là một chi thể trong Thân thể Chúa Kitô,
điều này mang lại hai hệ quả vô cùng quan trọng: sự đa dạng trong hiệp
nhất và sự phụ thuộc lẫn nhau.
1. Sự Đa Dạng Trong Hiệp Nhất
Hãy nhìn vào một thân thể người. Không có hai bộ phận nào giống
hệt nhau. Mắt có chức năng để nhìn, tai để nghe, tay để làm việc, chân
để đi. Mỗi bộ phận có một vai trò riêng, một vị trí riêng, và tất cả đều
1
62
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

cần thiết. Sẽ thật kỳ cục nếu cả thân thể chỉ toàn là mắt, hoặc toàn là
tai.
Tương tự như vậy, trong Giáo Hội, Thiên Chúa không tạo ra những
con người rập khuôn. Ngài ban cho mỗi người những ơn huệ, tài năng,
và một ơn gọi riêng, được gọi là đặc sủng.
•
Có người được ơn dạy dỗ, chia sẻ Lời Chúa.
•
Có người được ơn phục vụ, chăm sóc người nghèo và
bệnh tật.
•
•
•
Có người được ơn an ủi, nâng đỡ tinh thần người khác.
Có người có khả năng lãnh đạo, tổ chức cộng đoàn.
Có những người cầu nguyện âm thầm, dâng những hy
sinh nhỏ bé hằng ngày.
Tất cả những vai trò đó, dù lớn hay nhỏ, dù được nhiều người biết
đến hay chỉ âm thầm, đều vô cùng quý giá và cần thiết cho sức sống của
toàn thân thể. Không ai trong Giáo Hội là người vô dụng hay thừa thãi.
Mỗi người, với những gì mình là và mình có, đều là một món quà độc
nhất mà Thiên Chúa ban cho cộng đoàn. Sự đa dạng này không tạo ra
chia rẽ, mà làm cho thân thể trở nên phong phú và xinh đẹp hơn.
2. Sự Phụ Thuộc Lẫn Nhau
Vì mỗi người là một bộ phận, nên chúng ta cần đến nhau. Mắt
không thể nói với bàn tay “tôi không cần anh”. Đầu không thể nói với
đôi chân “tôi không cần các anh”. Các chi thể phụ thuộc vào nhau để có
thể hoạt động một cách hài hòa.
Thánh Phaolô đã nhấn mạnh điều này một cách sâu sắc: “Nếu một
bộ phận nào đau, thì mọi bộ phận cùng đau. Nếu một bộ phận nào được
vẻ vang, thì mọi bộ phận cũng vui chung.” (Thư 1 Côrintô 12:26).
Điều này có ý nghĩa gì trong thực tế?
1
63
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Niềm vui và nỗi buồn của anh chị em là của tôi: Tôi
không thể thờ ơ trước những khó khăn, đau khổ của người khác
trong cộng đoàn. Nỗi đau của họ cũng là một phần nỗi đau của tôi.
Khi một người anh chị em thành công, đạt được niềm vui, tôi cũng
chung vui với họ như thể đó là niềm vui của chính mình.
•
Trách nhiệm đối với nhau: Chúng ta có trách nhiệm
xây dựng và nâng đỡ nhau. Chúng ta dùng những ơn huệ Chúa
ban không phải cho riêng mình, mà để phục vụ lợi ích chung của
cả thân thể.
•
Khiêm tốn và tôn trọng: Chúng ta nhận ra rằng mình
không phải là tất cả. Chúng ta cần đến tài năng và sự đóng góp
của người khác. Điều này giúp chúng ta sống khiêm tốn, biết lắng
nghe và tôn trọng sự khác biệt của mỗi người.
Trong Thân thể Chúa Kitô, không có chỗ cho sự ích kỷ, ganh tị hay
óc bè phái. Chỉ có tình yêu thương và sự liên đới, bởi vì chúng ta cùng
chung một sự sống và cùng hướng về một mục đích chung.
SỐNG NHƯ CHI THỂ CỦA CHÚA KITÔ
Việc trở thành chi thể của Chúa Kitô không phải là một danh hiệu
suông, mà là một lời mời gọi sống động và hành động cụ thể. Nếu Chúa
Kitô là Đầu và chúng ta là thân thể, thì chính qua chúng ta mà Ngài tiếp
tục hiện diện và hành động trong thế giới hôm nay.
1. Chúng Ta Là Tay, Chân, Miệng, và Trái Tim của Chúa Kitô
Sau khi về trời, Chúa Giêsu không còn đi lại trên các nẻo đường
Palestina bằng đôi chân của mình. Ngài không còn dùng đôi tay của
mình để chữa lành người bệnh, không còn dùng miệng của mình để rao
giảng Tin Mừng. Ngài làm tất cả những điều đó qua chúng ta, qua Giáo
Hội của Ngài.
1
64
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Đôi tay của chúng ta là đôi tay của Chúa Kitô để nâng
đỡ người sa ngã, để phục vụ người nghèo, để lau khô những giọt
nước mắt và mang lại sự an ủi.
•
Đôi chân của chúng ta là đôi chân của Chúa Kitô để
đi đến những nơi cần Tin Mừng, để thăm viếng người cô đơn, để
mang hòa bình và công lý đến cho thế giới.
•
Miệng của chúng ta là miệng của Chúa Kitô để nói
lên lời chân lý và yêu thương, để bênh vực người yếu thế, để loan
báo cho mọi người biết rằng Thiên Chúa yêu thương họ.
•
Trái tim của chúng ta là trái tim của Chúa Kitô để
cảm thông với nỗi đau của nhân loại, để yêu thương không phân
biệt, và để tha thứ không giới hạn.
Mỗi hành động bác ái, mỗi lời nói khích lệ, mỗi cử chỉ yêu thương
chúng ta làm cho người khác chính là hành động của Chúa Kitô đang
tiếp diễn trong lịch sử. Đây là một vinh dự lớn lao nhưng cũng là một
trách nhiệm nặng nề.
2. Sứ Mạng Của Thân Thể: Loan Báo Tin Mừng
Một thân thể sống là một thân thể hoạt động và phát triển. Sứ
mạng chính yếu mà Chúa Giêsu, vị là Đầu, đã trao cho thân thể của Ngài
là Giáo Hội là: “Anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ,
làm phép rửa cho họ nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh
Thần, dạy bảo họ tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền cho anh em.” (Tin
Mừng Mátthêu 28:19-20).
Sứ mạng này không chỉ dành riêng cho các linh mục hay tu sĩ, mà
cho từng chi thể trong thân thể. Mỗi người, tùy theo hoàn cảnh và khả
năng của mình, đều được mời gọi tham gia vào sứ mạng này. Chúng ta
có thể loan báo Tin Mừng bằng:
•
Lời nói: Chia sẻ niềm tin của mình một cách đơn sơ,
chân thành với gia đình, bạn bè, đồng nghiệp.
1
65
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Hành động: Quan trọng hơn cả lời nói là đời sống
chứng tá. Một đời sống yêu thương, hy sinh, tha thứ, công bằng
và vui tươi là bài giảng hùng hồn nhất về Chúa Kitô. Khi người
khác nhìn vào cách chúng ta sống, họ có thể thấy được hình ảnh
của Chúa và được thu hút đến với Ngài.
Mục đích của Giáo Hội không phải là tự xây dựng cho mình, mà là
để phục vụ thế giới, để làm cho “Nước Chúa” – một vương quốc của tình
yêu, công lý và hòa bình – được lớn lên ngay tại trần gian này.
MỐI QUAN HỆ GIỮA “GIA ĐÌNH” VÀ “THÂN THỂ”
Chúng ta đã khám phá hai hình ảnh: Giáo Hội là Gia đình của
Thiên Chúa và là Thân thể của Chúa Kitô. Hai hình ảnh này có mâu
thuẫn với nhau không? Hoàn toàn không. Trái lại, chúng bổ sung cho
nhau một cách tuyệt vời để giúp chúng ta hiểu được mầu nhiệm Giáo
Hội một cách toàn diện hơn.
Hình Ảnh GIA ĐÌNH
Hình Ảnh THÂN THỂ
Nhấn mạnh Mối Tương Quan
Nhấn mạnh Sự Hiệp Nhất
Cá Nhân
Hữu Cơ
Thiên Chúa là Cha. Chúng ta là
Chúa Kitô là Đầu. Chúng ta
con cái, là anh chị em với nhau. Hình là chi thể. Hình ảnh này nói lên
ảnh này nói lên tình yêu thương, sự sự sống động, sự liên đới chặt
thân mật, gần gũi và lòng tín thác của chẽ và sự lệ thuộc hoàn toàn vào
một người con đối với Cha mình.
Tập trung vào Nguồn Gốc và
Đích Đến
Đầu là Chúa Kitô.
Tập trung vào Đời Sống
và Sứ Mạng
Chúng ta “sống” bằng sự
sống của Chúa Kitô. Chúng ta
hành động như những chi thể để
thực hiện sứ mạng của Đầu ngay
tại trần thế.
Chúng ta được “sinh ra” từ Thiên
Chúa Cha qua Bí tích Rửa Tội. Hành
trình đức tin của chúng ta là hành
trình trở về nhà Cha.
1
66
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nhấn mạnh đến Hơi Ấm và Sự
Nâng Đỡ
Nhấn mạnh đến Trách
Nhiệm và Sự Phục Vụ
Giáo Hội là một cơ thể hoạt
Giáo Hội là nơi nương tựa, là mái động, nơi mỗi chi thể có trách
ấm che chở, nuôi dưỡng và tha thứ. nhiệm đóng góp và phục vụ cho
lợi ích chung của toàn thân.
Sự Bổ Sung Cho Nhau
Nếu chỉ có hình ảnh “gia đình”, chúng ta có thể có nguy cơ sống
một đời sống đức tin quá khép kín, chỉ quan tâm đến mối tương quan
riêng tư giữa mình với Chúa mà quên đi trách nhiệm với thế giới. Chúng
ta có thể quên rằng mình là một phần của một cơ thể lớn hơn, có một
sứ mạng chung cần phải thực hiện.
Ngược lại, nếu chỉ có hình ảnh “thân thể”, chúng ta có thể có nguy
cơ coi Giáo Hội như một cỗ máy, một tổ chức hoạt động hiệu quả nhưng
lại thiếu đi hơi ấm của tình thương. Chúng ta có thể quá chú trọng vào
công việc, vào sứ mạng, mà quên đi điều cốt lõi là tất cả đều phát xuất
từ tình yêu của một người Cha dành cho con cái mình.
Cả hai hình ảnh kết hợp lại cho chúng ta một cái nhìn quân bình.
Giáo Hội vừa là một cộng đoàn hiệp thông sâu sắc trong tình yêu của
Thiên Chúa Ba Ngôi (gia đình), vừa là một cộng đoàn có sứ mạng, được
Chúa Kitô sai đi vào lòng thế giới (thân thể).
Tóm lại, trong Gia đình Thiên Chúa, chúng ta học cách yêu
thương. Trong Thân thể Chúa Kitô, chúng ta học cách phục vụ. Tình
yêu đó được thể hiện qua sự phục vụ, và sự phục vụ đó phải được thúc
đẩy bởi tình yêu. Đó chính là nhịp đập trái tim của Giáo Hội.
GIÁO HỘI TRONG THẾ GIỚI HÔM NAY – THÁCH ĐỐ VÀ NIỀM HY
VỌNG
1
67
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sau khi tìm hiểu những hình ảnh đẹp đẽ và lý tưởng về Giáo Hội,
có thể bạn sẽ nhìn vào thực tế và đặt câu hỏi: Tại sao Giáo Hội trong
thực tế lại không hoàn hảo như vậy? Tại sao vẫn có những chia rẽ,
những gương xấu, những yếu đuối trong lòng Giáo Hội?
Đây là một câu hỏi chính đáng và rất quan trọng. Câu trả lời nằm
ở sự khác biệt giữa bản chất thần linh và thành phần nhân loại của
Giáo Hội.
1. Giáo Hội Thánh Thiện nhưng Bao Gồm những Tội Nhân
Giáo Hội được gọi là thánh thiện không phải vì mọi thành viên đều
là thánh nhân. Giáo Hội thánh thiện vì có nguồn gốc từ Thiên Chúa là
Đấng Thánh, có Chúa Kitô là Đầu đã hy sinh để thánh hóa Giáo Hội, và
có Chúa Thánh Thần là linh hồn ban sự sống và ơn thánh.
Tuy nhiên, “gia đình” này, “thân thể” này lại được cấu thành từ
những con người yếu đuối, bất toàn và tội lỗi. Chính vì thế, trên cuộc
hành trình trần thế, khuôn mặt của Giáo Hội đôi khi bị che mờ bởi những
lỗi lầm của con cái mình. Lịch sử đã chứng kiến những giai đoạn đen
tối, và ngay cả hôm nay, chúng ta vẫn thấy những gương xấu làm tổn
thương và gây hoang mang.
Chúa Giêsu đã biết trước điều này. Trong Tin Mừng, Ngài đã dùng
dụ ngôn “lúa và cỏ lùng” cùng mọc lên trong một cánh đồng. Cả hai sẽ
cùng tồn tại cho đến ngày mùa. Điều này có nghĩa là trong lòng Giáo
Hội, sự thánh thiện và tội lỗi luôn tồn tại song song.
2. Những Thách Đố
Giáo Hội ngày nay phải đối mặt với nhiều thách thức:
•
Từ bên ngoài: Sự phát triển của chủ nghĩa thế tục, chủ
nghĩa cá nhân, những hiểu lầm và thành kiến đối với tôn giáo.
1
68
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Từ bên trong: Sự chia rẽ giữa các Kitô hữu, những
gương xấu trong hàng giáo sĩ và giáo dân, sự khô khan nguội lạnh
trong đời sống đức tin.
3. Niềm Hy Vọng Không Bao Giờ Tắt
Dù phải đối mặt với nhiều sóng gió, niềm hy vọng của Giáo Hội
không bao giờ bị dập tắt. Niềm hy vọng đó không dựa vào sức mạnh của
con người, mà dựa vào ba nền tảng vững chắc:
•
Lời hứa của Chúa Giêsu: Ngài đã hứa với các Tông đồ:
Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế” (Mátthêu 28:20)
”
và “Trên đá này, Thầy sẽ xây Hội Thánh của Thầy, và quyền lực
tử thần sẽ không thắng nổi.” (Mátthêu 16:18). Người đứng đầu và
bảo vệ Giáo Hội không phải là con người, mà là chính Chúa Kitô.
•
Sức sống của Chúa Thánh Thần: Chúa Thánh Thần
luôn hiện diện để canh tân, thanh tẩy và hướng dẫn Giáo Hội. Ngài
là nguồn sức mạnh giúp Giáo Hội vượt qua mọi thử thách.
•
Sự thánh thiện của các tín hữu: Bên cạnh những yếu
đuối, trong suốt chiều dài lịch sử, luôn có vô số những vị thánh –
những con người đã sống một cách phi thường tình yêu đối với
Thiên Chúa và tha nhân. Họ là những ngọn đuốc sáng, là bằng
chứng cho thấy sức mạnh của ân sủng Thiên Chúa có thể biến đổi
con người.
Vì vậy, khi nhìn vào Giáo Hội, chúng ta được mời gọi có một cái
nhìn đức tin. Thay vì chỉ tập trung vào những “vết nhăn” trên khuôn
mặt nhân loại của Giáo Hội, hãy nhìn sâu hơn để nhận ra sự hiện diện
thánh thiêng của Thiên Chúa, Đấng đang hoạt động và dẫn dắt gia đình
của Ngài tiến về quê trời.
KẾT LUẬN – LỜI MỜI GỌI
1
69
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúng ta đã cùng nhau đi một hành trình dài để khám phá Giáo
Hội qua hai hình ảnh gần gũi và sâu sắc: Gia đình của Thiên Chúa và
Thân thể của Chúa Kitô.
Chúng ta đã thấy rằng Giáo Hội không chỉ đơn thuần là một công
trình kiến trúc hay một tổ chức trần thế. Giáo Hội là một mầu nhiệm,
một thực tại vừa thần linh vừa nhân loại, được sinh ra từ trái tim yêu
thương của Thiên Chúa Cha, được xây dựng trên nền tảng là Chúa Kitô,
và được Chúa Thánh Thần làm cho sống động.
•
Là Gia đình của Thiên Chúa, Giáo Hội là nơi chúng ta
không còn là những cá nhân đơn độc, lạc lõng giữa cuộc đời. Chúng
ta có một người Cha trên trời, có Chúa Giêsu là Anh Cả, và có vô số
anh chị em trên khắp thế giới. Đó là mái ấm nơi chúng ta được
sinh ra trong đời sống mới, được nuôi dưỡng, che chở, tha thứ và
cùng nhau lớn lên trong tình yêu thương.
•
Là Thân thể của Chúa Kitô, Giáo Hội là nơi chúng ta
được hiệp nhất với nhau một cách sâu xa và sống động. Mỗi người,
với những ơn riêng của mình, đều là một chi thể quan trọng và
không thể thiếu. Chúng ta cùng chung một sự sống tuôn chảy từ
Đầu là Chúa Kitô, và cùng nhau thực hiện sứ mạng của Ngài là
mang tình yêu và ơn cứu độ đến cho thế giới.
Một Lời Mời Gọi Cá Nhân
Kiến thức về Giáo Hội sẽ chỉ thực sự có ý nghĩa khi nó được trải
nghiệm. Nếu những gì bạn đọc được trong tài liệu này khơi dậy trong
bạn một sự tò mò, một niềm khao khát, chúng tôi xin ngỏ một lời mời
gọi chân thành:
Hãy thử tìm đến một cộng đoàn Công giáo (một giáo xứ) gần nơi
bạn sống. Hãy tham dự một Thánh lễ. Hãy quan sát cách mọi người cầu
nguyện, cách họ đối xử với nhau. Hãy thử trò chuyện với một linh mục
hay một người giáo dân.
1
70
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Có thể bạn sẽ không thấy một cộng đoàn hoàn hảo, nhưng hy vọng
bạn sẽ cảm nhận được ở đó một điều gì đó đặc biệt: một sự bình an, một
niềm vui, một tình huynh đệ… Đó chính là những dấu hiệu của sự hiện
diện của Chúa Thánh Thần, Đấng đang xây dựng Gia đình Thiên Chúa
ngay giữa lòng thế giới hôm nay.
Giáo Hội là một gia đình luôn mở rộng vòng tay. Cánh cửa luôn
rộng mở để chào đón những người con mới, những người anh chị em
mới. Bởi vì trong trái tim của người Cha trên trời, luôn có một chỗ dành
cho bạn.
Lời Cầu Nguyện
Lạy Thiên Chúa là Cha, chúng con cảm tạ Cha vì món quà quý giá
là Giáo Hội, nơi chúng con được làm con cái Cha và là anh chị em với
nhau. Xin cho chúng con biết luôn yêu mến và xây dựng gia đình này.
Lạy Chúa Giêsu, xin cho chúng con luôn biết gắn bó với Ngài là Đầu, và
biết phục vụ anh chị em mình như những chi thể trong cùng một thân
thể. Lạy Chúa Thánh Thần, xin luôn ở lại, thánh hóa và hiệp nhất chúng
con trong tình yêu của Ngài. Amen.
1
71
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ĐỨC MARIA, MẸ CỦA TÌNH YÊU
Một hành trình tìm hiểu về người phụ nữ vĩ đại trong lịch sử
nhân loại
Lời Mở Đầu – Gặp Gỡ Một Biểu Tượng Của Tình Mẹ
Chào bạn,
Có thể bạn chưa từng nghe nhiều về Thiên Chúa, về Chúa Giêsu,
hay về Công giáo. Có thể những khái niệm này còn xa lạ với bạn. Nhưng
chắc chắn rằng, trong cuộc sống này, ai trong chúng ta cũng đều đã
từng cảm nhận được vẻ đẹp và sức mạnh của tình mẫu tử. Đó là tình
yêu thương vô điều kiện, là sự hy sinh thầm lặng, là vòng tay che chở
và là nguồn động viên không bao giờ vơi cạn.
Bài viết này không nhằm mục đích thuyết giáo hay áp đặt một
niềm tin nào. Nó đơn giản là một lời mời gọi, một cuộc hành trình để
chúng ta cùng nhau tìm hiểu về một người phụ nữ có thật trong lịch sử.
Tên của bà là Maria. Đối với hàng tỷ người trên thế giới, bà không chỉ
là một nhân vật lịch sử, mà còn là một người Mẹ tinh thần, một biểu
tượng vĩnh cửu của tình yêu, lòng tin và sự can đảm.
Trong những trang tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá câu
chuyện của Maria, một cô gái bình dị ở một ngôi làng nhỏ bé đã trở
thành một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất trong lịch sử nhân
loại. Chúng ta sẽ tìm hiểu về một lời “xin vâng” đã làm thay đổi cả thế
giới, về một trái tim của người mẹ đã trải qua đủ mọi cung bậc cảm xúc
từ vui sướng đến tột cùng đau khổ, và về lý do tại sao hình ảnh của bà
lại mang đến niềm an ủi và hy vọng cho rất nhiều người, bất kể họ là ai
hay đến từ đâu.
Hãy tạm gác lại những định kiến, mở lòng ra để lắng nghe câu
chuyện về một con người. Một câu chuyện về tình yêu, sự phó thác, và
1
72
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sức mạnh phi thường ẩn chứa bên trong một tâm hồn khiêm nhường.
Hành trình của chúng ta bắt đầu từ đây, với Đức Maria – Mẹ của Tình
Yêu.
Maria Là Ai? – Một Con Người Giữa Đời Thường
Để hiểu được sự vĩ đại của Maria, trước hết chúng ta cần nhìn nhận
bà như một con người bằng xương bằng thịt, sống trong một bối cảnh
lịch sử và xã hội cụ thể. Bà không phải là một nữ thần hay một nhân
vật huyền thoại từ trên trời rơi xuống. Bà là một người phụ nữ Do Thái,
sống vào khoảng thế kỷ thứ nhất tại một ngôi làng nhỏ tên là Nazareth,
thuộc vùng Galilê.
1. Bối cảnh Lịch sử và Xã hội:
Nazareth vào thời của Maria là một ngôi làng khiêm tốn, không có
gì nổi bật. Người dân ở đây chủ yếu sống bằng nghề nông và thủ công.
Cuộc sống của họ rất giản dị, gắn liền với chu kỳ của mùa màng và
những truyền thống tôn giáo lâu đời của dân tộc Israel. Vùng đất này
khi đó đang nằm dưới ách thống trị của Đế quốc La Mã, người dân phải
chịu nhiều sưu cao thuế nặng và luôn khao khát một sự giải thoát.
Trong bối cảnh đó, người Do Thái có một niềm tin mãnh liệt rằng
một ngày nào đó, Thiên Chúa (Đấng mà họ tôn thờ là Đấng Tạo Hóa duy
nhất) sẽ gửi đến một vị Cứu Tinh, gọi là Đấng Messiah, để giải phóng
dân tộc họ và thiết lập một vương quốc của hòa bình và công lý. Niềm
hy vọng này được nuôi dưỡng qua nhiều thế hệ và là một phần không
thể thiếu trong đời sống tinh thần của họ.
2. Một Cô Gái Trẻ Bình Dị:
Maria xuất thân từ một gia đình bình thường. Kinh Thánh không
mô tả nhiều về cuộc sống thời thơ ấu của bà, nhưng chúng ta có thể
hình dung Maria cũng giống như bao thiếu nữ khác ở Nazareth. Bà học
1
73
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

cách làm các công việc nội trợ như dệt vải, nấu ăn, lấy nước, chăm sóc
gia đình. Bà được dạy về luật lệ và truyền thống của dân tộc, được học
cách cầu nguyện và tin kính vào Thiên Chúa.
Cuộc sống của bà có lẽ đã được định sẵn một con đường rất bình
thường: lớn lên, kết hôn với một người đàn ông tốt trong làng, sinh con
đẻ cái và sống một cuộc đời bình yên. Bà đã được đính hôn với một người
thợ mộc tên là Giuse, một người được mô tả là “công chính”, nghĩa là
một người tốt bụng và sống đúng theo lề luật.
Chính trong sự bình dị ấy, trong cái đời thường ấy, một sự kiện phi
thường đã xảy ra, làm thay đổi hoàn toàn cuộc đời của Maria và cả dòng
chảy lịch sử của nhân loại. Sự vĩ đại của bà không đến từ quyền lực, địa
vị hay của cải, mà đến từ chính tâm hồn và sự lựa chọn của bà khi đứng
trước tiếng gọi của Đấng Tối Cao.
Cuộc Gặp Gỡ Định Mệnh Và Lời “Xin Vâng”
Đây chính là khoảnh khắc then chốt, là bản lề của cuộc đời Đức
Maria. Câu chuyện này được ghi lại trong sách Tin Mừng Luca, một phần
của Kinh Thánh. Dù bạn có tin vào sự tồn tại của thiên thần hay không,
hãy thử đọc câu chuyện này như một cuộc đối thoại nội tâm sâu sắc,
một sự lựa chọn mang tính quyết định của một con người.
1. Biến Cố Truyền Tin:
Câu chuyện kể rằng, một sứ giả từ Thiên Chúa, tên là Gabriel, đã
hiện ra với Maria. Hãy tưởng tượng bạn là một cô gái trẻ, đang ở một
mình trong căn nhà nhỏ, và đột nhiên có một sự hiện diện lạ thường
mang đến một thông điệp vượt quá sức tưởng tượng. Sứ giả chào bà:
”
Mừng vui lên, hỡi Đấng đầy ân sủng, Thiên Chúa ở cùng bà.”
1
74
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Maria đã rất bối rối và lo lắng. Bà không hiểu lời chào đó có ý
nghĩa gì. Bà chỉ là một cô gái bình thường, tại sao lại được gọi là “Đấng
đầy ân sủng”?
Sứ giả tiếp tục trấn an bà và truyền đi một thông điệp không tưởng:
Này đây bà sẽ thụ thai, sinh hạ một con trai, và đặt tên là Giêsu. Người
”
sẽ nên cao cả, và sẽ được gọi là Con Đấng Tối Cao… Nước của Người sẽ
vô cùng vô tận.”
2. Một Lựa Chọn Khó Khăn:
Hãy dừng lại một chút và đặt mình vào vị trí của Maria. Thông
điệp này đặt bà vào một tình thế cực kỳ khó khăn và nguy hiểm.
•
Về mặt xã hội: Bà đã đính hôn với Giuse. Theo luật Do
Thái thời đó, một phụ nữ có thai trước khi chính thức về sống với
chồng có thể bị coi là ngoại tình và hình phạt có thể là bị ném đá
cho đến chết. Lời của sứ giả đặt danh dự, tương lai và cả mạng
sống của bà vào vòng nguy hiểm.
•
Về mặt logic: Bà hỏi một câu rất thực tế: “Việc ấy sẽ
xảy ra cách nào, vì tôi không biết đến việc vợ chồng?” Bà chưa kết
hôn, làm sao có thể mang thai? Lời giải thích của sứ giả (“Thánh
Thần sẽ ngự xuống trên bà”) là một điều thuộc về đức tin, vượt ra
ngoài sự hiểu biết của con người.
•
Về mặt cá nhân: Kế hoạch về một cuộc sống bình yên
bên người chồng thợ mộc Giuse bỗng chốc tan vỡ. Bà được mời gọi
bước vào một hành trình hoàn toàn mới, một tương lai vô định và
đầy thử thách.
Đây không phải là một mệnh lệnh. Thiên Chúa, qua lời sứ giả, đang
đưa ra một lời mời. Ngài đang chờ đợi sự đồng thuận tự do của Maria.
Cả trời và đất dường như nín thở chờ đợi câu trả lời của cô gái trẻ này.
Ý Nghĩa Sâu Sắc Của Lời “Xin Vâng” (Fiat)
1
75
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Trước một lời mời gọi vừa vinh quang vừa đầy rủi ro như vậy,
Maria đã trả lời: “Vâng, tôi đây là nữ tỳ của Chúa, xin Chúa cứ làm
cho tôi như lời sứ thần nói.”
Trong tiếng Latinh, lời này được gọi là “Fiat”, có nghĩa là “Xin hãy
thành sự”. Đây không phải là một sự chấp nhận thụ động hay miễn
cưỡng. Lời “Xin Vâng” của Maria chứa đựng một sức mạnh phi thường
và là một mẫu gương tuyệt vời về lòng tin và sự phó thác.
1. “Xin Vâng” Là Một Hành Động Của Tự Do Và Can Đảm:
Maria hoàn toàn có thể nói “không”. Bà có quyền từ chối vì sợ hãi,
vì không hiểu, vì muốn bảo vệ cuộc sống bình yên của mình. Nhưng bà
đã chọn nói “có”. Lựa chọn này xuất phát từ một sự tự do nội tâm sâu
sắc. Đó là hành động của một người dám đối mặt với cái không biết,
dám dấn thân vào một con đường mà bà không thể nhìn thấy điểm cuối.
Sự can đảm của bà không phải là không sợ hãi, mà là vượt lên trên nỗi
sợ hãi bằng một tình yêu và sự tin tưởng lớn hơn.
2. “Xin Vâng” Là Một Hành Động Của Lòng Tin Tuyệt Đối:
Lòng tin (đức tin) không phải là sự hiểu biết tất cả mọi thứ. Ngược
lại, lòng tin chính là khả năng tin tưởng ngay cả khi chúng ta không
hiểu. Maria không hiểu làm thế nào bà có thể thụ thai bởi quyền năng
của Chúa Thánh Thần. Bà không biết tương lai của mình và con mình
sẽ ra sao. Nhưng bà tin vào Thiên Chúa. Bà tin rằng Ngài là Đấng tốt
lành, quyền năng và trung tín.
Lòng tin của Maria giống như một người dám bước chân vào bóng
tối, không phải vì nhìn thấy con đường, mà vì tin tưởng vào bàn tay của
người đang dẫn dắt mình. Đó là một sự buông bỏ hoàn toàn sự kiểm
soát của bản thân để tin vào một kế hoạch lớn lao hơn, một tình yêu vĩ
đại hơn.
1
76
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

3. “Xin Vâng” Là Một Hành Động Của Sự Phó Thác Khiêm
Nhường:
Khi nói “tôi đây là nữ tỳ của Chúa”, Maria thể hiện một sự khiêm
tốn sâu sắc. “Nữ tỳ” có nghĩa là người phục vụ. Bà đặt mình hoàn toàn
dưới sự hướng dẫn của Thiên Chúa, sẵn sàng để Ngài sử dụng cuộc đời
bà cho mục đích của Ngài.
Sự phó thác này không phải là sự yếu đuối, mà là đỉnh cao của sức
mạnh. Nó là khả năng nhận ra rằng có một điều gì đó lớn hơn bản thân
mình và sẵn lòng cống hiến cuộc đời mình cho điều đó. Maria đã biến
cuộc đời bình dị của mình thành một không gian để Tình Yêu của Thiên
Chúa có thể đi vào thế giới. Lời “xin vâng” của bà đã mở ra một cánh cửa
cho Đấng Cứu Thế, Chúa Giêsu, con của bà, đến với nhân loại.
Lời “xin vâng” ấy không chỉ là một sự kiện diễn ra một lần rồi thôi.
Nó đã trở thành phương châm sống cho cả cuộc đời của Maria, một sự
đồng thuận liên tục với ý muốn của Thiên Chúa trong mọi biến cố, dù là
vui mừng hay đau khổ.
Mẫu Gương Về Lòng Tin Và Sự Phó Thác Trong Cuộc Sống
Câu chuyện của Maria không dừng lại ở lời “xin vâng”. Cả cuộc đời
của bà là một bài ca sống động về lòng tin và sự phó thác, là một tấm
gương sáng ngời cho bất kỳ ai đang tìm kiếm ý nghĩa và sức mạnh trong
cuộc sống.
1. Tin Tưởng Giữa Những Thử Thách Ban Đầu:
Ngay sau khi nhận lời, thử thách đầu tiên đã đến. Đó là làm sao
để giải thích cho người bạn đời của mình, Giuse. Làm sao ông có thể tin
được câu chuyện khó tin này? Kinh Thánh kể rằng Giuse, là một người
công chính, ban đầu đã định tâm lìa bỏ Maria một cách kín đáo để bà
không phải xấu hổ hay bị trừng phạt. Nhưng rồi trong giấc mơ, ông cũng
1
77
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

được sứ giả của Thiên Chúa báo cho biết sự thật và ông đã tin. Ông đã
đón Maria về nhà, chấp nhận trở thành cha nuôi của Hài Nhi Giêsu, bảo
vệ và chăm sóc cả hai mẹ con.
Ở đây, chúng ta thấy lòng tin của Maria đã được đáp lại. Bà đã phó
thác tình cảnh khó xử của mình cho Thiên Chúa, và Ngài đã can thiệp
để bảo vệ bà. Điều này dạy chúng ta rằng khi ta dám tin tưởng, ta không
hề đơn độc.
2. Phó Thác Trong Cuộc Hành Trình Gian Nan:
Khi gần đến ngày sinh, Maria và Giuse phải thực hiện một cuộc
hành trình dài từ Nazareth đến Bethlehem để kiểm tra dân số theo lệnh
của hoàng đế La Mã. Bà đã phải sinh con trong một hoàn cảnh hết sức
thiếu thốn, trong một hang đá dành cho súc vật, vì không tìm được nhà
trọ.
Hãy tưởng tượng một người mẹ sắp sinh con lại phải trải qua một
cuộc hành trình vất vả và sinh nở trong một nơi như vậy. Thay vì oán
trách, Maria đã âm thầm chấp nhận. Bà không đòi hỏi những điều kiện
tốt nhất, mà chỉ lặng lẽ “lấy tã bọc con, rồi đặt nằm trong máng cỏ”. Bà
tìm thấy niềm vui và sự bình an ngay trong hoàn cảnh khó khăn nhất,
bởi vì bà biết rằng con của bà là một món quà quý giá từ Thiên Chúa.
Bà phó thác mọi sự trong tay Ngài.
3. Phó Thác Trước Tương Lai Vô Định:
Ngay sau đó, gia đình bà lại phải đối mặt với một mối đe dọa chết
người. Vua Hêrôđê vì sợ mất ngai vàng nên đã tìm cách giết Hài Nhi
Giêsu. Một lần nữa, Giuse lại được báo mộng và phải đưa cả gia đình
trốn sang Ai Cập trong đêm.
Đây là cuộc sống của những người tị nạn. Họ phải rời bỏ quê
hương, nhà cửa, bà con thân thuộc để đến một vùng đất xa lạ. Maria đã
1
78
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sống trong sự phó thác từng ngày. Bà không biết cuộc sống ở Ai Cập sẽ
ra sao, không biết khi nào mới được trở về. Nhưng bà tin rằng Thiên
Chúa đang đồng hành và bảo vệ gia đình mình. Cuộc đời bà là một chuỗi
những bài học về việc sống trọn vẹn cho giây phút hiện tại, tin tưởng
vào sự quan phòng của một Tình Yêu lớn hơn.
Qua những biến cố này, Maria không chỉ là một người nói “xin
vâng” bằng lời nói, mà bà đã sống lời “xin vâng” đó bằng cả cuộc đời
mình. Bà là mẫu gương cho thấy lòng tin và sự phó thác không phải là
sự trốn chạy thực tại, mà là cách để đối diện với thực tại một cách can
đảm và bình an.
Trái Tim Một Người Mẹ – Đồng Hành Cùng Con Trên Mọi Nẻo
Đường
Tình yêu của Maria không phải là một khái niệm trừu tượng. Đó
là tình yêu rất cụ thể của một người mẹ dành cho con mình, Chúa Giêsu.
Bà đã sống trọn vẹn thiên chức làm mẹ, với tất cả niềm vui, nỗi lo âu và
cả những đau khổ tột cùng.
1. Niềm Vui Của Người Mẹ:
Bà đã trải qua niềm hạnh phúc khi sinh con, khi nhìn thấy những
người chăn chiên và các nhà thông thái từ phương xa đến thờ lạy Hài
Nhi. Bà đã nuôi nấng, dạy dỗ Giêsu trong suốt những năm tháng ẩn dật
tại Nazareth. Kinh Thánh nói rằng Maria “hằng ghi nhớ tất cả những
điều ấy và suy đi nghĩ lại trong lòng”.
Bà là một người mẹ chiêm nghiệm. Bà quan sát con mình lớn lên,
lắng nghe những lời nói khôn ngoan của con, và cảm nhận được sự đặc
biệt nơi con mình. Bà không chỉ yêu thương Giêsu bằng tình cảm tự
nhiên, mà còn bằng một tình yêu đến từ lòng tin, nhận ra rằng đứa con
này không chỉ thuộc về riêng bà, mà còn thuộc về Thiên Chúa và cả nhân
loại.
1
79
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2. Nỗi Lo Của Người Mẹ:
Làm mẹ cũng có nghĩa là phải lo lắng. Khi Giêsu 12 tuổi, trong một
lần gia đình lên Đền thờ Giêrusalem, cậu bé đã bị lạc. Sau ba ngày tìm
kiếm vất vả, Maria và Giuse mới tìm thấy con đang ngồi giữa các thầy
dạy luật, lắng nghe và đặt câu hỏi.
Phản ứng của Maria rất con người, rất “mẹ”: “Con ơi, sao con lại xử
với cha mẹ như vậy? Con thấy không, cha con và mẹ đây đã phải cực
lòng tìm con!” Đó là lời của một người mẹ đã trải qua ba ngày hoảng
loạn và lo sợ. Dù Giêsu đã trả lời về sứ mệnh của mình (“Sao cha mẹ lại
tìm con? Cha mẹ không biết là con có bổn phận ở nhà của Cha con sao?”),
Maria vẫn chưa hiểu hết. Nhưng một lần nữa, bà lại “hằng ghi nhớ tất
cả những điều ấy trong lòng”. Bà chấp nhận những điều mình chưa hiểu,
tiếp tục yêu thương và đồng hành cùng con.
3. Sự Đồng Hành Thầm Lặng:
Khi Giêsu bắt đầu sứ vụ công khai, đi rao giảng, chữa lành và quy
tụ các môn đệ, Maria lùi lại phía sau. Bà không can thiệp, không tìm
kiếm sự chú ý. Bà trở thành một người mẹ đồng hành thầm lặng. Bà dõi
theo từng bước chân của con, có lẽ qua lời kể của những người khác, và
chắc chắn là trong lời cầu nguyện không ngừng.
Tại tiệc cưới ở Cana, chính Maria là người đã tinh ý nhận ra nhà
chủ hết rượu. Bà đã đến nói với Chúa Giêsu, thể hiện sự quan tâm tế nhị
của mình đối với người khác và lòng tin vào quyền năng của con mình.
Bà chỉ nói với những người phục vụ: “Người bảo gì, các anh cứ việc làm
theo.” Câu nói này một lần nữa tóm tắt tinh thần sống của bà: tin tưởng
và vâng phục. Và chính nhờ sự can thiệp của bà, Chúa Giêsu đã thực
hiện phép lạ đầu tiên, biến nước thành rượu.
Đứng Vững Dưới Chân Thập Giá – Tột Đỉnh Của Tình Yêu Và
Đau Khổ
1
80
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nếu có một hình ảnh nào khắc họa sâu sắc nhất tình yêu và sức
mạnh của Đức Maria, đó chính là hình ảnh bà đứng dưới chân cây thập
giá. Đây là thử thách lớn nhất, là đêm tối tăm nhất trong cuộc đời của
bà.
1. Nỗi Đau Của Người Mẹ:
Hãy thử hình dung nỗi đau này. Bất kỳ người mẹ nào cũng không
thể chịu đựng được cảnh con mình phải chịu đau đớn, huống chi là
chứng kiến con bị đối xử bất công, bị đánh đập, sỉ nhục, và bị đóng đinh
vào thập giá như một tên tội phạm.
Maria đã ở đó. Bà không ngất đi, không bỏ chạy. Bà đứng vững.
Bà đối diện với nỗi đau kinh hoàng nhất mà một người mẹ có thể trải
qua. Bà nhìn thấy con mình đang hấp hối, máu chảy ra, thân thể tan
nát. Lưỡi gươm mà ông Simeon đã tiên báo năm xưa (“một lưỡi gươm sẽ
đâm thâu tâm hồn bà”) giờ đây đang thực sự xuyên qua trái tim bà.
Sự hiện diện của bà dưới chân thập giá là một hành động yêu
thương và can đảm phi thường. Trong khi hầu hết các môn đệ nam đã
bỏ chạy vì sợ hãi, thì người mẹ này vẫn ở lại với con mình cho đến giây
phút cuối cùng. Bà không thể làm gì để giảm bớt nỗi đau thể xác cho
Giêsu, nhưng sự hiện diện của bà chính là niềm an ủi lớn lao nhất, là
minh chứng cho một tình yêu không bao giờ bỏ cuộc, một tình yêu son
sắt đến cùng.
2. Trở Thành Mẹ Của Nhân Loại:
Chính trong khoảnh khắc đau thương tột cùng ấy, một điều kỳ diệu
đã xảy ra. Từ trên thập giá, Chúa Giêsu nhìn thấy mẹ mình và người
môn đệ yêu quý đứng bên cạnh, ông Gioan. Ngài đã trối lại:
•
•
Ngài nói với Mẹ Maria: “Thưa Bà, đây là con của Bà.”
Rồi Ngài nói với ông Gioan: “Đây là mẹ của anh.”
1
81
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Lời trăn trối này mang một ý nghĩa vô cùng sâu sắc. Chúa Giêsu
không chỉ trao mẹ mình cho một người môn đệ chăm sóc. Theo niềm tin
của người Công giáo, Ngài đã trao Mẹ Maria cho toàn thể nhân loại, mà
ông Gioan là người đại diện. Và đồng thời, Ngài cũng trao toàn thể nhân
loại cho Mẹ Maria, để bà chăm sóc, yêu thương và bảo vệ như con của
mình.
Từ giây phút đó, vai trò làm mẹ của Maria được mở rộng ra. Bà
không chỉ là mẹ của một người con duy nhất là Giêsu, mà đã trở thành
người mẹ tinh thần của tất cả những ai tin vào con của bà, và hơn thế
nữa, là người mẹ của toàn thể nhân loại đang cần đến tình thương và
sự che chở. Trái tim của bà, dù đang tan nát vì đau khổ, đã mở ra để ôm
lấy tất cả chúng ta.
Mẹ Cầu Bầu – Một Người Mẹ Luôn Lắng Nghe
Phần cuối cùng trong lời giới thiệu ban đầu là: “Mẹ cũng là người
Mẹ luôn cầu bầu cho chúng ta.” Đây là một trong những khía cạnh đẹp
đẽ và an ủi nhất trong niềm tin của người Công giáo về Đức Maria,
nhưng cũng có thể là điều khó hiểu nhất đối với người ngoài cuộc. Vậy
”
cầu bầu” nghĩa là gì?
1. “Cầu Bầu” Không Phải Là Thờ Phượng:
Trước hết, cần phải làm rõ một điều quan trọng: Người Công giáo
không thờ phượng Đức Maria. Họ chỉ thờ phượng một mình Thiên Chúa
Ba Ngôi (Chúa Cha, Chúa Con – tức là Chúa Giêsu, và Chúa Thánh Thần).
Thờ phượng là sự tôn thờ tuyệt đối chỉ dành cho Đấng Tạo Hóa.
Đối với Đức Maria, họ dành cho bà một sự tôn kính đặc biệt (gọi là
biệt kính), bởi vì bà là Mẹ của Chúa Giêsu và là người có một vị trí vô
cùng gần gũi với Thiên Chúa.
2. “Cầu Bầu” Nghĩa Là Gì? Một Ví Dụ Đơn Giản:
1
82
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hãy tưởng tượng bạn đang gặp một khó khăn lớn và cần sự giúp
đỡ. Bạn có một người bạn rất thân với một người có quyền thế và tốt
bụng. Bạn sẽ làm gì? Bạn sẽ đến gặp người bạn thân đó và nói: “Bạn ơi,
bạn có thể nói giúp mình một lời với ngài ấy được không? Mình đang
rất cần sự giúp đỡ.”
Hành động “nói giúp” đó chính là sự chuyển cầu, hay cầu bầu. Bạn
không coi người bạn của mình là người có quyền thế, nhưng bạn tin
rằng lời nói của người bạn đó có giá trị và sẽ được lắng nghe.
Tương tự như vậy, người Công giáo tin rằng Đức Maria, sau khi kết
thúc cuộc đời trần thế, đã được đưa về trời cả hồn và xác để ở bên cạnh
Con của Mẹ là Chúa Giêsu, Vua của Nước Trời. Vì Mẹ là Mẹ của Vua, và
vì tình yêu thương sâu sắc giữa hai mẹ con, nên lời của Mẹ có một sức
ảnh hưởng đặc biệt.
Khi người ta “cầu xin Đức Mẹ”, thực chất là họ đang nói: “Lạy Mẹ
Maria, Mẹ là Mẹ của Chúa Giêsu, xin Mẹ thương nói với Chúa Giêsu một
lời giúp chúng con. Xin Mẹ cầu nguyện cùng với chúng con và cho chúng
con trước tòa Thiên Chúa.”
3. Tại Sao Lại Tìm Đến Mẹ Maria?
Tại sao không cầu nguyện trực tiếp với Thiên Chúa hay Chúa
Giêsu? Dĩ nhiên là có, và đó là điều quan trọng nhất. Nhưng việc tìm
đến Đức Maria mang một ý nghĩa tâm lý và tinh thần rất sâu sắc:
•
Vì Mẹ là con người: Maria đã từng sống một cuộc đời
như chúng ta. Mẹ đã trải qua niềm vui, nỗi buồn, sự lo lắng, sự
mất mát. Mẹ hiểu được những yếu đuối và những gánh nặng của
kiếp người. Vì thế, người ta cảm thấy Mẹ rất gần gũi, dễ cảm thông.
Đôi khi, đứng trước sự uy nghi của Thiên Chúa, con người cảm
thấy mình nhỏ bé, tội lỗi và không xứng đáng. Nhưng khi đến với
một người Mẹ, họ cảm thấy được an ủi và thấu hiểu.
1
83
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Vì Mẹ là hiện thân của Tình Yêu Dịu Dàng: Hình ảnh
của Thiên Chúa đôi khi bị gắn với sự phán xét, quyền năng. Nhưng
hình ảnh của Đức Maria luôn là sự dịu dàng, nhân hậu, là vòng
tay của người mẹ sẵn sàng ôm lấy đứa con lầm lỗi. Mẹ là con đường
dẫn đến với Chúa Giêsu một cách hiền hòa và an toàn hơn.
•
Vì Mẹ là một người chuyển cầu hiệu quả: Như trong
tiệc cưới Cana, Mẹ đã thấy nhu cầu của con người trước cả khi họ
lên tiếng. Mẹ đã chủ động xin Chúa Giêsu giúp đỡ. Người ta tin
rằng Mẹ vẫn đang tiếp tục làm điều đó cho con cái của Mẹ ở trần
gian. Mẹ nhìn thấy những khó khăn, những nỗi đau của chúng ta
và mang những điều đó trình dâng lên Chúa Giêsu.
Đức Maria giống như một nhịp cầu của tình thương, nối kết trái
tim yếu đuối của con người với trái tim nhân lành của Thiên Chúa.
Đức Maria Trong Đời Sống Ngày Nay – Một Nguồn Cảm Hứng
Phổ Quát
Câu chuyện và vai trò của Đức Maria không chỉ giới hạn trong
phạm vi tôn giáo. Hình ảnh của bà đã vượt qua mọi ranh giới văn hóa
và tín ngưỡng để trở thành một nguồn cảm hứng phổ quát cho nhân
loại.
1. Biểu Tượng Của Phẩm Giá Phụ Nữ:
Trong một xã hội mà phụ nữ thường không được coi trọng, câu
chuyện của Maria là một cuộc cách mạng. Thiên Chúa đã chọn một người
phụ nữ trẻ, khiêm tốn để thực hiện kế hoạch vĩ đại nhất của Ngài. Điều
này nâng cao phẩm giá của người phụ nữ lên một tầm mức chưa từng
có. Maria đại diện cho sức mạnh nội tâm, sự can đảm thầm lặng và vai
trò không thể thiếu của người phụ nữ trong lịch sử cứu độ cũng như
1
84
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

trong xã hội. Bà là một biểu tượng của nữ tính đích thực: vừa dịu dàng,
vừa mạnh mẽ; vừa khiêm nhường, vừa kiên cường.
2. Mẫu Gương Về Việc “Xin Vâng” Trong Cuộc Sống:
Mỗi người chúng ta, trong cuộc đời, đều có những lúc phải đứng
trước những lựa chọn quan trọng, những lời mời gọi vượt ra khỏi vùng
an toàn của mình. Đó có thể là một cơ hội nghề nghiệp mới, một quyết
định thay đổi cuộc sống, một lời kêu gọi để phục vụ người khác, hay đơn
giản là chấp nhận một sự thật khó khăn.
Tinh thần “Fiat – Xin Vâng” của Maria dạy chúng ta cách đối diện
với những khoảnh khắc đó. Nó khuyến khích chúng ta tin tưởng vào
một điều gì đó lớn hơn bản thân, dám dấn thân ngay cả khi sợ hãi, và
phó thác tương lai của mình cho một sự quan phòng tốt lành. Đó là bài
học về việc sống có mục đích và tin tưởng vào hành trình của mình.
3. Nguồn An Ủi Cho Những Ai Đau Khổ:
Hình ảnh Đức Mẹ đứng dưới chân thập giá (thường được gọi là Đức
Mẹ Sầu Bi) là một trong những hình ảnh mang tính an ủi mạnh mẽ nhất.
Đối với những ai đang phải trải qua mất mát, đau thương, bệnh tật hay
thất vọng, Mẹ Maria là một người bạn đồng hành thấu cảm. Bà không
đưa ra những lời giải thích dễ dãi cho sự đau khổ, nhưng bà ở đó, chia
sẻ nỗi đau một cách thầm lặng.
Khi nhìn lên Mẹ, người ta nhận ra rằng họ không đơn độc trong
nỗi đau của mình. Có một người Mẹ đã từng nếm trải nỗi đau tột cùng
và vẫn đứng vững trong đức tin. Điều đó mang lại cho họ sức mạnh để
tiếp tục hy vọng, để tin rằng ngay cả trong đêm tối nhất, tình yêu vẫn
luôn hiện diện và sẽ chiến thắng.
4. Lời Kêu Gọi Sống Khiêm Nhường Và Phục Vụ:
1
85
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Trong một thế giới đề cao cái tôi, sự thành công và danh vọng,
cuộc đời của Đức Maria là một lời nhắc nhở về vẻ đẹp của sự khiêm
nhường và tinh thần phục vụ. Bài ca Magnificat của Mẹ (“Linh hồn tôi
ngợi khen Đức Chúa… Phận nữ tỳ hèn mọn, Người đoái thương nhìn tới”)
cho thấy niềm vui của Mẹ không đến từ việc được tôn vinh, mà đến từ
việc nhận ra những điều vĩ đại Thiên Chúa đã làm cho mình. Mẹ dạy
chúng ta rằng hạnh phúc đích thực không nằm ở việc tích lũy cho bản
thân, mà ở việc cho đi và phục vụ người khác.
Lời Kết – Mẹ Của Tình Yêu, Mẹ Của Tất Cả Mọi Người
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình dài để tìm hiểu về
Đức Maria. Từ một cô gái bình dị ở Nazareth, đến người phụ nữ can đảm
thưa “xin vâng”, người mẹ tận tụy đồng hành cùng con, và cuối cùng là
người Mẹ tinh thần của cả nhân loại.
Có lẽ đến đây, bạn vẫn còn nhiều câu hỏi, nhiều điều chưa thể hiểu
hết. Và điều đó hoàn toàn bình thường. Mục đích của bài viết này không
phải là để cung cấp mọi câu trả lời, mà là để mở ra một cánh cửa.
Cánh cửa để bạn nhìn thấy rằng, đằng sau những tín điều và nghi
lễ, cốt lõi của niềm tin vào Đức Maria chính là câu chuyện về Tình Yêu.
•
Đó là Tình Yêu của Thiên Chúa dành cho nhân loại,
khi Ngài đã chọn một con đường thật khiêm tốn và gần gũi để đến
với thế gian qua cung lòng của một người mẹ.
•
Đó là Tình Yêu của Đức Maria dành cho Thiên Chúa,
một tình yêu thể hiện qua lòng tin, sự vâng phục và phó thác hoàn
toàn.
•
Đó là Tình Yêu của một người mẹ dành cho con mình,
một tình yêu bền bỉ từ máng cỏ Bêlem đến chân thập giá Canvê.
Và đó là Tình Yêu của Mẹ dành cho mỗi người chúng
•
ta, một tình yêu che chở, cầu bầu và luôn mời gọi chúng ta đến
gần hơn với nguồn cội của mọi tình yêu là Thiên Chúa.
1
86
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Dù bạn có chung một niềm tin tôn giáo hay không, câu chuyện của
Đức Maria vẫn mang lại những giá trị phổ quát. Đó là bài học về sự can
đảm khi đối mặt với những điều không chắc chắn, về sức mạnh của lòng
tin khi vượt qua nghịch cảnh, về vẻ đẹp của sự hy sinh thầm lặng, và
trên hết, về quyền năng biến đổi của tình yêu thương vô điều kiện.
Nếu có một điều gì đó đọng lại sau khi đọc bài viết này, hy vọng
đó là hình ảnh về một người Mẹ đầy yêu thương, một người luôn mở
rộng vòng tay để chào đón tất cả con cái của mình. Một người mà sự
hiện diện của bà không gây chia rẽ, mà chỉ mang lại sự an ủi, hy vọng
và bình an.
Bởi vì, trước khi là một biểu tượng tôn giáo, Maria trước hết và trên
hết là Mẹ của Tình Yêu. Và tình yêu thì luôn có một ngôn ngữ chung
mà bất kỳ trái tim nào cũng có thể hiểu được.
Lm. Anmai, CSsR
1
87
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

CÁC THÁNH LÀ AI?
•
Là những anh chị đã đi trước chúng ta, đã sống trọn
vẹn tình yêu và nay đang ở bên Chúa. Các ngài là bằng chứng
cho thấy nên thánh là điều có thể.
Lời mở đầu – Những ngọn hải đăng của nhân loại
Bạn thân mến,
Trong cuộc sống, có bao giờ bạn nhìn lên và ngưỡng mộ một ai đó
không?
Đó có thể là một nhà khoa học vĩ đại như Marie Curie, người đã hy
sinh cả cuộc đời cho khoa học. Đó có thể là một nhà hoạt động xã hội
như Martin Luther King Jr., người đã dùng mạng sống của mình để đấu
tranh cho sự bình đẳng. Đó cũng có thể là một người rất đỗi bình dị:
người bà của bạn, người đã dành cả đời tần tảo hy sinh cho con cháu;
một người thầy giáo cũ đã kiên nhẫn dạy bạn những bài học đầu đời;
hay một người bạn đã ở bên cạnh bạn trong những lúc khó khăn nhất
mà không đòi hỏi bất cứ điều gì.
Chúng ta gọi họ là những anh hùng, những tấm gương, những
người truyền cảm hứng. Họ là những ngọn hải đăng, soi sáng cho chúng
ta thấy rằng sống một cuộc đời tốt đẹp, ý nghĩa và vị tha là điều hoàn
toàn có thể. Cuộc đời của họ chứng minh rằng ngay cả trong những hoàn
cảnh khó khăn nhất, con người vẫn có thể vươn lên, yêu thương và cống
hiến.
Trong đức tin của những người Công giáo chúng tôi, cũng có những
”
ngọn hải đăng” như vậy. Chúng tôi gọi các ngài là Các Thánh.
Câu hỏi bạn đặt ra: “Các Thánh là ai?” có thể được trả lời một cách
đơn giản và ấm áp nhất như chính bạn đã nêu: “Các Thánh là những
anh chị đã đi trước chúng ta, đã sống trọn vẹn tình yêu và nay đang
1
88
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ở bên Chúa. Các ngài là bằng chứng cho thấy nên thánh là điều có
thể.”
Đây là một định nghĩa tuyệt vời, và trong suốt 10 trang giấy này,
chúng ta sẽ cùng nhau bóc tách từng lớp ý nghĩa của nó. Hành trình này
không đòi hỏi bạn phải tin ngay, mà chỉ mong bạn mở lòng để cùng
khám phá một trong những khái niệm đẹp đẽ nhất của niềm tin Kitô
giáo. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu:
1
.
Nền tảng của tất cả: “Tình Yêu” và “Chúa” trong cái
nhìn Kitô giáo là gì? (Trang 2)
Chân dung thật của các Thánh: Họ có phải là siêu
nhân không? (Trang 3)
Hành trình nên thánh: Con đường này trông như thế
nào? (Trang 4)
Thư viện những cuộc đời: Vài tấm gương các Thánh
điển hình. (Trang 5, 6)
Các Thánh và chúng ta hôm nay: Một mối liên hệ vô
hình? (Trang 7)
“Nên thánh là điều có thể”: Tại sao điều này lại quan
trọng với bạn và tôi? (Trang 8)
2
.
3
.
4
.
5
.
6
.
7
.
Phản biện và hiểu lầm thường gặp. (Trang 9)
8
.
Lời kết: Một lời mời gọi đến sự vĩ đại. (Trang 10)
Hãy cùng bắt đầu cuộc hành trình này nhé.
Nền tảng – “Chúa” là ai và “Sống trọn vẹn tình yêu” Nghĩa là gì?
Để hiểu được các Thánh “đang ở bên Chúa”, trước hết chúng ta cần
một khái niệm cơ bản về “Chúa” trong đức tin Kitô giáo. Xin đừng vội
hình dung về một vị thần xa lạ, quyền uy và hay phán xét. Hãy thử nghĩ
về Ngài qua những hình ảnh sau:
1
89
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Một người Cha/Mẹ hoàn hảo: Một người yêu thương
bạn vô điều kiện, không phải vì bạn làm được gì hay có thành tích
gì, mà đơn giản vì bạn là chính bạn. Tình yêu đó luôn hiện diện,
luôn chờ đợi, luôn tha thứ và luôn mong muốn điều tốt đẹp nhất
cho bạn.
•
Một Nghệ Sĩ vĩ đại: Người đã tạo nên vũ trụ bao la,
những bông hoa tinh xảo, những dãy núi hùng vĩ và chính bản
thân bạn, một tác phẩm độc nhất vô nhị. Mọi vẻ đẹp trên thế giới
này đều là một thoáng phản chiếu vẻ đẹp của Ngài.
•
Nguồn Mạch của Tình Yêu và Sự Thiện: Hãy tưởng
tượng mọi hành động tốt đẹp, mọi sự hy sinh, mọi lòng trắc ẩn mà
bạn từng chứng kiến đều bắt nguồn từ một Dòng Sông Lớn. Dòng
sông đó chính là Thiên Chúa. Ngài không chỉ có tình yêu, mà Ngài
là chính Tình Yêu.
Người Kitô hữu tin rằng mục đích cuối cùng của cuộc sống con
người là được kết nối, được hiệp nhất với Nguồn Mạch Tình Yêu này. Đó
chính là ý nghĩa của việc “ở bên Chúa”. Đó không phải là một phần
thưởng cho người ngoan, mà là sự trở về nhà, nơi chúng ta thuộc về, nơi
tâm hồn ta tìm thấy sự bình an và trọn vẹn tuyệt đối.
Vậy, “sống trọn vẹn tình yêu” là gì?
Khi đã hiểu Chúa là Tình Yêu, thì “sống trọn vẹn tình yêu” chính
là sống một cuộc đời phản chiếu lại bản chất của Ngài. Điều này được
thể hiện qua hai khía cạnh cụ thể, mà Chúa Giêsu đã tóm tắt:
1
.
Yêu mến Chúa: Đây không phải là một sự tuân phục
mù quáng, mà là một mối tương quan. Giống như bạn yêu quý cha
mẹ, bạn đời hay bạn thân, bạn muốn dành thời gian cho họ, lắng
nghe họ, chia sẻ với họ và làm những điều khiến họ vui lòng. Yêu
mến Chúa là hướng cuộc đời mình về những giá trị tốt đẹp như sự
thật, công lý, lòng bao dung, sự tha thứ.
1
90
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2
.
Yêu thương người khác như chính mình: Đây là phần
quan trọng nhất và cũng là thước đo cho tình yêu đối với Chúa.
Tình yêu này không chỉ dành cho gia đình, bạn bè, mà còn cho cả
những người xa lạ, người nghèo khó, người bị bỏ rơi, và thậm chí
cả những người làm tổn thương mình. Đó là một tình yêu cho đi
mà không mong nhận lại, một tình yêu biết hy sinh và phục vụ.
Các Thánh chính là những người đã thực hành “nghệ thuật yêu
thương” này một cách xuất sắc. Họ không làm điều gì khác ngoài việc
cố gắng yêu thương Chúa và yêu thương mọi người một cách triệt để
nhất trong hoàn cảnh sống của chính họ. Cuộc đời của họ trở thành một
bài ca về Tình Yêu, và đó là lý do tại sao sau khi kết thúc hành trình
trần thế, họ được tin là đã trở về và kết hợp trọn vẹn với Nguồn Mạch
Tình Yêu là Thiên Chúa.
Chân dung thật của các Thánh – Những con người rất “Người”
Khi nghe đến từ “Thánh”, nhiều người thường hình dung ra những
bức tượng trang nghiêm trong nhà thờ, với vòng hào quang trên đầu,
đôi mắt luôn hướng lên trời và một cuộc sống hoàn hảo không tì vết.
Sự thật thì hoàn toàn khác.
Các Thánh không phải là siêu nhân. Các ngài không sinh ra đã
hoàn hảo. Các ngài là những con người bằng xương bằng thịt như bạn
và tôi, với đầy đủ những yếu đuối, sai lầm, những cuộc đấu tranh nội
tâm và những thử thách trong cuộc sống.
•
Họ có quá khứ: Thánh Augustinô từng là một chàng
trai ăn chơi, sống buông thả và có con ngoài giá thú. Ông đã trải
qua một cuộc vật lộn nội tâm dữ dội trong nhiều năm trước khi tìm
thấy đức tin. Câu chuyện của ông cho thấy rằng quá khứ không
định đoạt tương lai của bạn.
1
91
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Họ có tính cách phức tạp: Thánh Phêrô, một trong
những môn đệ thân tín nhất của Chúa Giêsu, là một người nóng
nảy, bộc trực. Ông đã từng vì sợ hãi mà chối bỏ Thầy mình đến ba
lần. Nhưng sau đó ông đã hối hận và trở thành một nhà lãnh đạo
can đảm của Giáo hội sơ khai. Điều này cho thấy sự yếu đuối
không phải là điểm dừng, mà có thể là điểm khởi đầu cho sự trưởng
thành.
•
Họ phải đối mặt với bệnh tật và đau khổ: Thánh
Têrêsa Hài Đồng Giêsu, một nữ tu trẻ, đã qua đời ở tuổi 24 vì bệnh
lao. Cuộc đời của ngài đầy những đau đớn về thể xác và cả những
đêm tối về tinh thần, khi ngài cảm thấy Chúa dường như im lặng.
Thế nhưng, ngài vẫn kiên trì tin tưởng và yêu thương.
•
Họ đến từ mọi tầng lớp xã hội: Có những vị Thánh là
vua chúa (Thánh Louis), có những vị là nông dân (Thánh Isidore).
Có những vị là học giả uyên bác (Thánh Tôma Aquinô), có những
vị chỉ là một người giúp việc khiêm tốn (Thánh Zita). Có những vị
là mẹ của một gia đình (Thánh Gianna Molla), và có cả những
người trẻ tuổi như bạn (Chân phước Carlo Acutis, một thiếu niên
mê game và máy tính).
Điều làm cho họ trở nên “thánh thiện” không phải là sự vắng bóng
của khó khăn hay yếu đuối, mà chính là cách họ đối diện với những
điều đó.
Họ ngã, nhưng họ đã đứng dậy. Họ nghi ngờ, nhưng họ vẫn tiếp
tục tìm kiếm. Họ sợ hãi, nhưng họ đã chọn can đảm. Họ ích kỷ, nhưng
họ đã học cách cho đi.
Họ không ngừng cố gắng, mỗi ngày một chút, để hướng trái tim
mình về Tình Yêu. Họ dựa vào một sức mạnh lớn hơn bản thân, mà
chúng tôi gọi là ân sủng của Chúa, để giúp họ vượt qua những giới hạn
của chính mình.
1
92
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Vì vậy, đừng nhìn các Thánh như những hình mẫu xa vời, không
thể với tới. Hãy nhìn các ngài như những người anh, người chị trong
một gia đình lớn. Họ đã đi hết con đường mà chúng ta đang đi, đã vấp
những hòn đá mà chúng ta đang vấp. Và họ đã chứng minh rằng, với sự
nỗ lực của con người và sự trợ giúp của Thiên Chúa, chúng ta có thể
vượt qua tất cả để đến được đích.
Hành trình nên thánh – “Con Đường Nhỏ” dành cho tất cả mọi
người
Nếu nên thánh không phải là làm những phép lạ phi thường hay
sống một cuộc đời không sai lầm, vậy thì làm thế nào một người bình
thường có thể trở nên thánh thiện?
Câu trả lời nằm trong một khái niệm tuyệt đẹp được gọi là “Con
Đường Nhỏ”, được phổ biến bởi Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu. “Con
Đường Nhỏ” không đòi hỏi chúng ta phải làm những việc vĩ đại, mà là
làm những việc nhỏ bé với một tình yêu vĩ đại.
Hành trình nên thánh không phải là một cuộc chạy nước rút, mà
là một cuộc đi bộ đường dài, bao gồm những bước chân nhỏ bé mỗi ngày.
Nó được xây dựng từ những viên gạch rất đỗi bình thường:
1
.
Sống trọn vẹn giây phút hiện tại: Thay vì lo lắng về
quá khứ hay mơ mộng về tương lai, hãy tập trung làm tốt nhất
việc bạn đang làm ngay bây giờ. Khi rửa bát, hãy rửa bát với sự
chú tâm. Khi nói chuyện với một người bạn, hãy thực sự lắng nghe
họ. Khi làm việc, hãy làm với tất cả sự tận tụy. Biến mỗi công việc
bình thường trở thành một hành động của tình yêu.
2
.
Lựa chọn yêu thương trong những điều nhỏ nhặt:
Nhường nhịn một chút khi có va chạm giao thông
thay vì nổi nóng.
o
o
Mỉm cười với người nhân viên thu ngân đang có
một ngày mệt mỏi.
1
93
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Kiên nhẫn lắng nghe câu chuyện của một người
lớn tuổi dù bạn đã nghe nhiều lần.
o
Tha thứ cho một người đã làm bạn tổn thương, dù
chỉ là trong tâm trí.
o
Nói một lời cảm ơn chân thành.
o
Dọn dẹp một chút bừa bộn không phải do mình
gây ra.
Những hành động này có vẻ không đáng kể, nhưng khi được
lặp đi lặp lại, chúng sẽ tạo nên một thói quen yêu thương, định
hình lại trái tim và con người của chúng ta.
3
.
Chấp nhận sự yếu đuối của bản thân: Nên thánh
không phải là trở nên bất khả chiến bại. Trái lại, đó là nhận ra sự
mỏng giòn và giới hạn của mình, và khiêm tốn thừa nhận rằng
mình cần sự giúp đỡ. Các Thánh là những người biết rất rõ mình
yếu đuối. Chính vì vậy, họ không dựa vào sức riêng mà luôn tìm
kiếm sự nâng đỡ từ Chúa, qua lời cầu nguyện, qua sự suy ngẫm,
và qua cộng đồng.
4
.
Lòng biết ơn: Tập nhìn cuộc sống với con mắt biết ơn.
Biết ơn vì có một ngày mới để sống, vì có thức ăn để ăn, vì có một
mái nhà để ở, vì nụ cười của một người thân. Lòng biết ơn giúp
chúng ta nhận ra những món quà nhỏ bé mà Tình Yêu của Chúa
ban tặng mỗi ngày, và nó làm cho tâm hồn trở nên vui tươi và
quảng đại.
5
.
Cầu nguyện – Cuộc trò chuyện của trái tim: Đối với
người tin, cầu nguyện không phải là đọc một danh sách các yêu
cầu. Đó là một cuộc trò chuyện thân tình với người Cha yêu thương.
Đó là nơi để chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, những lo lắng và hy vọng.
Đó là giây phút tĩnh lặng để lắng nghe tiếng nói của Tình Yêu trong
tâm hồn. Cầu nguyện là sợi dây kết nối con người với nguồn sức
mạnh thiêng liêng, giúp họ có thêm nghị lực để tiếp tục bước đi
trên con đường yêu thương.
1
94
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hành trình nên thánh thực chất là hành trình trở thành phiên bản
tốt đẹp nhất của chính mình. Thiên Chúa không muốn bạn trở thành
một bản sao của Mẹ Têrêsa hay Thánh Phanxicô. Ngài muốn bạn trở
thành chính bạn, một phiên bản thánh thiện, độc đáo và không thể thay
thế.
Thư viện những cuộc đời (Phần 1) – Những tấm gương kinh
điển
Để hiểu rõ hơn, chúng ta hãy cùng ghé thăm “thư viện” những cuộc
đời của các Thánh và đọc vài câu chuyện tiêu biểu. Mỗi vị Thánh là một
cuốn sách độc đáo về cách sống tình yêu.
1. Thánh Phanxicô Assisi (1181-1226) – Người bạn của vạn vật
và người nghèo
•
Trước khi nên thánh: Phanxicô là con trai của một
thương gia giàu có, một chàng trai trẻ thích tiệc tùng, ăn mặc sành
điệu và mơ ước trở thành một hiệp sĩ vinh quang. Cuộc sống của
ông tràn ngập sự phù phiếm.
•
Bước ngoặt: Sau khi tham gia chiến trận và bị bắt làm
tù binh, tiếp theo là một cơn bạo bệnh, Phanxicô đã có một sự thay
đổi sâu sắc. Ông bắt đầu nhận ra sự trống rỗng của cuộc sống cũ.
Trong một lần cầu nguyện trước cây thánh giá, ông nghe thấy tiếng
Chúa mời gọi: “Phanxicô, hãy đi sửa lại nhà của Ta.”
•
Con đường tình yêu: Ban đầu, ông nghĩ là sửa lại ngôi
nhà thờ đổ nát. Nhưng sau đó, ông hiểu rằng “nhà của Chúa” chính
là Giáo hội, và quan trọng hơn, là những con người nghèo khổ, bị
bỏ rơi.
o
Sống khó nghèo: Ông từ bỏ tất cả tài sản, mặc
một bộ quần áo đơn sơ và sống như một người hành khất,
hoàn toàn tín thác vào sự quan phòng của Chúa.
1
95
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Yêu thương người bị ruồng bỏ: Ông đã can đảm
ôm một người bị bệnh phong, một hành động không tưởng
vào thời đó, khi người phong bị xã hội kinh tởm và xa lánh.
Hành động này là biểu tượng cho việc ông ôm lấy những gì
thế gian chê bỏ.
o
Yêu thiên nhiên: Ông gọi mặt trời là “anh”, mặt
trăng là “chị”, và coi mọi sinh vật đều là anh em trong một
gia đình lớn được Chúa tạo thành. Ông dạy chúng ta về sự
tôn trọng và yêu quý môi trường sống.
•
Bài học cho chúng ta: Thánh Phanxicô cho thấy hạnh
phúc thực sự không đến từ vật chất hay danh vọng, mà từ một
cuộc sống đơn giản, chan hòa với thiên nhiên và phục vụ những
người yếu thế nhất.
2. Thánh Têrêsa Calcutta (Mẹ Têrêsa) (1910-1997) – Người mẹ
của những người hấp hối
•
Bối cảnh: Mẹ Têrêsa là một hình mẫu gần gũi với thời
đại chúng ta. Nhiều người vẫn còn sống khi ngài còn tại thế.
•
Bước ngoặt: Đang là một nữ tu dạy học tại một ngôi
trường danh giá ở Calcutta, Ấn Độ, Mẹ Têrêsa đã nghe thấy “tiếng
gọi trong tiếng gọi”. Trên một chuyến tàu, ngài cảm nhận rõ ràng
lời mời gọi của Chúa Giêsu, hãy từ bỏ cuộc sống tiện nghi để ra
ngoài đường phố phục vụ “những người nghèo nhất trong những
người nghèo”.
•
Con đường tình yêu:
Nhìn thấy phẩm giá con người: Ngài đã đi vào
o
những khu ổ chuột bẩn thỉu nhất, tìm kiếm những người
đang hấp hối trên đường phố, bị bỏ mặc trong cô độc và đau
đớn. Ngài mang họ về nhà, tắm rửa, chăm sóc, và cho họ một
nơi để qua đời trong tình thương và phẩm giá.
o
“Làm những việc nhỏ với tình yêu lớn”: Triết lý
của ngài rất đơn giản. Ngài không giải quyết được nạn đói
1
96
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

trên toàn thế giới, nhưng ngài có thể cho một người ăn. Ngài
không chấm dứt được mọi bệnh tật, nhưng ngài có thể băng
bó vết thương cho một người. Ngài tin rằng trong mỗi người
nghèo khổ, bệnh tật ấy, ngài đang phục vụ chính Chúa Giêsu.
o
Đối mặt với “đêm tối đức tin”: Những lá thư riêng
của ngài sau này được công bố cho thấy một sự thật đáng
kinh ngạc: trong gần 50 năm cuối đời, Mẹ Têrêsa thường
xuyên cảm thấy sự trống rỗng, khô khan và dường như Thiên
Chúa vắng mặt. Dù vậy, ngài vẫn tiếp tục công việc của mình
mỗi ngày chỉ dựa trên niềm tin tinh tuyền.
•
Bài học cho chúng ta: Mẹ Têrêsa chứng minh rằng tình
yêu không phải là một cảm xúc, mà là một hành động. Ngay cả
khi chúng ta cảm thấy trống rỗng, chúng ta vẫn có thể chọn yêu
thương và phục vụ. Ngài cho thấy giá trị vô song của mỗi mạng
người, dù họ có tàn tạ đến đâu.
Thư viện những cuộc đời (Phần 2) – Những thánh nhân thời
hiện đại
Để chứng minh rằng sự thánh thiện không phải là câu chuyện của
quá khứ, hãy cùng xem những ví dụ gần gũi hơn, những người đã sống
trong thời đại của chúng ta.
1. Thánh Gianna Beretta Molla (1922-1962) – Nữ bác sĩ, người
vợ, người mẹ
•
Chân dung: Gianna không phải là một nữ tu hay giáo
sĩ. Bà là một phụ nữ hiện đại: một bác sĩ nhi khoa tài năng, một
người vợ yêu chồng và là mẹ của những đứa con. Bà thích trượt
tuyết, yêu âm nhạc và thời trang. Cuộc sống của bà rất giống với
cuộc sống của nhiều người trong chúng ta.
•
Bước ngoặt: Khi đang mang thai đứa con thứ tư, các
bác sĩ phát hiện bà có một khối u xơ lớn trong tử cung. Bà đứng
1
97
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

trước ba lựa chọn: (1) Cắt bỏ tử cung, điều này sẽ cứu sống bà
nhưng giết chết đứa bé; (2) Phá thai và cắt bỏ khối u; (3) Chỉ cắt
bỏ khối u và cố gắng giữ lại thai nhi, nhưng đây là lựa chọn cực
kỳ rủi ro cho tính mạng của bà.
•
Con đường tình yêu:
Lựa chọn sự sống: Với đức tin mạnh mẽ vào sự
o
sống là một món quà của Chúa và với tình yêu vô bờ của một
người mẹ, Gianna đã chọn phương án thứ ba. Bà nói với các
bác sĩ: “Nếu phải quyết định giữa tôi và đứa bé, đừng do dự,
hãy chọn nó. Tôi yêu cầu như vậy.”
o
Hy sinh vì tình yêu: Ca phẫu thuật thành công,
nhưng suốt thời gian mang thai còn lại là một chuỗi ngày
đau đớn. Một tuần sau khi sinh con gái mình, Gianna qua
đời vì biến chứng hậu phẫu. Bà đã hy sinh mạng sống của
mình để con mình được sống.
•
Bài học cho chúng ta: Thánh Gianna cho thấy sự
thánh thiện có thể được tìm thấy ngay trong cuộc sống đời thường,
trong những quyết định khó khăn của nghề nghiệp và gia đình. Bà
là một tấm gương sáng ngời về sự tôn trọng sự sống và tình mẫu
tử, một tình yêu sẵn sàng hy sinh đến cùng. Nên thánh không có
nghĩa là phải vào tu viện, mà là sống trọn vẹn ơn gọi của mình –
làm vợ, làm chồng, làm cha, làm mẹ, làm một người chuyên nghiệp
–
với một tình yêu phi thường.
2. Chân phước Carlo Acutis (1991-2006) – Vị Thánh của thiên
niên kỷ mới
•
Chân dung: Carlo là một thiếu niên người Ý điển hình
của thế kỷ 21. Cậu mặc quần jeans, áo thun, đi giày thể thao Nike.
Cậu yêu thích chơi game PlayStation, xem phim hoạt hình, và là
một thiên tài máy tính tự học.
•
Con đường tình yêu:
1
98
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Sử dụng công nghệ để làm điều tốt: Carlo nhận
thấy Internet là một công cụ tuyệt vời để chia sẻ niềm tin của
mình. Cậu đã dành nhiều năm để tự tạo một trang web, lập
danh mục và lưu trữ tất cả các phép lạ Thánh Thể đã được
Giáo hội công nhận trên khắp thế giới. Cậu muốn dùng kỹ
năng của mình để giúp người khác nhận ra sự hiện diện của
Chúa. Cậu được mệnh danh là “Người bảo trợ của Internet”.
o
Tình yêu với những người yếu thế: Dù sinh ra
trong một gia đình giàu có, Carlo có một trái tim nhạy cảm
với người nghèo. Cậu để dành tiền tiêu vặt của mình để mua
túi ngủ cho người vô gia cư. Cậu kết bạn và bảo vệ những
bạn học bị bắt nạt hoặc bị khuyết tật.
o
Đối mặt với cái chết: Năm 15 tuổi, Carlo đột ngột
được chẩn đoán mắc bệnh bạch cầu cấp tính, một dạng ung
thư máu diễn tiến rất nhanh. Khi phải chịu đựng những cơn
đau đớn tột cùng, cậu đã nói: “Tôi xin dâng tất cả những đau
khổ này cho Chúa, cho Đức Giáo Hoàng và cho Giáo hội.” Cậu
qua đời chỉ trong vài tuần, nhưng với một sự bình an lạ
thường.
•
Bài học cho chúng ta: Carlo Acutis phá vỡ mọi định
kiến về các Thánh. Cậu cho thấy rằng người trẻ có thể nên thánh
ngay trong thế giới hiện đại, với những đam mê và sở thích của
mình. Nên thánh không phải là từ bỏ thế giới, mà là sử dụng
những công cụ của thế giới (như Internet) để lan tỏa tình yêu và
sự thật. Cậu là bằng chứng sống động rằng sự thánh thiện không
có giới hạn về tuổi tác.
Các Thánh và Chúng Ta Hôm Nay – Một Mối Tương Quan Sống
Động
Câu chuyện về các Thánh không kết thúc khi các ngài qua đời.
Người Công giáo tin rằng mối liên kết của chúng ta với các ngài không
bị cắt đứt bởi cái chết.
1
99
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hãy tưởng tượng một gia đình lớn. Một số thành viên đang sống
trên trái đất (là chúng ta). Một số thành viên khác đã đi trước và đang
ở trong “ngôi nhà của Cha” (là các Thánh). Dù ở hai nơi khác nhau,
nhưng chúng ta vẫn là một gia đình, vẫn yêu thương và quan tâm đến
nhau. Mối liên kết này được gọi là “Sự Hiệp Thông Các Thánh”.
Vậy các Thánh có vai trò gì đối với chúng ta ngày nay?
1. Các Ngài là những người bạn đồng hành và người chuyển
cầu
Người Công giáo không “thờ lạy” các Thánh. Chúng tôi chỉ thờ lạy
một mình Thiên Chúa mà thôi. Chúng tôi coi các Thánh như những người
anh, người chị đã thành công, những người bạn ở một vị thế rất gần với
Chúa.
Hãy nghĩ xem, khi bạn gặp khó khăn, bạn có nhờ một người bạn
thân hoặc một người bạn tin cậy cầu nguyện cho mình không? Chắc
chắn là có. Việc xin các Thánh cầu nguyện cũng tương tự như vậy,
nhưng ở một mức độ cao hơn. Vì các ngài đang ở trong sự hiện diện trọn
vẹn của Tình Yêu, chúng tôi tin rằng lời cầu nguyện của các ngài cho
chúng ta rất mạnh mẽ.
Chúng tôi gọi đây là sự “chuyển cầu”. Chúng tôi nhờ Thánh Antôn
giúp tìm lại đồ vật bị mất. Chúng tôi nhờ Thánh Gianna cầu nguyện cho
các bà mẹ và trẻ sơ sinh. Chúng tôi nhờ Chân phước Carlo Acutis giúp
những người trẻ sử dụng Internet một cách khôn ngoan. Đó là một cuộc
trò chuyện gia đình, một sự giúp đỡ lẫn nhau trong tình yêu.
2. Các Ngài là những tấm gương và nguồn cảm hứng bất tận
Cuộc sống đôi khi thật khó khăn. Chúng ta có thể cảm thấy cô đơn,
nản lòng, hoặc nghĩ rằng mình không đủ tốt. Những lúc như vậy, nhìn
vào cuộc đời của các Thánh mang lại cho chúng ta niềm hy vọng lớn lao.
2
00
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Khi bạn vật lộn với một quá khứ tội lỗi, hãy nhìn lên
Thánh Augustinô.
•
Khi bạn cảm thấy mình nóng nảy và hay vấp ngã, hãy
nhớ đến Thánh Phêrô.
•
Khi bạn phải chịu đựng bệnh tật, hãy nghĩ đến Thánh
Têrêsa Hài Đồng Giêsu.
•
Khi bạn cảm thấy công việc gia đình và nghề nghiệp
quá đỗi bình thường, hãy tìm cảm hứng từ Thánh Gianna Molla.
Các ngài giống như một “đám mây nhân chứng” (Thư Do Thái 12:1)
đang cổ vũ chúng ta từ vạch đích. Họ nói với chúng ta: “Cố lên! Chúng
tôi đã từng ở vị trí của bạn. Chúng tôi hiểu những gì bạn đang trải qua.
Con đường này khó khăn, nhưng nó hoàn toàn xứng đáng. Đừng bỏ
cuộc!”
3. Các Ngài chứng minh sự đa dạng và vẻ đẹp của con đường
nên thánh
Không có hai vị Thánh nào giống hệt nhau. Mỗi người có một con
đường riêng, một cá tính riêng, một cách thể hiện tình yêu riêng. Điều
này cho thấy Thiên Chúa không tạo ra những con người rập khuôn. Ngài
yêu thích sự đa dạng.
Sự phong phú này đảm bảo rằng bất cứ bạn là ai, bạn làm nghề gì,
bạn có tính cách ra sao, bạn đều có thể tìm thấy ít nhất một vị Thánh
mà bạn cảm thấy gần gũi, người có thể trở thành bạn đồng hành và là
tấm gương cho riêng bạn trên hành trình cuộc đời.
Tóm lại, các Thánh không phải là những pho tượng lạnh lẽo, xa
vời. Các ngài là một phần sống động trong gia đình đức tin, những người
bạn trên trời luôn sẵn sàng lắng nghe, cầu nguyện và truyền cảm hứng
cho chúng ta mỗi ngày.
2
01
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

”
Nên thánh là điều có thể” – Tại sao điều này lại quan trọng với
bạn và tôi?
Đây là phần cốt lõi và là thông điệp mang tính cách mạng nhất
trong toàn bộ khái niệm về các Thánh. Câu nói “Nên thánh là điều có
thể” không chỉ dành cho những người Công giáo, mà nó mang một ý
nghĩa sâu sắc cho bất kỳ ai đang tìm kiếm một cuộc sống ý nghĩa.
1. Nó định nghĩa lại khái niệm về sự vĩ đại
Thế giới thường định nghĩa sự vĩ đại bằng quyền lực, tiền bạc,
danh tiếng hoặc tài năng xuất chúng. Bạn phải là CEO, một ngôi sao,
một triệu phú để được xem là thành công.
Thông điệp của các Thánh thì hoàn toàn trái ngược. Nó nói rằng
sự vĩ đại đích thực nằm ở khả năng yêu thương. Một người mẹ thức
đêm chăm sóc con ốm đang sống một sự vĩ đại. Một người công nhân
làm việc cật lực và trung thực để nuôi sống gia đình đang sống một sự
vĩ đại. Một người trẻ dành thời gian lắng nghe người bạn đang trầm cảm
đang sống một sự vĩ đại.
Điều này giải phóng chúng ta khỏi áp lực phải trở thành một ai đó
phi thường theo tiêu chuẩn của thế giới. Nó trao lại phẩm giá cho những
cuộc đời bình dị và khẳng định rằng giá trị của bạn không nằm ở những
gì bạn có, mà ở cách bạn cho đi.
2. Nó mang lại niềm hy vọng vô biên
Tất cả chúng ta đều có những lúc cảm thấy mình thất bại. Chúng
ta thất hứa, chúng ta làm tổn thương người khác, chúng ta bị những
thói quen xấu chi phối. Rất dễ để rơi vào suy nghĩ “Mình chỉ là một
người như vậy thôi, mình không thể thay đổi được.”
Câu chuyện của các Thánh là một liều thuốc giải cho sự tuyệt vọng
đó. Các ngài là bằng chứng hùng hồn rằng sự thay đổi là điều có thể.
2
02
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Thánh Phaolô từng là người đi lùng bắt các Kitô hữu. Thánh Maria
Mađalêna từng là một người phụ nữ tội lỗi. Cuộc đời của họ cho thấy
rằng cho dù bạn đang ở đâu, cho dù bạn đã làm gì, bạn luôn có thể bắt
đầu lại. Luôn có một con đường để trở nên tốt hơn, yêu thương nhiều
hơn. Không bao giờ là quá muộn.
3. Nó mang lại mục đích cho những đau khổ
Cuộc sống không thể tránh khỏi đau khổ: bệnh tật, mất mát, thất
bại, sự phản bội. Thường thì chúng ta coi những điều này là vô nghĩa
và chỉ muốn chúng qua đi.
Các Thánh cho chúng ta một góc nhìn khác. Các ngài không tìm
kiếm đau khổ, nhưng khi nó đến, các ngài đã biến nó thành cơ hội để
yêu thương và trưởng thành hơn. Thánh Phanxicô đã tìm thấy ơn gọi
của mình sau khi bị bệnh và cầm tù. Mẹ Têrêsa đã tiếp tục phục vụ ngay
cả trong sự khô khan về tinh thần. Chân phước Carlo Acutis đã dâng
hiến sự đau đớn của mình cho người khác.
Họ dạy chúng ta rằng đau khổ, khi được kết hợp với tình yêu, có
thể trở thành một nguồn sức mạnh thanh tẩy và cứu chuộc. Nó có thể
làm cho trái tim chúng ta trở nên mềm mại hơn, trắc ẩn hơn và gần gũi
hơn với những người đang đau khổ xung quanh.
4. Nó là một lời mời gọi cá nhân
Cuối cùng, thông điệp “nên thánh là điều có thể” là một lời mời gọi
trực tiếp đến bạn và tôi. Nó nói rằng cuộc sống của bạn có một mục đích
lớn lao hơn là chỉ tồn tại qua ngày. Bạn được tạo ra để yêu thương và
được yêu thương một cách trọn vẹn. Bạn được mời gọi để trở thành ngọn
hải đăng cho những người xung quanh, ngay trong hoàn cảnh bình
thường của bạn.
2
03
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây không phải là một gánh nặng, mà là một đặc ân. Đó là sự
khám phá ra rằng trong sâu thẳm con người bạn, có một tiềm năng vô
hạn cho sự tốt lành, và có một Nguồn Sức Mạnh luôn sẵn sàng giúp bạn
khai mở tiềm năng đó.
Những hiểu lầm thường gặp và phản biện
Khi tiếp cận với một khái niệm mới, đặc biệt là về tôn giáo, việc có
những thắc mắc và hoài nghi là điều tự nhiên. Dưới đây là một vài hiểu
lầm phổ biến về các Thánh và lời giải đáp.
Hiểu lầm 1: “Người Công giáo thờ lạy các Thánh, điều này có
phải là đa thần không?”
•
Giải đáp: Đây là hiểu lầm lớn nhất. Giáo lý Công giáo
phân biệt rất rõ ràng giữa thờ phượng (latria) và tôn kính (dulia).
Thờ phượng là sự tôn thờ tuyệt đối, chỉ dành
o
riêng cho một mình Thiên Chúa Ba Ngôi (Chúa Cha, Chúa
Con, và Chúa Thánh Thần).
o
Tôn kính là sự kính trọng, ngưỡng mộ và noi
gương dành cho các Thánh, những người là bạn của Chúa và
là anh hùng đức tin.
o
Ví dụ: Bạn yêu quý và kính trọng cha mẹ, ông bà,
tổ tiên của mình, nhưng bạn không thờ lạy họ như một vị
thần. Bạn treo ảnh của họ trong nhà để tưởng nhớ và noi
gương. Việc tôn kính các Thánh cũng tương tự như vậy,
nhưng ở một mức độ thiêng liêng hơn vì các ngài đã đạt đến
sự kết hợp hoàn hảo với Chúa. Việc xin các ngài cầu nguyện
cũng giống như nhờ một người anh chị trong gia đình nói tốt
cho mình với Cha Mẹ.
Hiểu lầm 2: “Tại sao phải cần các Thánh làm trung gian? Tôi
có thể đến thẳng với Chúa mà.”
2
04
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Giải đáp: Hoàn toàn đúng! Mọi người đều có thể và
được khuyến khích đến thẳng với Chúa qua lời cầu nguyện. Chúa
Giêsu chính là Đấng Trung Gian duy nhất giữa Thiên Chúa và con
người.
•
Tuy nhiên, điều này không loại trừ vai trò hỗ trợ của
các thành viên khác trong gia đình đức tin. Giống như trong cuộc
sống, bạn có thể tự mình giải quyết vấn đề, nhưng đôi khi bạn vẫn
tìm đến sự khuyên bảo, hỗ trợ và lời cầu nguyện của bạn bè và gia
đình. Việc này không làm giảm đi mối quan hệ trực tiếp của bạn,
mà còn làm cho nó thêm phong phú.
•
Các Thánh không phải là “người gác cổng” đến với Chúa.
Họ là những người bạn đồng hành, những người cổ vũ, những
người đã đi trước và bây Rờ sẵn sàng cầu nguyện cùng với bạn và
cho bạn. Họ là một phần của cộng đồng, một mạng lưới yêu thương
hỗ trợ lẫn nhau.
Hiểu lầm 3: “Các Thánh là những hình mẫu không thực tế. Cuộc
sống của họ quá xa vời và không thể bắt chước được.”
•
Giải đáp: Đúng là một số câu chuyện về các Thánh được
kể lại qua nhiều thế kỷ có thể mang màu sắc huyền thoại. Tuy
nhiên, nếu tìm hiểu kỹ về cuộc đời thực của các ngài (như qua các
ví dụ ở trang 5 và 6), chúng ta sẽ thấy các ngài rất “người”.
•
Mục đích không phải là sao chép y hệt cuộc đời của các
ngài. Bạn không cần phải sống như một tu sĩ trong rừng hay ra
đường phố Calcutta. Mục đích là bắt chước tinh thần của các ngài:
tinh thần yêu thương, hy sinh, kiên trì, và tin tưởng.
•
Hãy áp dụng tinh thần đó vào hoàn cảnh của chính
bạn. Một lập trình viên có thể nên thánh bằng cách làm việc trung
thực, tạo ra những sản phẩm hữu ích, và đối xử tốt với đồng
nghiệp. Một người nội trợ có thể nên thánh bằng cách biến ngôi
nhà thành một tổ ấm yêu thương. Tinh thần là một, nhưng cách
thể hiện thì vô vàn.
2
05
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hiểu lầm 4: “Việc phong thánh có vẻ như là một quy trình quan
liêu của Giáo hội. Làm sao con người có thể quyết định ai là Thánh?”
•
Giải đáp: Đây là một điểm quan trọng. Giáo hội Công
giáo không tạo ra các Thánh. Chỉ có Chúa mới làm cho một người
nên thánh.
•
Quy trình “phong thánh” của Giáo hội thực chất là một
quá trình công nhận. Đó là một cuộc điều tra cực kỳ cẩn thận và
kéo dài nhiều năm, đôi khi cả thế kỷ. Họ xem xét các écrits của
người đó, phỏng vấn các nhân chứng, và tìm kiếm bằng chứng về
một cuộc sống nhân đức phi thường.
•
Việc công nhận một người là Thánh giống như việc Giáo
hội nói với các tín hữu: “Đây là một tấm gương đã được xác thực.
Chúng ta có thể chắc chắn rằng người này đang ở với Chúa và cuộc
đời của họ là một con đường an toàn để chúng ta noi theo.” Có vô
số các vị Thánh khác trên Thiên đàng mà chúng ta không biết tên,
những người sống âm thầm và qua đời trong thầm lặng. Việc
phong thánh chỉ là để nêu lên một vài tấm gương điển hình cho
mọi người cùng học hỏi.
Lời kết – Một lời mời gọi đến sự vĩ đại của riêng bạn
Bạn thân mến,
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình dài để khám phá
câu hỏi “Các Thánh là ai?”.
Hy vọng rằng, đến đây, bạn không chỉ thấy các Thánh là những
nhân vật trong lịch sử tôn giáo, mà còn là những người anh, người chị,
những người bạn rất gần gũi.
Họ là những con người bình thường đã đáp lại một lời mời gọi phi
thường – lời mời gọi của Tình Yêu. Họ đã vấp ngã, đã đấu tranh, nhưng
không bao giờ ngừng cố gắng đứng dậy và bước tiếp.
2
06
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Họ là bằng chứng sống động rằng:
•
Hạnh phúc đích thực không nằm ở việc sở hữu, mà ở
việc cho đi.
•
Sức mạnh thực sự không nằm ở việc thống trị, mà ở
việc phục vụ.
•
Sự vĩ đại thực sự không dành cho một số ít người được
chọn, mà là lời mời gọi dành cho tất cả mọi người, ngay trong cuộc
sống đời thường.
Cuộc đời của các Thánh là một bản hùng ca về tiềm năng của con
người khi kết hợp với Tình Yêu Thiêng Liêng. Các ngài cho thấy rằng có
một cách sống khác, một cách sống vượt lên trên sự ích kỷ, sợ hãi và
thờ ơ để đạt đến niềm vui, sự bình an và một cuộc đời ý nghĩa trọn vẹn.
Thông điệp cuối cùng mà các Thánh gửi đến bạn và tôi không phải
là một đòi hỏi hay một gánh nặng. Đó là một lời mời gọi đầy hy vọng:
”
Hãy can đảm trở thành phiên bản tốt đẹp nhất của chính mình.
Hãy yêu thương bằng cả trái tim. Hãy biến cuộc sống bình thường
của bạn thành một điều phi thường. Đừng sợ, vì bạn không hề đơn
độc trên hành trình này.”
Dù bạn có tin vào Chúa hay không, tôi tin rằng câu chuyện về
những con người đã “sống trọn vẹn tình yêu” này vẫn có thể là một
nguồn cảm hứng quý giá. Chúng nhắc nhở chúng ta về vẻ đẹp và phẩm
giá của kiếp người, và về khả năng vươn tới những điều cao cả hơn của
mỗi chúng ta.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian để cùng tôi khám phá. Mong rằng
những “ngọn hải đăng” này sẽ chiếu một chút ánh sáng ấm áp vào hành
trình của riêng bạn.
2
07
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2
08
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chương 5: Cùng Đích Của Hành Trình: Sự Sống Vĩnh Cửu
Sự chết không phải là hết.
•
Sự Chết Không Phải Là Hết: Một Hành Trình Khám Phá Hy Vọng
Lời Mở Đầu
Chào bạn,
Dù bạn là ai, đang ở đâu trên hành trình cuộc sống, có lẽ đã hơn
một lần bạn dừng lại và suy ngẫm về một câu hỏi lớn lao, vừa đáng sợ
lại vừa cuốn hút: “Chuyện gì sẽ xảy ra sau khi chúng ta chết?”
Trong sự tĩnh lặng của màn đêm, khi đối diện với sự ra đi của một
người thân yêu, hay đơn giản chỉ là trong một khoảnh khắc chiêm
nghiệm về sự hữu hạn của đời người, câu hỏi ấy lại trỗi lên. Nỗi sợ về
sự hư vô, về việc mọi ký ức, tình yêu, và nỗ lực sẽ tan biến vào không
khí, là một trong những nỗi sợ hãi nguyên thủy và phổ quát nhất của
con người. Chúng ta dành cả đời để xây dựng, để yêu thương, để học
hỏi, để trải nghiệm. Phải chăng tất cả sẽ chấm dứt bằng một dấu chấm
hết lạnh lùng? Phải chăng sự chết chính là điểm kết thúc tuyệt đối?
Tài liệu này được viết ra không phải để đưa ra những câu trả lời
giáo điều khô cứng. Nó được viết như một lời mời gọi, một cuộc trò
chuyện chân thành, để cùng bạn khám phá một góc nhìn khác. Một góc
nhìn cho rằng cái chết không phải là một bức tường, mà là một cánh
cửa. Một góc nhìn mang lại niềm hy vọng không chỉ cho tương lai sau
khi ta nhắm mắt, mà còn biến đổi sâu sắc cách chúng ta sống ngay trong
hiện tại.
Chúng ta sẽ cùng nhau bắt đầu hành trình này, không phải bằng
những giả định mù quáng, mà bằng cách nhìn vào những khao khát sâu
thẳm nhất của con người, những gợi ý từ thế giới tự nhiên, những giới
2
09
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hạn của khoa học, và cuối cùng, là câu trả lời mang tính đột phá mà
niềm tin Kitô giáo mang lại.
Dù bạn có niềm tin tôn giáo nào hay không, tôi tin rằng hành trình
khám phá này sẽ mang lại cho bạn những điều đáng để suy ngẫm. Bởi
lẽ, câu hỏi về sự sống sau cái chết không chỉ là một vấn đề triết học trừu
tượng; nó chạm đến chính cốt lõi ý nghĩa của việc làm người.
NỖI SỢ HÃI CHUNG VỀ CÁI CHẾT VÀ CÂU HỎI LỚN CỦA ĐỜI NGƯỜI
Cái chết là một thực tại không thể tránh khỏi. Nó là người bạn
đồng hành thầm lặng của sự sống, một định mệnh mà tất cả chúng ta
đều phải đối mặt. Không phân biệt giàu nghèo, địa vị, hay tài năng, mọi
sinh vật sống trên trái đất này đều có một ngày kết thúc. Chính sự chắc
chắn này lại là nguồn gốc của sự bất an lớn nhất.
Bản Chất Của Nỗi Sợ
Nỗi sợ cái chết không chỉ đơn thuần là sợ hãi sự đau đớn về thể
xác. Nó phức tạp và sâu sắc hơn nhiều.
•
Sợ sự chấm dứt: Chúng ta sợ rằng ý thức, con người
tôi” với tất cả những suy nghĩ, cảm xúc, và ký ức độc nhất sẽ hoàn
”
toàn biến mất. Giống như một ngọn nến bị thổi tắt, chỉ còn lại
bóng tối và sự trống rỗng.
•
Sợ sự chia ly: Nỗi đau khi phải vĩnh viễn rời xa những
người ta yêu thương – gia đình, bạn bè – là một viễn cảnh không
thể chịu đựng nổi. Tình yêu, sợi dây kết nối mạnh mẽ nhất của con
người, dường như bị cắt đứt một cách tàn nhẫn.
•
Sợ sự vô nghĩa: Nếu cuộc sống chỉ là một khoảng thời
gian ngắn ngủi giữa hai cõi hư vô, vậy thì ý nghĩa của những nỗ
lực, những hy sinh, những hành động đạo đức là gì? Liệu cuộc đời
của một người sống vì người khác và cuộc đời của một kẻ ích kỷ
2
10
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

độc ác có chung một kết cục là cát bụi không? Câu hỏi này thách
thức nền tảng đạo đức và mục đích sống của chúng ta.
•
Sợ sự không biết: Bóng tối của cái chết che giấu những
gì nằm phía bên kia. Sự không chắc chắn này tạo ra một không
gian cho những lo lắng và sợ hãi lớn nhất của chúng ta nảy mầm.
Câu Hỏi Không Thể Lảng Tránh
Chính vì những nỗi sợ này, con người ở mọi nền văn hóa và mọi
thời đại đều không ngừng đặt ra câu hỏi: “Sự chết có phải là hết không?”.
Chúng ta cố gắng lảng tránh nó bằng những bận rộn của cuộc sống
thường ngày, bằng những thú vui và sự giải trí. Nhưng rồi nó vẫn quay
trở lại, trong những khoảnh khắc tĩnh lặng, nhắc nhở chúng ta về sự
mong manh của kiếp người.
Câu hỏi này không chỉ là một sự tò mò trí tuệ. Nó là một tiếng kêu
từ sâu thẳm tâm hồn. Nó là sự phản kháng của bản năng sống trước
viễn cảnh của sự hủy diệt. Dường như có một điều gì đó bên trong chúng
ta mách bảo rằng chúng ta được tạo ra cho một điều gì đó lớn lao hơn
là chỉ tồn tại trong vài chục năm rồi tan biến.
Hành trình mà chúng ta sắp bắt đầu chính là để đối diện trực tiếp
với câu hỏi này. Thay vì lảng tránh, chúng ta sẽ nhìn thẳng vào nó và
xem xét những khả năng khác. Liệu có một cơ sở nào cho niềm hy vọng
không? Liệu có một lý do nào để tin rằng câu chuyện của chúng ta không
kết thúc ở nấm mồ không?
NHỮNG GỢI Ý TỪ THẾ GIỚI TỰ NHIÊN VÀ LỊCH SỬ NHÂN LOẠI
Trước khi đi sâu vào một câu trả lời cụ thể, hãy cùng nhìn ra thế
giới xung quanh và nhìn vào chính lịch sử của nhân loại. Dù không phải
là những bằng chứng trực tiếp, chúng ta có thể tìm thấy những gợi ý,
những tiếng vọng của một thực tại lớn lao hơn.
2
11
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Những Chu Kỳ Của Tự Nhiên
Thế giới tự nhiên mà chúng ta đang sống vận hành theo những
chu kỳ vĩ đại của sự tàn lụi và tái sinh.
•
Các mùa trong năm: Mùa đông đến, cây cối trơ trụi, sự
sống dường như chìm vào giấc ngủ lạnh giá. Khung cảnh trông
như đã chết. Nhưng rồi mùa xuân đến, những chồi non lại nảy lộc
từ chính những cành cây khô cằn ấy. Sự sống trở lại, thậm chí còn
rực rỡ hơn. Cái chết của mùa đông không phải là sự kết thúc, mà
là một giai đoạn cần thiết cho sự bùng nổ của mùa xuân.
•
Ngày và đêm: Mỗi ngày kết thúc bằng màn đêm, một
biểu tượng của sự nghỉ ngơi và “cái chết” tạm thời. Nhưng sau đó
luôn là bình minh, một sự khởi đầu mới, một lời hứa về ánh sáng
và sự sống.
•
Hạt giống: Một hạt giống trông nhỏ bé, khô khốc và vô
tri. Để nó có thể trở thành một cây lớn, nó phải được “chôn” trong
lòng đất, nó phải “chết” đi con người cũ của nó. Từ sự “chết” đó,
một mầm sống mới mạnh mẽ vươn lên.
Những chu kỳ này không chứng minh sự sống sau cái chết của con
người, nhưng chúng khắc sâu vào tâm trí chúng ta một nguyên tắc phổ
quát: sự kết thúc thường không phải là sự hủy diệt, mà là một sự
biến đổi. Nó cho thấy vũ trụ dường như được thiết kế với một nhịp điệu
của sự phục hồi và đổi mới.
Khao Khát Vượt Thoát Giới Hạn Của Nhân Loại
Nếu chúng ta nhìn vào lịch sử nhân loại, một trong những đặc
điểm nổi bật nhất là niềm tin gần như phổ quát vào một thế giới bên
kia.
•
Người Ai Cập cổ đại đã xây dựng những kim tự tháp vĩ
đại, ướp xác các pharaoh và chôn theo vô số của cải. Tất cả những
2
12
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nỗ lực phi thường đó đều bắt nguồn từ một niềm tin mãnh liệt rằng
linh hồn sẽ tiếp tục cuộc hành trình ở thế giới bên kia.
•
Nhiều nền văn hóa Á Đông có tục thờ cúng tổ tiên. Họ
tin rằng linh hồn của những người đã khuất vẫn hiện hữu, vẫn dõi
theo và phù hộ cho con cháu. Mối liên kết gia đình không bị cắt
đứt bởi cái chết.
•
Các bộ lạc bản địa trên khắp thế giới đều có những
nghi lễ và câu chuyện về thế giới linh hồn, nơi tổ tiên của họ đang
sinh sống.
•
Ngay cả trong xã hội hiện đại, khi một người qua đời,
chúng ta thường nói những câu như “yên nghỉ nhé” (rest in peace),
mong bạn đến một nơi tốt đẹp hơn”. Những câu nói này tiết lộ một
”
niềm hy vọng tiềm ẩn rằng người đã khuất không tan biến vào hư
vô, mà đã đi đến một trạng thái khác.
Câu hỏi đặt ra là: Tại sao khao khát về sự bất tử, niềm tin vào thế
giới bên kia lại ăn sâu vào tâm thức con người ở mọi nơi, mọi thời đại
như vậy? Phải chăng nó chỉ là một sản phẩm của nỗi sợ hãi, một cách
con người tự an ủi mình? Hay nó là một dấu hiệu, một tiếng vọng của
một thực tại mà chúng ta được tạo ra để hướng tới? Giống như cơn đói
cho thấy sự tồn tại của thức ăn, cơn khát cho thấy sự tồn tại của nước,
liệu “cơn khát vĩnh hằng” này có cho thấy sự tồn tại của một cuộc sống
vĩnh cửu không?
GIỚI HẠN CỦA KHOA HỌC VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT
Trong thế kỷ 21, khi tìm kiếm câu trả lời cho những câu hỏi lớn,
nhiều người trong chúng ta tự nhiên sẽ hướng về khoa học. Khoa học
đã mang lại những tiến bộ vượt bậc, giải thích vô số hiện tượng từ cấp
độ hạ nguyên tử đến những thiên hà xa xôi. Vậy khoa học nói gì về sự
sống sau cái chết?
Vai Trò và Giới Hạn Của Khoa Học
2
13
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Điều quan trọng đầu tiên là phải hiểu đúng vai trò của khoa học.
Phương pháp khoa học dựa trên việc quan sát, đo lường, và thử
nghiệm thế giới vật chất. Nó vô cùng hiệu quả trong việc trả lời câu hỏi
”
Như thế nào?”. Ví dụ, sinh học có thể mô tả chi tiết quá trình tế bào
ngừng hoạt động, tim ngừng đập, và não ngừng phát tín hiệu. Đó là
định nghĩa của cái chết sinh học.
Tuy nhiên, khoa học, do chính bản chất của nó, không thể trả lời
câu hỏi “Tại sao?”. Nó cũng không thể đưa ra kết luận về những gì nằm
ngoài phạm vi quan sát của nó. Khoa học không có công cụ để đo lường
linh hồn, để quan sát ý thức sau khi não đã chết, hay để thử nghiệm sự
tồn tại của thiên đàng.
Việc khoa học không tìm thấy bằng chứng về sự sống sau cái chết
không có nghĩa là nó đã chứng minh được rằng sự sống sau cái chết
không tồn tại. Nó chỉ đơn giản có nghĩa là câu hỏi này nằm ngoài lĩnh
vực nghiên cứu của khoa học. Giống như việc một máy dò kim loại
không tìm thấy gỗ trong một khu rừng không có nghĩa là khu rừng đó
không có cây cối. Đơn giản là nó không được thiết kế để tìm kiếm gỗ.
Chủ Nghĩa Duy Vật: Một Giả Định Triết Học
Nhiều người lầm tưởng rằng khoa học ủng hộ chủ nghĩa duy vật –
quan điểm cho rằng mọi thứ trong vũ trụ, bao gồm cả ý thức của con
người, cuối cùng chỉ là vật chất và các tương tác vật lý. Theo quan điểm
này, khi bộ não chết, ý thức cũng chấm dứt, vì ý thức chỉ là một sản
phẩm phụ của hoạt động não bộ.
Tuy nhiên, điều quan trọng cần nhận ra là chủ nghĩa duy vật
không phải là một kết luận khoa học, mà là một giả định triết học.
Khoa học không chứng minh được rằng ý thức chỉ là hoạt động của não
bộ. Trên thực tế, “vấn đề khó của ý thức” (the hard problem of
consciousness) – câu hỏi tại sao và làm thế nào các quá trình vật lý
2
14
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

trong não lại tạo ra trải nghiệm chủ quan, có ý thức – vẫn là một trong
những bí ẩn lớn nhất đối với cả khoa học và triết học.
Chủ nghĩa duy vật để lại nhiều câu hỏi lớn không có lời giải đáp
thỏa đáng:
•
Nguồn gốc của chính vũ trụ: Nếu chỉ có vật chất tồn
tại, vật chất đó từ đâu mà có?
•
Sự tồn tại của các quy luật toán học và logic: Những
quy luật này không phải là vật chất, nhưng chúng chi phối toàn
bộ vũ trụ. Chúng từ đâu đến?
•
Giá trị của tình yêu, công lý, và vẻ đẹp: Nếu chúng ta
chỉ là tập hợp các nguyên tử được điều khiển bởi các định luật hóa
học, tại sao chúng ta lại cảm nhận sâu sắc những giá trị phi vật
chất này? Liệu tình yêu của một người mẹ dành cho con mình có
thực sự chỉ là một phản ứng hóa học được lập trình để duy trì nòi
giống?
Việc đặt trọn niềm tin vào chủ nghĩa duy vật để kết luận rằng cái
chết là hết là một bước nhảy vọt về đức tin, cũng giống như việc tin vào
một thực tại tâm linh. Nó đòi hỏi chúng ta phải chấp nhận rằng những
khía cạnh sâu sắc và ý nghĩa nhất của trải nghiệm con người cuối cùng
chỉ là ảo ảnh.
LẬP LUẬN TRIẾT HỌC VỀ SỰ TỒN TẠI CỦA LINH HỒN
Khi khoa học dừng lại ở ranh giới của thế giới vật chất, triết học
có thể giúp chúng ta tiếp tục cuộc hành trình khám phá. Trong hàng
ngàn năm, các nhà tư tưởng đã đưa ra những lập luận mạnh mẽ cho
thấy con người không chỉ đơn thuần là thể xác. Có một thứ gì đó phi vật
chất, thường được gọi là “linh hồn” hay “tâm trí”, tồn tại.
Lập Luận Từ Ý Thức
2
15
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hãy thử suy ngẫm về chính bản thân bạn. Bạn không chỉ là một
cơ thể. Bạn là một “cái tôi” đang trải nghiệm thế giới thông qua cơ thể
đó. Bạn có những suy nghĩ, cảm xúc, hy vọng, và ký ức. Bạn có nhận
thức về sự tồn tại của chính mình. Trải nghiệm chủ quan này, “việc có
một ai đó ở bên trong”, là điều bí ẩn nhất.
•
Bộ não và Tâm trí: Khoa học thần kinh có thể chỉ ra
rằng khi bạn suy nghĩ về một điều gì đó, một vùng não nhất định
sẽ sáng lên. Nhưng hoạt động điện hóa đó không phải là chính suy
nghĩ đó. Bộ não có thể được ví như một cây đàn piano. Người nhạc
công (tâm trí/linh hồn) chơi trên cây đàn đó để tạo ra âm nhạc (suy
nghĩ, cảm xúc). Nếu cây đàn bị hỏng, âm nhạc sẽ không thể phát
ra, nhưng điều đó không có nghĩa là người nhạc công không còn
tồn tại. Lập luận này cho thấy rằng tâm trí và bộ não là hai thứ
khác biệt, dù có liên kết chặt chẽ với nhau. Sự chết của bộ não
không nhất thiết kéo theo sự chấm dứt của tâm trí.
•
Sự đồng nhất cá nhân: Bạn của ngày hôm nay khác
xa bạn của 10 năm trước về mặt thể chất. Hầu hết các tế bào trong
cơ thể bạn đã được thay thế. Tuy nhiên, bạn vẫn cảm thấy mình là
cùng một người. Có một sự liên tục của “cái tôi” xuyên suốt thời
gian, không phụ thuộc vào sự thay đổi của vật chất. Điều gì tạo
nên sự đồng nhất này nếu không phải là một bản chất phi vật chất,
một linh hồn?
Lập Luận Từ Đạo Đức và Công Lý
Tất cả chúng ta, dù thuộc nền văn hóa nào, đều có một nhận thức
bẩm sinh về đúng và sai. Chúng ta biết rằng yêu thương thì tốt, còn giết
người thì sai. Chúng ta phẫn nộ trước sự bất công và khao khát công lý.
•
Nguồn gốc của Luật Đạo Đức: Luật đạo đức khách
quan này từ đâu mà có? Nếu con người chỉ là sản phẩm của quá
trình tiến hóa ngẫu nhiên, thì “đạo đức” chỉ đơn giản là một cơ chế
sinh tồn của bầy đàn, không có giá trị tuyệt đối. Theo đó, hành
2
16
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

động của một người xả thân cứu người khác không thực sự “tốt”
hơn hành động của một kẻ ích kỷ, chúng chỉ là những chiến lược
sinh tồn khác nhau. Nhưng sâu thẳm bên trong, chúng ta biết điều
này không đúng. Chúng ta biết có một tiêu chuẩn đạo đức thực sự
tồn tại, vượt lên trên ý kiến cá nhân hay quy ước xã hội. Sự tồn tại
của luật đạo đức này gợi ý về một Đấng Ban Luật đạo đức, một
nguồn gốc của sự tốt lành nằm ngoài thế giới vật chất.
•
Khao Khát Công Lý Tuyệt Đối: Cuộc sống này đầy rẫy
bất công. Kẻ ác thường sống sung túc, còn người tốt lại chịu nhiều
đau khổ. Nếu cái chết là hết, thì sẽ không có sự công bằng cuối
cùng. Adolf Hitler, người gây ra cái chết của hàng triệu người, sẽ
có cùng một kết cục hư vô như Mẹ Teresa, người đã dành cả đời để
phục vụ người nghèo. Điều này đi ngược lại với trực giác đạo đức
sâu sắc nhất của chúng ta. Khao khát công lý trong tâm hồn chúng
ta là một dấu hiệu mạnh mẽ cho thấy phải có một thực tại khác,
một cuộc sống sau cái chết, nơi mọi sai trái sẽ được phán xét và
công lý cuối cùng sẽ được thực thi.
Những lập luận này không phải là bằng chứng không thể chối cãi,
nhưng chúng cho thấy rằng việc tin vào một linh hồn phi vật chất và
một cuộc sống sau cái chết không phải là điều phi lý. Nó thực sự phù
hợp với những trải nghiệm sâu sắc nhất của chúng ta về ý thức và đạo
đức hơn là quan điểm duy vật.
GIỚI THIỆU QUAN ĐIỂM CỦA KITÔ GIÁO: MỘT THƯỢNG ĐẾ CỦA
TÌNH YÊU VÀ SỰ SỐNG
Sau khi đã xem xét những gợi ý từ tự nhiên, lịch sử, và triết học,
chúng ta thấy rằng có nhiều lý do để nghi ngờ quan điểm cho rằng cái
chết là hết. Giờ đây, chúng ta sẽ chuyển hướng sang khám phá câu trả
lời cụ thể và đầy hy vọng mà Kitô giáo mang lại. Để hiểu câu trả lời này,
trước hết chúng ta cần hiểu quan điểm của Kitô giáo về Đấng đã tạo ra
tất cả.
2
17
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Thượng Đế Là Ai?
Đối với nhiều người, hình ảnh về “Thượng Đế” hay “Ông Trời”
thường khá mơ hồ, có thể là một quyền lực xa xôi, một vị thẩm phán
nghiêm khắc, hay một năng lượng vũ trụ vô tri. Kitô giáo mang đến một
bức tranh hoàn toàn khác, một sự mặc khải mang tính cách mạng:
Thượng Đế là Tình Yêu.
•
Thượng Đế là một Ngôi Vị: Ngài không phải là một
thứ” hay một “lực”. Ngài là một “Đấng” có trí tuệ, cảm xúc và ý
”
chí. Ngài suy nghĩ, cảm nhận, và hành động. Quan trọng hơn hết,
Ngài là một Đấng có khả năng yêu thương và mong muốn được
yêu thương. Tình yêu, về bản chất, đòi hỏi một mối quan hệ.
•
Thượng Đế là Nguồn Cội của Sự Sống: Mọi sự sống
trong vũ trụ đều bắt nguồn từ Ngài. Ngài không chỉ tạo ra thế giới
rồi bỏ mặc nó. Ngài tích cực duy trì và nâng đỡ mọi tạo vật từng
giây từng phút. Sự sống không phải là một tai nạn hóa học ngẫu
nhiên; nó là một món quà được ban tặng bởi một Đấng Tạo Hóa
yêu thương.
•
Thượng Đế là Đấng Thiện Hảo: Ngài là hiện thân của
mọi điều tốt lành, chân thật và cao đẹp. Sự thiện hảo của Ngài
không phải là một tiêu chuẩn trừu tượng, mà là chính bản chất
của Ngài.
Mục Đích Ban Đầu Của Con Người
Từ việc hiểu bản chất của Thượng Đế, chúng ta có thể hiểu mục
đích của chính mình. Tại sao chúng ta được tạo ra?
Kinh Thánh, cuốn sách trung tâm của Kitô giáo, dạy rằng con
người được tạo ra “theo hình ảnh của Thượng Đế”. Điều này không có
nghĩa là chúng ta trông giống Thượng Đế về mặt thể chất. Nó có nghĩa
là chúng ta được tạo ra để phản chiếu bản tính của Ngài. Chúng ta được
2
18
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ban cho khả năng suy luận, sáng tạo, và quan trọng nhất là khả năng
yêu thương và xây dựng mối quan hệ.
Mục đích ban đầu của con người là sống trong một mối quan hệ
mật thiết, tin cậy và yêu thương với chính Thượng Đế, Đấng Tạo Hóa
của mình. Hãy tưởng tượng một khu vườn hoàn hảo, nơi con người sống
trong sự hòa hợp tuyệt đối với Thượng Đế, với nhau, và với thiên nhiên.
Không có bệnh tật, đau khổ, hay sự chia ly. Đó là trạng thái được gọi là
”
sự sống đời đời” – không chỉ là sống mãi mãi, mà là sống trong chất
lượng của mối quan hệ trọn vẹn với chính Nguồn Sống.
Trong kế hoạch ban đầu này, cái chết không tồn tại. Cái chết là
một kẻ xa lạ, một sự bất thường, một điều đi ngược lại với bản chất của
một Thượng Đế hằng sống và yêu thương.
Vậy, nếu chúng ta được tạo ra cho sự sống vĩnh cửu trong mối
quan hệ với Thượng Đế, tại sao thế giới của chúng ta ngày nay lại đầy
rẫy đau khổ, bệnh tật và cuối cùng là cái chết? Điều gì đã xảy ra? Câu
hỏi này sẽ dẫn chúng ta đến chương tiếp theo.
VẤN ĐỀ CỦA SỰ DỮ VÀ SỰ CHIA CẮT
Nếu Thượng Đế là tốt lành và kế hoạch ban đầu của Ngài không
bao gồm cái chết, thì tại sao thực tại của chúng ta lại hoàn toàn khác?
Tại sao con người phải chết? Tại sao thế giới lại có chiến tranh, bệnh
tật, và sự tàn ác? Kitô giáo đưa ra một lời giải thích sâu sắc, không chỉ
là về nguồn gốc của cái chết, mà còn về bản chất của sự tan vỡ mà chúng
ta cảm nhận được trong chính mình và trong xã hội.
”
Tội Lỗi”: Không Chỉ Là Vi Phạm Luật Lệ
Từ “tội lỗi” (sin) thường bị hiểu sai. Nhiều người nghĩ nó chỉ đơn
giản là làm những điều xấu, vi phạm một danh sách các điều cấm. Tuy
nhiên, theo Kinh Thánh, ý nghĩa cốt lõi của tội lỗi sâu sắc hơn nhiều.
2
19
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nó có nghĩa là “trật mục tiêu”, giống như một cung thủ bắn trượt hồng
tâm. Mục tiêu mà con người đã bắn trượt chính là mối quan hệ yêu
thương và tin cậy với Thượng Đế.
Tội lỗi, về bản chất, là một hành động của sự tự tôn và mất lòng
tin. Con người đầu tiên, theo câu chuyện trong sách Sáng Thế Ký, đã
được đặt trong một mối quan hệ hoàn hảo với Thượng Đế. Họ có tự do
để lựa chọn. Thay vì tin tưởng vào sự tốt lành và khôn ngoan của Đấng
Tạo Hóa, họ đã chọn lắng nghe sự nghi ngờ và quyết định tự mình định
đoạt điều gì là tốt, điều gì là xấu. Họ đã nói với Thượng Đế rằng: “Chúng
con không cần Ngài. Chúng con muốn tự làm chủ cuộc đời mình.”
Hành động này không chỉ là một sự vi phạm đơn lẻ. Nó là một
tuyên ngôn độc lập, một sự cắt đứt mối quan hệ.
Hậu Quả Của Sự Chia Cắt
Khi con người quay lưng lại với Thượng Đế, họ đã tự cắt mình ra
khỏi chính Nguồn Sống. Hậu quả là thảm khốc và ảnh hưởng đến mọi
khía cạnh của sự tồn tại.
1
.
Sự Chết Thuộc Linh: Mối quan hệ mật thiết với Thượng
Đế đã bị phá vỡ. Thay vì tình yêu và sự tin cậy, giờ đây là sự sợ
hãi và xấu hổ. Con người trốn tránh Thượng Đế. Đây là cái chết
đầu tiên và cơ bản nhất – sự chia cắt khỏi Nguồn Sống.
2
.
Sự Tan Vỡ Trong Mối Quan Hệ Con Người: Ngay sau
khi quay lưng lại với Thượng Đế, con người bắt đầu đổ lỗi cho
nhau. Sự hòa hợp ban đầu được thay thế bằng xung đột, ghen tị,
và bạo lực. Lịch sử nhân loại, với những cuộc chiến tranh và bất
công không dứt, là minh chứng bi thảm cho sự tan vỡ này.
3
.
Sự Xung Đột Với Thiên Nhiên: Sự hòa hợp với tạo vật
cũng bị phá vỡ. Lao động trở nên khó nhọc. Thiên nhiên trở nên
khắc nghiệt với thiên tai, dịch bệnh.
2
20
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4
.
Sự Chết Thể Lý: Cuối cùng, như một hậu quả tất yếu
của việc bị tách rời khỏi Nguồn Sống vĩnh cửu, cơ thể con người
bắt đầu quá trình lão hóa, bệnh tật và cuối cùng là cái chết. Cái
chết thể lý không phải là một sự trừng phạt độc đoán từ Thượng
Đế, mà là kết quả logic, tự nhiên của việc con người tự chọn con
đường xa cách Ngài. Giống như một bông hoa bị ngắt khỏi cành,
nó không chết ngay lập tức, nhưng sự tàn lụi là không thể tránh
khỏi.
Tình trạng này di truyền cho mọi thế hệ. Tất cả chúng ta sinh ra
trong một thế giới đã tan vỡ, với một khuynh hướng tự nhiên là đặt cái
tôi của mình lên trên hết và sống độc lập với Thượng Đế.
Đây là tình thế tiến thoái lưỡng nan của nhân loại. Chúng ta bị
chia cắt khỏi Nguồn Sống và đang hướng đến cái chết, cả về thuộc linh
lẫn thể xác. Chúng ta không thể tự mình sửa chữa mối quan hệ đã đổ
vỡ này. Chúng ta cần một sự giải cứu từ bên ngoài.
GIẢI PHÁP CỦA THIÊN CHÚA: CHÚA GIÊSU KITÔ
Đối mặt với tình trạng tuyệt vọng của nhân loại – bị chia cắt khỏi
sự sống và bị cầm tù bởi cái chết – chúng ta có thể nghĩ rằng Thượng Đế
sẽ bỏ rơi con người. Nhưng hãy nhớ lại, bản chất của Thượng Đế là Tình
Yêu. Tình yêu không bỏ cuộc. Thay vì từ bỏ tạo vật nổi loạn của mình,
Ngài đã thực hiện một kế hoạch giải cứu vĩ đại và đáng kinh ngạc. Giải
pháp đó không phải là một hệ thống luật lệ hay một triết lý, mà là một
Con Người: Chúa Giêsu Kitô.
Chúa Giêsu Là Ai?
Kitô giáo đưa ra một lời khẳng định độc nhất và gây chấn động
trong lịch sử các tôn giáo: Chúa Giêsu không chỉ là một nhà tiên tri vĩ
đại, một bậc thầy đạo đức, hay một người được Thượng Đế soi sáng.
Ngài chính là Thượng Đế.
2
21
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ngài là Ngôi Lời vĩnh cửu, Đấng đã cùng Thượng Đế tạo dựng nên
vũ trụ, đã tự nguyện từ bỏ vinh quang trên thiên đàng để trở thành một
con người bằng xương bằng thịt. Ngài đã sống giữa chúng ta. Đây được
gọi là mầu nhiệm “Nhập Thể” – Thượng Đế vô hạn đã mặc lấy hình hài
của một con người hữu hạn.
Tại sao Thượng Đế phải làm điều này?
•
Để mặc khải chính Ngài: Chúa Giêsu đến để cho chúng
ta thấy Thượng Đế thực sự là ai. Khi nhìn vào cuộc đời của Chúa
Giêsu – cách Ngài yêu thương những người bị xã hội ruồng bỏ,
chữa lành người bệnh, tha thứ cho kẻ thù – chúng ta đang nhìn
thấy chính bản tính yêu thương và thương xót của Thượng Đế.
•
Để sống cuộc đời mà chúng ta đáng lẽ phải sống:
Chúa Giêsu đã sống một cuộc đời hoàn hảo, trong sự vâng phục và
mối quan hệ trọn vẹn với Thượng Đế Cha. Ngài là con người hoàn
hảo duy nhất từng tồn tại, người duy nhất không bị ảnh hưởng bởi
sự chia cắt do tội lỗi.
•
Để làm người đại diện cho chúng ta: Vì Ngài vừa là
Thượng Đế (hoàn hảo và vô tội) vừa là con người (có thể đại diện
cho nhân loại), Ngài là chiếc cầu nối duy nhất có thể hàn gắn lại
vực sâu ngăn cách giữa Thượng Đế và con người.
Sứ Mệnh Trên Thập Tự Giá
Nhiều người nhìn vào cái chết của Chúa Giêsu trên thập tự giá và
thấy đó là một bi kịch, cái chết của một người tốt. Nhưng đối với Kitô
giáo, thập tự giá là trung tâm của toàn bộ lịch sử. Đó không phải là một
tai nạn, mà là đỉnh điểm của sứ mệnh giải cứu của Ngài.
•
Sự Trao Đổi Vĩ Đại: Chúng ta đã biết rằng hậu quả của
tội lỗi (sự chia cắt khỏi Thượng Đế) là cái chết. Đó là món nợ mà
toàn thể nhân loại phải trả. Trên thập tự giá, Chúa Giêsu, Đấng
duy nhất vô tội, đã tự nguyện gánh lấy món nợ đó cho chúng ta.
2
22
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ngài đã chịu đựng sự chia cắt khủng khiếp nhất khỏi Thượng Đế
Cha, điều mà chúng ta đáng lẽ phải chịu. Ngài đã chết cái chết của
chúng ta.
•
Công Lý và Tình Yêu Gặp Nhau: Thập tự giá cho thấy
sự công chính tuyệt đối của Thượng Đế – tội lỗi phải bị phán xét.
Nhưng nó cũng cho thấy tình yêu vô hạn của Ngài – chính Ngài đã
đứng ra chịu sự phán xét đó thay cho chúng ta. Công lý và tình
yêu không hề mâu thuẫn; chúng gặp nhau một cách hoàn hảo nơi
thập tự giá.
Cái chết của Chúa Giêsu không phải là cái chết của một người tử
vì đạo. Đó là một hành động cứu chuộc có chủ đích. Ngài đã đi vào tận
cùng của sự chết, của sự chia cắt, để phá vỡ quyền lực của nó từ bên
trong.
Nhưng câu chuyện không kết thúc ở đó. Nếu Chúa Giêsu chỉ chết
và ở lại trong mộ, thì Ngài cũng chỉ là một người tốt nữa đã thất bại
trước quyền lực của cái chết. Điều khiến Kitô giáo trở nên hoàn toàn
khác biệt chính là những gì đã xảy ra ba ngày sau đó.
SỰ PHỤC SINH: BẰNG CHỨNG TỐI THƯỢNG
Nếu thập tự giá là nơi Chúa Giêsu gánh lấy hình phạt của cái chết,
thì sự phục sinh là lời tuyên bố chiến thắng của Thượng Đế đối với cái
chết. Đây là sự kiện bản lề của lịch sử, là nền tảng không thể lay chuyển
của niềm tin Kitô giáo. Sứ đồ Phaolô, một trong những nhà lãnh đạo
quan trọng nhất của hội thánh sơ khai, đã viết: “Nếu Đấng Kitô đã không
sống lại, thì lời rao giảng của chúng tôi là vô ích, và đức tin của anh em
cũng vô ích.”
Sự phục sinh không phải là một ý tưởng triết học hay một biểu
tượng tâm linh. Các môn đồ đầu tiên đã rao giảng về nó như một sự
kiện lịch sử có thật. Họ không nói: “Chúng tôi cảm thấy tinh thần của
Chúa Giêsu vẫn sống trong lòng mình.” Họ nói: “Chúng tôi đã thấy Ngài
2
23
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

bằng xương bằng thịt. Chúng tôi đã ăn cùng Ngài. Ngài đã sống lại từ
cõi chết!”
Bằng Chứng Cho Sự Phục Sinh
Tại sao chúng ta có thể tin vào một sự kiện phi thường như vậy?
Hãy xem xét các bằng chứng lịch sử:
1
.
Ngôi Mộ Trống: Tất cả các sách Phúc Âm đều ghi lại
rằng vào sáng Chúa Nhật, ngôi mộ nơi Chúa Giêsu được chôn cất
đã trống không. Đây là một sự thật không thể chối cãi, ngay cả kẻ
thù của Kitô giáo thời đó cũng thừa nhận. Họ chỉ cố gắng giải thích
nó bằng cách bịa ra câu chuyện rằng các môn đồ đã đến ăn cắp
xác. Nhưng giả thuyết này có nhiều lỗ hổng:
o
Ngôi mộ được canh gác bởi lính La Mã chuyên
nghiệp. Việc ăn cắp xác là gần như không thể.
Các môn đồ đang ở trong tình trạng sợ hãi, tuyệt
o
vọng và tan rã. Họ không có động cơ hay lòng can đảm để
thực hiện một kế hoạch táo bạo như vậy.
2
.
Những Lần Hiện Ra: Chúa Giêsu sau khi sống lại đã
hiện ra không chỉ một lần, mà nhiều lần trong suốt 40 ngày cho
nhiều người khác nhau.
o
Ngài hiện ra cho các phụ nữ, những người mà lời
chứng của họ không có giá trị pháp lý vào thời đó. Nếu đây
là một câu chuyện bịa đặt, không ai lại chọn phụ nữ làm
nhân chứng đầu tiên.
o
Ngài hiện ra cho các môn đồ, bao gồm cả Thôma,
người đã hoài nghi cho đến khi được tận tay chạm vào vết
thương của Ngài.
o
Ngài hiện ra cho hơn 500 người cùng một lúc, như
sứ đồ Phaolô đã ghi lại. Rất khó để giải thích đây là một ảo
giác tập thể.
2
24
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

3
.
Sự Biến Đổi Của Các Môn Đồ: Đây có lẽ là bằng chứng
mạnh mẽ nhất. Trước khi Chúa Giêsu sống lại, các môn đồ là một
nhóm người nhút nhát, sợ hãi, đã chối bỏ Thầy mình và trốn sau
những cánh cửa đóng kín. Sau khi gặp Đấng Kitô phục sinh, họ đã
biến đổi hoàn toàn. Họ trở thành những người rao giảng dạn dĩ,
sẵn sàng đối mặt với sự bắt bớ, tra tấn và thậm chí là cái chết.
Điều gì có thể gây ra một sự thay đổi ngoạn mục như vậy, nếu
không phải là việc họ đã thực sự tin chắc rằng họ đã gặp Chúa của
mình sống lại từ cõi chết? Người ta có thể chết vì một điều mà họ
tin là thật, nhưng không ai lại chết vì một điều mà họ biết là giả
dối.
Ý Nghĩa Của Sự Phục Sinh
Sự phục sinh của Chúa Giêsu không chỉ là việc Ngài sống lại trong
thân xác cũ. Đó là sự biến đổi sang một dạng sống mới, vinh hiển, và
bất diệt. Nó là bằng chứng tối thượng:
•
Chúa Giêsu chính là Đấng mà Ngài đã tuyên bố: Sự
phục sinh xác nhận mọi lời dạy và tuyên bố của Ngài về việc Ngài
là Con Thiên Chúa.
•
Sự hy sinh của Ngài đã được chấp nhận: Sự phục sinh
là dấu ấn chấp thuận của Thượng Đế Cha đối với sự hy sinh của
Chúa Giêsu trên thập tự giá. Món nợ tội lỗi đã được trả đủ.
•
Cái chết đã bị đánh bại: Quyền lực cuối cùng của tội
lỗi là cái chết. Bằng cách sống lại, Chúa Giêsu đã phá vỡ xiềng xích
của cái chết. Ngài đã mở đường cho một sự sống mới.
Sự phục sinh không chỉ là một sự kiện trong quá khứ. Nó là nền
tảng của một niềm hy vọng sống động cho tương lai của chính chúng
ta.
Ý NGHĨA CỦA SỰ PHỤC SINH ĐỐI VỚI CHÚNG TA
2
25
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự phục sinh của Chúa Giêsu không phải là một câu chuyện kỳ
diệu xa vời chỉ để chúng ta chiêm ngưỡng. Nó có những tác động trực
tiếp, sâu sắc và thay đổi cuộc đời đối với mỗi người chúng ta ngay tại
đây và ngay bây giờ. Nó trả lời câu hỏi trung tâm của chúng ta: “Sự chết
có phải là hết không?” bằng một tiếng “KHÔNG!” vang dội.
Từ Chỗ Chết Đến Chỗ Sống
Bởi vì Chúa Giêsu đã đánh bại cái chết, Ngài có quyền ban sự sống
cho những ai tin vào Ngài. Sự sống mà Ngài ban cho không chỉ là một
sự tồn tại kéo dài vô tận. Nó là một chất lượng sống hoàn toàn mới, một
sự sống đích thực.
•
Sự Sống Mới Ngay Bây Giờ: Khi một người đặt lòng
tin vào Chúa Giêsu, họ được “sinh lại” về mặt thuộc linh. Mối quan
hệ đã bị cắt đứt với Thượng Đế được hàn gắn lại. Họ được tha thứ
cho quá khứ, được ban cho một mục đích sống trong hiện tại, và
một niềm hy vọng chắc chắn cho tương lai. Họ bắt đầu trải nghiệm
”
sự sống đời đời” ngay từ bây giờ, bởi vì sự sống đời đời chính là
việc được biết và được ở trong mối quan hệ với Thượng Đế.
Sự Sống Mới Trong Tương Lai: Cái chết thể lý không
•
còn là kẻ thù cuối cùng. Đối với người tin vào Chúa Giêsu, cái chết
không còn là một ngõ cụt, mà là một cánh cửa. Nó là sự chuyển
tiếp từ cuộc sống trong một thế giới tan vỡ này sang một cuộc sống
vĩnh cửu trong sự hiện diện trọn vẹn của Thượng Đế. Thân thể hiện
tại của chúng ta, vốn phải chịu bệnh tật và suy tàn, sẽ được thay
thế bằng một thân thể phục sinh mới, vinh hiển và bất diệt, giống
như thân thể của Chúa Giêsu sau khi Ngài sống lại.
Một Món Quà, Không Phải Một Phần Thưởng
Làm thế nào để chúng ta nhận được sự sống mới này? Đây là một
trong những thông điệp đẹp đẽ và giải phóng nhất của Kitô giáo. Sự
2
26
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sống đời đời không phải là thứ chúng ta có thể kiếm được bằng những
việc làm tốt hay nỗ lực của bản thân.
Hãy nghĩ xem, làm sao những việc tốt hữu hạn của chúng ta có
thể trả được món nợ vô hạn của việc chia cắt khỏi Thượng Đế? Không
thể nào. Nếu sự cứu rỗi dựa trên nỗ lực của chúng ta, chúng ta sẽ không
bao giờ biết mình đã làm đủ tốt hay chưa, và sẽ luôn sống trong sự bất
an.
Thay vào đó, Kinh Thánh tuyên bố rõ ràng rằng sự sống đời đời là
một món quà miễn phí từ Thượng Đế. Nó được ban cho không phải vì
chúng ta xứng đáng, mà vì lòng thương xót và tình yêu của Ngài. Công
việc khó khăn đã được Chúa Giêsu hoàn tất trên thập tự giá.
Vai Trò Của Chúng Ta: Đức Tin
Nếu đó là một món quà, làm thế nào để chúng ta nhận nó? Câu trả
lời là qua đức tin.
Đức tin ở đây không phải là một niềm tin mù quáng, phi lý. Nó
cũng không chỉ đơn thuần là sự chấp nhận về mặt trí tuệ rằng Chúa
Giêsu đã tồn tại. Đức tin trong Kinh Thánh là một sự tin cậy chủ động.
•
Nó bao gồm việc thừa nhận tình trạng của mình: thừa
nhận rằng chúng ta đã sống theo ý riêng, đã bị chia cắt khỏi
Thượng Đế, và không thể tự cứu mình.
•
Nó bao gồm việc tin rằng Chúa Giêsu là Con Thiên
Chúa, rằng Ngài đã chết trên thập tự giá để trả giá cho tội lỗi của
chúng ta, và đã sống lại từ cõi chết để ban cho chúng ta sự sống
mới.
•
Quan trọng nhất, nó bao gồm việc tiếp nhận món quà
đó cho chính mình. Nó là một quyết định cá nhân, chuyển sự tin
cậy từ bản thân và những nỗ lực của mình sang tin cậy hoàn toàn
vào những gì Chúa Giêsu đã làm cho chúng ta. Nó giống như việc
2
27
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

một người đang chết đuối, thay vì cố gắng vùng vẫy trong vô vọng,
đã buông xuôi và để cho người cứu hộ kéo mình lên.
Niềm hy vọng về sự phục sinh thay đổi mọi thứ. Nó mang lại ý
nghĩa cho những đau khổ hiện tại, vì chúng ta biết rằng chúng chỉ là
tạm thời. Nó giải thoát chúng ta khỏi nỗi sợ hãi cái chết, cho phép chúng
ta sống một cách can đảm và yêu thương một cách trọn vẹn. Nó đảm
bảo với chúng ta rằng tình yêu thương và các mối quan hệ mà chúng ta
xây dựng sẽ không bị mất đi, mà sẽ được tiếp tục và hoàn thiện ở đời
sau.
LỜI MỜI GỌI VÀ KẾT LUẬN: SỰ SỐNG ĐỜI ĐỜI BẮT ĐẦU NGAY HÔM
NAY
Chúng ta đã đi qua một hành trình dài. Bắt đầu từ câu hỏi phổ
quát về cái chết, chúng ta đã thấy những gợi ý về một thực tại lớn lao
hơn trong tự nhiên và trong chính tâm hồn con người. Chúng ta đã nhận
ra giới hạn của một thế giới quan thuần túy vật chất và khám phá giải
pháp độc đáo mà Kitô giáo mang lại: một Thượng Đế yêu thương đã bước
vào thế giới qua Chúa Giêsu Kitô, chết thay cho chúng ta và sống lại từ
cõi chết để đánh bại quyền lực của sự chết một lần và mãi mãi.
Tóm Lược Hành Trình
•
Vấn đề: Do sự lựa chọn của con người muốn sống độc
lập với Thượng Đế (tội lỗi), chúng ta đã bị chia cắt khỏi Nguồn
Sống. Hậu quả là một thế giới tan vỡ và cái chết không thể tránh
khỏi, cả về thuộc linh lẫn thể xác.
•
Giải pháp: Tình yêu của Thượng Đế đã tạo ra một con
đường. Chúa Giêsu, chính là Thượng Đế làm người, đã sống một
cuộc đời hoàn hảo và chết trên thập tự giá để gánh lấy hình phạt
cho sự chia cắt của chúng ta.
•
Bằng chứng: Sự phục sinh của Ngài từ cõi chết là bằng
chứng lịch sử, là sự xác nhận của Thượng Đế rằng sự hy sinh của
2
28
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúa Giêsu đã được chấp nhận và quyền lực của cái chết đã bị phá
vỡ.
•
Lời hứa: Chúa Giêsu ban tặng sự sống đời đời như một
món quà miễn phí cho tất cả những ai đặt lòng tin cậy nơi Ngài.
Cái chết không còn là dấu chấm hết, mà là ngưỡng cửa dẫn đến
một cuộc sống vĩnh cửu với Thượng Đế.
Sự Sống Đời Đời Bắt Đầu Ngay Hôm Nay
Điều quan trọng cần nhắc lại là sự sống đời đời không phải là thứ
gì đó chỉ bắt đầu sau khi chúng ta qua đời. Nó bắt đầu ngay tại thời
điểm chúng ta quyết định đặt lòng tin vào Chúa Giêsu. Nó là việc bắt
đầu một mối quan hệ cá nhân với Đấng Tạo Hóa ngay bây giờ. Mối quan
hệ đó sẽ mang lại cho cuộc sống hiện tại của bạn một ý nghĩa, một mục
đích và một sự bình an mà không hoàn cảnh nào có thể cất đi được.
Nó không có nghĩa là cuộc sống của bạn sẽ không còn khó khăn.
Người tin vào Chúa Giêsu vẫn phải đối mặt với bệnh tật và đau khổ như
mọi người khác. Nhưng sự khác biệt là họ không phải đối mặt với chúng
một mình. Họ có một niềm hy vọng chắc chắn rằng những đau khổ này
chỉ là tạm thời và một vinh quang vĩnh cửu đang chờ đợi họ.
Một Lời Mời Gọi Cá Nhân
Nếu những điều bạn đã đọc trong tài liệu này khơi dậy trong lòng
bạn một sự khao khát, một niềm hy vọng, thì đây không phải là một sự
trùng hợp ngẫu nhiên. Có thể đây chính là cách Thượng Đế đang gõ cửa
tấm lòng của bạn.
Lời mời gọi của Chúa Giêsu rất đơn giản: “Hãy đến với Ta.” Ngài
không yêu cầu bạn phải trở nên hoàn hảo trước khi đến. Ngài mời bạn
đến với tất cả những gánh nặng, những nghi ngờ, và những tan vỡ của
bạn.
2
29
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nếu bạn muốn đáp lại lời mời này, bạn có thể bắt đầu bằng một
lời cầu nguyện đơn giản, chân thành từ tấm lòng mình. Cầu nguyện chỉ
đơn giản là trò chuyện với Thượng Đế. Bạn có thể nói một điều gì đó
như thế này:
”
Lạy Chúa, con nhận ra rằng con đã sống theo ý riêng mình và đã
bị chia cắt khỏi Ngài. Con tin rằng Chúa Giêsu đã chết trên thập tự giá
để trả giá cho tội lỗi của con. Con tin rằng Ngài đã sống lại từ cõi chết.
Giờ đây, con muốn quay lưng lại với con đường cũ và đặt lòng tin cậy
nơi Ngài. Xin hãy tha thứ cho con, bước vào cuộc đời con và làm Chúa,
làm Chủ của con. Xin ban cho con món quà là sự sống đời đời. Con cầu
nguyện trong danh Chúa Giêsu. Amen.”
Nếu bạn thốt lên lời cầu nguyện này một cách chân thành, đó là
bước đầu tiên trên một hành trình tuyệt vời nhất.
Những Bước Tiếp Theo
Hành trình đức tin không phải là một hành trình đơn độc. Hãy tìm
một cộng đoàn những người tin Chúa (một nhà thờ) nơi bạn có thể học
hỏi thêm về Kinh Thánh và được khích lệ. Hãy bắt đầu đọc Kinh Thánh,
có thể bắt đầu với sách Phúc Âm Giăng (Gospel of John) để hiểu rõ hơn
về cuộc đời và lời dạy của Chúa Giêsu.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian để cùng tôi đi hết hành trình này.
Cầu mong bạn sẽ tìm thấy câu trả lời và niềm hy vọng mà bạn đang tìm
kiếm.
Sự chết không phải là hết. Đối với những ai ở trong Chúa Giêsu,
đó là sự khởi đầu.
2
30
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

SỰ PHÁN XÉT RIÊNG VÀ CHUNG.
TÌM HIỂU VỀ SỰ PHÁN XÉT RIÊNG VÀ PHÁN XÉT CHUNG
Một Cái Nhìn Từ Đức Tin Kitô Giáo Cho Người Bắt Đầu
LỜI MỞ ĐẦU – NHỮNG CÂU HỎI LỚN CỦA ĐỜI NGƯỜI
Chào bạn,
Trong hành trình cuộc sống, có lẽ không ít lần chúng ta tự hỏi:
Cuộc sống này có ý nghĩa gì? Sau khi chết, chúng ta sẽ đi về đâu? Liệu
những việc tốt ta làm, những hy sinh ta chịu, có được ai ghi nhận
không? Và những bất công, đau khổ trên đời, liệu có một sự công bằng
tuyệt đối nào không?
Đây không phải là những câu hỏi của riêng ai, mà là những trăn
trở sâu thẳm trong trái tim mỗi con người, dù thuộc bất kỳ nền văn hóa
hay tín ngưỡng nào. Người Kitô hữu (những người tin vào Chúa Giêsu
Kitô) tìm thấy câu trả lời cho những câu hỏi này trong một bức tranh
lớn hơn, một kế hoạch yêu thương mà Thiên Chúa dành cho nhân loại.
Một phần quan trọng trong bức tranh đó chính là khái niệm về “sự
phán xét”. Có thể khi nghe đến hai từ này, bạn sẽ hình dung ra một
phiên tòa căng thẳng, một vị thẩm phán nghiêm khắc sẵn sàng trừng
phạt. Tuy nhiên, đối với Đức tin Kitô giáo, sự phán xét trước hết không
phải là sự kết án, mà là khoảnh khắc của sự thật, của tình yêu và của
công lý tuyệt đối. Đó là lúc mọi thứ được đưa ra ánh sáng, và mỗi người
đối diện với chính cuộc đời mình trước mặt Đấng Tạo Hóa, Đấng là
nguồn cội của tình yêu.
Bài viết này được soạn ra với tâm tình chia sẻ, nhằm giới thiệu đến
bạn hai khái niệm quan trọng: Sự Phán Xét Riêng (diễn ra ngay sau
2
31
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

khi một người qua đời) và Sự Phán Xét Chung (diễn ra vào ngày tận
cùng của thế giới). Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá:
•
•
•
•
Nền tảng của sự phán xét là gì? (Thiên Chúa là ai?)
Phán xét riêng là gì và diễn ra như thế nào?
Phán xét chung là gì và tại sao lại cần có nó?
Ý nghĩa của những niềm tin này đối với cuộc sống hiện
tại của chúng ta.
Hy vọng rằng qua những trang viết này, bạn sẽ có một cái nhìn rõ
ràng và sâu sắc hơn về một trong những niềm tin cốt lõi của Kitô giáo,
một niềm tin không nhằm gieo rắc sợ hãi, mà để mang lại hy vọng, ý
nghĩa và lời mời gọi sống một cuộc đời tốt đẹp hơn.
Chúng ta hãy cùng bắt đầu hành trình khám phá này.
PHẦN I – NỀN TẢNG CỦA NIỀM TIN
Trước khi đi sâu vào sự phán xét, chúng ta cần hiểu rõ nền tảng
của nó. Giống như muốn hiểu về luật pháp của một quốc gia, trước hết
ta phải hiểu về tinh thần của hiến pháp và nhà lập pháp. Trong Kitô
giáo, nền tảng đó chính là bản tính của Thiên Chúa và phẩm giá của con
người.
A. Thiên Chúa Là Tình Yêu và Công Thẳng
Đây là hai thuộc tính quan trọng nhất của Thiên Chúa mà người
Kitô hữu tin tưởng.
1
.
Thiên Chúa là Tình Yêu: Kinh Thánh Kitô giáo định
nghĩa một cách tuyệt đối: “Thiên Chúa là Tình Yêu” (Thư 1 Gioan
:8). Tình yêu này không phải là một cảm xúc nhất thời, mà là
chính bản thể của Ngài.
4
o
Hình ảnh người Cha nhân hậu: Chúa Giêsu
thường dùng hình ảnh người cha để nói về Thiên Chúa. Một
2
32
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

người cha luôn yêu thương con cái mình vô điều kiện, mong
muốn điều tốt đẹp nhất cho chúng, sẵn sàng tha thứ khi
chúng lầm lỗi và trở về. Tình yêu của Thiên Chúa là tình yêu
sáng tạo (Ngài tạo dựng nên chúng ta vì yêu), quan phòng
(Ngài chăm sóc, gìn giữ chúng ta) và cứu độ (Ngài muốn cứu
chúng ta khỏi sự dữ và sự chết).
o
Tình yêu cho đi: Tình yêu của Ngài không phải
để nhận về, mà là để cho đi. Ngài yêu thương con người đến
nỗi đã ban tặng chính Con Một của mình là Chúa Giêsu đến
thế gian để con người được sống.
2
.
Thiên Chúa là Đấng Công Thẳng (Công Bình):
o
Công thẳng không đối lập với tình yêu, mà bổ
sung cho tình yêu. Nếu một người cha chỉ biết yêu thương
mà bỏ qua mọi lỗi lầm, không dạy dỗ con cái điều đúng sai,
thì đó không phải là tình yêu đích thực.
o
Sự thật tuyệt đối: Sự công thẳng của Thiên Chúa
có nghĩa là Ngài là Sự Thật tuyệt đối. Trước mặt Ngài, không
có gì là dối trá hay che đậy. Mọi việc làm, dù tốt hay xấu, dù
công khai hay kín đáo, đều được Ngài thấu suốt.
o
Công lý hoàn hảo: Sự công thẳng của Ngài đảm
bảo rằng sự thiện sẽ được tưởng thưởng và sự ác sẽ bị phơi
bày. Nó đảm bảo rằng những người yếu thế bị áp bức sẽ được
bênh vực, và những giọt nước mắt của người đau khổ sẽ được
lau khô. Công lý của Thiên Chúa là niềm hy vọng cho những
ai phải chịu bất công ở đời này.
Như vậy, sự phán xét của Thiên Chúa không phải là hành động
của một bạo chúa, mà là sự thể hiện trọn vẹn của một vị Cha vừa yêu
thương vô hạn, vừa công bình tuyệt đối.
B. Con Người: Được Dựng Nên Có Tự Do và Trách Nhiệm
2
33
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Thiên Chúa tạo dựng con người theo hình ảnh Ngài, nghĩa là ban
cho chúng ta những phẩm chất cao quý, trong đó quan trọng nhất là lý
trí và ý chí tự do.
•
Món quà tự do: Tự do là khả năng lựa chọn giữa điều
tốt và điều xấu, giữa yêu thương và ích kỷ. Thiên Chúa không tạo
ra chúng ta như những con rô-bốt được lập trình sẵn để làm điều
tốt. Ngài muốn chúng ta đáp lại tình yêu của Ngài một cách tự do.
Một tình yêu bị ép buộc thì không còn là tình yêu.
•
Trách nhiệm đi kèm: Tự do luôn đi đôi với trách nhiệm.
Mỗi lựa chọn của chúng ta đều có hệ quả. Khi ta chọn yêu thương,
giúp đỡ người khác, ta xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn và trở
nên giống Thiên Chúa hơn. Khi ta chọn gian dối, hận thù, ích kỷ,
ta gây ra đau khổ cho người khác và làm tổn hại chính tâm hồn
mình.
•
Cuộc đời là một hành trình lựa chọn: Toàn bộ cuộc
sống của chúng ta là một chuỗi các lựa chọn. Từ những việc nhỏ
nhặt hằng ngày đến những quyết định lớn lao, tất cả đều góp phần
định hình con người chúng ta. Sự phán xét chính là lúc chúng ta
nhìn lại toàn bộ những lựa chọn đó và chịu trách nhiệm về chúng.
Tóm lại, sự phán xét tồn tại bởi vì Thiên Chúa là Tình Yêu và Công
Thẳng, và bởi vì con người có tự do và trách nhiệm đối với các lựa chọn
của mình.
PHẦN II – SỰ PHÁN XÉT RIÊNG: CUỘC GẶP GỠ CÁ NHÂN VỚI
THIÊN CHÚA
Cái chết không phải là dấu chấm hết, mà là một ngưỡng cửa. Đức
tin Kitô giáo dạy rằng ngay sau khi linh hồn lìa khỏi xác, mỗi người sẽ
trải qua một cuộc phán xét riêng.
A. “Phán Xét Riêng” là gì?
2
34
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Phán xét riêng (Particular Judgment) là cuộc gặp gỡ trực tiếp, cá vị
giữa linh hồn của người vừa qua đời với Thiên Chúa.
•
Không phải một phiên tòa trần thế: Hãy tạm gác lại
hình ảnh một phòng xử án với công tố viên, luật sư và quan tòa.
Phán xét riêng giống như một khoảnh khắc của sự thật tuyệt đối.
Trong khoảnh khắc đó, dưới ánh sáng của Thiên Chúa, linh hồn tự
nhìn lại toàn bộ cuộc đời mình – mọi suy nghĩ, lời nói, việc làm và
cả những điều thiếu sót.
•
“Xem lại cuốn phim cuộc đời”: Bạn có thể hình dung
nó như việc xem lại một cuốn phim, nhưng không phải với tư cách
khán giả, mà là nhân vật chính. Mọi thứ hiện ra rõ ràng:
o
Những lần ta yêu thương, tha thứ, hy sinh cho
người khác.
Những lần ta ích kỷ, gian dối, làm tổn thương tha
o
nhân.
o
Những cơ hội làm điều tốt mà ta đã bỏ lỡ.
o
Tác động của hành động của ta lên người khác, cả
tốt và xấu, mà có thể lúc sống ta không nhận ra.
Tự nhận ra chân tướng: Điều quan trọng là trong ánh
•
sáng của Thiên Chúa, linh hồn không cần ai “kết tội”. Chính linh
hồn sẽ tự nhận ra mình đã sống một cuộc đời hướng về Thiên Chúa
(là nguồn cội Tình Yêu) hay đã từ chối Ngài. Sự phán xét đến từ
chính sự thật được phơi bày.
B. Diễn Ra Khi Nào và Ở Đâu?
•
Thời điểm: Ngay sau khi chết. Đó là khoảnh khắc linh
hồn vừa tách khỏi thể xác.
•
Địa điểm: Đây không phải là một địa điểm vật lý trong
không gian, mà là một sự kiện thiêng liêng. Linh hồn con người,
vốn là thiêng liêng, sẽ diện kiến Đấng Tạo Hóa thiêng liêng của
mình.
2
35
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

C. Tiêu Chuẩn Phán Xét là gì? – Mến Chúa, Yêu Người
Nếu có một “thước đo” trong cuộc phán xét, thì đó không phải là
sự giàu có, danh vọng, quyền lực hay kiến thức. Thước đo duy nhất, theo
lời dạy của Chúa Giêsu, chính là TÌNH YÊU.
Chúa Giêsu đã tóm gọn toàn bộ luật lệ của Thiên Chúa vào hai điều
quan trọng nhất:
1
.
Mến Chúa hết lòng, hết linh hồn, hết trí khôn. (Tức
là sống hướng về điều thiện hảo, chân thật và tốt đẹp).
Yêu người thân cận như chính mình. (Tức là đối xử
2
.
với người khác bằng lòng trắc ẩn, sự tôn trọng và quảng đại).
Trong một dụ ngôn nổi tiếng về ngày phán xét (Tin Mừng Mátthêu
5:31-46), Chúa Giêsu không hỏi người ta đã đọc kinh bao nhiêu lần
2
hay đã đi lễ bao nhiêu lượt. Ngài hỏi những câu rất thực tế:
•
“Khi Ta đói, các ngươi có cho ăn không?”
•
“Khi Ta khát, các ngươi có cho uống không?”
“Khi Ta là khách lạ, các ngươi có tiếp rước không?”
“Khi Ta trần truồng, các ngươi có cho mặc không?”
“Khi Ta đau yếu hay ngồi tù, các ngươi có thăm viếng
•
•
•
không?”
Điều này cho thấy, tình yêu đối với Thiên Chúa được thể hiện cụ
thể qua tình yêu đối với anh em đồng loại, đặc biệt là những người bé
mọn, đau khổ và bị bỏ rơi. Cuộc đời của chúng ta sẽ được “chấm điểm”
dựa trên mức độ chúng ta đã yêu thương.
PHẦN II – SỰ PHÁN XÉT RIÊNG (TIẾP THEO)
D. Các Kết Quả Có Thể Có Của Sự Phán Xét Riêng
2
36
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Dựa trên sự thật về cuộc đời đã sống, linh hồn sẽ nhận ra nơi xứng
hợp với mình. Đức tin Kitô giáo (đặc biệt là Công giáo) nói về ba “trạng
thái” chính sau phán xét riêng. Điều quan trọng cần lưu ý: đây là những
”
trạng thái của linh hồn” chứ không phải là những “nơi chốn” vật lý.
1. Thiên Đàng (Heaven):
•
Là gì? Thiên đàng là trạng thái được sống trong sự hiệp
thông trọn vẹn và vĩnh cửu với Thiên Chúa. Đó là đích đến cuối
cùng mà Thiên Chúa mong muốn cho mỗi người.
•
Không chỉ là mây và đàn hạc: Hình ảnh thông thường
về thiên đàng thường khá đơn điệu. Nhưng theo thần học Kitô
giáo, Thiên đàng là sự thỏa mãn mọi khao khát sâu xa nhất của
con người: khao khát yêu và được yêu, khao khát chân lý, khao
khát cái đẹp, khao khát sự bình an và niềm vui bất tận. Đó là trạng
thái hạnh phúc viên mãn vì được kết hợp với chính Nguồn Mạch
của mọi hạnh phúc.
•
Ai được vào Thiên Đàng? Những người qua đời trong
ân nghĩa của Thiên Chúa, tức là những người đã sống cuộc đời
mình trong nỗ lực yêu thương Thiên Chúa và tha nhân, và hoàn
toàn trong sạch, không còn vướng bận tội lỗi hay những quyến
luyến trần thế.
2. Hỏa Ngục (Hell):
•
Là gì? Hỏa ngục là trạng thái tự loại trừ mình một cách
vĩnh viễn khỏi sự hiệp thông với Thiên Chúa và các thánh.
Thiên Chúa không “đày” ai xuống hỏa ngục: Đây là
•
một điểm rất quan trọng. Thiên Chúa là Tình Yêu, Ngài không bao
giờ muốn tạo ra hỏa ngục hay muốn bất kỳ ai phải vào đó. Hỏa
ngục là hậu quả bi thảm và hợp lý của sự lựa chọn tự do của con
người.
2
37
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Ví dụ để hiểu: Hãy tưởng tượng một người cả đời sống
trong bóng tối, căm ghét ánh sáng. Anh ta luôn tìm mọi cách để
đóng chặt các cửa sổ, kéo kín rèm cửa. Khi anh ta chết, cánh cửa
dẫn đến căn phòng ngập tràn ánh sáng (Thiên Đàng) được mở ra,
nhưng anh ta không thể chịu nổi ánh sáng đó. Anh ta tự nguyện
chọn ở lại trong bóng tối mà mình đã quen thuộc. Hỏa ngục là sự
lựa chọn dứt khoát và vĩnh viễn khước từ tình yêu và ánh sáng
của Thiên Chúa. Đó là nỗi đau khổ cùng cực của sự cô độc và trống
rỗng khi xa lìa nguồn mạch của sự sống và tình yêu.
3. Luyện Ngục (Purgatory):
•
Là gì? Đây là một khái niệm đặc trưng của Giáo hội
Công giáo, thường bị hiểu lầm. Luyện ngục không phải là một
hỏa ngục tạm thời” hay một “cơ hội thứ hai”. Những người ở luyện
ngục là những người chắc chắn sẽ được lên Thiên Đàng.
Mục đích: Luyện ngục là một trạng thái thanh luyện.
”
•
Nó dành cho những linh hồn qua đời trong ân nghĩa Chúa, nhưng
vẫn còn những “vết bẩn” do tội lỗi để lại, hoặc còn những quyến
luyến chưa hoàn hảo với những sự ở đời này.
•
Ví dụ để hiểu: Hãy tưởng tượng bạn được mời đến một
bữa tiệc cực kỳ sang trọng và tinh khiết. Nhưng trên đường đi, bạn
bị ngã và quần áo bị lấm bẩn. Dù bạn vẫn được mời vào, nhưng
bạn sẽ cảm thấy không xứng đáng và không thoải mái khi mặc bộ
đồ bẩn đó vào dự tiệc. Bạn sẽ muốn có một nơi để tắm rửa, thay
một bộ đồ sạch sẽ trước khi vào chung vui. Luyện ngục chính là
”
phòng tắm” đó. Đó là quá trình linh hồn được thanh tẩy khỏi mọi
bất toàn để có thể xứng đáng hưởng kiến hạnh phúc trọn vẹn trên
Thiên Đàng. Nỗi đau ở luyện ngục không phải là sự trừng phạt của
Thiên Chúa, mà là nỗi đau của sự khao khát cháy bỏng được gặp
Chúa nhưng tạm thời bị ngăn cách vì sự chưa trong sạch của mình.
2
38
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Như vậy, phán xét riêng là một cuộc đối thoại chân thật và cá vị,
quyết định số phận vĩnh cửu của mỗi người dựa trên nền tảng duy nhất
là tình yêu.
CÂU CHUYỆN MINH HỌA VỀ SỰ PHÁN XÉT RIÊNG
Để giúp bạn hình dung rõ hơn, chúng ta hãy cùng đọc một câu
chuyện giả tưởng.
Có hai người đàn ông sống cùng một thành phố, ông Tuấn và ông
Mạnh.
Ông Tuấn là một doanh nhân thành đạt, giàu có. Ông thường
xuyên quyên góp những khoản tiền lớn cho các tổ chức từ thiện, xây
nhà thờ, trường học. Tên của ông được khắc trên nhiều bảng vàng, và
mọi người đều ca ngợi ông là người hào phóng. Tuy nhiên, trong công
việc, ông là người rất khắt khe và đôi khi tàn nhẫn. Ông sẵn sàng sa
thải một nhân viên lâu năm chỉ vì một lỗi nhỏ, hoặc ép giá nhà cung
cấp đến mức họ điêu đứng, tất cả vì lợi nhuận. Với gia đình, ông luôn
bận rộn, ít khi có thời gian cho vợ con. Những khoản tiền ông cho đi,
phần nhiều là để đánh bóng tên tuổi và để cảm thấy mình là người tốt.
Ông Mạnh là một người lao công bình thường, sống trong một khu
phố nghèo. Lương của ông chỉ đủ sống. Ông không có tiền để làm từ
thiện lớn. Nhưng mỗi sáng, ông đều quét dọn con hẻm của mình sạch
sẽ hơn phần việc được giao, chỉ để bọn trẻ con trong xóm có chỗ chơi an
toàn. Khi thấy bà cụ hàng xóm neo đơn, ông thường dành chút thời gian
qua sửa giúp cái bóng đèn, xách hộ xô nước. Có lần, một người đồng
nghiệp nói xấu ông, ông chỉ im lặng và sau đó vẫn đối xử tử tế với người
đó. Ông sống âm thầm, chẳng ai biết đến, nhưng tình yêu thương và sự
quan tâm nhỏ bé của ông lan tỏa đến những người xung quanh mỗi
ngày.
Rồi cả hai cùng qua đời trong một đêm.
2
39
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Linh hồn ông Tuấn đối diện với Ánh Sáng của Thiên Chúa. Cuốn
phim cuộc đời ông hiện ra. Ông thấy những tấm biển ghi danh mình,
những lời tán dương của người đời. Nhưng ông cũng thấy rõ sự đau khổ
trong ánh mắt của người nhân viên bị sa thải, sự vất vả của người đối
tác bị ông ép giá, sự cô đơn của vợ con trong căn nhà lớn. Ông nhận ra
rằng, dù ông đã cho đi rất nhiều tiền, nhưng trái tim ông lại ít khi cho
đi tình yêu thương đích thực. Mọi việc ông làm đều có một chút tính
toán cho bản thân. Ông yêu mến “sự hào phóng” của mình hơn là yêu
thương những con người cụ thể. Trước Ánh Sáng Sự Thật, ông nhận ra
mình còn nhiều điều bất toàn và cần được thanh luyện.
Linh hồn ông Mạnh cũng đối diện với Ánh Sáng đó. Cuộc đời ông
không có gì lớn lao để chiếu lại. Chỉ có những hành động nhỏ bé: cái
sân sạch, bóng đèn được sửa, lời an ủi, sự tha thứ trong im lặng. Nhưng
qua mỗi hành động đó, Ánh Sáng lại cho ông thấy một niềm vui lớn lao.
Ông thấy nụ cười của bọn trẻ, ánh mắt biết ơn của bà cụ, sự ngạc nhiên
của người đồng nghiệp đã nói xấu mình. Ông nhận ra rằng, dù ông
không có gì trong tay, nhưng cả cuộc đời ông là một nỗ lực không ngừng
để trao đi tình yêu. Tình yêu đó trong sáng, không vụ lợi. Và linh hồn
ông, vốn đã tràn ngập tình yêu, cảm thấy hoàn toàn đồng điệu và vui
sướng khi được ở trong Ánh Sáng của Tình Yêu Vĩnh Cửu.
Câu chuyện này không nhằm nói rằng người giàu thì khó được cứu
rỗi hay người nghèo thì mặc nhiên là tốt. Nó chỉ muốn minh họa rằng,
thước đo của Thiên Chúa không phải là những hành động bên ngoài, mà
là động lực của trái tim. Sự phán xét riêng là lúc chúng ta đối diện với
động lực thật sự đằng sau mỗi lựa chọn của mình: chúng ta đã hành
động vì yêu thương hay vì ích kỷ?
2
40
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

PHẦN III – SỰ PHÁN XÉT CHUNG: SỰ MẶC KHẢI TOÀN VẸN CỦA KẾ
HOẠCH THIÊN CHÚA
Nếu phán xét riêng đã quyết định số phận vĩnh cửu của mỗi người,
tại sao lại cần có thêm một cuộc Phán Xét Chung? Đây là một câu hỏi
rất hợp lý. Phán Xét Chung (General Judgment) không làm thay đổi bản
án của phán xét riêng, nhưng nó có một mục đích và ý nghĩa hoàn toàn
khác.
A. “Phán Xét Chung” là gì?
Phán xét chung, còn được gọi là Ngày Tận Thế, Ngày Quang Lâm
(Ngày Chúa Giêsu trở lại trong vinh quang), là sự kiện cuối cùng của
lịch sử nhân loại. Vào ngày đó:
•
Tất cả mọi người sẽ sống lại: Kinh Thánh dạy rằng
không chỉ linh hồn mà cả thân xác của người đã chết cũng sẽ được
sống lại. Con người sẽ được phục hồi lại sự toàn vẹn ban đầu của
mình – một sự hợp nhất giữa hồn và xác. Thân xác sống lại này sẽ
là một thân xác được biến đổi, được vinh quang, không còn lệ
thuộc vào bệnh tật, đau khổ và sự chết.
•
Chúa Giêsu trở lại trong vinh quang: Ngài sẽ đến
không phải với tư cách là một người thợ mộc hiền lành ở làng
Nazareth, mà là một vị Vua và Thẩm Phán của toàn thể vũ trụ.
•
Mọi sự được đưa ra ánh sáng: Tất cả mọi người, từ
người đầu tiên đến người cuối cùng, sẽ quy tụ lại. Lịch sử của mỗi
cá nhân và của toàn nhân loại sẽ được phơi bày.
B. Tại Sao Cần Có Phán Xét Chung?
Phán xét chung có ít nhất ba mục đích quan trọng:
1. Để Bày Tỏ Toàn Bộ Hệ Quả Của Hành Động Con Người:
2
41
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Trong cuộc sống, chúng ta không thể thấy hết được “hiệu ứng cánh
bướm” từ hành động của mình.
•
Hệ quả của việc tốt: Một hành động tử tế nhỏ bé của
bạn hôm nay – như một lời động viên đúng lúc cho một người đang
tuyệt vọng – có thể đã cứu một mạng người, giúp người đó sau này
trở thành một nhà khoa học vĩ đại cứu được hàng triệu người khác.
Trong phán xét riêng, bạn chỉ thấy được hành động tốt của mình.
Nhưng trong phán xét chung, toàn thể nhân loại sẽ thấy được
chuỗi kết quả tốt đẹp vô tận mà hành động đó đã tạo ra.
•
Hệ quả của việc xấu: Ngược lại, một lời nói dối, một
hành động bất công tưởng chừng như vô hại có thể đã gieo rắc sự
nghi ngờ, làm tan vỡ một gia đình, gây ra một chuỗi hận thù kéo
dài qua nhiều thế hệ. Trong phán xét chung, sự thật về toàn bộ sự
tàn phá của hành động đó sẽ được tỏ bày cho mọi người thấy.
Phán xét chung cho thấy rằng không có hành động nào của chúng
ta là vô nghĩa hay chỉ có tính cá nhân. Tất cả chúng ta đều liên đới với
nhau trong một gia đình nhân loại.
2. Để Minh Oan Cho Sự Công Thẳng Của Thiên Chúa:
Thế giới này đầy rẫy những điều có vẻ bất công. Người tốt gặp
nhiều đau khổ, kẻ xấu lại sống trong giàu sang, thịnh vượng. Nhiều tội
ác kinh hoàng bị che giấu và không bao giờ bị trừng phạt trước pháp
luật con người. Nhiều người vô tội phải chịu oan ức.
Phán xét chung là ngày mà Công Lý của Thiên Chúa được tỏ rạng
một cách trọn vẹn.
•
Mọi người sẽ hiểu tại sao Thiên Chúa lại “im lặng” trước
một số sự dữ.
2
42
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Mọi người sẽ thấy được kế hoạch quan phòng kỳ diệu
của Ngài, cách Ngài có thể biến những sự dữ do con người gây ra
thành một điều tốt lành lớn lao hơn.
•
Những người công chính đã chịu đau khổ vì đức tin sẽ
được tôn vinh. Những kẻ ác đã nhởn nhơ sẽ phải đối mặt với sự
thật về tội ác của mình trước toàn thể nhân loại.
•
Sẽ không còn câu hỏi “Tại sao?”. Mọi người sẽ phải công
nhận rằng đường lối của Thiên Chúa là hoàn toàn công bình và tốt
đẹp.
3. Để Tuyên Bố Sự Chiến Thắng Cuối Cùng Của Tình Yêu:
Lịch sử nhân loại là một cuộc chiến dai dẳng giữa thiện và ác, giữa
tình yêu và hận thù, giữa ánh sáng và bóng tối. Phán xét chung là
chương cuối cùng của lịch sử, nơi Thiên Chúa tuyên bố sự chiến thắng
chung cuộc và vĩnh viễn của Tình Yêu.
•
•
Sự dữ, tội lỗi và sự chết sẽ bị đánh bại hoàn toàn.
Chúa Giêsu Kitô, Đấng đã chết và sống lại, sẽ được tôn
vinh là Vua của vũ trụ.
•
Sau phán xét chung, sẽ có “trời mới đất mới”, một vũ
trụ được biến đổi, nơi không còn đau khổ, nước mắt, nơi Thiên
Chúa ở cùng nhân loại và sự công chính ngự trị mãi mãi.
Phán xét chung không chỉ là sự phán xét, mà còn là sự hoàn tất,
là sự khải hoàn của kế hoạch yêu thương mà Thiên Chúa đã khởi sự từ
thuở tạo thiên lập địa.
SO SÁNH PHÁN XÉT RIÊNG VÀ PHÁN XÉT CHUNG
Để bạn có thể hệ thống lại kiến thức, bảng so sánh dưới đây sẽ làm
rõ sự khác biệt giữa hai loại phán xét này:
2
43
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tiêu
Sự Phán Xét Riêng
Sự Phán Xét Chung
Chí
Vào ngày tận thế, khi Chúa
Giêsu trở lại lần thứ hai (Quang
Lâm).
Thời
Điểm
Ngay sau khi một
người qua đời.
Toàn thể nhân loại (cả
Từng cá nhân một. người sống và người chết đã sống
Đối
Tượng
lại).
Cuộc gặp gỡ cá vị,
Bản riêng tư với Thiên Chúa.
Một sự kiện công khai,
mang tính vũ trụ. Là sự mặc khải
công khai về sự thật của lịch sử.
Chất
Là khoảnh khắc của sự
thật cá nhân.
–
Phơi bày toàn bộ hệ quả
Quyết định số phận
vĩnh cửu của cá nhân
(Thiên Đàng, Hỏa Ngục,
hoặc cần thanh luyện ở
Luyện Ngục).
của hành động mỗi người. – Minh
oan cho sự công thẳng của Thiên
Chúa. – Tuyên bố chiến thắng
cuối cùng của Tình Yêu và sự
thiện.
Mục
Đích
Xác nhận lại phán quyết
của phán xét riêng một cách công
khai. Hoàn tất công trình sáng
tạo với “trời mới đất mới”.
Xác định nơi ở vĩnh
cửu của linh hồn. Kết quả
này là dứt khoát.
Kết
Quả
Liên quan đến cả hồn và
xác (sau khi thân xác sống lại).
Con người toàn vẹn được phán
xét.
Chỉ liên quan đến
linh hồn (vì thân xác đã
chết).
Thân
Xác
2
44
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tiêu
Sự Phán Xét Riêng
Sự Phán Xét Chung
Chí
Giống như lễ tốt nghiệp
toàn trường, nơi thành tích của
mỗi học sinh được công bố và ý
nghĩa của cả khóa học được tổng
kết trước mọi người.
Giống như một học
sinh xem điểm bài thi
cuối kỳ của riêng mình
với giáo viên.
Ví Dụ
Mối liên hệ giữa hai sự phán xét:
Phán xét chung không phủ nhận hay thay đổi phán xét riêng. Thay
vào đó, nó làm cho ý nghĩa của phán xét riêng trở nên trọn vẹn.
Hãy nghĩ về một câu đố ghép hình (puzzle). Phán xét riêng giống
như việc bạn biết chắc chắn mảnh ghép của mình (cuộc đời bạn) thuộc
về phần nào của bức tranh (Thiên Đàng hay Hỏa Ngục). Nhưng bạn chỉ
thấy mảnh ghép của riêng mình.
Phán xét chung là khoảnh khắc mà tất cả các mảnh ghép của toàn
thể nhân loại được đặt lại với nhau. Lúc đó, bạn không chỉ thấy vị trí
của mình, mà còn thấy được toàn bộ bức tranh vĩ đại của lịch sử cứu độ
mà Thiên Chúa đã vẽ nên. Bạn sẽ hiểu tại sao mảnh ghép của bạn lại
khớp với những mảnh ghép khác như vậy, và vẻ đẹp của toàn bộ tác
phẩm sẽ được tỏ lộ.
Như vậy, phán xét riêng mang tính cá nhân và quyết định số phận.
Phán xét chung mang tính cộng đồng và mặc khải ý nghĩa. Cả hai đều
là những khía cạnh cần thiết của công lý và tình yêu Thiên Chúa.
2
45
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

PHẦN IV – Ý NGHĨA CỦA SỰ PHÁN XÉT ĐỐI VỚI CUỘC SỐNG
HÔM NAY
Sau khi tìm hiểu những khái niệm có vẻ xa vời này, câu hỏi quan
trọng nhất được đặt ra là: “Vậy thì sao? Những điều này có ý nghĩa gì
đối với tôi, ngay bây giờ, trong cuộc sống hằng ngày?”
Đức tin vào sự phán xét không phải là một lý thuyết khô khan để
tranh luận, cũng không phải một câu chuyện đáng sợ để dọa dẫm. Nó
là một chân lý sống động, có sức biến đổi sâu sắc cách chúng ta nhìn
nhận và sống cuộc đời mình.
A. Không Phải Nỗi Sợ Hãi, Mà Là Niềm Hy Vọng và Lời Kêu Gọi
Trách Nhiệm
1
.
Nguồn Hy Vọng Lớn Lao:
Đối với những người đang chịu bất công, đau khổ,
o
bị áp bức, niềm tin vào sự phán xét là một nguồn an ủi vô
bờ. Nó khẳng định rằng sự bất công ở đời này không phải là
tiếng nói cuối cùng. Sẽ có một ngày công lý được thực thi một
cách hoàn hảo. Mọi giọt nước mắt sẽ được lau khô, mọi đau
khổ sẽ được đền bù.
o
Nó mang lại hy vọng rằng những việc tốt lành,
những hy sinh thầm lặng của chúng ta, dù không được ai
thấy và công nhận, đều được Thiên Chúa ghi nhận và sẽ
không bao giờ vô ích.
2
.
Lời Kêu Gọi Sống Có Trách Nhiệm:
Niềm tin này nhắc nhở chúng ta rằng cuộc sống
o
này không phải là một trò chơi vô nghĩa. Nó là một món quà
quý giá và chúng ta phải chịu trách nhiệm về cách mình sử
dụng nó.
2
46
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Mỗi lựa chọn của chúng ta, từ việc nhỏ đến việc
lớn, đều có một giá trị vĩnh cửu. Chúng ta không chỉ sống cho
hôm nay, mà còn đang “xây dựng” cho cõi đời đời của mình.
o
Điều này thúc đẩy chúng ta sống một cuộc đời
chính trực, ngay thẳng, không phải vì sợ bị phạt, mà vì ý thức
được phẩm giá cao quý của mình và ý nghĩa của mỗi hành
động.
B. Sống Mỗi Ngày Trong Ánh Sáng Của Vĩnh Cửu
Khi nhận thức được rằng cuộc đời này là một sự chuẩn bị cho cuộc
sống vĩnh cửu, quan điểm của chúng ta về nhiều thứ sẽ thay đổi:
•
Ưu tiên được sắp xếp lại: Thay vì đặt tiền bạc, danh
vọng, quyền lực làm mục tiêu số một, chúng ta sẽ nhận ra rằng
điều quan trọng nhất là vun trồng tình yêu thương, sự tha thứ,
lòng bao dung. Đó mới là những “kho tàng” mà chúng ta có thể
mang theo vào cõi đời đời.
•
Thái độ đối với tài sản vật chất: Chúng ta sẽ xem của
cải vật chất như những phương tiện để làm điều tốt, để chia sẻ với
người khác, chứ không phải là mục đích để tích lũy và bám víu.
•
Thái độ đối với đau khổ: Đau khổ không còn là một sự
nguyền rủa vô nghĩa, mà có thể trở thành một cơ hội để thanh
luyện bản thân, để trở nên khiêm tốn hơn, và để hiệp thông với
những đau khổ của tha nhân và của chính Chúa Giêsu trên thập
giá.
•
Thái độ đối với người khác: Chúng ta sẽ nhìn mỗi
người không phải qua lăng kính thành công hay thất bại của họ,
mà như một linh hồn bất tử, một người anh em mà chúng ta được
mời gọi để yêu thương và phục vụ.
C. Lòng Thương Xót Của Thiên Chúa Luôn Rộng Mở
2
47
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Điều quan trọng nhất cần nhớ là: Chừng nào chúng ta còn sống,
cánh cửa dẫn đến lòng thương xót của Thiên Chúa vẫn luôn rộng mở.
•
Sự phán xét không phải là một cái bẫy mà Thiên Chúa
giăng ra để bắt lỗi chúng ta. Ngài là người Cha nhân hậu trong dụ
ngôn “Người con hoang đàng”, luôn đứng ở cửa ngóng trông chúng
ta trở về.
•
Dù quá khứ của chúng ta có tồi tệ đến đâu, dù chúng ta
có phạm phải bao nhiêu sai lầm, chỉ cần chúng ta chân thành hối
cải, xin tha thứ và quyết tâm thay đổi, Thiên Chúa luôn sẵn sàng
tha thứ và ban cho chúng ta một khởi đầu mới.
•
Giáo lý về sự phán xét không phải để làm chúng ta tuyệt
vọng về những lỗi lầm đã qua, mà là để thôi thúc chúng ta hãy tận
dụng thời gian hiện tại – thời gian của lòng thương xót – để sống
tốt hơn, yêu thương nhiều hơn, và chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ tràn
đầy niềm vui với Thiên Chúa.
Tóm lại, biết rằng sẽ có ngày “báo cáo” cuối cùng không phải để ta
sống trong lo sợ, mà là để ta sống một cuộc đời có chủ đích, có ý nghĩa
và tràn đầy hy vọng.
NHỮNG CÂU HỎI THƯỜNG GẶP
Khi tìm hiểu về một chủ đề mới, tự nhiên chúng ta sẽ có nhiều thắc
mắc. Dưới đây là một vài câu hỏi thường gặp và câu trả lời ngắn gọn
theo góc nhìn Kitô giáo.
1. Nếu Thiên Chúa là Tình Yêu, tại sao lại có Hỏa Ngục? Đây là
một trong những câu hỏi khó nhất. Như đã giải thích ở trang 4, Thiên
Chúa không tạo ra Hỏa Ngục. Hỏa ngục là kết quả của việc con người
sử dụng tự do của mình để khước từ Thiên Chúa một cách dứt khoát.
Tình yêu thật sự luôn tôn trọng tự do. Thiên Chúa không thể ép buộc
một người phải yêu mến Ngài và ở với Ngài, vì khi đó tình yêu không
2
48
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

còn là tình yêu nữa. Hỏa ngục là bi kịch của sự tự do bị sử dụng sai mục
đích, là sự lựa chọn ở lại trong bóng tối thay vì bước ra ánh sáng.
2. Những người chưa bao giờ nghe về Chúa Giêsu thì sẽ bị phán
xét như thế nào? Giáo hội Công giáo dạy rằng Thiên Chúa là Đấng công
bằng và nhân hậu. Những người, không phải do lỗi của họ, mà không
biết đến Tin Mừng của Chúa Giêsu và Giáo hội của Ngài, nhưng thành
tâm tìm kiếm Thiên Chúa, và dưới tác động của ơn thánh, cố gắng chu
toàn thánh ý Ngài được biểu lộ qua tiếng nói của lương tâm, thì họ có
thể được cứu độ. Họ sẽ được phán xét dựa trên cách họ đã đáp lại ánh
sáng của sự thật và tình yêu mà họ đã nhận biết được qua lương tâm
của mình. Thiên Chúa có những con đường cứu độ mà chỉ một mình
Ngài biết.
3. Trẻ em chết khi còn nhỏ thì sao? Giáo hội có một niềm hy vọng
lớn lao rằng những trẻ em chết mà chưa được Rửa Tội (phép rửa trong
Kitô giáo) cũng sẽ được cứu độ. Lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa,
Đấng muốn cho mọi người được cứu độ, và tình yêu của Chúa Giêsu
dành cho trẻ em (“Cứ để trẻ em đến với Thầy”), cho phép chúng ta tin
tưởng phó thác các em cho lòng nhân từ của Ngài.
4. Liệu chúng ta có nhận ra người thân của mình trên Thiên
Đàng không? Có. Thiên Đàng không phải là nơi chúng ta bị xóa mất ký
ức hay cá tính. Trái lại, đó là nơi con người chúng ta được trở nên trọn
vẹn. Tình yêu thương gia đình, tình bạn đích thực ở đời này là một phản
ảnh của Tình Yêu Thiên Chúa. Trên Thiên Đàng, những mối liên hệ tốt
đẹp này sẽ không mất đi mà còn được thanh luyện và trở nên hoàn hảo
trong sự hiệp thông với Thiên Chúa và tất cả các thánh. Chúng ta sẽ
được đoàn tụ với những người thân yêu đã đi trước chúng ta trong đức
tin.
5. Tại sao thân xác cần phải sống lại? Thiên Chúa không thể
chỉ cứu linh hồn thôi sao? Theo quan niệm Kitô giáo, con người là một
2
49
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sự thống nhất không thể tách rời giữa hồn và xác. Chúng ta không phải
là “một linh hồn bị nhốt trong một cái xác”. Thân xác là một phần tốt
đẹp trong công trình sáng tạo của Thiên Chúa. Chính qua thân xác mà
chúng ta trải nghiệm thế giới, yêu thương, làm việc, và thể hiện con
người mình. Do đó, ơn cứu độ của Thiên Chúa dành cho toàn bộ con
người, cả hồn lẫn xác. Thân xác được biến đổi và sống lại để chia sẻ
vinh quang vĩnh cửu với linh hồn là sự hoàn tất trọn vẹn của con người.
Những câu trả lời này chỉ là sơ lược, mỗi câu hỏi đều có thể được
đào sâu hơn nữa. Điều quan trọng là giữ một tâm trí cởi mở và tin tưởng
vào sự khôn ngoan, công bằng và nhất là tình yêu thương của Thiên
Chúa.
TRANG 10: LỜI KẾT – LỜI MỜI GỌI ĐẾN MỘT CUỘC SỐNG Ý NGHĨA
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình dài để tìm hiểu về
Sự Phán Xét Riêng và Phán Xét Chung trong Đức tin Kitô giáo. Hy vọng
rằng, thay vì một cảm giác nặng nề hay sợ hãi, bạn đang có một cái nhìn
mới, sâu sắc hơn về ý nghĩa của cuộc sống và niềm hy vọng vào tương
lai.
Hãy cùng nhau tóm kết lại những điểm chính:
•
Nền tảng của mọi sự là Thiên Chúa, Đấng vừa là Tình
Yêu vô hạn, vừa là Đấng Công Thẳng tuyệt đối. Ngài không phải
là một vị thẩm phán xa lạ, mà là người Cha luôn mong chờ chúng
ta.
•
Chúng ta được ban cho món quà tự do, và cuộc đời
này là cơ hội để chúng ta dùng sự tự do đó để chọn lựa yêu thương.
Sự Phán Xét Riêng, diễn ra ngay sau khi chết, là
khoảnh khắc của sự thật, khi mỗi người đối diện với chính cuộc
•
2
50
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đời mình và nhận ra nơi xứng hợp với mình: Thiên Đàng, Hỏa
Ngục, hay cần được thanh luyện tại Luyện Ngục.
•
Sự Phán Xét Chung, vào ngày tận thế, không thay đổi
số phận cá nhân nhưng mặc khải ý nghĩa của toàn bộ lịch sử, minh
oan cho sự công thẳng của Thiên Chúa và tuyên bố sự chiến thắng
cuối cùng của Tình Yêu.
•
Quan trọng hơn cả, giáo lý về sự phán xét không
phải là một bản cáo trạng, mà là một lời mời gọi cho hiện tại.
Nó mời gọi chúng ta sống có trách nhiệm, đặt tình yêu thương làm
ưu tiên hàng đầu, và tin tưởng vào lòng thương xót của Thiên Chúa
luôn sẵn sàng tha thứ.
Cuối cùng, dù bạn có tin vào những điều này hay không, chúng
cũng gợi lên một suy tư sâu sắc: Nếu cuộc đời này thực sự có một ý
nghĩa vĩnh cửu, chúng ta nên sống như thế nào?
Câu trả lời mà Kitô giáo mang lại rất đơn giản nhưng cũng rất sâu
sắc: Hãy sống bằng tình yêu. Hãy yêu thương Đấng là cội nguồn của
mọi sự tốt lành, và hãy thể hiện tình yêu đó bằng cách phục vụ, tha thứ
và trân trọng những người xung quanh bạn, đặc biệt là những người
yếu thế nhất. Vì cuối cùng, khi mọi thứ khác qua đi – tiền tài, danh
vọng, kiến thức – thì chỉ có một thứ còn lại: đó là tình yêu. Và chúng ta
sẽ được phán xét về tình yêu.
2
51
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Thiên Đàng, Luyện Ngục, Hỏa Ngục: Những tình trạng
cuối cùng của con người, tùy thuộc vào sự lựa chọn tự do của
chúng ta đối với Tình Yêu của Chúa.
Thiên Đàng, Luyện Ngục, Hỏa Ngục: Những Tình Trạng Cuối Cùng
Của Con Người
Tùy Thuộc Vào Sự Lựa Chọn Tự Do Của Chúng Ta Đối Với Tình
Yêu Của Chúa
Lời Mở Đầu: Cuộc Tìm Kiếm Vĩnh Cửu Của Con Người
Kính thưa quý vị và các bạn,
Trong sâu thẳm tâm hồn của mỗi người, dù thuộc bất kỳ nền văn
hóa, tôn giáo hay không theo một tôn giáo nào, đều tồn tại những câu
hỏi lớn lao về cuộc sống: Tôi từ đâu đến? Tôi sống để làm gì? Và điều gì
sẽ xảy ra sau khi tôi chết? Cái chết là một thực tại không thể tránh khỏi,
và viễn cảnh về “bên kia” luôn là một mầu nhiệm lớn, khơi gợi trong
chúng ta cả niềm hy vọng lẫn nỗi sợ hãi.
Nhiều người cho rằng cuộc sống chỉ là một chuỗi ngẫu nhiên các
sự kiện, kết thúc bằng sự hư vô. Nhưng cũng có vô số người khác, trong
suốt dòng lịch sử nhân loại, cảm nhận rằng cuộc sống này phải có một
ý nghĩa sâu xa hơn, rằng tình yêu, công lý, và vẻ đẹp mà chúng ta trải
nghiệm ở đây chỉ là một thoáng avant-goût (khai vị) cho một điều gì đó
vĩ đại hơn. Chúng ta khao khát sự vĩnh cửu. Chúng ta khao khát được
yêu và yêu thương một cách trọn vẹn. Chúng ta khao khát sự công bằng,
2
52
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nơi mọi điều sai trái sẽ được sửa chữa và mọi giọt nước mắt sẽ được lau
khô.
Kitô giáo, dựa trên mặc khải của Thiên Chúa qua Đức Giêsu Kitô,
mang đến một câu trả lời cho những khao khát sâu xa này. Câu trả lời
đó không phải là một công thức ma thuật hay một bộ quy tắc khô khan,
mà là một câu chuyện tình yêu – câu chuyện về Tình Yêu của một Thiên
Chúa đã tạo dựng nên chúng ta, và mời gọi chúng ta bước vào một mối
tương quan vĩnh cửu với Ngài.
Tài liệu này không nhằm mục đích gieo rắc sự sợ hãi, mà là để soi
sáng. Chúng tôi muốn trình bày một cách rõ ràng và đầy yêu thương về
những gì Giáo hội Công giáo tin tưởng về những “tình trạng cuối cùng”
của con người: Thiên Đàng, Luyện Ngục, và Hỏa Ngục. Đây không phải
là những “nơi chốn” mà Thiên Chúa tùy tiện gửi chúng ta đến, mà là
những tình trạng nội tâm, là kết quả cuối cùng và hợp lý của những lựa
chọn tự do mà chúng ta thực hiện trong suốt cuộc đời mình: lựa chọn
hướng về Tình Yêu, hoặc lựa chọn khước từ Tình Yêu.
Chúng ta hãy cùng nhau bước vào hành trình khám phá này với
một con tim rộng mở, để hiểu được sự vĩ đại của Tình Yêu Thiên Chúa
và tầm quan trọng của sự tự do mà Ngài đã ban tặng cho mỗi người
chúng ta.
Phần 1: Nền Tảng Của Mọi Sự – Một Thiên Chúa Là Tình Yêu
Để hiểu được Thiên Đàng, Luyện Ngục hay Hỏa Ngục, trước hết
chúng ta phải hiểu được bản tính của Thiên Chúa. Nếu chúng ta hình
dung Thiên Chúa như một vị thẩm phán nghiêm khắc, một bạo chúa vũ
trụ chỉ chờ đợi để trừng phạt những lỗi lầm nhỏ nhặt nhất, thì toàn bộ
bức tranh sẽ trở nên méo mó và đáng sợ.
2
53
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tuy nhiên, thông điệp cốt lõi nhất của Kitô giáo, được tóm gọn
trong lời của Thánh Gioan Tông đồ, là: “Thiên Chúa là Tình Yêu” (1 Ga
4
,8).
Điều này có nghĩa là gì?
Thiên Chúa không chỉ có tình yêu, mà Ngài chính là
1
.
Tình Yêu. Tình yêu không phải là một trong những thuộc tính của
Ngài; nó là chính bản thể của Ngài. Từ thuở đời đời, Thiên Chúa
đã là một sự hiệp thông yêu thương của Ba Ngôi: Chúa Cha, Chúa
Con và Chúa Thánh Thần. Đó là một vũ điệu vĩnh cửu của sự cho
đi và nhận lãnh tình yêu một cách trọn vẹn.
2
.
Sáng tạo là một hành động của Tình Yêu. Thiên Chúa
không tạo dựng vũ trụ và con người vì Ngài cần chúng ta. Ngài
hoàn toàn viên mãn trong chính mình. Ngài tạo dựng vì tình yêu
của Ngài có tính “lan tỏa”. Giống như một ngọn lửa lớn tự nhiên
tỏa ra ánh sáng và hơi ấm, Tình Yêu của Thiên Chúa muốn chia sẻ
chính sự sống và hạnh phúc của Ngài cho các thụ tạo.
3
.
Mục đích của con người là để được yêu và đáp lại
tình yêu. Ngài tạo dựng chúng ta “theo hình ảnh Ngài” (St 1,27),
nghĩa là Ngài ban cho chúng ta trí tuệ để nhận biết Ngài và một ý
chí tự do để yêu mến Ngài. Giấc mơ của Thiên Chúa dành cho nhân
loại là để chúng ta được tham dự vào chính sự sống yêu thương
của Ba Ngôi. Đây chính là bản chất của Thiên Đàng.
Khi chúng ta bắt đầu từ điểm này – một Thiên Chúa là nguồn mạch
của mọi tình yêu và sự tốt lành, Đấng chỉ khao khát điều tốt đẹp nhất
cho chúng ta – thì khái niệm về những sự cuối cùng sẽ trở nên sáng tỏ
hơn. Chúng không phải là về sự trả thù của Thiên Chúa, mà là về sự lựa
chọn của con người.
Phần 2: Món Quà Vĩ Đại và Trách Nhiệm Lớn Lao – Sự Tự Do
Của Con Người
2
54
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Thiên Chúa có thể đã tạo ra những con robot được lập trình để luôn
luôn yêu mến và vâng lời Ngài. Nhưng một tình yêu bị ép buộc thì không
phải là tình yêu đích thực. Tình yêu, để có giá trị, phải được trao đi một
cách tự do.
Vì vậy, món quà lớn nhất mà Thiên Chúa ban cho con người, bên
cạnh sự sống, chính là tự do.
Ý chí tự do là khả năng lựa chọn giữa các khả năng khác nhau.
Đặc biệt, đó là khả năng lựa chọn điều tốt hoặc điều xấu, lựa chọn yêu
thương hoặc ích kỷ, lựa chọn hướng về Thiên Chúa hoặc quay lưng lại
với Ngài.
Sự tự do này làm cho con người trở nên cao cả. Nó cho phép chúng
ta có một mối quan hệ đích thực với Đấng Tạo Hóa. Khi chúng ta chọn
làm điều tốt, khi chúng ta chọn yêu thương người khác, chúng ta đang
phản ánh hình ảnh của Thiên Chúa trong chúng ta và hành động đó
mang một giá trị luân lý to lớn.
Tuy nhiên, sự tự do này cũng đi kèm với một trách nhiệm lớn lao.
Nó mở ra khả năng bi thảm của sự khước từ. Chúng ta có thể sử dụng
tự do của mình để nói “không” với Thiên Chúa. Chúng ta có thể chọn
sống cho riêng mình, đặt cái tôi của mình làm trung tâm vũ trụ, thay vì
Thiên Chúa và tha nhân.
Sự lạm dụng tự do này được gọi là tội lỗi. Tội lỗi không chỉ đơn
thuần là việc vi phạm một danh sách các quy tắc. Về bản chất, tội lỗi là:
•
Sự đổ vỡ mối tương quan: Nó làm tổn thương mối
quan hệ của chúng ta với Thiên Chúa, với người khác, và với chính
bản thân mình.
•
Sự quay lưng lại với Tình Yêu: Nó là việc chọn bóng
tối thay vì ánh sáng, chọn sự ích kỷ thay vì lòng vị tha.
2
55
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Sự tự làm tổn thương: Mỗi khi chúng ta phạm tội,
chúng ta đang làm cho tâm hồn mình trở nên chai sạn, mất đi khả
năng yêu thương và đón nhận tình yêu một cách trọn vẹn.
Thiên Chúa, trong lòng thương xót vô biên của Ngài, không bỏ mặc
con người trong tình trạng đổ vỡ này. Ngài đã sai Con Một của Ngài là
Đức Giêsu Kitô đến thế gian. Đức Giêsu đã sống một cuộc đời yêu thương
hoàn hảo, và qua cái chết và sự phục sinh của Ngài, Ngài đã mở ra con
đường cho chúng ta được tha thứ, được chữa lành và được giao hòa lại
với Thiên Chúa.
Ngài mời gọi tất cả mọi người, nhưng Ngài không bao giờ ép buộc.
Lời mời gọi của Ngài luôn tôn trọng sự tự do của chúng ta. Và câu trả
lời của chúng ta cho lời mời gọi này, được thể hiện qua những suy nghĩ,
lời nói và hành động trong suốt cuộc đời, sẽ định hình nên vận mệnh
vĩnh cửu của chúng ta.
Phần 3: Thiên Đàng – Sự Viên Mãn Của Tình Yêu
Thiên Đàng là gì?
Thường thì khi nghĩ về Thiên Đàng, người ta hay hình dung những
đám mây trắng, các thiên thần chơi đàn hạc, một trạng thái nghỉ ngơi
nhàm chán và vĩnh cửu. Nhưng đây là một hình ảnh rất nghèo nàn so
với thực tại mà Kinh Thánh và truyền thống Giáo hội mô tả.
Thiên Đàng, trước hết và trên hết, là một mối tương quan. Đó
là tình trạng được sống trong sự kết hợp trọn vẹn, mật thiết và vĩnh cửu
với Thiên Chúa Ba Ngôi.
Hãy thử tưởng tượng những khoảnh khắc hạnh phúc nhất trong
cuộc đời bạn:
•
Cảm giác được yêu thương vô điều kiện bởi cha mẹ hoặc
người bạn đời.
2
56
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Niềm vui khi đạt được một thành tựu lớn sau bao nỗ
lực.
•
•
Sự kinh ngạc trước một cảnh hoàng hôn tuyệt đẹp.
Cảm giác bình an sâu thẳm trong tâm hồn.
Thiên Đàng là sự nhân lên đến vô cùng và sự tồn tại vĩnh viễn của
tất cả những niềm vui và sự tốt lành đó, bởi vì chúng ta được kết hợp
với chính Nguồn Mạch của mọi tình yêu, mọi vẻ đẹp và mọi sự thật.
Giáo lý Công giáo gọi trạng thái này là “Hưởng kiến Thánh Nhan”
(Beatific Vision). Điều này không có nghĩa là “nhìn” Thiên Chúa bằng
đôi mắt thể lý, mà là “biết” và “yêu” Ngài một cách trực tiếp, không còn
qua đức tin hay những hình ảnh mờ ảo nữa. Đó là sự thỏa mãn mọi
khao khát của con tim và trí tuệ con người. Thánh Augustinô đã diễn tả
điều này một cách tuyệt vời: “Lạy Chúa, Chúa đã dựng nên con cho Chúa,
và tâm hồn con vẫn còn khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong
Chúa.”
Thiên Đàng không phải là nơi cô độc. Đó là sự hiệp thông trọn
vẹn với tất cả những người đã chọn Thiên Chúa. Chúng ta sẽ được đoàn
tụ với những người thân yêu đã ra đi trước chúng ta trong niềm tin. Đó
là một gia đình lớn, một cộng đoàn thánh, được gọi là “Sự Hiệp Thông
Của Các Thánh”. Ở đó, không còn ghen tị, hiểu lầm hay ích kỷ; chỉ có
tình yêu thương, sự tôn trọng và niềm vui được chia sẻ trong sự đa dạng
của mỗi cá nhân. Mỗi người sẽ là một món quà cho người khác.
Ai được lên Thiên Đàng? Thiên Đàng là đích điểm dành cho
những ai chết trong ân nghĩa của Thiên Chúa và hoàn toàn thanh sạch.
”
Ân nghĩa của Thiên Chúa” có nghĩa là họ đã chấp nhận lời mời yêu
thương của Ngài, đã cố gắng sống theo thánh ý Ngài, và khi vấp ngã,
họ đã biết thống hối và đón nhận lòng thương xót của Ngài qua Đức
Kitô.
2
57
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tóm lại, Thiên Đàng là trạng thái của hạnh phúc tối thượng và
vĩnh cửu, phát sinh từ sự hiệp thông trọn vẹn của tình yêu với Thiên
Chúa và với tất cả các thánh. Đó là sự hoàn thành viên mãn nhất của
định mệnh con người.
Phần 4: Hỏa Ngục – Bi Kịch Của Sự Khước Từ Tự Do
Đây là chủ đề khó nói và dễ bị hiểu lầm nhất. Nhiều người không
thể dung hòa được hình ảnh một Thiên Chúa yêu thương với sự tồn tại
của Hỏa Ngục. Họ hỏi: “Làm sao một Thiên Chúa nhân từ lại có thể gửi
ai đó vào một nơi đau khổ vĩnh viễn?”
Câu hỏi này xuất phát từ một tiền đề sai lầm.
Thiên Chúa không “gửi” ai vào Hỏa Ngục. Con người tự chọn nó.
Giáo lý của Giáo hội rất rõ ràng về điều này. Hỏa Ngục không phải
là một sự trừng phạt được Thiên Chúa áp đặt từ bên ngoài, mà là tình
trạng tự loại trừ mình một cách dứt khoát khỏi sự hiệp thông với Thiên
Chúa và các thánh.
Hãy xem xét một ví dụ: Một người được mời đến một bữa tiệc đầy
ánh sáng, âm nhạc và niềm vui. Nhưng người đó, vì kiêu ngạo, hận thù,
hoặc yêu mến bóng tối của mình, đã dứt khoát từ chối lời mời. Anh ta
chọn ở lại bên ngoài, trong giá lạnh và bóng tối. Chủ tiệc không “đẩy”
anh ta ra ngoài; chính anh ta đã chọn không vào. Tình trạng ở bên ngoài
đó là do chính sự lựa chọn tự do của anh ta.
Tương tự như vậy, Hỏa Ngục là kết quả cuối cùng của một cuộc
đời mà con người liên tục và dứt khoát nói “không” với Thiên Chúa.
•
•
•
Họ nói “không” với tình yêu của Ngài.
Họ nói “không” với lòng thương xót của Ngài.
Họ nói “không” với sự thật và sự tốt lành.
2
58
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Họ đặt bản thân mình lên trên hết, sống một cuộc đời
hoàn toàn ích kỷ và khép kín.
Khi một người chết trong tình trạng tội trọng (một sự vi phạm
nghiêm trọng luật Chúa được thực hiện với đầy đủ sự hiểu biết và cố
tình) mà không ăn năn hối cải và không đón nhận tình yêu thương xót
của Thiên Chúa, họ đã tự do lựa chọn một tình trạng xa cách Ngài mãi
mãi.
Nỗi đau của Hỏa Ngục là gì? Nỗi đau chính yếu của Hỏa Ngục là
sự chia ly vĩnh viễn khỏi Thiên Chúa, Đấng là nguồn mạch của mọi sự
sống và hạnh phúc. Hãy tưởng tượng một cái cây bị nhổ khỏi đất, một
con cá bị vớt ra khỏi nước – nó sẽ chết. Con người được tạo ra để sống
trong Thiên Chúa. Bị tách rời khỏi Ngài mãi mãi là nỗi đau khổ cùng cực
nhất, là sự trống rỗng, cô đơn và tuyệt vọng vô biên.
Kinh Thánh dùng những hình ảnh như “lửa không hề tắt” (Mc 9,48)
hay “khóc lóc và nghiến răng” (Mt 13,42) để diễn tả sự đau khổ và vô
ích của một cuộc sống không có Thiên Chúa. “Lửa” ở đây không nên được
hiểu theo nghĩa đen là lửa vật chất, mà là sự thiêu đốt của lòng hối hận
muộn màng, của sự căm ghét, và nỗi đau vì đã đánh mất vĩnh viễn điều
tốt đẹp nhất.
Thiên Chúa muốn tất cả mọi người được cứu độ. Ngài “muốn
cho mọi người được cứu độ và nhận biết chân lý” (1 Tm 2,4). Đức Giêsu
đã chết trên thập giá cho tất cả mọi người. Nhưng Thiên Chúa, trong
tình yêu của Ngài, không thể và sẽ không vi phạm sự tự do của chúng
ta. Nếu chúng ta kiên quyết đến cùng để khước từ Ngài, Ngài tôn trọng
sự lựa chọn bi thảm đó.
Vì vậy, Hỏa Ngục là một khả năng bi thảm, nhưng nó chứng tỏ
sự nghiêm túc trong tình yêu của Thiên Chúa và sự vĩ đại trong sự
tự do của con người.
2
59
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Phần 5: Luyện Ngục – Cuộc Thanh Tẩy Cuối Cùng Của Tình Yêu
Giữa hai tình trạng dứt khoát là Thiên Đàng (kết hợp vĩnh viễn với
Thiên Chúa) và Hỏa Ngục (chia ly vĩnh viễn với Thiên Chúa), Giáo hội
Công giáo, dựa trên Kinh Thánh và Truyền thống, còn dạy về một tình
trạng tạm thời gọi là Luyện Ngục (Purgatorium).
Luyện Ngục là gì và dành cho ai?
Luyện Ngục không phải là một “Hỏa Ngục mini” hay một “cơ hội
thứ hai”. Những người ở Luyện Ngục là những người đã được cứu độ.
Họ chết trong ân nghĩa và tình bạn với Thiên Chúa, và do đó, họ chắc
chắn sẽ được lên Thiên Đàng.
Tuy nhiên, vào lúc chết, mặc dù hướng đi cơ bản của họ là hướng
về Thiên Chúa, tâm hồn họ vẫn chưa hoàn toàn thanh sạch. Họ vẫn còn
mang theo những “vết sẹo” của tội lỗi, những quyến luyến lệch lạc với
các thụ tạo, hoặc chưa đền trả đủ những hình phạt tạm do tội lỗi đã
được tha.
Hãy dùng một hình ảnh: Bạn được mời tham dự một tiệc cưới
hoàng gia sang trọng. Bạn đã nhận lời và đang trên đường đến. Nhưng
trên đường đi, bạn bị ngã vào vũng bùn. Quần áo bạn lấm lem. Bạn
không thể bước vào phòng tiệc trong tình trạng đó. Bạn cần phải được
tắm rửa, thay một bộ y phục sạch sẽ để xứng đáng với vinh quang của
bữa tiệc. Quá trình làm sạch đó chính là Luyện Ngục.
Thánh Phaolô viết: “Không có gì ô uế có thể vào Nước Trời” (x. Kh
1,27). Luyện Ngục chính là quá trình thanh tẩy cuối cùng, nơi tình yêu
2
của Thiên Chúa, giống như một ngọn lửa, thiêu đốt đi mọi dấu vết còn
lại của tội lỗi và sự ích kỷ, để linh hồn có thể trong sạch hoàn toàn và
sẵn sàng đón nhận niềm vui của Thiên Đàng.
2
60
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự đau khổ ở Luyện Ngục là gì? Sự đau khổ chính ở Luyện Ngục
không phải là một sự trừng phạt mang tính trả thù.
1
.
Nỗi đau của sự chậm trễ: Các linh hồn ở đây đã được
chiêm ngưỡng thoáng qua vẻ đẹp và tình yêu của Thiên Chúa. Họ
khao khát được kết hợp với Ngài một cách mãnh liệt. Nỗi đau lớn
nhất của họ là phải chờ đợi, phải trì hoãn khoảnh khắc được ôm
trọn lấy Tình Yêu mà họ hằng mong ước. Đó là nỗi đau của tình
yêu.
2
.
Nỗi đau của sự thanh tẩy: Quá trình thanh tẩy, đối
diện với những yếu đuối và ích kỷ của mình dưới ánh sáng của sự
thật Thiên Chúa, cũng mang lại đau đớn, giống như việc khử trùng
một vết thương để nó có thể lành lại.
Tuy nhiên, khác với Hỏa Ngục, Luyện Ngục là một tình trạng của
niềm hy vọng chắc chắn. Các linh hồn ở đây biết rằng họ đang được
yêu thương, đang được chữa lành, và ngày họ được vào Thiên Đàng chắc
chắn sẽ đến. Do đó, niềm vui và sự bình an tồn tại song song với nỗi
đau thanh luyện.
Chúng ta có thể giúp các linh hồn ở Luyện Ngục không? Có. Đây
là một điểm rất đẹp trong giáo lý về “Sự Hiệp Thông Của Các Thánh”.
Chúng ta, những người còn sống trên trần gian, có thể giúp đỡ các linh
hồn ở Luyện Ngục bằng lời cầu nguyện, việc hãm mình, làm các việc bác
ái, và đặc biệt là xin dâng Thánh Lễ để cầu cho họ. Những hành động
yêu thương của chúng ta có thể giúp đẩy nhanh quá trình thanh tẩy của
họ, giống như chúng ta giúp một người bạn giặt sạch chiếc áo bị bẩn.
Tóm lại, Luyện Ngục là một biểu hiện của lòng thương xót của
Thiên Chúa, Đấng không muốn bất cứ điều gì không hoàn hảo cản
trở chúng ta hưởng hạnh phúc trọn vẹn với Ngài. Đó là “phòng chờ”
của Thiên Đàng, nơi các linh hồn được tình yêu của Chúa “đánh bóng”
lần cuối trước khi bước vào vinh quang.
2
61
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Phần 6: Giây Phút Của Sự Thật – Phán Xét Riêng
Vậy khi nào những điều này xảy ra? Giáo hội dạy rằng ngay sau
khi chết, mỗi linh hồn sẽ trải qua một cuộc “Phán Xét Riêng”.
Đây không phải là một phiên tòa như ở trần gian, với công tố viên
và luật sư. Thay vào đó, đó là một khoảnh khắc của sự thật tuyệt đối.
Linh hồn, được tách khỏi thể xác, sẽ đứng trước ánh sáng của Đức Kitô.
Trong ánh sáng đó, toàn bộ cuộc đời của người ấy sẽ được tỏ lộ:
•
•
•
Mọi ý nghĩ, lời nói, hành động và cả những thiếu sót.
Động cơ sâu xa đằng sau mỗi lựa chọn.
Tác động của cuộc đời họ đối với người khác, cả tốt lẫn
xấu.
Đây là lúc linh hồn tự “phán xét” chính mình. Dưới ánh sáng của
Tình Yêu và Sự Thật tuyệt đối của Thiên Chúa, linh hồn sẽ nhận ra tình
trạng thực sự của mình:
•
Nếu linh hồn đã sống một cuộc đời hoàn toàn hướng về
Thiên Chúa, yêu thương Ngài và tha nhân, và hoàn toàn thanh
sạch, họ sẽ vui mừng bước vào Thiên Đàng.
•
Nếu linh hồn đã chết trong sự khước từ Thiên Chúa một
cách dứt khoát (tội trọng), họ sẽ tự nhận ra mình không thể và
không muốn ở trước sự hiện diện của Tình Yêu, và họ sẽ đi vào
tình trạng tự cách ly của Hỏa Ngục.
•
Nếu linh hồn đã chết trong tình bạn với Thiên Chúa
nhưng vẫn cần được thanh tẩy, họ sẽ nhận ra và khao khát quá
trình thanh luyện của Luyện Ngục để có thể xứng đáng vào Thiên
Đàng.
Cuộc Phán Xét Riêng là một hành động của công lý và lòng thương
xót. Thiên Chúa không áp đặt điều gì trái với sự lựa chọn của chúng ta.
2
62
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ngài chỉ đơn giản là xác nhận và đưa đến kết quả cuối cùng của con
đường mà chúng ta đã tự do chọn đi trong suốt cuộc đời.
Kết Luận: Lựa Chọn Của Bạn Hôm Nay Định Hình Tương Lai Vĩnh
Cửu Của Bạn
Việc suy ngẫm về Thiên Đàng, Luyện Ngục và Hỏa Ngục không
phải để làm chúng ta lo lắng về tương lai một cách vô ích. Trái lại, nó
mang một ý nghĩa sâu sắc cho cuộc sống của chúng ta ngay tại đây và
bây giờ.
Nó nhắc nhở chúng ta rằng:
1
.
Cuộc sống này có một mục đích vĩ đại. Chúng ta
không được tạo ra để rồi tan biến vào hư vô. Chúng ta được tạo ra
cho một tình yêu vĩnh cửu.
2
.
Sự tự do của chúng ta là vô giá và đầy trách nhiệm.
Mỗi ngày, qua những lựa chọn nhỏ nhặt nhất – chọn kiên nhẫn
thay vì nóng giận, chọn tha thứ thay vì oán hận, chọn quảng đại
thay vì ích kỷ, chọn cầu nguyện thay vì lãng quên Thiên Chúa –
chúng ta đang xây dựng “ngôi nhà” vĩnh cửu của mình. Chúng ta
đang rèn luyện tâm hồn mình để có khả năng đón nhận Tình Yêu
của Thiên Chúa hay đang làm nó chai cứng lại.
3
.
Tình yêu là điều quan trọng nhất. Vào cuối cuộc đời,
chúng ta sẽ không bị phán xét về sự giàu có, danh vọng hay quyền
lực, mà như Thánh Gioan Thánh Giá đã nói: “Vào buổi xế chiều
của cuộc đời, chúng ta sẽ bị phán xét về tình yêu.”
4
.
Luôn có niềm hy vọng. Lòng thương xót của Thiên
Chúa lớn hơn mọi tội lỗi của chúng ta. Chừng nào chúng ta còn
sống, cánh cửa của sự tha thứ luôn rộng mở. Không bao giờ là quá
muộn để quay về với Ngài. Lời mời gọi yêu thương của Ngài luôn
ở đó, chờ đợi câu trả lời của chúng ta.
2
63
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cho dù bạn có tin vào Đức Giêsu hay không, hãy thử suy ngẫm về
điều này: Nếu có một Thiên Chúa là Tình Yêu, Đấng đã tạo ra bạn vì yêu
và mời gọi bạn đến một hạnh phúc vĩnh cửu, bạn sẽ trả lời lời mời gọi
đó như thế nào?
Cuộc đời của bạn chính là câu trả lời. Và câu trả lời đó có một hệ
quả vĩnh cửu. Xin hãy lựa chọn một cách khôn ngoan. Hãy chọn Tình
Yêu.
2
64
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

NIỀM HY VỌNG VÀO SỰ SỐNG LẠI VÀ TRỜI MỚI ĐẤT MỚI.
Niềm Hy Vọng Vào Sự Sống Lại và Trời Mới Đất Mới
Một Hành Trình Khám Phá Dành Cho Người Tìm Kiếm
Lời Mở Đầu – Khát Vọng Sâu Thẳm Của Con Tim
Mỗi chúng ta, dù thuộc nền văn hóa nào, tín ngưỡng nào, hay có
hoàn cảnh sống ra sao, đều mang trong mình những khát vọng sâu
thẳm và phổ quát.
Bạn đã bao giờ nhìn lên bầu trời đầy sao và cảm thấy mình thật
nhỏ bé, nhưng đồng thời lại có một cảm giác choáng ngợp về sự vĩ đại
và một trật tự nào đó vượt xa tầm hiểu biết của con người chưa?
Bạn đã bao giờ rơi nước mắt trước một bản nhạc hay, một bức
tranh đẹp, hay một hành động tử tế vô vị lợi, và tự hỏi tại sao cái đẹp
và sự thiện lương lại có sức lay động chúng ta đến thế?
Bạn đã bao giờ cảm thấy phẫn nộ trước sự bất công? Khi thấy một
người yếu bị ức hiếp, một kẻ gian ác nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật,
hay một thảm kịch xảy ra cho người vô tội, có một điều gì đó bên trong
chúng ta gào thét rằng: “Thế giới này không đúng! Mọi thứ không nên
diễn ra như vậy!”
Và có lẽ, câu hỏi lớn nhất, phổ quát nhất là về cái chết. Chúng ta
yêu thương gia đình, bạn bè. Chúng ta xây dựng các mối quan hệ, tạo
ra những kỷ niệm đẹp. Nhưng rồi ai cũng phải đối mặt với sự chia ly
vĩnh viễn. Cái chết dường như là một dấu chấm hết đầy phi lý cho một
bản giao hưởng tuyệt vời của cuộc sống. Chúng ta khao khát sự trường
tồn. Chúng ta muốn tin rằng tình yêu thương mà chúng ta vun đắp sẽ
không tan biến vào hư vô.
2
65
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Những khát vọng này – khát vọng về ý nghĩa, về cái đẹp, về công
lý, và về sự vĩnh cửu – không phải là những ý nghĩ ngẫu nhiên. Chúng
giống như những “kim chỉ nam” được cài đặt sẵn trong tâm hồn mỗi
người, luôn hướng về một điều gì đó lớn lao hơn, trọn vẹn hơn. Chúng
là tiếng vọng của một quê hương mà chúng ta chưa từng biết mặt, là nỗi
nhớ về một thế giới mà ở đó mọi giọt nước mắt đều được lau khô, mọi
bất công đều được phán xét, và tình yêu thương là vĩnh cửu.
Tài liệu này không nhằm mục đích tranh cãi triết học, mà là một
lời mời bạn cùng khám phá một niềm hy vọng. Một niềm hy vọng không
phải được xây dựng trên những suy đoán mơ hồ, mà dựa trên một sự
kiện lịch sử và một lời hứa chắc chắn. Đó là niềm hy vọng về sự sống
lại từ cõi chết và lời hứa về một “trời mới đất mới” – nơi những khát
vọng sâu thẳm nhất của con tim con người sẽ được đáp ứng trọn vẹn.
Hãy cùng nhau bắt đầu hành trình này với một tâm trí cởi mở và
một trái tim kiếm tìm.
Vấn Đề Cốt Lõi – Vì Sao Thế Giới Lại “Sai”?
Trước khi nói về một giải pháp, chúng ta cần thành thật nhìn vào
vấn đề. Nếu chúng ta có khát vọng về một thế giới tốt đẹp, công bằng
và yêu thương, thì tại sao thực tại chúng ta đang sống lại hoàn toàn trái
ngược?
Hàng ngày, các bản tin đầy rẫy những câu chuyện về chiến tranh,
tội ác, tham nhũng, đói nghèo và thiên tai. Nhưng vấn đề không chỉ
nằm ở những điều “vĩ mô” ngoài kia. Nó còn hiện hữu ngay trong cuộc
sống của mỗi chúng ta.
Chúng ta thấy sự ích kỷ trong các mối quan hệ. Chúng ta trải qua
nỗi đau của sự phản bội. Chúng ta vật lộn với sự ghen tị, lòng kiêu ngạo,
và những lời nói làm tổn thương người khác dù đôi khi chúng ta không
cố ý. Có những lúc chúng ta biết điều đúng nên làm, nhưng lại không
2
66
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

làm. Chúng ta đặt ra những mục tiêu tốt đẹp cho bản thân, rồi lại tự
mình phá vỡ chúng. Dường như có một sự “lỗi” trong hệ thống vận hành
của con người.
Kinh Thánh gọi tình trạng này là “tội lỗi”.
Có lẽ khi nghe từ “tội lỗi”, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến những
hành vi phạm pháp nghiêm trọng như giết người, cướp của. Nhưng theo
Kinh Thánh, tội lỗi có một ý nghĩa sâu xa và bao hàm hơn thế. Gốc của
từ “tội lỗi” trong Kinh Thánh (tiếng Hy Lạp là hamartia) có nghĩa là
”
trượt mục tiêu” hay “lệch khỏi đích”.
Hãy tưởng tượng một cung thủ giương cung nhắm vào hồng tâm.
Nhưng mũi tên của anh ta lại bay chệch đi, không trúng đích. Đó chính
là hình ảnh của tội lỗi. Con người được tạo ra với một mục đích cao đẹp:
để sống trong mối quan hệ yêu thương, hòa hợp với Đấng Tạo Hóa, với
nhau, và với thiên nhiên. Nhưng chúng ta đã “trượt mục tiêu”.
Sự “trượt mục tiêu” này không phải là một lỗi nhỏ. Nó là căn
nguyên của mọi sự đổ vỡ.
•
Đổ vỡ trong mối quan hệ với Đấng Tạo Hóa: Thay vì
tin cậy và sống hòa hợp với nguồn cội của mình, con người muốn
tự mình làm chủ, tự đặt ra luật lệ. Điều này tạo ra một khoảng
cách, một sự xa lạ với Thiên Chúa.
•
Đổ vỡ trong mối quan hệ với nhau: Khi không còn
chuẩn mực chung về tình yêu thương và sự thật đến từ Đấng Tạo
Hóa, con người bắt đầu lấy mình làm trung tâm. Ích kỷ, xung đột,
chiến tranh, áp bức… tất cả đều nảy sinh từ đây.
•
Đổ vỡ trong chính bản thân: Chúng ta cảm thấy trống
rỗng, lo âu, mất phương hướng. Chúng ta đấu tranh với cảm giác
tội lỗi, xấu hổ và sợ hãi.
2
67
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Đổ vỡ với thiên nhiên: Sự cân bằng của tự nhiên bị
phá vỡ bởi lòng tham và sự vô trách nhiệm của con người, dẫn đến
ô nhiễm, biến đổi khí hậu, và thiên tai.
Và hậu quả cuối cùng, bi thảm nhất của sự đổ vỡ này chính là cái
chết. Cái chết không chỉ là một quy luật sinh học tự nhiên. Theo Kinh
Thánh, nó là biểu hiện tột cùng của sự chia cắt khỏi nguồn của sự sống
là Thiên Chúa. Nó là dấu chấm hết cho mọi nỗ lực, là sự khẳng định
rằng thế giới này, trong tình trạng đổ vỡ của nó, không thể tự cứu mình.
Khi nhận ra điều này, chúng ta mới hiểu tại sao mình cần một
niềm hy vọng. Không phải một niềm hy vọng viển vông rằng con người
sẽ tự mình tốt đẹp hơn, mà là một niềm hy vọng đến từ bên ngoài, một
sự can thiệp có thể giải quyết tận gốc rễ vấn đề của sự đổ vỡ và cái chết.
Nền Tảng Của Niềm Hy Vọng – Con Người Lịch Sử Tên Giê-su
Giữa dòng lịch sử nhân loại, đã có rất nhiều triết gia, nhà thông
thái và các nhà lãnh đạo tôn giáo đưa ra những con đường để cải thiện
cuộc sống. Họ dạy về đạo đức, luân lý, thiền định, hay các quy tắc sống.
Tuy nhiên, Cơ Đốc giáo đặt nền tảng niềm tin của mình không phải trên
một bộ quy tắc hay một hệ thống triết học, mà trên một Con Người và
một sự kiện.
Con Người đó là Giê-su, người Nazareth.
Điều quan trọng đầu tiên cần khẳng định: Giê-su là một nhân vật
có thật trong lịch sử. Sự tồn tại của Ngài không chỉ được ghi lại trong
Kinh Thánh mà còn được các nhà sử học ngoài Cơ Đốc giáo thời đó xác
nhận, như Tacitus và Josephus. Ngài sống ở vùng Galilee (thuộc Israel
ngày nay) vào khoảng 2000 năm trước.
Nhưng Giê-su không phải là một người thầy bình thường. Cuộc đời
và lời dạy của Ngài đã làm thay đổi cả thế giới.
2
68
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Lời dạy của Ngài đầy quyền năng: Ngài không nói
như các học giả khác, trích dẫn người này người kia. Ngài nói với
một thẩm quyền tuyệt đối. Ngài dạy về một tình yêu thương triệt
để, yêu cả kẻ thù. Ngài nói về sự khiêm nhường, lòng thương xót
và sự tha thứ. Ngài thách thức những thói đạo đức giả của giới
lãnh đạo tôn giáo thời bấy giờ và luôn đứng về phía những người
bị xã hội ruồng bỏ: người nghèo, người bệnh, người thu thuế, phụ
nữ bị coi thường.
•
Hành động của Ngài phi thường: Các sách Phúc Âm
ghi lại rằng Ngài đã chữa lành người bệnh, khiến người mù được
thấy, người què được đi, thậm chí gọi người chết sống lại. Những
hành động này không phải để phô trương quyền phép, mà là
những dấu hiệu cho thấy một sự phục hồi đang bắt đầu. Chúng là
những hình ảnh thoáng qua về một thế giới mà ở đó bệnh tật và
đau khổ không còn tồn tại – một sự “nếm trước” của trời mới đất
mới.
•
Tuyên bố của Ngài gây chấn động: Đây là điểm khác
biệt lớn nhất của Giê-su so với tất cả những người khác. Ngài
không chỉ tự nhận mình là một nhà tiên tri hay một người thầy.
Ngài đã đưa ra những tuyên bố mà nếu không đúng sự thật thì chỉ
có thể là của một người điên hoặc một kẻ lừa đảo vĩ đại.
o
Ngài tuyên bố mình có quyền tha tội – một đặc
quyền mà theo người Do Thái, chỉ thuộc về một mình Thiên
Chúa.
o
Ngài tuyên bố: “Ta và Cha (Thiên Chúa) là một.”
Ngài tuyên bố: “Ta là con đường, chân lý và sự
o
sống. Không ai đến với Cha mà không qua Ta.”
Ngài tự gọi mình là “Bánh Hằng Sống”, “Ánh Sáng
o
của Thế Gian”, và “Sự Sống Lại và Sự Sống”.
Nói cách khác, Giê-su tuyên bố mình chính là Thiên Chúa làm
người. Ngài đến thế gian không chỉ để dạy dỗ, mà để thực hiện một sứ
2
69
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

mệnh giải cứu. Ngài đến để giải quyết vấn đề cốt lõi của sự đổ vỡ và cái
chết mà chúng ta đã nói ở trang trước.
Và cách Ngài thực hiện điều đó còn gây sốc hơn nữa: thông qua
cái chết của chính mình trên cây thập tự. Một cái chết tưởng chừng như
là sự thất bại thảm hại nhất, lại chính là tâm điểm của kế hoạch cứu
rỗi. Trên thập tự giá, Giê-su – Đấng vô tội – đã gánh lấy tất cả sự “lệch
mục tiêu”, sự đổ vỡ, sự xấu xa của nhân loại vào chính mình. Ngài chịu
đựng sự chia cắt hoàn toàn khỏi Thiên Chúa Cha để chúng ta, những
người đáng bị chia cắt, có thể được hòa giải lại với Ngài.
Cái chết của Ngài là sự trả giá cho tội lỗi của chúng ta. Nhưng câu
chuyện không dừng lại ở đó. Nếu chỉ có cái chết, đó sẽ là một bi kịch.
Điều làm thay đổi tất cả, điều biến bi kịch thành chiến thắng và tuyệt
vọng thành hy vọng, chính là sự kiện xảy ra ba ngày sau đó.
Sự Sống Lại – Sự Kiện Then Chốt Thay Đổi Lịch Sử
Nếu có một sự kiện duy nhất là trụ cột của toàn bộ niềm tin Cơ
Đốc, đó chính là sự sống lại của Chúa Giê-su. Sứ đồ Phao-lô, một trong
những người có công lớn nhất trong việc truyền bá Cơ Đốc giáo thời kỳ
đầu, đã viết một cách thẳng thắn: “Nếu Đấng Christ (tức Giê-su) đã
không sống lại, thì đức tin của anh em cũng vô ích, anh em vẫn còn ở
trong tội lỗi mình.” (1 Cô-rin-tô 15:17).
Tại sao sự sống lại lại quan trọng đến thế?
Hãy xem xét những gì đã xảy ra. Giê-su bị chính quyền La Mã hành
hình bằng cách đóng đinh trên thập tự giá – một trong những hình phạt
tàn khốc và công khai nhất thời bấy giờ. Cái chết của Ngài là một sự
thật không thể chối cãi, được nhiều người chứng kiến. Thi thể Ngài được
cẩn thận khâm liệm và đặt vào một ngôi mộ được đục trong đá, với một
tảng đá lớn niêm phong cửa mộ, và có lính canh gác.
2
70
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đối với các môn đồ của Ngài, đó là dấu chấm hết. Thầy của họ đã
chết. Mọi hy vọng về một vương quốc mới, một sự giải cứu đã tan thành
mây khói. Họ sợ hãi, thất vọng, trốn trong một căn phòng khóa kín.
Nhưng ba ngày sau, một điều không thể tưởng tượng đã xảy ra.
•
Ngôi mộ trống: Những người phụ nữ đến thăm mộ vào
sáng sớm Chủ nhật đã phát hiện tảng đá đã được lăn ra và ngôi
mộ trống không.
•
Sự hiện ra: Giê-su đã hiện ra với họ, không phải như
một bóng ma, mà bằng một thân thể xương thịt. Ngài nói chuyện
với họ, ăn cùng họ. Trong 40 ngày tiếp theo, Ngài đã hiện ra nhiều
lần cho các môn đồ của mình, có lần cho hơn 500 người cùng một
lúc.
•
Sự biến đổi của các môn đồ: Đây là một trong những
bằng chứng mạnh mẽ nhất. Những con người nhút nhát, sợ hãi,
đang trốn chạy, bỗng chốc biến thành những nhân chứng can đảm,
sẵn sàng đi khắp nơi rao giảng về sự sống lại của Giê-su, đối mặt
với sự bắt bớ, tra tấn và thậm chí là cái chết. Điều gì có thể tạo ra
một sự thay đổi 180 độ như vậy, nếu không phải là việc họ đã thực
sự gặp lại người Thầy đã sống lại từ cõi chết? Họ không chết vì
một lời nói dối do mình bịa ra. Họ sẵn sàng chết vì điều mà họ tin
chắc là sự thật.
Vậy, sự sống lại của Giê-su có ý nghĩa gì?
1
.
Nó xác thực mọi tuyên bố của Giê-su: Nếu Giê-su chỉ
chết và ở trong mồ, Ngài cũng sẽ giống như bao nhiêu nhà lãnh
đạo tôn giáo vĩ đại khác. Nhưng việc Ngài từ cõi chết sống lại là
sự chứng thực tối cao của Thiên Chúa, khẳng định rằng Giê-su
chính là Đấng mà Ngài đã tuyên bố – Con Thiên Chúa, Đấng Cứu
Thế. Lời dạy của Ngài là chân lý. Sự hy sinh của Ngài trên thập tự
giá thực sự có giá trị để tha thứ tội lỗi.
2
71
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2
.
Nó tuyên bố chiến thắng cuối cùng trên tội lỗi và cái
chết: Cái chết là kẻ thù lớn nhất của nhân loại, là hậu quả của tội
lỗi. Bằng cách sống lại, Giê-su đã bẻ gãy quyền lực của cái chết.
Ngài đã đi vào lãnh địa của tử thần và bước ra với tư cách là người
chiến thắng. Điều này có nghĩa là cái chết không còn là tiếng nói
cuối cùng nữa.
3
.
Nó khai mở một tương lai mới cho nhân loại: Sự sống
lại của Giê-su không chỉ là một sự kiện cho riêng Ngài. Kinh Thánh
gọi Ngài là “trái đầu mùa của những người đã ngủ” (1 Cô-rin-tô
1
5:20). “Trái đầu mùa” là những trái chín đầu tiên trong một vụ
thu hoạch, nó là sự bảo chứng cho cả một mùa màng bội thu sắp
tới. Sự sống lại của Giê-su là sự bảo chứng cho sự sống lại trong
tương lai của tất cả những ai tin vào Ngài.
Sự kiện này không phải là một câu chuyện cổ tích. Nó là một sự
kiện lịch sử đã làm rung chuyển thế giới, khai sinh ra một phong trào
(Hội Thánh) đã tồn tại suốt 2000 năm và lan rộng khắp toàn cầu. Nền
tảng của niềm hy vọng Cơ Đốc không phải là một ý tưởng hay, mà là
một ngôi mộ trống.
Ý Nghĩa Của Sự Sống Lại Đối Với Cá Nhân Chúng Ta
Sự sống lại của Chúa Giê-su không chỉ là một sự kiện lịch sử khô
khan để chúng ta ghi nhớ. Nó mang một ý nghĩa vô cùng sâu sắc và có
sức biến đổi cuộc sống của mỗi cá nhân ngay trong hiện tại.
Khi chúng ta đặt lòng tin vào Giê-su và những gì Ngài đã làm – sự
chết và sự sống lại của Ngài – Kinh Thánh nói rằng chúng ta được “kết
hợp” với Ngài. Điều này có nghĩa là chiến thắng của Ngài trở thành chiến
thắng của chúng ta, và tương lai của Ngài trở thành tương lai của chúng
ta.
Hãy xem xét ba ý nghĩa cụ thể:
2
72
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Sự Tha Thứ và Một Khởi Đầu Mới (Sự Sống Mới Ngay Bây
Giờ)
Chúng ta đã nói về tội lỗi như là sự “trượt mục tiêu”, sự đổ vỡ. Nó
để lại trong chúng ta cảm giác tội lỗi, xấu hổ và gánh nặng. Nhiều người
cố gắng bù đắp bằng cách làm việc thiện, tu thân tích đức, với hy vọng
rằng những việc tốt sẽ xóa đi những việc xấu. Nhưng nó giống như việc
cố gắng dùng nước sạch để pha loãng một ly nước đã bị nhiễm độc; dù
có thêm bao nhiêu nước sạch, chất độc vẫn còn đó.
Sự chết và sống lại của Giê-su mang đến một giải pháp hoàn toàn
khác: không phải là “cải tạo” con người cũ, mà là “tái sinh” một con
người mới.
•
Sự tha thứ hoàn toàn: Vì Giê-su đã gánh lấy hình phạt
cho tội lỗi của chúng ta trên thập tự giá, nên khi tin vào Ngài,
chúng ta được tha thứ một cách trọn vẹn. Gánh nặng tội lỗi được
cất đi. Chúng ta được hòa giải với Thiên Chúa.
•
Năng quyền để sống khác đi: Sự sống lại không chỉ có
ý nghĩa cho tương lai. Kinh Thánh nói rằng chính quyền năng đã
khiến Giê-su sống lại từ cõi chết cũng đang hành động trong những
người tin Ngài. Nó ban cho chúng ta sức mạnh để chống lại sự ích
kỷ, để yêu thương người khác, để tha thứ cho những ai làm tổn
thương mình, và để sống một cuộc đời có mục đích. Đây là một
quá trình, nhưng chúng ta không phải chiến đấu một mình.
2. Hy Vọng Giữa Đau Khổ (Ý Nghĩa Cho Những Thử Thách)
Cuộc sống này đầy rẫy những đau khổ: bệnh tật, mất mát người
thân, thất bại, bất công. Nếu không có một niềm hy vọng lớn hơn, những
đau khổ này có thể nghiền nát chúng ta, khiến chúng ta trở nên cay
đắng và tuyệt vọng.
2
73
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Niềm hy vọng về sự sống lại không hứa hẹn một cuộc sống không
có khó khăn. Các môn đồ của Giê-su đã phải đối mặt với rất nhiều hoạn
nạn. Nhưng nó mang lại một góc nhìn hoàn toàn mới về đau khổ.
•
Đau khổ không phải là vô nghĩa: Chúng ta biết rằng
Thiên Chúa có thể sử dụng cả những trải nghiệm tồi tệ nhất để rèn
giũa phẩm cách của chúng ta, dạy chúng ta sự kiên nhẫn, lòng
trắc ẩn và sự tin cậy.
•
Đau khổ chỉ là tạm thời: So với sự vĩnh cửu vinh
quang đang chờ đợi, những nỗi đau khổ ở đời này chỉ như “nhẹ và
tạm” (2 Cô-rin-tô 4:17). Chúng ta có thể chịu đựng được vì biết rằng
có một điều gì đó tốt đẹp hơn rất nhiều đang ở phía trước. Nước
mắt hôm nay sẽ được lau khô. Bệnh tật hôm nay sẽ được chữa
lành. Sự bất công hôm nay sẽ được phán xét.
3. Sự Sống Lại Của Chính Chúng Ta (Chiến Thắng Cái Chết)
Đây là đỉnh cao của niềm hy vọng. Vì Giê-su đã sống lại, chúng ta
cũng sẽ sống lại. Cái chết không còn là dấu chấm hết, mà chỉ là một
cánh cửa để bước vào một cuộc sống mới, trọn vẹn hơn.
Kinh Thánh mô tả rằng khi Giê-su trở lại, những người đã chết
trong niềm tin nơi Ngài sẽ được sống lại với một thân thể mới. Đó không
phải là một thân thể yếu đuối, hay bệnh tật, dễ bị tổn thương như hiện
tại. Đó sẽ là một thân thể được biến đổi, hoàn hảo, không bao giờ chết,
không bao giờ đau đớn nữa – giống như thân thể phục sinh của Chúa
Giê-su.
Niềm hy vọng này cất đi nọc độc của sự sợ hãi cái chết. Nó cho
phép chúng ta sống một cuộc đời can đảm và trọn vẹn, không bị ám ảnh
bởi sự kết thúc. Nó mang lại sự an ủi lớn lao khi chúng ta phải đối mặt
với sự ra đi của những người thân yêu đã tin vào Chúa. Đó không phải
là lời vĩnh biệt, mà chỉ là “tạm biệt, hẹn gặp lại”.
2
74
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tóm lại, sự sống lại của Giê-su không chỉ là một giáo lý. Nó là
nguồn sức mạnh cho hiện tại và là sự bảo đảm chắc chắn cho tương lai
của chúng ta.
Viễn Cảnh Tương Lai – Lời Hứa Về “Trời Mới Đất Mới”
Khi nói về “thiên đàng” hay “cuộc sống vĩnh cửu”, nhiều người
thường hình dung ra một cảnh tượng khá mơ hồ: những linh hồn bay lơ
lửng trên mây, chơi đàn hạc, trong một không gian phi vật chất. Hình
ảnh này có vẻ nhàm chán và không mấy hấp dẫn.
Tuy nhiên, đây không phải là bức tranh mà Kinh Thánh mô tả về
tương lai của chúng ta. Viễn cảnh cuối cùng của Kinh Thánh không phải
là chúng ta rời bỏ trái đất để đi đến một nơi xa xôi nào đó gọi là thiên
đàng. Mà là thiên đàng sẽ đến với trái đất.
Kinh Thánh kết thúc với một lời hứa đầy hy vọng về một “trời mới
và đất mới”.
Sách Khải Huyền, cuốn sách cuối cùng của Kinh Thánh, mô tả viễn
cảnh này một cách sống động: “Bấy giờ, tôi thấy trời mới và đất mới, vì
trời thứ nhất và đất thứ nhất đã qua đi… Tôi cũng thấy thành thánh, là
Giê-ru-sa-lem Mới, từ trời, từ nơi Đức Chúa Trời mà xuống… Và tôi nghe
một tiếng lớn từ ngai phán rằng: ‘Này, đền tạm của Đức Chúa Trời ở
giữa loài người! Ngài sẽ ở với họ, và họ sẽ làm dân Ngài; chính Đức Chúa
Trời sẽ ở với họ’.” (Khải Huyền 21:1-3).
Hãy phân tích một vài điểm quan trọng ở đây:
•
“Trời Mới và Đất Mới”: Cụm từ này không có nghĩa là
Thiên Chúa sẽ hủy diệt hoàn toàn vũ trụ hiện tại và tạo ra một cái
khác từ con số không. Đúng hơn, nó mang ý nghĩa về sự đổi mới
và tái tạo. Giống như một ngôi nhà cổ được trùng tu lại, loại bỏ
tất cả những gì mục nát, hư hỏng và phục hồi nó trở lại vẻ đẹp huy
2
75
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hoàng, thậm chí còn hơn cả ban đầu. Thế giới vật chất này không
phải là một sai lầm cần phải vứt bỏ. Nó là một tạo vật tốt đẹp của
Thiên Chúa đã bị tội lỗi làm cho hư hoại. Kế hoạch của Ngài là cứu
chuộc và phục hồi chính tạo vật này.
•
Sự kết hợp giữa Trời và Đất: Điểm nhấn của viễn cảnh
này là sự hợp nhất. Không còn sự ngăn cách giữa không gian của
Thiên Chúa (Trời) và không gian của con người (Đất). Thiên Chúa
sẽ đến và sống giữa dân sự của Ngài một cách trực tiếp, hữu hình.
Mối quan hệ hòa hợp trọn vẹn giữa Đấng Tạo Hóa và con người,
vốn đã bị phá vỡ từ lúc ban đầu, sẽ được phục hồi hoàn toàn.
•
Một thế giới vật chất được hoàn hảo hóa: Tương lai
của chúng ta không phải là một sự tồn tại phi vật chất. Chúng ta
sẽ sống trên một trái đất được tái tạo. Sẽ có sông, có cây, có ánh
sáng. Chúng ta sẽ có những thân thể vật lý đã được phục sinh, có
thể ăn uống, làm việc, khám phá và tận hưởng thế giới mới này.
Tại sao điều này lại quan trọng?
Nó cho thấy rằng Thiên Chúa coi trọng thế giới vật chất. Cơ thể của
chúng ta không phải là một cái “nhà tù” cho linh hồn. Công việc chúng
ta làm, nghệ thuật chúng ta tạo ra, những mối quan hệ chúng ta xây
dựng – tất cả những điều tốt đẹp trong thế giới này đều có giá trị. Chúng
là những phản chiếu mờ nhạt của một thực tại vĩ đại hơn.
Trong trời mới đất mới, tất cả những gì tốt đẹp của thế giới hiện
tại sẽ được giữ lại, thanh lọc và nâng lên một tầm cao mới. Còn tất cả
những gì là hậu quả của sự đổ vỡ – đau khổ, bệnh tật, bất công, sự tàn
úa và cái chết – sẽ bị loại bỏ vĩnh viễn.
Đây là đỉnh cao của câu chuyện mà Kinh Thánh kể: không phải là
sự thoát ly khỏi thế giới, mà là sự cứu chuộc toàn bộ thế giới. Đó là niềm
hy vọng về một sự phục hồi toàn diện, nơi mọi thứ “sai” sẽ được làm cho
”
đúng” trở lại, và ý định tốt đẹp ban đầu của Đấng Tạo Hóa sẽ được thực
hiện một cách trọn vẹn.
2
76
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Trang 7: Cuộc Sống Trong Trời Mới Đất Mới Sẽ Như Thế Nào?
Mô tả về một thực tại vượt xa mọi trải nghiệm của chúng ta là một
điều không dễ dàng. Kinh Thánh dùng những ngôn từ và hình ảnh mang
tính biểu tượng để giúp chúng ta hình dung phần nào về cuộc sống vĩnh
cửu trong trời mới đất mới. Đó sẽ là một cuộc sống trọn vẹn về mọi
phương diện.
1. Không còn Nước Mắt, Đau Buồn và Cái Chết
Đây là lời hứa an ủi và mạnh mẽ nhất. Sách Khải Huyền tiếp tục
mô tả: “[Thiên Chúa] sẽ lau hết nước mắt khỏi mắt họ; sẽ không còn sự
chết, cũng không còn tang chế, khóc than, hay đau đớn nữa; vì những
sự thứ nhất đã qua rồi.” (Khải Huyền 21:4).
Hãy thử tưởng tượng một thế giới:
•
Không có bệnh viện, vì không ai bị bệnh.
Không có nghĩa trang, vì không ai chết.
•
•
Không có tin tức về chiến tranh hay tội ác.
•
Không có sự lo âu về tương lai, không có trầm cảm hay
nỗi cô đơn.
•
Không có sự chia ly vì bất đồng, phản bội hay hiểu lầm.
Tất cả những nguồn gốc gây ra đau khổ cho con người, vốn là hậu
quả của sự đổ vỡ, sẽ bị loại bỏ hoàn toàn và vĩnh viễn. Chúng ta sẽ sống
trong một trạng thái bình an và vui mừng trọn vẹn.
2. Mối Quan Hệ Hoàn Hảo
Sự đổ vỡ đã gây ra sự xa cách giữa chúng ta với Thiên Chúa và với
nhau. Trong trời mới đất mới, sự hòa giải sẽ được thể hiện một cách trọn
vẹn.
2
77
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Với Thiên Chúa: Chúng ta sẽ được “thấy mặt Ngài”
(Khải Huyền 22:4). Điều này có nghĩa là một mối quan hệ trực tiếp,
thân mật, không còn bị che khuất bởi tội lỗi hay sự hữu hạn của
con người. Chúng ta sẽ hiểu biết và yêu mến Ngài một cách hoàn
hảo, và nhận biết được tình yêu hoàn hảo của Ngài dành cho
chúng ta.
•
Với nhau: Mọi sự ích kỷ, ghen tị, kiêu ngạo sẽ không
còn. Chúng ta sẽ có thể yêu thương nhau một cách trong sáng và
trọn vẹn. Sẽ không còn những chiếc “mặt nạ” mà chúng ta thường
đeo trong cuộc sống này. Các mối quan hệ gia đình, bạn bè sẽ được
thanh lọc và trở nên sâu sắc hơn bao giờ hết. Chúng ta sẽ là một
cộng đồng nhân loại hiệp nhất trong tình yêu thương.
3. Công Việc Có Ý Nghĩa và Sự Sáng Tạo Vô Hạn
Thiên đàng không phải là một kỳ nghỉ hưu vĩnh cửu và nhàm chán.
Ngay từ ban đầu, Thiên Chúa đã giao cho con người nhiệm vụ “trồng và
giữ” khu vườn, tức là quản lý, chăm sóc và phát triển thế giới này. Công
việc không phải là một hình phạt, mà là một phần trong thiết kế tốt đẹp
của Thiên Chúa. Chỉ sau khi có sự đổ vỡ, công việc mới trở nên vất vả
và mệt nhọc.
Trong trời mới đất mới, chúng ta sẽ tiếp tục làm việc, nhưng đó sẽ
là công việc đầy niềm vui, sáng tạo và thỏa nguyện.
•
Quản trị thế giới mới: Kinh Thánh nói rằng chúng ta
sẽ “cai trị” cùng với Đấng Christ. Điều này không có nghĩa là áp
bức, mà là phục vụ, quản lý và làm cho thế giới mới ngày càng
phát triển rực rỡ.
•
Khám phá và sáng tạo: Hãy tưởng tượng việc khám
phá một vũ trụ được tái tạo mà không có giới hạn về thời gian hay
sức lực. Hãy tưởng tượng việc phát triển các tiềm năng về nghệ
thuật, âm nhạc, khoa học… đến vô tận, tất cả đều để tôn vinh Đấng
2
78
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tạo Hóa và làm phong phú cho cộng đồng. Sẽ không có sự cạnh
tranh hay đố kỵ, chỉ có sự hợp tác và cùng nhau chiêm ngưỡng vẻ
đẹp của sự sáng tạo.
4. Công Lý Tuyệt Đối
Một trong những nỗi đau lớn nhất của thế giới này là sự bất công.
Người tốt chịu khổ, kẻ ác nhởn nhơ. Nhiều tội ác không bao giờ bị trừng
phạt.
Trong trời mới đất mới, mọi sự sẽ được xét xử công minh. Mọi điều
sai trái sẽ được phơi bày và phán xét. Mọi nạn nhân của sự áp bức sẽ
được bênh vực. Lời hứa về sự phán xét cuối cùng của Thiên Chúa không
phải là một lời đe dọa, mà là một niềm an ủi lớn lao cho những ai khao
khát công lý. Sự thật và công lý sẽ ngự trị tuyệt đối.
Cuộc sống trong trời mới đất mới không phải là sự xóa bỏ con người
của chúng ta, mà là sự hoàn thiện con người chúng ta. Đó là trạng thái
mà chúng ta được tạo ra để hướng tới: sống trong sự hòa hợp hoàn hảo
với Thiên Chúa, với nhau, và với một thế giới vật chất được cứu chuộc.
Niềm Hy Vọng Này Thay Đổi Cuộc Sống Hiện Tại Như Thế Nào?
Nếu niềm hy vọng về sự sống lại và trời mới đất mới chỉ là một ý
tưởng đẹp đẽ cho tương lai xa xôi, nó sẽ không có nhiều giá trị cho cuộc
sống đầy rẫy thử thách của chúng ta ngày hôm nay. Nhưng sự thật là,
niềm hy vọng này có sức mạnh biến đổi sâu sắc cách chúng ta sống ngay
trong hiện tại.
Nó không phải là một liều thuốc phiện để chúng ta thoát ly thực
tại, mà là một nguồn năng lượng và một la bàn định hướng cho hành
trình của chúng ta trên đất.
1. Mang Lại Ý Nghĩa Cho Đau Khổ
2
79
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Như đã đề cập, niềm tin này không làm chúng ta miễn nhiễm với
đau khổ. Nhưng nó cho chúng ta một chiếc “neo” vững chắc giữa giông
bão. Khi đối mặt với bệnh tật, mất mát hay thất bại, chúng ta không bị
nhấn chìm trong tuyệt vọng. Chúng ta biết rằng câu chuyện của mình
không kết thúc ở đây. Đau khổ hiện tại, dù đau đớn đến đâu, cũng chỉ
là một chương ngắn trong một câu chuyện vĩ đại có một kết thúc huy
hoàng. Điều này cho chúng ta sức mạnh để chịu đựng với sự kiên nhẫn
và hy vọng.
2. Thúc Đẩy Chúng Ta Hành Động Vì Công Lý và Lòng Thương
Xót
Một số người có thể nghĩ rằng nếu tin vào một thế giới tốt đẹp
trong tương lai, chúng ta sẽ trở nên thờ ơ với các vấn đề của thế giới
hiện tại. Nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại.
Chính vì chúng ta biết thế giới tương lai sẽ như thế nào – một thế
giới không có đói nghèo, bất công, áp bức – chúng ta được thúc đẩy để
hành động ngay bâyadr. Mỗi khi chúng ta cho người đói ăn, thăm người
bệnh, đấu tranh cho người bị áp bức, an ủi người đau buồn, chúng ta
đang mang một “mảnh nhỏ” của trời mới đất mới vào trong thế giới hiện
tại. Chúng ta đang hành động như những “đại sứ” của Vương quốc tương
lai.
Niềm hy vọng Cơ Đốc không dẫn đến sự thụ động, mà là sự dấn
thân. Chúng ta làm việc để cải thiện thế giới này không phải vì ảo tưởng
rằng chúng ta có thể tự mình xây dựng thiên đàng trên đất, mà vì chúng
ta đang vâng theo mệnh lệnh của Vua mình và báo trước về Vương quốc
của Ngài sắp đến.
3. Giải Phóng Chúng Ta Khỏi Sự Tham Lam và Chủ Nghĩa Vật
Chất
2
80
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Xã hội hiện đại thường đo lường giá trị của một người qua tài sản,
địa vị và thành tựu. Điều này tạo ra một cuộc chạy đua không ngừng
nghỉ để tích lũy của cải và danh vọng, dẫn đến sự lo âu và không bao
giờ thỏa mãn.
Niềm hy vọng về trời mới đất mới giải phóng chúng ta khỏi áp lực
này. Chúng ta biết rằng giá trị thực sự của mình không nằm ở những gì
chúng ta sở hữu, mà ở việc chúng ta là ai trong Đấng Christ. Kho báu
thật sự của chúng ta không phải ở trên đất, nơi mối mọt có thể làm hư
hại, mà là ở trên trời. Sự nhận biết này cho phép chúng ta sống một cách
rộng rãi và hào phóng hơn. Chúng ta có thể chia sẻ thời gian, tiền bạc
và tài năng của mình một cách tự do hơn, vì sự an toàn của chúng ta
không phụ thuộc vào những thứ vật chất tạm bợ.
4. Cất Đi Nỗi Sợ Hãi Lớn Nhất: Sợ Chết
Đây có lẽ là sự thay đổi triệt để nhất. Đối với hầu hết mọi người,
cái chết là một điều đáng sợ, một sự kiện cần phải tránh né bằng mọi
giá. Nhưng đối với người có niềm hy vọng vào sự sống lại, cái chết đã
mất đi “nọc độc” của nó.
Chúng ta vẫn có thể buồn khi mất đi người thân, và chúng ta không
tìm kiếm cái chết. Nhưng chúng ta không còn sợ hãi nó nữa. Chúng ta
biết rằng đối với người tin Chúa, chết không phải là kết thúc, mà là sự
khởi đầu của một cuộc sống đích thực. Đó là lúc chúng ta được về nhà,
được gặp lại Chúa Giê-su và những người thân yêu đã đi trước.
Sự tự do khỏi nỗi sợ chết này cho phép chúng ta sống một cách
can đảm và yêu thương một cách trọn vẹn hơn, vì điều tồi tệ nhất có thể
xảy ra với chúng ta (cái chết) thực ra lại là điều tốt nhất sẽ xảy ra với
chúng ta.
2
81
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Niềm hy vọng này không phải là một chiếc phao cứu sinh chỉ dùng
đến khi sắp chết. Nó là động cơ, là bánh lái, là bản đồ cho toàn bộ hành
trình sống của chúng ta ngay từ bây giờ.
Giải Đáp Một Vài Thắc Mắc Thường Gặp
Khi tiếp cận với một niềm tin lớn lao như vậy, việc có những câu
hỏi và sự hoài nghi là điều hoàn toàn tự nhiên. Dưới đây là một vài thắc
mắc phổ biến và những gợi ý để suy ngẫm.
1. “Làm sao biết được câu chuyện về sự sống lại là thật, chứ
không phải là một huyền thoại do các môn đồ bịa ra?”
Đây là một câu hỏi rất chính đáng. Có một vài lý do để xem xét
tính xác thực của sự kiện này:
•
Sự biến đổi của các môn đồ: Như đã nói, không ai sẵn
sàng chết vì một lời nói dối mà mình biết rõ là dối trá. Sự can đảm
đến chết của họ là một bằng chứng tâm lý mạnh mẽ.
•
Nhân chứng là phụ nữ: Trong văn hóa Do Thái thế kỷ
thứ nhất, lời chứng của phụ nữ không có giá trị pháp lý. Nếu các
môn đồ muốn bịa ra một câu chuyện thuyết phục, họ sẽ không bao
giờ chọn phụ nữ làm những nhân chứng đầu tiên cho ngôi mộ
trống. Việc các sách Phúc Âm đều ghi lại chi tiết này cho thấy tính
chân thực của bản tường thuật.
•
Sự tồn tại của ngôi mộ trống: Chính quyền La Mã và
giới lãnh đạo Do Thái có đủ mọi lý do để dập tắt tin đồn về sự sống
lại. Cách đơn giản nhất để làm điều đó là đưa ra thi thể của Giê-
su. Nhưng họ không bao giờ làm được điều đó. Ngôi mộ đã thực
sự trống.
•
Sự ra đời và phát triển của Hội Thánh: Một phong
trào toàn cầu đã được xây dựng trên nền tảng lời rao giảng về sự
sống lại của một người thợ mộc ở một tỉnh lẻ của đế quốc La Mã.
2
82
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự phát triển phi thường của nó, bất chấp sự bắt bớ tàn khốc, thật
khó giải thích nếu không có một sự thật quyền năng làm nền tảng.
2. “Tất cả các tôn giáo đều dạy người ta làm điều tốt. Tại sao Cơ Đốc
giáo lại khẳng định Giê-su là con đường duy nhất?”
Đúng là nhiều tôn giáo và triết lý sống có những tiêu chuẩn đạo
đức cao đẹp và đáng trân trọng. Tuy nhiên, Cơ Đốc giáo khác biệt ở điểm
cốt lõi.
Hầu hết các tôn giáo khác đều có thể được tóm gọn trong mô hình:
”
Hãy làm X, Y, Z, và bạn sẽ đạt được sự cứu rỗi/niết bàn/khai sáng.” Đó
là một con đường tự lực, dựa trên nỗ lực của con người.
Cơ Đốc giáo lại hoàn toàn ngược lại. Nó nói rằng: “Bạn không thể
tự cứu mình. Sự đổ vỡ của bạn quá nghiêm trọng. Nhưng có một tin
mừng: Thiên Chúa đã làm tất cả những gì cần thiết cho bạn thông qua
Giê-su Christ. Hãy tin và tiếp nhận món quà đó.”
Cơ Đốc giáo không phải là một hệ thống “lời khuyên” (advice), mà
là một “tin tức” (news). Tin tức về một điều đã xảy ra trong lịch sử. Vì
vậy, câu hỏi không phải là “con đường nào tốt hơn?”, mà là “tin tức về
sự sống lại của Giê-su có thật hay không?”. Nếu sự sống lại là sự thật,
thì tuyên bố của Giê-su rằng Ngài là “con đường, chân lý và sự sống”
cũng là sự thật. Ngài không phải là một trong nhiều con đường, mà là
cây cầu duy nhất bắc qua vực thẳm ngăn cách giữa con người tội lỗi và
Thiên Chúa thánh khiết.
3. “Nếu Thiên Chúa tốt lành, tại sao Ngài lại để cho những điều tồi
tệ xảy ra?”
Đây là một trong những câu hỏi khó khăn và đau đớn nhất. Không
có câu trả lời nào dễ dàng có thể xoa dịu hoàn toàn nỗi đau của những
2
83
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

người đang chịu khổ. Tuy nhiên, niềm tin Cơ Đốc cung cấp một vài góc
nhìn quan trọng:
•
Thế giới này đang trong tình trạng đổ vỡ: Thiên Chúa
đã ban cho con người sự tự do lựa chọn, và con người đã chọn con
đường riêng của mình, dẫn đến sự đổ vỡ. Phần lớn đau khổ trên
thế giới là kết quả trực tiếp hoặc gián tiếp của sự lựa chọn sai lầm
này của con người (chiến tranh, áp bức, nghèo đói…).
•
Thiên Chúa không đứng ngoài cuộc: Câu trả lời sâu
sắc nhất của Cơ Đốc giáo cho vấn đề đau khổ không phải là một
lời giải thích triết học, mà là một Con Người: Giê-su trên thập tự
giá. Thiên Chúa không chỉ ngồi trên trời nhìn xuống nỗi đau của
chúng ta. Ngài đã đích thân bước vào đó, gánh lấy nó, và chịu
đựng nỗi đau tột cùng để cứu chuộc chúng ta. Ngài hiểu nỗi đau
của chúng ta từ bên trong.
•
Lời hứa về sự phục hồi cuối cùng: Như chúng ta đã
thấy, niềm hy vọng về trời mới đất mới là lời hứa chắc chắn rằng
một ngày nào đó, mọi đau khổ và bất công sẽ chấm dứt. Thiên
Chúa sẽ lau sạch mọi giọt nước mắt. Sự im lặng của Ngài hiện tại
không phải là sự dửng dưng, mà là sự kiên nhẫn để có thêm nhiều
người được cứu, trước khi Ngài hành động để thiết lập lại mọi sự.
Lời Kết – Một Lời Mời Dành Cho Bạn
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình dài: từ những khát
vọng sâu thẳm trong lòng người, đến việc đối diện với thực tại của một
thế giới đổ vỡ và cái chết; từ việc nhìn vào con người lịch sử Giê-su và
sự kiện gây chấn động về sự sống lại của Ngài, đến viễn cảnh huy hoàng
về một trời mới đất mới nơi mọi giọt nước mắt sẽ được lau khô.
Tất cả những điều này tạo nên một câu chuyện vĩ đại. Một câu
chuyện về tình yêu thương, sự hy sinh và niềm hy vọng.
2
84
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Có thể, sau khi đọc xong, bạn vẫn còn nhiều câu hỏi. Điều đó hoàn
toàn bình thường. Niềm tin không phải là một bước nhảy vọt mù quáng
trong bóng tối, mà là một bước đi vững chắc vào trong ánh sáng dựa
trên những bằng chứng đáng tin cậy.
Niềm hy vọng mà Cơ Đốc giáo mang lại không phải là một suy nghĩ
tích cực mơ hồ. Nó không phải là niềm hy vọng rằng “mọi chuyện rồi sẽ
ổn thôi”. Đó là một niềm hy vọng chắc chắn, được neo vào một sự kiện
có thật trong lịch sử: ngôi mộ trống của Chúa Giê-su.
•
Vì Giê-su đã sống lại, chúng ta có thể được tha thứ tội
lỗi và bắt đầu một cuộc sống mới ngay hôm nay.
Vì Giê-su đã sống lại, chúng ta có thể tìm thấy ý nghĩa
và sức mạnh để đối mặt với những đau khổ trong cuộc sống.
Vì Giê-su đã sống lại, chúng ta không còn phải sợ hãi
cái chết, vì nó chỉ là cánh cửa dẫn đến một sự sống vĩnh cửu.
Vì Giê-su đã sống lại, chúng ta có một lời hứa chắc
•
•
•
chắn về một tương lai được phục hồi, một trời mới đất mới nơi công
lý và tình yêu thương sẽ ngự trị mãi mãi.
Câu chuyện này không chỉ là một câu chuyện để biết. Nó là một lời
mời.
Thiên Chúa không ép buộc ai tin vào Ngài. Ngài đứng trước cánh
cửa lòng của mỗi người và gõ cửa. Ngài mời bạn bước vào một mối quan
hệ cá nhân với Ngài, để trải nghiệm sự tha thứ, sự biến đổi và niềm hy
vọng mà chỉ một mình Ngài có thể ban cho.
Nếu những điều bạn đọc được ở đây khơi dậy trong bạn một sự
khao khát tìm hiểu thêm, tôi xin gợi ý một vài bước tiếp theo:
1
.
Tự mình đọc: Hãy thử tìm đọc một trong bốn sách Phúc
Âm trong Kinh Thánh (Ma-thi-ơ, Mác, Lu-ca, hoặc Giăng). Sách
Mác là sách ngắn và đi thẳng vào vấn đề nhất. Sách Giăng lại tập
2
85
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

trung nhiều vào bản chất thần tính của Chúa Giê-su. Hãy đọc với
một tâm trí cởi mở và cầu nguyện một cách đơn sơ: “Chúa ơi, nếu
Ngài là thật, xin hãy tỏ cho con biết.”
2
.
Trò chuyện: Tìm một người bạn Cơ Đốc mà bạn tin
tưởng và chia sẻ những suy nghĩ, thắc mắc của bạn. Việc đối thoại
sẽ giúp bạn làm sáng tỏ nhiều điều.
3
.
Tìm một cộng đồng: Tìm đến một nhà thờ địa phương
có nền tảng Kinh Thánh vững chắc. Lắng nghe các bài giảng và
quan sát đời sống của những người ở đó. Cộng đồng đức tin là nơi
tốt nhất để học hỏi và tăng trưởng.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian cho hành trình khám phá này. Hy
vọng rằng, đây không phải là điểm kết thúc, mà là sự khởi đầu của một
cuộc phiêu lưu đức tin đầy ý nghĩa cho riêng bạn. Cánh cửa luôn rộng
mở.
2
86
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

PHẦN II: CỬ HÀNH MẦU NHIỆM TÌNH YÊU – SỐNG TRONG ÂN SỦNG
Mục tiêu của phần này là giúp học viên hiểu rằng đức tin không
chỉ là lý thuyết, mà còn được cử hành và cảm nghiệm một cách cụ thể
qua các Bí tích, đặc biệt là Bí tích Thánh Thể.
Chương 6: Phụng Vụ – Lễ Hội Của Giao Ước Tình Yêu
PHỤNG VỤ LÀ GÌ?
HÀNH TRÌNH KHÁM PHÁ CUỘC GẶP GỠ GIỮA TRỜI VÀ ĐẤT
Lời Mở Đầu – Khát Vọng Vượt Lên Trên Của Con Người
Con người là một hữu thể lạ lùng. Chúng ta sống trong thế giới vật
chất, bận rộn với cơm áo gạo tiền, với những mối quan hệ và những mục
tiêu hữu hình. Nhưng sâu thẳm trong mỗi chúng ta, dù ở bất kỳ nền văn
hóa hay thời đại nào, luôn tồn tại một nỗi khắc khoải, một khát vọng
vươn lên trên những gì mắt thấy tai nghe.
Hãy nghĩ về những khoảnh khắc bạn lặng người trước vẻ đẹp hùng
vĩ của một dãy núi, sự bao la của đại dương, hay sự tĩnh lặng của một
đêm đầy sao. Trong những giây phút đó, có phải bạn cảm thấy mình
nhỏ bé nhưng đồng thời lại được kết nối với một điều gì đó lớn lao hơn,
vĩ đại hơn chính mình?
Hãy nghĩ về những nghi lễ trong cuộc sống của chúng ta. Tại sao
chúng ta cần một bữa tiệc sinh nhật với nến và bánh kem? Tại sao một
lễ cưới lại cần những lời thề nguyện trang trọng trước sự chứng kiến của
người thân? Tại sao các quốc gia lại có những ngày lễ kỷ niệm với cờ
hoa và diễu hành?
Những nghi lễ này không chỉ là hình thức. Chúng là cách con người
chúng ta dùng hành động, biểu tượng và lời nói để diễn tả những ý
nghĩa sâu sắc mà ngôn ngữ thường ngày không thể chuyên chở hết.
2
87
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúng đánh dấu những cột mốc quan trọng, củng cố các mối quan hệ,
và kết nối chúng ta với một câu chuyện lớn hơn—câu chuyện của gia
đình, của cộng đồng, của dân tộc.
Tất cả những trải nghiệm đó—từ nỗi kinh ngạc trước thiên nhiên
đến nhu cầu về nghi lễ—đều chỉ về một sự thật căn bản: con người
không chỉ sống bằng cơm bánh. Chúng ta còn có một đời sống tinh thần,
một khao khát tìm kiếm ý nghĩa, một nhu cầu kết nối với cái Siêu Việt,
cái Tuyệt Đối.
Trong bối cảnh đó, chúng ta có thể bắt đầu tìm hiểu về Phụng vụ.
Nếu những nghi lễ đời thường là cách chúng ta kết nối với nhau
và với những ý nghĩa lớn lao của cuộc đời, thì Phụng vụ, theo niềm tin
Kitô giáo, chính là “nghi lễ” cao cả nhất. Đó không chỉ là hành động của
con người hướng lên trên, mà còn là một cuộc gặp gỡ hai chiều.
Như định nghĩa bạn đã nêu: Phụng vụ là hành động chính thức
của Giáo Hội để thờ phượng Thiên Chúa, nơi Thiên Chúa gặp gỡ và
ban ơn cho dân Ngài.
Đây không phải là một định nghĩa khô khan. Nó chứa đựng một
lời hứa vô cùng đẹp đẽ: có một Đấng Tạo Hóa yêu thương, và Ngài không
ở xa xôi. Ngài chủ động đến gặp gỡ con người, và Phụng vụ chính là
không gian và thời gian được sắp đặt cho cuộc gặp gỡ kỳ diệu đó.
Trong 9 trang tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhau “giải nén” định
nghĩa này. Chúng ta sẽ khám phá xem:
•
Tại sao lại cần “thờ phượng”? Thờ phượng có nghĩa là
gì?
•
“Giáo Hội” là ai? Tại sao lại cần hành động “chính
thức”?
2
88
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
•
“Thiên Chúa gặp gỡ” con người như thế nào trong Phụng
“Ơn” mà Thiên Chúa ban là gì và nó có ý nghĩa gì cho
vụ?
cuộc sống của chúng ta?
Đây sẽ là một hành trình đi từ những trải nghiệm chung của con
người đến trái tim của niềm tin Kitô giáo. Dù bạn có tin hay không, việc
tìm hiểu Phụng vụ cũng là một cách để hiểu sâu hơn về một trong những
truyền thống tâm linh lâu đời và có ảnh hưởng nhất trên thế giới, và có
lẽ, hiểu thêm về chính khát vọng sâu thẳm trong lòng mình.
Tại Sao Lại “Thờ Phượng”? – Một Cái Nhìn Về Mối Quan Hệ
Từ “thờ phượng” (worship) có thể nghe có vẻ xa lạ, thậm chí cổ xưa
đối với nhiều người trong thế giới hiện đại. Nó có thể gợi lên hình ảnh
của sự phục tùng mù quáng hay những nghi lễ phức tạp khó hiểu. Tuy
nhiên, để hiểu được Phụng vụ, chúng ta cần tìm lại ý nghĩa nguyên thủy
và đẹp đẽ của hành động này.
Thờ phượng bắt nguồn từ sự nhìn nhận giá trị.
Hãy quên đi bối cảnh tôn giáo trong một phút. Trong cuộc sống
hàng ngày, chúng ta vẫn “thờ phượng” theo một cách nào đó. Khi bạn
ngưỡng mộ tài năng của một nghệ sĩ, trí tuệ của một nhà khoa học, hay
lòng dũng cảm của một người lính, bạn đang công nhận “giá trị” (worth)
của họ. Từ “worship” trong tiếng Anh bắt nguồn từ “worth-ship,” có
nghĩa là “sự công nhận giá trị.”
Khi một cổ động viên bóng đá hò reo cuồng nhiệt khi đội nhà ghi
bàn, đó là một hình thức bày tỏ sự ngưỡng mộ và vui mừng trước kỹ
năng của các cầu thủ. Khi chúng ta đứng nghiêm trang trong lễ chào cờ,
chúng ta đang bày tỏ sự kính trọng đối với đất nước. Khi một người con
2
89
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hiếu thảo chăm sóc cha mẹ già, đó là một hành động bày tỏ lòng biết ơn
và kính yêu.
Tất cả những hành động đó đều là sự đáp trả. Chúng ta đáp trả lại
một điều gì đó tốt đẹp, cao cả, hoặc đáng trân trọng mà chúng ta đã
nhận ra.
Thờ phượng Thiên Chúa: Sự đáp trả cuối cùng.
Theo niềm tin Kitô giáo, Thiên Chúa không phải là một ý niệm trừu
tượng hay một nguồn năng lượng vũ trụ vô tri. Ngài là một Ngôi Vị, là
nguồn gốc của mọi sự tốt lành, chân thật và tốt đẹp. Ngài là Đấng Tạo
Hóa đã tạo nên vũ trụ, sự sống, và chính bản thân bạn với một tình yêu
thương vô hạn.
Hãy tưởng tượng bạn nhận được một món quà vô cùng quý giá từ
một người mà bạn không hề quen biết. Phản ứng đầu tiên của bạn sẽ là
gì? Có lẽ là sự ngạc nhiên, rồi đến lòng biết ơn, và sau đó là mong muốn
được tìm hiểu, được gặp gỡ người đã tặng món quà đó.
Kitô giáo nhìn nhận rằng chính sự sống này, vẻ đẹp của thế giới
này, khả năng yêu thương, suy nghĩ, và cảm nhận của chúng ta—tất cả
đều là những món quà từ Thiên Chúa. Do đó, hành động thờ phượng
chính là sự đáp trả của con người trước sự thật này.
1
.
Đó là sự KINH NGẠC (Awe): Giống như khi ta đứng
trước thiên nhiên hùng vĩ, thờ phượng là hành động nhìn nhận sự
vĩ đại, quyền năng và khôn ngoan vô biên của Đấng Tạo Hóa. Đó
là lời thốt lên: “Ngài thật lớn lao, còn con thật nhỏ bé.”
2
.
Đó là sự BIẾT ƠN (Gratitude): Là lời cảm ơn chân
thành vì muôn vàn ơn huệ—từ hơi thở ta đang hít thở, đến những
người thân yêu trong đời, và cao hơn cả là món quà của chính tình
yêu Thiên Chúa.
2
90
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

3
.
Đó là sự YÊU MẾN (Love): Vì Thiên Chúa được tin là
chính Tình Yêu, nên sự đáp trả phù hợp nhất với Tình Yêu là một
tình yêu đáp lại. Thờ phượng là cách con người bày tỏ tình yêu của
mình đối với Đấng đã yêu thương mình trước.
4
.
Đó là sự KHIÊM NHƯỜNG (Humility): Là việc nhận ra
vị trí của mình trong vũ trụ. Không phải là trung tâm của mọi sự,
mà là một thụ tạo, một người con, đứng trước Đấng Tạo Hóa và là
Cha của mình.
Như vậy, thờ phượng không phải là một nghĩa vụ nặng nề hay một
hành động hạ thấp giá trị con người. Ngược lại, đó là hành động nâng
con người lên cao nhất, vì khi kết nối với Nguồn Cội của mình, con người
mới tìm thấy ý nghĩa và phẩm giá đích thực.
Phụng vụ chính là không gian nơi sự đáp trả này được thể hiện
một cách có cấu trúc, có cộng đồng và một cách trọn vẹn nhất. Đó không
phải là cảm xúc bộc phát của riêng một cá nhân, mà là tiếng nói chung
của cả một cộng đồng—Giáo Hội—cùng nhau hướng về Thiên Chúa để
bày tỏ sự kinh ngạc, biết ơn và yêu mến.
”
Hành Động Chính Thức Của Giáo Hội” – Tại Sao Cần Cộng Đồng
và Nghi Thức?
Câu hỏi tự nhiên tiếp theo có thể là: “Nếu thờ phượng là mối quan
hệ cá nhân của tôi với Thiên Chúa, tại sao tôi lại cần đến ‘Giáo Hội’ và
những ‘hành động chính thức’? Tôi không thể tự mình cầu nguyện ở
nhà, hay đi dạo trong rừng và cảm nhận sự hiện diện của Ngài sao?”
Câu trả lời của Kitô giáo là: Vâng, bạn hoàn toàn có thể và nên làm
như vậy! Cầu nguyện cá nhân và cảm nhận Thiên Chúa trong thiên
nhiên là những điều vô cùng quý giá. Tuy nhiên, Phụng vụ mang một
chiều kích khác, một chiều kích công cộng và mang tính giao ước.
2
91
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Giáo Hội là ai?
Trước hết, cần làm rõ “Giáo Hội” (the Church) không chỉ là một tòa
nhà bằng gạch vữa. Giáo Hội, theo nghĩa gốc, là “Dân của Thiên Chúa”
(People of God). Đó là một cộng đồng những người tin vào Chúa Giêsu
Kitô, được quy tụ lại từ khắp nơi trên thế giới. Kitô giáo không phải là
một triết lý sống cá nhân, mà là một lời mời gọi bước vào một gia đình.
Hãy tưởng tượng một gia đình. Mỗi thành viên có mối quan hệ
riêng với cha mẹ, nhưng họ cũng có những khoảnh khắc quy tụ bên
nhau: bữa ăn tối, những ngày lễ, những chuyến đi chơi. Những khoảnh
khắc chung đó củng cố bản sắc gia đình, tạo ra ký ức chung và thắt chặt
tình cảm. Không ai nói rằng: “Tôi yêu bố mẹ nên tôi không cần ăn tối
cùng gia đình.”
Tương tự, Phụng vụ là “bữa ăn gia đình” của Dân Chúa. Đó là lúc
các thành viên trong gia đình đức tin quy tụ lại, không phải với tư cách
những cá nhân riêng lẻ, mà với tư cách là một Thân Thể, một cộng đồng,
để cùng nhau gặp gỡ người Cha chung là Thiên Chúa.
Tại sao cần “hành động chính thức” (nghi thức)?
Nghi thức thường bị nhìn nhận tiêu cực là “hình thức,” “khô cứng,”
hay “lặp đi lặp lại.” Nhưng hãy xem xét lại. Tình yêu cần được thể hiện
qua hành động. Một người chồng có thể yêu vợ rất nhiều trong tâm trí,
nhưng nếu anh ta không bao giờ nói “Anh yêu em,” không bao giờ tặng
một món quà, không bao giờ có một cử chỉ chăm sóc, thì tình yêu đó sẽ
dần chết đi. Lời nói, cử chỉ, quà tặng—đó chính là những “nghi thức”
của tình yêu.
Phụng vụ sử dụng một hệ thống các nghi thức phong phú—những
lời kinh được lưu truyền, những bài thánh ca, những cử chỉ (đứng, quỳ,
cúi đầu), những biểu tượng (nến, hương, nước, bánh, rượu)—để làm cho
điều vô hình (tình yêu và sự tôn thờ Thiên Chúa) trở nên hữu hình.
2
92
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1
.
Nghi thức kết nối chúng ta với quá khứ: Những lời
kinh và hành động trong Phụng vụ không phải mới được sáng tác
ngày hôm qua. Nhiều phần đã có từ hàng ngàn năm, kết nối người
tham dự hôm nay với vô số thế hệ Kitô hữu đã cầu nguyện theo
cùng một cách. Nó tạo ra một cảm giác thuộc về một câu chuyện
vĩ đại, vượt qua không gian và thời gian. Bạn không cầu nguyện
một mình; bạn đang cầu nguyện cùng với các thánh và các tín hữu
của mọi thời đại.
2
.
Nghi thức giải phóng chúng ta khỏi cảm xúc nhất
thời: Cảm xúc của chúng ta thay đổi liên tục. Có những ngày chúng
ta cảm thấy sốt sắng, nhưng cũng có những ngày chúng ta mệt
mỏi, buồn chán, hoặc khô khan. Nếu việc thờ phượng chỉ dựa vào
cảm xúc, nó sẽ rất bấp bênh. Nghi thức cho chúng ta một cấu trúc.
Ngay cả khi tâm hồn nguội lạnh, chúng ta vẫn có thể tham gia vào
các hành động và lời kinh của cộng đồng. Chính hành động đó có
thể khơi lại ngọn lửa đức tin trong ta. “Hãy cứ làm, rồi cảm xúc sẽ
theo sau.”
3
.
Nghi thức dạy dỗ chúng ta: Phụng vụ là một trường
học đức tin. Mọi thứ trong đó đều mang một ý nghĩa. Việc đọc các
đoạn Kinh Thánh theo một chu kỳ nhất định mỗi năm giúp người
tín hữu đi qua toàn bộ câu chuyện cứu độ. Các bài giảng giải thích
ý nghĩa của Lời Chúa. Các biểu tượng trực quan dạy chúng ta về
những thực tại thiêng liêng.
4
.
Nghi thức là hành động của Chúa Kitô và Giáo Hội:
Đây là điểm mấu chốt. Phụng vụ không chỉ là việc “chúng ta” làm
cho Chúa. Theo thần học Kitô giáo, chính Chúa Giêsu, với tư cách
là Đầu của Giáo Hội, là người cử hành chính. Khi cộng đoàn quy
tụ, họ đang tham gia vào hành động thờ phượng vĩnh cửu mà Chúa
Giêsu dâng lên Chúa Cha. Vì vậy, nó được gọi là “hành động chính
thức,” vì nó không phải là sáng kiến riêng của một cá nhân hay
một nhóm nhỏ, mà là hành động của toàn thể Giáo Hội, hiệp nhất
với Đầu của mình là Chúa Giêsu.
2
93
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Vì vậy, Phụng vụ không phủ nhận giá trị của lời cầu nguyện cá
nhân, mà nó bổ sung và hoàn thiện lời cầu nguyện đó, đưa nó vào trong
dòng chảy vĩ đại của lời cầu nguyện chung của cả gia đình Thiên Chúa.
Nơi Thiên Chúa Gặp Gỡ Dân Ngài – Phụng Vụ Như Một Cuộc Đối
Thoại
Chúng ta đã nói về phần đầu của định nghĩa: “hành động chính
thức của Giáo Hội để thờ phượng Thiên Chúa.” Bây giờ chúng ta hãy
chuyển sang phần thứ hai, phần thực sự đáng kinh ngạc: “…nơi Thiên
Chúa gặp gỡ và ban ơn cho dân Ngài.”
Phụng vụ không phải là một con đường một chiều, nơi con người
cố gắng với lên Thiên Chúa ở nơi xa xôi. Nó là một con đường hai chiều,
một cuộc đối thoại sống động. Thiên Chúa không phải là một khán giả
thụ động lắng nghe lời ca tụng của chúng ta. Ngài là một người tham
gia tích cực, Đấng khởi xướng cuộc gặp gỡ.
Hãy hình dung Phụng vụ, đặc biệt là Thánh lễ Công giáo (Mass),
như một vở kịch thiêng liêng có hai hồi.
Hồi 1: Thiên Chúa Nói Với Dân Ngài (Phụng Vụ Lời Chúa)
Phần đầu tiên của buổi cử hành tập trung vào việc lắng nghe. Cộng
đoàn sẽ nghe các bài đọc được trích từ Kinh Thánh.
•
Bài đọc 1 (Thường từ Cựu Ước): Đây là lúc Thiên Chúa
nói qua lịch sử của dân tộc Israel, dân riêng của Ngài. Nó kể lại
những câu chuyện về sự sáng tạo, về những lời hứa, những giao
ước, và cách Thiên Chúa đã dẫn dắt dân Ngài qua bao thăng trầm.
Giống như một gia đình kể lại chuyện của ông bà, tổ tiên để hiểu
về cội nguồn của mình.
•
Thánh Vịnh Đáp Ca: Sau khi nghe Lời Chúa, cộng đoàn
không im lặng. Họ đáp lại bằng những lời trong Thánh Vịnh—một
2
94
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

tuyển tập các bài thơ và bài hát cổ xưa chứa đựng mọi cung bậc
cảm xúc của con người: vui mừng, ca ngợi, đau khổ, van xin. Đây
là lời đáp của con người trước Lời của Thiên Chúa.
•
Bài đọc 2 (Thường từ các thư của các Tông đồ): Lời
Chúa tiếp tục vang lên qua lời dạy của các môn đệ đầu tiên của
Chúa Giêsu. Những lá thư này giải thích ý nghĩa đức tin và đưa ra
những lời khuyên thiết thực cho đời sống của cộng đoàn Kitô hữu
sơ khai, và vẫn còn phù hợp cho đến ngày nay.
•
Bài Tin Mừng (Gospel): Đây là cao điểm của Phụng Vụ
Lời Chúa. Mọi người đứng lên để thể hiện sự tôn kính. Bài đọc này
được trích từ một trong bốn sách Tin Mừng (Mátthêu, Máccô, Luca,
hoặc Gioan), kể lại trực tiếp cuộc đời, những lời giảng dạy, cái chết
và sự phục sinh của Chúa Giêsu. Đây được coi là chính lời của Chúa
Giêsu đang hiện diện và nói với cộng đoàn.
•
Bài Giảng (Homily): Vị linh mục hoặc phó tế sẽ giải
thích ý nghĩa của các bài đọc vừa nghe, giúp cộng đoàn hiểu làm
thế nào để áp dụng Lời Chúa vào cuộc sống cụ thể của họ trong
tuần đó. Nó giống như việc “bẻ tấm bánh Lời Chúa” ra cho mọi
người cùng ăn.
•
Lời Tuyên Xưng Đức Tin và Lời Nguyện Chung: Sau
khi lắng nghe và suy ngẫm, cộng đoàn cùng nhau đứng lên đọc
Kinh Tin Kính, tóm tắt lại những niềm tin cốt lõi của mình. Sau
đó, họ dâng lên Thiên Chúa những lời cầu nguyện cho nhu cầu của
Giáo Hội, của thế giới, của người đau khổ và của chính cộng đoàn.
Qua toàn bộ phần này, một cuộc đối thoại rõ ràng diễn ra: Thiên
Chúa nói, và dân Ngài lắng nghe và đáp lời.
Hồi 2: Thiên Chúa Tự Trao Ban Chính Mình (Phụng Vụ Thánh
Thể)
2
95
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nếu Hồi 1 là cuộc gặp gỡ qua Lời, thì Hồi 2 là cuộc gặp gỡ qua
Hành Động và qua sự hiện diện thân mật nhất. Phần này xoay quanh
bàn thờ.
Các lễ vật—bánh mì và rượu nho, những sản phẩm từ lao công của
con người—được mang lên. Vị linh mục, hành động nhân danh Chúa
Giêsu, đọc lại những lời mà Chúa Giêsu đã nói trong bữa ăn cuối cùng
với các môn đệ: “Đây là Mình Thầy… Đây là Máu Thầy…”
Theo đức tin Công giáo, tại thời điểm này, một phép lạ mầu nhiệm
xảy ra. Bánh và rượu, trong khi vẫn giữ hình dạng bên ngoài, đã thực
sự trở thành Mình và Máu của Chúa Giêsu Kitô. Đây không phải là một
biểu tượng, mà là một sự hiện diện thực sự.
Sau đó, đến phần hiệp lễ (communion). Mọi người được mời tiến
lên để rước lấy Mình và Máu Thánh Chúa. Đây là đỉnh cao của sự gặp
gỡ. Thiên Chúa không chỉ nói với dân Ngài, không chỉ lắng nghe họ, mà
Ngài còn ban chính mình làm của ăn nuôi dưỡng họ.
Hành động này mang nhiều ý nghĩa sâu sắc:
•
Là một bữa ăn: Giống như một bữa ăn gia đình, nó tạo
ra sự hiệp nhất. Mọi người cùng ăn một tấm Bánh, cùng uống một
chén Rượu, trở nên một trong Chúa Giêsu.
•
Là một hy tế: Nó tưởng niệm và làm cho hiện tại hóa
hy tế tình yêu của Chúa Giêsu trên thập giá, nơi Ngài đã hiến dâng
mạng sống mình vì nhân loại.
•
Là một giao ước: Nó tái lập và củng cố giao ước (lời
thề hứa, cam kết) giữa Thiên Chúa và dân Ngài.
Cuộc gặp gỡ trong Phụng vụ, do đó, vô cùng mật thiết. Nó bắt đầu
bằng lời nói và kết thúc bằng sự kết hợp, nơi Thiên Chúa không còn ở
bên ngoài mà đi vào chính cuộc sống của người tín hữu.
2
96
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

”
Ơn” Của Thiên Chúa Là Gì? – Nguồn Năng Lượng Cho Cuộc
Sống
Chúng ta đã đi đến phần cuối của định nghĩa: Phụng vụ là nơi
Thiên Chúa “…ban ơn cho dân Ngài.”
Từ “ơn” hay “ân sủng” (grace) là một khái niệm trung tâm trong
Kitô giáo. Nhưng nó có nghĩa là gì?
”
Ơn” không phải là một thứ vật chất, không phải là một loại “phép
thuật” hay “bùa may mắn.” Cách hiểu đơn giản và sâu sắc nhất về “ơn”
của Thiên Chúa chính là sự sống của chính Thiên Chúa được ban tặng
và chia sẻ cho con người.
Hãy dùng một vài ví dụ để dễ hình dung hơn:
•
Ví dụ về ánh sáng mặt trời: Cây cối cần ánh sáng mặt
trời để quang hợp và phát triển. Ánh sáng không phải là thứ mà
cái cây có thể tự tạo ra. Nó là một món quà đến từ bên ngoài, hoàn
toàn miễn phí, và thiết yếu cho sự sống của cây. Ân sủng của Thiên
Chúa cũng giống như vậy. Đó là “ánh sáng thiêng liêng” mà linh
hồn con người cần để sống một cuộc sống đích thực, tốt đẹp và có
ý nghĩa. Con người không thể tự tạo ra nó, mà chỉ có thể mở lòng
mình ra để đón nhận.
•
Ví dụ về tình bạn: Khi bạn có một người bạn thân, sự
hiện diện, lời khuyên và sự ủng hộ của họ giúp bạn trở thành một
người tốt hơn. Tình bạn đó là một “ân huệ” trong cuộc đời bạn. Nó
mang lại cho bạn sức mạnh, niềm vui và sự an ủi. Ân sủng của
Thiên Chúa là tình bạn ở mức độ cao nhất. Đó là chính Thiên Chúa,
qua Chúa Thánh Thần, đến ở trong tâm hồn con người, hoạt động
như một người bạn, một người hướng dẫn và một nguồn sức mạnh
nội tâm.
Phụng vụ là kênh thông ban ân sủng chính yếu.
2
97
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nếu ân sủng là sự sống của Thiên Chúa, thì Phụng vụ, đặc biệt là
các Bí tích (Sacraments), là những kênh mạch được thiết lập để tuôn đổ
sự sống đó vào tâm hồn con người một cách dồi dào và chắc chắn.
1
.
Ơn tha thứ và chữa lành: Cuộc sống con người đầy
những sai lầm và đổ vỡ. Chúng ta làm tổn thương người khác và
chính mình. Trong Phụng vụ, đặc biệt qua Bí tích Hòa giải (xưng
tội), Thiên Chúa ban ơn tha thứ. Nó không chỉ là việc xóa bỏ lỗi
lầm, mà còn là một sự chữa lành sâu sắc, giúp con người bắt đầu
lại và ban cho họ sức mạnh để chống lại những yếu đuối trong
tương lai.
2
.
Ơn sức mạnh và nuôi dưỡng: Như chúng ta đã thấy
trong phần Phụng Vụ Thánh Thể, khi một người rước lễ, họ được
kết hợp mật thiết với Chúa Giêsu. Họ được “nuôi dưỡng” bằng chính
sự sống của Ngài. Ân sủng này hoạt động như một nguồn năng
lượng thiêng liêng. Nó không giúp bạn tránh được mọi khó khăn
trong cuộc sống, nhưng nó ban cho bạn sức mạnh từ bên trong để
đối diện với những khó khăn đó bằng niềm hy vọng, lòng can đảm
và tình yêu thương.
3
.
Ơn thánh hóa: “Thánh hóa” có nghĩa là “làm cho nên
giống Thiên Chúa hơn.” Mục đích của cuộc sống Kitô hữu không
chỉ là tuân giữ các quy tắc, mà là được biến đổi từ bên trong để
ngày càng trở nên yêu thương hơn, kiên nhẫn hơn, nhân hậu hơn,
vị tha hơn—tức là phản ánh hình ảnh của Thiên Chúa, Đấng là
Tình Yêu. Phụng vụ, qua việc gặp gỡ Chúa thường xuyên, chính là
quá trình biến đổi đó. Giống như việc bạn dành nhiều thời gian với
một người bạn tốt, bạn sẽ dần dần bị ảnh hưởng bởi những đức
tính tốt của họ.
4
.
Ơn hiệp nhất cộng đoàn: Ân sủng không chỉ dành cho
cá nhân. Khi cả cộng đoàn cùng nhau tham dự Phụng vụ, họ cùng
nhau đón nhận ân sủng. Điều này giúp củng cố mối dây liên kết
giữa các thành viên, biến họ từ một đám đông người lạ thành một
gia đình thực sự, biết quan tâm, nâng đỡ và cầu nguyện cho nhau.
2
98
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Như vậy, khi một người tham dự Phụng vụ và ra về, họ không chỉ
hoàn thành một nghĩa vụ. Họ ra về với một điều gì đó đã được nhận
lãnh. Họ được tha thứ, được nuôi dưỡng, được thêm sức mạnh và được
kết nối sâu sắc hơn với Thiên Chúa và với anh chị em mình. “Ơn” của
Thiên Chúa không phải là phần thưởng cho người tốt, mà là liều thuốc
cho người bệnh, là bánh ăn cho người đói, là sức mạnh cho người yếu
đuối. Đó chính là món quà mà Thiên Chúa không ngừng trao ban qua
Phụng vụ.
Ngôn Ngữ Của Phụng Vụ – Hơn Cả Lời Nói
Khi một người lần đầu tiên tham dự một buổi cử hành Phụng vụ,
đặc biệt là trong các truyền thống lâu đời như Công giáo hay Chính
thống giáo, họ có thể cảm thấy choáng ngợp. Có quá nhiều thứ đang
diễn ra: âm nhạc, hương trầm, nến sáng, phẩm phục lộng lẫy của vị chủ
tế, những cử chỉ của cộng đoàn… Tại sao lại cần tất cả những thứ này?
Câu trả lời là vì Phụng vụ nói chuyện với toàn bộ con người, không
chỉ với lý trí. Con người chúng ta không phải là những bộ não không có
thân xác. Chúng ta cảm nhận và tương tác với thế giới qua cả năm giác
quan. Do đó, để cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa trở nên toàn diện, Phụng vụ
sử dụng một ngôn ngữ đa giác quan.
1. Thị giác (Những gì chúng ta thấy):
•
Kiến trúc nhà thờ: Một nhà thờ thường được thiết kế
để hướng tầm mắt của mọi người lên trên, về phía bàn thờ và Nhà
Tạm (nơi lưu giữ Mình Thánh Chúa), gợi lên sự hướng tâm về Thiên
Chúa. Các cửa sổ kính màu thường kể lại những câu chuyện Kinh
Thánh, biến ánh sáng tự nhiên thành một bài học đức tin.
•
Phẩm phục: Vị linh mục mặc những bộ lễ phục đặc biệt
với những màu sắc khác nhau tùy theo mùa Phụng vụ trong năm
(ví dụ: màu tím cho Mùa Chay sám hối, màu trắng cho Mùa Phục
Sinh vui mừng). Điều này không phải để tôn vinh cá nhân vị linh
2
99
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

mục, mà để biểu thị rằng ngài đang hành động không phải với tư
cách riêng, mà với tư cách là người đại diện cho Chúa Kitô và Giáo
Hội. Nó giúp tách biệt hành động thiêng liêng ra khỏi sự đời
thường.
•
Nến: Ánh sáng của nến tượng trưng cho Chúa Giêsu,
Đấng là “Ánh Sáng thế gian.” Nó cũng biểu thị cho lời cầu nguyện
của chúng ta đang bay lên trước tòa Chúa và sự hiện diện của
Thiên Chúa.
•
Biểu tượng: Cây Thánh giá, hình ảnh các vị thánh,
nước thánh… mỗi thứ đều kể một câu chuyện và nhắc nhở chúng
ta về một thực tại đức tin.
2. Thính giác (Những gì chúng ta nghe):
•
Thánh ca: Âm nhạc có một sức mạnh đặc biệt để nâng
tâm hồn lên. Thánh ca không chỉ là để trang trí, mà là một hình
thức cầu nguyện. Lời của bài hát thường dựa trên Kinh Thánh hoặc
các chân lý đức tin, giúp chúng ta ghi nhớ và suy ngẫm. Việc cộng
đoàn cùng nhau cất tiếng hát tạo ra một sự hiệp nhất mạnh mẽ.
•
Sự thinh lặng: Trong Phụng vụ, những khoảnh khắc
thinh lặng cũng quan trọng không kém gì lời nói hay âm nhạc. Đó
là những lúc để Lời Chúa thấm vào lòng, để mỗi người tự đối diện
với Thiên Chúa trong tâm hồn mình.
•
Tiếng chuông: Tiếng chuông nhỏ được rung lên vào
những thời điểm trang trọng, đặc biệt là lúc truyền phép, để thu
hút sự chú ý của cộng đoàn vào mầu nhiệm đang diễn ra.
3. Khứu giác (Những gì chúng ta ngửi):
•
Hương trầm: Việc xông hương đã được sử dụng trong
các nghi lễ thờ phượng từ thời Cựu Ước. Làn khói hương thơm bay
lên tượng trưng cho lời cầu nguyện của các tín hữu dâng lên Thiên
3
00
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúa. Mùi hương đặc biệt của trầm cũng giúp tạo ra một bầu
không khí thiêng liêng, khác biệt với thế giới bên ngoài.
4. Xúc giác và Vận động (Những gì chúng ta làm và cảm nhận):
•
Tư thế: Phụng vụ mời gọi sự tham gia của cả thân xác.
Chúng ta đứng để thể hiện sự tôn kính khi nghe Tin Mừng và sự
sẵn sàng. Chúng ta ngồi để lắng nghe các bài đọc khác và bài
giảng. Chúng ta quỳ gối để thờ lạy và tỏ lòng khiêm nhường sâu
sắc, đặc biệt là trong lúc truyền phép và khi cầu nguyện riêng.
Những tư thế này không phải là quy định máy móc, mà là cách
thân xác chúng ta cùng cầu nguyện với linh hồn.
•
Làm dấu Thánh giá: Một cử chỉ đơn giản nhưng tóm
tắt toàn bộ đức tin Kitô giáo: niềm tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi
(Cha, Con và Thánh Thần) và vào ơn cứu độ qua thập giá của Chúa
Giêsu.
•
Rước lễ: Hành động ăn và uống, những hành động cơ
bản nhất của sự sống, được sử dụng để diễn tả sự kết hợp mật thiết
nhất với Thiên Chúa.
Tất cả những yếu tố này kết hợp lại để tạo ra một “thế giới biểu
tượng” phong phú. Chúng không phải là những thứ gây xao lãng, mà là
những cánh cửa giúp chúng ta bước vào thực tại thiêng liêng. Phụng vụ
công nhận rằng chúng ta là những con người toàn diện, và do đó, cuộc
gặp gỡ của chúng ta với Thiên Chúa cũng phải là một cuộc gặp gỡ toàn
diện, chạm đến cả lý trí, con tim, và mọi giác quan của chúng ta.
Dòng Chảy Của Thời Gian – Phụng Vụ Trong Năm Và Trong Đời
Người
Phụng vụ không chỉ là một sự kiện diễn ra vào mỗi Chủ nhật. Nó
còn là một nhịp điệu, một dòng chảy định hình cách người Kitô hữu trải
nghiệm thời gian, cả trong một năm và trong suốt cuộc đời.
3
01
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

A. Năm Phụng Vụ: Sống Lại Câu Chuyện Cứu Độ
Thay vì chỉ tuân theo lịch dương, Giáo Hội còn có một bộ lịch riêng
gọi là Năm Phụng Vụ. Năm Phụng vụ không bắt đầu vào ngày 1 tháng
1
1
, mà bắt đầu vào Chúa nhật thứ nhất Mùa Vọng (khoảng cuối tháng
1, đầu tháng 12). Lịch này được cấu trúc như một hành trình hàng
năm để sống lại toàn bộ cuộc đời của Chúa Giêsu Kitô và lịch sử cứu độ.
Mùa Vọng (Advent): Là mùa của sự mong đợi và chuẩn
•
bị. Kéo dài 4 tuần trước Lễ Giáng Sinh, đây là thời gian Giáo Hội
chuẩn bị tâm hồn để mừng kỷ niệm ngày Chúa Giêsu đến thế gian
lần thứ nhất (Giáng Sinh), và cũng để trông đợi ngày Ngài sẽ trở
lại trong vinh quang (Quang Lâm). Màu sắc của mùa này là màu
tím, màu của sự sám hối và hy vọng.
•
Mùa Giáng Sinh (Christmas): Bắt đầu từ Lễ Giáng
Sinh (25/12) và kéo dài đến Lễ Chúa Giêsu Chịu Phép Rửa. Đây là
mùa của niềm vui hân hoan, mừng việc Con Thiên Chúa đã làm
người và ở giữa chúng ta. Màu sắc là màu trắng, tượng trưng cho
niềm vui, sự tinh tuyền và vinh quang.
•
Mùa Chay (Lent): Kéo dài 40 ngày trước Lễ Phục Sinh,
bắt đầu từ Thứ Tư Lễ Tro. Đây là mùa sám hối, cầu nguyện, ăn
chay và làm việc bác ái. Nó mô phỏng lại 40 ngày Chúa Giêsu ăn
chay trong sa mạc. Đây là thời gian để “thanh tẩy” tâm hồn, chuẩn
bị cho cử hành mầu nhiệm quan trọng nhất. Màu sắc là màu tím.
•
Tam Nhật Vượt Qua (Easter Triduum): Đây là ba ngày
trọng đại nhất trong Năm Phụng vụ, đỉnh cao của đức tin Kitô giáo:
Thứ Năm Tuần Thánh: Tưởng niệm Bữa Tiệc Ly,
khi Chúa Giêsu lập Bí tích Thánh Thể và chức linh mục.
Thứ Sáu Tuần Thánh: Tưởng niệm cuộc khổ nạn
o
o
và cái chết của Chúa Giêsu trên thập giá. Đây là ngày duy
nhất trong năm không có Thánh lễ.
3
02
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Thứ Bảy Tuần Thánh và Đêm Vọng Phục Sinh:
Đêm canh thức vĩ đại nhất, cử hành sự sống lại của Chúa
Giêsu từ cõi chết.
•
Mùa Phục Sinh (Easter): Kéo dài 50 ngày, từ Chúa
nhật Phục Sinh đến Lễ Hiện Xuống. Đây là mùa vui mừng lớn lao
nhất, mừng chiến thắng của Chúa Giêsu trên tội lỗi và sự chết.
Màu sắc là màu trắng hoặc vàng kim, thể hiện vinh quang và niềm
vui tột đỉnh.
•
Mùa Thường Niên (Ordinary Time): Là những khoảng
thời gian xen giữa các mùa lớn. Đây không phải là mùa “bình
thường” theo nghĩa nhàm chán, mà là thời gian để cộng đoàn suy
ngẫm về những lời giảng dạy và cuộc đời công khai của Chúa
Giêsu, và học cách áp dụng Tin Mừng vào cuộc sống hàng ngày.
Màu sắc là màu xanh lá, tượng trưng cho sự sống và hy vọng.
Bằng cách sống theo nhịp điệu này, người tín hữu không chỉ “nhớ”
về các sự kiện trong quá khứ, mà họ được mời gọi để “sống lại” những
mầu nhiệm đó trong hiện tại, để cho cuộc đời của Chúa Giêsu định hình
cuộc đời của chính mình.
B. Phụng Vụ Trong Đời Người: Các Bí Tích
Bên cạnh nhịp điệu hàng năm, Phụng vụ còn đồng hành với người
tín hữu qua những cột mốc quan trọng nhất của cuộc đời qua các Bí tích.
•
Rửa Tội (Baptism): Thường diễn ra khi còn là trẻ sơ
sinh, đánh dấu việc một người được sinh ra trong đời sống mới của
Thiên Chúa, trở thành thành viên của Giáo Hội.
•
Thêm Sức (Confirmation): Thường ở tuổi thiếu niên,
ban ơn Chúa Thánh Thần để người tín hữu được vững mạnh trong
đức tin và trở thành chứng nhân cho Chúa Kitô.
3
03
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Thánh Thể (Eucharist): Nguồn mạch và đỉnh cao của
đời sống Kitô hữu, nuôi dưỡng tâm hồn bằng chính Mình và Máu
Chúa.
•
Hòa Giải (Reconciliation): Khi vấp ngã, người tín hữu
có cơ hội được giao hòa lại với Thiên Chúa và cộng đoàn.
Xức Dầu Bệnh Nhân (Anointing of the Sick): Ban ơn
•
sức mạnh và bình an cho những người đau yếu, bệnh tật hoặc tuổi
già.
•
Truyền Chức Thánh (Holy Orders): Khi một người nam
được thánh hiến để phục vụ cộng đoàn với tư cách là phó tế, linh
mục hoặc giám mục.
•
Hôn Phối (Matrimony): Khi một người nam và một
người nữ kết hợp với nhau trong một giao ước tình yêu, phản ánh
tình yêu của Chúa Kitô dành cho Giáo Hội.
Như vậy, từ lúc sinh ra cho đến lúc qua đời, từ ngày đầu năm cho
đến ngày cuối năm, Phụng vụ bao bọc toàn bộ cuộc sống của người tín
hữu, thánh hóa thời gian và biến mọi khoảnh khắc thành cơ hội để gặp
gỡ Thiên Chúa.
Phụng Vụ Và Đời Sống – Mối Liên Hệ Hai Chiều
Một trong những hiểu lầm lớn nhất về Phụng vụ là coi nó như một
hoạt động tách biệt hoàn toàn khỏi cuộc sống thường ngày. Người ta có
thể nghĩ rằng: “Tôi đến nhà thờ một giờ vào ngày Chủ nhật, làm tròn
bổn phận của mình, rồi trở về với cuộc sống thực.”
Tuy nhiên, ý nghĩa đích thực của Phụng vụ thì hoàn toàn ngược
lại. Phụng vụ và đời sống không phải là hai thế giới riêng biệt, mà chúng
liên kết và nuôi dưỡng lẫn nhau một cách sâu sắc.
1. Đời sống chuẩn bị cho Phụng vụ.
3
04
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Những gì chúng ta mang vào nhà thờ không chỉ là thân xác của
mình. Chúng ta mang vào đó tất cả những gì chúng ta đang sống: niềm
vui và nỗi buồn, thành công và thất bại, hy vọng và lo âu của cả một
tuần.
•
Niềm vui và lòng biết ơn: Khi bạn có một tuần làm
việc tốt đẹp, gia đình hòa thuận, bạn mang niềm vui đó đến Phụng
vụ để dâng lên Chúa lời cảm tạ. Lời ca tụng của bạn sẽ trở nên
chân thật hơn.
•
Nỗi đau và gánh nặng: Khi bạn đang trải qua khó
khăn, bệnh tật, hay xung đột, bạn mang những gánh nặng đó đến
với Phụng vụ. Bạn đặt chúng dưới chân thập giá, tìm kiếm sự an
ủi và sức mạnh từ Lời Chúa và từ cộng đoàn.
•
Công việc và lao động: Những giọt mồ hôi và công sức
lao động của bạn trong tuần được kết hợp với lễ vật bánh và rượu
dâng trên bàn thờ. Công việc hàng ngày của bạn trở thành một
phần của lễ tế dâng lên Thiên Chúa.
Nói cách khác, Phụng vụ thu gom tất cả những mảnh vụn của cuộc
sống thường nhật và dâng hiến chúng lên cho Thiên Chúa, thánh hóa
chúng và ban cho chúng một ý nghĩa mới.
2. Phụng vụ biến đổi đời sống.
Quan trọng hơn, Phụng vụ không kết thúc khi buổi lễ chấm dứt.
Lời cuối cùng của Thánh lễ thường là: “Lễ xong, chúc anh chị em đi bình
an” (Go in peace, glorifying the Lord by your life). Đây không phải là
một lời chào tạm biệt, mà là một lời sai đi (a commissioning).
Những gì chúng ta đã nhận được trong Phụng vụ—Lời Chúa, Mình
và Máu Chúa Kitô, ơn sủng của Ngài, sự hiệp thông với cộng đoàn—
phải được mang ra thế giới.
3
05
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Từ Phụng Vụ Lời Chúa đến hành động: Sau khi đã
nghe Lời Chúa dạy về tình yêu thương, tha thứ và công bằng,
chúng ta được mời gọi để thực hành những điều đó trong gia đình,
nơi làm việc và trong xã hội. Lời Chúa phải trở thành “xương thịt”
trong hành động của chúng ta.
•
Từ Phụng Vụ Thánh Thể đến phục vụ: Sau khi đã được
nuôi dưỡng bằng chính Chúa Giêsu, Đấng đã “bẻ mình ra” vì người
khác, chúng ta được mời gọi để trở thành “tấm bánh được bẻ ra”
cho anh em mình. Chúng ta được sai đi để phục vụ người nghèo,
an ủi người đau khổ, và trở thành khí cụ bình an cho thế giới. Việc
rước lễ không phải là một đặc ân cá nhân, mà là một sự cam kết
phục vụ.
•
Từ cộng đoàn Phụng vụ đến xây dựng cộng đồng:
Sau khi đã trải nghiệm sự hiệp nhất trong nhà thờ, chúng ta được
kêu gọi để xây dựng sự hiệp nhất và hòa giải ở bất cứ nơi nào
chúng ta đến, phá vỡ những rào cản của sự chia rẽ, ghen ghét và
bất công.
Mối liên hệ này giống như nhịp đập của một trái tim. Đời sống là
nhịp tâm thu, gom góp mọi kinh nghiệm về cho Phụng vụ. Phụng vụ
là nhịp tâm trương, bơm máu và sự sống mới (ân sủng) ra để nuôi
dưỡng đời sống.
Một Phụng vụ không dẫn đến hành động yêu thương và phục vụ
sẽ trở nên trống rỗng. Một đời sống không được nuôi dưỡng bởi Phụng
vụ sẽ dần mất đi phương hướng và sức mạnh thiêng liêng. Khi hai điều
này kết hợp, đức tin sẽ trở nên sống động và có sức biến đổi thực sự.
Giải Đáp Một Vài Thắc Mắc Thường Gặp
Đối với một người quan sát từ bên ngoài, Phụng vụ có thể làm nảy
sinh nhiều câu hỏi. Dưới đây là một vài thắc mắc phổ biến và những câu
trả lời dựa trên những gì chúng ta đã tìm hiểu.
3
06
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1
. “Tại sao Phụng vụ lại có vẻ lặp đi lặp lại và cứng nhắc như
vậy?”
Hãy nghĩ về những mối quan hệ quan trọng nhất trong đời bạn.
Bạn có nói “Anh yêu em” hay “Con yêu mẹ” chỉ một lần rồi thôi không?
Không, bạn lặp lại những lời đó nhiều lần. Sự lặp lại trong tình yêu
không phải là sự nhàm chán, mà là sự khẳng định và làm sâu sắc thêm
mối dây liên kết.
Các nghi thức và lời kinh lặp lại trong Phụng vụ cũng vậy. Chúng
giống như những rãnh sâu được các thế hệ trước khắc ghi, giúp lời cầu
nguyện của chúng ta chảy đúng hướng ngay cả khi chúng ta mệt mỏi
hay xao lãng. Sự quen thuộc của nghi thức mang lại sự an ủi và ổn định.
Đồng thời, mặc dù hình thức bên ngoài có vẻ giống nhau, nhưng mỗi
lần tham dự Phụng vụ là một cuộc gặp gỡ mới, bởi vì chính chúng ta và
hoàn cảnh sống của chúng ta đã thay đổi. Chúng ta luôn có thể khám
phá ra những ý nghĩa mới trong những lời kinh và hành động quen
thuộc.
2. “Tại sao lại cần một người trung gian (linh mục)? Tôi không
thể trực tiếp đến với Chúa sao?”
Bạn hoàn toàn có thể và được khuyến khích đến với Chúa một cách
trực tiếp trong lời cầu nguyện cá nhân. Vai trò của linh mục trong Phụng
vụ không phải là một “rào cản,” mà là một vai trò mang tính biểu tượng
và chức năng đặc biệt.
•
Đại diện cho Chúa Kitô: Khi cử hành các Bí tích, đặc
biệt là Thánh Thể, linh mục hành động “in persona Christi” (trong
cương vị của Chúa Kitô). Ngài không nói bằng quyền năng của
riêng mình, mà cho mượn giọng nói và đôi tay của mình để Chúa
Kitêsu có thể hành động qua ngài. Chính Chúa Kitô là Thượng Tế,
còn linh mục chỉ là khí cụ của Ngài.
3
07
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Đại diện cho Giáo Hội: Linh mục cũng là người quy tụ
cộng đoàn và dâng lời cầu nguyện của cộng đoàn lên Thiên Chúa.
Ngài đảm bảo cho Phụng vụ được cử hành một cách thống nhất và
trung thành với truyền thống của Giáo Hội.
•
Phục vụ cộng đoàn: Vai trò của ngài là phục vụ, không
phải thống trị. Ngài giảng Lời Chúa, ban các Bí tích, và chăm sóc
cho đoàn chiên được trao phó.
3. “Tôi có cảm thấy tội lỗi và không xứng đáng. Phụng vụ có
phải chỉ dành cho những người ‘tốt’ không?”
Hoàn toàn ngược lại. Phụng vụ là nơi dành cho tất cả mọi người,
nhưng đặc biệt là cho những ai cảm thấy mình yếu đuối và cần đến lòng
thương xót của Thiên Chúa.
Ngay từ đầu Thánh lễ, đã có phần sám hối, nơi cả cộng đoàn cùng
nhau thừa nhận mình là những người tội lỗi. Chúa Giêsu đã từng nói:
”
Tôi không đến để kêu gọi người công chính, mà để kêu gọi người tội
lỗi.” Nhà thờ không phải là một “bảo tàng các vị thánh,” mà là một “bệnh
viện cho các tội nhân.”
Phụng vụ chính là nơi chúng ta đến để được chữa lành, được tha
thứ và được ban sức mạnh để sống tốt hơn. Cảm giác không xứng đáng
thực ra là một khởi đầu tốt, vì nó cho thấy một trái tim khiêm tốn, sẵn
sàng mở ra để đón nhận ân sủng của Thiên Chúa, một ân sủng luôn
được ban cho nhưng không.
4. “Tất cả những điều này nghe có vẻ đẹp, nhưng làm sao tôi
biết nó là thật?”
Đây là câu hỏi cốt lõi và chân thành nhất. Đức tin không phải là
một công thức toán học có thể chứng minh trên giấy. Nó liên quan đến
sự tin tưởng và một mối quan hệ cá nhân.
3
08
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Câu trả lời của Kitô giáo không phải là một chuỗi các lập luận triết
học, mà là một lời mời. Lời mời đó là: “Hãy đến mà xem.” (Tin Mừng
Gioan 1:39).
Cách tốt nhất để hiểu Phụng vụ không phải chỉ là đọc về nó. Nếu
bạn tò mò, hãy thử tìm một nhà thờ gần đó, ngồi ở hàng ghế sau và chỉ
quan sát. Đừng lo lắng về việc phải làm gì hay nói gì. Chỉ cần lắng nghe,
nhìn xem, và cảm nhận. Hãy để cho bầu không khí, âm nhạc, lời kinh
và sự thinh lặng nói với bạn.
Có thể bạn sẽ không hiểu hết mọi thứ ngay lập tức. Có thể bạn sẽ
cảm thấy xa lạ. Nhưng cũng có thể, trong một khoảnh khắc nào đó, bạn
sẽ cảm nhận được một điều gì đó sâu sắc hơn—một cảm giác bình an,
một nỗi khắc khoải được chạm đến, một cảm giác “trở về nhà.” Đó có thể
là khởi đầu cho một hành trình khám phá đức tin của riêng bạn.
Lời Kết – Một Lời Mời Mở Ngỏ
Chúng ta đã đi qua một hành trình dài để khám phá ý nghĩa của
Phụng vụ.
Chúng ta bắt đầu với khát vọng chung của con người về ý nghĩa
và sự kết nối. Chúng ta thấy rằng “thờ phượng” không phải là sự nô lệ,
mà là sự đáp trả đầy kinh ngạc, biết ơn và yêu mến trước một Thiên
Chúa được tin là tốt lành và yêu thương.
Chúng ta hiểu rằng Phụng vụ là “hành động chính thức của Giáo
Hội” bởi vì đức tin không phải là một hành trình đơn độc, mà là cuộc
sống trong một gia đình. Các nghi thức không phải là hình thức trống
rỗng, mà là ngôn ngữ của tình yêu, sử dụng toàn bộ giác quan để kết
nối chúng ta với quá khứ, giải phóng chúng ta khỏi cảm xúc nhất thời,
và dạy dỗ chúng ta.
3
09
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúng ta đã khám phá Phụng vụ như một cuộc đối thoại kỳ diệu,
nơi Thiên Chúa nói với chúng ta qua Lời của Ngài và sau đó, một cách
đáng kinh ngạc hơn, Ngài tự hiến mình làm của ăn nuôi dưỡng chúng
ta. “Ơn” mà Ngài ban không phải là một vật thể, mà là chính sự sống,
sức mạnh và tình yêu của Ngài được đổ vào tâm hồn chúng ta.
Phụng vụ có nhịp điệu riêng, thánh hóa thời gian của chúng ta qua
từng năm và đồng hành với chúng ta qua từng giai đoạn của cuộc đời.
Nó không tách rời khỏi cuộc sống, mà là trái tim bơm sức sống cho mọi
hành động yêu thương và phục vụ của chúng ta trong thế giới.
Vậy, tóm lại, Phụng vụ là gì?
Đó là một bữa tiệc gia đình. Nơi Dân Chúa quy tụ để ăn mừng
tình yêu của người Cha. Đó là một trường học. Nơi chúng ta học về
Thiên Chúa, về chính mình, và về ý nghĩa của cuộc sống. Đó là một
trạm tiếp năng lượng. Nơi chúng ta được tha thứ, được chữa lành và
được nạp lại “năng lượng thiêng liêng” cho cuộc hành trình phía trước.
Đó là một điểm hẹn. Nơi Trời và Đất gặp nhau. Nơi Đấng Vô Hạn cúi
xuống để gặp gỡ con người hữu hạn.
Phụng vụ là câu trả lời của Kitô giáo cho nỗi khao khát sâu thẳm
nhất trong lòng người—nỗi khao khát được gặp gỡ, được yêu thương,
và được thuộc về một câu chuyện lớn hơn chính mình.
Cho dù bạn đang ở đâu trên hành trình tâm linh của mình—dù là
một người đang tìm kiếm, một người hoài nghi, hay chỉ đơn giản là một
người tò mò—hy vọng rằng những trang viết này đã cho bạn một cái
nhìn sâu sắc hơn về vẻ đẹp và ý nghĩa của Phụng vụ.
Nó không phải là một hệ thống các quy tắc khô khan, mà là một
lời mời gọi sống động bước vào trong mầu nhiệm của tình yêu Thiên
Chúa. Một lời mời gọi không chỉ để hiểu, mà còn để trải nghiệm. Một lời
mời gọi vẫn luôn mở ngỏ cho bạn.
3
10
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

NĂM PHỤNG VỤ: SỐNG LẠI TOÀN BỘ CUỘC ĐỜI CHÚA GIÊSU QUA
CÁC MÙA (MÙA VỌNG, GIÁNG SINH, CHAY, PHỤC SINH, THƯỜNG
NIÊN).
GIỚI THIỆU TỔNG QUAN – NĂM PHỤNG VỤ LÀ GÌ?
Một Nhịp Điệu Khác Của Thời Gian
Mỗi chúng ta đều sống theo một cuốn lịch quen thuộc: 365 ngày,
1
2 tháng, 4 mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông. Cuốn lịch này đánh dấu những
sự kiện của cuộc sống thường nhật – ngày đi làm, ngày nghỉ lễ, sinh
nhật, kỷ niệm.
Tuy nhiên, trong Kitô giáo (đạo Công giáo và Tin lành), có một
cuốn lịch” khác chạy song song, một nhịp điệu thời gian sâu lắng hơn.
“
Đó chính là Năm Phụng Vụ. Đây không phải là cách để đo đếm ngày
tháng, mà là một hành trình tâm linh được thiết kế để các tín hữu có
thể sống lại toàn bộ cuộc đời và sứ điệp của Chúa Giêsu Kitô trong một
năm.
Tại Sao Cần Có Năm Phụng Vụ?
Hãy tưởng tượng bạn rất yêu thương một người trong gia đình, ví
dụ như ông bà của bạn. Hàng năm, bạn không chỉ nhớ đến ngày sinh
của họ. Bạn có thể sẽ kể lại những câu chuyện về thời trẻ của họ, nhớ
lại những lời khuyên họ đã dạy, và trân trọng những di sản họ để lại.
Việc làm này giúp hình ảnh và tình yêu thương của họ luôn sống động
trong trái tim bạn.
Năm Phụng Vụ cũng hoạt động theo cách tương tự. Nó không phải
là một sự lặp lại nhàm chán, mà là một cách để cộng đoàn tín hữu cùng
nhau:
3
11
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1
.
Tưởng nhớ: Cùng nhau ôn lại những sự kiện trọng đại
trong cuộc đời Chúa Giêsu – từ lúc Ngài được sinh ra trong một
máng cỏ đơn sơ, đến khi Ngài chịu chết trên thập giá và sống lại
vinh quang.
2
.
Cử hành: Dâng lên Thiên Chúa lòng biết ơn và niềm vui
qua những nghi lễ, bài hát, lời cầu nguyện trang trọng. Mỗi mùa
đều có một không khí và một ý nghĩa riêng.
3
.
Sống lại: Quan trọng nhất, Năm Phụng Vụ mời gọi mỗi
người không chỉ đứng ngoài quan sát, mà hãy thực sự bước vào
câu chuyện đó. Chúng ta được mời gọi để hy vọng cùng Mùa Vọng,
vui mừng cùng Mùa Giáng Sinh, sám hối cùng Mùa Chay, và chiến
thắng cùng Mùa Phục Sinh.
Vòng Tròn Của Tình Yêu Cứu Độ
Năm Phụng Vụ được cấu trúc như một vòng tròn, bắt đầu từ Mùa
Vọng và kết thúc bằng Lễ Chúa Kitô Vua, trước khi một Mùa Vọng mới
lại bắt đầu. Vòng tròn này tượng trưng cho sự vĩnh cửu của Thiên Chúa
và câu chuyện tình yêu của Ngài dành cho nhân loại – một câu chuyện
không bao giờ kết thúc.
Trong những trang tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá
từng mùa trong vòng tròn kỳ diệu này. Chúng ta sẽ tìm hiểu ý nghĩa,
biểu tượng và cách mà mỗi mùa giúp chúng ta hiểu sâu hơn về Chúa
Giêsu và về chính bản thân mình. Đây là một lời mời gọi bước vào một
cuộc phiêu lưu của trái tim và tâm hồn, một hành trình khám phá đức
tin đầy màu sắc và ý nghĩa.
NỀN TẢNG CỦA HÀNH TRÌNH – CHÚA GIÊSU LÀ AI?
Trước khi chúng ta bắt đầu cuộc hành trình qua các mùa Phụng
vụ, điều quan trọng nhất là cần có một sự hiểu biết cơ bản về nhân vật
trung tâm của toàn bộ câu chuyện: Chúa Giêsu Kitô. Đối với người Kitô
3
12
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hữu, Ngài không chỉ là một nhà hiền triết hay một vị thầy tâm linh vĩ
đại. Ngài là trung tâm của mọi niềm tin.
Câu Chuyện Về Tình Yêu Của Thiên Chúa
Người Kitô hữu tin vào một Thiên Chúa duy nhất, là Đấng tạo dựng
nên vũ trụ và con người. Thiên Chúa là tình yêu. Tuy nhiên, con người
vì yếu đuối đã xa cách Thiên Chúa, gây ra sự đổ vỡ trong mối quan hệ
này (điều này được gọi là “tội lỗi”). Sự đổ vỡ này mang đến đau khổ và
sự chết.
Nhưng vì tình yêu thương vô bờ, Thiên Chúa đã không bỏ mặc con
người. Ngài đã có một kế hoạch để hàn gắn lại mối quan hệ đó. Kế hoạch
này được thực hiện qua một người – chính là Chúa Giêsu.
Chúa Giêsu: Thiên Chúa Ở Cùng Chúng Ta
Theo Kinh Thánh, Chúa Giêsu có một nguồn gốc vô cùng đặc biệt:
•
Ngài là Con Thiên Chúa: Người Kitô hữu tin rằng Chúa
Giêsu vừa là Thiên Chúa thật, vừa là người thật. Ngài không phải
là một “á thần” hay một người được thần thánh hóa sau khi chết.
Ngài chính là Thiên Chúa, đã tự nguyện trở thành một con người
bằng xương bằng thịt, sống giữa chúng ta. Sự kiện này được gọi
là mầu nhiệm Nhập Thể.
•
Ngài được sinh ra cách lạ thường: Ngài được sinh ra
bởi một người phụ nữ tên là Maria, một trinh nữ, tại một thành
nhỏ tên là Bêlem, trong một hoàn cảnh rất khiêm tốn.
•
Cuộc đời và Lời giảng: Chúa Giêsu lớn lên, đi khắp nơi
rao giảng về một “Nước Trời” – một vương quốc của tình yêu, công
lý và hòa bình. Ngài chữa lành người bệnh, an ủi người đau khổ,
tha thứ cho người tội lỗi và dạy con người hãy yêu thương Thiên
Chúa và yêu thương lẫn nhau như anh em. Lời giảng của Ngài đơn
3
13
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sơ nhưng đầy quyền năng, tập trung vào lòng thương xót và sự
khiêm nhường.
•
Cái Chết và Sự Sống Lại: Những lời giảng và việc làm
của Chúa Giêsu đã đụng chạm đến quyền lợi của một số nhà lãnh
đạo tôn giáo và chính trị thời đó. Họ đã bắt, xét xử và kết án Ngài
phải chịu một hình phạt tàn khốc nhất: đóng đinh trên cây thập
giá. Ngài đã chết như một con người bình thường.
Tuy nhiên, câu chuyện không dừng lại ở đó. Vào ngày thứ ba sau
khi Ngài được mai táng, ngôi mộ trống rỗng. Chúa Giêsu đã sống lại từ
cõi chết. Đây là sự kiện trọng đại nhất, là nền tảng của niềm tin Kitô
giáo. Sự Phục Sinh của Ngài chứng tỏ rằng tình yêu mạnh hơn sự thù
ghét, sự sống mạnh hơn cái chết, và Thiên Chúa có quyền năng trên tất
cả.
Toàn bộ Năm Phụng Vụ chính là hành trình đi theo từng bước chân
này của Chúa Giêsu. Mỗi mùa là một cơ hội để chúng ta suy ngẫm và
đón nhận một phần trong câu chuyện vĩ đại của Ngài.
MÙA VỌNG – MÙA CỦA HY VỌNG VÀ MONG CHỜ
Ý Nghĩa Của Sự Chờ Đợi
Hành trình Năm Phụng Vụ bắt đầu không phải bằng một tiếng reo
vui tưng bừng, mà bằng một khoảng lặng của sự chờ đợi. Đó chính là
Mùa Vọng (trong tiếng Latinh, “Adventus” có nghĩa là “sự ngự đến”).
Mùa này kéo dài trong bốn tuần lễ ngay trước Lễ Giáng Sinh.
Hãy nghĩ về cảm giác của bạn khi chuẩn bị đón một người thân
yêu từ xa trở về. Bạn dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị những món ăn ngon,
và lòng bạn nôn nao mong chờ giây phút được gặp lại. Mùa Vọng chính
là thời gian “dọn dẹp ngôi nhà tâm hồn” và chuẩn bị để chào đón một vị
khách vô cùng đặc biệt: Chúa Giêsu.
3
14
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúng Ta Chờ Đợi Điều Gì?
Sự chờ đợi trong Mùa Vọng mang hai ý nghĩa sâu sắc:
1
.
Chờ Đợi Chúa Giêsu Giáng Sinh: Chúng ta cùng với
dân tộc Do Thái xưa kia, sống trong niềm mong mỏi Đấng Cứu Thế
sẽ đến. Chúng ta chuẩn bị tâm hồn để kỷ niệm ngày sinh của Chúa
Giêsu cách đây hơn 2000 năm tại Bêlem. Đây là sự chờ đợi nhìn
về quá khứ.
2
.
Chờ Đợi Chúa Giêsu Quang Lâm: Người Kitô hữu tin
rằng, vào một ngày nào đó trong tương lai, Chúa Giêsu sẽ trở lại
trần gian một lần nữa trong vinh quang để hoàn tất kế hoạch yêu
thương của Thiên Chúa. Mùa Vọng nhắc nhở chúng ta phải luôn
sống tỉnh thức, sẵn sàng cho cuộc gặp gỡ cuối cùng này. Đây là sự
chờ đợi hướng về tương lai.
Như vậy, Mùa Vọng là mùa của niềm hy vọng. Hy vọng rằng Thiên
Chúa luôn giữ lời hứa. Hy vọng rằng ánh sáng sẽ chiến thắng bóng tối.
Biểu Tượng Đặc Trưng: Vòng Lá Mùa Vọng
Nếu bạn bước vào một nhà thờ hoặc một gia đình Công giáo trong
Mùa Vọng, bạn sẽ thường thấy một vòng tròn kết bằng cành lá xanh
tươi, trên đó có cắm bốn cây nến. Đó là Vòng Lá Mùa Vọng.
•
Vòng tròn: Không có điểm bắt đầu hay kết thúc, tượng
trưng cho tình yêu vĩnh cửu của Thiên Chúa.
Lá cây màu xanh: Ngay cả trong mùa đông lạnh giá,
•
cây xanh vẫn tồn tại, tượng trưng cho sự sống và niềm hy vọng
không bao giờ tàn lụi.
•
Bốn cây nến: Tượng trưng cho bốn tuần của Mùa Vọng.
Mỗi Chúa Nhật, một cây nến sẽ được thắp sáng thêm, ánh sáng
dần dần tăng lên, xua tan bóng tối, báo hiệu ngày Chúa Giáng Sinh
3
15
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đang đến gần. Ba cây nến thường có màu tím, và một cây nến có
màu hồng.
o
Màu tím: Là màu của sự sám hối, tỉnh thức và sự
mong chờ của hoàng gia (chờ đón một vị Vua). Nó mời gọi
chúng ta nhìn lại bản thân, dọn dẹp những gì chưa tốt trong
tâm hồn.
o
Màu hồng (thường được thắp vào Chúa Nhật
thứ ba): Tượng trưng cho niềm vui, vì ngày Chúa đến đã rất
gần rồi.
Mùa Vọng là thời gian để sống chậm lại, để suy ngẫm và để gieo
vào lòng mình niềm hy vọng. Đó là sự chuẩn bị cần thiết cho một niềm
vui lớn lao sắp đến.
MÙA GIÁNG SINH – THIÊN CHÚA TRỞ THÀNH NGƯỜI
Niềm Vui Lớn Cho Toàn Dân
Sau bốn tuần chờ đợi trong hy vọng của Mùa Vọng, cuối cùng
khoảnh khắc trọng đại cũng đã đến. Mùa Giáng Sinh bắt đầu từ đêm
2
4 tháng 12 (Lễ Vọng Giáng Sinh) và kéo dài cho đến Lễ Chúa Giêsu
chịu phép rửa (thường vào Chúa Nhật sau Lễ Hiển Linh ngày 6 tháng
). Đây không chỉ là một ngày lễ, mà là cả một mùa của niềm vui, ánh
sáng và bình an.
1
Trọng tâm của Mùa Giáng Sinh là một sự thật gây kinh ngạc, một
mầu nhiệm vĩ đại nhất: Thiên Chúa đã trở thành một con người. Đấng
Tạo Hóa toàn năng, vô hình, đã tự nguyện trở nên nhỏ bé, yếu đuối như
một hài nhi, sinh ra trong một hang đá nghèo hèn. Sự kiện này được gọi
là Ngôi Lời Nhập Thể.
Tại Sao Thiên Chúa Lại Làm Như Vậy?
3
16
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Để ở với chúng ta: Ngài không muốn là một vị Chúa
xa vời, đáng sợ trên thiên đàng. Ngài muốn trở thành “Emmanuel”
nghĩa là “Thiên Chúa ở cùng chúng ta”. Ngài muốn chia sẻ kiếp
–
người với tất cả những niềm vui, nỗi buồn, để chúng ta biết rằng
Ngài thấu hiểu và yêu thương chúng ta một cách cá vị.
•
Để mặc khải chính Ngài: Qua Chúa Giêsu, chúng ta
thấy được bộ mặt thật của Thiên Chúa. Đó không phải là một vị
thần trừng phạt, mà là một người Cha nhân hậu, một người Thầy
đầy yêu thương, một người bạn đồng hành trung tín.
•
Để cứu độ chúng ta: Bằng việc trở thành con người,
sống một cuộc đời hoàn hảo và cuối cùng là chết và sống lại, Chúa
Giêsu đã mở ra con đường cho nhân loại được trở về với Thiên
Chúa.
Những Biểu Tượng Của Mùa Giáng Sinh
Không khí Mùa Giáng Sinh tràn ngập khắp nơi với những biểu
tượng giàu ý nghĩa:
•
Hang đá và máng cỏ: Đây là biểu tượng trung tâm. Nó
nhắc nhở chúng ta rằng Vị Vua của vũ trụ đã không chọn cung
điện nguy nga, mà chọn một nơi đơn sơ, nghèo hèn để sinh ra.
Điều này cho thấy Thiên Chúa yêu thương những người khiêm
nhường và bé mọn. Hình ảnh hang đá gồm có Hài nhi Giêsu, Mẹ
Maria, Thánh Giuse, các mục đồng, và những con vật như bò, lừa.
•
Ánh sáng và ngôi sao: Chúa Giêsu được gọi là “Ánh
Sáng thế gian”. Sự ra đời của Ngài đã mang đến ánh sáng của hy
vọng và sự thật vào thế giới tối tăm vì tội lỗi. Ngôi sao đã dẫn
đường cho các nhà thông thái (Ba Vua) từ phương Đông đến thờ
lạy Hài nhi Giêsu, tượng trưng cho việc ơn cứu độ của Thiên Chúa
được dành cho tất cả mọi dân tộc, không trừ một ai.
•
Tiếng hát của thiên thần: “Vinh danh Thiên Chúa trên
các tầng trời, và bình an dưới thế cho người thiện tâm”. Lời hát
3
17
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

này loan báo về sự hòa giải giữa Thiên Chúa và con người. Món
quà mà Chúa Giêsu mang đến chính là sự “bình an” đích thực, một
sự bình an trong tâm hồn mà thế gian không thể ban tặng.
Mùa Giáng Sinh là lời mời gọi chúng ta hãy vui mừng và tạ ơn vì
món quà vĩ đại nhất mà Thiên Chúa đã ban cho nhân loại – chính Con
Một của Ngài. Đó là mùa để chia sẻ niềm vui, trao tặng yêu thương và
đón nhận sự bình an vào trong gia đình và tâm hồn mình.
MÙA CHAY – HÀNH TRÌNH 40 NGÀY HƯỚNG VỀ PHỤC SINH
Một Cuộc “Đại Tu” Tâm Hồn
Sau niềm vui rạng rỡ của Mùa Giáng Sinh và một khoảng thời gian
của Mùa Thường Niên, Năm Phụng Vụ bước vào một giai đoạn trầm lắng
và sâu sắc hơn. Đó là Mùa Chay. Mùa này bắt đầu vào Thứ Tư Lễ Tro
và kéo dài trong 40 ngày (không tính các ngày Chúa Nhật) cho đến trước
Lễ Phục Sinh.
Nếu Mùa Vọng là thời gian chuẩn bị cho Chúa đến, thì Mùa Chay
là thời gian chuẩn bị cho sự kiện trọng đại nhất: cuộc Khổ nạn, cái chết
và sự Sống Lại của Chúa Giêsu. Đây không phải là một mùa buồn bã,
ảm đạm, mà là một mùa của hy vọng và canh tân. Hãy hình dung nó
như một cuộc “đại tu” tâm hồn, một thời gian “dọn dẹp” để loại bỏ những
gì không cần thiết và làm cho đời sống đức tin của mình trở nên mạnh
mẽ, trong sáng hơn.
Tại Sao Lại Là 40 Ngày?
Con số 40 mang ý nghĩa biểu tượng rất lớn trong Kinh Thánh. Nó
tượng trưng cho một khoảng thời gian thử thách, thanh luyện và chuẩn
bị:
•
40 ngày đêm trận Đại hồng thủy thanh tẩy mặt đất thời
ông Nô-ê.
3
18
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
40 năm dân Israel lang thang trong sa mạc trước khi
vào Đất Hứa.
•
40 ngày ông Môsê ở trên núi Sinai để nhận Thập Điều
của Thiên Chúa.
•
Và quan trọng nhất, 40 ngày Chúa Giêsu ăn chay và cầu
nguyện trong hoang địa trước khi bắt đầu sứ vụ công khai của
Ngài.
Trong Mùa Chay, các tín hữu được mời gọi bước vào “hoang địa”
tâm hồn của chính mình để gặp gỡ Thiên Chúa một cách thân mật hơn.
Ba Trụ Cột Của Mùa Chay
Để thực hiện cuộc “đại tu” này, Giáo hội đề nghị ba việc làm cụ thể,
được gọi là ba trụ cột của Mùa Chay:
1
.
Cầu nguyện: Dành nhiều thời gian hơn để nói chuyện
với Thiên Chúa, đọc Kinh Thánh, và tham dự các nghi lễ. Cầu
nguyện giúp chúng ta kết nối lại với nguồn mạch của sự sống và
tình yêu, nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa trong cuộc sống
hàng ngày.
2
.
Ăn chay (và Kiêng thịt): Việc này không chỉ đơn thuần
là nhịn đói. Ăn chay giúp chúng ta rèn luyện sự tự chủ, thoát khỏi
sự lệ thuộc vào những nhu cầu vật chất (đồ ăn, mua sắm, giải
trí…). Sự thiếu thốn một chút về thể xác giúp tâm hồn trở nên nhạy
bén hơn với những điều thiêng liêng. Người Công giáo thường ăn
chay vào Thứ Tư Lễ Tro và Thứ Sáu Tuần Thánh, và kiêng ăn thịt
vào các ngày Thứ Sáu trong Mùa Chay.
3
.
Làm phúc bố thí (Bác ái): Khi tiết kiệm được từ việc
ăn chay và giảm bớt chi tiêu, chúng ta được khuyến khích chia sẻ
những gì mình có cho người nghèo khổ, những người kém may
mắn hơn. Việc làm này giúp chúng ta mở lòng ra với tha nhân,
nhận ra hình ảnh của Chúa Giêsu nơi những người anh em xung
3
19
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

quanh, và thực hành bài học lớn nhất của Ngài: bài học về tình
yêu thương.
Màu Sắc và Bầu Không Khí
Màu phụng vụ của Mùa Chay là màu tím, giống như Mùa Vọng.
Nó biểu thị cho sự sám hối, sự thanh luyện và sự chuẩn bị. Trong suốt
Mùa Chay, trong các nhà thờ, kinh Vinh Danh sẽ không được hát, và từ
”
Alleluia” (một tiếng reo vui mừng) cũng sẽ không được xướng lên, để
rồi sẽ vỡ òa trở lại trong đêm Vọng Phục Sinh.
Mùa Chay là một hành trình đầy ý nghĩa, một lời mời gọi quay về
với Thiên Chúa và với tha nhân, để chuẩn bị tâm hồn xứng đáng đón
nhận niềm vui vĩ đại của ơn cứu độ.
TUẦN THÁNH – ĐỈNH CAO CỦA NĂM PHỤNG VỤ
Những Ngày Cuối Cùng Của Chúa Giêsu
Tuần lễ cuối cùng của Mùa Chay được gọi là Tuần Thánh. Đây là
tuần lễ quan trọng nhất, là đỉnh cao của toàn bộ Năm Phụng Vụ. Trong
tuần này, chúng ta không chỉ “tưởng nhớ” mà còn “hiện tại hóa” những
biến cố cuối cùng trong cuộc đời tại thế của Chúa Giêsu. Chúng ta cùng
đi với Ngài trên chặng đường từ lúc được tung hô ở Giêrusalem cho đến
khi chịu chết trên đồi Canvê.
Tuần Thánh bắt đầu bằng Chúa Nhật Lễ Lá, kỷ niệm việc Chúa
Giêsu tiến vào thành Giêrusalem một cách trọng thể. Dân chúng cầm
cành lá vẫy chào và tung hô Ngài như một vị vua. Tuy nhiên, niềm vui
này rất ngắn ngủi, vì chỉ vài ngày sau, chính đám đông đó lại la ó đòi
đóng đinh Ngài. Sự tương phản này nhắc nhở chúng ta về sự mong
manh của vinh quang trần thế và sự thay đổi của lòng người.
Tam Nhật Vượt Qua: Ba Ngày Thay Đổi Lịch Sử
3
20
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ba ngày cuối cùng của Tuần Thánh được gọi là Tam Nhật Vượt
Qua (hay Tam Nhật Thánh), bao gồm: Thứ Năm Tuần Thánh, Thứ Sáu
Tuần Thánh và Thứ Bảy Tuần Thánh (kết thúc bằng Đêm Vọng Phục
Sinh). Đây là tâm điểm của đức tin Kitô giáo.
1. Thứ Năm Tuần Thánh: Bữa Tiệc Ly và Bài Học Yêu Thương
Vào buổi tối này, chúng ta cử hành Bữa Tiệc Ly, bữa ăn cuối cùng
của Chúa Giêsu với các môn đệ trước khi Ngài bị bắt. Trong bữa ăn này,
Ngài đã làm ba điều vô cùng quan trọng:
•
Lập Bí tích Thánh Thể: Chúa Giêsu cầm lấy bánh, tạ
ơn, bẻ ra và nói: “Đây là Mình Thầy”. Ngài cầm lấy rượu và nói:
Đây là Máu Thầy”. Ngài truyền cho các môn đệ: “Các con hãy làm
”
việc này mà nhớ đến Thầy”. Qua hành động này, Ngài đã để lại
chính mình một cách mầu nhiệm dưới hình bánh và rượu, để ở lại
với nhân loại mãi mãi. Đây là món quà tình yêu cao cả nhất.
•
Rửa chân cho các môn đệ: Vị Thầy đã quỳ xuống rửa
chân cho từng học trò của mình, một công việc chỉ dành cho người
đầy tớ. Qua đó, Ngài dạy một bài học cốt lõi về sự khiêm nhường
và tinh thần phục vụ. Yêu thương không phải là được người khác
hầu hạ, mà là hạ mình phục vụ người khác.
•
Ban giới luật mới: “Thầy ban cho anh em một điều răn
mới, là anh em hãy yêu thương nhau, như Thầy đã yêu thương anh
em”. Đây chính là bản chất của đạo Kitô giáo.
2. Thứ Sáu Tuần Thánh: Cái Chết Trên Thập Giá
Đây là ngày đau thương và trang nghiêm nhất trong năm. Chúng
ta suy ngẫm về cuộc khổ nạn và cái chết của Chúa Giêsu. Ngài bị phản
bội, bị đánh đập, bị đội mão gai, phải vác cây thập giá nặng nề lên đồi
Canvê và cuối cùng bị đóng đinh cho đến chết.
3
21
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Thập giá, từ một biểu tượng của sự ô nhục và tàn bạo, đã trở thành
biểu tượng cao quý nhất của tình yêu thương và sự hy sinh. Cái chết của
Chúa Giêsu không phải là một tai nạn hay một sự thất bại. Đó là hành
động tự nguyện và tột cùng của tình yêu. Ngài chết để gánh lấy tội lỗi
của nhân loại, để giao hòa con người với Thiên Chúa.
Vào ngày này, các nhà thờ sẽ không cử hành Thánh lễ. Bàn thờ
trống trơn, không có khăn, không có hoa, không có nến. Bầu không khí
trầm mặc, để mọi người suy niệm về giá của tình yêu.
3. Thứ Bảy Tuần Thánh: Sự Im Lặng Của Ngôi Mộ
Đây là ngày của sự im lặng và chờ đợi. Chúa Giêsu đang yên nghỉ
trong mồ. Thế giới dường như chìm trong bóng tối và thất vọng. Các
môn đệ của Ngài thì hoang mang, sợ hãi, ẩn náu.
Đây là khoảng lặng cần thiết giữa nỗi đau của Thứ Sáu Tuần
Thánh và niềm vui của ngày Chúa Nhật Phục Sinh. Nó tượng trưng cho
những khoảnh khắc trong cuộc đời khi chúng ta cảm thấy Thiên Chúa
dường như vắng mặt, khi niềm tin của chúng ta bị thử thách. Nhưng
chính trong sự im lặng này, một phép lạ vĩ đại nhất đang âm thầm diễn
ra.
MÙA PHỤC SINH – NIỀM VUI VÀ HY VỌNG MỚI
Ngôi Mộ Trống: Nền Tảng Của Niềm Tin
Sau sự im lặng của ngày Thứ Bảy Tuần Thánh, đêm canh thức
(Đêm Vọng Phục Sinh) và rạng sáng ngày Chúa Nhật, một tin mừng vĩ
đại đã được loan báo: Chúa Giêsu đã sống lại! Ngôi mộ trống rỗng, và
Ngài đã hiện ra với các môn đệ. Đây là sự kiện trung tâm, là trái tim của
đức tin Kitô giáo. Nếu không có sự Phục Sinh, mọi lời giảng dạy và cả
cái chết của Chúa Giêsu sẽ trở nên vô nghĩa.
Sự Phục Sinh có ý nghĩa gì?
3
22
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Chứng tỏ Giêsu là Thiên Chúa: Chỉ có Thiên Chúa mới
có quyền năng trên sự chết. Sự sống lại của Ngài khẳng định tất
cả những gì Ngài đã nói về bản thân mình là sự thật.
•
Chiến thắng tội lỗi và sự chết: Cái chết không còn là
dấu chấm hết. Tình yêu của Thiên Chúa mạnh hơn sự chết. Chúa
Giêsu đã mở ra cho tất cả những ai tin vào Ngài một con đường
dẫn đến sự sống vĩnh cửu, một cuộc sống mới và viên mãn bên
Thiên Chúa.
•
Mang lại niềm hy vọng: Sự Phục Sinh là nguồn hy
vọng lớn lao nhất cho nhân loại. Nó cho chúng ta biết rằng, dù
cuộc sống có khó khăn, đau khổ, bất công đến đâu, thì cuối cùng,
sự sống, ánh sáng và tình yêu sẽ chiến thắng. Ngay cả trong những
đêm tối tăm nhất của cuộc đời, chúng ta vẫn có thể hy vọng vào
một buổi bình minh.
Mùa Của Niềm Vui Kéo Dài
Mùa Phục Sinh không chỉ là một ngày Chúa Nhật. Đây là mùa vui
lớn nhất, kéo dài trong 50 ngày, từ Chúa Nhật Phục Sinh cho đến Lễ
Hiện Xuống. Bầu không khí trong suốt mùa này là sự hân hoan, mừng
rỡ và chiến thắng.
•
Màu sắc: Màu phụng vụ của Mùa Phục Sinh là màu
trắng, tượng trưng cho sự tinh tuyền, niềm vui, ánh sáng và sự
sống mới.
•
Alleluia: Tiếng reo vui “Alleluia” (có nghĩa là “Hãy ca
tụng Thiên Chúa”) đã imắng suốt Mùa Chay, giờ đây được hát lên
một cách long trọng và lặp lại nhiều lần. Nó là tiếng kêu của chiến
thắng và niềm hân hoan.
•
Nến Phục Sinh: Một cây nến lớn, được trang trí đẹp đẽ,
được thắp sáng từ đầu Mùa Phục Sinh và được đặt ở vị trí trang
trọng trong nhà thờ suốt 50 ngày. Cây nến này tượng trưng cho
3
23
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúa Kitô Phục Sinh, là Ánh Sáng thế gian đã chiến thắng bóng
tối của sự chết.
Lễ Thăng Thiên và Lễ Hiện Xuống
Mùa Phục Sinh kết thúc với hai sự kiện quan trọng:
1
.
Lễ Thăng Thiên (40 ngày sau Phục Sinh): Kỷ niệm
việc Chúa Giêsu, sau khi đã hoàn tất sứ mạng ở trần gian, trở về
cùng Chúa Cha trên trời. Điều này không có nghĩa là Ngài bỏ rơi
chúng ta, mà là để dọn chỗ cho chúng ta và để gửi một Đấng Bảo
Trợ khác đến.
2
.
Lễ Hiện Xuống (50 ngày sau Phục Sinh): Mười ngày
sau Lễ Thăng Thiên, Chúa Thánh Thần (là Ngôi Ba Thiên Chúa, là
Tình Yêu giữa Chúa Cha và Chúa Con) đã ngự xuống trên các môn
đệ. Sự kiện này đã biến đổi họ từ những con người sợ hãi trở nên
can đảm, mạnh mẽ đi rao giảng Tin Mừng Phục Sinh cho khắp thế
giới. Lễ Hiện Xuống được coi là ngày khai sinh của Giáo hội.
Mùa Phục Sinh là lời khẳng định rằng cuộc sống có ý nghĩa, tình
yêu có mục đích, và niềm tin vào Chúa Giêsu sẽ dẫn chúng ta đến một
tương lai tràn ngập ánh sáng và hy vọng.
MÙA THƯỜNG NIÊN – SỐNG ĐỨC TIN TRONG ĐỜI THƯỜNG
”
Thường Niên” Không Có Nghĩa Là “Tầm Thường”
Sau những mùa lễ lớn và đầy cảm xúc như Giáng Sinh và Phục
Sinh, Năm Phụng Vụ bước vào một giai đoạn kéo dài nhất, được gọi là
Mùa Thường Niên. Chữ “Thường Niên” ở đây không có nghĩa là “bình
thường” hay “tầm thường”, mà nó bắt nguồn từ chữ “ordinal” có nghĩa
là “theo thứ tự, được đếm số”. Các Chúa Nhật trong mùa này được đánh
số thứ tự (Chúa Nhật thứ hai Thường Niên, Chúa Nhật thứ ba Thường
Niên, v.v.).
3
24
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Mùa Thường Niên được chia làm hai giai đoạn:
Giai đoạn 1: Một khoảng thời gian ngắn, bắt đầu sau
1
.
Mùa Giáng Sinh và kết thúc trước Mùa Chay.
Giai đoạn 2: Giai đoạn dài hơn, bắt đầu sau Mùa Phục
2
.
Sinh (sau Lễ Hiện Xuống) và kéo dài cho đến đầu Mùa Vọng của
năm phụng vụ tiếp theo.
Ý Nghĩa Của Mùa Thường Niên
Nếu các mùa lễ lớn là thời gian chúng ta tập trung vào các “sự
kiện” đặc biệt trong cuộc đời Chúa Giêsu (sinh ra, chết, sống lại), thì
Mùa Thường Niên là thời gian để chúng ta suy ngẫm về những lời giảng
dạy và cuộc đời công khai của Ngài. Đây là mùa để học cách sống đức
tin một cách cụ thể trong những hoàn cảnh của cuộc sống hàng ngày.
Đây là thời gian để “tiêu hóa” những gì chúng ta đã cử hành. Giống
như sau một bữa tiệc lớn, chúng ta cần thời gian để hấp thụ dinh dưỡng.
Mùa Thường Niên là lúc để những ơn lành của Giáng Sinh và Phục Sinh
thấm vào cuộc sống của chúng ta và sinh hoa kết trái.
Sứ Mệnh Của Người Kitô Hữu
Trọng tâm của Mùa Thường Niên là lời mời gọi trở thành môn đệ
của Chúa Giêsu. Các bài đọc Kinh Thánh trong các Thánh lễ Chúa Nhật
của mùa này sẽ dẫn chúng ta đi qua các sách Phúc Âm, lắng nghe những
dụ ngôn, những bài giảng, và chứng kiến những phép lạ của Chúa Giêsu.
Chúng ta được mời gọi:
•
Lắng nghe Lời Chúa: Dành thời gian đọc và suy ngẫm
Lời Chúa dạy, để lời đó hướng dẫn suy nghĩ và hành động của
mình.
•
Áp dụng vào cuộc sống: Tìm cách thực hành những lời
dạy của Chúa Giêsu trong gia đình, nơi làm việc, trong các mối
3
25
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

quan hệ xã hội. Ví dụ, làm thế nào để tha thứ như Chúa đã dạy?
Làm thế nào để yêu thương người khác, ngay cả những người khó
mến?
•
Trưởng thành trong đức tin: Đây là mùa của sự tăng
trưởng. Giống như hạt giống được gieo vào lòng đất, đức tin của
chúng ta cần được chăm sóc hàng ngày qua việc cầu nguyện và
làm việc tốt để lớn lên và mạnh mẽ hơn.
Màu Xanh Của Sự Sống và Hy Vọng
Màu phụng vụ của Mùa Thường Niên là màu xanh lá cây. Màu
xanh là màu của sự sống, của thiên nhiên, của sự tăng trưởng và niềm
hy vọng. Nó nhắc nhở chúng ta rằng, ngay cả trong những ngày tháng
bình dị, Thiên Chúa vẫn đang hoạt động, và đời sống đức tin của chúng
ta vẫn đang tiếp tục phát triển, đâm chồi nảy lộc.
Mùa Thường Niên dạy chúng ta một bài học quan trọng: trở thành
người theo Chúa không chỉ là tham dự những ngày lễ lớn, mà là sống
kết hợp với Ngài trong từng giây phút của cuộc đời, biến những điều
bình thường trở nên phi thường bằng tình yêu.
CÁC NGÀY LỄ LỚN KHÁC VÀ LỄ KÍNH CÁC THÁNH
Những Điểm Nhấn Trong Hành Trình
Bên cạnh các mùa chính (Vọng, Giáng Sinh, Chay, Phục Sinh,
Thường Niên), Năm Phụng Vụ còn được tô điểm bởi nhiều ngày lễ đặc
biệt khác. Những ngày lễ này giống như những cột mốc, những điểm
nhấn giúp chúng ta suy niệm sâu hơn về các khía cạnh khác nhau của
đức tin.
Các Lễ Trọng Kính Chúa
Đây là những ngày lễ rất quan trọng, tập trung vào các mầu nhiệm
về Thiên Chúa và Chúa Giêsu.
3
26
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Lễ Chúa Ba Ngôi (Chúa Nhật sau Lễ Hiện Xuống):
Đây là lễ mừng mầu nhiệm trung tâm của Kitô giáo: chỉ có một
Thiên Chúa duy nhất, nhưng Ngài hiện hữu trong ba ngôi vị khác
nhau là Chúa Cha (Đấng Tạo Hóa), Chúa Con (Chúa Giêsu, Đấng
Cứu Chuộc) và Chúa Thánh Thần (Đấng Thánh Hóa). Ba Ngôi Vị
nhưng cùng một bản thể Thiên Chúa, hiệp nhất với nhau trong
tình yêu.
•
Lễ Mình và Máu Thánh Chúa Kitô (Thứ Năm hoặc
Chúa Nhật sau Lễ Chúa Ba Ngôi): Lễ này tôn vinh sự hiện diện
thật sự của Chúa Giêsu trong Bí tích Thánh Thể (hình bánh và
rượu). Đây là dịp để tạ ơn Chúa vì món quà tình yêu mà Ngài đã
để lại để nuôi dưỡng đời sống tâm linh của các tín hữu.
•
Lễ Thánh Tâm Chúa Giêsu (Thứ Sáu sau Tuần thứ
hai sau Lễ Hiện Xuống): Lễ này tôn vinh Trái Tim của Chúa Giêsu,
biểu tượng cho tình yêu thương vô biên, đầy lòng thương xót và
tha thứ mà Ngài dành cho nhân loại.
•
Lễ Chúa Kitô Vua Vũ Trụ (Chúa Nhật cuối cùng của
Mùa Thường Niên): Đây là ngày lễ kết thúc Năm Phụng Vụ. Lễ
này khẳng định rằng Chúa Giêsu chính là Vua của toàn thể vũ trụ,
nhưng vương quyền của Ngài không dựa trên quyền lực hay sự
thống trị, mà dựa trên tình yêu, sự thật và sự phục vụ. Ngày lễ này
hướng chúng ta về ngày Chúa Giêsu sẽ trở lại trong vinh quang.
Các Lễ Kính Đức Mẹ Maria và Các Thánh
Người Công giáo cũng dành nhiều ngày lễ trong năm để tôn kính
Đức Mẹ Maria và các vị thánh.
•
Tại sao lại kính các thánh? Các thánh không phải là
thần”. Họ là những con người bình thường như chúng ta, nhưng
”
họ đã sống một cuộc đời phi thường trong việc yêu mến Thiên Chúa
và phục vụ tha nhân. Họ là những tấm gương, những người bạn
đồng hành trên trời. Cuộc đời của họ cho thấy rằng sống theo lời
3
27
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúa dạy là điều hoàn toàn có thể. Chúng ta không “thờ lạy” các
thánh, mà chúng ta “tôn kính” họ như những anh hùng đức tin và
xin họ cầu thay nguyện giúp cho chúng ta trước mặt Thiên Chúa.
•
Các lễ lớn kính Đức Mẹ Maria:
Lễ Mẹ Thiên Chúa (ngày 1 tháng 1): Tôn vinh
vai trò làm Mẹ của Đức Maria.
o
o
Lễ Truyền Tin (ngày 25 tháng 3): Kỷ niệm sự
kiện thiên thần Gabriel báo tin cho Đức Maria rằng bà sẽ thụ
thai và sinh ra Chúa Giêsu.
o
Lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời (ngày 15 tháng 8):
Niềm tin rằng sau khi hoàn tất cuộc đời trần thế, Đức Maria
đã được đưa cả hồn và xác về trời.
o
Lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội (ngày 8 tháng
1
2): Niềm tin rằng Đức Maria, ngay từ khi được thụ thai
trong lòng mẹ, đã được Thiên Chúa gìn giữ khỏi tội tổ tông
truyền, để bà xứng đáng cưu mang Con Thiên Chúa.
Những ngày lễ này làm cho Năm Phụng Vụ thêm phong phú, giúp
chúng ta cảm nhận được sự hiệp thông với cả một “gia đình” lớn trên
trời, những người đã đi trước chúng ta trên con đường đức tin.
KẾT LUẬN – NĂM PHỤNG VỤ, MỘT LỜI MỜI GỌI SỐNG
Không Chỉ Là Nghi Lễ, Mà Là Cuộc Sống
Qua hành trình 9 trang vừa rồi, chúng ta đã cùng nhau khám phá
một vòng tròn đầy màu sắc và ý nghĩa của Năm Phụng Vụ. Từ sự mong
chờ của Mùa Vọng, niềm vui của Giáng Sinh, sự sám hối của Mùa Chay,
đến chiến thắng của Phục Sinh và sự tăng trưởng trong Mùa Thường
Niên.
Điều quan trọng nhất cần nhớ là: Năm Phụng Vụ không phải là
một chuỗi các quy tắc hay nghi lễ bắt buộc. Nó là một món quà, một
tấm bản đồ, một lời mời gọi.
3
28
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Là một món quà: Thiên Chúa ban tặng cho chúng ta
nhịp điệu thời gian này để chúng ta không bị cuốn trôi trong những
lo toan của cuộc sống thường nhật. Nó giúp chúng ta dừng lại, hít
thở và nhớ đến những điều thực sự quan trọng: tình yêu của Thiên
Chúa, ý nghĩa của cuộc sống và niềm hy vọng vào tương lai.
•
Là một tấm bản đồ: Năm Phụng Vụ vạch ra một con
đường rõ ràng để chúng ta đi theo Chúa Giêsu. Mỗi mùa là một
chặng đường, giúp chúng ta hiểu hơn về Ngài và cũng hiểu hơn về
chính bản thân mình. Nó cho chúng ta thấy những thăng trầm
trong đời sống tâm linh là điều bình thường: có những lúc hân
hoan như Phục Sinh, nhưng cũng có những lúc cần phải vào sa
mạc như Mùa Chay.
•
Là một lời mời gọi: Đây là lời mời gọi mỗi người, dù
bạn là ai, dù bạn có niềm tin hay không, hãy thử bước vào câu
chuyện này. Lời mời gọi này không phải để bạn trở thành một
người khác, mà là để bạn trở thành phiên bản tốt đẹp nhất của
chính mình, một con người sống trọn vẹn hơn trong tình yêu
thương và hy vọng.
Hành Trình Cá Nhân Của Bạn
Câu chuyện về cuộc đời Chúa Giêsu không phải là một câu chuyện
cổ tích xa xưa. Đó là một câu chuyện sống động, có sức mạnh biến đổi
cuộc sống của mỗi chúng ta ngày hôm nay.
•
Trong những lúc bạn cảm thấy cô đơn và chờ đợi một
điều gì đó tốt đẹp hơn, đó là Mùa Vọng của bạn.
Khi bạn cảm nhận được niềm vui của tình thân, của sự
sum họp, của một khởi đầu mới, đó là Mùa Giáng Sinh của bạn.
Khi bạn cần nhìn lại bản thân, loại bỏ những thói quen
xấu và bắt đầu lại, đó là Mùa Chay của bạn.
Khi bạn vượt qua được một khó khăn, một nỗi đau, và
tìm thấy ánh sáng sau đường hầm, đó là Mùa Phục Sinh của bạn.
•
•
•
3
29
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Và trong những ngày tháng bình dị, khi bạn cố gắng
sống tốt, yêu thương gia đình, làm việc chăm chỉ, đó chính là Mùa
Thường Niên của bạn.
Năm Phụng Vụ dạy chúng ta rằng, toàn bộ cuộc sống con người,
với tất cả những cung bậc cảm xúc của nó, đều có thể trở nên thánh
thiêng khi được kết nối với câu chuyện của Chúa Giêsu.
Hy vọng rằng, qua những chia sẻ này, bạn đã có một cái nhìn tổng
quan và cảm nhận được vẻ đẹp của hành trình đức tin này. Đây là một
con đường luôn rộng mở, chào đón tất cả những ai có lòng tìm kiếm sự
thật, tình yêu và ý nghĩa cho cuộc đời.
3
30
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

CHƯƠNG 7: CÁNH CỬA MỞ RA SỰ SỐNG MỚI (BÍ TÍCH RỬA TỘI)
•
ĐƯỢC SINH RA LÀM CON THIÊN CHÚA.
Chào bạn,
Tôi rất vui khi bạn quan tâm đến một trong những khái niệm sâu
sắc và đẹp đẽ nhất của niềm tin Cơ Đốc: “Được sinh ra làm con Thiên
Chúa”. Đây không phải là một ý tưởng triết học phức tạp, mà là một lời
mời gọi cá nhân, một sự thật có thể thay đổi hoàn toàn cách chúng ta
nhìn nhận bản thân, thế giới và tương lai của mình.
Để giải thích điều này một cách cặn kẽ cho một người chưa biết
Chúa, chúng ta sẽ cùng nhau thực hiện một hành trình khám phá. Hãy
kiên nhẫn đọc và mở lòng suy ngẫm, vì đây là một hành trình của trái
tim và lý trí. Bài viết này được chia thành nhiều phần để bạn có thể dễ
dàng theo dõi.
Nỗi Khát Khao Sâu Thẳm Về Một “Mái Ấm” Thiêng Liêng
Bạn đã bao giờ cảm thấy một nỗi trống vắng sâu thẳm trong lòng
mình chưa? Một cảm giác rằng dường như có điều gì đó còn thiếu, dù
cho bạn có thành công, có gia đình, có bạn bè? Bạn có bao giờ nhìn lên
bầu trời sao và tự hỏi: “Tôi là ai? Tôi từ đâu đến? Mục đích sống của tôi
là gì? Và sau khi cuộc đời này kết thúc, điều gì sẽ xảy ra?”
Đây không phải là những câu hỏi của riêng bạn. Đó là tiếng gọi
chung của nhân loại. Chúng ta dành cả đời để đi tìm câu trả lời. Chúng
ta tìm kiếm nó trong sự nghiệp, trong các mối quan hệ, trong của cải vật
chất, trong những chuyến đi, trong tri thức. Một số mang lại cho chúng
ta hạnh phúc tạm thời, nhưng rồi cảm giác trống vắng đó lại quay trở
lại.
Tại sao lại như vậy?
3
31
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Kinh Thánh, là Lời của Thiên Chúa, cho chúng ta biết rằng nỗi khát
khao này được đặt vào trong lòng chúng ta một cách có chủ đích. Giống
như một con cá được sinh ra để sống trong nước, con người chúng ta
được tạo dựng để sống trong mối quan hệ với Đấng Tạo Hóa của mình.
Nỗi trống vắng mà chúng ta cảm nhận chính là sự thiếu vắng mối quan
hệ đó. Chúng ta đang khao khát một “mái ấm” thiêng liêng, một nơi mà
chúng ta thực sự thuộc về, một nơi chúng ta được yêu thương vô điều
kiện.
Khái niệm “được làm con Thiên Chúa” chính là câu trả lời cho nỗi
khát khao sâu thẳm đó. Đó không phải là việc gia nhập một tôn giáo,
tuân theo một bộ quy tắc cứng nhắc, hay trở thành một người tốt hơn
bằng nỗ lực của bản thân.
Được làm con Thiên Chúa là được trở về nhà.
Đó là việc khám phá ra rằng Đấng Tạo Hóa vĩ đại của vũ trụ này
không phải là một quyền lực xa vời, vô cảm, hay một vị thẩm phán
nghiêm khắc chỉ chờ đợi để trừng phạt. Ngài là một Người Cha đầy yêu
thương, đang mong chờ và mời gọi bạn trở về trong vòng tay của Ngài.
Trong những trang tiếp theo, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu:
•
•
•
•
Người Cha này là ai?
Tại sao chúng ta lại cảm thấy xa cách Ngài?
Làm thế nào để chúng ta có thể trở về “nhà”?
Và cuộc sống sẽ thay đổi như thế nào khi chúng ta thực
sự trở thành con của Ngài?
Hãy cùng nhau bắt đầu hành trình này.
Chân Dung Người Cha: Thiên Chúa Là Ai Theo Kinh Thánh?
Để hiểu được ý nghĩa của việc làm “con”, trước hết chúng ta cần
hiểu về người “Cha”. Hình ảnh về Thiên Chúa trong văn hóa đại chúng
3
32
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thường bị bóp méo. Người ta có thể nghĩ Ngài là một ông già râu trắng
ngồi trên mây, một nguồn năng lượng vũ trụ, hay một vị thần hay trừng
phạt. Kinh Thánh vẽ nên một bức chân dung hoàn toàn khác, sâu sắc
và gần gũi hơn rất nhiều.
1. Thiên Chúa là Đấng Sáng Tạo Yêu Thương:
Hãy nhìn vào sự phức tạp của một bông hoa, sự hùng vĩ của một
dãy núi, hay sự kỳ diệu trong đôi mắt của một đứa trẻ. Tất cả không
phải là sản phẩm của sự ngẫu nhiên. Kinh Thánh nói rằng có một Đấng
Tạo Hóa thông minh và quyền năng đã tạo nên mọi thứ (St ký 1:1).
Nhưng Ngài không chỉ là một “thợ máy vũ trụ”. Ngài là một nghệ
sĩ. Ngài tạo ra con người “theo hình ảnh của Ngài” (Sáng thế ký 1:27).
Điều này có nghĩa là gì? Nó có nghĩa là chúng ta được tạo ra với khả
năng suy nghĩ, cảm nhận, yêu thương, sáng tạo – những phẩm chất phản
ánh chính bản tính của Ngài. Ngài tạo ra chúng ta không phải vì Ngài
cần những người phục vụ, mà vì Ngài muốn có một gia đình để chia sẻ
tình yêu thương. Mục đích ban đầu của bạn và tôi là để sống trong mối
quan hệ mật thiết và vui vẻ với Đấng Tạo Hóa của mình.
2. Thiên Chúa là Đấng Thánh Khiết và Công Chính:
Sự thánh khiết của Thiên Chúa có nghĩa là Ngài hoàn toàn tinh
sạch, tốt lành và không hề có một chút bóng tối hay tội lỗi nào. Ngài là
tiêu chuẩn tuyệt đối cho mọi điều đúng và sai. Giống như mặt trời không
thể tồn tại cùng bóng tối, bản tính thánh khiết của Thiên Chúa không
thể dung납 tội lỗi.
Sự công chính của Ngài có nghĩa là Ngài luôn hành động đúng
đắn. Ngài không thể làm ngơ trước điều sai trái. Một vị thẩm phán tốt
phải trừng phạt tội ác; nếu không, ông ta không còn là thẩm phán công
chính nữa. Tương tự, vì Thiên Chúa là công chính, Ngài phải phán xét
tội lỗi.
3
33
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hai thuộc tính này dường như tạo ra một vấn đề lớn cho chúng ta,
điều mà chúng ta sẽ khám phá ở trang tiếp theo.
3. Thiên Chúa là Tình Yêu Thương (Quan Trọng Nhất):
Đây là trọng tâm của thông điệp Cơ Đốc. Kinh Thánh tuyên bố một
cách đơn giản và mạnh mẽ rằng: “Thiên Chúa là tình yêu” (1 Giăng 4:8).
Tình yêu không chỉ là một trong những việc Ngài làm; đó là chính bản
chất của Ngài.
Tình yêu của Ngài không giống như tình yêu của con người, vốn
thường hay thay đổi, ích kỷ và có điều kiện. Tình yêu của Thiên Chúa
là:
•
Vô điều kiện: Ngài yêu bạn không phải vì bạn giỏi
giang, xinh đẹp hay đạo đức. Ngài yêu bạn vì Ngài là tình yêu, và
bạn là tạo vật của Ngài.
•
Chủ động: Ngài không chờ đợi chúng ta tìm kiếm Ngài.
Ngài chủ động tìm kiếm chúng ta.
•
Hy sinh: Tình yêu của Ngài vĩ đại đến mức Ngài sẵn
sàng trả một cái giá vô cùng đắt để có lại mối quan hệ với chúng
ta.
Bức chân dung này về Thiên Chúa – Đấng Sáng Tạo, Đấng Thánh
Khiết, và là Người Cha Yêu Thương – là nền tảng để hiểu mọi thứ khác.
Ngài vừa vĩ đại, đáng kính sợ, lại vừa gần gũi, cá nhân và đầy lòng trắc
ẩn.
Sự Rạn Nứt: Tại Sao Chúng Ta Cảm Thấy Xa Cách Thiên Chúa?
Nếu Thiên Chúa tạo ra chúng ta để có mối quan hệ gần gũi với
Ngài, tại sao thực tế cuộc sống của chúng ta lại đầy đau khổ, lo âu và
cảm giác xa cách? Tại sao thế giới lại có chiến tranh, bệnh tật và bất
3
34
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

công? Tại sao cá nhân chúng ta lại phải vật lộn với sự ghen tị, giận dữ,
và những thói quen xấu mà chúng ta không thể kiểm soát?
Kinh Thánh giải thích điều này qua một khái niệm gọi là “Tội lỗi”
(Sin).
1. Tội lỗi không chỉ là những hành động xấu:
Khi nghe đến từ “tội lỗi”, nhiều người nghĩ ngay đến việc vi phạm
các quy tắc như giết người, trộm cắp, nói dối. Đúng là những hành động
đó là tội lỗi, nhưng Kinh Thánh định nghĩa tội lỗi ở một mức độ sâu sắc
hơn nhiều.
Gốc của từ “tội lỗi” trong Kinh Thánh có nghĩa là “trật mục tiêu”.
Hãy tưởng tượng một cung thủ nhắm vào hồng tâm nhưng mũi tên lại
đi chệch. Dù mũi tên chỉ chệch một chút hay bay đi rất xa, kết quả vẫn
là không trúng đích.
Mục tiêu mà Thiên Chúa tạo ra cho chúng ta là sống trong sự tin
cậy và vâng phục Ngài một cách hoàn hảo. Tội lỗi là bất cứ điều gì – suy
nghĩ, lời nói, hành động, hay cả sự vô tâm – đi chệch khỏi mục tiêu đó.
Về cơ bản, tội lỗi là một lời tuyên bố độc lập khỏi Thiên Chúa. Đó là
khi chúng ta nói: “Thưa Chúa, con không cần Ngài. Con muốn tự mình
làm chủ cuộc đời mình. Con biết điều gì là tốt nhất cho con.”
2. Nguồn gốc của sự rạn nứt: Câu chuyện trong vườn Ê-đen
Kinh Thánh kể rằng cặp đôi đầu tiên, A-đam và Ê-va, đã sống trong
một mối quan hệ hoàn hảo với Thiên Chúa. Họ đi dạo với Ngài, trò
chuyện với Ngài. Nhưng họ đã chọn không tin vào lời của Thiên Chúa
và làm theo ý riêng mình. Hành động bất tuân đó đã làm rạn nứt mối
quan hệ.
Sự bất tuân đó không chỉ ảnh hưởng đến họ. Nó đã truyền lại một
bản tính tội lỗi” cho tất cả con cháu của họ, tức là toàn thể nhân loại.
”
3
35
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúng ta được sinh ra với một khuynh hướng tự nhiên muốn làm theo
ý mình thay vì ý muốn của Thiên Chúa. Đó là lý do tại sao một đứa trẻ
không cần ai dạy nó cách nói dối hay ích kỷ; những điều đó dường như
đến một cách tự nhiên.
3. Hậu quả của tội lỗi: Sự chia cắt
Vì Thiên Chúa là thánh khiết và không thể dung túng tội lỗi, nên
tội lỗi đã tạo ra một vực thẳm ngăn cách giữa chúng ta và Ngài.
•
Chia cắt với Thiên Chúa: Chúng ta không còn có thể
đến gần Ngài một cách tự do. Sự trống rỗng mà chúng ta cảm thấy
chính là hậu quả của sự chia cắt này.
•
Chia cắt với người khác: Tội lỗi gây ra xung đột, chiến
tranh, ghen ghét và sự tan vỡ trong các mối quan hệ.
Chia cắt trong chính bản thân: Chúng ta cảm thấy tội
lỗi, xấu hổ, lo lắng và đấu tranh với chính mình.
Hậu quả cuối cùng: Kinh Thánh nói rằng “tiền công
•
•
của tội lỗi là sự chết” (Rô-ma 6:23). Điều này không chỉ có nghĩa
là cái chết thể xác, mà còn là sự chia cắt vĩnh viễn khỏi sự hiện
diện yêu thương của Thiên Chúa sau khi chúng ta qua đời.
Vấn đề của con người là vô cùng nghiêm trọng. Chúng ta bị mắc
kẹt ở một bên của vực thẳm, và chúng ta không có cách nào tự mình bắc
cầu qua bên kia để đến với Thiên Chúa. Việc cố gắng làm người tốt, đi
chùa, làm từ thiện… giống như cố gắng nhảy qua một vực sâu hàng
ngàn cây số. Dù bạn có nhảy xa đến đâu, bạn cũng sẽ thất bại.
Vậy, có hy vọng nào không? Nếu chúng ta không thể đến với Thiên
Chúa, liệu Ngài có cách nào đến với chúng ta không?
Cây Cầu Của Tình Yêu: Chúa Giê-su Là Ai và Ngài Đã Làm Gì?
3
36
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là lúc câu chuyện trở nên tuyệt vời. Trước nan đề dường như
không thể giải quyết của con người, Thiên Chúa, trong tình yêu thương
vô hạn của Ngài, đã thực hiện một kế hoạch giải cứu. Ngài đã không bỏ
mặc chúng ta ở bên kia vực thẳm. Thay vào đó, Ngài đã tự mình bắc
một cây cầu.
Cây cầu đó chính là một Người – Chúa Giêsu
1. Chúa Giê-su là ai?
Nhiều người biết đến Chúa Giê-su như một bậc thầy vĩ đại, một
nhà cách mạng, một người chữa lành, một nhà tiên tri. Ngài đúng là tất
cả những điều đó, nhưng Ngài còn hơn thế nữa. Kinh Thánh tuyên bố
một sự thật gây sốc và độc nhất: Chúa Giê-su chính là Thiên Chúa làm
người.
Hãy nhớ lại khái niệm Thiên Chúa Ba Ngôi (Cha, Con, và Thánh
Linh) mà chúng ta đã nói ở trang 2. Chúa Giê-su chính là Ngôi Con, đã
tồn tại vĩnh cửu với Đức Chúa Cha. Khoảng 2000 năm trước, Ngài đã từ
bỏ vinh quang trên thiên đàng, giáng sinh làm một con người qua một
người nữ đồng trinh tên là Ma-ri.
Ngài là 100% Thiên Chúa và 100% con người.
•
Là con người, Ngài cảm thấy đói, khát, mệt mỏi, và đau
đớn. Ngài hiểu được những cuộc đấu tranh của chúng ta.
Là Thiên Chúa, Ngài có quyền năng tha thứ tội lỗi, chữa
•
lành bệnh tật, và chiến thắng sự chết. Ngài sống một cuộc đời hoàn
hảo, không hề phạm tội, là người duy nhất chưa bao giờ “trật mục
tiêu”.
2. Sứ mệnh của Chúa Giê-su: Xây dựng cây cầu
Tại sao Thiên Chúa lại phải làm một việc phi thường như vậy? Bởi
vì chỉ có một người như thế mới có thể bắc cầu qua vực thẳm tội lỗi.
3
37
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Là một con người hoàn hảo, Ngài có thể đứng ra làm
người đại diện cho toàn thể nhân loại.
•
Là Thiên Chúa, sự hy sinh của Ngài có giá trị vô hạn,
đủ để trả giá cho tội lỗi của tất cả mọi người trong mọi thời đại.
3. Thập tự giá: Nơi Công lý và Tình yêu gặp nhau
Trọng tâm của sứ mệnh của Chúa Giê-su là cái chết của Ngài trên
cây thập tự giá. Cái chết này không phải là một tai nạn bi thảm. Đó là
đỉnh điểm của kế hoạch cứu rỗi của Thiên Chúa.
Trên thập tự giá, một cuộc trao đổi vĩ đại đã diễn ra:
•
Chúa Giê-su, Đấng vô tội, đã gánh lấy tất cả tội lỗi của
bạn, của tôi, và của cả nhân loại lên chính mình.
Sự công chính của Thiên Chúa đòi hỏi tội lỗi phải bị
•
trừng phạt. Vì vậy, cơn thịnh nộ của Thiên Chúa đối với tội lỗi đã
đổ xuống trên Chúa Giê-su. Ngài đã chịu đựng sự chia cắt khỏi Đức
Chúa Cha mà lẽ ra chúng ta phải gánh chịu.
•
Ngài đã trả món nợ mà chúng ta không thể trả.
Đây là nơi mà sự công chính và tình yêu của Thiên Chúa gặp nhau
một cách hoàn hảo. Sự công chính được thỏa mãn vì tội lỗi đã bị phán
xét. Tình yêu được thể hiện vì chính Thiên Chúa đã trả giá thay cho
chúng ta.
4. Sự Phục Sinh: Con dấu của chiến thắng
Câu chuyện không kết thúc ở thập tự giá. Ba ngày sau khi bị chôn,
Chúa Giê-su đã sống lại từ cõi chết! Sự phục sinh của Ngài là bằng chứng
tối hậu:
•
Nó chứng tỏ Ngài thực sự là Thiên Chúa.
•
Nó chứng tỏ sự hy sinh của Ngài đã được Đức Chúa Cha
chấp nhận.
3
38
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Nó chứng tỏ Ngài đã chiến thắng tội lỗi và sự chết.
Giờ đây, cây cầu đã được xây dựng xong. Con đường từ con người
đến Thiên Chúa đã được mở ra. Câu hỏi tiếp theo là: Làm thế nào để
chúng ta bước đi trên cây cầu đó?
”
Sự Sinh Lại”: Khoảnh Khắc Trở Thành Con Thiên Chúa
Chúa Giê-su đã xây dựng cây cầu, nhưng việc qua cầu đòi hỏi một
quyết định cá nhân từ mỗi chúng ta. Cây cầu đó có thể tồn tại, nhưng
nếu chúng ta không bước lên nó, chúng ta vẫn ở lại bên kia vực thẳm.
Chúa Giê-su đã dùng một hình ảnh rất mạnh mẽ để mô tả quyết
định này. Ngài nói: “Thật, Thầy bảo thật ông: không ai có thể thấy Nước
Thiên Chúa, nếu không được sinh lại bởi ơn trên” (Giăng 3:3).
Tại sao lại là “sinh lại”? Chúng ta đều có một lần sinh ra về mặt
thể chất, qua đó chúng ta bước vào thế giới này và trở thành thành viên
của gia đình nhân loại. “Sự sinh lại” là một sự sinh ra về mặt tâm linh.
Đó là khoảnh khắc chúng ta bước vào một cuộc sống mới, một thực tại
mới, và trở thành thành viên trong gia đình của Thiên Chúa.
Đây không phải là điều chúng ta có thể tự mình làm được. Một đứa
trẻ không thể tự sinh ra chính nó. Tương tự, sự sinh lại là một phép lạ
mà Thiên Chúa thực hiện trong lòng chúng ta khi chúng ta đáp lại lời
mời gọi của Ngài.
Vậy, làm thế nào để chúng ta đáp lại? Sự đáp lại này bao gồm hai
yếu tố không thể tách rời, giống như hai mặt của một đồng xu: Ăn Năn
và Tin Cậy.
1. Ăn Năn:
3
39
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ăn năn không chỉ đơn giản là cảm thấy hối tiếc về những việc sai
trái mình đã làm. Từ “ăn năn” trong Kinh Thánh có nghĩa là “thay đổi
suy nghĩ” hoặc “quay đầu 180 độ”.
•
Thay đổi suy nghĩ về tội lỗi: Trước đây, có thể bạn xem
tội lỗi là chuyện bình thường hoặc chỉ là những “sai lầm nhỏ”. Ăn
năn là nhận ra rằng tội lỗi là một sự phản nghịch nghiêm trọng
chống lại một Thiên Chúa thánh khiết và yêu thương, và nó đang
hủy hoại cuộc đời bạn.
•
Thay đổi suy nghĩ về bản thân: Trước đây, có thể bạn
nghĩ rằng mình đủ tốt, hoặc mình có thể tự cứu lấy mình bằng nỗ
lực riêng. Ăn năn là thừa nhận sự bất lực của mình, rằng bạn
không thể tự bắc cầu qua vực thẳm và bạn cần một Đấng Cứu Rỗi.
•
Hành động quay đầu: Ăn năn là quyết định từ bỏ con
đường cũ, con đường sống độc lập khỏi Thiên Chúa, và quay về
phía Ngài.
2. Tin Cậy:
Tin cậy không phải là niềm tin mù quáng hay sự chấp nhận một
danh sách các giáo điều. Đức tin trong Kinh Thánh là một sự tin tưởng
chủ động và cá nhân.
•
Nó không chỉ là tin rằng Chúa Giê-su đã tồn tại (ngay
cả ma quỷ cũng tin điều đó).
•
Nó là tin cậy vào chính Chúa Giê-su.
Hãy nghĩ về hình ảnh cây cầu. Bạn có thể tin rằng cây cầu đó có
thật. Bạn có thể tin rằng nó được xây dựng chắc chắn. Nhưng bạn chỉ
thực sự thể hiện đức tin khi bạn đặt bước chân đầu tiên lên cây cầu
đó, phó thác toàn bộ trọng lượng và sự an toàn của mình cho nó.
Tin cậy vào Chúa Giê-su có nghĩa là:
3
40
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Tin rằng Ngài là Con Thiên Chúa, đã chết trên thập tự
giá để trả giá cho chính tội lỗi của bạn.
•
Tin rằng sự hy sinh của Ngài là cách duy nhất để bạn
được tha thứ và hòa giải với Thiên Chúa.
•
Phó thác toàn bộ cuộc đời và tương lai của bạn vào tay
Ngài, chấp nhận Ngài không chỉ là Đấng Cứu Rỗi mà còn là Chúa
(Chủ) của cuộc đời bạn.
Khi một người thật lòng ăn năn và đặt trọn niềm tin vào Chúa Giê-
su, ngay tại khoảnh khắc đó, một phép lạ xảy ra. Chúa Thánh Linh (Ngôi
Ba của Thiên Chúa) đến và ngự vào lòng người đó, ban cho họ một sự
sống mới. Họ được “sinh lại”. Họ được nhận làm con trong gia đình của
Thiên Chúa.
Đặc quyền của con cái: Cuộc sống mới thay đổi ra sao?
Khi bạn được “sinh lại” và trở thành con của Thiên Chúa, đó không
phải là điểm kết thúc, mà là điểm khởi đầu của một cuộc phiêu lưu kỳ
diệu nhất. Địa vị của bạn đã thay đổi hoàn toàn. Cuộc sống của bạn có
một ý nghĩa, một sự bảo đảm và một niềm hy vọng mới.
Dưới đây là một vài trong số vô vàn những đặc quyền mà bạn nhận
được khi trở thành con của Thiên Chúa:
1. Một thân phận mới: Bạn là Con Yêu Dấu
Thân phận của bạn không còn được định nghĩa bởi quá khứ, những
thất bại, thành công, công việc hay ý kiến của người khác. Thân phận
cốt lõi của bạn bây giờ là: Con yêu dấu của Thiên Chúa.
•
Mọi tội lỗi được tha thứ: Quá khứ, hiện tại và tương
lai. Tấm bảng ghi nợ tội lỗi của bạn đã được đóng dấu “ĐÃ THANH
TOÁN” bằng huyết của Chúa Giê-su. Bạn được giải thoát khỏi gánh
nặng của mặc cảm tội lỗi và sự xấu hổ (Cl 2:14).
3
41
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Bạn được chấp nhận hoàn toàn: Thiên Chúa không
chấp nhận bạn vì bạn hoàn hảo. Ngài chấp nhận bạn vì bạn ở trong
Chúa Giê-su. Khi Ngài nhìn bạn, Ngài nhìn thấy sự công chính
hoàn hảo của Con Ngài. Bạn không cần phải cố gắng để giành lấy
tình yêu của Ngài; bạn đã có nó một cách trọn vẹn.
2. Một mối quan hệ mới: Tiếp cận trực tiếp với Cha
Vực thẳm ngăn cách đã bị lấp đầy. Bức màn ngăn cách bạn với
Thiên Chúa đã bị xé toang. Giờ đây, bạn có thể đến với Thiên Chúa bất
cứ lúc nào, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, không phải với sự sợ hãi của
một tội nhân trước mặt vị thẩm phán, mà với sự tự tin của một đứa con
đến với người Cha yêu thương của mình.
•
Cầu nguyện trở thành cuộc trò chuyện: Cầu nguyện
không còn là một nghi thức tôn giáo, mà là một cuộc đối thoại
thân mật. Bạn có thể chia sẻ với Cha mọi niềm vui, nỗi buồn, lo
lắng và hy vọng. Và Ngài lắng nghe.
3. Một người trợ giúp mới: Sự Hiện Diện Của Chúa Thánh Thần
Khi bạn trở thành con Thiên Chúa, Ngài không để bạn một mình
vật lộn với cuộc sống. Ngài ban cho bạn một món quà vô giá: chính Chúa
Thánh Thần đến sống trong bạn.
•
Người An Ủi: Ngài ở bên bạn trong những lúc khó
khăn.
•
Người Dẫn Dắt: Ngài giúp bạn hiểu Lời Chúa và hướng
dẫn bạn trong các quyết định.
•
Người ban năng quyền: Ngài ban cho bạn sức mạnh
để sống một cuộc đời làm vui lòng Chúa và để chiến thắng những
cám dỗ mà trước đây bạn không thể vượt qua.
4. Một gia đình mới: Hội Thánh
3
42
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bạn không chỉ được nhận vào gia đình của Thiên Chúa một mình.
Bạn trở thành một phần của một cộng đồng toàn cầu gồm những người
anh chị em khác cũng đã được “sinh lại”. Đây được gọi là Hội Thánh.
Đây là nơi bạn được khích lệ, học hỏi, phục vụ và cùng nhau lớn lên
trong đức tin.
5. Một Tương Lai Mới: Niềm Hy Vọng Vĩnh Cửu
Cái chết không còn là dấu chấm hết đáng sợ nữa. Nó chỉ là một
cánh cửa dẫn về Nhà. Là con của Thiên Chúa, bạn có lời hứa chắc chắn
về sự sống đời đời với Ngài trên một thiên đàng mới và một trái đất mới,
nơi không còn nước mắt, đau khổ hay sự chết (Khải huyền 21:4). Niềm
hy vọng này mang lại ý nghĩa và sự can đảm để đối mặt với những thử
thách của cuộc sống hiện tại.
Trở thành con Thiên Chúa không có nghĩa là cuộc sống sẽ không
còn khó khăn. Bạn vẫn sẽ đối mặt với thử thách. Nhưng sự khác biệt là
bây giờ bạn không còn phải đối mặt với chúng một mình. Bạn có một
người Cha yêu thương luôn ở bên, một Đấng Cứu Rỗi đã chiến thắng,
một Người Trợ Giúp ở trong bạn, một gia đình đức tin xung quanh bạn
và một niềm hy vọng chắc chắn ở phía trước.
Trách nhiệm của con cái: Lớn lên để giống Cha
Một mối quan hệ lành mạnh luôn có hai chiều. Thiên Chúa đã ban
cho chúng ta những đặc quyền không thể tưởng tượng được khi nhận
chúng ta làm con. Đổi lại, là con cái, chúng ta cũng có một vai trò và
trách nhiệm.
Trách nhiệm này không phải là một gánh nặng pháp lý để cố gắng
trả nợ” cho Thiên Chúa. Chúng ta không bao giờ có thể trả hết món nợ
”
đó. Thay vào đó, đây là một sự đáp lại tự nhiên, xuất phát từ lòng biết
ơn và tình yêu thương đối với những gì Ngài đã làm cho chúng ta. Giống
như một đứa trẻ yêu thương cha mẹ mình và muốn làm cho họ tự hào,
3
43
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

chúng ta cũng mong muốn sống một cuộc đời làm đẹp lòng Cha Thiên
Thượng.
Quá trình này được gọi là “môn đồ hóa” hay “thánh hóa” – quá
trình lớn lên để ngày càng trở nên giống Chúa Giê-su hơn.
1. Nuôi dưỡng mối quan hệ (Thức Ăn Thuộc Linh):
Một đứa trẻ sơ sinh cần sữa để lớn lên. Tương tự, một người con
mới sinh của Thiên Chúa cũng cần “thức ăn thuộc linh” để tăng trưởng.
•
Đọc Kinh Thánh (Lời Chúa): Kinh Thánh không phải
là một cuốn sách luật lệ khô khan. Đó là lá thư tình của Thiên
Chúa gửi cho bạn. Qua đó, bạn học biết về bản tính của Ngài, ý
muốn của Ngài, và những lời hứa của Ngài dành cho bạn. Hãy bắt
đầu với sách Phúc Âm Giăng trong Tân Ước.
•
Cầu nguyện (Trò chuyện với Chúa): Hãy dành thời
gian mỗi ngày để nói chuyện với Cha của bạn. Không cần những
lời hoa mỹ. Chỉ cần thành thật. Cảm tạ Ngài, ca ngợi Ngài, xưng
nhận những lỗi lầm của bạn, và trình dâng những nhu cầu của
bạn cho Ngài.
•
Nhóm lại với các tín hữu khác (Hội Thánh): Việc kết
nối với một gia đình Hội Thánh địa phương là rất quan trọng. Bạn
không thể lớn lên một mình. Tại đây, bạn sẽ được dạy dỗ, khích lệ,
và có cơ hội để phục vụ người khác.
2. Sống một Cuộc Đời Vâng Phục:
Tình yêu đích thực được thể hiện qua hành động. Chúa Giê-su nói:
”
1
Nếu các con yêu mến Thầy, các con sẽ giữ các điều răn của Thầy” (Ga
4:15).
•
Vâng phục không phải là để được cứu: Hãy nhớ rằng,
bạn được cứu là nhờ ân điển qua đức tin, không phải nhờ việc làm.
3
44
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Vâng phục là vì bạn đã được cứu: Đây là cách bạn thể
hiện lòng biết ơn và tình yêu. Khi bạn lớn lên trong mối quan hệ
với Chúa, bạn sẽ bắt đầu mong muốn những gì Ngài mong muốn
và ghét những gì Ngài ghét. Chúa Thánh Linh ở trong bạn sẽ ban
cho bạn sức mạnh để nói “không” với tội lỗi và “có” với những điều
công chính.
3. Sinh Bông Trái Của Thánh Thần:
Khi bạn để cho Chúa Thánh Linh hành động trong đời sống mình,
Ngài sẽ tạo ra những thay đổi trong tính cách của bạn. Kinh Thánh gọi
đây là “bông trái của Thánh Linh”: yêu thương, vui mừng, bình an,
nhịn nhục, nhân từ, hiền lành, trung tín, khiêm nhu, tiết độ (Gl 5:22-
2
3).
•
Đây không phải là kết quả của sự cố gắng của bạn, mà
là kết quả của việc bạn đầu phục sự hành động của Chúa trong
bạn. Cuộc sống của bạn sẽ trở thành một bằng chứng sống động
về quyền năng biến đổi của Thiên Chúa.
4. Chia sẻ Tin Mừng:
Khi bạn tìm thấy một phương thuốc chữa bệnh nan y, bạn sẽ muốn
chia sẻ nó với mọi người. Khi bạn đã trải nghiệm tình yêu và sự tha thứ
đáng kinh ngạc của Thiên Chúa, một mong muốn tự nhiên sẽ nảy sinh
trong bạn là chia sẻ tin tốt lành đó cho những người khác cũng đang
tìm kiếm hy vọng. Đây không phải là một nghĩa vụ, mà là một đặc ân.
Lớn lên làm con Thiên Chúa là một hành trình cả đời, không phải
là một đích đến tức thời. Sẽ có những lúc bạn vấp ngã. Nhưng Cha của
bạn luôn ở đó, không phải để kết án, mà để tha thứ, đỡ bạn dậy và giúp
bạn đi tiếp.
3
45
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Những Câu Hỏi và Hiểu Lầm Thường Gặp
Khi tiếp cận một khái niệm mới và sâu sắc như vậy, tự nhiên sẽ có
những câu hỏi và sự hoài nghi. Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp
và câu trả lời dựa trên quan điểm của Kinh Thánh.
1
. “Chẳng phải tất cả mọi người đều là con của Thiên Chúa
sao?”
Đây là một câu hỏi rất hay. Kinh Thánh phân biệt hai ý nghĩa của
việc làm “con”.
•
Theo nghĩa sáng tạo: Đúng vậy, tất cả mọi người đều
là “con cái” của Thiên Chúa theo nghĩa là Ngài đã tạo ra tất cả
chúng ta (Cv 17:28-29). Ngài là Đấng Tạo Hóa của mọi người.
•
Theo nghĩa cứu chuộc: Tuy nhiên, theo nghĩa một mối
quan hệ cá nhân, thân mật và được cứu rỗi, chỉ những ai đặt đức
tin vào Chúa Giê-su mới được “quyền trở nên con Thiên Chúa” (Ga
1
:12).
Hãy nghĩ về điều này: một vị vua có thể là người cai trị tất cả mọi
người trong vương quốc của mình, nhưng chỉ một số ít người là con ruột,
con nuôi của ông ta, có quyền vào cung điện và gọi ông là “cha”. Việc
trở thành con Thiên Chúa theo nghĩa cứu chuộc là một sự “nhận làm con
nuôi” thuộc linh vào gia đình của Ngài.
2. “Tôi có cần phải trở nên hoàn hảo trước khi đến với Chúa
không? Tôi có quá nhiều tội lỗi.”
Đây là một trong những hiểu lầm lớn nhất. Sự thật hoàn toàn
ngược lại. Bạn không cần phải “dọn dẹp” bản thân trước khi đến với
Chúa. Bạn hãy đến với Ngài y như con người của bạn, với tất cả những
đổ vỡ và tội lỗi.
3
46
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Chúa Giê-su đã nói: “Người khoẻ mạnh không cần thầy
thuốc, người đau ốm mới cần. Tôi không đến để kêu gọi người công
chính, mà để kêu gọi người tội lỗi” (Mác 2:17).
•
Bệnh viện là nơi dành cho người bệnh, không phải
người khỏe. Tương tự, tin mừng của Chúa Giê-su là dành cho
những người nhận ra mình “bệnh” về mặt thuộc linh và cần được
chữa lành. Chính sự tha thứ của Ngài sẽ là khởi đầu cho sự thay
đổi trong bạn, chứ không phải ngược lại.
3. “Điều này có vẻ như là một cái nạng cảm xúc cho những
người yếu đuối?”
Niềm tin vào Chúa chắc chắn mang lại sự an ủi và sức mạnh to
lớn, đặc biệt trong những lúc khó khăn. Nhưng nó không phải là một
niềm tin mù quáng hay phi lý.
•
Niềm tin Cơ Đốc được xây dựng trên một sự kiện lịch sử
có bằng chứng: sự sống, sự chết và đặc biệt là sự phục sinh của
Chúa Giê-su Christ. Hàng trăm nhân chứng đã nhìn thấy Ngài sau
khi Ngài sống lại.
•
Cần nhiều đức tin hơn để tin rằng vũ trụ phức tạp này
và sự sống hình thành từ hư không một cách ngẫu nhiên, hơn là
tin vào một Đấng Thiết Kế thông minh.
•
Trở thành một Cơ Đốc nhân đích thực đòi hỏi sự can
đảm to lớn: can đảm để thừa nhận mình sai, can đảm để đi ngược
lại với đám đông, và can đảm để phó thác cuộc đời mình cho Chúa.
4. “Còn các tôn giáo khác thì sao? Chẳng phải tất cả đều dẫn
đến cùng một nơi sao?”
Đây là một quan điểm phổ biến trong xã hội ngày nay, nhưng khi
xem xét kỹ, nó không hợp lý. Các tôn giáo lớn trên thế giới có những
tuyên bố trái ngược nhau về bản chất của Thiên Chúa, vấn đề của con
người và giải pháp.
3
47
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Hầu hết các tôn giáo đều dựa trên nguyên tắc “LÀM”:
bạn phải làm những việc tốt, tuân theo các quy tắc, thiền định…
để cố gắng đạt đến một trạng thái cao hơn hoặc đến với Thượng
Đế. Đây là nỗ lực của con người đi lên.
•
Cơ Đốc giáo là độc nhất vì nó dựa trên nguyên tắc “ĐÃ
LÀM XONG”: Thiên Chúa, trong Chúa Giê-su, đã làm tất cả những
gì cần thiết để cứu bạn. Đây là nỗ lực của Thiên Chúa đi xuống.
Chúa Giê-su đã đưa ra một tuyên bố độc nhất và tuyệt đối: “Thầy
là đường đi, là sự thật và là sự sống. Không ai đến với Chúa Cha mà
không qua Thầy” (Ga 14:6). Tuyên bố này hoặc là đúng, hoặc là sai. Nếu
đúng, thì không thể có con đường nào khác. Sự độc nhất của Cơ Đốc
giáo nằm ở chính con người và công việc của Chúa Giê-su.
Một Lời Mời Cá Nhân: Bước Đi Trên Cây Cầu
Chúng ta đã đi qua một hành trình dài: từ nỗi khao khát trong
lòng, đến việc hiểu biết về Thiên Chúa, về vấn đề tội lỗi, về giải pháp
của Ngài qua Chúa Giê-su, và về ý nghĩa của việc trở thành con cái Ngài.
Bây giờ, tất cả những điều này không còn là một lý thuyết trừu
tượng nữa. Nó trở thành một lời mời gọi cá nhân dành cho chính bạn.
Cây cầu đã ở ngay trước mặt. Chúa Giê-su đang đứng ở đó, chìa tay ra
và nói với bạn: “Hãy đến với Ta, hỡi tất cả những ai đang vất vả và gánh
nặng, Ta sẽ cho các con được nghỉ ngơi” (Mt 11:28).
Làm thế nào để bạn đáp lại lời mời này? Làm thế nào để bạn thực
hiện bước đi đầu tiên lên cây cầu?
Nó không phải là một nghi lễ phức tạp. Nó đơn giản như một cuộc
trò chuyện chân thành từ đáy lòng bạn với Thiên Chúa. Bạn có thể diễn
3
48
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

tả điều đó qua một lời cầu nguyện. Lời cầu nguyện không phải là một
công thức ma thuật; điều quan trọng là thái độ của tấm lòng bạn.
Nếu những gì bạn đã đọc có ý nghĩa với bạn, và bạn muốn tiếp
nhận món quà sự sống đời đời và trở thành con của Thiên Chúa, bạn có
thể cầu nguyện một lời cầu nguyện tương tự như sau:
Một Lời Cầu Nguyện Gợi Ý
”
Lạy Cha Thiên Thượng kính yêu,
Con cảm ơn Ngài vì Ngài đã tạo dựng nên con và yêu thương con,
ngay cả khi con không biết đến Ngài. Con thừa nhận rằng con đã sống
theo ý riêng của mình, đã phạm tội và xa cách Ngài. Con nhận ra rằng
con không thể tự cứu lấy mình.
Hôm nay, con tin rằng Chúa Giê-su chính là Con của Ngài, đã đến
thế gian, đã chết trên thập tự giá để gánh thay hình phạt cho tội lỗi của
con, và đã sống lại từ cõi chết.
Con xin ăn năn tội lỗi của con và quay về với Ngài. Con xin mở
rộng tấm lòng và cuộc đời con để tiếp nhận Chúa Giê-su làm Đấng Cứu
Rỗi và làm Chúa của đời con. Xin Ngài tha thứ cho con, thanh tẩy con,
và biến con thành con người mà Ngài muốn con trở nên.
Cảm ơn Ngài đã nhận con làm con của Ngài. Xin ban Chúa Thánh
Linh của Ngài vào lòng con để dẫn dắt con từ hôm nay. Xin giúp con
lớn lên trong mối quan hệ với Ngài và sống một cuộc đời làm vinh hiển
danh Ngài.
Con cầu nguyện trong danh Chúa Giê-su. A-men.”
3
49
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nếu bạn đã cầu nguyện lời cầu nguyện này một cách chân thành,
Kinh Thánh đảm bảo rằng:
•
•
•
•
Mọi tội lỗi của bạn đã được tha thứ (1 Ga 1:9).
Bạn đã trở thành con của Thiên Chúa (Ga 1:12).
Bạn đã nhận được sự sống đời đời (Ga 5:24).
Bạn đã là một tạo vật mới (2 Cr 5:17).
Bước Tiếp Theo Của Bạn Là Gì?
Đây là sự khởi đầu. Giống như một đứa trẻ sơ sinh, bạn cần lớn
lên.
1
.
Hãy chia sẻ quyết định của bạn: Hãy nói cho một
người bạn Cơ Đốc mà bạn tin tưởng biết về quyết định của bạn. Họ
sẽ vui mừng và giúp đỡ bạn.
2
.
Tìm một Hội Thánh: Tìm một nhà thờ địa phương tin
vào Kinh Thánh. Đây sẽ là gia đình thuộc linh của bạn.
3
Giăng.
4
.
Bắt đầu đọc Kinh Thánh: Bắt đầu với sách Phúc Âm
.
Nói chuyện với Chúa mỗi ngày: Hãy dành thời gian
cầu nguyện.
Lời Kết: Chào Mừng Bạn Trở Về Nhà
Chúng ta đã bắt đầu hành trình này với hình ảnh về một nỗi khát
khao sâu thẳm, một cảm giác thiếu vắng một “mái ấm” thiêng liêng.
Thông điệp cốt lõi của toàn bộ Kinh Thánh, từ đầu đến cuối, chính
là câu trả lời cho nỗi khát khao đó. Đó là câu chuyện về một Người Cha
yêu thương đã làm mọi cách để mang những đứa con lạc lối của mình
trở về nhà.
3
50
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Trở thành con Thiên Chúa không phải là trở nên sùng đạo; đó
là việc có một mối quan hệ. Nó không phải là về những quy tắc bạn
tuân theo, mà là về một Đấng mà bạn yêu mến. Nó không phải là về việc
bạn nắm giữ Thiên Chúa, mà là về việc nhận ra rằng Ngài đang nắm giữ
bạn.
Đây là lời mời gọi vĩ đại nhất từng được đưa ra. Lời mời gọi để được
biết đến, được tha thứ, được yêu thương, và được bảo đảm an toàn mãi
mãi trong gia đình của Đấng Tạo Hóa vũ trụ. Đó là lời mời gọi để tìm
thấy mục đích thật sự của bạn, không phải trong những gì bạn làm, mà
trong con người mà bạn thuộc về.
Dù bạn đang ở đâu trong cuộc đời, dù bạn đã làm gì, vòng tay của
Người Cha vẫn đang rộng mở. Cây cầu đã được xây dựng. Con đường về
nhà đã thông suốt.
Hy vọng rằng hành trình khám phá này đã giúp bạn hiểu rõ hơn
về món quà tuyệt vời mà Thiên Chúa dành cho bạn. Lựa chọn bước đi
trên cây cầu đó là quyết định quan trọng nhất mà bạn sẽ từng thực hiện.
3
51
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ĐƯỢC THA THỨ TỘI TỔ TÔNG VÀ TỘI RIÊNG.
HÀNH TRÌNH TÌM LẠI SỰ BÌNH AN TRỌN VẸN: THẤU HIỂU VỀ
SỰ THA THỨ TỘI TỔ TÔNG VÀ TỘI RIÊNG
LỜI MỞ ĐẦU – NHỮNG TRĂN TRỞ CHUNG CỦA KIẾP NGƯỜI
Chào bạn,
Có lẽ trong những giây phút tĩnh lặng nhất của cuộc đời, bạn đã
từng tự hỏi: Tại sao thế giới này lại có quá nhiều khổ đau, bất công và
chia rẽ? Tại sao con người, dù luôn khao khát điều tốt đẹp, lại thường
xuyên làm tổn thương nhau và chính bản thân mình? Tại sao sâu thẳm
trong lòng, chúng ta luôn có một cảm giác thiếu vắng, một nỗi khắc
khoải về một điều gì đó lớn lao hơn, trọn vẹn hơn mà ta không thể gọi
tên?
Bạn không hề đơn độc trong những suy tư đó. Đây là những câu
hỏi nền tảng của kiếp người, là tiếng vọng từ sâu thẳm tâm hồn của mỗi
chúng ta, bất kể chúng ta là ai, đến từ đâu, hay có niềm tin nào. Chúng
ta cảm nhận được rằng thế giới này và chính bản thân chúng ta dường
như đang ở trong một tình trạng “lệch lạc”, không đúng với “thiết kế”
nguyên thủy tốt đẹp của nó. Chúng ta thấy mình làm những điều mà
sau này phải hối hận. Chúng ta đặt ra những mục tiêu tốt đẹp nhưng lại
thất bại trong việc theo đuổi chúng. Chúng ta khao khát tình yêu thương
vô điều kiện nhưng lại thường xuyên bị vướng vào sự ích kỷ, ghen ghét
và giận hờn.
Những cảm giác này không phải là ngẫu nhiên. Chúng là những
dấu hiệu, những triệu chứng của một “căn bệnh” sâu xa hơn mà đức tin
Kitô giáo gọi là “tội lỗi”.
Có thể khi nghe đến từ “tội lỗi”, bạn sẽ nghĩ ngay đến những hành
vi phạm pháp nghiêm trọng như giết người, cướp của. Tuy nhiên, trong
3
52
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nhãn quan Kitô giáo, “tội lỗi” có một ý nghĩa sâu rộng và gần gũi hơn
rất nhiều. Nó không chỉ là những hành động sai trái, mà còn là một tình
trạng – tình trạng của sự đổ vỡ, chia cắt và xa lìa khỏi nguồn cội của sự
sống và tình yêu thương.
Bài viết này là một lời mời gọi bạn cùng tôi bước vào một hành
trình khám phá. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về hai khái niệm quan
trọng trong đức tin Kitô giáo: Tội Tổ Tông và Tội Riêng. Quan trọng
hơn cả, chúng ta sẽ khám phá câu trả lời đầy hy vọng và giải thoát mà
Kitô giáo mang đến: Sự Tha Thứ.
Đây không phải là một bài giảng giáo lý khô khan, mà là một cuộc
đối thoại chân thành, với mong muốn giúp bạn tìm thấy lời giải đáp cho
những trăn trở sâu kín nhất trong lòng, và có thể, tìm thấy một con
đường dẫn đến sự bình an và tự do đích thực mà bạn hằng tìm kiếm.
Hãy cùng nhau bắt đầu hành trình này với một trái tim rộng mở.
“TỘI LỖI” THỰC SỰ CÓ NGHĨA LÀ GÌ? – VƯỢT QUA NHỮNG
HIỂU LẦM
Trước khi đi sâu vào “Tội Tổ Tông” và “Tội Riêng”, chúng ta cần có
một cái nhìn đúng đắn về khái niệm “tội lỗi” (sin) theo quan điểm Kitô
giáo. Xin tạm gác lại những hình ảnh về lửa địa ngục hay một vị Thẩm
phán luôn cau có trừng phạt. Hãy hình dung về tội lỗi qua những hình
ảnh gần gũi hơn.
1. Tội lỗi là “Bắn Trật Đích” (Missing the Mark)
Trong ngôn ngữ Hy Lạp cổ, từ được dịch là “tội lỗi” (hamartia) ban
đầu mang ý nghĩa của một cung thủ bắn trật hồng tâm. Người cung thủ
có thể có mục tiêu rất tốt, anh ta nhắm vào chính giữa, nhưng vì một lý
do nào đó (run tay, gió thổi, dây cung yếu), mũi tên lại đi chệch hướng.
3
53
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hình ảnh này thật ý nghĩa. Con người chúng ta được tạo dựng với
một mục đích, một “hồng tâm” để nhắm đến: đó là sống trong tình yêu
thương, sự thật, sự công chính và sự hòa hợp với Đấng Tạo Hóa và với
nhau. Khi chúng ta sống ích kỷ, gian dối, hận thù, chúng ta đang “bắn
trật” mục đích sống cao đẹp đó. Tội lỗi không nhất thiết phải xuất phát
từ ác tâm. Đôi khi, nó đến từ sự yếu đuối, sự thiếu hiểu biết, hoặc sự
mất định hướng của chúng ta.
2. Tội lỗi là “Mối Quan Hệ Bị Rạn Nứt”
Hãy tưởng tượng mối quan-hệ giữa bạn và một người bạn thân.
Mối quan hệ đó được xây dựng trên sự tin tưởng, chân thành và yêu
thương. Một ngày, bạn nói dối người bạn đó. Ngay cả khi người bạn
không phát hiện ra, một điều gì đó đã thay đổi. Có một sự rạn nứt vô
hình xuất hiện. Sự gần gũi tự nhiên trước đây đã bị thay thế bởi cảm
giác tội lỗi, lo lắng và khoảng cách.
Tội lỗi, về bản chất, chính là hành động làm rạn nứt mối quan hệ.
•
Với Thiên Chúa: Kitô giáo tin rằng con người được tạo
dựng để có một mối quan hệ thân mật, yêu thương với Thiên Chúa,
Đấng là Nguồn Cội của sự sống. Tội lỗi là khi chúng ta quay lưng
lại với Ngài, tự cho mình là trung tâm, và phá vỡ sự tin tưởng mà
Ngài dành cho chúng ta.
•
Với người khác: Mỗi hành vi ích kỷ, lời nói gây tổn
thương, sự thờ ơ trước nỗi đau của người khác… đều là những nhát
búa làm rạn nứt mối dây liên kết giữa người với người.
•
Với chính mình: Khi sống trong tội lỗi, chúng ta cũng
đánh mất sự hòa hợp với chính bản thân. Chúng ta cảm thấy dằn
vặt, trống rỗng, và không còn là con người chân thật mà mình
mong muốn.
3. Tội lỗi là một “Món Nợ” không thể tự trả
3
54
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hãy hình dung bạn làm vỡ một chiếc bình cổ vô giá. Bạn có thể nói
lời xin lỗi, bạn có thể cố gắng dán các mảnh vỡ lại, nhưng bạn không
bao giờ có thể làm cho chiếc bình trở lại nguyên vẹn như ban đầu. Bạn
đã gây ra một thiệt hại, một “món nợ” mà bạn không có khả năng đền
bù.
Tội lỗi cũng tạo ra một “món nợ” tinh thần. Sự đổ vỡ trong các mối
quan hệ gây ra những hậu quả thật sự. Lời xin lỗi là cần thiết, nhưng
nó không thể xóa đi vết sẹo của sự tổn thương, không thể tự động phục
hồi lại sự tin tưởng đã mất. Theo Kitô giáo, sự xúc phạm đến một Thiên
Chúa vô cùng tốt lành và thánh thiện tạo ra một món nợ vô hạn mà con
người hữu hạn không bao giờ có thể tự mình trả được.
Với ba hình ảnh này – bắn trật đích, mối quan hệ rạn nứt, và món
nợ không thể trả – chúng ta có thể bắt đầu hiểu được chiều sâu của khái
niệm “tội lỗi”. Nó không phải là một danh sách các quy tắc tùy tiện, mà
là một thực tại đau đớn về tình trạng bất toàn và đổ vỡ của chúng ta.
TỘI TỔ TÔNG – CĂN BỆNH DI TRUYỀN CỦA TÂM HỒN
Bây giờ, chúng ta sẽ nói về một khái niệm có lẽ là khó hiểu và lạ
lẫm nhất đối với người ngoài Kitô giáo: Tội Tổ Tông (Original Sin).
Nhiều người thường hiểu sai rằng Tội Tổ Tông có nghĩa là Thiên
Chúa trừng phạt tất cả chúng ta vì một lỗi lầm mà ông Adam và bà Eva
đã phạm từ thuở xa xưa. Đây là một cách hiểu gây ra nhiều bức xúc và
cảm giác bất công. Tuy nhiên, bản chất của Tội Tổ Tông lại sâu sắc và
gần gũi hơn thế.
Để dễ hiểu, hãy dùng một ví dụ về di truyền học.
Ví dụ về “Di Truyền”:
Một người có thể được sinh ra với một gen di truyền khiến họ có
nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cao hơn người khác. Đứa trẻ đó không làm
3
55
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

gì sai cả. Nó không “phạm lỗi” để bị mang gen đó. Nó chỉ đơn giản là
được sinh ra trong một gia đình có gen di truyền đó. Nó được thừa hưởng
một tình trạng, một khuynh hướng dễ mắc bệnh. Nó không bị “trừng
phạt” vì lỗi của cha ông, nhưng nó phải gánh chịu hậu quả từ di sản mà
cha ông để lại.
Tội Tổ Tông chính là một loại “Di Truyền Tâm Linh”.
Theo sách Sáng Thế Ký, con người đầu tiên (được biểu trưng qua
hình ảnh Adam và Eva) được tạo dựng trong một tình trạng hoàn hảo:
hòa hợp trọn vẹn với Thiên Chúa, với nhau và với thiên nhiên. Họ sống
trong sự tin tưởng và yêu thương tuyệt đối. Tuy nhiên, họ đã chọn lựa
quay lưng lại với Thiên Chúa, chọn tin vào sự lừa dối và tự đặt mình
làm trung tâm thay vì Thiên Chúa. Hành động này đã làm rạn nứt mối
quan hệ nguyên thủy giữa con người và Thiên Chúa.
Sự rạn nứt này không chỉ ảnh hưởng đến riêng họ. Giống như một
dòng sông bị nhiễm độc ở thượng nguồn, toàn bộ dòng chảy sau đó đều
bị ảnh hưởng. Adam và Eva đã truyền lại cho con cháu, tức là toàn thể
nhân loại, một “di sản” đã bị tổn thương.
Di sản đó bao gồm những gì?
•
Sự xa cách Thiên Chúa: Chúng ta được sinh ra trong
một tình trạng “mất kết nối” với Thiên Chúa. Mối quan hệ thân mật
ban đầu đã bị cắt đứt. Chúng ta giống như một chiếc điện thoại bị
ngắt khỏi nguồn sạc, dù vẫn tồn tại nhưng không thể nhận được
nguồn năng lượng sống dồi dào.
•
Khuynh hướng nghiêng về điều xấu (Dục Vọng –
Concupiscence): Giống như người mang gen dễ mắc bệnh tiểu
đường, chúng ta sinh ra với một khuynh hướng tự nhiên nghiêng
về sự ích kỷ, kiêu ngạo, tham lam và ham muốn sai trái. Chúng ta
phải đấu tranh rất vất vả để làm điều tốt, trong khi làm điều xấu
3
56
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

dường như lại dễ dàng hơn. Đây là điều mà tất cả chúng ta đều có
thể cảm nhận trong chính cuộc sống của mình.
•
Sự đau khổ và cái chết: Trong tình trạng nguyên thủy,
con người được sống trong sự hài hòa. Khi mối quan hệ với Nguồn
Sống bị cắt đứt, sự đau khổ, bệnh tật và cái chết đã bước vào thế
giới.
Điều quan trọng cần nhấn mạnh: Tội Tổ Tông không phải là một
hành vi tội lỗi cá nhân mà bạn đã làm. Bạn không có lỗi trong việc được
sinh ra với tình trạng này. Nó là một tình trạng kế thừa, một “căn bệnh
tâm linh” mà toàn thể nhân loại cùng chia sẻ. Nó giải thích tại sao một
đứa trẻ sơ sinh, trong sự ngây thơ vô tội, vẫn sẽ lớn lên và bộc lộ những
khuynh hướng ích kỷ. Nó giải thích tại sao lịch sử nhân loại, dù có nhiều
tiến bộ, vẫn luôn là một vòng lặp của chiến tranh, bạo lực và bất công.
Tội Tổ Tông là lời chẩn đoán về tình trạng sâu thẳm của con người:
chúng ta sinh ra trong một thế giới đã đổ vỡ, với một bản tính đã bị tổn
thương.
TỘI RIÊNG – NHỮNG LỰA CHỌN CÁ NHÂN LÀM VẾT THƯƠNG
THÊM SÂU
Nếu Tội Tổ Tông là “căn bệnh di truyền” mà chúng ta được thừa
hưởng, thì Tội Riêng (Personal Sin) chính là những lựa chọn và hành
động cụ thể của chúng ta khiến cho căn bệnh đó trở nên trầm trọng hơn
và gây ra những triệu chứng đau đớn.
Khái niệm này dễ hiểu hơn nhiều vì nó gắn liền với trải nghiệm
hàng ngày của chúng ta. Tội Riêng là khi chúng ta, với sự ý thức và tự
do của mình, chọn “bắn trật đích”, chọn làm rạn nứt các mối quan hệ.
Ví dụ thực tế về Tội Riêng:
3
57
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Khi bạn biết điều đúng cần làm nhưng lại chọn làm ngơ
(ví dụ: thấy người gặp khó khăn nhưng không giúp đỡ).
Khi bạn nói một lời nói dối để bảo vệ bản thân hoặc để
hạ thấp người khác.
•
•
Khi bạn để cho sự ghen tị, hận thù hay tham lam ngự
trị trong lòng mình và điều khiển hành động của bạn.
•
Khi bạn chạy theo những thú vui ích kỷ mà không quan
tâm đến hậu quả đối với người khác hoặc chính bản thân mình.
Khi bạn tự kiêu, cho rằng mình không cần đến ai, kể cả
•
Thiên Chúa.
Mối liên hệ giữa Tội Tổ Tông và Tội Riêng:
Hãy quay lại ví dụ về người có gen di truyền dễ mắc bệnh tiểu
đường. Tình trạng di truyền (giống như Tội Tổ Tông) khiến họ có một
khuynh hướng. Tuy nhiên, việc họ có thực sự phát bệnh hay không và
bệnh nặng đến mức nào lại phụ thuộc rất nhiều vào lựa chọn lối sống
của họ (giống như Tội Riêng). Nếu người đó ăn uống vô độ, lười vận
động, thì căn bệnh sẽ bùng phát mạnh mẽ.
Tương tự như vậy:
•
Tội Tổ Tông là khuynh hướng bẩm sinh kéo chúng ta
về phía ích kỷ và xa cách Thiên Chúa.
•
Tội Riêng là khi chúng ta chiều theo khuynh hướng đó.
Mỗi lần chúng ta phạm một tội riêng, chúng ta đang củng cố thêm
cho “căn bệnh” của mình. Chúng ta đào sâu thêm hố ngăn cách
giữa ta với Thiên Chúa, với người khác và với chính bản thân.
Phân loại Tội Riêng:
Để hiểu rõ hơn, Kitô giáo thường phân biệt giữa hai mức độ tội
riêng:
3
58
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1
.
Tội nhẹ (Venial Sin): Là những lỗi lầm nhỏ, không
hoàn toàn cắt đứt mối quan hệ với Thiên Chúa nhưng làm nó
nguội lạnh” đi. Giống như những lời nói vô ý, những hành động
”
thiếu suy nghĩ làm phiền lòng người bạn thân. Mối quan hệ vẫn
còn đó, nhưng sự nồng ấm và tin tưởng đã bị suy giảm. Ví dụ: một
lời nói dối vô hại, một cơn nóng giận thoáng qua, một chút lười
biếng trong trách nhiệm.
2
.
Tội trọng (Mortal Sin): Đây là một lựa chọn nghiêm
trọng, cố tình và ý thức, chống lại tình yêu của Thiên Chúa và phá
hủy hoàn toàn mối liên kết yêu thương với Ngài. Nó giống như một
hành động phản bội tột cùng đối với người bạn thân, một hành
động phá vỡ hoàn toàn sự tin tưởng và chấm dứt mối quan hệ. Để
một tội được coi là tội trọng, nó cần hội đủ ba yếu tố:
o
Vấn đề nghiêm trọng: Hành động đó tự nó là một
điều xấu xa (ví dụ: giết người, ngoại tình, chối bỏ Thiên Chúa
một cách công khai).
o
Hiểu biết đầy đủ: Người phạm tội biết rõ hành
động đó là sai trái nghiêm trọng.
o
Hoàn toàn ưng thuận: Người đó hoàn toàn tự do
và cố tình lựa chọn làm điều đó.
Sự phân biệt này không phải để “tính điểm” với Thiên Chúa, mà là
để chúng ta nhận thức được mức độ nghiêm trọng của những lựa chọn
của mình và hậu quả của chúng đối với đời sống tâm linh.
Tóm lại, Tội Tổ Tông là tình trạng khởi đầu, là mảnh đất xấu. Tội
Riêng là những hạt giống xấu mà chính chúng ta gieo vào mảnh đất đó,
khiến cho sự đổ vỡ và đau khổ ngày càng lan rộng trong cuộc đời mình.
HẬU QUẢ CỦA TỘI LỖI – TẠI SAO CHÚNG TA CẦN SỰ THA THỨ?
Chúng ta đã chẩn đoán “căn bệnh”: Tội Tổ Tông là tình trạng di
truyền và Tội Riêng là những lựa chọn làm bệnh nặng thêm. Bây giờ,
3
59
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

chúng ta cần xem xét một cách nghiêm túc những hậu quả, những “triệu
chứng” đau đớn mà căn bệnh này gây ra. Việc hiểu rõ sự trầm trọng của
vấn đề sẽ giúp chúng ta thấy được giá trị vô song của phương thuốc
chữa trị.
1. Sự Chết về Tâm Linh: Mất Kết Nối với Nguồn Sống
Hãy tưởng tượng một cành cây bị cắt lìa khỏi thân cây. Ban đầu,
nó vẫn còn xanh tươi. Nhưng vì đã bị tách khỏi nguồn nhựa sống, nó sẽ
dần dần khô héo và chết đi.
Thiên Chúa, trong đức tin Kitô giáo, chính là Nguồn Sống, Nguồn
Tình Yêu, Nguồn Chân Lý. Khi tội lỗi (cả Tổ Tông và Riêng) cắt đứt mối
liên kết của chúng ta với Ngài, chúng ta rơi vào tình trạng “chết về tâm
linh”. Chúng ta vẫn tồn tại về mặt thể lý, nhưng tâm hồn chúng ta trở
nên khô cằn, trống rỗng và mất phương hướng. Chúng ta tìm kiếm ý
nghĩa cuộc sống ở khắp mọi nơi – trong tiền tài, danh vọng, lạc thú –
nhưng không bao giờ cảm thấy thỏa mãn, bởi vì chúng ta đã bị ngắt
khỏi Nguồn duy nhất có thể lấp đầy sự trống rỗng đó. Đây chính là hậu
quả bi thảm nhất của tội lỗi.
2. Sự Đổ Vỡ trong Quan Hệ với Người Khác
Khi con người quay lưng lại với Thiên Chúa, họ cũng bắt đầu quay
lưng lại với nhau. Lịch sử nhân loại là một minh chứng hùng hồn cho
điều này. Chiến tranh, diệt chủng, áp bức, phân biệt chủng tộc, sự bất
công xã hội… tất cả đều bắt nguồn từ tội lỗi trong lòng người: sự tham
lam, kiêu ngạo, ích kỷ và khao khát quyền lực.
Ngay cả trong những mối quan hệ cá nhân, tội lỗi cũng gieo rắc sự
chia rẽ. Sự nghi ngờ thay thế cho tin tưởng. Sự chỉ trích thay thế cho
động viên. Sự hận thù thay thế cho tha thứ. Chúng ta xây lên những bức
tường để bảo vệ mình, nhưng cuối cùng lại tự nhốt mình trong sự cô
đơn.
3
60
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

3. Sự Rối Loạn trong Chính Bản Thân
Tội lỗi cũng gây ra một cuộc nội chiến trong chính tâm hồn chúng
ta. Thánh Phaolô, một trong những người có ảnh hưởng lớn nhất trong
Kitô giáo sơ khai, đã diễn tả sự giằng xé nội tâm này một cách sâu sắc:
”
Sự thiện tôi muốn thì tôi không làm, nhưng sự ác tôi không muốn, tôi
lại cứ làm.” (Rôma 7:19).
Chúng ta cảm thấy tội lỗi, xấu hổ, lo âu. Chúng ta đeo những chiếc
mặt nạ để che giấu con người thật của mình. Chúng ta bị dằn vặt bởi
những sai lầm trong quá khứ và sợ hãi về tương lai. Chúng ta mất đi sự
bình an nội tâm. Con người chúng ta bị phân mảnh, không còn là một
thể thống nhất, hài hòa.
4. Sự Phán Xét Công Thẳng
Kitô giáo tin rằng Thiên Chúa không chỉ là Tình Yêu mà còn là Sự
Công Thẳng tuyệt đối. Giống như một vị thẩm phán tốt không thể làm
ngơ trước tội ác, Thiên Chúa, vì bản tính tốt lành của Ngài, không thể
dung túng cho tội lỗi. Tội lỗi, sự nổi loạn chống lại Đấng Tạo Hóa, đáng
phải chịu một hình phạt tương xứng – đó là sự xa cách vĩnh viễn khỏi
sự hiện diện tốt lành của Ngài. Đây là điều mà Kitô giáo gọi là “hỏa
ngục” – không phải là một nơi có lửa cháy theo nghĩa đen, mà là tình
trạng tự mình lựa chọn xa cách Thiên Chúa vĩnh viễn, một tình trạng
của sự cô đơn và đau khổ tột cùng vì đã từ chối Tình Yêu.
Tại sao chúng ta bất lực?
Đối diện với những hậu quả này, con người hoàn toàn bất lực.
Chúng ta không thể tự mình nối lại mối quan hệ đã đứt với Thiên Chúa.
Chúng ta không thể tự mình xóa đi vết nhơ của tội lỗi. Chúng ta không
thể tự mình trả món nợ vô hạn mà mình đã gây ra. Chúng ta giống như
một người bị rơi xuống một cái hố sâu, không thể tự mình leo lên được.
3
61
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chính trong tình trạng tuyệt vọng này, chúng ta mới thấy được sự
cần thiết của một bàn tay từ trên cao đưa xuống để cứu vớt chúng ta.
Chúng ta cần một giải pháp đến từ bên ngoài, một giải pháp đến từ chính
Thiên Chúa.
GIẢI PHÁP CỦA THIÊN CHÚA – MỘT KẾ HOẠCH VƯỢT TRÍ
TƯỞNG TƯỢNG
Nếu câu chuyện dừng lại ở tình trạng tuyệt vọng của con người,
thì đó sẽ là một bi kịch. Nhưng tin vui vĩ đại (Phúc Âm) của Kitô giáo
chính là: Thiên Chúa không bỏ mặc con người trong tình trạng đổ vỡ đó.
Vì tình yêu vô biên, Ngài đã chủ động thực hiện một kế hoạch cứu độ.
Đây là một kế hoạch vừa thể hiện sự Công Thẳng tuyệt đối, vừa
biểu lộ Lòng Thương Xót vô bờ của Ngài.
Vấn đề nan giải: Công Thẳng và Yêu Thương
Hãy hình dung một vị thẩm phán rất nhân từ. Con trai duy nhất
của ông phạm một tội ác nghiêm trọng.
•
Nếu vì yêu thương con, ông tha bổng cho con mình, ông
sẽ không còn là một vị thẩm phán công minh. Luật pháp sẽ bị coi
thường.
•
Nếu vì công minh, ông tuyên án con mình theo đúng
luật pháp, trái tim người cha của ông sẽ tan nát.
Thiên Chúa cũng đối diện với một tình thế tương tự.
•
Sự Công Thẳng của Ngài đòi hỏi tội lỗi phải bị trừng
phạt. Món nợ phải được trả.
•
Tình Yêu Thương của Ngài lại khao khát được tha thứ
cho con người, là tạo vật mà Ngài yêu quý.
3
62
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Làm thế nào để Thiên Chúa vừa có thể duy trì sự công thẳng, vừa
có thể tha thứ cho con người? Con người không thể trả món nợ đó. Một
tạo vật khác (như thiên thần) cũng không thể trả thay, vì tội lỗi là do
con người gây ra.
Giải pháp duy nhất, lạ lùng và vĩ đại:
Giải pháp của Thiên Chúa vượt qua mọi logic của con người. Ngài
đã quyết định tự mình trả món nợ đó.
Đây là trọng tâm của đức tin Kitô giáo: Ngôi Hai Thiên Chúa, tức
là Chúa Con, đã tự nguyện xuống thế làm người, mang tên là Giêsu.
Chúa Giêsu là ai?
•
100% là Thiên Chúa: Ngài có cùng bản tính thiêng
liêng với Chúa Cha, có quyền năng, sự thánh thiện và vĩnh cửu
như Thiên Chúa.
•
100% là Con Người: Ngài được sinh ra bởi một người
phụ nữ (Đức Maria), có một thân xác con người, cảm thấy đói,
khát, mệt mỏi, vui, buồn… ngoại trừ việc Ngài hoàn toàn vô tội.
Chúa Giêsu là chiếc cầu nối hoàn hảo giữa Thiên Chúa và con
người, bởi vì Ngài vừa là Thiên Chúa, vừa là con người.
Sứ Mạng của Chúa Giêsu:
Ngài đến thế gian không phải để làm một nhà hiền triết, một nhà
cách mạng chính trị, hay một tấm gương đạo đức đơn thuần. Ngài đến
để thực hiện một sứ mạng cứu chuộc: chết thay cho tội lỗi của nhân
loại.
Hãy quay lại ví dụ về vị thẩm phán. Giải pháp của ông là: ông vẫn
tuyên án theo luật (sự công thẳng được giữ vững), nhưng sau đó, ông
cởi áo thẩm phán ra, bước xuống, và chịu hình phạt thay cho chính
3
63
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

con trai của mình. Bằng cách đó, công lý được thực thi, và tình yêu của
người cha được thể hiện một cách trọn vẹn nhất.
Đây chính là những gì đã xảy ra trên cây thập tự giá.
•
Trên Thập Giá, Sự Công Thẳng được thỏa mãn: Chúa
Giêsu, Đấng vô tội, đã gánh lấy tất cả tội lỗi của nhân loại (từ Tội
Tổ Tông cho đến tội riêng của mỗi người chúng ta trong quá khứ,
hiện tại và tương lai) và chịu hình phạt thay cho chúng ta. Món nợ
đã được trả sòng phẳng bởi một người duy nhất có đủ tư cách để
trả: chính là Thiên Chúa làm người.
•
Trên Thập Giá, Tình Yêu được tỏ bày: Cái chết của
Chúa Giêsu là bằng chứng hùng hồn nhất cho tình yêu vô điều kiện
của Thiên Chúa. Ngài không chờ chúng ta trở nên tốt đẹp để yêu
thương. Ngài yêu thương chúng ta ngay cả khi chúng ta còn là
những tội nhân và đã chết vì chúng ta. “Thiên Chúa yêu thế gian
đến nỗi đã ban Con Một, để ai tin vào Con của Người thì khỏi phải
chết, nhưng được sống muôn đời.” (Gioan 3:16).
Cái chết của Chúa Giêsu không phải là một tai nạn, mà là đỉnh cao
của kế hoạch cứu độ, nơi sự Công Thẳng và Tình Yêu của Thiên Chúa
gặp nhau và giao hòa.
NHẬN LẤY SỰ THA THỨ – MÓN QUÀ CẦN ĐƯỢC MỞ RA
Cái chết của Chúa Giêsu đã trả xong món nợ tội lỗi cho toàn thể
nhân loại. Sự tha thứ giờ đây giống như một món quà vô giá, được gói
cẩn thận và đặt trước cửa nhà của mỗi người. Tuy nhiên, món quà sẽ
chẳng có giá trị gì nếu chúng ta không chủ động mở cửa, đưa tay ra và
nhận lấy nó.
Vậy, làm thế nào để một cá nhân có thể nhận được sự tha thứ cho
tội tổ tông và tội riêng của mình? Kitô giáo chỉ ra một con đường gồm
3
64
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ba bước thiết yếu, giống như ba mặt của cùng một hành động đón nhận:
Tin – Sám Hối – Lãnh Nhận.
1. NIỀM TIN (Faith)
Đây là bước đầu tiên và nền tảng nhất. Niềm tin ở đây không chỉ
là sự chấp nhận về mặt lý trí rằng Chúa Giêsu đã tồn tại. Một người có
thể tin rằng Napoléon đã tồn tại, nhưng điều đó không thay đổi cuộc đời
họ.
Niềm tin trong Kitô giáo là sự phó thác và tin cậy cá nhân.
•
Tin vào con người của Chúa Giêsu: Tin rằng Ngài thực
sự là Con Thiên Chúa, là Đấng Cứu Độ duy nhất.
Tin vào công việc của Chúa Giêsu: Tin rằng cái chết
của Ngài trên thập giá là đủ để trả giá cho chính tội lỗi của bạn.
Tin tưởng cá nhân: Đây là bước chuyển từ “Tôi tin rằng
•
•
Chúa Giêsu chết vì tội lỗi của nhân loại” sang “Tôi tin rằng Chúa
Giêsu chết vì tôi, để tha thứ cho những lỗi lầm của tôi”.
Ví dụ: Bạn đang bị bệnh nặng và có một bác sĩ bào chế ra một liều
thuốc duy nhất có thể cứu bạn.
•
•
Biết về sự tồn tại của liều thuốc là kiến thức.
Tin rằng liều thuốc đó có hiệu quả là sự chấp nhận về
lý trí.
•
Niềm tin thực sự là khi bạn mở miệng ra và uống liều
thuốc đó, hoàn toàn tin cậy vào nó để cứu sống mình.
Đặt niềm tin vào Chúa Giêsu cũng giống như vậy. Đó là một hành
động của ý chí, một sự phó thác cuộc đời mình cho Ngài.
2. SÁM HỐI (Repentance)
3
65
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sám hối không đơn thuần là cảm giác buồn bã hay hối hận vì đã
làm sai. Từ “sám hối” (metanoia trong tiếng Hy Lạp) có nghĩa đen là
”
thay đổi tâm trí” hay “quay đầu lại”.
Hãy tưởng tượng bạn đang đi trên một con đường dẫn đến vực
thẳm.
•
Nhận thức: Bạn nhận ra con đường mình đang đi là sai
lầm và nguy hiểm. Đây là sự nhận biết tội lỗi của mình.
Hối tiếc: Bạn cảm thấy đau buồn vì đã đi sai đường và
vì những hậu quả nó gây ra.
•
•
Quay đầu: Đây là phần cốt lõi của sám hối. Bạn không
chỉ đứng đó buồn bã. Bạn đưa ra một quyết định dứt khoát: quay
180 độ và đi theo hướng ngược lại, hướng về Thiên Chúa.
Sám hối là một sự thay đổi tận gốc rễ trong tư tưởng và định hướng
cuộc đời. Đó là việc nói với Thiên Chúa: “Lạy Chúa, con đã sống theo ý
riêng của con. Cuộc đời con đã đi sai hướng. Từ nay, con muốn quay về
và sống theo ý của Ngài.”
Niềm tin và sám hối là hai mặt của một đồng xu. Bạn không thể
có cái này mà không có cái kia. Bạn không thể tin cậy vào Chúa Giêsu
để cứu mình mà lại không muốn từ bỏ con đường tội lỗi. Và bạn cũng
không thể thực sự từ bỏ tội lỗi nếu không có niềm tin vào một Đấng tốt
đẹp hơn để hướng về.
3. LÃNH NHẬN (Baptism & Confession)
Hành động tin và sám hối bên trong tâm hồn cần được biểu lộ ra
bên ngoài qua những hành động cụ thể. Trong nhiều truyền thống Kitô
giáo (đặc biệt là Công giáo và Chính thống giáo), có hai phương thế quan
trọng:
3
66
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Phép Rửa (Baptism): Đây là nghi thức gia nhập Kitô
giáo. Nước trong Phép Rửa là một biểu tượng mạnh mẽ. Khi một
người được dìm trong nước hoặc được đổ nước lên đầu, nó tượng
trưng cho việc họ được “chôn vùi con người cũ” tội lỗi của mình
cùng với Chúa Giêsu, và khi trồi lên khỏi nước, họ được “sống lại
trong một đời sống mới” với Ngài. Phép Rửa được coi là phương
thế Thiên Chúa dùng để xóa sạch Tội Tổ Tông và tất cả các tội
riêng đã phạm cho đến thời điểm đó. Người đó được tái sinh về
mặt tâm linh, trở thành con cái của Thiên Chúa.
•
Phép Giải Tội (Confession/Reconciliation): Cuộc sống
sau Phép Rửa không phải là hoàn hảo. Kitô hữu vẫn yếu đuối và
vẫn phạm tội (tội riêng). Phép Giải Tội là “phương thuốc chữa lành”
mà Chúa Giêsu đã ban cho Giáo Hội. Khi một người phạm tội, họ
đến với một linh mục (người đại diện cho Chúa Kitô), thành tâm
xưng thú tội lỗi của mình. Qua linh mục, chính Thiên Chúa sẽ ban
ơn tha thứ, phục hồi lại mối quan hệ đã bị rạn nứt. Đây là một
hành động đầy khiêm tốn và giải thoát, giúp người tín hữu được
giải phóng khỏi gánh nặng tội lỗi và nhận được sức mạnh để bắt
đầu lại.
Qua ba bước này, món quà tha thứ được mở ra và trở thành hiện
thực trong cuộc đời một con người. Tội Tổ Tông được xóa bỏ, tội riêng
được tha thứ, và một chương mới của cuộc đời được bắt đầu.
MỘT CUỘC SỐNG MỚI – KHI “BẢN ÁN” ĐƯỢC XÓA BỎ VÀ “DI
TRUYỀN” ĐƯỢC CHỮA LÀNH
Khi một người nhận được sự tha thứ của Thiên Chúa qua Chúa
Giêsu, điều gì sẽ thực sự thay đổi? Đó không chỉ là việc “vé vào thiên
đàng” được đảm bảo. Đó là một sự biến đổi sâu sắc và toàn diện, bắt
đầu ngay từ bâytrang này.
1. Thay Đổi Thân Phận: Từ Tội Nhân thành Con Cái
3
67
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Trước khi được tha thứ, thân phận của chúng ta trước mặt Thiên
Chúa là một tội nhân, một người nổi loạn, một người xa lạ. Mối quan hệ
đã bị đổ vỡ.
Sau khi nhận được sự tha thứ, chúng ta được “nhận làm con nuôi”
của Thiên Chúa. Chúng ta không còn là người xa lạ, mà trở thành thành
viên trong gia đình của Ngài. Đây là một sự thay đổi địa vị pháp lý và
tâm linh vô cùng lớn lao. Chúng ta có thể gọi Thiên Chúa là “Abba, Cha
ơi!” – một tiếng gọi thân thương và trìu mến. Chúng ta không còn đến
với Ngài trong sự sợ hãi của một nô lệ, mà trong sự tin tưởng của một
người con.
2. Giải Phóng khỏi Gánh Nặng Tội Lỗi
Hãy tưởng tượng bạn phải mang một chiếc ba lô đầy đá suốt cuộc
đời. Mỗi hòn đá là một lỗi lầm, một sự hối tiếc, một ký ức đau buồn.
Gánh nặng đó làm bạn kiệt sức, còng lưng và không thể ngẩng đầu lên
được.
Sự tha thứ của Chúa giống như việc có ai đó đến, mở chiếc ba lô ra
và vứt hết tất cả những hòn đá đó đi. Lần đầu tiên, bạn được đứng thẳng,
được hít thở một cách tự do. Gánh nặng của quá khứ không còn ám ảnh
bạn nữa. Bạn được giải thoát khỏi cảm giác tội lỗi và xấu hổ, vì bạn biết
rằng trước mặt Thiên Chúa, bạn đã được tha thứ hoàn toàn. Tội lỗi của
bạn đã bị “ném xuống đáy biển” và Ngài không còn nhớ đến chúng nữa.
3. Sự Hiện Diện của Chúa Thánh Thần: “ADN” Mới của Thiên
Chúa
Khi chúng ta tin vào Chúa Giêsu, Thiên Chúa ban cho chúng ta một
món quà đặc biệt: chính Chúa Thánh Thần (Ngôi Ba Thiên Chúa) đến và
ngự trong lòng chúng ta.
3
68
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nếu Tội Tổ Tông là một “di truyền tâm linh” xấu, thì Chúa Thánh
Thần giống như một cuộc “cấy ghép ADN” mới, ADN của chính Thiên
Chúa vào trong tâm hồn chúng ta.
•
Ngài ban cho chúng ta sức mạnh để chống lại khuynh
hướng xấu (dục vọng) mà Tội Tổ Tông để lại. Cuộc chiến đấu với
tội lỗi vẫn còn đó, nhưng bây giờ chúng ta không còn chiến đấu
một mình. Chúng ta có sức mạnh của Thiên Chúa ở bên trong để
giúp chúng ta chiến thắng.
•
Ngài dần dần biến đổi tính cách của chúng ta từ bên
trong, để chúng ta ngày càng trở nên giống Chúa Giêsu hơn. Những
hoa trái của sự hiện diện của Ngài bắt đầu nảy nở trong đời sống
chúng ta: tình yêu, niềm vui, bình an, nhẫn nại, nhân từ, từ tâm,
trung tín, hiền hòa, tiết độ.
•
Ngài là Đấng An Ủi, Đấng Cố Vấn, hướng dẫn chúng ta
trong các quyết định, an ủi chúng ta khi buồn đau, và giúp chúng
ta hiểu được Lời Chúa.
4. Một Viễn Cảnh Mới: Hy Vọng Vĩnh Cửu
Tội lỗi dẫn đến sự chết, cả về thể lý lẫn tâm linh. Nhưng sự tha thứ
trong Chúa Giêsu mang lại sự sống đời đời. Sự Phục Sinh của Chúa Giêsu
(việc Ngài sống lại từ cõi chết sau ba ngày) là bằng chứng và là niềm hy
vọng cho tất cả những ai tin vào Ngài.
Cái chết thể lý không còn là dấu chấm hết đáng sợ nữa, mà trở
thành một cánh cửa để bước vào sự sống vĩnh cửu, một cuộc sống trong
sự hiện diện trọn vẹn và yêu thương của Thiên Chúa trên thiên đàng.
Nơi đó, sẽ không còn tội lỗi, không còn đau khổ, không còn nước mắt.
Mối quan hệ giữa Thiên Chúa và con người sẽ được phục hồi một cách
hoàn hảo, giống như ý định ban đầu của Ngài.
3
69
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cuộc sống mới này không phải là một cuộc sống hoàn hảo không
tì vết. Kitô hữu vẫn vấp ngã, vẫn phạm sai lầm. Nhưng sự khác biệt căn
bản là:
•
•
Mối quan hệ nền tảng với Thiên Chúa đã được thiết lập.
Khi vấp ngã, họ biết rằng có con đường để quay về và
nhận lãnh sự tha thứ (qua sự sám hối và Phép Giải Tội).
Họ không còn sống trong vô vọng, mà trong một niềm
•
hy vọng chắc chắn về sự biến đổi và sự sống vĩnh cửu.
Sự tha thứ không chỉ là việc xóa bỏ một bản án. Nó là khởi đầu
của một cuộc phiêu lưu mới, một hành trình tăng trưởng trong tình yêu
và ân sủng, một sự biến đổi từ sâu bên trong để trở thành con người mà
Thiên Chúa đã dự định cho chúng ta từ thuở ban đầu.
GIẢI ĐÁP MỘT SỐ THẮC MẮC THƯỜNG GẶP
Khi tìm hiểu về những khái niệm này, có thể bạn sẽ có một vài
thắc mắc. Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp và câu trả lời ngắn
gọn.
1. Nếu Chúa Giêsu đã chết vì tội lỗi của mọi người, tại sao tôi
vẫn cần phải tin và sám hối? Tại sao sự tha thứ không tự động đến
với tất cả mọi người?
Hãy nghĩ về sự tha thứ như một liều thuốc chữa bệnh ung thư đã
được phát minh và có sẵn cho tất cả mọi người miễn phí. Dù thuốc có
hiệu quả đến đâu, nó cũng không thể cứu được những người từ chối
uống nó. Thiên Chúa tôn trọng sự tự do của con người. Ngài không ép
buộc ai phải yêu mến Ngài hay chấp nhận món quà của Ngài. Tin và
sám hối chính là hành động chúng ta tự do lựa chọn để “uống liều thuốc”
cứu mạng đó.
3
70
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2. Nếu tôi được tha thứ, có nghĩa là tôi có thể tiếp tục phạm tội
mà không sao cả?
Đây là một sự hiểu lầm nghiêm trọng. Nếu bạn thực sự hiểu được
cái giá của sự tha thứ – chính là sự đau khổ và cái chết của Con Thiên
Chúa – thì lòng bạn sẽ không muốn tiếp tục làm những điều đã đóng
đinh Ngài vào thập giá. Sự tha thứ không phải là một “giấy phép” để
phạm tội. Ngược lại, nó là động lực mạnh mẽ nhất để chúng ta từ bỏ tội
lỗi vì lòng biết ơn và yêu mến Đấng đã cứu mình. Một người được cứu
khỏi chết đuối sẽ không nhảy ngay trở lại xuống sông. Tương tự, một
người được cứu khỏi tội lỗi sẽ khao khát sống một cuộc đời mới đẹp lòng
Thiên Chúa.
3. Tại sao cần phải xưng tội với một linh mục (con người) mà
không phải trực tiếp với Thiên Chúa?
Đối với người Công giáo, Phép Giải Tội không phải là xưng tội với
”
một con người”. Linh mục hành động với tư cách là người đại diện hữu
hình của Chúa Kitô (in persona Christi). Chúa Giêsu đã ban cho các Tông
đồ và những người kế vị quyền tha tội nhân danh Ngài (xem Gioan
2
0:22-23). Việc xưng tội có một số lợi ích tâm lý và tâm linh sâu sắc:
•
Sự chắc chắn: Nghe được lời tha thứ từ một người đại
diện của Chúa (“Cha tha tội cho con…”) mang lại một sự chắc chắn
và bình an mà việc cầu nguyện một mình đôi khi không có được.
•
Sự khiêm tốn: Thừa nhận lỗi lầm của mình trước mặt
một người khác giúp chúng ta chiến thắng tính kiêu ngạo.
Sự hướng dẫn: Linh mục có thể đưa ra những lời
•
khuyên cụ thể để giúp chúng ta tránh phạm tội trong tương lai.
Việc này không thay thế việc cầu nguyện xin lỗi trực tiếp với Chúa,
mà là một phương thế hữu hình và đầy ân sủng mà Chúa đã thiết
lập.
3
71
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4. Tại sao một Thiên Chúa yêu thương lại tạo ra một nơi như
hỏa ngục?
Kitô giáo không dạy rằng Thiên Chúa “tạo ra” hỏa ngục rồi “đẩy”
người ta vào đó. Hỏa ngục là tình trạng cuối cùng của những người,
bằng sự tự do của mình, đã dứt khoát và vĩnh viễn từ chối tình yêu của
Thiên Chúa. Thiên Chúa là tình yêu, và Ngài không thể ép buộc ai phải
yêu Ngài. Nếu một người dành cả cuộc đời để nói “Không” với Thiên
Chúa, thì khi chết, Thiên Chúa chỉ tôn trọng lựa chọn tự do của họ. Hỏa
ngục chính là hậu quả logic của việc lựa chọn sống tách biệt khỏi Nguồn
của mọi sự tốt lành và niềm vui. Tình yêu đích thực luôn bao hàm sự tự
do, và sự tự do luôn bao hàm khả năng lựa chọn sự từ chối.
LỜI KẾT – LỜI MỜI GỌI DÀNH CHO BẠN
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình khá dài: từ những
cảm nhận chung về sự bất toàn của thế giới và con người, đến việc chẩn
đoán “căn bệnh” tâm linh mang tên Tội Tổ Tông và Tội Riêng, và cuối
cùng là khám phá phương thuốc chữa lành kỳ diệu mà Thiên Chúa ban
tặng qua sự hy sinh của Chúa Giêsu Kitô.
Có thể những khái niệm này còn mới mẻ, thậm chí là khó tin đối
với bạn. Điều đó hoàn toàn có thể hiểu được. Đức tin không phải là một
công thức toán học có thể chứng minh trong một sớm một chiều. Nó là
một cuộc hành trình của con tim và khối óc.
Tuy nhiên, tôi hy vọng rằng bài viết này đã phần nào giúp bạn
hiểu được cốt lõi của thông điệp Kitô giáo. Đó không phải là một hệ
thống các quy tắc và hình phạt, mà là một Câu Chuyện Tình Yêu Vĩ
Đại:
•
Một câu chuyện về một Thiên Chúa yêu thương đã tạo
dựng con người một cách tốt đẹp.
3
72
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Một câu chuyện về việc con người đã quay lưng lại với
tình yêu đó và rơi vào tình trạng đổ vỡ.
•
Và trên hết, một câu chuyện về một Thiên Chúa, vì tình
yêu vô hạn, đã không bỏ mặc con người, mà đã làm một điều
không tưởng: trở thành một người trong chúng ta, chịu chết thay
cho chúng ta, để mở ra con đường cho chúng ta quay về và được
chữa lành.
Sự tha thứ cho tội tổ tông và tội riêng không phải là một lý thuyết
trừu tượng. Nó là một thực tại có sức mạnh biến đổi cuộc đời. Nó giải
quyết được nỗi khắc khoải sâu xa nhất trong lòng người: khao khát được
giải thoát khỏi quá khứ, được sống trong sự bình an ở hiện tại, và có
một niềm hy vọng chắc chắn cho tương lai.
Nếu những điều bạn đọc được hôm nay khơi dậy trong bạn một sự
tò mò, một niềm khao khát, hay đơn giản là một câu hỏi, đó có thể là
một dấu hiệu tốt. Đó có thể là một lời mời gọi nhẹ nhàng từ Đấng Tạo
Hóa đang gõ cửa trái tim bạn.
Bạn có thể làm gì tiếp theo?
•
Suy ngẫm: Hãy dành thời gian tĩnh lặng để suy nghĩ
về cuộc đời của chính bạn. Bạn có cảm nhận được sự trống rỗng,
gánh nặng tội lỗi, hay sự đổ vỡ mà bài viết này đã mô tả không?
•
Tìm hiểu thêm: Hãy tìm đọc sách Tin Mừng (Phúc Âm)
trong Kinh Thánh (bắt đầu với sách Gioan hoặc Mác-cô). Đó là
những lời tường thuật trực tiếp về cuộc đời và lời giảng dạy của
Chúa Giêsu.
•
Trò chuyện: Hãy tìm một người Kitô hữu mà bạn tin
tưởng để hỏi thêm. Hoặc tìm đến một nhà thờ gần nơi bạn ở và
ngỏ lời muốn tìm hiểu.
3
73
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Con đường tìm kiếm chân lý là một hành trình cá nhân. Không ai
có thể đi thay bạn. Nhưng lời hứa của Kitô giáo là vô cùng mạnh mẽ:
”
Hãy tìm thì sẽ thấy, hãy gõ thì sẽ mở cho.”
Cảm ơn bạn đã dành thời gian cho hành trình này. Cầu mong bạn
tìm thấy sự bình an và chân lý mà tâm hồn bạn hằng khao khát.
3
74
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ĐƯỢC GIA NHẬP VÀO GIA ĐÌNH GIÁO HỘI.
Được Gia Nhập Vào Gia Đình Giáo Hội: Một Hành Trình Về Mái
Ấm Tâm Hồn
Lời ngỏ:
Bạn thân mến,
Có lẽ bạn đang cầm trên tay tài liệu này với nhiều câu hỏi. “Giáo
Hội là gì?”, “Tại sao lại gọi là một gia đình?”, và quan trọng hơn, “Điều
này có ý nghĩa gì với cuộc đời tôi?”. Tôi viết những dòng này không phải
với tư cách một người dạy dỗ, mà là một người bạn, một người đi trước
trên một hành trình, muốn chia sẻ với bạn về một khám phá tuyệt vời:
có một mái ấm tinh thần luôn mở rộng vòng tay chào đón tất cả mọi
người.
Trong sâu thẳm mỗi chúng ta, ai cũng khao khát được thuộc về
một nơi nào đó. Chúng ta tìm kiếm sự kết nối, sự thấu hiểu, và một ý
nghĩa lớn lao hơn cho cuộc sống. Chúng ta tìm kiếm một gia đình. Tài
liệu này là một lời mời bạn hãy cùng khám phá về một Gia Đình như thế
–
Gia Đình của Thiên Chúa, mà chúng ta thường gọi là Giáo Hội.
Đây không phải là một bài giảng khô khan về luật lệ, nhưng là một
cuộc trò chuyện tâm tình về tình yêu, sự chữa lành, và niềm hy vọng.
Xin hãy đọc với một trái tim cởi mở, và hãy để những ý tưởng này tự nói
lên ý nghĩa của nó với bạn.
Khát Vọng Nền Tảng – Tại Sao Chúng Ta Cần Một “Gia Đình”?
Con người là một sinh vật xã hội. Ngay từ khi sinh ra, chúng ta đã
cần đến sự chăm sóc, yêu thương và kết nối. Gia đình là nơi đầu tiên
chúng ta trải nghiệm những điều đó. Đó là nơi ta học cách yêu thương,
3
75
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

học cách tha thứ, là nơi ta cảm thấy an toàn và được là chính mình. Gia
đình cho ta một danh tính, một cội nguồn.
Tuy nhiên, trong cuộc sống bộn bề, đôi khi chúng ta cảm thấy lạc
lõng. Có thể gia đình ruột thịt của chúng ta không trọn vẹn. Có thể chúng
ta đã chuyển đến một thành phố xa lạ. Có thể chúng ta đang đối mặt với
những khó khăn mà không biết chia sẻ cùng ai. Cảm giác cô đơn, vô
định là một trải nghiệm rất thật của con người.
Triết gia và các nhà tâm lý học đều đồng ý rằng, một trong những
nhu cầu cơ bản nhất của con người là nhu-cầu-được-thuộc-về (need to
belong). Chúng ta cần một cộng đồng, một “bộ lạc”, một nhóm người mà
ở đó ta được chấp nhận, được trân trọng và cùng chia sẻ những giá trị
chung.
Đây chính là điểm khởi đầu để hiểu về Giáo Hội.
Trước khi là một tổ chức hay một công trình kiến trúc nguy nga,
Giáo Hội, về bản chất, là một lời đáp cho khát vọng sâu thẳm nhất của
con người về một gia đình. Đó không phải là một gia đình được tạo nên
bởi huyết thống, nhưng bởi một thứ còn mạnh mẽ hơn: một niềm tin
chung và một tình yêu thương được chia sẻ. Đó là một gia đình tinh
thần, nơi mỗi thành viên, dù khác biệt về tuổi tác, màu da, quốc tịch,
hay hoàn cảnh sống, đều được xem là anh chị em của nhau.
Hãy thử hình dung:
•
Một nơi mà quá khứ lầm lỗi của bạn không định nghĩa
con người bạn.
•
Một nơi mà bạn được yêu thương vô điều kiện, không
phải vì bạn tài giỏi hay giàu có, mà đơn giản vì bạn tồn tại.
•
Một cộng đồng luôn ở đó để nâng đỡ bạn khi bạn vấp
ngã, và cùng vui với bạn khi bạn thành công.
3
76
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Một gia đình có chung một người Cha trên trời, Đấng
yêu thương tất cả mọi người như nhau.
Đó chính là hình ảnh lý tưởng, là bản chất của Gia Đình Giáo Hội.
Đó là một mái ấm cho mọi tâm hồn, đặc biệt là những tâm hồn đang
cảm thấy mỏi mệt, cô đơn và khao khát một chốn về. Ở trang tiếp theo,
chúng ta sẽ tìm hiểu về Người Cha của gia đình vĩ đại này.
Người Cha Nhân Hậu – Thiên Chúa Là Ai?
Khi nói về “Thiên Chúa” hay “Ông Trời”, nhiều người thường hình
dung về một Đấng quyền năng, xa vời, ngự trị đâu đó trên cao và đặt ra
những quy tắc nghiêm ngặt. Hình ảnh đó có thể khiến chúng ta cảm
thấy xa cách, thậm chí là sợ hãi.
Tuy nhiên, trọng tâm của niềm tin Kitô giáo lại mang đến một hình
ảnh hoàn toàn khác, một hình ảnh vô cùng gần gũi và ấm áp: Thiên
Chúa là Cha.
Đây không chỉ đơn thuần là một danh xưng. Nó chứa đựng toàn
bộ bản chất của mối quan hệ mà Thiên Chúa muốn thiết lập với con
người. Hãy nghĩ về những phẩm chất của một người cha, người mẹ lý
tưởng:
1
.
Đấng Tạo Dựng Với Tình Yêu: Một người cha, người
mẹ mang con cái vào đời không phải như một tai nạn, mà là kết
quả của tình yêu. Kitô giáo tin rằng Thiên Chúa đã tạo dựng nên
vũ trụ và mỗi người chúng ta vì tình yêu. Bạn không phải là một
sản phẩm ngẫu nhiên của vũ trụ. Sự tồn tại của bạn là một ý định
tốt đẹp, một món quà từ tình yêu của Người Cha này. Mỗi chúng
ta đều được “dệt nên” một cách độc đáo và quý giá trong mắt Ngài.
2
.
Đấng Quan Phòng, Chăm Sóc: Một người cha tốt luôn
lo lắng cho con cái, từ miếng ăn, giấc ngủ đến tương lai. Niềm tin
vào Thiên Chúa là Cha có nghĩa là tin rằng chúng ta không đơn
3
77
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

độc trong cuộc đời này. Có một Đấng luôn dõi theo, chăm sóc và
cung cấp những gì chúng ta thực sự cần, ngay cả khi chúng ta
không nhận ra. Điều này không có nghĩa là cuộc sống sẽ không có
khó khăn, nhưng nó có nghĩa là chúng ta sẽ không bao giờ phải
đối mặt với chúng một mình.
3
.
Đấng Lắng Nghe và Thấu Hiểu: Bạn có thể chia sẻ với
cha mẹ mình những niềm vui, nỗi buồn, những bí mật thầm kín
nhất. Tương tự, Thiên Chúa là Cha luôn lắng nghe. Lời cầu nguyện
không phải là một nghi thức phức tạp, mà đơn giản là một cuộc
trò chuyện thân tình giữa người con và người Cha. Ngài biết rõ
những gì trong lòng bạn, thấu hiểu những nỗi đau và khát vọng
của bạn hơn bất cứ ai.
4
.
Đấng Kiên Nhẫn Chờ Đợi và Tha Thứ: Có lẽ đây là
phẩm chất cảm động nhất. Dù con cái có phạm sai lầm, có đi
hoang, người cha người mẹ thật sự vẫn luôn mong con trở về. Trái
tim của Thiên Chúa cũng vậy. Ngài tôn trọng sự tự do của chúng
ta, nhưng không bao giờ ngừng yêu thương và chờ đợi. Bất kể bạn
đã từng làm gì, bạn đã đi bao xa, vòng tay của Người Cha ấy vẫn
luôn mở rộng để tha thứ, chữa lành và đón bạn trở về nhà.
Khái niệm “Thiên Chúa là Cha” là nền tảng của Gia Đình Giáo Hội.
Nếu có một người Cha chung, thì tất cả chúng ta, những người tin vào
Ngài, đều là anh chị em. Gia đình này không được xây dựng trên sự
hoàn hảo của các thành viên, mà trên tình yêu vô bờ của Người Cha. Khi
bạn bắt đầu nhìn Thiên Chúa dưới lăng kính của một người Cha nhân
hậu thay vì một vị thẩm phán nghiêm khắc, cánh cửa để hiểu về gia
đình thiêng liêng này sẽ bắt đầu rộng mở.
Chúa Giêsu – Người Anh Cả Dẫn Lối Về Nhà
Nếu Thiên Chúa là Cha của gia đình, thì Chúa Giêsu Kitô chính là
Người Anh Cả, là trung tâm, là trái tim của gia đình này. Không thể hiểu
3
78
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

về Giáo Hội nếu không hiểu về Chúa Giêsu. Vậy, Ngài là ai và Ngài có
vai trò gì?
Đối với người chưa biết, câu chuyện về Chúa Giêsu có thể khá quen
thuộc qua sách báo, phim ảnh: một nhân vật lịch sử sống cách đây hơn
2
000 năm tại Trung Đông, đi rao giảng về tình yêu thương, làm nhiều
phép lạ, và cuối cùng bị đóng đinh trên thập giá. Nhưng đối với người
Kitô hữu, Ngài còn hơn thế nữa.
1
.
Ngài Là Con Đường Về Với Cha: Hãy tưởng tượng có
một vực thẳm ngăn cách giữa chúng ta và ngôi nhà của Cha. Vực
thẳm đó được tạo ra bởi những sai lầm, ích kỷ, và sự yếu đuối của
con người – những điều khiến chúng ta xa cách Thiên Chúa và xa
cách nhau. Chúng ta muốn quay về nhưng không thể tự mình vượt
qua.
Chúa Giêsu chính là cây cầu bắc qua vực thẳm đó. Người Kitô
hữu tin rằng Ngài không chỉ là một con người khôn ngoan, mà còn
là Con của chính Thiên Chúa, đã đến thế gian làm người. Ngài đã
sống một cuộc đời hoàn hảo trong tình yêu thương, để chỉ cho
chúng ta thấy Thiên Chúa thật sự như thế nào. Ngài đã chịu chết
trên thập giá không phải vì tội lỗi của mình, mà để gánh lấy hậu
quả cho những sai lầm của chúng ta, để hàn gắn lại mối quan hệ
đã tan vỡ giữa con người và Thiên Chúa. Sự Phục Sinh của Ngài
(sống lại từ cõi chết) là một lời khẳng định rằng tình yêu mạnh
hơn sự chết, và con đường về nhà Cha đã được mở ra cho tất cả
mọi người.
2
.
Ngài Là Người Thầy Dạy Cách Sống Trong Gia Đình:
Chúa Giêsu không chỉ mở đường về nhà, Ngài còn dạy chúng ta
cách sống hạnh phúc khi đã ở trong ngôi nhà đó. Những lời giảng
của Ngài, được ghi lại trong Kinh Thánh, là kim chỉ nam cho cuộc
sống:
3
79
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Yêu thương là điều răn quan trọng nhất: Yêu
mến Thiên Chúa và yêu thương người khác như chính bản
thân mình. Tình yêu này không chỉ dành cho bạn bè, mà còn
cho cả những người làm khó ta.
o
Tha thứ: “Hãy tha thứ không phải bảy lần, nhưng
là bảy mươi lần bảy” – sự tha thứ không giới hạn là chìa khóa
cho sự bình an.
o
Khiêm nhường và phục vụ: Người lớn nhất trong
gia đình là người phục vụ mọi người.
o
Đừng lo lắng thái quá: Hãy tin tưởng vào sự
quan phòng của Cha trên trời.
Những lời dạy này không phải là những quy tắc cứng nhắc,
mà là những bí quyết để xây dựng một gia đình hạnh phúc, một
xã hội tốt đẹp.
3
.
Ngài Là Người Sáng Lập Gia Đình Giáo Hội: Trước
khi trở về với Cha, Chúa Giêsu đã tập hợp một nhóm người (các
môn đệ) và trao cho họ sứ mệnh tiếp tục công việc của Ngài: loan
báo tin vui về tình yêu của Thiên Chúa và mời gọi mọi người gia
nhập vào gia đình thiêng liêng này. Cộng đoàn những người tin
vào Chúa Giêsu đó chính là hạt nhân đầu tiên của Giáo Hội.
Chúa Giêsu chính là lý do tồn tại của Giáo Hội. Người ta đến với
Giáo Hội không phải để theo một triết lý hay một bộ quy tắc, mà là để
gặp gỡ một Con Người – Chúa Giêsu, Người Anh Cả đã yêu thương chúng
ta đến cùng và hứa sẽ ở cùng chúng ta “mọi ngày cho đến tận thế”.
Giáo Hội – Ngôi Nhà Chung Của Chúng Ta
Khi đã hiểu Thiên Chúa là Cha và Chúa Giêsu là Anh Cả, chúng ta
sẽ dễ dàng hiểu hơn về bản chất của Giáo Hội.
3
80
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nhiều người khi nghe đến “Giáo Hội” (Church) thì nghĩ ngay đến
nhà thờ, những tòa nhà kiến trúc cổ kính với tháp chuông. Nhưng đó
chỉ là “nhà” (building), không phải là “gia đình” (family). Ngôi nhà thờ
là nơi gia đình tụ họp, nhưng chính cộng đoàn con người mới là Giáo
Hội sống động.
Vậy, gia đình này có những đặc điểm gì?
1
.
Một Gia Đình Toàn Cầu (Công Giáo): Từ “Công giáo”
(Catholic) có nghĩa là “phổ quát” hay “toàn cầu”. Điều này có nghĩa
là Gia Đình Giáo Hội không giới hạn ở một quốc gia, một chủng
tộc hay một nền văn hóa nào. Dù bạn ở Việt Nam, ở Châu Phi, Châu
Âu hay Châu Mỹ, nếu bạn tin vào Chúa Giêsu, bạn đều là thành
viên của cùng một gia đình. Khi bạn bước vào một nhà thờ Công
giáo ở bất kỳ đâu trên thế giới, bạn sẽ thấy cùng một cấu trúc nghi
lễ, cùng một niềm tin, và bạn có thể cảm nhận được sự kết nối
quen thuộc. Đây là một vẻ đẹp độc đáo, tạo nên một tình liên đới
toàn cầu.
2
.
Một Gia Đình Của Những Con Người Bình Thường,
Yếu Đuối: Đây là một điểm rất quan trọng cần phải làm rõ. Nhìn
từ bên ngoài, người ta có thể thấy những thiếu sót, thậm chí là
những bê bối trong lịch sử của Giáo Hội và cả trong các thành viên
hiện tại. Điều này khiến nhiều người e ngại.
Nhưng hãy nhớ lại hình ảnh gia đình. Có gia đình nào hoàn
hảo không? Không. Mọi gia đình đều có những xung đột, những
thành viên yếu đuối, những người phạm sai lầm. Giáo Hội cũng
vậy. Giáo Hội không phải là một viện bảo tàng trưng bày những vị
thánh hoàn hảo, mà là một bệnh viện dành cho những tâm hồn
cần được chữa lành.
Chính Chúa Giêsu đã nói: “Ta không đến để kêu gọi người
công chính, mà để kêu gọi người tội lỗi”. Việc bạn cảm thấy mình
không xứng đáng, không hoàn hảo, thực ra lại là điều kiện tốt
3
81
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nhất để đến với gia đình này, bởi vì đây là nơi dành cho những
người nhận ra sự yếu đuối của mình và cần đến tình thương, sự
tha thứ của Thiên Chúa và sự nâng đỡ của anh chị em.
3
.
Một Gia Đình Có Cấu Trúc và Truyền Thống: Một gia
đình muốn tồn tại bền vững qua nhiều thế hệ cần có nề nếp, gia
phong. Giáo Hội cũng vậy. Trải qua 2000 năm, Giáo Hội đã hình
thành một kho tàng đức tin, truyền thống và sự khôn ngoan phong
phú.
o
Kinh Thánh: Là “album gia đình”, ghi lại câu
chuyện tình yêu của Thiên Chúa với con người.
Các Bí Tích: Là những dấu chỉ, những hành động
o
thiêng liêng mà qua đó gia đình cử hành và nhận lãnh ân
sủng của Thiên Chúa (chúng ta sẽ tìm hiểu kỹ hơn ở trang
sau).
o
Giáo lý: Là những lời dạy được đúc kết, giúp các
thành viên hiểu rõ hơn về niềm tin của mình.
Cấu trúc phẩm trật (Giáo hoàng, Giám mục,
o
Linh mục): Giống như những người cha, người anh trong gia
đình, có trách nhiệm coi sóc, hướng dẫn và phục vụ cộng
đoàn, đảm bảo sự hiệp nhất và trung thành với lời dạy của
Chúa Giêsu.
Giáo Hội là một thực tại vừa thiêng liêng, vừa nhân loại. Thiêng
liêng vì được Thiên Chúa thiết lập và ban sức sống. Nhân loại vì được
tạo nên bởi những con người bất toàn. Nhưng chính trong sự kết hợp
đó, tình yêu của Thiên Chúa được thể hiện một cách cụ thể qua sự quan
tâm, chăm sóc mà các thành viên dành cho nhau.
Cánh Cửa Gia Nhập – Bí Tích Rửa Tội
Mỗi gia đình hay tổ chức đều có một nghi thức để đón nhận thành
viên mới. Đối với Gia Đình Giáo Hội, nghi thức đó được gọi là Bí tích
3
82
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Rửa Tội (Baptism). Đây không chỉ là một thủ tục hành chính, mà là một
trong những khoảnh khắc thiêng liêng và ý nghĩa nhất trong cuộc đời
một người Kitô hữu.
Vậy, Bí tích Rửa Tội là gì?
Hãy hiểu nó qua những hình ảnh sau:
1
.
Hành Động “Sinh Ra” Trong Gia Đình Mới: Khi một
đứa trẻ chào đời, nó chính thức trở thành thành viên của một gia
đình. Phép Rửa Tội cũng tương tự như vậy trong đời sống tâm linh.
Đó là khoảnh khắc bạn được “sinh lại” trong một đời sống mới,
chính thức được Thiên Chúa nhận làm con, trở thành em của Chúa
Giêsu và là anh chị em với tất cả mọi người trong Giáo Hội. Danh
tính mới của bạn từ nay là: Con Thiên Chúa. Đây là một tước hiệu
cao quý không gì sánh bằng.
2
.
Hành Động “Tắm Gội” Tâm Hồn: Nước là biểu tượng
phổ quát của sự thanh tẩy. Chúng ta dùng nước để gột rửa bụi bẩn
trên thân thể. Trong Phép Rửa Tội, nước được đổ trên đầu một
người không chỉ là một hành động tượng trưng. Người Kitô hữu
tin rằng, qua hành động này, Thiên Chúa sẽ gột rửa tâm hồn người
đó khỏi những vết nhơ của quá khứ, khỏi những sai lầm và mặc
cảm tội lỗi.
Nó giống như một sự khởi đầu hoàn toàn mới. Quá khứ đã
qua không còn quyền năng trói buộc bạn nữa. Bạn được trao một
trang giấy trắng để bắt đầu viết lại cuộc đời mình, với sự trợ giúp
của Thiên Chúa. Đó là một trải nghiệm giải thoát và chữa lành sâu
sắc.
3
.
Hành Động “Cam Kết” và “Đón Nhận”: Phép Rửa Tội
là một giao ước hai chiều.
o
Về phía bạn: Bạn (hoặc cha mẹ/người đỡ đầu thay
cho bạn nếu bạn còn nhỏ) tuyên bố công khai rằng bạn từ bỏ
3
83
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

những điều xấu xa, những lối sống chỉ dẫn đến bóng tối và
khổ đau. Quan trọng nhất, bạn tuyên xưng niềm tin vào
Thiên Chúa là Cha, Chúa Giêsu là Đấng Cứu Độ và tin vào
Giáo Hội. Đó là một lời “Vâng” đầy ý thức và tự do với tình
yêu của Thiên Chúa.
o
Về phía Thiên Chúa và Giáo Hội: Qua vị linh
mục, cộng đoàn sẽ đón nhận bạn vào gia đình. Thiên Chúa,
qua nghi thức này, đóng ấn tín của Ngài trên bạn, một dấu
ấn không bao giờ phai mờ. Ngài hứa sẽ ban cho bạn sức
mạnh thiêng liêng (ơn Chúa Thánh Thần) để giúp bạn sống
đời sống mới.
Bí tích Rửa Tội không phải là một “phép màu” khiến mọi vấn đề
trong cuộc sống biến mất. Nhưng nó là một cánh cửa. Cánh cửa dẫn bạn
vào một mối quan hệ mới, một gia đình mới, một nguồn sức mạnh mới.
Nó là điểm khởi đầu cho một hành trình đức tin tuyệt vời, một cuộc
phiêu lưu với Thiên Chúa và với anh chị em mình trong Giáo Hội.
Hành Trình Khám Phá – Lớp Giáo Lý Dự Tòng
Việc gia nhập một gia đình mới là một quyết định trọng đại. Bạn
sẽ không kết hôn với một người mà bạn không hề tìm hiểu. Tương tự,
Giáo Hội không yêu cầu bạn phải tin một cách mù quáng. Thay vào đó,
Giáo Hội đề nghị một “thời gian tìm hiểu”, một hành trình khám phá,
được gọi là Lớp Giáo lý Dự tòng.
”
Dự tòng” là một từ cũ, có nghĩa là “người chuẩn bị để theo đạo”.
Đây là một quá trình dành cho những người trưởng thành muốn tìm
hiểu về đạo Công giáo và chuẩn bị cho việc lãnh nhận Bí tích Rửa Tội.
Quá trình này không phải là một lớp học thi cử, mà là một hành trình
đồng hành.
Mục đích của Lớp Giáo lý Dự tòng là gì?
3
84
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1
.
Để Tìm Hiểu (Kiến Thức): Bạn sẽ được học một cách
có hệ thống về những điểm chính yếu của niềm tin Công giáo:
o
Thiên Chúa là ai?
o
Cuộc đời và lời dạy của Chúa Giêsu có ý nghĩa gì?
Kinh Thánh nói về điều gì?
o
o
nguyện?
o
Ý nghĩa của các Bí tích, các nghi lễ và các lời cầu
Cách sống của một người Kitô hữu trong đời
thường (đạo đức, luân lý). Kiến thức này giúp bạn xây dựng
một nền tảng đức tin vững chắc, không phải là một niềm tin
mơ hồ, cảm tính.
2
.
Để Trải Nghiệm (Đời Sống Cộng Đoàn): Quan trọng
hơn cả việc học, bạn sẽ được mời tham gia vào đời sống của cộng
đoàn giáo xứ. Bạn sẽ gặp gỡ những người Kitô hữu khác, tham dự
các buổi cử hành phụng vụ, các sinh hoạt cộng đồng. Đây là cơ hội
để bạn “thấy” đức tin được sống như thế nào, để cảm nhận được
sự ấm áp và tình anh em trong gia đình Giáo Hội. Đức tin không
chỉ là những gì bạn tin trong đầu, mà còn là cách bạn sống và
tương tác với người khác.
3
.
Để Đối Thoại và Đặt Câu Hỏi (Sự Tự Do): Đây là không
gian an toàn để bạn đặt mọi câu hỏi, bày tỏ mọi thắc mắc và nghi
ngờ của mình. Không có câu hỏi nào là ngớ ngẩn. “Tại sao Thiên
Chúa lại để cho có sự dữ?”, “Làm sao tôi có thể tin vào những điều
siêu nhiên?”, “Giáo Hội nghĩ gì về khoa học?”… Tất cả những băn
khoăn đó sẽ được lắng nghe và giải đáp một cách tôn trọng. Quá
trình này tôn trọng sự tự do và lương tâm của bạn. Giáo Hội chỉ
mời gọi, không ép buộc.
4
.
Để Biến Đổi (Đời Sống Nội Tâm): Cuối cùng, đây là
một hành trình thiêng liêng. Qua việc học hỏi, cầu nguyện và chia
sẻ, bạn được mời gọi nhìn lại cuộc đời mình dưới ánh sáng của
niềm tin. Nhiều người khám phá ra một ý nghĩa mới cho cuộc sống,
tìm thấy sự bình an nội tâm, và dần dần xây dựng một mối quan
3
85
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hệ cá nhân với Thiên Chúa. Đó là một quá trình biến đổi từ bên
trong.
Hành trình dự tòng thường kéo dài trong một khoảng thời gian
nhất định (vài tháng đến một năm hoặc hơn), tùy thuộc vào từng nơi.
Sẽ có một người đồng hành (người đỡ đầu) được cử ra để giúp đỡ, hướng
dẫn và chia sẻ với bạn trong suốt quá trình này.
Đây không phải là một rào cản, mà là một món quà. Đó là thời
gian quý báu để bạn thực sự khám phá xem liệu ngôi nhà này có phải
là nơi bạn thuộc về hay không, trước khi đưa ra một quyết định tự do
và có ý thức.
Sống Trong Gia Đình Mới – Nhịp Điệu Của Người Kitô Hữu
Sau khi được Rửa Tội và chính thức trở thành thành viên của gia
đình, cuộc sống sẽ như thế nào? Giống như bất kỳ gia đình nào, Gia
Đình Giáo Hội cũng có những nhịp điệu, những thói quen giúp duy trì
và nuôi dưỡng mối quan hệ giữa các thành viên và với Thiên Chúa.
Đây là một vài “nhịp điệu” chính trong đời sống của một người Kitô
hữu:
1
.
Cầu Nguyện – Cuộc Trò Chuyện Hằng Ngày Với Cha:
Cầu nguyện là hơi thở của đời sống tâm linh. Nó không nhất thiết
phải là những lời kinh đọc thuộc lòng. Đơn giản nhất, cầu nguyện
là dành thời gian để trò chuyện với Thiên Chúa.
o
Bạn có thể bắt đầu ngày mới bằng việc dâng lên
Chúa một lời chào và xin Ngài đồng hành.
o
Bạn có thể tạ ơn Ngài vì những điều tốt đẹp bạn
nhận được trong ngày.
o
Bạn có thể chia sẻ với Ngài những lo lắng, gánh
nặng của mình.
o
Bạn có thể xin lỗi Ngài khi bạn phạm sai lầm.
3
86
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Bạn có thể cầu nguyện cho những người thân yêu
của mình. Cầu nguyện là cách để giữ cho mối quan hệ với
Người Cha trên trời luôn sống động và thân mật.
2
.
Thánh Lễ – Bữa Cơm Sum Họp Của Gia Đình: Đối với
người Công giáo, việc tham dự Thánh lễ Chúa Nhật là trung tâm
của đời sống đức tin. Thánh lễ không phải là một buổi diễn thuyết
hay một nghĩa vụ nặng nề. Hãy hình dung nó như một bữa cơm
gia đình.
o
Gia đình tụ họp: Mọi người trong giáo xứ, không
phân biệt giàu nghèo, địa vị, cùng quây quần bên nhau như
anh chị em.
o
Lắng nghe lời Cha: Phần đầu của Thánh lễ là
phần Phụng vụ Lời Chúa, nơi cộng đoàn cùng lắng nghe các
bài đọc từ Kinh Thánh. Đây giống như việc cả nhà cùng ngồi
nghe lại những lời dạy, những câu chuyện của gia đình để
được nhắc nhở và hướng dẫn.
o
Bữa ăn thiêng liêng: Phần quan trọng nhất là
Phụng vụ Thánh Thể. Người Công giáo tin rằng, qua lời của
linh mục, bánh và rượu một cách mầu nhiệm sẽ trở nên Mình
và Máu Chúa Giêsu. Khi chúng ta đón nhận Thánh Thể (rước
lễ), chúng ta được kết hợp mật thiết với Chúa Giêsu và với
nhau. Đó là “lương thực” nuôi dưỡng tâm hồn, là biểu hiện
cao nhất của sự hiệp nhất trong gia đình.
3
.
Đọc Kinh Thánh – Đọc “Thư Nhà”: Kinh Thánh giống
như một bộ sưu tập những lá thư mà Thiên Chúa gửi cho con cái
mình qua nhiều thế hệ. Đọc Kinh Thánh giúp chúng ta hiểu hơn
về tình yêu và kế hoạch của Ngài. Dành ít phút mỗi ngày để đọc
một đoạn nhỏ và suy ngẫm sẽ giúp nuôi dưỡng đức tin và mang
lại sự khôn ngoan cho cuộc sống.
4
.
Sống Bác Ái, Phục Vụ – Thể Hiện Tình Yêu Gia Đình:
Đức tin không chỉ là việc đi nhà thờ và đọc kinh. Tình yêu đối với
Thiên Chúa phải được thể hiện qua tình yêu đối với anh chị em,
3
87
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đặc biệt là những người nghèo khổ, bị bỏ rơi. Chúa Giêsu đã dạy:
Những gì các con làm cho một trong những người anh em bé mọn
”
nhất của Ta đây, là các con đã làm cho chính Ta”. Do đó, một phần
quan trọng trong đời sống Kitô hữu là tham gia vào các hoạt động
bác ái, phục vụ cộng đồng, quan tâm đến người bên cạnh, và góp
phần xây dựng một xã hội công bằng và nhân ái hơn.
Những nhịp điệu này không phải là gánh nặng, mà là những
phương thế giúp chúng ta lớn lên trong tình yêu và sự gắn kết, giống
như những thói quen tốt giúp một gia đình thêm hạnh phúc và bền chặt.
Những Người Mẹ và Anh Chị Đi Trước – Đức Maria và Các Thánh
Trong một gia đình lớn, ngoài cha mẹ và anh chị em, chúng ta còn
có ông bà, tổ tiên – những người đã đi trước, để lại gương sáng và vẫn
luôn được con cháu tưởng nhớ. Trong Gia Đình Giáo Hội cũng vậy, chúng
ta có một người Mẹ thiêng liêng và một “đám mây nhân chứng” đông
đảo.
1. Đức Trinh Nữ Maria – Người Mẹ Của Gia Đình: Maria là một
phụ nữ Do Thái bình thường, được Thiên Chúa chọn để làm Mẹ của Chúa
Giêsu. Bà đã nói lời “Xin Vâng” với Thiên Chúa, cưu mang, sinh hạ và
nuôi dưỡng Chúa Giêsu. Bà đã đứng dưới chân thập giá khi Con mình
chịu nạn, và đã hiện diện cùng các môn đệ khi Giáo Hội được khai sinh.
Đối với người Công giáo, Đức Maria có một vị trí rất đặc biệt:
•
Là Mẹ của Chúa Giêsu, Bà cũng là Mẹ của chúng ta:
Trước khi qua đời trên thập giá, Chúa Giêsu đã trối Mẹ mình cho
người môn đệ yêu quý, và qua đó, trối Mẹ cho tất cả những ai tin
vào Ngài. Chúng ta có một người Mẹ trên trời luôn yêu thương,
lắng nghe và cầu nguyện cho chúng ta.
•
Là một mẫu gương tuyệt vời: Cuộc đời của Đức Maria
là một tấm gương sáng ngời về sự khiêm tốn, lòng tin tưởng phó
3
88
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thác vào Thiên Chúa, và sự sẵn sàng phục vụ. Bà không tìm kiếm
vinh quang cho bản thân, mà luôn hướng mọi sự chú ý về Con của
mình là Chúa Giêsu.
Người Công giáo tôn kính Đức Maria như một người Mẹ, chứ không
thờ phượng Bà như Thiên Chúa. Chúng ta tin rằng lời cầu nguyện của
Bà trước tòa Chúa có một sức mạnh đặc biệt, giống như lời của một
người mẹ luôn được người con yêu quý lắng nghe.
2. Các Thánh – Những Anh Chị Em Gương Mẫu: Các Thánh là
những người đã sống một cuộc đời phi thường trong đức tin và tình yêu,
và nay đã được ở bên Thiên Chúa trên Thiên Đàng. Họ không phải là
những nhân vật thần thoại, mà là những con người bằng xương bằng
thịt như chúng ta, với những cuộc đấu tranh và chiến thắng của riêng
họ.
•
•
Có những vị thánh là những nhà trí thức vĩ đại.
Có những vị thánh là những người phục vụ người nghèo
một cách quên mình.
•
Có những vị thánh là những người cha, người mẹ bình
dị trong gia đình.
•
Có những vị thánh là những người trẻ tuổi đã chết vì
niềm tin của mình.
Vai trò của các Thánh trong Gia Đình Giáo Hội:
•
Là những tấm gương: Cuộc đời của các ngài cho thấy
rằng việc sống theo lời Chúa dạy là điều hoàn toàn có thể, và có
vô vàn cách thế khác nhau để nên thánh. Câu chuyện của các ngài
truyền cảm hứng và khích lệ chúng ta trên con đường đức tin.
•
Là những người bạn đồng hành: Chúng ta tin rằng
các Thánh không quên chúng ta, những người anh chị em còn đang
lữ hành dưới thế. Các ngài luôn cầu nguyện cho chúng ta trước
3
89
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

mặt Thiên Chúa. Việc “xin các Thánh cầu cho” giống như việc bạn
nhờ một người bạn tốt cầu nguyện cho mình.
Sự hiện diện của Đức Maria và các Thánh làm cho Gia Đình Giáo
Hội trở nên thật ấm áp và sống động. Chúng ta không đơn độc. Chúng
ta có một người Mẹ hiền và vô số anh chị em trên trời đang dõi theo,
nâng đỡ và cổ vũ chúng ta mỗi ngày.
Thử Thách và Hy Vọng – Vượt Qua Khó Khăn Trên Đường Tin
Gia nhập Gia Đình Giáo Hội không có nghĩa là cuộc sống sẽ trở nên
dễ dàng và không còn thử thách. Giống như mọi gia đình, đời sống đức
tin cũng có những thăng trầm, những niềm vui và cả những nỗi buồn.
Điều quan trọng là trong gia đình này, bạn có những phương thế để đối
mặt và vượt qua chúng.
1. Đối Mặt Với Nghi Ngờ: Sẽ có những lúc bạn cảm thấy đức tin
của mình lung lay. Bạn có thể đặt câu hỏi về sự tồn tại của Thiên Chúa,
về ý nghĩa của đau khổ, về những lời dạy của Giáo Hội. Đây là một phần
tự nhiên của hành trình đức tin.
•
Giải pháp: Đừng sợ hãi hay mặc cảm vì những nghi
ngờ đó. Hãy xem chúng là cơ hội để tìm hiểu sâu hơn. Hãy trò
chuyện với một vị linh mục, một người bạn có kinh nghiệm, hoặc
tìm đọc những tài liệu đáng tin cậy. Một đức tin đã trải qua thử
thách của nghi ngờ sẽ trở nên mạnh mẽ và trưởng thành hơn.
2. Đối Mặt Với Tội Lỗi và Sự Yếu Đuối Của Bản Thân: Là con
người, chúng ta không ai hoàn hảo. Sẽ có những lúc chúng ta vấp ngã,
phạm sai lầm, làm những điều trái với lương tâm và lời Chúa dạy. Cảm
giác tội lỗi có thể rất nặng nề.
•
Giải pháp – Bí tích Hòa Giải (Xưng Tội): Đây là một
món quà vô giá mà Chúa Giêsu đã ban cho Giáo Hội. Nó là cơ hội
3
90
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

để chúng ta thú nhận những sai lầm của mình với Thiên Chúa qua
một vị linh mục (người đại diện cho Chúa và cộng đoàn), và nhận
được lời tha thứ một cách chắc chắn. Đây không phải là một phiên
tòa xét xử, mà là một cuộc gặp gỡ đầy lòng thương xót. Nó giúp
chữa lành tâm hồn, giải thoát khỏi gánh nặng tội lỗi và cho chúng
ta sức mạnh để bắt đầu lại. Nó là phương thế để hàn gắn lại mối
quan hệ bị rạn nứt trong gia đình.
3. Đối Mặt Với Đau Khổ: Tại sao người tốt vẫn gặp chuyện không
may? Tại sao có chiến tranh, bệnh tật? Đây là câu hỏi lớn nhất của nhân
loại. Đức tin không đưa ra một câu trả lời dễ dàng, nhưng nó mang lại
một góc nhìn và một sức mạnh khác để đối diện.
•
Góc nhìn: Người Kitô hữu tin rằng Thiên Chúa không
gây ra sự dữ, nhưng Ngài có thể biến những điều tồi tệ nhất thành
sự tốt lành. Nhìn vào cây thập giá của Chúa Giêsu, chúng ta thấy
rằng chính trong đau khổ tột cùng, Thiên Chúa đã thực hiện hành
động yêu thương vĩ đại nhất. Đau khổ không phải là tiếng nói cuối
cùng.
•
Sức mạnh: Bạn không phải chịu đau khổ một mình.
Thiên Chúa ở cùng bạn trong nỗi đau đó, và cộng đoàn anh chị em
trong Giáo Hội sẵn sàng cầu nguyện, chia sẻ và nâng đỡ bạn.
4. Đối Mặt Với Sự Khác Biệt và Xung Đột Trong Cộng Đoàn: Vì
Giáo Hội là một gia đình nhân loại, nên không thể tránh khỏi những va
chạm, hiểu lầm.
•
Giải pháp: Hãy nhớ lại lời dạy của Chúa Giêsu về tình
yêu và sự tha thứ. Thực hành sự kiên nhẫn, lòng bao dung và đối
thoại chân thành chính là cách để xây dựng sự hiệp nhất và làm
cho gia đình ngày càng vững mạnh hơn.
3
91
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hành trình đức tin là một cuộc chiến đấu, nhưng là một cuộc chiến
đấu đầy hy vọng. Bởi vì chúng ta biết rằng chúng ta không chiến đấu
một mình, và tình yêu của Thiên Chúa sẽ luôn chiến thắng.
Đích Đến Cuối Cùng – Sự Sống Vĩnh Cửu Trong Nhà Cha
Hành trình nào cũng có một đích đến. Vậy, đích đến của hành trình
làm con Thiên Chúa, làm thành viên của Gia Đình Giáo Hội là gì?
Câu trả lời thật đơn giản và đẹp đẽ: Được về Nhà Cha và sống
hạnh phúc mãi mãi.
Người Kitô hữu gọi đích đến này là “Thiên Đàng” hay “Sự Sống
Vĩnh Cửu”. Đây không phải là một ý niệm mơ hồ hay một nơi chốn vật
chất trên mây. Thiên Đàng, về bản chất, là một trạng thái.
1. Là Sự Hiệp Thông Trọn Vẹn: Hãy tưởng tượng khoảnh khắc
hạnh phúc nhất trong đời bạn – có thể là một buổi đoàn tụ gia đình, một
cuộc trò chuyện sâu sắc với người bạn yêu thương, một giây phút bạn
cảm thấy bình an tuyệt đối. Thiên Đàng chính là trạng thái mà những
niềm vui đó được nhân lên vô hạn và kéo dài mãi mãi.
•
Hiệp thông với Thiên Chúa: Đó là được ở bên Thiên
Chúa, được nhìn thấy Ngài “mặt giáp mặt”, và được sống trọn vẹn
trong tình yêu của Ngài mà không còn bất kỳ rào cản nào. Mọi câu
hỏi sẽ được giải đáp, mọi khát vọng của con tim sẽ được lấp đầy.
•
Hiệp thông với mọi người: Đó là cuộc đoàn tụ vĩ đại
với tất cả những người thân yêu đã đi trước, với Đức Maria, các
Thánh, và toàn thể gia đình của Thiên Chúa trong một sự hòa hợp
và yêu thương hoàn hảo. Không còn ghen tị, không còn xung đột,
chỉ có niềm vui được ở bên nhau.
2. Là Sự Sống Thật Sự: Cuộc sống hiện tại, dù đẹp đẽ, vẫn luôn
bị giới hạn bởi bệnh tật, già nua và cái chết. Sự sống vĩnh cửu là sự sống
3
92
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

không còn bị những giới hạn đó chi phối. Không còn nước mắt, không
còn đau khổ, không còn sự chia ly. Đó là trạng thái được sống một cách
trọn vẹn nhất, viên mãn nhất.
3. Là Niềm Hy Vọng Cho Cuộc Sống Hiện Tại: Niềm tin vào sự
sống vĩnh cửu không phải là một sự trốn chạy khỏi thực tại. Ngược lại,
nó mang lại một ý nghĩa và một niềm hy vọng lớn lao cho cuộc sống
này.
•
Nó giúp chúng ta nhìn những khó khăn, thử thách ở đời
này một cách nhẹ nhàng hơn, vì biết rằng chúng chỉ là tạm thời.
Nó thúc đẩy chúng ta sống tốt hơn mỗi ngày, sống yêu
thương và phục vụ, để xây dựng “Nước Trời” ngay từ bây giờ.
Nó mang lại niềm an ủi lớn lao khi đối mặt với sự ra đi
•
•
của người thân, vì chúng ta tin rằng đây không phải là kết thúc,
mà chỉ là một cuộc chuyển tiếp về với ngôi nhà thật của chúng ta.
Lời kết và Lời mời gọi,
Bạn thân mến,
Qua mười trang viết, tôi đã cố gắng phác họa cho bạn một bức
tranh về Gia Đình Giáo Hội – một gia đình được khai sinh từ tình yêu
của Thiên Chúa Cha, được quy tụ bởi Chúa Giêsu Kitô, và được nuôi
dưỡng bằng tình yêu thương của các anh chị em.
Đây là một gia đình mở, không đòi hỏi bạn phải hoàn hảo để gia
nhập. Nó chào đón những người tìm kiếm, những tâm hồn khao khát,
những trái tim mỏi mệt. Nó mời gọi bạn vào một hành trình khám phá
ý nghĩa cuộc sống, tìm kiếm sự chữa lành và sống trong một cộng đồng
yêu thương.
Quyết định có bước vào cánh cửa này hay không hoàn toàn thuộc
về bạn. Đây không phải là một sự áp đặt, mà là một lời mời gọi đầy yêu
3
93
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thương. Nếu bất cứ điều gì trong những trang viết này chạm đến trái
tim bạn, nếu bạn cảm thấy có một tiếng nói nhẹ nhàng đang mời gọi
bạn tìm hiểu thêm, đừng ngần ngại.
Hãy tìm đến một nhà thờ Công giáo gần nơi bạn ở. Gặp gỡ một vị
linh mục hoặc một người giáo dân mà bạn tin tưởng. Hãy nói với họ:
”
Tôi muốn tìm hiểu”. Họ sẽ vui mừng chào đón và hướng dẫn bạn những
bước tiếp theo.
Hành trình về mái ấm tâm hồn có thể bắt đầu ngay hôm nay. Vòng
tay của Gia Đình Giáo Hội và tình yêu của Người Cha trên trời vẫn luôn
rộng mở chờ đón bạn.
3
94
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ý NGHĨA CỦA NƯỚC, DẦU THÁNH, NẾN SÁNG VÀ ÁO TRẮNG.
NƯỚC – Cội Nguồn Sự Sống và Cuộc Tái Sinh (Phần 1)
1. Ý nghĩa phổ quát của Nước trong đời sống con người
Trước khi đi vào bất kỳ ý nghĩa tôn giáo nào, chúng ta hãy cùng
nhìn vào chính trải nghiệm của con người với nước. Nước là yếu tố thiết
yếu nhất cho sự sống. Không có nước, không có sự sống. Cơ thể chúng
ta hơn 70% là nước. Trái Đất được bao phủ bởi nước.
•
Nước là sự sống: Nước làm cho sa mạc khô cằn nở hoa.
Nước nuôi dưỡng cây cối, con người và mọi sinh vật. Một cơn mưa
sau những ngày hạn hán mang lại niềm vui và sự hồi sinh. Vì vậy,
trong mọi nền văn hóa, nước luôn là biểu tượng hàng đầu cho sự
sống, sự sinh sôi và sự màu mỡ.
•
Nước là sự thanh tẩy: Chúng ta dùng nước để tắm rửa,
gột sạch những vết bẩn trên cơ thể. Hành động này không chỉ
mang ý nghĩa vệ sinh vật lý mà còn mang một cảm giác tươi mới,
sảng khoái về mặt tinh thần. “Gột rửa” một điều gì đó cũng có
nghĩa là làm cho nó trở nên trong sạch, tinh khiết. Trong nhiều
nền văn hóa và tôn giáo, việc ngâm mình trong nước (sông, hồ,
biển) được xem là một nghi thức thanh tẩy, loại bỏ những điều ô
uế cả về thể chất lẫn tâm linh.
•
Nước là sự hủy diệt và tái tạo: Nước cũng mang một
sức mạnh đáng sợ. Một cơn lũ có thể cuốn trôi mọi thứ. Biển cả
sâu thẳm vừa đẹp đẽ vừa ẩn chứa sự nguy hiểm. Tuy nhiên, sau
sự hủy diệt của cơn lũ, phù sa được bồi đắp, tạo nên một vùng đất
màu mỡ hơn. Cái chết trong dòng nước cũng có thể mang ý nghĩa
về một sự khởi đầu mới.
Những ý nghĩa phổ quát này—sự sống, sự thanh tẩy, sự chết đi và
tái sinh—chính là nền tảng để chúng ta hiểu được ý nghĩa của nước
trong Kitô giáo.
3
95
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2. Nước trong Cựu Ước (Phần Kinh Thánh trước khi Chúa Giêsu ra
đời)
Trong phần đầu của Kinh Thánh, nước đã xuất hiện với những vai
trò vô cùng quan trọng, cho thấy dấu ấn của Thiên Chúa trong lịch sử
dân tộc Israel.
•
Thuở ban đầu: Sách Sáng Thế ký mở đầu bằng hình
ảnh “Thần Khí Thiên Chúa bay lượn trên mặt nước”. Nước là vật
chất nguyên sơ, nơi sự sống bắt đầu được hình thành dưới tác động
của Thiên Chúa.
•
Đại Hồng Thủy: Câu chuyện về ông Nô-ê và trận lụt lớn
cho thấy cả hai mặt của nước. Nước đã “thanh tẩy” thế gian khỏi
tội lỗi, là một sự hủy diệt. Nhưng cũng chính từ dòng nước đó, một
nhân loại mới đã được tái sinh qua gia đình ông Nô-ê. Nước vừa
là mồ chôn cái cũ, vừa là lòng mẹ cho cái mới.
•
Cuộc vượt biển Đỏ: Đây là một trong những sự kiện
nền tảng của đức tin Do Thái giáo và Kitô giáo. Dân Israel làm nô
lệ tại Ai Cập đã được Thiên Chúa giải thoát bằng cách rẽ nước Biển
Đỏ cho họ đi qua. Đối với họ, đi qua làn nước đó là đi từ cõi nô lệ
đến miền tự do, từ cái chết đến sự sống. Nước trở thành con đường
dẫn đến ơn cứu độ.
Như vậy, ngay từ trong Cựu Ước, nước đã không còn là một yếu tố
tự nhiên đơn thuần. Nó đã trở thành một dấu chỉ cho hành động cứu độ
của Thiên Chúa: Ngài là Đấng ban sự sống, thanh tẩy tội lỗi và giải thoát
con người khỏi ách nô lệ.
NƯỚC – Cội Nguồn Sự Sống và Cuộc Tái Sinh (Phần 2)
3. Nước trong Tân Ước (Phần Kinh Thánh về cuộc đời Chúa
Giêsu và Hội Thánh sơ khai)
Ý nghĩa của nước đạt đến đỉnh cao khi Chúa Giêsu xuất hiện.
3
96
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Phép Rửa của Chúa Giêsu: Chúa Giêsu đã khởi đầu sứ
vụ công khai của mình bằng việc đến xin ông Gioan Tẩy Giả làm
phép rửa cho mình tại sông Gio-đan. Đây là một hành động đầy ý
nghĩa. Dù Ngài vô tội, Ngài đã dìm mình xuống dòng nước như
một dấu chỉ liên đới với toàn thể nhân loại tội lỗi. Khi Ngài lên
khỏi mặt nước, trời mở ra và có tiếng Chúa Cha phán: “Đây là Con
yêu dấu của Ta”. Nước ở đây trở thành nơi Thiên Chúa mặc khải
chính mình và thánh hóa dòng nước.
•
Chúa Giêsu – Nguồn Nước Hằng Sống: Trong cuộc đối
thoại với người phụ nữ Sa-ma-ri bên bờ giếng, Chúa Giêsu đã nói:
Ai uống nước này, sẽ lại khát. Còn ai uống nước tôi cho, sẽ không
”
bao giờ khát nữa. Và nước tôi cho sẽ trở thành nơi người ấy một
mạch nước vọt lên, đem lại sự sống đời đời.” (Tin Mừng Gioan
4
:13-14). Ở đây, Chúa Giêsu tự giới thiệu mình không chỉ là người
cho nước, mà chính Ngài là Nguồn Nước. Thứ nước này không chỉ
làm thỏa mãn cơn khát thể lý, mà là cơn khát sâu thẳm nhất trong
tâm hồn con người: khát khao ý nghĩa, tình yêu và sự sống vĩnh
cửu.
•
Nước từ cạnh sườn: Khi Chúa Giêsu chịu đóng đinh
trên thập giá, một người lính đã lấy giáo đâm vào cạnh sườn Ngài,
tức thì máu và nước chảy ra”. Hình ảnh này vô cùng quan trọng
”
đối với người Kitô hữu. Nó được xem là biểu tượng cho sự sống
mới được khai sinh từ chính hy sinh của Chúa Giêsu. Nước tượng
trưng cho sự thanh tẩy và sự sống mới trong Bí tích Rửa Tội.
4. Nước trong đời sống Kitô hữu ngày nay: Bí tích Rửa Tội
Tất cả những ý nghĩa trên được kết tinh lại trong một nghi thức
quan trọng nhất liên quan đến nước: Bí tích Rửa Tội (còn gọi là Lễ Báp-
têm). Đây là nghi thức gia nhập Kitô giáo.
Khi một người được rửa tội, họ được dìm mình trong nước hoặc
được đổ nước trên đầu. Hành động này không chỉ là một nghi lễ tắm gội
3
97
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thông thường. Người Kitô hữu tin rằng, qua hành động này, một sự biến
đổi sâu sắc diễn ra trong tâm hồn.
•
Cùng chết và sống lại với Chúa Kitô: Việc dìm mình
xuống nước tượng trưng cho việc “chôn vùi” con người cũ – con
người của ích kỷ, tội lỗi, và sự chia cắt với Thiên Chúa. Việc trồi
lên khỏi mặt nước tượng trưng cho việc được tái sinh vào một đời
sống mới – đời sống làm con cái Thiên Chúa, được kết hợp với Chúa
Giêsu Phục Sinh. Nó lặp lại hành trình vượt Biển Đỏ: đi qua nước
để từ nô lệ (cho tội lỗi) đến tự do (trong ân sủng).
•
Được tha thứ và thanh tẩy: Nước rửa sạch mọi tội lỗi
nguyên tổ và tội lỗi cá nhân, làm cho tâm hồn trở nên trong trắng
trước mặt Thiên Chúa.
•
Trở thành con Thiên Chúa và thành viên của Hội
Thánh: Qua Bí tích Rửa Tội, một người không còn là một cá nhân
riêng lẻ nữa mà trở thành một phần của một gia đình lớn hơn, đó
là Hội Thánh (Cộng đoàn những người tin vào Chúa Kitô).
Ngoài Bí tích Rửa Tội, nước thánh còn được đặt ở các lối vào nhà
thờ. Người ta thường nhúng tay vào và làm dấu Thánh giá khi bước vào,
như một cách để nhắc nhớ về Bí tích Rửa Tội của mình, để thanh tẩy
tâm hồn trước khi đến với Chúa.
Tóm lại, đối với người Kitô hữu, nước là một biểu tượng vô cùng
mạnh mẽ. Nó kể câu chuyện về một Thiên Chúa sáng tạo, giải thoát và
tái sinh. Nó không chỉ là nước vật chất, mà là dấu chỉ của “Nước Hằng
Sống” là chính Chúa Giêsu, Đấng đến để ban cho con người một sự sống
mới, dồi dào và vĩnh cửu.
DẦU THÁNH – Dấu Ấn Của Sức Mạnh và Sự Tuyển Chọn (Phần
1
)
3
98
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Dầu trong văn hóa cổ đại và đời sống thường ngày
Cũng giống như nước, dầu (đặc biệt là dầu ô-liu) là một phần
không thể thiếu trong đời sống của các dân tộc vùng Địa Trung Hải thời
xưa. Để hiểu được ý nghĩa thiêng liêng của nó, trước hết chúng ta hãy
xem nó được dùng để làm gì trong cuộc sống hàng ngày.
•
Dầu là nguồn dinh dưỡng và sức mạnh: Dầu ô-liu là
một thực phẩm cơ bản, cung cấp năng lượng và làm cho thức ăn
thêm ngon miệng. Các đô vật, lực sĩ thời xưa thường xoa dầu lên
cơ thể để làm cho cơ bắp dẻo dai, săn chắc và khó bị đối phương
nắm bắt. Vì vậy, dầu trở thành biểu tượng của sức mạnh, sự khỏe
khoắn và dẻo dai.
•
Dầu là nguồn ánh sáng: Dầu được dùng để đổ vào đèn,
thắp sáng trong đêm tối. Dầu mang lại ánh sáng, sự ấm áp, xua
tan bóng tối và nỗi sợ hãi.
•
Dầu là phương thuốc chữa lành: Dầu có đặc tính làm
dịu vết thương, xoa dịu cơn đau. Người ta dùng dầu để xức lên các
vết bỏng, vết trầy xước. Do đó, dầu là biểu tượng của sự chữa lành,
an ủi và phục hồi.
•
Dầu là niềm vui và vẻ đẹp: Dầu thơm được dùng để
xức lên tóc, lên người trong các dịp lễ hội, tiệc tùng. Nó mang lại
mùi hương dễ chịu, làm cho diện mạo rạng rỡ hơn. Một khuôn mặt
được xức dầu là một khuôn mặt vui tươi, hân hoan.
Những ý nghĩa này—sức mạnh, ánh sáng, chữa lành, niềm vui—
chính là những viên gạch đầu tiên xây nên ý nghĩa thiêng liêng của dầu
thánh.
2. Dầu trong Cựu Ước: Sự Tuyển Chọn và Thánh Hiến
Trong Cựu Ước, hành động đổ dầu lên một người hay một vật
không còn là một hành động bình thường nữa. Nó trở thành một nghi
3
99
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thức long trọng, gọi là “xức dầu”, mang ý nghĩa thánh hiến, tức là dành
riêng người đó hay vật đó cho Thiên Chúa.
•
Xức dầu cho Tư tế: Các tư tế là những người được chọn
để làm trung gian giữa Thiên Chúa và dân chúng, để dâng lễ vật
và cầu nguyện cho dân. Họ được xức dầu để được thánh hiến, được
biệt riêng ra cho công việc thiêng liêng này.
•
Xức dầu cho các Vua: Khi một người được chọn làm
vua, vị ngôn sứ (người nói thay cho Thiên Chúa) sẽ đến và đổ dầu
lên đầu người đó. Vua Sa-un, và sau này là vua Đa-vít, đã được
xức dầu như thế. Hành động này có nghĩa là: “Người này không tự
mình làm vua. Chính Thiên Chúa đã chọn người này, và ban cho
người này quyền năng và Thánh Thần của Ngài để lãnh đạo dân.”
Vị vua được xức dầu trở thành người đại diện của Thiên Chúa.
•
Xức dầu cho các Ngôn sứ: Các ngôn sứ là những người
được Thiên Chúa sai đến để nói lời của Ngài, để nhắc nhở, khuyên
răn dân chúng. Việc xức dầu cho họ là một dấu chỉ rằng họ được
đầy tràn Thần Khí của Thiên Chúa để có thể chu toàn sứ mạng.
Trong tiếng Híp-ri (ngôn ngữ của người Do Thái), người được xức
dầu được gọi là “Messiah”. Trong tiếng Hy Lạp, từ này được dịch là
”
Christos” (Christ). Cả hai từ này đều có nghĩa là “Đấng được xức dầu”.
Dân Israel luôn mong chờ một vị Vua, vị Tư tế, vị Ngôn sứ tối cao, một
Đấng Messiah hoàn hảo sẽ được Thiên Chúa sai đến để cứu chuộc họ.
DẦU THÁNH – Dấu Ấn Của Sức Mạnh và Sự Tuyển Chọn (Phần
2
)
3. Chúa Giêsu – “Đấng Kitô”, Đấng Được Xức Dầu
Khi các Kitô hữu tuyên xưng “Đức Giêsu là Đấng Kitô” (Jesus
Christ), họ không chỉ gọi tên Ngài. Họ đang tuyên xưng một niềm tin
sâu sắc: chính Chúa Giêsu là “Đấng Được Xức Dầu” mà dân Israel trông
đợi.
4
00
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tuy nhiên, việc Ngài được xức dầu không phải bằng dầu ô-liu vật
chất theo nghi thức của các vua chúa trần thế. Người Kitô hữu tin rằng
Chúa Giêsu được xức dầu bằng chính Chúa Thánh Thần. Điều này được
thể hiện rõ trong biến cố Rửa Tội tại sông Gio-đan, khi Thánh Thần dưới
hình chim bồ câu ngự xuống trên Ngài.
Chúa Giêsu chu toàn một cách hoàn hảo vai trò của cả ba chức vụ
được xức dầu trong Cựu Ước:
•
Ngài là Vua: Nhưng vương quốc của Ngài không thuộc
về thế gian này. Ngài là vị vua của tình yêu, sự thật và sự sống,
cai trị bằng sự phục vụ và hy sinh.
•
Ngài là Tư tế: Ngài là vị Thượng tế tối cao, Đấng không
dâng lễ vật là con chiên, con bò, mà dâng chính mạng sống mình
trên thập giá làm hy lễ duy nhất, hoàn hảo để giao hòa con người
với Thiên Chúa.
•
Ngài là Ngôn sứ: Ngài không chỉ nói lời của Thiên
Chúa, mà chính Ngài là Ngôi Lời của Thiên Chúa làm người. Lời
của Ngài là lời mang lại sự sống đời đời.
Vì vậy, danh xưng “Kitô” (Christ) gắn liền với Chúa Giêsu, mang tất
cả ý nghĩa về một Đấng được Thiên Chúa tuyển chọn, thánh hiến và sai
đi để thực hiện sứ mạng cứu độ toàn thể nhân loại.
4. Dầu Thánh trong đời sống Kitô hữu ngày nay: Các Bí tích
Noi theo truyền thống này, Hội Thánh Công giáo tiếp tục sử dụng
dầu đã được thánh hiến (làm phép) trong nhiều Bí tích quan trọng. Dầu
này là dấu chỉ hữu hình của việc Chúa Thánh Thần đang hoạt động, ban
sức mạnh, chữa lành và thánh hiến người lãnh nhận. Có ba loại Dầu
Thánh chính:
•
Dầu Dự Tòng (Oil of Catechumens): Dầu này được xức
cho những người đang chuẩn bị gia nhập Kitô giáo (dự tòng). Việc
4
01
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

xức dầu này giống như việc các đô vật xoa dầu trước khi thi đấu.
Nó mang ý nghĩa ban sức mạnh thiêng liêng để người dự tòng
chiến thắng những cám dỗ, vững vàng trong quyết tâm theo Chúa.
•
Dầu Thánh Hiến (Sacred Chrism): Đây là loại dầu
thơm, quan trọng nhất, được pha với hương liệu. Dầu này được
dùng để xức trong ba Bí tích để lại một “ấn tín” thiêng liêng không
thể xóa nhòa:
o
Bí tích Rửa Tội: Sau khi được rửa bằng nước,
người tân tòng được xức Dầu Thánh trên đỉnh đầu. Điều này
có nghĩa là họ được “tháp nhập” vào Chúa Kitô, trở thành một
”
kitô hữu” (một “người được xức dầu” khác), và cũng được
tham dự vào ba chức vụ của Ngài: làm vua (làm chủ bản
thân), làm tư tế (biến đời mình thành của lễ dâng lên Chúa),
và làm ngôn sứ (làm chứng cho sự thật).
o
Bí tích Thêm Sức: Dầu Thánh được xức trên trán,
ban cho người tín hữu ơn Chúa Thánh Thần một cách đặc
biệt để họ trở nên những chứng nhân mạnh mẽ cho Chúa Kitô
trong đời sống.
o
Bí tích Truyền Chức Thánh: Bàn tay của linh
mục và đầu của giám mục được xức dầu, thánh hiến họ cho
sứ vụ phục vụ cộng đoàn.
•
Dầu Bệnh Nhân (Oil of the Sick): Dầu này được dùng
trong Bí tích Xức Dầu Bệnh Nhân. Linh mục xức dầu trên trán và
tay của người bệnh nặng hay người già yếu. Bí tích này không phải
là “dấu báo tử” như nhiều người lầm tưởng. Nó có mục đích:
o
đau đớn.
o
Ban ơn an ủi, bình an và can đảm để chịu đựng
Kết hợp nỗi đau của người bệnh với cuộc khổ nạn
của Chúa Giêsu.
o
Tha thứ các tội lỗi nếu người bệnh không thể xưng
tội được.
4
02
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Phục hồi sức khỏe thể xác, nếu điều đó tốt cho
phần rỗi của họ.
Tóm lại, dầu thánh là biểu tượng của sự hiện diện và hoạt động
của Chúa Thánh Thần. Khi một người được xức dầu, điều đó có nghĩa là
Thiên Chúa đang chạm đến họ, ban cho họ sức mạnh để chiến đấu, ơn
chữa lành cho tâm hồn và thể xác, và thánh hiến họ cho một sứ mạng
đặc biệt trong gia đình của Ngài.
NẾN SÁNG – Biểu Tượng Của Niềm Hy Vọng và Sự Thật (Phần
1
)
1. Ánh sáng – Khát vọng muôn đời của nhân loại
Trong tất cả các biểu tượng, có lẽ không có gì mang tính phổ quát
và mạnh mẽ bằng ánh sáng. Cuộc đấu tranh giữa ánh sáng và bóng tối
là một hình ảnh được tìm thấy trong mọi nền văn hóa, tôn giáo và triết
học.
•
Ánh sáng là sự sống và an toàn: Con người tự nhiên
sợ bóng tối. Bóng tối ẩn chứa những điều không biết, những nguy
hiểm rình rập. Ánh sáng, ngược lại, mang lại sự an toàn. Nó cho
phép chúng ta nhìn thấy đường đi, nhận diện bạn thù. Trong ánh
sáng, sự sống sinh sôi. Không có ánh sáng mặt trời, cây cối sẽ chết,
và sự sống trên trái đất sẽ lụi tàn.
•
Ánh sáng là sự thật và tri thức: Chúng ta thường dùng
những cụm từ như “làm sáng tỏ một vấn đề” hay “ánh sáng của
chân lý”. Bóng tối tượng trưng cho sự ngu dốt, lầm lạc, gian dối.
Ánh sáng tượng trưng cho tri thức, sự hiểu biết, sự thật được phơi
bày. Một “ý tưởng lóe sáng” là một khoảnh khắc của sự giác ngộ.
•
Ánh sáng là niềm vui và hy vọng: Một ngày nắng đẹp
thường làm tâm trạng chúng ta vui vẻ, phấn chấn. Ánh bình minh
sau một đêm dài tăm tối mang lại niềm hy vọng và sự khởi đầu
mới. Ánh sáng là biểu tượng của sự chiến thắng, của niềm vui, của
4
03
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sự lạc quan. “Ánh sáng cuối đường hầm” là một hình ảnh quen
thuộc về niềm hy vọng không bao giờ tắt.
Ngọn nến, trong sự nhỏ bé của nó, gói trọn tất cả những ý nghĩa
này. Nó là một ngọn lửa nhỏ nhưng có sức mạnh xua tan bóng đêm
xung quanh. Nó cháy sáng bằng cách tự thiêu đốt chính mình, một hình
ảnh đẹp của sự hy sinh.
2. Ánh sáng trong Kinh Thánh: Sự Hiện Diện của Thiên Chúa
Trong Kinh Thánh, ánh sáng không chỉ là một hiện tượng tự nhiên.
Nó thường là biểu tượng cho sự hiện diện, sự thánh thiện và vinh quang
của chính Thiên Chúa.
•
“Hãy có ánh sáng”: Đây là lời phán đầu tiên của Thiên
Chúa trong trình thuật Sáng Tạo. Ánh sáng là công trình đầu tiên,
là điều kiện cần để sự sống và trật tự được hình thành từ hỗn
mang.
•
Cột lửa dẫn đường: Khi dân Israel đi trong sa mạc
hoang vu, Thiên Chúa đã hiện diện và dẫn dắt họ dưới hình một
cột mây vào ban ngày và một cột lửa vào ban đêm. Ánh sáng này
là dấu chỉ cụ thể của một Thiên Chúa dẫn đường, bảo vệ và không
bao giờ bỏ rơi dân Ngài, ngay cả trong đêm tối gian nan nhất.
•
Vinh quang Thiên Chúa: Khi Mô-sê gặp gỡ Thiên Chúa
trên núi Si-nai, khuôn mặt ông đã sáng chói đến nỗi dân chúng
không thể nhìn vào ông. Ánh sáng này phản chiếu vinh quang và
sự thánh thiện tuyệt đối của Thiên Chúa.
•
Menorah: Trong Đền Thờ Giê-ru-sa-lem, có một cây đèn
bảy ngọn (Menorah) luôn được thắp sáng. Nó tượng trưng cho sự
hiện diện không bao giờ tắt của Thiên Chúa giữa dân Ngài.
Như vậy, Kinh Thánh đã xây dựng một mối liên kết chặt chẽ: nơi
nào có Thiên Chúa, nơi đó có ánh sáng. Thiên Chúa là nguồn của mọi
ánh sáng, cả vật chất lẫn tâm linh.
4
04
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

NẾN SÁNG – Biểu Tượng Của Niềm Hy Vọng và Sự Thật (Phần
2
)
3. Chúa Giêsu – “Ánh Sáng Thế Gian”
Cũng như các biểu tượng khác, ý nghĩa của ánh sáng được tập
trung và đạt đến đỉnh điểm nơi con người và sứ điệp của Chúa Giêsu.
Một trong những tuyên bố mạnh mẽ và quan trọng nhất của Ngài là:
”
Tôi là Ánh Sáng thế gian. Ai theo tôi, sẽ không phải đi trong
bóng tối, nhưng sẽ nhận được ánh sáng đem lại sự sống.” (Tin Mừng
Gioan 8:12)
Khi tuyên bố điều này, Chúa Giêsu muốn nói rằng:
•
Ngài mặc khải sự thật về Thiên Chúa: Trước khi Ngài
đến, con người có những hình dung mơ hồ, đôi khi sai lạc về Thiên
Chúa. Chúa Giêsu đến để “chiếu sáng”, để cho thấy một Thiên Chúa
là Cha, đầy yêu thương và lòng thương xót.
•
Ngài chỉ ra con đường đúng đắn: Cuộc sống thường
giống như một hành trình trong đêm tối, đầy những ngã rẽ sai
lầm, những lựa chọn dẫn đến đau khổ. Lời dạy và tấm gương sống
của Chúa Giêsu chính là ánh sáng soi đường, giúp con người nhận
ra đâu là con đường dẫn đến hạnh phúc đích thực và sự sống vĩnh
cửu.
•
Ngài chiến thắng bóng tối của tội lỗi và sự chết: Sự
Phục Sinh của Chúa Giêsu từ cõi chết được ví như một ánh sáng vĩ
đại bừng lên trong đêm đen. Người Kitô hữu tin rằng sự Phục Sinh
này đã chiến thắng quyền lực của sự chết, của sự ác và mang lại
niềm hy vọng không thể lay chuyển rằng ánh sáng sẽ luôn chiến
thắng bóng tối.
4
05
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4. Ngọn nến trong phụng vụ và đời sống thiêng liêng
Ngọn nến sáng được sử dụng rất nhiều trong các nghi lễ của Kitô
giáo, mỗi ngọn nến đều mang một ý nghĩa sâu sắc, nhắc nhở về Chúa
Giêsu là Ánh Sáng thế gian.
•
Nến Phục Sinh: Đây là cây nến lớn, đẹp, được thắp lên
trọng thể vào Đêm Vọng Phục Sinh (đêm trước lễ Phục Sinh). Nó
tượng trưng cho chính Chúa Kitô Phục Sinh—Ánh Sáng đã chiến
thắng bóng tối của sự chết. Trong suốt Mùa Phục Sinh, cây nến
này được đặt ở vị trí trang trọng trong nhà thờ. Ánh sáng từ cây
nến này được dùng để thắp sáng các ngọn nến khác, mang ý nghĩa
rằng mọi ánh sáng đức tin của chúng ta đều bắt nguồn từ Chúa
Kitô.
•
Nến Rửa Tội: Khi một người được Rửa tội, họ (hoặc cha
mẹ/người đỡ đầu của họ) được trao một cây nến được thắp từ Nến
Phục Sinh. Vị linh mục nói: “Anh (chị) hãy nhận lấy ánh sáng Chúa
Kitô.” Ngọn nến này tượng trưng cho đức tin mà người tân tòng
vừa lãnh nhận. Họ được mời gọi để giữ cho ngọn lửa đức tin này
luôn cháy sáng trong đời mình và trở thành “ánh sáng cho thế
gian”, tức là sống yêu thương, nhân ái, trung thực để qua cuộc đời
của họ, người khác có thể nhận thấy ánh sáng của Chúa.
•
Nến trên bàn thờ: Hai hoặc nhiều cây nến được thắp
trên bàn thờ trong các buổi lễ, đặc biệt là Thánh lễ. Chúng tượng
trưng cho sự hiện diện của Chúa Kitô, Đấng là “Ánh Sáng” và là
trung tâm của buổi thờ phượng.
•
Nến cầu nguyện (Votive candles): Trong nhiều nhà
thờ, có một khu vực để mọi người có thể tự thắp những cây nến
nhỏ và cầu nguyện. Hành động thắp một ngọn nến là một cách thể
hiện lời cầu nguyện một cách hữu hình. Ngọn nến đang cháy đó
giống như lời cầu nguyện đang tiếp tục được dâng lên Thiên Chúa,
ngay cả khi người đó đã rời khỏi nhà thờ. Nó cũng là một biểu
4
06
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

tượng của niềm hy vọng và sự tin tưởng vào lời cầu nguyện của
mình.
Tóm lại, mỗi khi một ngọn nến được thắp lên trong một nhà thờ,
nó không chỉ để chiếu sáng một góc phòng. Nó là một lời tuyên xưng
đức tin: Chúa Giêsu là Ánh Sáng thật đã đến trong thế gian. Nó là một
lời nhắc nhở cho mỗi Kitô hữu về sứ mạng của mình là phải phản chiếu
ánh sáng đó cho người khác. Và nó là một biểu tượng rực rỡ của niềm
hy vọng rằng dù cuộc đời có tăm tối đến đâu, ánh sáng của Thiên Chúa
sẽ không bao giờ bị dập tắt.
ÁO TRẮNG – Khoác Lên Mình Một Phẩm Giá Mới (Phần 1)
1. Ý nghĩa phổ quát của màu trắng và chiếc áo
Trong hầu hết các nền văn hóa trên thế giới, màu trắng mang
những ý nghĩa rất đặc biệt và tích cực.
•
Màu trắng là sự tinh tuyền, trong sạch: Màu trắng là
màu của tuyết đầu mùa, của một trang giấy chưa viết gì. Nó không
bị pha tạp bởi các màu khác. Vì vậy, nó trở thành biểu tượng cho
sự tinh khôi, trong trắng, vô tội và sạch sẽ. Đây là lý do tại sao các
cô dâu thường mặc áo cưới màu trắng, biểu tượng cho một tình
yêu tinh tuyền và một khởi đầu mới.
•
Màu trắng là sự khởi đầu mới: Một bức tường được
sơn lại màu trắng, một tấm vải trắng tinh… tất cả đều gợi lên hình
ảnh của một sự khởi đầu. Nó là biểu tượng của việc xóa bỏ quá
khứ và bắt đầu lại từ đầu một cách sạch sẽ.
•
Màu trắng là sự chiến thắng và niềm vui: Trong văn
hóa La Mã cổ đại, những người chiến thắng trở về trong vinh
quang thường mặc áo choàng trắng. Màu trắng gắn liền với lễ hội,
sự hân hoan và chiến thắng.
4
07
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bên cạnh màu sắc, chính chiếc áo cũng mang nhiều ý nghĩa. Quần
áo không chỉ để che thân. Nó thể hiện thân phận, địa vị, vai trò của một
người trong xã hội. Một vị thẩm phán mặc áo choàng khác với một người
lính mặc quân phục. “Mặc lấy một chiếc áo mới” cũng có thể mang nghĩa
ẩn dụ là đảm nhận một vai trò mới, một cuộc sống mới.
Kết hợp lại, hình ảnh một chiếc áo trắng gợi lên một ý niệm mạnh
mẽ về sự trong sạch, một phẩm giá mới, một cuộc đời mới được bắt đầu
trong niềm vui và chiến thắng.
2. Áo trắng trong Kinh Thánh: Phẩm giá và sự biến đổi
Kinh Thánh cũng sử dụng hình ảnh chiếc áo trắng để diễn tả
những thực tại thiêng liêng cao cả.
•
Trang phục của các thiên thần: Khi các thiên thần (sứ
giả của Thiên Chúa) hiện ra, họ thường được mô tả là mặc áo trắng
sáng láng. Màu trắng này biểu thị sự thánh thiện, sự thuộc về thế
giới của Thiên Chúa.
•
Cuộc Biến Hình của Chúa Giêsu: Có một sự kiện trong
Tin Mừng được gọi là “Biến Hình”, khi Chúa Giêsu dẫn ba môn đệ
thân tín lên một ngọn núi cao và tỏ cho họ thấy vinh quang Thiên
Chúa của Ngài. Kinh Thánh kể rằng: “Dung nhan Người chói lọi
như mặt trời, và y phục Người trở nên trắng tinh như ánh sáng.”
(Tin Mừng Mát-thêu 17:2). Chiếc áo trắng ở đây không phải là vải
vóc bình thường, mà là biểu hiện vinh quang thần linh của chính
Ngài.
•
Đoàn người được cứu chuộc: Trong sách cuối cùng của
Kinh Thánh, sách Khải Huyền, tác giả được cho thấy một thị kiến
về Nước Trời. Ông thấy một “đoàn người thật đông không tài nào
đếm nổi… họ đứng trước ngai và trước Con Chiên, mình mặc áo
trắng.” (Khải Huyền 7:9). Khi được hỏi những người mặc áo trắng
đó là ai, một vị trưởng lão giải thích: “Họ là những người đã đến,
4
08
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sau khi trải qua cơn thử thách lớn lao. Họ đã giặt sạch và tẩy trắng
áo mình trong máu Con Chiên.”
Hình ảnh “giặt áo trong máu” nghe có vẻ lạ lùng, nhưng nó mang
một ý nghĩa thần học sâu sắc. “Con Chiên” chính là Chúa Giêsu, Đấng
đã hy sinh trên thập giá. “Máu” của Ngài tượng trưng cho tình yêu và sự
hy sinh cứu chuộc. Vậy, câu nói trên có nghĩa là: những người này đã
được tha thứ, được thanh tẩy khỏi mọi tội lỗi và nhận được sự sống mới
không phải bằng công sức của riêng họ, mà nhờ vào tình yêu hy sinh
của Chúa Giêsu. Chiếc áo trắng của họ là biểu tượng của sự tha thứ và
ơn cứu độ mà họ đã nhận được.
ÁO TRẮNG – Khoác Lên Mình Một Phẩm Giá Mới (Phần 2)
3. Áo trắng trong Bí tích Rửa Tội: “Mặc lấy Chúa Kitô”
Ý nghĩa của chiếc áo trắng được thể hiện một cách cụ thể và cảm
động nhất trong nghi thức của Bí tích Rửa Tội.
Sau khi một người được tái sinh bởi nước và được xức dầu bởi Chúa
Thánh Thần, họ sẽ được trao một chiếc áo màu trắng (hoặc một tấm
khăn trắng được đặt lên người). Khi trao áo, vị linh mục thường đọc
những lời tương tự như sau:
”
Con đã trở nên một tạo vật mới và đã mặc lấy Chúa Kitô. Chiếc
áo trắng này là dấu chỉ cho phẩm giá đó. Với sự giúp đỡ của gia
đình và bạn bè, con hãy mang nó tinh tuyền mãi cho đến khi ra
trước tòa Chúa Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, để được sống đời đời.”
Những lời này chứa đựng nhiều ý nghĩa vô cùng quan trọng:
•
“Trở nên một tạo vật mới”: Chiếc áo trắng là dấu chỉ
bên ngoài của một sự biến đổi sâu thẳm bên trong. Người vừa được
rửa tội đã từ bỏ con người cũ, con người của tội lỗi và ích kỷ, để
bắt đầu một cuộc đời mới.
4
09
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
“Mặc lấy Chúa Kitô”: Đây là một trong những tư tưởng
cốt lõi của Thánh Phao-lô trong Tân Ước. “Mặc lấy Chúa Kitô”
không có nghĩa là bắt chước Ngài một cách hời hợt bên ngoài. Nó
có nghĩa là để cho sự sống, suy nghĩ, và tình yêu của Chúa Giêsu
thấm nhập vào con người mình, để người khác khi nhìn vào đời
sống của người Kitô hữu, họ có thể thấy được hình ảnh của Chúa
Giêsu. Chiếc áo trắng là biểu tượng cho căn tính mới này. Cũng
giống như bộ quân phục nói lên người này là quân nhân, chiếc áo
trắng nói lên “người này thuộc về Chúa Kitô”.
•
Dấu chỉ của phẩm giá mới: Qua Bí tích Rửa Tội, người
Kitô hữu tin rằng họ không còn đơn thuần là một tạo vật, mà được
nâng lên làm con cái của Thiên Chúa. Chiếc áo trắng là biểu tượng
cho phẩm giá cao quý này. Nó là chiếc áo của những người con
trong gia đình của Chúa.
•
Lời nhắc nhở về cuộc sống tương lai: Câu nói “hãy
mang nó tinh tuyền” là một lời mời gọi. Nó nhắc nhở người tín hữu
rằng đời sống Kitô hữu là một hành trình liên tục, một nỗ lực mỗi
ngày để sống sao cho xứng đáng với phẩm giá mình đã lãnh nhận.
Chiếc áo trắng không chỉ nhìn về quá khứ (đã được thanh tẩy), mà
còn hướng về tương lai (phải giữ gìn sự trong sạch đó cho đến ngày
gặp gỡ Thiên Chúa).
4. Ý nghĩa cho cuộc sống
Chiếc áo trắng trong ngày Rửa tội không phải là một kỷ vật để cất
vào tủ. Nó là một biểu tượng sống động cho cả một hành trình đức tin.
Trong nhiều nền văn hóa Công giáo, trẻ em khi rước lễ lần đầu (lần
đầu tiên được lãnh nhận Mình Thánh Chúa) cũng mặc đồ trắng. Điều
này nhắc lại sự trong sạch của ngày Rửa tội. Các linh mục và tu sĩ mặc
áo dòng màu trắng hoặc áo lễ màu trắng trong các dịp lễ lớn như lễ
Giáng Sinh và Phục Sinh, cũng để biểu thị niềm vui, sự tinh tuyền và
vinh quang của sự kiện được cử hành.
4
10
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đối với mỗi người Kitô hữu, hình ảnh chiếc áo trắng là một lời nhắc
nhở thường xuyên:
•
Về căn tính của mình: “Tôi là con của Thiên Chúa. Tôi
thuộc về Chúa Kitô.”
•
Về ơn gọi của mình: “Tôi được mời gọi để sống một
cuộc đời trong sạch, chính trực và yêu thương.”
•
Về niềm hy vọng của mình: “Cuộc sống này là một
hành trình hướng tới sự sống vĩnh cửu, nơi tôi hy vọng sẽ được
mặc chiếc áo trắng của những người được cứu độ.”
Tóm lại, chiếc áo trắng không chỉ là một mảnh vải. Nó là biểu
tượng của một cuộc cách mạng nội tâm. Nó nói lên rằng, nhờ Chúa
Giêsu, một con người có thể được gột rửa khỏi quá khứ, được ban tặng
một phẩm giá mới không gì sánh được, và được mời gọi sống một cuộc
đời phản chiếu sự tốt lành và thánh thiện của chính Thiên Chúa.
KẾT LUẬN – Bức Tranh Tổng Thể Về Một Đời Sống Mới
Chào bạn,
Chúng ta vừa cùng nhau đi qua một hành trình khám phá ý nghĩa
của bốn biểu tượng rất đỗi gần gũi nhưng cũng thật sâu sắc: Nước, Dầu
Thánh, Nến Sáng và Áo Trắng. Giờ đây, hãy thử cùng nhau nhìn lại và
ghép nối chúng thành một bức tranh tổng thể. Bức tranh đó chính là câu
chuyện về một đời sống mới mà Thiên Chúa mời gọi mỗi người chúng
ta, được thể hiện một cách trọn vẹn nhất qua Bí tích Rửa Tội.
Hãy tưởng tượng một người đến xin gia nhập Kitô giáo. Người đó
sẽ trải qua một hành trình được gói gọn trong chính bốn biểu tượng này:
1
.
Đầu tiên, người đó được dẫn đến giếng rửa tội. Tại đây,
họ được dìm mình trong NƯỚC hoặc được đổ nước trên đầu. Qua
dòng nước này, người Kitô hữu tin rằng họ được “chôn vùi” con
4
11
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

người cũ của tội lỗi và ích kỷ. Và khi trồi lên, họ được tái sinh vào
một sự sống mới, như thể được sinh ra một lần nữa từ lòng mẹ của
Hội Thánh. Họ được thanh tẩy, được gột rửa mọi vết nhơ và bắt
đầu một trang sử mới hoàn toàn trong sạch trước mặt Thiên Chúa.
2
.
Ngay sau đó, người tân tòng được xức DẦU THÁNH
(Dầu Chrism) trên đỉnh đầu. Nếu như nước là hành động thanh tẩy
và tái sinh, thì dầu là hành động thánh hiến và ban sức mạnh.
Dấu ấn của dầu là dấu ấn của Chúa Thánh Thần, Đấng ghi dấu
trên họ, xác nhận họ là con cái của Thiên Chúa. Họ được “xức dầu”
để trở nên giống Chúa Kitô (“Đấng được xức dầu”), được mời gọi
tham dự vào sứ mạng làm chứng cho tình yêu và sự thật của Ngài
trên thế gian.
3
.
Tiếp theo, người đó được trao một cây NẾN SÁNG được
thắp từ Nến Phục Sinh. Ngọn nến này tượng trưng cho chính Chúa
Kitô, “Ánh Sáng thế gian”, Đấng đã đi vào cuộc đời họ. Người tân
tòng giờ đây được mời gọi bước đi trong ánh sáng đó, không còn
dò dẫm trong bóng tối của sự lầm lạc hay vô vọng. Họ cũng có
trách nhiệm trở thành ánh sáng cho người khác, lan tỏa hơi ấm
của tình thương, sự thật và niềm hy vọng đến những nơi tăm tối.
4
.
Cuối cùng, họ được mặc vào một chiếc ÁO TRẮNG.
Chiếc áo này là dấu chỉ hữu hình cho sự biến đổi bên trong đã diễn
ra. Nó là biểu tượng cho sự trong sạch mà họ đã nhận được, cho
phẩm giá mới cao quý của một người con Thiên Chúa. Nó cũng là
lời nhắc nhở để họ sống một đời ngay thẳng, giữ gìn tâm hồn mình
luôn trong trắng như chiếc áo đó.
Nước, Dầu, Nến, Áo Trắng — bốn biểu tượng này không đứng
riêng lẻ. Chúng đan quyện vào nhau, kể một câu chuyện liền mạch:
•
•
•
•
Từ Nước, chúng ta được sinh ra.
Bởi Dầu, chúng ta được củng cố.
Trong Ánh Sáng, chúng ta bước đi.
Với Áo Trắng, chúng ta giữ gìn phẩm giá của mình.
4
12
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây chính là câu chuyện cốt lõi của Kitô giáo: không phải là một
hệ thống các quy tắc luân lý khô khan, mà là lời mời gọi bước vào một
mối tương quan sống động với một Thiên Chúa yêu thương. Một Thiên
Chúa không chỉ tạo dựng nên chúng ta, mà còn khao khát thanh tẩy
chúng ta khỏi những lầm lỗi (Nước), ban cho chúng ta sức mạnh của
Ngài (Dầu), soi đường cho chúng ta (Nến) và ban cho chúng ta một phẩm
giá mới (Áo Trắng).
Hy vọng rằng, qua những chia sẻ này, bạn đã có thể cảm nhận
được phần nào vẻ đẹp và chiều sâu của các biểu tượng trong đức tin Kitô
giáo. Chúng là ngôn ngữ của trái tim, của niềm tin và của hy vọng. Cảm
ơn bạn đã dành thời gian cho cuộc hành trình này. Nếu có bất kỳ câu
hỏi hay suy tư nào khác, xin đừng ngần ngại tìm hiểu thêm.
4
13
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chương 8: Sức Mạnh Của Chúa Thánh Thần (Bí Tích Thêm Sức)
LÃNH NHẬN ẤN TÍN CHÚA THÁNH THẦN
Một Hành Trình Khám Phá Mối Quan Hệ Thiêng Liêng Dành
Cho Người Tìm Kiếm
:
LỜI MỞ ĐẦU – CUỘC TÌM KIẾM Ý NGHĨA VÀ LỜI MỜI GỌI TỪ
CÕI LÒNG
Chào bạn,
Có lẽ trong những giây phút tĩnh lặng của cuộc đời, bạn đã từng tự
hỏi: “Tôi tồn tại để làm gì? Ý nghĩa thật sự của cuộc sống này là gì? Sau
khi tất cả kết thúc, điều gì sẽ còn lại?” Đây không phải là những câu hỏi
của riêng bạn, mà là của chung nhân loại. Chúng ta, từ người bình
thường đến vĩ nhân, ai cũng mang trong mình một khao khát sâu thẳm
về mục đích, về tình yêu thương vô điều kiện, và về một sự bình an mà
thế giới đầy biến động này dường như không thể mang lại.
Chúng ta cố gắng lấp đầy khoảng trống đó bằng nhiều cách: sự
nghiệp thành công, các mối quan hệ, của cải vật chất, những chuyến đi,
hay những triết lý sống. Đôi khi chúng ta cảm thấy thỏa mãn, nhưng rồi
cảm giác trống rỗng lại quay trở lại. Nó giống như một cơn khát mà
không loại nước trần gian nào có thể làm dịu đi hoàn toàn.
Bài viết này không nhằm mục đích áp đặt một niềm tin, mà là để
chia sẻ một góc nhìn, một lời giải đáp đã làm thay đổi cuộc đời của hàng
tỷ người trên khắp thế giới. Đó là câu trả lời được tìm thấy không phải
trong một triết lý trừu tượng, mà trong một Mối Quan hệ sống động với
Đấng Tạo Hóa.
Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá một khái niệm nghe có vẻ lạ lẫm
và mang màu sắc tôn giáo: “Lãnh nhận ấn tín Chúa Thánh Thần”.
4
14
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Xin bạn đừng vội e ngại vì những từ ngữ này. Hãy xem đây là một
cuộc hành trình. Chúng ta sẽ cùng nhau bóc tách từng lớp ý nghĩa, giải
mã những hình ảnh ẩn dụ, để cuối cùng có thể hiểu được bản chất của
nó là gì. Đây không phải là một nghi lễ phức tạp hay một điều gì đó xa
vời, mà là một trải nghiệm cá nhân, sâu sắc và có thể biến đổi cuộc đời
bạn từ bên trong.
Hành trình này sẽ bắt đầu bằng việc tìm hiểu về nhân vật trung
tâm của tất cả: một Thiên Chúa không xa cách, không trừng phạt, mà là
một Thiên Chúa của tình yêu thương.
THIÊN CHÚA LÀ AI? – GIỚI THIỆU VỀ MỘT VỊ THIÊN CHÚA
YÊU THƯƠNG
Trước khi nói về “Chúa Thánh Thần”, chúng ta cần có một bức tranh
tổng quan về Thiên Chúa theo niềm tin của Cơ Đốc giáo. Có thể hình ảnh
của bạn về “Thượng Đế” hay “Ông Trời” là một Đấng quyền năng ở trên
cao, xa vời, và chỉ quan tâm đến những chuyện lớn lao. Nhưng Kinh
Thánh lại mô tả một Thiên Chúa hoàn toàn khác: một Thiên Chúa cá vị,
gần gũi và khao khát có một mối quan hệ với chính bạn.
Điểm độc đáo và cũng là cốt lõi của niềm tin Cơ Đốc là khái niệm
về Thiên Chúa Ba Ngôi (The Trinity).
Nghe có vẻ phức tạp, nhưng hãy thử hình dung thế này. Thiên
Chúa là MỘT, nhưng Ngài hiện hữu trong BA thân vị riêng biệt:
1
.
Đức Chúa Cha (The Father): Đấng Tạo Hóa. Ngài là
nguồn của mọi sự sống, là Đấng đã thiết kế vũ trụ bao la và cả
những chi tiết nhỏ bé trong con người bạn. Ngài là hiện thân của
tình yêu thương, sự che chở và quyền năng tối cao.
2
.
Đức Chúa Con – Chúa Giê-Su (The Son – Jesus Christ):
Đấng Cứu Chuộc. Ngài là Thiên Chúa đã trở thành con người, đã
sống giữa chúng ta. Chúa Giê-xu đến thế gian không phải để phán
4
15
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

xét, mà để bày tỏ tình yêu của Đức Chúa Cha một cách cụ thể nhất.
Ngài đã sống một cuộc đời hoàn hảo và cuối cùng đã chết trên cây
thập tự giá. Tại sao? Để trả giá cho những sai lầm, thiếu sót (gọi
là “tội lỗi”) của con người, bắc một cây cầu nối liền khoảng cách
giữa con người và Thiên Chúa. Sự phục sinh của Ngài sau ba ngày
đã chứng tỏ Ngài chiến thắng sự chết và có quyền ban sự sống đời
đời.
3
.
Đức Chúa Thánh Thần (The Holy Spirit): Đấng An Ủi
và Hiện Diện. Đây chính là nhân vật chúng ta sẽ tìm hiểu sâu hơn.
Sau khi Chúa Giê-xu về trời, Ngài không để nhân loại một mình.
Ngài đã sai Chúa Thánh Thần đến. Chúa Thánh Thần chính là sự
hiện diện của Thiên Chúa ở ngay đây, ngay bây giờ, trong thế giới
và trong lòng những người tin Ngài. Ngài không phải là một “năng
lượng” hay một “lực lượng” vô hình, mà là một Thân Vị trọn vẹn
của Thiên Chúa, với ý chí, cảm xúc và trí tuệ.
Một vài ví dụ để dễ hình dung (dù mọi ví dụ đều có giới hạn):
•
Nước: Nước có thể tồn tại ở ba thể: rắn (băng), lỏng
(nước), và khí (hơi nước). Cả ba đều là H₂O, nhưng ở những dạng
khác nhau với chức năng khác nhau.
•
Mặt trời: Mặt trời là một ngôi sao (nguồn), nó phát ra
ánh sáng (thứ chúng ta thấy) và nhiệt (thứ chúng ta cảm nhận).
Cả ba khía cạnh này không thể tách rời và cùng là một thực thể
mặt trời.
Hiểu về Ba Ngôi giúp chúng ta thấy rằng Thiên Chúa không phải
là một Đấng cô độc. Ngay trong bản thể của Ngài đã có tình yêu thương
và sự hiệp thông. Và đó cũng là điều Ngài muốn chia sẻ với bạn: một
mối quan hệ trọn vẹn và đầy yêu thương.
4
16
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

CHÚA THÁNH THẦN – VỊ THẦN AN ỦI VÔ HÌNH NHƯNG HIỆN
HỮU
Bây giờ, hãy tập trung vào nhân vật thứ ba: Chúa Thánh Thần.
Nếu Đức Chúa Cha là Thiên Chúa ở phía trên chúng ta, Đấng Tạo
Hóa quyền năng, và Chúa Giê-xu là Thiên Chúa ở cùng với chúng ta,
Đấng đã đi trên đất này, thì Chúa Thánh Thần là Thiên Chúa ở bên trong
chúng ta, Đấng sống trong lòng những người thuộc về Ngài.
Chúa Giê-xu đã từng nói với các môn đệ của mình: “Thầy đi là ích
lợi cho các con. Vì nếu Thầy không đi, Đấng An Ủi sẽ không đến với các
con đâu; nhưng nếu Thầy đi, Thầy sẽ sai Ngài đến.” (Kinh Thánh, sách
Giăng 16:7).
Vậy vai trò của Chúa Thánh Thần là gì? Ngài làm gì trong cuộc đời
của một người?
1
.
Ngài cáo trách tội lỗi và dẫn dắt đến lẽ thật: Trước
khi một người tin Chúa, chính Chúa Thánh Thần là Đấng làm cho
lương tâm họ rung động. Ngài cho họ thấy tình trạng thật của
mình: sự thiếu sót, sự xa cách Thiên Chúa, và nhu cầu cần được
cứu giúp. Ngài cũng là Đấng soi sáng tâm trí để họ có thể hiểu
được lẽ thật về Chúa Giê-xu.
2
.
Ngài tái sinh tâm linh: Khi một người đặt lòng tin vào
Chúa Giê-xu, Kinh Thánh nói rằng họ được “sinh lại” về mặt tâm
linh. Đây chính là công việc của Chúa Thánh Thần. Ngài ban cho
họ một sự sống mới, một bản chất mới. Tim của họ không còn chai
đá nữa, mà trở nên mềm mại và hướng về Thiên Chúa.
3
.
Ngài là Đấng An Ủi (Comforter/Advocate): Cuộc sống
này đầy rẫy những nỗi đau, sự mất mát và lo lắng. Chúa Thánh
Thần ở bên cạnh để an ủi, vỗ về tâm hồn chúng ta. Ngài cũng là
”
Đấng Biện Hộ”, người đứng về phía chúng ta, cầu thay cho chúng
ta khi chúng ta yếu đuối không biết cầu nguyện thế nào.
4
17
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4
.
Ngài là Người Thầy và Đấng Hướng Dẫn
(Teacher/Guide): Chúa Thánh Thần giúp chúng ta hiểu được Lời
Chúa (Kinh Thánh). Ngài dẫn dắt chúng ta trong những quyết định
hàng ngày, ban cho chúng ta sự khôn ngoan để sống một cuộc đời
đẹp lòng Thiên Chúa.
5
.
Ngài ban năng lực (Empowerer): Chúa Thánh Thần
ban cho chúng ta sức mạnh để vượt qua những cám dỗ, để yêu
thương những người khó thương, và để làm những điều tốt đẹp mà
tự sức chúng ta không thể làm được.
6
.
Ngài là bằng chứng cho mối quan hệ của chúng ta:
Và đây là điểm mấu chốt dẫn đến chủ đề chính. Chúa Thánh Thần
chính là dấu hiệu, là bằng chứng xác thực rằng chúng ta là con cái
của Thiên Chúa. Điều này đưa chúng ta đến với khái niệm “ấn tín”.
Chúa Thánh Thần không phải là một cảm giác mơ hồ. Ngài là một
Thân Vị Thiên Chúa, một người Bạn, một người Thầy, một Đấng An Ủi
luôn hiện diện, đang hoạt động trong thế giới và muốn hoạt động trong
cuộc đời của chính bạn.
”
ẤN TÍN” LÀ GÌ? – Ý NGHĨA SÂU SẮC CỦA MỘT HÌNH ẢNH CỔ XƯA
Để hiểu cụm từ “ấn tín Chúa Thánh Thần”, chúng ta cần quay
ngược thời gian và tìm hiểu xem “ấn tín” (hay “con dấu”, “dấu niêm
phong”) có ý nghĩa gì trong thế giới cổ đại. Khi Kinh Thánh được viết ra,
hình ảnh này rất quen thuộc và mang nhiều ý nghĩa sâu sắc.
Một “ấn tín” (seal) trong thời xưa có ít nhất 4 công dụng chính:
1. Ý nghĩa về Quyền Sở Hữu (Ownership):
•
Ngày xưa, người ta dùng con dấu có khắc biểu tượng
riêng để đóng lên tài sản của mình, như bình gốm, súc vật, hoặc
thậm chí là nô lệ. Khi người khác nhìn vào dấu đó, họ biết ngay
tài sản này thuộc về ai.
4
18
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Áp dụng tâm linh: Khi chúng ta được đóng “ấn tín Chúa
Thánh Thần”, điều đó có nghĩa là chúng ta không còn thuộc về bản
thân hay thế gian này nữa. Chúng ta thuộc về Thiên Chúa. Chúng
ta là tài sản quý giá của Ngài. Ngài tuyên bố quyền sở hữu của
Ngài trên cuộc đời chúng ta.
2. Ý nghĩa về Sự Xác Thực (Authenticity):
•
Một văn kiện, một lá thư của nhà vua khi được đóng ấn
tín hoàng gia thì nó trở nên chính thức và có giá trị. Con dấu đó
chứng thực rằng văn kiện này là thật, không phải giả mạo.
•
Áp dụng tâm linh: Ấn tín của Chúa Thánh Thần xác
thực chúng ta là con cái thật của Thiên Chúa. Sự hiện diện của
Ngài trong đời sống chúng ta là bằng chứng cho thấy mối quan hệ
của chúng ta với Chúa là thật. Đó không phải là do chúng ta tưởng
tượng ra, mà là một thực tại được chính Thiên Chúa xác nhận.
3. Ý nghĩa về Sự Bảo Vệ và An Toàn (Protection and Security):
•
Khi một ngôi mộ, một cánh cửa, hay một cuộn văn thư
được niêm phong bằng một con dấu (ví dụ như dấu sáp có in biểu
tượng), không ai được phép phá vỡ dấu niêm phong đó nếu không
có thẩm quyền. Phá vỡ nó là một tội rất nặng. Dấu niêm phong
đảm bảo sự an toàn và bất khả xâm phạm cho những gì ở bên
trong. Lăng mộ của Chúa Giê-xu cũng đã bị quân La Mã niêm
phong.
•
Áp dụng tâm linh: Khi được đóng ấn tín Chúa Thánh
Thần, chúng ta được bảo vệ về mặt tâm linh. Điều này không có
nghĩa là chúng ta sẽ không gặp khó khăn, nhưng nó có nghĩa là
sự cứu rỗi của chúng ta được đảm bảo an toàn trong tay Chúa.
Không một thế lực nào có thể cướp chúng ta khỏi tay Ngài. Chúng
ta được niêm phong “cho đến ngày cứu chuộc”, tức là cho đến khi
Chúa Giê-xu quay trở lại.
4
19
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4. Ý nghĩa về Thẩm Quyền (Authority):
•
Một sứ giả mang theo lá thư có ấn tín của nhà vua thì
người đó cũng mang theo thẩm quyền của nhà vua. Lời nói của
người sứ giả đó có trọng lượng như lời của vua.
•
Áp dụng tâm linh: Khi có Chúa Thánh Thần ngự trong
lòng, chúng ta được ban cho thẩm quyền thuộc linh để sống và
hành động với tư cách là con cái của Vua trên trời. Chúng ta có
quyền để chống lại sự dữ, để cầu nguyện và kinh nghiệm quyền
năng của Chúa.
Tóm lại, “ấn tín” không chỉ là một biểu tượng. Nó là một lời tuyên
bố mạnh mẽ về quyền sở hữu, sự xác thực, sự bảo vệ an toàn và thẩm
quyền.
LÃNH NHẬN ẤN TÍN CHÚA THÁNH THẦN – SỰ GẮN KẾT THIÊNG
LIÊNG
Bây giờ, hãy kết hợp hai khái niệm chúng ta vừa tìm hiểu: “Chúa
Thánh Thần” và “Ấn tín”.
”
Lãnh nhận ấn tín Chúa Thánh Thần” nghĩa là gì?
Kinh Thánh giải thích điều này rất rõ ràng trong một đoạn văn
then chốt:
Ấy chính trong Ngài (trong Chúa Giê-xu) mà anh em sau khi đã
“
nghe lời chân lý là Tin Lành cứu rỗi của anh em, và đã tin, thì được
đóng ấn bằng Đức Thánh Linh đã hứa, Đấng ấy là bảo chứng cho cơ
nghiệp chúng ta, cho đến khi chúng ta được cứu chuộc hoàn toàn, để
ca ngợi vinh quang Ngài.” (Sách Ê-phê-sô 1:13-14)
Hãy cùng phân tích câu này:
4
20
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1
.
“Sau khi đã nghe lời chân lý… và đã tin”: Đây là điều
kiện tiên quyết. Việc đóng ấn xảy ra vào thời điểm một người nghe
về Tin Mừng của Chúa Giê-xu (rằng Ngài đã chết vì tội lỗi của họ
và sống lại) và họ thật sự đặt lòng tin của mình vào Ngài. Đó không
phải là một sự kiện xảy ra nhiều năm sau khi tin, mà là một hành
động tức thời của Thiên Chúa ngay tại thời điểm một người trao
cuộc đời mình cho Chúa Giê-xu.
2
.
“Được đóng ấn bằng Đức Thánh Linh”: Đây là một
hành động của Thiên Chúa, không phải của con người. Chúng ta
không thể “cố gắng” để được đóng ấn. Chúng ta chỉ cần tin, và
chính Thiên Chúa là Đấng thực hiện việc đóng ấn này. Chúa Thánh
Thần vừa là “con dấu” (the seal), vừa là Đấng thực hiện việc đóng
ấn. Sự hiện diện của Ngài trong chúng ta chính là con dấu đó.
3
.
“Đấng ấy là bảo chứng cho cơ nghiệp chúng ta”: Từ
bảo chứng” ở đây trong tiếng gốc có nghĩa là “tiền đặt cọc” (down
payment) hoặc “vật bảo đảm”.
”
o
Hãy tưởng tượng bạn mua một căn nhà. Bạn trả
trước một khoản tiền cọc. Khoản tiền cọc đó có hai ý nghĩa:
.
Nó là một phần của tổng số tiền mua nhà.
Nó là lời bảo đảm rằng bạn sẽ quay lại và
.
trả hết phần còn lại để sở hữu hoàn toàn căn nhà.
Chúa Thánh Thần cũng vậy. Sự hiện diện của Ngài
o
trong lòng chúng ta ngay bây giờ là “khoản tiền cọc” của
Thiên Chúa. Ngài là sự nếm trải trước Thiên Đàng. Ngài là lời
bảo đảm chắc chắn rằng Thiên Chúa sẽ hoàn tất những gì
Ngài đã bắt đầu, và một ngày kia chúng ta sẽ nhận được cơ
nghiệp trọn vẹn của mình: sự sống đời đời bên cạnh Ngài.
Vậy, tóm kết lại một cách đơn giản nhất: Lãnh nhận ấn tín Chúa
Thánh Thần là hành động của Thiên Chúa, xảy ra ngay tại thời điểm
một người đặt đức tin vào Chúa Giê-xu, qua đó Chúa Thánh Thần
đến ngự trong lòng người đó như một dấu hiệu của quyền sở hữu,
sự bảo vệ, và là sự bảo đảm cho sự cứu rỗi đời đời của họ.
4
21
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là một món quà, không phải là một thành tựu. Nó đến từ ân
điển (món quà không xứng đáng) của Thiên Chúa.
CON ĐƯỜNG DẪN ĐẾN VIỆC LÃNH NHẬN ẤN TÍN – NHỮNG BƯỚC
ĐI CỦA ĐỨC TIN
Nếu việc được đóng ấn là một món quà tuyệt vời như vậy, làm thế
nào để một người có thể nhận được nó? Con đường này không phức tạp,
không đòi hỏi nghi lễ rườm rà, mà đòi hỏi một sự đáp ứng chân thành
từ tấm lòng. Kinh Thánh mô tả một tiến trình tự nhiên như sau:
Bước 1: Lắng Nghe và Nhận Biết (Hearing and Recognizing)
•
Mọi thứ bắt đầu bằng việc bạn nghe về “lời chân lý”, tức
là Tin Mừng về Chúa Giê-xu. Đó có thể là qua một người bạn, một
bài giảng, một cuốn sách, hay chính bài viết này.
•
Lời chân lý này bao gồm hai phần chính:
o
Tin xấu: Tất cả chúng ta đều có thiếu sót, đều đã
từng làm những điều sai trái, nói những lời không đúng, hay
có những suy nghĩ ích kỷ. Kinh Thánh gọi đây là “tội lỗi”. Tội
lỗi không chỉ là những hành động xấu xa, mà còn là bản chất
tự nhiên muốn sống theo ý mình thay vì ý muốn tốt đẹp của
Đấng Tạo Hóa. Hậu quả của tội lỗi là sự chia cách khỏi Thiên
Chúa, cả trong đời này và đời sau.
o
Tin tốt (Tin Lành): Thiên Chúa rất yêu thương
bạn, Ngài không muốn bạn bị chia cách khỏi Ngài. Vì vậy,
Ngài đã thực hiện một kế hoạch hoàn hảo. Chúa Giê-xu, Con
của Ngài, đã đến thế gian, gánh lấy tất cả tội lỗi của bạn lên
thân mình trên cây thập tự. Ngài đã chịu hình phạt thay cho
bạn. Sự chết của Ngài đã trả xong món nợ tội lỗi. Sự phục
sinh của Ngài đã chứng minh rằng Ngài có quyền năng ban
cho bạn một sự khởi đầu mới và sự sống vĩnh cửu.
Bước 2: Tin Nhận (Believing)
4
22
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
“Tin” ở đây không chỉ là việc chấp nhận các sự kiện lịch
sử về Chúa Giê-xu bằng lý trí. Con quỷ cũng “tin” rằng có Thiên
Chúa, nhưng chúng không được cứu.
•
“Tin” trong Kinh Thánh mang ý nghĩa là tin cậy, phó
thác, và dựa vào. Nó giống như việc bạn ngồi lên một chiếc ghế.
Bạn không chỉ tin rằng chiếc ghế đó tồn tại, bạn đặt toàn bộ trọng
lượng của mình lên nó, tin cậy rằng nó sẽ nâng đỡ bạn.
•
Tin Chúa Giê-xu có nghĩa là bạn ngừng tin cậy vào sức
riêng, vào việc tốt của mình để được Thiên Chúa chấp nhận. Thay
vào đó, bạn hoàn toàn tin cậy vào những gì Chúa Giê-xu đã làm
cho bạn trên thập tự giá. Bạn thừa nhận rằng bạn cần Ngài và chỉ
một mình Ngài mới có thể cứu bạn.
Bước 3: Tiếp Nhận và Xưng Nhận (Receiving and Confessing)
•
Đây là bước đi của ý chí. Bạn đưa ra một quyết định cá
nhân. Kinh Thánh nói: “Nhưng hễ ai đã nhận Ngài, thì Ngài ban
cho quyền phép trở nên con cái Đức Chúa Trời, là ban cho những
kẻ tin danh Ngài.” (Giăng 1:12).
•
Tiếp nhận Chúa Giê-xu có thể được thể hiện qua một lời
cầu nguyện đơn sơ nhưng chân thành. Đó là cuộc trò chuyện của
bạn với Thiên Chúa, nói với Ngài rằng:
o
Bạn thừa nhận mình là người có tội và cần sự tha
thứ.
o
o
Bạn tin rằng Chúa Giê-xu đã chết thay cho bạn.
Bạn muốn quay lưng lại với lối sống cũ (đây gọi
là sự “ăn năn”).
o
Bạn mời Chúa Giê-xu bước vào cuộc đời bạn, làm
Chủ và làm Chúa của bạn.
Ngay tại khoảnh khắc bạn thực hiện những bước đi này bằng một
tấm lòng chân thành, Thiên Chúa, qua Lời hứa của Ngài, sẽ tha thứ cho
bạn, ban cho bạn sự sống mới, và đóng ấn bạn bằng Chúa Thánh Thần.
4
23
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bạn không cần phải “cảm thấy” một điều gì đặc biệt ngay lập tức.
Cảm xúc có thể đến và đi. Nền tảng của bạn là Lời hứa chắc chắn của
Thiên Chúa trong Kinh Thánh.
ĐỜI SỐNG MỚI “BÊN TRONG” – BẰNG CHỨNG CỦA VIỆC ĐƯỢC
ĐÓNG ẤN (PHẦN 1)
Khi Chúa Thánh Thần đến và ngự trong một người, đó không phải
là một sự kiện chỉ có ý nghĩa trên lý thuyết. Nó tạo ra những thay đổi
thật sự, sâu sắc, bắt đầu từ bên trong con người đó. Cuộc sống của họ
bắt đầu có những bằng chứng, những dấu hiệu cho thấy có một điều gì
đó mới mẻ đã xảy ra.
Đây là những thay đổi “bên trong” mà một người được đóng ấn bởi
Thánh Thần sẽ kinh nghiệm:
1. Một nhận thức mới về mối quan hệ với Thiên Chúa:
•
Trước đây, Thiên Chúa có thể là một khái niệm xa vời.
Nhưng bây giờ, bạn có một nhận thức rõ ràng rằng Ngài là Cha của
bạn. Kinh Thánh nói rằng Chúa Thánh Thần trong lòng chúng ta
kêu lên: “A-ba, Cha!” (Ga-la-ti 4:6). “A-ba” là một từ thân mật trong
tiếng A-ram, giống như “Ba ơi” hay “Bố ơi”. Bạn có thể đến với
Thiên Chúa trong sự cầu nguyện một cách tự nhiên, gần gũi như
một người con nói chuyện với người cha yêu thương của mình,
không còn sợ hãi hay mặc cảm.
2. Sự đảm bảo về sự cứu rỗi (Assurance of Salvation):
•
Chúa Thánh Thần làm chứng cho tâm linh của bạn rằng
bạn thực sự là con cái của Thiên Chúa (Rô-ma 8:16). Nỗi lo sợ về
cái chết, về sự phán xét, về việc mình có “đủ tốt” hay không dần
dần được thay thế bằng một sự bình an và tin chắc. Sự tin chắc
này không dựa trên cảm xúc hay thành tích của bạn, mà dựa trên
4
24
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Lời hứa của Chúa và sự hiện diện của chính Chúa Thánh Thần như
là “tiền đặt cọc”.
3. Một tấm lòng mới với những khát khao mới:
•
Chúa Thánh Thần bắt đầu một quá trình biến đổi từ bên
trong. Những điều bạn từng yêu thích nhưng lại có hại cho bạn
hoặc người khác, giờ đây dần mất đi sức hấp dẫn. Ngược lại, bạn
bắt đầu có những khát khao mới: muốn tìm hiểu về Chúa nhiều
hơn, muốn đọc Kinh Thánh, muốn cầu nguyện, muốn sống một
cuộc đời trong sạch và yêu thương người khác. Đây được gọi là “sự
nên thánh” – một quá trình kéo dài suốt đời, trong đó Chúa Thánh
Thần giúp bạn trở nên giống Chúa Giê-xu hơn mỗi ngày.
4. Sự cáo trách của lương tâm một cách lành mạnh:
•
Khi bạn làm một điều gì đó sai trái, Chúa Thánh Thần
(là Đấng ngự trong bạn) sẽ làm cho bạn cảm thấy không yên. Đây
không phải là cảm giác mặc cảm tội lỗi để hủy diệt bạn, mà là sự
cáo trách đầy yêu thương để kéo bạn trở lại con đường đúng đắn.
Nó giống như một người cha nhẹ nhàng nhắc nhở đứa con mình
khi nó phạm lỗi, để giúp nó tốt hơn.
5. Sự hiểu biết mới về Lời Chúa:
•
Kinh Thánh không còn là một cuốn sách cổ khô khan
nữa. Khi bạn đọc, Chúa Thánh Thần (Đấng đã soi dẫn cho các tác
giả viết nên Kinh Thánh) sẽ soi sáng tâm trí bạn. Ngài giúp bạn
hiểu được ý nghĩa của Lời Chúa và cách áp dụng nó vào cuộc sống
hàng ngày. Lời Chúa trở nên sống động và phán dạy riêng cho bạn.
Những thay đổi này không xảy ra ngay lập tức một cách hoàn hảo.
Đó là một quá trình. Sẽ có những lúc vấp ngã. Nhưng điều quan trọng
là hướng đi của cuộc đời bạn đã thay đổi. Bạn không còn đi một mình
4
25
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nữa, vì có Chúa Thánh Thần đang ở bên trong, hành động và biến đổi
bạn.
ĐỜI SỐNG MỚI “BÊN NGOÀI” – HOA TRÁI CỦA THÁNH THẦN
(PHẦN 2)
Những thay đổi bên trong chắc chắn sẽ được thể hiện ra bên ngoài
qua hành động, thái độ và lời nói của một người. Kinh Thánh không
dùng từ “kết quả” hay “thành tích”, mà dùng một hình ảnh rất đẹp: “Hoa
trái của Thánh Thần”.
Một cái cây không “cố gắng” để ra trái. Nếu nó là một cây táo khỏe
mạnh, được trồng trong đất tốt và nhận đủ ánh sáng mặt trời, nó sẽ tự
nhiên sinh ra táo. Tương tự, một người có Chúa Thánh Thần ngự trị
trong lòng sẽ tự nhiên sinh ra những phẩm chất tốt đẹp này trong đời
sống của họ.
Kinh Thánh liệt kê chín phẩm chất của “hoa trái” này trong sách
Ga-la-ti 5:22-23:
1
.
Yêu thương (Love): Đây không phải là tình yêu lãng
mạn hay dựa trên cảm xúc. Đây là tình yêu thương vô điều kiện
(agape), một tình yêu chọn lựa hành động vì lợi ích của người
khác, ngay cả khi họ không xứng đáng.
2
.
Vui mừng (Joy): Đây không phải là sự hạnh phúc tạm
bợ dựa trên hoàn cảnh. Đây là một niềm vui sâu lắng, xuất phát
từ việc biết rằng mình được Chúa yêu, được tha thứ và có một niềm
hy vọng chắc chắn, bất kể sóng gió bên ngoài.
3
.
Bình an (Peace): Một sự tĩnh lặng trong tâm hồn, sự
hòa thuận với Thiên Chúa và với người khác. Đó là sự tin cậy rằng
Chúa đang kiểm soát mọi sự, ngay cả khi cuộc sống trở nên hỗn
loạn.
4
26
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4
.
Nhịn nhục (Patience/Longsuffering): Khả năng chịu
đựng những hoàn cảnh khó khăn hoặc những người khó chịu mà
không phàn nàn hay nóng giận. Đó là sự kiên trì trong đức tin.
5
.
Nhân từ (Kindness): Một thái độ dịu dàng, quan tâm
và sẵn lòng giúp đỡ người khác.
Hiền lành (Goodness): Sự chính trực trong tấm lòng
6
.
được thể hiện qua hành động. Đó là việc làm điều đúng đắn, ngay
thẳng.
7
.
Thành tín (Faithfulness): Sự đáng tin cậy, trung
thành trong các mối quan hệ và trách nhiệm. Một người mà người
khác có thể tin tưởng.
8
.
Mềm mại (Gentleness/Meekness): Đây không phải là
yếu đuối. Đây là sức mạnh được kiểm soát. Đó là sự khiêm tốn,
không kiêu ngạo, biết đối xử với người khác một cách nhẹ nhàng,
tôn trọng.
9
.
Tiết độ (Self-control): Khả năng kiểm soát những ham
muốn, cảm xúc và lời nói của bản thân. Đó là sự làm chủ bản thân
nhờ năng lực của Chúa Thánh Thần.
Không ai có thể thể hiện tất cả những phẩm chất này một cách
hoàn hảo ngay lập tức. Nhưng khi một người bước đi với Chúa, những
”
hoa trái” này sẽ ngày càng rõ nét hơn trong đời sống của họ. Chúng trở
thành bằng chứng hữu hình, có thể nhìn thấy được cho những người
xung quanh, rằng Thiên Chúa đang thực sự hành động và biến đổi cuộc
đời người đó từ trong ra ngoài.
Khi bạn nhìn thấy những phẩm chất này trong một người tự nhận
là tin Chúa, bạn đang nhìn thấy công việc của Chúa Thánh Thần.
4
27
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

GIẢI ĐÁP MỘT VÀI THẮC MẮC THƯỜNG GẶP
Khi nói về một chủ đề thuộc linh như thế này, tự nhiên sẽ có nhiều
câu hỏi và thắc mắc. Dưới đây là một vài câu hỏi phổ biến và câu trả lời
dựa trên Kinh Thánh:
1. Tôi có cần phải “cảm thấy” được Chúa Thánh Thần hay
không? Việc đóng ấn có phải là một trải nghiệm cảm xúc mạnh mẽ
không?
•
Không nhất thiết. Việc lãnh nhận ấn tín Chúa Thánh
Thần là một sự thật thuộc linh, không phải là một cảm xúc. Có
người khi tin Chúa thì khóc, có người cảm thấy bình an, có người
không cảm thấy gì đặc biệt cả. Cảm xúc rất quan trọng nhưng nó
không phải là nền tảng. Nền tảng của bạn là Lời hứa của Thiên
Chúa. Nếu bạn đã tin vào Chúa Giê-xu, Kinh Thánh xác nhận rằng
bạn đã được đóng ấn, cho dù bạn có “cảm thấy” hay không. Sự tin
cậy của chúng ta đặt nơi sự thành tín của Chúa, không phải nơi
cảm xúc hay thay đổi của chúng ta.
2. Nếu tôi đã được đóng ấn và bảo vệ, điều đó có nghĩa là tôi
có thể sống buông thả, muốn làm gì thì làm không?
•
Hoàn toàn không. Đây là một sự hiểu lầm nghiêm
trọng. Nếu một người thực sự đã được Chúa Thánh Thần tái sinh,
Ngài sẽ tạo ra trong họ một khát khao muốn sống đẹp lòng Chúa.
Việc cố tình sống trong tội lỗi cho thấy một trong hai điều: hoặc
người đó chưa bao giờ thực sự tin Chúa, hoặc họ đang làm buồn
lòng Chúa Thánh Thần và sẽ phải gánh chịu những hậu quả tự
nhiên của tội lỗi trong đời này, cũng như sự sửa phạt đầy yêu
thương từ Cha Thiên Thượng. Sự an toàn trong sự cứu rỗi là lý do
để chúng ta sống trong sự biết ơn, chứ không phải là giấy phép để
phạm tội.
4
28
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

3. Việc “được đóng ấn” và việc “được đầy dẫy Đức Thánh Linh”
có giống nhau không?
•
Đây là hai khái niệm khác nhau nhưng liên quan.
Được đóng ấn (Sealing): Là một sự kiện xảy ra
o
một lần duy nhất vào lúc bạn tin Chúa. Nó liên quan đến địa
vị của bạn – bạn trở thành con cái Chúa. Nó mang lại sự an
toàn.
o
Được đầy dẫy (Filling): Là một kinh nghiệm có
thể xảy ra nhiều lần trong suốt cuộc đời của một người tin
Chúa. Nó liên quan đến quyền năng để sống và phục vụ.
”
Đầy dẫy” có nghĩa là bạn đầu phục hoàn toàn sự kiểm soát
và dẫn dắt của Chúa Thánh Thần trong một tình huống cụ
thể. Chúng ta được truyền lệnh phải “luôn được đầy dẫy Đức
Thánh Linh” (Ê-phê-sô 5:18), nghĩa là đây là một lối sống
đầu phục liên tục.
4. Tôi đã cố gắng làm người tốt cả đời. Điều đó có đủ để được
Chúa chấp nhận không?
•
Việc làm người tốt là điều đáng quý, nhưng Kinh Thánh
nói rõ rằng không ai có thể “đủ tốt” để đạt được tiêu chuẩn hoàn
hảo của Thiên Chúa. “Vì mọi người đều đã phạm tội, thiếu mất sự
vinh hiển của Đức Chúa Trời” (Rô-ma 3:23). Sự cứu rỗi không phải
là phần thưởng cho người tốt, mà là món quà cho những ai nhận
biết mình không thể tự cứu mình và đặt lòng tin vào Chúa Giê-xu.
Món quà này dành cho tất cả mọi người, không phân biệt quá khứ
của họ.
Hy vọng những giải đáp này giúp bạn hiểu rõ hơn. Điều quan trọng
nhất là một tấm lòng rộng mở và chân thành tìm kiếm.
4
29
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

LỜI KẾT – MỘT LỜI MỜI DÀNH CHO BẠN
Chúng ta đã cùng nhau đi một chặng đường dài, từ những câu hỏi
về ý nghĩa cuộc sống đến việc khám phá về một Thiên Chúa Ba Ngôi yêu
thương, về vai trò của Chúa Thánh Thần, và ý nghĩa sâu sắc của việc
được “đóng ấn” bởi Ngài.
Tóm lại, Lãnh nhận ấn tín Chúa Thánh Thần không phải là một
nghi thức tôn giáo bí ẩn. Đó là lời tuyên bố của Thiên đàng trên cuộc đời
bạn, một lời tuyên bố rằng:
•
của tôi.
•
Bạn thuộc về tôi: Bạn là con của tôi, là tài sản quý giá
Bạn là thật: Mối quan hệ giữa chúng ta là chân thật,
được chính Thần của tôi xác thực.
•
Bạn được an toàn: Tương lai vĩnh cửu của bạn ở bên
tôi được bảo đảm. Không gì có thể chia cắt bạn khỏi tình yêu của
tôi.
•
Bạn có một lời hứa: Sự hiện diện của Thần Khí trong
bạn bây giờ chỉ là sự khởi đầu, là phần đặt cọc cho những điều
vinh hiển và tuyệt vời hơn rất nhiều đang chờ đợi bạn.
Đây là món quà vĩ đại nhất mà Thiên Chúa muốn ban cho bạn.
Ngài không đòi hỏi bạn phải trở nên hoàn hảo trước khi đến với Ngài.
Ngài mời gọi bạn đến như chính con người bạn, với tất cả những gánh
nặng, những thất bại và những khao khát.
Cuộc hành trình tìm kiếm ý nghĩa của bạn có thể tìm thấy điểm
đến của nó trong một mối quan hệ cá nhân với Đấng đã tạo dựng nên
bạn. Cơn khát trong tâm hồn bạn có thể được thỏa mãn bởi dòng nước
hằng sống mà chỉ một mình Ngài có thể ban tặng.
Nếu những điều được chia sẻ ở đây chạm đến tấm lòng bạn, nếu
bạn cảm thấy có một sự thôi thúc muốn tìm hiểu thêm, hay thậm chí là
4
30
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

muốn bắt đầu mối quan hệ này với Thiên Chúa, bạn có thể thực hiện
điều đó ngay bây giờ, ngay tại nơi bạn đang ở.
Bạn có thể thầm nguyện một lời cầu nguyện đơn sơ từ đáy lòng,
tương tự như thế này:
“Lạy Chúa, con biết rằng từ trước đến nay con đã sống theo ý riêng
của mình và đã phạm nhiều sai lầm. Con tin rằng Chúa Giê-xu đã đến
thế gian và đã chết trên cây thập tự để trả giá cho những tội lỗi đó. Giờ
đây, con muốn quay lưng lại với lối sống cũ và tin cậy Ngài. Xin Chúa
Giê-xu bước vào cuộc đời con, tha thứ cho con, và làm Chủ cuộc đời con.
Xin Ngài ban Chúa Thánh Thần cho con, biến đổi con trở nên người mà
Ngài muốn con trở thành. Con xin trao cuộc đời con cho Ngài. Con cầu
nguyện trong danh Chúa Giê-xu. Amen.”
Nếu bạn cầu nguyện lời cầu nguyện này với một tấm lòng chân
thành, đó là bước khởi đầu cho một cuộc phiêu lưu vĩ đại nhất của cuộc
đời bạn. Hãy tìm một người bạn tin cậy đã tin Chúa, hoặc một nhà thờ
gần nơi bạn ở để chia sẻ và được giúp đỡ lớn lên trong hành trình mới
này.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc và khám phá. Cánh cửa luôn
rộng mở. Lời mời gọi vẫn còn đó. Sự lựa chọn là ở nơi bạn.
4
31
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ĐƯỢC BAN 7 ƠN CHÚA THÁNH THẦN ĐỂ TRỞ NÊN CHỨNG NHÂN
CAN ĐẢM CHO CHÚA KITÔ.
LỜI MỞ ĐẦU: HÀNH TRÌNH ĐI TÌM Ý NGHĨA VÀ SỨC MẠNH
NỘI TÂM
Bạn thân mến,
Trong cuộc sống, có lẽ đã không ít lần bạn tự hỏi: “Tôi sống để làm
gì? Ý nghĩa thật sự của cuộc đời này là gì? Làm thế nào để tôi có thể
sống một cuộc đời tốt đẹp hơn, can đảm hơn và bình an hơn?”
Tất cả chúng ta, dù đến từ bất kỳ nền văn hóa hay tín ngưỡng nào,
đều mang trong mình một khát khao sâu thẳm về sự thật, về tình yêu,
và về một mục đích sống cao cả hơn những lo toan thường nhật. Chúng
ta tìm kiếm sự khôn ngoan để đưa ra những quyết định đúng đắn. Chúng
ta mong muốn có sự thấu hiểu để cảm thông với người khác và với chính
mình. Chúng ta cần sức mạnh để vượt qua những nghịch cảnh, nỗi sợ
hãi và sự yếu đuối của bản thân.
Chúng ta ngưỡng mộ những con người can đảm, những người dám
đứng lên vì lẽ phải, dám sống thật với niềm tin của mình ngay cả khi
đối mặt với hiểm nguy. Chúng ta cảm thấy được truyền cảm hứng bởi
những người có tấm lòng nhân hậu, luôn biết lắng nghe và đưa ra lời
khuyên chí tình. Chúng ta trân trọng những tâm hồn sống có đạo đức,
có lòng kính trọng đối với những điều thiêng liêng và luôn nỗ lực để trở
nên tốt hơn.
Phải chăng tất cả những phẩm chất đáng quý ấy – sự khôn ngoan,
thấu hiểu, can đảm, lòng nhân ái – chỉ là kết quả của nỗ lực cá nhân
hay sự may mắn? Hay liệu có một nguồn trợ giúp nào đó, một sức mạnh
vô hình mà chúng ta có thể đón nhận để hoàn thiện bản thân và sống
một cuộc đời trọn vẹn hơn?
4
32
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bài viết này mời bạn cùng tôi khám phá một câu trả lời đến từ đức
tin Kitô giáo. Đó là một lời hứa về một “món quà” đặc biệt, không phải
là vật chất, nhưng là nguồn sức mạnh nội tâm có khả năng biến đổi
hoàn toàn một con người từ bên trong. Món quà đó được gọi là Bảy Ơn
Chúa Thánh Thần.
Cho dù bạn là người chưa từng biết đến Chúa, hay chỉ đơn giản là
một người đang đi tìm câu trả lời cho những trăn trở của cuộc đời, xin
hãy cởi mở tâm hồn. Hãy xem đây là một cuộc đối thoại, một hành trình
khám phá về tiềm năng phi thường đang ẩn giấu bên trong mỗi chúng
ta, và về một nguồn năng lượng thiêng liêng luôn sẵn sàng trợ giúp để
chúng ta trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình – những con
người can đảm làm chứng cho sự thật và tình yêu.
PHẦN I: NỀN TẢNG CĂN BẢN – ĐỂ HIỂU VỀ “ĐẤNG BAN ƠN”
Trước khi tìm hiểu về “món quà”, điều quan trọng là chúng ta cần
biết về “Người Tặng Quà”. Trong đức tin Kitô giáo, Người Tặng Quà chính
là Thiên Chúa, và Ngài hành động một cách đặc biệt qua một Ngôi Vị
được gọi là Chúa Thánh Thần. Có thể những khái niệm này còn mới lạ
với bạn, tôi xin được giải thích một cách đơn giản nhất.
A. Thiên Chúa là Ai?
Hãy tạm gác lại những hình ảnh phức tạp hay những giáo điều cao
siêu. Bạn hãy thử hình dung Thiên Chúa như một Người Cha, một Đấng
Tạo Hóa đầy yêu thương.
•
Ngài là Nguồn Cội của Sự Tốt Lành: Mọi vẻ đẹp bạn
thấy trong thiên nhiên, mọi sự thiện lương bạn cảm nhận được
trong một hành động vị tha, mọi tình yêu thương chân thành giữa
con người với nhau… tất cả đều phản ánh một phần nhỏ về bản
tính tốt lành của Ngài.
4
33
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Ngài Không Phải là một Quyền Lực Xa Lạ: Thay vì là
một vị thần độc đoán hay xa cách, Kitô giáo tin rằng Thiên Chúa
là một người Cha luôn quan tâm sâu sắc đến từng người con của
mình. Ngài biết rõ những niềm vui, nỗi buồn, những khát khao và
cả những yếu đuối của bạn. Ngài mong muốn một mối tương quan
thân tình với bạn.
B. Chúa Giêsu Kitô là Ai?
Nếu Thiên Chúa là Người Cha yêu thương, thì Chúa Giêsu chính là
hình ảnh sống động và cụ thể nhất của tình yêu đó giữa con người.
•
Tình Yêu Hóa Thành Người: Người Kitô hữu tin rằng
Chúa Giêsu chính là Con của Thiên Chúa, đã đến thế gian làm
người. Ngài không đến để phán xét hay trừng phạt, mà để chỉ cho
nhân loại một con đường sống mới – con đường của tình yêu
thương, sự tha thứ và lòng khiêm nhường.
•
Người Thầy và Người Bạn Đồng Hành: Qua những lời
giảng dạy và chính cuộc đời của mình, Chúa Giêsu đã cho thấy một
Thiên Chúa gần gũi, thấu hiểu và chữa lành. Ngài đã sống, đã chịu
đau khổ và đã chết vì tình yêu dành cho nhân loại. Nhưng câu
chuyện không kết thúc ở đó. Ngài đã sống lại từ cõi chết, mang
đến một niềm hy vọng lớn lao rằng tình yêu mạnh hơn sự chết và
sự sống tốt đẹp luôn chiến thắng. Trở thành “chứng nhân cho Chúa
Kitô” chính là sống theo con đường tình yêu mà Ngài đã vạch ra.
C. Chúa Thánh Thần là Ai?
Đây là khái niệm quan trọng nhất để hiểu về 7 ơn mà chúng ta sắp
tìm hiểu. Sau khi Chúa Giêsu về trời, Ngài không để con người một mình.
Ngài đã hứa ban Chúa Thánh Thần.
•
Hơi Thở Sự Sống của Thiên Chúa: Bạn hãy hình dung
Chúa Thánh Thần như là hơi thở, là năng lượng, là sự hiện diện
4
34
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sống động của Thiên Chúa ngay trong tâm hồn chúng ta và trong
thế giới ngày nay. Ngài không phải là một bóng ma hay một ý niệm
mơ hồ. Ngài là một Ngôi Vị, một “Đấng An Ủi”, một “Người Thầy
Nội Tâm”.
•
Đấng Ban Ơn: Chính Chúa Thánh Thần là Đấng “thổi”
vào tâm hồn chúng ta những ơn huệ thiêng liêng. Những ơn này
không phải là những khả năng siêu nhiên như bay lượn hay tàng
hình, mà là những phẩm chất giúp chúng ta suy nghĩ, hành động
và cảm nhận giống như Chúa Giêsu, để chúng ta có thể sống theo
con đường tình yêu của Ngài một cách can đảm.
Tóm lại, Thiên Chúa Cha là Đấng yêu thương. Chúa Giêsu là Đấng
chỉ đường. Và Chúa Thánh Thần là Đấng ban sức mạnh để chúng ta có
thể đi trên con đường đó. Bảy ơn mà chúng ta sắp khám phá chính là
bảy “công cụ” hay bảy “nguồn năng lượng” mà Chúa Thánh Thần ban
tặng.
PHẦN II: KHÁM PHÁ BẢY ƠN CHÚA THÁNH THẦN
Bảy ơn này không phải là bảy “phép thuật”, mà là bảy cách thức
Chúa Thánh Thần hoạt động, soi sáng và tăng sức cho các khả năng tự
nhiên của con người (trí tuệ, ý chí, con tim), giúp chúng ta hướng về
điều thiện một cách dễ dàng và mạnh mẽ hơn.
1. ƠN KHÔN NGOAN (Wisdom)
•
Định nghĩa thông thường: Khi nói đến khôn ngoan,
chúng ta thường nghĩ đến kinh nghiệm sống, sự hiểu biết sâu rộng,
khả năng đưa ra những lời khuyên sáng suốt. Đây là sự khôn
ngoan của thế gian, rất quý giá nhưng thường bị giới hạn bởi tầm
nhìn của con người.
•
Ơn Khôn Ngoan của Chúa Thánh Thần: Đây là một sự
khôn ngoan ở một tầm mức cao hơn. Ơn Khôn Ngoan giúp chúng
4
35
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ta nhìn nhận mọi sự việc, mọi con người, và chính bản thân
mình qua lăng kính của Thiên Chúa.
o
Hãy tưởng tượng bạn đang xem một bức tranh rất
lớn. Nếu đứng quá gần, bạn chỉ thấy những vệt màu, những
nét cọ lộn xộn. Nhưng khi lùi lại và có một tầm nhìn bao
quát, bạn sẽ chiêm ngưỡng được vẻ đẹp tổng thể của tác
phẩm. Ơn Khôn Ngoan cho chúng ta “lùi lại” để nhìn thấy bức
tranh toàn cảnh của cuộc đời, nhận ra đâu là giá trị đích thực
và đâu chỉ là những điều phù phiếm, tạm bợ.
o
Nó không phải là kiến thức sách vở, mà là một sự
”
nếm cảm” về những gì thuộc về Thiên Chúa. Người có Ơn
Khôn Ngoan sẽ cảm nhận được sự bình an sâu sắc khi làm
điều tốt và một sự bất an khi đi sai đường. Họ yêu mến những
giá trị vĩnh cửu (tình yêu, sự thật, công lý) hơn là những giá
trị chóng qua (tiền bạc, danh vọng, quyền lực).
•
Làm thế nào Ơn Khôn Ngoan giúp trở nên chứng
nhân can đảm?
o
Một người có Ơn Khôn Ngoan sẽ không dễ dàng bị
lung lay bởi những trào lưu của xã hội hay áp lực của đám
đông. Họ biết điều gì là thực sự quan trọng. Điều này cho họ
sự can đảm để nói “không” với những cám dỗ, với sự bất công,
với những lời mời gọi đi ngược lại lương tâm.
o
Họ không sợ hãi khi phải hy sinh những lợi ích
trước mắt vì một mục đích cao cả hơn. Ví dụ, họ can đảm từ
chối một cơ hội làm ăn phi pháp dù nó mang lại nhiều tiền
bạc, vì họ “biết” rằng sự thanh thản trong tâm hồn quý giá
hơn nhiều. Họ can đảm sống một cuộc đời đơn sơ, vì họ “cảm
nhận” được niềm vui đích thực không đến từ vật chất. Cuộc
sống của họ tự nó trở thành một lời chứng mạnh mẽ về một
hệ giá trị khác, một sự khôn ngoan khác.
4
36
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2. ƠN HIỂU BIẾT (Understanding)
•
Định nghĩa thông thường: Hiểu biết là khả năng nắm
bắt thông tin, phân tích một vấn đề, lý giải một khái niệm. Đây là
hoạt động của trí tuệ.
•
Ơn Hiểu Biết của Chúa Thánh Thần: Ơn này không
chỉ dừng lại ở việc “biết” thông tin, mà là khả năng thấu suốt ý
nghĩa sâu xa của những chân lý đức tin và áp dụng chúng vào
cuộc sống hàng ngày.
o
Một người có thể đọc và thuộc lòng tất cả những
lời dạy của Chúa Giêsu, nhưng vẫn không hiểu được tinh
thần đằng sau những lời dạy đó. Ơn Hiểu Biết giống như một
ánh sáng soi rọi từ bên trong, giúp chúng ta “à, ra là thế!”.
Chúng ta không chỉ biết rằng “phải yêu thương tha nhân”,
mà còn thực sự hiểu tại sao tình yêu thương lại là trọng tâm
của cuộc sống, và làm thế nào để thể hiện tình yêu đó trong
những hoàn cảnh cụ thể.
o
Nó giúp chúng ta nhìn vào cuộc đời và thấy được
bàn tay quan phòng của Thiên Chúa, ngay cả trong những
biến cố đau thương. Chúng ta bắt đầu hiểu được ý nghĩa của
sự tha thứ, giá trị của sự hy sinh, và niềm hy vọng ẩn sau
những thử thách.
•
Làm thế nào Ơn Hiểu Biết giúp trở nên chứng nhân
can đảm?
o
Khi bạn thực sự hiểu một điều gì đó, bạn sẽ có thể
trình bày điều đó một cách tự tin và thuyết phục. Một người
có Ơn Hiểu Biết có thể giải thích niềm tin của mình cho người
khác không phải bằng những công thức giáo điều khô cứng,
mà bằng những lời lẽ xuất phát từ sự thấu hiểu của con tim,
chạm đến những khao khát sâu xa của người nghe.
o
Sự hiểu biết này mang lại một sự vững vàng nội
tâm. Khi đối mặt với những lời chế giễu hay những câu hỏi
hóc búa về niềm tin, họ không hoảng sợ hay tức giận. Thay
4
37
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

vào đó, họ có thể bình tĩnh trả lời bằng sự cảm thông và một
lý lẽ sáng suốt. Họ can đảm đối thoại với những người có
quan điểm khác biệt, vì họ tin rằng sự thật có sức mạnh tự
thân. Họ không chỉ là một “cái máy phát” lại những gì đã học,
mà là một người làm chứng sống động cho một chân lý mà
họ đã thực sự thấu hiểu.
3. ƠN LO LIỆU (Counsel / Right Judgment)
•
Định nghĩa thông thường: Đây là khả năng đưa ra
quyết định đúng đắn trong các tình huống thực tế. Chúng ta
thường tìm kiếm lời khuyên từ những người có kinh nghiệm,
những chuyên gia.
•
Ơn Lo Liệu của Chúa Thánh Thần: Ơn này còn được
gọi là Ơn Chỉ Dạy hay Ơn Khuyên Bảo. Đây là một sự nhạy bén
thiêng liêng giúp chúng ta nhận ra và chọn lựa điều đúng đắn
phải làm trong những hoàn cảnh cụ thể của cuộc sống, phù
hợp với ý muốn tốt lành của Thiên Chúa.
o
Cuộc sống không phải lúc nào cũng rạch ròi trắng-
đen. Chúng ta thường xuyên phải đối mặt với những lựa chọn
khó khăn: Nên nói sự thật dù có thể làm mất lòng người khác
không? Nên tha thứ cho người đã hãm hại mình không? Nên
chọn công việc lương cao nhưng không có thời gian cho gia
đình, hay công việc ít tiền hơn nhưng mang lại sự bình an?
o
Ơn Lo Liệu hoạt động như một “la bàn đạo đức”
bên trong tâm hồn. Nó không cho chúng ta biết trước tương
lai, nhưng nó mách bảo cho chúng ta con đường nào là ngay
thẳng, là phù hợp với tình yêu thương và sự thật nhất ngay
tại thời điểm hiện tại. Nó giúp chúng ta hành động một cách
khôn ngoan và thận trọng, tránh những quyết định vội vàng
do cảm tính hay áp lực bên ngoài.
•
Làm thế nào Ơn Lo Liệu giúp trở nên chứng nhân
can đảm?
4
38
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Một chứng nhân của Chúa Kitô không chỉ nói
những lời hay ý đẹp, mà phải sống một cuộc đời lương thiện
và chính trực. Ơn Lo Liệu giúp các quyết định hàng ngày của
họ, từ việc nhỏ đến việc lớn, đều phản ánh giá trị của Tin
Mừng.
o
Họ can đảm đưa ra những lựa chọn đạo đức ngay
cả khi điều đó không có lợi cho họ. Ví dụ, một doanh nhân
có Ơn Lo Liệu sẽ can đảm chọn sự trung thực trong kinh
doanh, dù có thể kiếm được ít lợi nhuận hơn. Một người bạn
có Ơn Lo Liệu sẽ can đảm khuyên ngăn bạn mình làm điều
sai trái, dù biết rằng có thể làm rạn nứt tình bạn.
o
Chính những hành động cụ thể, những quyết định
đúng đắn và kịp thời này tạo nên uy tín cho một con người.
Người khác nhìn vào cuộc sống của họ và thấy một sự nhất
quán giữa lời nói và việc làm. Họ trở thành những người đáng
tin cậy, những người mà người khác tìm đến để xin lời
khuyên, bởi vì những quyết định của họ luôn toát ra một sự
ngay thẳng và tốt lành.
4. ƠN SỨC MẠNH (Fortitude / Courage)
•
Định nghĩa thông thường: Sức mạnh thường được
hiểu là sức mạnh thể chất, sự dũng cảm, gan dạ khi đối mặt với
hiểm nguy.
•
Ơn Sức Mạnh của Chúa Thánh Thần: Ơn này không
chỉ là sự dũng cảm thông thường, mà là sự kiên cường về mặt
tinh thần và đạo đức để có thể theo đuổi điều thiện bất chấp
mọi khó khăn, thử thách và sợ hãi.
o
Đây là sức mạnh để kiên trì làm việc tốt mỗi ngày,
ngay cả khi không ai ghi nhận.
o
Đây là sức mạnh để chịu đựng những đau khổ về
thể xác hoặc tinh thần với lòng kiên nhẫn và tin tưởng.
4
39
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Đây là sức mạnh để chống lại áp lực của xã hội,
để bơi ngược dòng khi cần thiết.
o
Đây là sức mạnh để đứng lên bảo vệ người yếu
thế, để nói lên sự thật dù biết mình sẽ bị ghét bỏ.
o
Quan trọng hơn cả, đây là sức mạnh để chiến
thắng sự yếu đuối của chính bản thân mình: sự lười biếng,
tính ích kỷ, lòng kiêu ngạo, và nỗi sợ hãi.
•
Làm thế nào Ơn Sức Mạnh giúp trở nên chứng nhân
can đảm?
o
Đây chính là “động cơ” của sự can đảm. Một người
có thể biết điều gì là đúng (nhờ Ơn Khôn Ngoan, Hiểu Biết,
Lo Liệu), nhưng nếu không có Ơn Sức Mạnh, họ sẽ không
dám hành động. Ơn Sức Mạnh biến nhận thức thành hành
động.
o
Làm chứng cho Chúa Kitô trong một thế giới có
nhiều giá trị đối nghịch đòi hỏi một sự can đảm phi thường.
Đó là sự can đảm của một người học sinh dám từ chối gian
lận trong thi cử. Đó là sự can đảm của một người nhân viên
dám tố cáo hành vi tham nhũng trong công ty. Đó là sự can
đảm của cha mẹ kiên nhẫn giáo dục con cái trong một môi
trường đầy cạm bẫy. Đó là sự can đảm của một người dám
tha thứ cho kẻ đã làm tổn thương mình sâu sắc.
o
Những con người này không phải là siêu nhân
không biết sợ. Họ cũng sợ hãi, cũng lo lắng. Nhưng Ơn Sức
Mạnh cho họ một nguồn năng lượng lớn hơn nỗi sợ của họ.
Họ không hành động bằng sức riêng, mà bằng sức mạnh đến
từ Thiên Chúa. Chính sự kiên cường thầm lặng nhưng bền bỉ
của họ là lời chứng hùng hồn nhất về một niềm tin không
thể bị dập tắt.
5. ƠN THÔNG MINH (Knowledge)
4
40
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Định nghĩa thông thường: Thông minh là khả năng
học hỏi, ghi nhớ và sử dụng kiến thức, đặc biệt là kiến thức khoa
học, kỹ thuật.
•
Ơn Thông Minh của Chúa Thánh Thần: Trong bối
cảnh đức tin, Ơn Thông Minh (đôi khi được dịch là Ơn Hiểu Biết,
nhưng có sắc thái khác với ơn số 2) là khả năng nhận ra sự hiện
diện và ý nghĩa của Thiên Chúa qua thế giới thụ tạo.
o
Nó không đối nghịch với khoa học, mà bổ sung
cho khoa học. Một nhà khoa học có Ơn Thông Minh khi nhìn
vào sự phức tạp của một tế bào hay sự kỳ vĩ của vũ trụ, họ
không chỉ thấy các định luật vật lý, mà còn cảm nhận được
sự vĩ đại và trí tuệ của Đấng Tạo Hóa đằng sau chúng.
o
Nó giúp chúng ta nhìn vào những sự việc đời
thường – một bông hoa, một em bé, một hành động tử tế –
và thấy được dấu ấn của Thiên Chúa trong đó. Thế giới không
còn là một tập hợp các sự vật vô tri, mà trở thành một “cuốn
sách” kể về câu chuyện tình yêu của Đấng Sáng Tạo.
o
Ơn này cũng giúp chúng ta nhận ra sự mong
manh, hữu hạn của vạn vật và của chính bản thân mình, từ
đó đặt niềm tin vào Thiên Chúa là Đấng duy nhất bền vững.
•
Làm thế nào Ơn Thông Minh giúp trở nên chứng
nhân can đảm?
o
Người có Ơn Thông Minh có một cái nhìn đúng
đắn về giá trị của vạn vật. Họ sẽ không tôn thờ tiền bạc,
quyền lực hay bất kỳ thụ tạo nào, vì họ biết rằng những thứ
đó không phải là cùng đích. Điều này giải thoát họ khỏi sự
nô lệ cho vật chất và cho họ sự tự do để sống vì những giá
trị cao cả hơn.
o
Họ can đảm sống một lối sống tôn trọng môi
trường, không phải vì trào lưu, mà vì họ nhìn thấy thiên
nhiên là công trình của Thiên Chúa cần được gìn giữ.
4
41
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Họ có khả năng nói về Thiên Chúa một cách rất tự
nhiên và gần gũi, không cần dùng những từ ngữ cao siêu. Họ
có thể chỉ vào một cảnh hoàng hôn và nói: “Bạn thấy không,
Thiên Chúa thật là một nghệ sĩ tài ba!”. Bằng cách này, họ
giúp người khác mở mắt nhìn ra chiều kích thiêng liêng của
cuộc sống ngay trong những điều bình dị nhất. Lời chứng của
họ không phải là một bài giảng, mà là một lời mời gọi chiêm
ngắm vẻ đẹp của thế giới với một con mắt mới.
6. ƠN ĐẠO ĐỨC (Piety / Reverence)
•
Định nghĩa thông thường: Đạo đức thường bị hiểu là
việc tuân giữ một cách nghiêm ngặt các quy tắc, luật lệ tôn giáo,
đôi khi mang tính hình thức.
•
Ơn Đạo Đức của Chúa Thánh Thần: Ơn này sâu sắc
hơn nhiều. Nó không phải là việc giữ luật một cách máy móc, mà
là một tình cảm con thảo, một lòng yêu mến trìu mến dành cho
Thiên Chúa như một Người Cha nhân lành.
o
Bạn hãy hình dung mối quan hệ giữa một đứa con
hiếu thảo với người cha, người mẹ tuyệt vời của mình. Đứa
con đó vâng lời không phải vì sợ bị phạt, mà vì yêu thương
và không muốn làm cha mẹ mình buồn lòng. Tình yêu đó tạo
ra một sự gắn bó tự nhiên, một sự tin tưởng tuyệt đối.
o
Ơn Đạo Đức tạo ra trong tâm hồn chúng ta một
tâm tình tương tự đối với Thiên Chúa. Việc cầu nguyện không
còn là một nghĩa vụ, mà là một cuộc trò chuyện thân tình với
Cha. Việc tuân giữ các giới răn không phải là gánh nặng, mà
là một cách để thể hiện tình yêu.
o
Lòng yêu mến này cũng mở rộng ra với tha nhân.
Vì nếu chúng ta nhìn nhận Thiên Chúa là Cha chung, thì tất
cả mọi người, không phân biệt chủng tộc, giàu nghèo, đều là
anh chị em của chúng ta. Ơn Đạo Đức thúc đẩy chúng ta đối
4
42
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

xử với người khác bằng sự tôn trọng, lòng trắc ẩn và sự tử
tế.
•
Làm thế nào Ơn Đạo Đức giúp trở nên chứng nhân
can đảm?
o
Một lời chứng lạnh lùng, cứng nhắc và chỉ dựa
trên luật lệ sẽ đẩy người khác ra xa. Ngược lại, một lời chứng
xuất phát từ tình yêu thương, sự dịu dàng và lòng nhân hậu
sẽ có sức thu hút lạ thường. Người có Ơn Đạo Đức làm chứng
bằng chính sự ấm áp trong cách họ đối xử với người khác.
o
Họ can đảm thực thi lòng thương xót. Họ dám đến
với những người bị xã hội ruồng bỏ, chăm sóc người bệnh
tật, an ủi người đau khổ. Họ làm những điều này không phải
để được khen ngợi, mà vì họ nhìn thấy hình ảnh của Thiên
Chúa và của anh chị em mình nơi những con người đó.
o
Cuộc sống của họ toát ra một niềm vui và sự bình
an của một người con được Cha yêu thương. Người khác nhìn
vào họ và tự hỏi: “Tại sao người này lại có thể sống yêu đời
và nhân hậu như vậy?”. Chính đời sống yêu thương của họ
là câu trả lời, là một lời chứng hùng hồn về một Thiên Chúa
là Tình Yêu.
7. ƠN KÍNH SỢ THIÊN CHÚA (Fear of the Lord / Awe and
Wonder)
•
Định nghĩa thông thường: Từ “sợ” thường mang ý
nghĩa tiêu cực: sợ hãi, khiếp sợ trước một hình phạt hay một mối
đe dọa.
•
Ơn Kính Sợ Thiên Chúa của Chúa Thánh Thần: Đây
là ơn khó hiểu nhất nếu chỉ nhìn vào tên gọi, nhưng lại là nền tảng
cho tất cả các ơn khác. “Kính sợ” ở đây hoàn toàn không phải là
sự sợ hãi của một nô lệ trước ông chủ, mà là sự kính phục,
ngưỡng mộ, và cảm giác choáng ngợp của một thụ tạo trước sự
vĩ đại, tốt lành và thánh thiện vô cùng của Đấng Tạo Hóa.
4
43
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Hãy tưởng tượng cảm giác của bạn khi đứng trước
một ngọn núi hùng vĩ, một đại dương bao la, hay khi ngắm
nhìn bầu trời đầy sao. Bạn cảm thấy mình thật nhỏ bé, nhưng
không phải một cách tiêu cực, mà là một sự choáng ngợp đầy
kinh ngạc. Đó chính là cảm giác “kính sợ” này.
o
Ơn Kính Sợ Thiên Chúa là một nhận thức sâu sắc
về sự cao cả vô biên của Thiên Chúa và tình yêu vô bờ của
Ngài. Từ nhận thức này, chúng ta nảy sinh một nỗi “sợ” lành
mạnh: đó là sợ làm phiền lòng Đấng mà chúng ta yêu mến
và kính phục đến thế. Chúng ta sợ phải xa cách Ngài, sợ bị
tội lỗi làm tổn hại đến mối tương quan thân tình với Ngài.
o
Nó đi đôi với lòng khiêm tốn. Chúng ta nhận ra
rằng mọi sự tốt đẹp chúng ta có (trí thông minh, sức khỏe,
tài năng) đều là quà tặng từ Thiên Chúa.
•
Làm thế nào Ơn Kính Sợ Thiên Chúa giúp trở nên
chứng nhân can đảm?
o
Người có Ơn Kính Sợ Thiên Chúa sẽ đặt Thiên
Chúa lên trên hết mọi sự. Họ không sợ hãi quyền lực của thế
gian, không sợ lời đe dọa của con người, bởi vì sự kính sợ
duy nhất và lớn nhất của họ là làm mất lòng Thiên Chúa.
Điều này mang lại cho họ một sự tự do và một lòng can đảm
vô song.
o
Họ can đảm sống khiêm tốn. Trong một thế giới
đề cao cái tôi và sự tự phụ, một cuộc sống khiêm nhường,
luôn nhận biết sự lệ thuộc của mình vào Thiên Chúa, tự nó
đã là một lời chứng mạnh mẽ. Họ không khoe khoang thành
quả của mình, mà luôn quy mọi vinh quang về cho Thiên
Chúa.
o
Sự kính sợ này giúp họ luôn tỉnh thức và tránh xa
tội lỗi. Một cuộc đời trong sạch, chính trực giữa một xã hội
đầy cám dỗ là ngọn đèn sáng thu hút người khác. Họ can
đảm nói “không” với tội lỗi không phải vì sợ hỏa ngục, mà vì
4
44
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

yêu mến sự thánh thiện của Thiên Chúa và không muốn làm
hoen ố món quà sự sống mà Ngài đã ban.
PHẦN III: TỔNG KẾT – TỪ NGƯỜI NHẬN ƠN TRỞ THÀNH
CHỨNG NHÂN CAN ĐẢM
Bạn thân mến,
Chúng ta vừa cùng nhau đi qua một hành trình khám phá bảy
”
kênh” mà qua đó, năng lượng thiêng liêng của Chúa Thánh Thần có thể
tuôn chảy vào cuộc đời một con người, biến đổi họ từ bên trong.
A. Một Bản Giao Hưởng Hoàn Hảo
Bảy ơn này không hoạt động một cách riêng lẻ. Chúng hòa quyện
vào nhau như những nốt nhạc trong một bản giao hưởng, tạo nên một
con người hài hòa và quân bình.
•
•
•
•
•
Ơn Khôn Ngoan và Ơn Hiểu Biết soi sáng cho trí tuệ.
Ơn Lo Liệu hướng dẫn cho những quyết định thực tế.
Ơn Sức Mạnh củng cố cho ý chí.
Ơn Đạo Đức sưởi ấm cho con tim.
Ơn Thông Minh mở mắt chúng ta trước vẻ đẹp của vạn
vật.
•
Ơn Kính Sợ Thiên Chúa đặt nền móng khiêm tốn cho
toàn bộ đời sống.
Một người được lấp đầy bởi bảy ơn này sẽ là một người vừa có trí
tuệ sáng suốt, vừa có một trái tim nhân hậu; vừa can đảm phi thường,
vừa khiêm tốn dịu dàng; vừa có khả năng quyết đoán, vừa biết yêu
thương, kính trọng.
B. Chứng Nhân Can Đảm: Sống Thay Cho Lời Nói
4
45
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Vậy, trở nên “chứng nhân can đảm cho Chúa Kitô” cuối cùng có
nghĩa là gì? Đó không nhất thiết là phải đi rao giảng những điều cao
siêu. Đó là để cho Bảy Ơn Chúa Thánh Thần biến đổi cuộc đời bạn đến
mức chính cuộc sống của bạn trở thành một thông điệp.
•
Khi bạn đưa ra những quyết định khôn ngoan và chính
trực, bạn đang làm chứng cho Ơn Khôn Ngoan và Ơn Lo Liệu.
Khi bạn kiên trì làm điều tốt giữa nghịch cảnh, bạn
đang làm chứng cho Ơn Sức Mạnh.
•
•
Khi bạn đối xử với người khác bằng lòng trắc ẩn và sự
tôn trọng, bạn đang làm chứng cho Ơn Đạo Đức.
•
Khi bạn có thể giải thích niềm tin của mình một cách
ôn hòa và sáng suốt, bạn đang làm chứng cho Ơn Hiểu Biết.
Khi bạn sống khiêm tốn và biết ơn, bạn đang làm chứng
cho Ơn Kính Sợ Thiên Chúa.
•
•
Khi bạn nhìn thấy vẻ đẹp thiêng liêng trong những điều
bình dị, bạn đang làm chứng cho Ơn Thông Minh.
Cuộc sống của bạn sẽ tự nó đặt ra một câu hỏi trong lòng người
khác: “Điều gì làm cho người này khác biệt? Nguồn bình an và sức mạnh
của họ đến từ đâu?”. Lời chứng can đảm nhất chính là một cuộc đời được
sống tốt đẹp, được sống trong tình yêu và sự thật.
C. Lời Mời Gọi
Những ơn này không phải là thứ mà chúng ta có thể tự mình giành
lấy bằng nỗ lực. Chúng là những món quà được ban tặng nhưng không
ép buộc. Chúng được trao cho những ai có một trái tim khao khát và
rộng mở.
Nếu những gì bạn đọc được trong bài viết này khơi dậy trong bạn
một niềm hy vọng hay một sự tò mò, đó có thể là bước khởi đầu của một
hành trình mới. Hành trình này bắt đầu bằng một lời nguyện đơn sơ,
một lời thưa chuyện với Đấng Tạo Hóa mà có thể bạn chưa biết rõ tên:
4
46
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

”
Lạy Đấng Tối Cao, nếu Ngài thực sự hiện hữu, xin hãy ban cho
con sự khôn ngoan để nhận ra Ngài, và ban cho con sức mạnh để sống
một cuộc đời tốt đẹp hơn. Xin hãy soi sáng cho con.”
Cánh cửa luôn mở. Món quà luôn sẵn đó. Sự lựa chọn để trở thành
một con người can đảm, khôn ngoan và yêu thương, với sự trợ giúp từ
một nguồn sức mạnh thiêng liêng, nằm trong tay của chính bạn.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian cho cuộc hành trình này.
4
47
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

CHƯƠNG 9: NGUỒN SỐNG THẦN LINH (BÍ TÍCH THÁNH THỂ)
Tột đỉnh của tình yêu: Chúa Giêsu ở lại với chúng ta
•
qua hình Bánh và Rượu.
Nỗi Khát Khao Sâu Thẳm Về Sự Hiện Diện
Bạn đã bao giờ yêu một ai đó sâu sắc chưa? Khi yêu, điều chúng
ta mong mỏi nhất không phải là những món quà hay những lời hứa hẹn,
mà là sự hiện diện của người mình yêu. Được ở bên cạnh họ, cảm nhận
được sự ấm áp, chia sẻ những khoảnh khắc thinh lặng, biết rằng họ
đang ở đó vì mình và với mình. Khi người thân yêu phải đi xa, dù có thư
từ hay các cuộc gọi video, chúng ta vẫn cảm thấy một khoảng trống. Bởi
vì không gì có thể thay thế được sự hiện diện thể lý, bằng xương bằng
thịt.
Ngược lại, nỗi sợ hãi lớn nhất trong tình yêu là sự chia ly, là sự
vắng mặt. Nỗi đau của sự mất mát không gì khác hơn là sự chấm dứt
vĩnh viễn của sự hiện diện.
Nỗi khao khát về sự hiện diện này được dệt nên trong chính bản
chất của con người. Chúng ta được sinh ra để kết nối, để yêu thương và
được yêu thương. Chúng ta tìm kiếm sự hiện diện ấy trong tình cảm gia
đình, tình bạn, tình yêu đôi lứa. Nhưng ngay cả những mối quan hệ
thân thiết nhất cũng có giới hạn bởi không gian, thời gian và cuối cùng
là cái chết.
Vậy, có một sự hiện diện nào có thể vượt qua mọi rào cản đó
không? Có một tình yêu nào mạnh mẽ đến mức có thể ở lại với chúng ta
mãi mãi, không chỉ trong ký ức, mà một cách thực sự, sống động và cá
vị?
Đây chính là bối cảnh để chúng ta bắt đầu tìm hiểu về món quà lạ
lùng mà Chúa Giêsu đã để lại. Ngài hiểu thấu nỗi khao khát này của con
4
48
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

người. Và trước khi rời khỏi thế gian này về mặt thể lý, Ngài đã tìm một
cách để thực hiện một lời hứa dường như không thể: “Thầy sẽ ở cùng
anh em mọi ngày cho đến tận thế” (Tin Mừng Mátthêu 28:20).
Không phải chỉ là một sự hiện diện tinh thần trong tâm trí, không
phải là một kỷ niệm đẹp trong quá khứ. Ngài hứa sẽ ở lại một cách thực
sự. Và cách Ngài chọn để thực hiện lời hứa đó mới thật đáng kinh ngạc:
qua những hình thức khiêm tốn và quen thuộc nhất là tấm bánh và ly
rượu. Đó chính là đỉnh cao của một tình yêu sáng tạo, khiêm nhường và
vô cùng mãnh liệt. Trong những trang tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhau
khám phá làm thế nào điều này có thể xảy ra.
Bối Cảnh Của Một Bữa Ăn Đặc Biệt – Bữa Tiệc Ly
Để hiểu được hành động của Chúa Giêsu, chúng ta cần quay ngược
thời gian trở về bối cảnh của bữa ăn cuối cùng mà Ngài chia sẻ với các
môn đệ thân tín của mình. Bữa ăn này không phải là một bữa ăn bình
thường. Trong văn hóa Do Thái, một bữa ăn mang ý nghĩa vô cùng sâu
sắc. Nó không chỉ để nuôi sống thể xác, mà còn là để xây dựng và củng
cố các mối tương quan, để ký kết giao ước và để tưởng nhớ những sự
kiện trọng đại.
Bữa ăn cuối cùng của Chúa Giêsu, thường được gọi là Bữa Tiệc Ly,
diễn ra trong khuôn khổ của Lễ Vượt Qua. Đây là đại lễ quan trọng nhất
của người Do Thái, kỷ niệm biến cố Thiên Chúa giải phóng dân tộc họ
khỏi ách nô lệ Ai Cập hàng ngàn năm trước. Trong bữa ăn Lễ Vượt Qua,
họ ăn thịt chiên con, bánh không men và rau đắng, đồng thời kể lại câu
chuyện về cuộc giải phóng kỳ diệu đó cho con cháu nghe. Bữa ăn này là
một hành động tưởng nhớ sống động, làm cho quá khứ trở nên hiện
tại và nhắc nhở họ về giao ước trung thành của Thiên Chúa.
Chính trong bối cảnh thiêng liêng và trang trọng này, Chúa Giêsu
đã làm một điều hoàn toàn mới mẻ, một điều khiến các môn đệ của Ngài
phải sững sờ. Ngài đã lấy những yếu tố quen thuộc của bữa ăn – bánh
4
49
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

và rượu – và ban cho chúng một ý nghĩa hoàn toàn mới, một thực tại
mới.
Ngài biết rằng đây là đêm cuối cùng của mình. Ngài biết rằng chỉ
vài giờ nữa thôi, Ngài sẽ bị phản bội, bị bắt, bị đánh đập và bị đóng đinh
vào thập giá. Đây là những giờ phút cuối cùng để Ngài trao lại di chúc
của mình, để tỏ bày trọn vẹn tình yêu của mình cho những người mà
Ngài “đã yêu thương họ thì yêu thương cho đến cùng” (Tin Mừng Gioan
1
3:1).
Trong thời khắc ấy, mọi lời nói, mọi hành động của Ngài đều mang
một sức nặng ngàn cân. Ngài không nói những lời sáo rỗng. Ngài đang
thiết lập một điều gì đó sẽ tồn tại mãi mãi. Ngài đang trao ban chính
bản thân mình.
Hãy tưởng tượng bạn đang ngồi trong căn phòng đó, ánh đèn dầu
leo lét, không khí vừa ấm cúng vừa trĩu nặng một nỗi buồn chia ly. Và
rồi, Chúa Giêsu, Thầy và là Chúa của bạn, cầm lấy tấm bánh, và bắt đầu
nói những lời sẽ làm thay đổi lịch sử thế giới.
”
Này Là Thân Thể Thầy” – Một Lời Tuyên Bố Gây Sốc
Sách Tin Mừng thuật lại khoảnh khắc ấy như sau:
Cũng trong bữa ăn, Đức Giê-su cầm lấy bánh, dâng lời chúc tụng,
”
rồi bẻ ra, trao cho môn đệ và nói: ‘Anh em cầm lấy mà ăn, đây là mình
Thầy.'” (Tin Mừng Mátthêu 26:26)
Hãy dừng lại và suy ngẫm về câu nói này. Ngài không nói: “Tấm
bánh này tượng trưng cho mình Thầy” hay “Hãy ăn tấm bánh này để
nhớ đến mình Thầy”. Ngài nói một cách trực tiếp và dứt khoát: “Đây LÀ
mình Thầy.”
Đối với những người Do Thái đang ngồi đó, đây là một lời nói gây
sốc. Luật của họ cấm ăn huyết, và ý tưởng ăn thịt người là một điều ghê
4
50
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

tởm không thể tưởng tượng được. Nhưng họ biết Thầy của mình không
bao giờ nói điều vô nghĩa. Họ hiểu rằng Ngài đang nói về một thực tại
thiêng liêng sâu xa hơn.
”
Mình Thầy” ở đây có nghĩa là toàn bộ con người của Ngài, toàn bộ
sự sống của Ngài. Khi Ngài cầm lấy tấm bánh và bẻ ra, Ngài đang tiên
báo về hành động sắp xảy ra trên đồi Canvê: thân thể Ngài sẽ bị tan nát,
bị “bẻ ra” vì tội lỗi của nhân loại.
Hành động “trao cho môn đệ” cũng vô cùng quan trọng. Nó cho
thấy một tình yêu tự hiến. Ngài không giữ lại gì cho riêng mình. Ngài
trao ban chính mình làm của ăn, làm nguồn sống cho những người Ngài
yêu. Giống như tấm bánh nuôi sống thể xác, chính sự sống của Ngài sẽ
nuôi dưỡng linh hồn họ.
Tiếp theo, Ngài cầm lấy chén rượu:
”
Rồi Người cầm lấy chén, dâng lời tạ ơn, trao cho môn đệ và nói:
Tất cả anh em hãy uống chén này, vì đây là máu Thầy, máu Giao
Ước, đổ ra cho muôn người được tha tội.'” (Tin Mừng Mátthêu 26:27-
8)
‘
2
Một lần nữa, Ngài khẳng định: “Đây LÀ máu Thầy.”
Trong Kinh Thánh, máu tượng trưng cho sự sống. “Máu đổ ra” là
hình ảnh của một cái chết hy sinh. Khi nói “máu Giao Ước”, Ngài đang
tự nhận mình là con chiên hiến tế để thiết lập một giao ước mới và vĩnh
cửu giữa Thiên Chúa và con người. Máu của Ngài, sự sống của Ngài được
đổ ra không phải để kết án, mà là “cho muôn người được tha tội”.
Qua hai hành động này, Chúa Giêsu đã gói trọn toàn bộ sứ mệnh
của mình: một cuộc đời được trao ban (Mình) và một cái chết hy sinh
(Máu) vì tình yêu.
4
51
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Và cuối cùng, Ngài đưa ra mệnh lệnh: “Anh em hãy làm việc này,
mà tưởng nhớ đến Thầy.” (Tin Mừng Luca 22:19). “Tưởng nhớ” ở đây
không phải là hồi tưởng về một quá khứ đã qua, mà là làm cho sự kiện
đó trở nên hiện tại một lần nữa. Mỗi khi các môn đệ lặp lại hành động
này, chính Chúa Giêsu sẽ hiện diện thực sự giữa họ qua hình bánh và
rượu, và hy tế tình yêu của Ngài sẽ được tái diễn.
Vượt Qua Bề Ngoài – Thực Tại Của Sự Hiện Diện
Đây có lẽ là điểm khó hiểu nhất đối với một người chưa có niềm
tin. Làm thế nào một miếng bánh lại có thể là Thân Thể Chúa Giêsu?
Làm thế nào chất lỏng trong chén lại có thể là Máu của Ngài? Mắt chúng
ta vẫn thấy bánh, lưỡi chúng ta vẫn nếm vị rượu. Khoa học phân tích
cũng sẽ chỉ ra thành phần của bánh và rượu.
Đức tin Công giáo không phủ nhận thực tại vật lý này. Chúng ta
gọi những gì có thể cảm nhận bằng giác quan (hình dạng, màu sắc, mùi
vị, kết cấu) là “hình bánh” và “hình rượu”. Tuy nhiên, đức tin cho chúng
ta biết rằng, qua quyền năng của lời Chúa và tác động của Chúa Thánh
Thần, bản thể sâu xa nhất của những lễ vật này đã được biến đổi.
Hãy thử dùng một ví dụ đơn giản. Bạn có một tờ giấy trắng. Về
mặt hóa học, nó là bột gỗ. Nhưng khi một người có thẩm quyền viết lên
đó những con số và ký tên, nó trở thành một tờ séc trị giá một tỷ đồng.
Bề ngoài nó vẫn là giấy và mực, nhưng thực tại và giá trị của nó đã
hoàn toàn thay đổi. Bạn không thể nói “đây chỉ là giấy” nữa.
Một ví dụ khác: Lời “Anh yêu em” hay “Mẹ thương con”. Về mặt vật
lý, đó chỉ là những sóng âm rung động trong không khí. Nhưng đối với
người nghe, những sóng âm đó chuyên chở một thực tại vô hình nhưng
vô cùng mạnh mẽ: thực tại của tình yêu.
Tương tự như vậy, trong Bữa Tiệc Ly, Chúa Giêsu, Đấng đã tạo nên
vũ trụ từ hư không bằng Lời của mình, đã dùng chính Lời quyền năng
4
52
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đó để tuyên bố về bánh và rượu: “Đây LÀ Mình Thầy… Đây LÀ Máu
Thầy.” Lời của Ngài không chỉ mô tả thực tại, mà còn tạo ra thực tại.
Vì vậy, đức tin không đòi hỏi chúng ta phải phủ nhận những gì
giác quan mách bảo. Đức tin mời gọi chúng ta nhìn sâu hơn, vượt qua
cái vỏ bọc bề ngoài để nhận ra một Sự Hiện Diện đích thực, một sự hiện
diện còn thật hơn cả những gì mắt chúng ta thấy.
Đây là một mầu nhiệm, nghĩa là một chân lý vượt quá sự hiểu biết
trọn vẹn của lý trí con người. Nó không phi lý, nhưng nó siêu lý. Tình
yêu tự nó đã là một mầu nhiệm. Làm sao chúng ta có thể giải thích đầy
đủ tại sao một người lại có thể hy sinh mạng sống mình vì người khác?
Chúng ta không thể chứng minh tình yêu trong phòng thí nghiệm,
nhưng chúng ta biết nó có thật.
Sự hiện diện của Chúa Giêsu trong phép Thánh Thể cũng vậy. Đó
không phải là một công thức hóa học, mà là một hành động của tình
yêu. Và để đón nhận nó, chúng ta cần con tim của một người đang yêu,
sẵn sàng tin vào lời của Đấng mình yêu.
Tại Sao Lại Là Bánh và Rượu? – Ngôn Ngữ Của Tình Yêu
Việc Chúa Giêsu chọn bánh và rượu không phải là ngẫu nhiên. Hai
yếu tố này mang trong mình một ngôn ngữ biểu tượng vô cùng phong
phú và đẹp đẽ, giúp chúng ta hiểu sâu hơn về bản chất tình yêu của
Ngài.
1. Bánh – Sự Sống Được Trao Ban:
•
Nguồn lương thực cơ bản: Ở hầu hết các nền văn hóa,
bánh là “cây gậy của sự sống” (staff of life), là thức ăn cơ bản nhất
để duy trì sự sống thể chất. Khi Chúa Giêsu tự gọi mình là “Bánh
Hằng Sống” (Gioan 6:35), Ngài muốn nói rằng Ngài chính là nguồn
4
53
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

lương thực thiết yếu nhất cho sự sống tâm linh của chúng ta.
Không có Ngài, linh hồn chúng ta sẽ chết đói.
•
Sự hiệp nhất từ muôn vàn: Một tấm bánh được làm từ
vô số hạt lúa miến. Mỗi hạt phải trải qua quá trình bị nghiền nát,
xay ra thành bột, rồi được nhào nặn và nướng trong lửa để trở
thành một. Đây là hình ảnh tuyệt vời về sự hiệp nhất. Khi chúng
ta cùng ăn một Tấm Bánh, chúng ta, dù khác biệt, cũng được mời
gọi trở nên một trong Ngài. Nó cũng là hình ảnh về chính sự hy
sinh của Chúa Giêsu: Ngài, “hạt lúa mì”, đã phải chịu “mục nát đi”
trong cái chết để sinh ra nhiều bông hạt mới (Gioan 12:24).
•
Sự khiêm nhường: Bánh là một loại thực phẩm đơn sơ,
khiêm tốn. Chúa Giêsu đã không chọn một món ăn cao lương mỹ
vị để ở lại với chúng ta. Ngài chọn sự đơn giản, để bất cứ ai, dù
giàu hay nghèo, cũng có thể đến với Ngài.
2. Rượu – Niềm Vui và Sự Sống Được Đổ Ra:
•
Biểu tượng của niềm vui và lễ hội: Rượu thường gắn
liền với các bữa tiệc, đám cưới và những dịp vui mừng. Sự hiện
diện của Chúa Giêsu không mang đến sự u buồn, mà là niềm vui
đích thực, niềm vui của người được cứu độ và được yêu thương.
Dấu lạ đầu tiên Ngài làm cũng là biến nước thành rượu ngon tại
tiệc cưới Cana (Gioan 2).
•
Sự sống được đổ ra: Rượu được làm từ những trái nho
phải bị ép nát. Nước nho chảy ra như máu. Đây là hình ảnh sống
động về Máu Chúa Giêsu đã đổ ra trên thập giá. Cuộc sống của
Ngài đã bị “ép nát” bởi đau khổ để tuôn trào nguồn ân sủng tha
thứ và sự sống mới cho chúng ta.
•
Giao ước tình yêu: Rượu trong chén là “Máu Giao Ước”.
Trong văn hóa cổ đại, giao ước thường được ký kết bằng một lễ
nghi liên quan đến máu, biểu thị một sự cam kết sống chết. Khi
ban Máu Ngài làm của uống, Chúa Giêsu đang ký kết với chúng ta
4
54
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

một giao ước tình yêu vĩnh cửu, một lời thề không bao giờ phai
tàn.
Bằng cách chọn bánh và rượu, Chúa Giêsu đã dùng chính ngôn ngữ
của cuộc sống thường ngày để diễn tả một tình yêu phi thường. Mỗi khi
chúng ta nhìn thấy bánh và rượu trên bàn thờ, chúng ta được nhắc nhở
về một tình yêu đã tự hiến làm của ăn, một sự sống đã tự đổ ra làm của
uống, để chúng ta được sống và sống dồi dào.
Không Chỉ Là Một Kỷ Niệm – Bữa Ăn Này Là Một Hy Tế
Một trong những khía cạnh quan trọng nhất của Bữa Tiệc Ly là
mối liên hệ mật thiết của nó với cái chết của Chúa Giêsu trên thập giá.
Chúa Giêsu đã thiết lập bữa ăn này trước khi Ngài chịu khổ hình. Điều
này cho thấy Ngài hoàn toàn tự do và chủ động khi bước vào cuộc khổ
nạn của mình. Cái chết của Ngài không phải là một tai nạn, mà là một
hành động dâng hiến có ý thức.
Ngài nói: “Đây là mình Thầy, hiến tế vì anh em.” và “Đây là máu
Thầy, đổ ra cho anh em.”
Bữa ăn này không chỉ là bữa ăn chia tay. Nó là sự diễn tả mang
tính bí tích của chính hy tế trên thập giá. Những gì sắp xảy ra một cách
đẫm máu trên đồi Canvê, thì đã được thực hiện trước một cách không đổ
máu trong căn phòng Tiệc Ly.
Khi người Công giáo cử hành Thánh Lễ (thường gọi là đi Lễ), họ
không tin rằng mình đang “hiến tế Chúa Giêsu một lần nữa”. Điều này
là một hiểu lầm phổ biến. Đức tin Công giáo khẳng định rằng hy tế của
Chúa Giêsu trên thập giá là duy nhất, hoàn hảo và có giá trị vĩnh viễn.
Ngài chỉ chết một lần cho tất cả (Thư gửi tín hữu Do Thái 10:10).
Vậy Thánh Lễ là gì? Thánh Lễ không lặp lại hy tế đó. Thánh Lễ
làm cho hy tế đó trở nên hiện tại.
4
55
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hãy tưởng tượng về một sự kiện vĩ đại trong lịch sử có khả năng
thay đổi cuộc đời bạn. Ví dụ như việc ký một hiệp ước hòa bình chấm
dứt chiến tranh. Sự kiện đó xảy ra một lần trong quá khứ. Nhưng sức
mạnh và hiệu quả của nó thì vẫn tiếp diễn trong hiện tại.
Thánh Lễ còn hơn thế nữa. Nó không chỉ là nhớ lại hiệu quả của
hy tế thập giá. Nhờ quyền năng của Chúa Thánh Thần, chính hy tế đó
được “mang” xuyên qua thời gian và không gian để hiện diện ngay trên
bàn thờ. Chúng ta, những người sống ở thế kỷ 21, được diễm phúc đứng
dưới chân thập giá một cách mầu nhiệm, để đón nhận trực tiếp ơn cứu
độ tuôn chảy từ cuộc khổ nạn của Chúa.
Điều này có nghĩa là mỗi khi tham dự Thánh Lễ, chúng ta không
chỉ đang nghe một câu chuyện về tình yêu, mà chúng ta đang thực sự
chạm vào chính hành động yêu thương cao cả nhất đó. Tình yêu của
Chúa Giêsu trên thập giá không bị giới hạn trong quá khứ. Nó là một
thực tại vĩnh hằng, luôn luôn sống động và luôn luôn được trao ban cho
những ai đến đón nhận.
Đây là lý do tại sao Thánh Lễ là trung tâm đời sống của người Công
giáo. Đó là nơi họ gặp gỡ tột đỉnh của tình yêu, một tình yêu đã hy sinh
đến giọt máu cuối cùng để cứu chuộc họ.
Mục Đích Của Sự Hiện Diện – “Để Anh Em Được Sống”
Chúa Giêsu ở lại với chúng ta qua hình bánh và rượu không phải
chỉ để chúng ta chiêm ngắm hay thờ lạy Ngài từ xa. Mục đích tối hậu
của sự hiện diện này là để kết hợp với chúng ta, để đi vào trong chính
con người chúng ta. Ngài nói: “Ai ăn thịt và uống máu tôi, thì ở lại trong
tôi, và tôi ở lại trong người ấy” (Gioan 6:56).
Đây chính là ý nghĩa của việc “Rước Lễ” hay “Hiệp Lễ”. “Hiệp” có
nghĩa là hợp nhất, “Lễ” là lễ vật, tức là chính Chúa Giêsu. Hiệp Lễ là
4
56
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hành động đón nhận chính Chúa Giêsu Thánh Thể vào trong tâm hồn
mình.
Tại sao sự kết hợp này lại quan trọng đến vậy?
1. Sự biến đổi từ bên trong:
Hãy nghĩ về thức ăn vật chất. Khi bạn ăn một món ăn, nó không
còn là một vật bên ngoài bạn nữa. Nó được tiêu hóa, hấp thụ và trở
thành một phần của cơ thể bạn, trở thành năng lượng, tế bào, máu thịt
của bạn. Thức ăn biến đổi bạn.
Trong mối tương quan với Chúa Giêsu Thánh Thể, điều ngược lại
xảy ra. Khi chúng ta đón nhận Ngài, không phải chúng ta biến đổi Ngài
thành chúng ta, mà chính Ngài biến đổi chúng ta thành Ngài.
Việc rước lễ là một liều thuốc thiêng liêng. Nó chữa lành những vết
thương tâm hồn do tội lỗi gây ra. Nó củng cố chúng ta trong cuộc chiến
chống lại cám dỗ. Nó thanh tẩy những ý hướng ích kỷ của chúng ta. Dần
dần, qua việc kết hợp mật thiết với Ngài, chúng ta bắt đầu suy nghĩ
giống Ngài, yêu thương giống Ngài và hành động giống Ngài. Chúng ta
được “thần hóa”, nghĩa là được tham dự vào chính sự sống thần linh của
Thiên Chúa.
2. Nguồn mạch của sự sống thần linh:
Chúa Giêsu tuyên bố: “Thật, tôi bảo thật các ông: nếu các ông
không ăn thịt và uống máu Con Người, các ông không có sự sống nơi
mình. Ai ăn thịt và uống máu tôi, thì được sống muôn đời” (Gioan 6:53-
5
4).
Ở đây, Ngài không nói về sự sống sinh học. Ngài đang nói về một
sự sống ở một cấp độ cao hơn, sự sống vĩnh cửu, sự sống của chính
Thiên Chúa. Cũng như cây nho cần phải nối liền với thân nho để nhận
được nhựa sống, chúng ta cũng cần phải kết hợp với Chúa Giêsu để nhận
4
57
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

được sự sống thần linh đó. Thánh Thể chính là cách hữu hình và cụ thể
nhất để chúng ta “cắm rễ” vào trong Ngài.
Đây là một món quà vô cùng thân mật. Đấng Tạo Hóa của cả vũ
trụ đã hạ mình xuống, trở nên nhỏ bé như một tấm bánh, chỉ vì một
khao khát duy nhất: được ở trong bạn, được trở thành sự sống của bạn.
Không có một vị thần nào trong bất cứ tôn giáo nào khác lại có một ý
tưởng táo bạo và thân mật đến như vậy. Tình yêu này thực sự không có
giới hạn. Nó muốn xóa nhòa mọi khoảng cách để được nên một với người
mình yêu.
Hậu Quả Của Sự Hiệp Nhất – Xây Dựng Một Gia Đình
Tình yêu của Chúa Giêsu trong phép Thánh Thể không chỉ có chiều
kích cá nhân (giữa Ngài và tôi), mà còn có một chiều kích cộng đồng vô
cùng mạnh mẽ (giữa chúng ta với nhau).
Thánh Phaolô, một trong những môn đệ vĩ đại nhất, đã viết: “Bởi
vì chỉ có một Tấm Bánh, và tất cả chúng ta cùng chia sẻ một Tấm Bánh
ấy, nên chúng ta tuy nhiều người, cũng chỉ là một thân thể” (1 Côrintô
1
0:17).
Đây là một chân lý sâu sắc. Nếu tôi đón nhận Chúa Giêsu vào lòng,
và bạn cũng đón nhận chính Chúa Giêsu đó vào lòng, thì điều gì nối kết
chúng ta với nhau? Đó chính là sự hiện diện của cùng một Chúa Giêsu
trong cả hai chúng ta.
1. Phá vỡ những bức tường ngăn cách:
Phép Thánh Thể là liều thuốc giải cho sự chia rẽ của con người.
Trong thế giới, chúng ta bị chia cắt bởi chủng tộc, ngôn ngữ, địa vị xã
hội, quan điểm chính trị… Nhưng khi chúng ta cùng quây quần quanh
bàn thờ, tất cả những khác biệt đó trở nên thứ yếu. Giàu cũng như
4
58
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nghèo, trí thức cũng như bình dân, người da trắng cũng như người da
màu, tất cả đều bình đẳng trước Thiên Chúa. Tất cả đều là những tội
nhân cần được cứu chuộc, và tất cả cùng đón nhận một Tấm Bánh duy
nhất.
Khi chúng ta cùng nói “A-men” (Con tin) trước khi rước lễ, chúng
ta không chỉ tuyên xưng đức tin của mình vào sự hiện diện của Chúa,
mà còn tuyên xưng đức tin vào sự hiệp nhất của chúng ta với tất cả
những người khác cũng đang đón nhận Ngài trên khắp thế giới. Chúng
ta trở thành anh chị em thực sự trong một gia đình lớn của Thiên Chúa,
gọi là Hội Thánh.
2. Lời mời gọi phục vụ:
Việc kết hợp với Chúa Giêsu không thể là một hành động ích kỷ.
Chúa Giêsu mà chúng ta đón nhận là Đấng đã quỳ xuống rửa chân cho
các môn đệ, là Đấng đã đến “không phải để được phục vụ, nhưng là để
phục vụ và hiến mạng sống mình” (Mác 10:45).
Vì vậy, khi đón nhận Ngài, chúng ta cũng được mời gọi ra đi và
sống như Ngài. Chúng ta được sai đi để “rửa chân” cho anh chị em mình,
đặc biệt là những người nghèo khổ, bị bỏ rơi, và đau yếu. Nếu chúng ta
nhận ra Chúa Giêsu trong hình bánh mong manh, chúng ta cũng phải
học cách nhận ra Ngài trong hình ảnh của những người anh em khốn
khổ xung quanh.
Thánh Gioan Kim Khẩu, một vị thánh sống vào thế kỷ thứ 4, đã
nói một câu rất thấm thía: “Bạn muốn tôn kính Thân Thể Chúa Kitô ư?
Vậy đừng coi thường khi thấy Ngài trần trụi. Đừng tôn vinh Ngài trong
nhà thờ bằng lụa là gấm vóc, trong khi lại bỏ mặc Ngài chết rét bên
ngoài.”
Tình yêu đích thực bắt nguồn từ bàn thờ phải được thể hiện trong
cuộc sống hàng ngày qua những hành động phục vụ và yêu thương cụ
4
59
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thể. Đó chính là bằng chứng cho thấy sự hiệp nhất của chúng ta với
Chúa là thật.
Một Lời Mời Gọi Trải Nghiệm, Không Chỉ Là Lý Thuyết
Chúng ta đã cùng nhau đi qua những giải thích về lý do, ý nghĩa
và mục đích của việc Chúa Giêsu ở lại với chúng ta qua hình bánh và
rượu. Có thể lý trí của bạn vẫn còn nhiều thắc mắc, và điều đó hoàn toàn
tự nhiên. Như đã nói, đây là một mầu nhiệm của tình yêu, và tình yêu
thì không bao giờ có thể được nắm bắt trọn vẹn chỉ bằng lý trí.
Tình yêu cần được trải nghiệm.
Bạn không thể hiểu được vị ngọt của mật ong chỉ bằng cách đọc
định nghĩa về nó trong từ điển. Bạn phải nếm thử. Bạn không thể cảm
nhận được vẻ đẹp của một bản giao hưởng chỉ bằng cách phân tích bản
nhạc. Bạn phải lắng nghe. Bạn không thể thấu hiểu sự vĩ đại của tình
yêu Thiên Chúa chỉ bằng cách đọc các bài giải thích thần học. Bạn được
mời gọi đến và “xem”.
Vậy làm thế nào để một người chưa biết Chúa có thể “trải nghiệm”
được điều này?
Tôi không đề nghị bạn phải tin ngay lập tức. Tôi chỉ xin mời bạn
hãy thử thực hiện một vài bước nhỏ với một trái tim cởi mở:
1
.
Hãy đến và ngồi trong thinh lặng: Hãy thử tìm một
nhà thờ Công giáo vào một thời điểm vắng vẻ trong ngày. Hầu hết
các nhà thờ đều có một nơi gọi là “Nhà Tạm”, thường được đánh
dấu bằng một ngọn đèn nhỏ luôn cháy sáng. Đó là nơi lưu giữ
Thánh Thể. Hãy đến và ngồi ở đó. Không cần phải làm gì cả. Chỉ
cần ngồi trong thinh lặng. Hãy nói với Chúa (dù bạn chưa chắc
Ngài có ở đó hay không): “Lạy Chúa Giêsu, nếu Ngài thật sự hiện
diện ở đây trong hình bánh này, xin hãy cho con cảm nhận được
4
60
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sự bình an của Ngài. Xin hãy tỏ cho con thấy tình yêu của Ngài.”
Hãy để cho sự thinh lặng và không gian thánh thiêng đó tác động
đến tâm hồn bạn.
2
.
Quan sát một Thánh Lễ: Hãy thử tham dự một Thánh
Lễ như một người quan sát. Đừng lo lắng về việc phải làm gì hay
nói gì. Chỉ cần nhìn và lắng nghe. Hãy chú ý đến sự tôn kính của
mọi người, đặc biệt là vào giây phút linh mục đọc lời truyền phép
trên bánh và rượu. Hãy nhìn cách mọi người đón nhận Thánh Thể
với đức tin. Đôi khi, đức tin của người khác có thể là một cánh cửa
mở ra cho chúng ta.
3
.
Đối thoại với con tim: Hãy tự hỏi lòng mình: “Điều gì
sẽ xảy ra nếu những điều này là thật? Cuộc sống của mình sẽ thay
đổi ra sao nếu mình tin rằng Đấng Tạo Hóa vũ trụ yêu mình đến
mức muốn trở thành của ăn nuôi sống mình?” Hãy cho phép mình
được ước mơ về một tình yêu lớn lao như vậy.
Cuộc hành trình đức tin thường không bắt đầu bằng những câu trả
lời rõ ràng, mà bằng một nỗi khao khát, một sự kiếm tìm. Món quà
Thánh Thể là câu trả lời của Chúa Giêsu cho sự kiếm tìm đó. Ngài đang
chờ đợi. Không phải với một bộ giáo điều cứng nhắc, mà với một trái tim
yêu thương đang rộng mở.
Lời Kết – Tột Đỉnh Của Một Tình Yêu Ở Lại
Chúng ta đã bắt đầu với nỗi khao khát của con người về một sự
hiện diện không bao giờ phai tàn. Và chúng ta kết thúc với câu trả lời
đáng kinh ngạc của Thiên Chúa: Phép Thánh Thể.
Phép Thánh Thể là tột đỉnh của tình yêu vì nó bao hàm tất cả
những khía cạnh của một tình yêu đích thực và hoàn hảo:
4
61
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Tình yêu tự hiến: “Không có tình yêu nào cao cả hơn
tình yêu của người đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu của mình”
(Gioan 15:13). Trong Thánh Thể, Chúa Giêsu trao ban chính mạng
sống mình.
•
Tình yêu khiêm nhường: Đấng Vô Cùng đã trở nên nhỏ
bé, ẩn mình trong hình dạng một tấm bánh mong manh để chúng
ta không sợ hãi khi đến gần.
•
Tình yêu thân mật: Ngài không chỉ muốn ở với chúng
ta, mà còn muốn ở trong chúng ta, kết hợp nên một với chúng ta.
Tình yêu sáng tạo: Ngài đã nghĩ ra một cách thức lạ
•
lùng để vượt qua mọi giới hạn của không gian và thời gian, để có
thể ở lại với mọi người ở mọi nơi và trong mọi thời.
•
Tình yêu trung tín: Suốt 2000 năm qua, dù con người
có yếu đuối và tội lỗi, Ngài vẫn giữ trọn lời hứa của mình. Mỗi
ngày, trên hàng trăm ngàn bàn thờ khắp thế giới, lời hứa “Này là
Mình Thầy” vẫn được vang lên và thực hiện.
Đối với người Công giáo, Thánh Thể không phải là một “vật” thánh,
mà là một “Đấng” đang hiện diện. Đó là Chúa Giêsu, bằng xương bằng
thịt, với Trái Tim thần linh đang bừng cháy tình yêu dành cho nhân loại.
Ngài đang ở đó, không phải như một tù nhân trong nhà tạm, mà như
một người bạn, một người yêu, đang kiên nhẫn chờ đợi chúng ta đến để
gặp gỡ, để chia sẻ, để được Ngài chữa lành và nuôi dưỡng.
Hy vọng rằng, qua những trang viết này, bạn đã có thể cảm nhận
được phần nào sự vĩ đại và vẻ đẹp của mầu nhiệm tình yêu này. Đây
không chỉ là một khái niệm để hiểu, mà là một lời mời gọi để bước vào.
Một lời mời gọi khám phá ra rằng bạn được yêu thương một cách điên
cuồng và vô điều kiện, bởi một Thiên Chúa đã yêu bạn “cho đến cùng”,
và vẫn đang tiếp tục yêu bạn mỗi ngày qua hình bánh và rượu đơn sơ.
4
62
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

THÁNH LỄ LÀ GÌ? LÀ VIỆC TƯỞNG NIỆM VÀ HIỆN TẠI HÓA HY TẾ
THẬP GIÁ CỦA CHÚA GIÊSU.
TUYỆT ĐỈNH TÌNH YÊU: THÁNH LỄ LÀ GÌ?
Giải thích cho người bạn chưa biết Chúa
Lời Mở Đầu – Câu Chuyện Về Sự Tưởng Nhớ
Bạn thân mến,
Trong cuộc sống của mỗi chúng ta, có những sự kiện, những con
người mà ta không bao giờ muốn quên. Đó có thể là ngày cưới của cha
mẹ, ngày sinh của một đứa con, hay sự ra đi của một người thân yêu.
Để giữ cho ký ức sống mãi, chúng ta làm gì? Chúng ta kỷ niệm. Chúng
ta họp mặt, kể lại những câu chuyện xưa, xem lại những tấm ảnh cũ.
Việc “kỷ niệm” không chỉ là nhớ lại một sự kiện trong quá khứ; nó là
cách chúng ta mang ý nghĩa, tình yêu và sự sống của sự kiện đó vào
trong giây phút hiện tại.
Ngày giỗ của một người ông, người bà không phải là làm cho ông
bà chết thêm một lần nữa. Trái lại, đó là lúc con cháu quây quần, cùng
nhau ăn một bữa cơm, và trong bữa cơm đó, hình ảnh, lời dạy và tình
thương của người đã khuất dường như đang sống lại, đang hiện diện
một cách ấm áp giữa gia đình.
Người Công giáo chúng tôi cũng có một “buổi tưởng niệm” trọng
đại như vậy. Đó là sự kiện quan trọng nhất, thiêng liêng nhất và là trung
tâm đời sống đức tin của chúng tôi. Chúng tôi gọi đó là Thánh Lễ.
Nhưng Thánh Lễ không chỉ đơn thuần là một buổi lễ kỷ niệm thông
thường. Nó là một điều gì đó sâu sắc và mầu nhiệm hơn rất nhiều. Câu
hỏi bạn đặt ra: “Thánh Lễ là gì?” đã chạm đến chính trái tim của niềm
tin Kitô giáo. Câu trả lời, như bạn đã nêu: Thánh Lễ là việc tưởng niệm
và hiện tại hóa Hy Tế Thập Giá của Chúa Giêsu.
4
63
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nghe có vẻ phức tạp phải không? “Hiện tại hóa”, “Hy Tế Thập
Giá”… đó là những từ ngữ có vẻ xa lạ. Nhưng đừng lo, trong những
trang tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhau bóc tách từng lớp ý nghĩa một
cách chậm rãi và dễ hiểu. Chúng ta sẽ bắt đầu một cuộc hành trình,
không phải bằng thần học khô khan, mà bằng một câu chuyện – câu
chuyện vĩ đại nhất về tình yêu và sự hy sinh.
Để hiểu được Thánh Lễ, trước hết chúng ta cần hiểu nhân vật chính
của câu chuyện này: Chúa Giêsu. Và để hiểu được hành động của Ngài,
chúng ta cần hiểu bối cảnh đã dẫn đến hành động đó: một mối tương
quan bị rạn nứt cần được hàn gắn.
Hãy cùng nhau bắt đầu cuộc hành trình này.
Bối Cảnh Câu Chuyện – Một Mối Tương Quan Cần Được Chữa Lành
Để hiểu tại sao lại cần có một “Hy Tế” (tức là một sự hy sinh),
chúng ta hãy lùi lại một chút để nhìn vào bức tranh lớn hơn theo niềm
tin của người Kitô giáo.
Câu chuyện bắt đầu thật đẹp. Thiên Chúa, Đấng được tin là nguồn
cội của mọi tình yêu và sự sống, đã tạo dựng nên con người. Ngài tạo ra
họ không phải như những con rối, mà là những hữu thể tự do, có khả
năng yêu thương và đáp lại tình yêu. Mối tương quan ban đầu giữa
Thiên Chúa và con người được hình dung như một khu vườn địa đàng:
trong sáng, bình an và tràn đầy hạnh phúc.
Nhưng rồi, con người đã dùng sự tự do của mình để chọn lựa đi
con đường riêng, quay lưng lại với Thiên Chúa. Họ muốn tự mình quyết
định điều gì là đúng, điều gì là sai, thay vì tin tưởng vào sự dẫn dắt đầy
yêu thương của Đấng Tạo Hóa. Hành động này, trong ngôn ngữ đức tin,
gọi là “tội lỗi”. Tội lỗi không chỉ là một hành vi sai trái, mà về bản chất,
nó là sự rạn nứt, sự đổ vỡ trong mối tương quan thân tình giữa con
người và Thiên Chúa.
4
64
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hãy tưởng tượng một đứa con vô cùng được cha mẹ yêu thương,
nhưng lại quyết định bỏ nhà ra đi, cắt đứt mọi liên lạc. Dù người con có
đi đâu, làm gì, thì trong lòng cha mẹ vẫn luôn có một khoảng trống, một
nỗi đau. Mối dây liên kết đã bị tổn thương.
Trong lịch sử, con người đã luôn cảm nhận được sự thiếu vắng, sự
xa cách Thiên Chúa này. Họ khao khát được trở về, được hòa giải. Trong
nhiều nền văn hóa và tôn giáo cổ đại, người ta thường dâng lên thần
linh những của lễ, thường là những con vật tốt nhất trong đàn gia súc
như chiên, bò… Họ làm điều đó với hy vọng rằng, sự hy sinh của một
sinh vật vô tội có thể phần nào xoa dịu thần linh và đền bù cho những
lỗi lầm của họ. Hành động dâng tiến một sinh mạng để cầu xin sự tha
thứ này được gọi là “hy tế”.
Tuy nhiên, tất cả những hy tế do con người thực hiện, dù thành
tâm đến đâu, cũng không bao giờ là đủ. Làm sao một con vật có thể hàn
gắn hoàn toàn sự đổ vỡ giữa con người và Thiên Chúa? Vết nứt quá sâu.
Món nợ quá lớn.
Cần phải có một điều gì đó lớn lao hơn. Cần một sự hy sinh hoàn
hảo, một hành động yêu thương tuyệt đối, có thể bắc một nhịp cầu vĩnh
viễn qua vực thẳm ngăn cách.
Và đó là lúc Chúa Giêsu bước vào câu chuyện. Người Công giáo tin
rằng, Ngài không chỉ là một nhà hiền triết, một ngôn sứ vĩ đại, mà chính
là Con Một của Thiên Chúa đã đến thế gian làm người. Ngài đến không
phải để lên án, mà để chữa lành mối tương quan đã đổ vỡ. Và Ngài đã
làm điều đó bằng một Hy Tế duy nhất, hoàn hảo và có giá trị mãi mãi.
Hy Tế đó chính là cái chết của Ngài trên cây Thập Giá.
Bữa Tiệc Ly – Lời Trăn Trối Bất Diệt
Câu chuyện về Hy Tế của Chúa Giêsu không bắt đầu trên ngọn đồi
đầy máu và nước mắt. Nó bắt đầu trong một căn phòng ấm cúng, quanh
4
65
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

một bàn ăn, vào đêm trước khi Ngài chịu chết. Buổi tối hôm đó, được
gọi là Bữa Tiệc Ly, chính là nơi khai sinh ra Thánh Lễ.
Chúa Giêsu biết rằng giờ của mình đã đến. Ngài biết mình sắp phải
đối mặt với sự phản bội, chế nhạo, và một cái chết đau đớn. Trong những
giờ phút cuối cùng bên các môn đệ thân tín, Ngài không nói về sự trả
thù hay oán hận. Thay vào đó, Ngài để lại cho họ và cho toàn thể nhân
loại một “di chúc sống”, một cử chỉ yêu thương tột cùng.
Bữa ăn mà Chúa Giêsu và các môn đệ cùng ăn là bữa ăn Lễ Vượt
Qua của người Do Thái. Đây là một bữa ăn mang tính kỷ niệm rất quan
trọng, nhắc lại việc Thiên Chúa đã giải thoát dân tộc họ khỏi ách nô lệ
Ai Cập từ hàng ngàn năm trước. Trong bữa ăn này, họ ăn bánh không
men và uống rượu nho theo một nghi thức đặc biệt.
Nhưng vào đêm hôm đó, Chúa Giêsu đã làm một điều hoàn toàn
mới, một điều khiến các môn đệ phải kinh ngạc.
Giữa bữa ăn, Ngài cầm lấy tấm bánh, dâng lời tạ ơn Thiên Chúa
Cha, bẻ ra, trao cho các môn đệ và nói: “Tất cả các con hãy nhận lấy
mà ăn: Vì này là Mình Thầy, sẽ bị nộp vì các con.”
Sau đó, Ngài cầm lấy chén rượu, cũng dâng lời tạ ơn, trao cho các
môn đệ và nói: “Tất cả các con hãy nhận lấy mà uống: Vì này là
Chén Máu Thầy, Máu Giao Ước mới và vĩnh cửu, sẽ đổ ra cho các
con và nhiều người được tha tội.”
Sau khi làm những cử chỉ này, Ngài nói thêm một câu mang tính
mệnh lệnh, một lời trăn trối: “Các con hãy làm việc này, mà tưởng
nhớ đến Thầy.”
Hãy dừng lại một chút để suy ngẫm về những lời này.
4
66
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúa Giêsu không nói: “Tấm bánh này tượng trưng cho thân thể
Thầy”. Ngài nói: “Này là Mình Thầy”. Ngài không nói: “Chén rượu này
giống như máu của Thầy”. Ngài nói: “Này là Chén Máu Thầy”.
Đây không còn là một bữa ăn kỷ niệm quá khứ nô lệ nữa. Chúa
Giêsu đang thiết lập một Giao Ước (một lời thề, một hợp đồng thiêng
liêng) hoàn toàn mới. Bằng hành động này, Ngài đã gói trọn tất cả
những gì sắp xảy ra vào ngày hôm sau – sự đau khổ, cái chết trên Thập
giá, và việc máu Ngài đổ ra – vào trong hình bánh và rượu. Ngài trao
cho các môn đệ chính bản thân mình, chính sự sống của mình, như một
món quà.
Và lời dặn “Hãy làm việc này mà tưởng nhớ đến Thầy” chính là di
chúc, là lời mời gọi chúng ta lặp lại cử chỉ yêu thương này qua mọi thời
đại. Mỗi khi người Công giáo cử hành Thánh Lễ, họ đang vâng theo lời
trăn trối đó. Họ không phải đang sáng tác một nghi lễ mới, mà là đang
làm lại chính xác những gì Chúa Giêsu đã làm trong Bữa Tiệc Ly.
Hy Tế Thập Giá – Hành Động Yêu Thương Tột Cùng
Ngày hôm sau Bữa Tiệc Ly, những gì Chúa Giêsu đã báo trước đã
trở thành hiện thực một cách bi thảm. Ngài bị bắt, bị đánh đập, và bị
kết án đóng đinh vào Thập giá – một hình phạt tàn khốc và nhục nhã
nhất thời bấy giờ.
Cái chết của Chúa Giêsu trên Thập giá, đối với người Công giáo,
không phải là một tai nạn, một thất bại bi thảm của một người tốt. Trái
lại, đó chính là đỉnh cao của sứ mạng của Ngài. Đó là Hy Tế Thập Giá.
Tại sao lại gọi là “Hy Tế”?
Như chúng ta đã nói ở trang 2, hy tế là hành động dâng tiến một
sinh mạng để cầu xin sự tha thứ và giao hòa. Trên Thập giá, Chúa Giêsu,
Đấng vô tội, đã tự nguyện trở thành của lễ dâng lên Thiên Chúa Cha.
4
67
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nhưng Ngài không phải là một con chiên hay con bò bị người khác đem
đi sát tế. Ngài là người chủ động, tự nguyện hiến dâng chính mạng sống
mình. Ngài làm điều đó không phải vì sợ hãi, mà hoàn toàn vì tình yêu.
•
Đó là tình yêu dành cho Thiên Chúa Cha: Ngài muốn
hàn gắn lại mối tương quan đã bị tội lỗi của con người phá vỡ, để
danh Cha được cả sáng.
•
Đó là tình yêu dành cho nhân loại: Ngài muốn gánh
lấy hậu quả của sự đổ vỡ đó, chịu thay cho con người sự xa cách
Thiên Chúa, để con người có thể được quay về.
Hãy tưởng tượng một người lính cứu hỏa lao vào đám cháy để cứu
một đứa trẻ và anh ta đã hy sinh. Hành động của anh không phải là một
cái chết vô nghĩa, mà là một hành động anh hùng, một sự hy sinh cao
cả vì tình yêu thương người khác. Cái chết của Chúa Giêsu còn lớn lao
hơn thế vạn lần. Đó là hành động Thiên Chúa, vì yêu thương, đã chấp
nhận trở nên yếu đuối, đau khổ và chết đi cái chết của con người, để con
người có thể được sống sự sống của Thiên Chúa.
Máu đổ ra từ cạnh sườn Chúa Giêsu trên Thập giá được tin là dòng
suối thanh tẩy mọi tội lỗi, là “giá” để mua lại sự tự do cho con người
khỏi ách nô lệ của sự chết.
Sự hy sinh này chỉ xảy ra một lần duy nhất trong lịch sử, trên
ngọn đồi Can-vê, khoảng 2000 năm trước. Nó hoàn hảo và đầy đủ đến
nỗi không cần một hy tế nào khác nữa. Nó đã mãi mãi bắc lại nhịp cầu
giữa Trời và Đất.
Vậy, nếu Hy Tế này đã xảy ra một lần là đủ rồi, tại sao người Công
giáo lại phải cử hành Thánh Lễ mỗi ngày?
Đây chính là lúc chúng ta đi vào hai khái niệm then chốt trong câu
hỏi của bạn: “Tưởng niệm” và “Hiện tại hóa”.
4
68
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ý Nghĩa Của “Tưởng Niệm” – Hơn Cả Một Hồi Ức
Khi Chúa Giêsu nói, “Hãy làm việc này mà tưởng nhớ đến Thầy,”
từ “tưởng nhớ” (trong tiếng Hy Lạp là anamnesis) mang một ý nghĩa
sâu sắc hơn nhiều so với cách chúng ta thường hiểu.
Đối với chúng ta ngày nay, “nhớ” thường là một hành động của trí
óc, là hồi tưởng về một điều gì đó đã qua và không còn ở đây nữa. Tôi
nhớ về người bạn thời thơ ấu, tôi nhớ về chuyến đi nghỉ mát năm ngoái.
Những ký ức đó có thể đẹp, nhưng chúng vẫn là quá khứ.
Tuy nhiên, trong văn hóa Do Thái vào thời Chúa Giêsu, “tưởng
nhớ” là một hành động làm cho quá khứ trở nên sống động và hiệu quả
ngay trong hiện tại.
Hãy quay lại với ví dụ về bữa ăn Lễ Vượt Qua. Khi một gia đình Do
Thái cử hành lễ này, họ không chỉ kể lại câu chuyện cha ông họ đã được
giải thoát khỏi Ai Cập. Họ tin rằng, qua nghi thức cử hành, chính họ
cũng đang tham dự vào cuộc giải thoát đó. Ân huệ và sức mạnh của
cuộc Vượt Qua năm xưa đang trở nên hiệu nghiệm cho họ ngay trong
bữa ăn đó. Quá khứ không bị lãng quên; nó được “mang” vào hiện tại
để tiếp tục ban phát ân sủng.
Cũng vậy, khi người Công giáo cử hành Thánh Lễ để “tưởng nhớ”
Chúa Giêsu, họ không chỉ ngồi ôn lại một bài học lịch sử về cái chết của
Ngài. Họ đang làm một điều lớn lao hơn nhiều:
1
.
Họ công bố: Họ long trọng tuyên xưng trước mặt Thiên
Chúa và mọi người rằng hành động yêu thương của Chúa Giêsu
trên Thập giá là sự kiện quan trọng nhất, mang lại ơn cứu độ cho
toàn thể nhân loại.
2
.
Họ tạ ơn: Họ dâng lên Thiên Chúa Cha lời cảm tạ sâu
sắc vì món quà vô giá là chính Con của Ngài, Đấng đã chết để cứu
chuộc họ.
4
69
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

3
.
Họ cầu xin: Họ nài xin Thiên Chúa, nhờ vào công
nghiệp của Hy Tế Thập Giá đó, ban ơn tha thứ, sức mạnh và sự
sống cho họ và cho cả thế giới.
Như vậy, “tưởng niệm” trong Thánh Lễ là một hành động sống
động. Nó là việc cộng đoàn tín hữu cùng nhau đứng trước mặt Thiên
Chúa, không phải với bàn tay trắng, mà với “bằng chứng” tình yêu vĩ
đại nhất: chính Hy Tế của Chúa Giêsu. Họ nói với Thiên Chúa Cha rằng:
“
Lạy Cha, xin hãy nhìn vào Con của Cha, Đấng đã yêu thương chúng con
đến cùng. Vì tình yêu đó, xin Cha thương xót và ban ơn cho chúng con.”
Sự tưởng niệm này chính là cánh cửa mở ra một mầu nhiệm còn
vĩ đại hơn: sự hiện tại hóa.
Mầu Nhiệm “Hiện Tại Hóa” – Đứng Dưới Chân Thập Giá
Đây có lẽ là khái niệm khó hiểu nhất, nhưng cũng là điều kỳ diệu
nhất của Thánh Lễ.
“
Hiện tại hóa” có nghĩa là làm cho có mặt ở đây và bây giờ.
Khi Thánh Lễ được cử hành, người Công giáo tin rằng Hy Tế duy
nhất của Chúa Giêsu trên Thập giá năm xưa trở nên hiện diện một cách
thực sự trên bàn thờ.
Điều này tuyệt đối KHÔNG có nghĩa là Chúa Giêsu bị đóng đinh
thêm một lần nữa. Ngài không đau khổ lại, không chết lại. Hy Tế chỉ
có một, và đã hoàn tất. Thánh Lễ không phải là một sự lặp lại, mà là
một sự “tái trình diễn” (re-presentation), tức là trình bày lại, làm cho
nó hiện diện.
Làm sao để hiểu điều này? Hãy thử dùng một vài hình ảnh so
sánh, dù không có hình ảnh nào có thể diễn tả trọn vẹn.
4
70
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Hình ảnh mặt trời: Mặt trời chỉ có một, nằm cách
chúng ta hàng triệu cây số. Nhưng mỗi ngày, ánh sáng và hơi ấm
của nó lại chiếu đến chúng ta, nuôi dưỡng sự sống trên trái đất.
Ánh sáng và hơi ấm đó không phải là một mặt trời khác, mà chính
là năng lượng của mặt trời duy nhất đó được “hiện tại hóa” trên
hành tinh của chúng ta. Cũng vậy, Hy Tế Thập Giá chỉ có một, diễn
ra trên đồi Can-vê. Nhưng trong mỗi Thánh Lễ, ân sủng và sức
mạnh cứu độ của Hy Tế đó được “chiếu rọi” đến chúng ta một cách
mầu nhiệm.
•
Hình ảnh một buổi hòa nhạc trực tiếp: Một ca sĩ nổi
tiếng tổ chức một buổi hòa nhạc duy nhất tại một sân vận động.
Nhưng thông qua truyền hình và internet, hàng triệu người trên
khắp thế giới có thể cùng lúc theo dõi, lắng nghe và cảm nhận trọn
vẹn buổi biểu diễn đó như thể họ đang có mặt ở đó. Buổi hòa nhạc
chỉ có một, nhưng nó được “hiện tại hóa” ở vô số địa điểm khác
nhau.
Thánh Lễ là một sự “truyền hình trực tiếp” thiêng liêng và siêu
việt hơn thế. Qua hành động của linh mục, người được xem là hành
động thay mặt Chúa Giêsu (in persona Christi), và qua quyền năng của
Chúa Thánh Thần, chính Hy Tế trên đồi Can-vê năm xưa vượt qua mọi
không gian và thời gian để hiện diện trên bàn thờ.
Điều này có nghĩa là gì?
Điều đó có nghĩa là khi tham dự Thánh Lễ, chúng ta không còn là
những khán giả đứng cách xa 2000 năm lịch sử. Một cách mầu nhiệm,
chúng ta đang được đưa đến chân Thập giá. Chúng ta đang cùng đứng
đó với Đức Mẹ Maria, với thánh Gioan và các phụ nữ trung thành. Chúng
ta đang được tận mắt chiêm ngắm tình yêu đến tột cùng của Thiên Chúa.
Và quan trọng hơn cả, chúng ta được trực tiếp đón nhận những ơn ích
vô biên tuôn chảy từ Hy Tế đó: ơn tha thứ, ơn chữa lành, sức mạnh và
sự sống mới.
4
71
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là một mầu nhiệm của đức tin. Nó vượt quá sự hiểu biết của
lý trí, nhưng lại là một thực tại mà hàng triệu người Công giáo cảm nhận
và sống với nó mỗi ngày.
Trang 7: Diễn Tiến Của Thánh Lễ (Phần 1) – Phụng Vụ Lời Chúa
Để hiểu rõ hơn Thánh Lễ không chỉ là một lý thuyết, hãy cùng
nhau “tham dự” một Thánh Lễ qua trí tưởng tượng, xem nó diễn ra như
thế nào. Một Thánh Lễ thường kéo dài khoảng một giờ và có hai phần
chính rất rõ ràng. Phần đầu tiên được gọi là Phụng vụ Lời Chúa.
Đây có thể được xem là phần “lắng nghe”. Cộng đoàn quy tụ lại để
lắng nghe câu chuyện tình yêu của Thiên Chúa qua các bài đọc được
trích từ Kinh Thánh.
1
.
Nghi thức đầu lễ: Mọi người tập trung trong nhà thờ.
Linh mục tiến ra bàn thờ. Mọi người cùng nhau cất lên bài ca nhập
lễ, tạo nên một bầu khí cộng đoàn. Sau đó là khoảnh khắc thinh
lặng và sám hối. Mọi người nhìn nhận sự yếu đuối, thiếu sót của
mình và xin Chúa tha thứ. Điều này giống như việc tắm rửa sạch
sẽ trước khi vào một bữa tiệc quan trọng.
2
.
Các Bài Đọc Kinh Thánh: Đây là tâm điểm của Phụng
vụ Lời Chúa. Sẽ có nhiều bài đọc khác nhau:
o
Bài Đọc 1: Thường được trích từ Cựu Ước (phần
Kinh Thánh kể về lịch sử dân Do Thái trước khi Chúa Giêsu
đến). Bài đọc này cho thấy Thiên Chúa đã chuẩn bị cho việc
Con của Ngài đến như thế nào.
o
Thánh Vịnh Đáp Ca: Đây là một bài thơ, một lời
cầu nguyện được hát lên, để đáp lại Lời Chúa vừa nghe.
Bài Đọc 2: Thường được trích từ các lá thư của
o
các Tông đồ trong Tân Ước. Đây là những lời dạy, lời khuyên
của các vị lãnh đạo Hội Thánh đầu tiên về cách sống đức tin
trong đời thường.
4
72
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Bài Tin Mừng (Phúc Âm): Đây là đỉnh cao của
phần Lời Chúa. Mọi người đứng lên để thể hiện sự tôn kính.
Một đoạn Tin Mừng kể về cuộc đời, lời giảng dạy hoặc hành
động của chính Chúa Giêsu sẽ được đọc lên. Đây được coi là
chính Chúa Giêsu đang nói chuyện trực tiếp với dân Ngài.
3
.
Bài Giảng (Homily): Sau khi lắng nghe các bài đọc,
linh mục sẽ có một bài chia sẻ ngắn. Ngài không giảng một bài lý
thuyết xa vời, mà cố gắng giải thích ý nghĩa của các bài đọc Kinh
Thánh đó và giúp mọi người áp dụng Lời Chúa vào cuộc sống cụ
thể của họ trong tuần. Bài giảng giống như một người đầu bếp giải
thích các thành phần của món ăn và cách thưởng thức nó.
4
.
Tuyên Xưng Đức Tin và Lời Nguyện Chung:
Sau khi nghe và suy ngẫm, cộng đoàn cùng nhau
o
đứng lên đọc Kinh Tin Kính. Đây là bản tóm tắt những niềm
tin cốt lõi của người Công giáo. Đó là một lời đáp “Con tin!”
mạnh mẽ vào những gì vừa được nghe.
o
Tiếp theo, mọi người cùng dâng lên Thiên Chúa
những lời cầu nguyện cho các nhu cầu của Hội Thánh, của
thế giới, của những người đau khổ và của chính cộng đoàn.
Phụng vụ Lời Chúa giống như một bữa ăn tinh thần. Chúng ta được
nuôi dưỡng bằng Lời của Thiên Chúa, được nhắc nhở về tình yêu của
Ngài và được chỉ dẫn con đường để bước đi. Sau khi được chuẩn bị tâm
hồn qua việc lắng nghe, chúng ta sẵn sàng bước vào phần thứ hai, phần
cao trọng và mầu nhiệm nhất của Thánh Lễ.
Diễn Tiến Của Thánh Lễ (Phần 2) – Phụng Vụ Thánh Thể
Đây chính là phần mà hành động của Chúa Giêsu trong Bữa Tiệc
Ly và trên Thập giá được “tưởng niệm và hiện tại hóa”. Bàn thờ không
còn chỉ là nơi đọc sách, mà trở thành bàn tiệc và cũng là đồi Can-vê.
4
73
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1
.
Chuẩn bị lễ vật: Một vài người đại diện cộng đoàn
mang bánh và rượu lên cho linh mục. Bánh làm từ bột mì và nước,
rượu làm từ trái nho. Đây là những sản phẩm từ thiên nhiên và từ
công lao của con người. Việc dâng tiến bánh và rượu này tượng
trưng cho việc mỗi người chúng ta cũng dâng lên Chúa chính cuộc
sống của mình: những niềm vui, nỗi buồn, công việc, và cả những
yếu đuối.
2
.
Kinh Tạ Ơn (Kinh Nguyện Thánh Thể): Đây là lời kinh
dài và trang trọng nhất, là trái tim của toàn bộ Thánh Lễ. Linh
mục, thay mặt cho cả cộng đoàn, dâng lên Thiên Chúa Cha một lời
tạ ơn vĩ đại.
o
Ngài cảm tạ Cha vì công trình sáng tạo, và đặc
biệt là vì đã ban Chúa Giêsu đến để cứu chuộc nhân loại.
Ngài kêu cầu Chúa Thánh Thần xuống trên bánh
o
và rượu. Đây là một khoảnh khắc cực kỳ linh thiêng. Người
Công giáo tin rằng chính quyền năng của Chúa Thánh Thần
sẽ biến đổi bánh và rượu.
o
Đỉnh cao: Linh mục cúi mình trên lễ vật, và đọc
lại chính xác từng lời mà Chúa Giêsu đã nói trong Bữa Tiệc
Ly: “Tất cả các con hãy nhận lấy mà ăn: Vì này là Mình
Thầy…” và “Tất cả các con hãy nhận lấy mà uống: Vì này là
Chén Máu Thầy…”
Ngay tại khoảnh khắc này, mầu nhiệm “hiện tại hóa” xảy ra.
Người Công giáo tin rằng, bánh và rượu bây giờ không còn là bánh
và rượu theo bản thể nữa. Hình dáng bên ngoài, mùi vị, màu sắc
vẫn y nguyên, nhưng thực tại sâu xa bên trong (bản thể) đã
được biến đổi thành chính Mình và Máu thật của Chúa Giêsu.
Hiện tượng này được gọi là sự “biến đổi bản thể”
(Transubstantiation).
Trên bàn thờ lúc này là chính Chúa Giêsu, đang hiện diện
thực sự, với Hy Tế Thập Giá của Ngài.
4
74
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

3
.
Nghi thức Hiệp lễ (Rước Lễ):
Sau khi Hy Tế đã được hiện tại hóa, mọi người
cùng đọc kinh Lạy Cha, lời kinh mà chính Chúa Giêsu đã dạy.
Mọi người chúc bình an cho nhau, thể hiện sự
hiệp nhất và tha thứ.
o
o
o
Linh mục nâng cao Mình Thánh Chúa lên và nói:
“
“
Đây Chiên Thiên Chúa, đây Đấng xóa tội trần gian…”
o
Những người đã chuẩn bị tâm hồn sẽ tiến lên để
rước lễ” hay “hiệp lễ”. Tức là họ đón nhận Mình và Máu
Thánh Chúa (thường chỉ dưới hình bánh) vào lòng.
Đây không phải là một hành động ăn bánh tượng trưng. Đây được
tin là một sự kết hợp mật thiết, một sự hiệp thông sâu xa nhất có thể có
giữa con người và Thiên Chúa. Giống như thức ăn vật chất nuôi dưỡng
thân xác, người Công giáo tin rằng Mình Máu Thánh Chúa là “lương
thực thiêng liêng” nuôi dưỡng linh hồn, ban cho họ sức mạnh để sống,
yêu thương và vượt qua khó khăn. Đó là lúc họ được kết hợp làm một
với chính Chúa Giêsu, Đấng đã chết và sống lại vì họ.
Ý Nghĩa Của Thánh Lễ Đối Với Đời Sống
Vậy, sau tất cả những nghi thức và niềm tin đó, Thánh Lễ có ý
nghĩa gì đối với cuộc sống hàng ngày của một người Công giáo? Tại sao
họ lại coi trọng nó đến vậy?
Thánh Lễ không phải là một nghĩa vụ phải làm cho xong, cũng
không phải là một buổi biểu diễn để xem. Nó là nguồn sống, là đỉnh cao
và là trung tâm.
1
.
Là nguồn mạch của ân sủng: Ân sủng có thể hiểu là
sức mạnh, là tình yêu của Thiên Chúa hoạt động trong cuộc đời
chúng ta. Người Công giáo tin rằng không có nơi nào, không có lúc
nào họ có thể kín múc được nhiều ân sủng dồi dào cho bằng khi
tham dự Thánh Lễ. Bởi vì ở đó, họ được kết nối trực tiếp với nguồn
4
75
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

mạch của mọi ân sủng là Hy Tế của Chúa Giêsu. Khi gặp khó khăn,
đau khổ, họ đến Thánh Lễ để tìm sức mạnh. Khi phạm tội, họ đến
để tìm ơn tha thứ.
2
.
Là sự hiệp thông với Thiên Chúa và với nhau: Khi
rước lễ, mỗi người được kết hợp riêng tư với Chúa. Nhưng đồng
thời, tất cả những ai cùng rước lễ cũng được kết hợp với nhau trong
một thân thể duy nhất là Hội Thánh. Thánh Lễ xây dựng tinh thần
cộng đoàn. Nó nhắc nhở họ rằng họ không phải là những cá nhân
riêng lẻ trên hành trình đức tin, mà là một gia đình, cùng chung
một Cha trên trời và cùng được nuôi dưỡng bằng một tấm bánh.
3
.
Là trường học của tình yêu và sự hy sinh: Mỗi Thánh
Lễ là một bài học sống động về tình yêu tự hiến. Nhìn lên bàn thờ,
người Công giáo được nhắc nhở về một vị Thiên Chúa đã yêu đến
nỗi sẵn sàng cho đi tất cả, không giữ lại gì cho riêng mình. Điều
này thách đố và mời gọi họ cũng hãy sống như vậy trong cuộc đời:
biết cho đi thời gian, tài năng, của cải; biết tha thứ cho người khác;
biết hy sinh lợi ích cá nhân vì người mình yêu thương và vì cộng
đồng.
4
.
Là sự sai đi: Thánh Lễ không kết thúc khi mọi người
ra về. Những lời cuối cùng của linh mục thường là: “Lễ xong, chúc
anh chị em đi bình an.” Đây không chỉ là một lời chào, mà là một
mệnh lệnh. “Đi bình an” có nghĩa là mang sự bình an, tình yêu và
ân sủng mà bạn vừa nhận được trong Thánh Lễ ra thế giới bên
ngoài. Chia sẻ nó cho gia đình, cho bạn bè, cho đồng nghiệp, và
cho cả những người bạn chưa quen biết. Thánh Lễ biến người tham
dự thành những “nhà truyền giáo”, những người mang Chúa đến
cho người khác không phải bằng lời nói suông, mà bằng chính
cuộc sống yêu thương và phục vụ của mình.
Tóm lại, Thánh Lễ là một vòng tròn tình yêu: Chúng ta mang cuộc
sống của mình đến dâng cho Chúa, Chúa biến đổi nó và ban lại cho
chúng ta chính sự sống của Ngài, rồi sai chúng ta mang sự sống đó ra
đi để biến đổi thế giới.
4
76
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Lời Kết – Một Lời Mời Gọi
Bạn thân mến,
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình khá dài để khám
phá câu trả lời cho câu hỏi “Thánh Lễ là gì?”.
Chúng ta đã thấy rằng, đó không phải là một nghi lễ trống rỗng,
mà là một bữa tiệc tưởng niệm sống động, nơi Chúa Giêsu thực hiện
lại lời trăn trối trong Bữa Tiệc Ly.
Đó cũng không phải là một vở kịch lịch sử, mà là sự hiện tại hóa
mầu nhiệm, nơi Hy Tế yêu thương tột cùng của Chúa Giêsu trên Thập
giá vượt qua không gian và thời gian để trở nên hiện diện, ban phát ơn
cứu độ cho chúng ta ngày hôm nay.
Nói một cách đơn giản nhất, Thánh Lễ là nơi Thiên Chúa, qua Chúa
Giêsu, nói với mỗi người chúng ta rằng: “Ta yêu con. Ta yêu con đến
nỗi Ta đã cho đi tất cả vì con. Và đây, hôm nay, Ta lại trao tặng
chính bản thân Ta cho con một lần nữa. Hãy đón nhận Ta, hãy ở lại
trong tình yêu của Ta, và hãy mang tình yêu đó đến cho mọi người.”
Tất cả những gì tôi đã viết ở đây chỉ là những lời giải thích, những
hình ảnh so sánh vụng về để cố gắng diễn tả một thực tại vô cùng lớn
lao và thiêng liêng. Lời nói chỉ có thể chỉ đường, chứ không thể thay thế
cho trải nghiệm.
Nếu một ngày nào đó bạn có dịp, tôi thân ái mời bạn hãy thử một
lần bước vào một nhà thờ Công giáo trong giờ cử hành Thánh Lễ. Không
cần phải hiểu hết mọi thứ, không cần phải làm theo mọi cử chỉ. Chỉ cần
ngồi đó, lắng nghe, quan sát và cảm nhận. Cảm nhận sự trang nghiêm
của không gian, sự hiệp nhất của cộng đoàn, lắng nghe những bài thánh
ca, và có thể, bạn sẽ cảm nhận được một chút gì đó về sự hiện diện đầy
yêu thương mà tôi đã cố gắng mô tả.
4
77
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đó là một lời mời gọi đến một bữa tiệc tình yêu. Và trong bữa tiệc
của Thiên Chúa, luôn có một chỗ dành cho bạn.
4
78
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

RƯỚC LỄ: CUỘC GẶP GỠ THÂN TÌNH VÀ SỰ NUÔI DƯỠNG THIÊNG
LIÊNG
Hành trình tìm hiểu một trong những mầu nhiệm cao cả nhất
của Đức Tin Kitô Giáo
Lời Mở Đầu – Một Lời Mời Gọi Tìm Hiểu
Chào bạn,
Có lẽ bạn đã từng nhìn thấy hình ảnh những người trang nghiêm
xếp hàng trong nhà thờ để nhận một tấm bánh trắng nhỏ. Có lẽ bạn đã
nghe những từ như “Mình Thánh Chúa”, “Rước lễ” và tự hỏi hành động
ấy có ý nghĩa gì. Đối với nhiều người, đó là một nghi thức xa lạ. Nhưng
đối với hàng tỷ người trên thế giới, đó là khoảnh khắc thiêng liêng và
thân mật nhất trong đời sống tâm linh của họ.
Bài viết này không nhằm mục đích áp đặt một niềm tin, mà là một
lời mời chân thành để bạn cùng tôi bước vào một hành trình tìm hiểu.
Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá ý nghĩa sâu xa đằng sau hành động
”
Rước lễ”: tại sao người Công giáo tin rằng tấm bánh nhỏ ấy chính là
Thân Mình Chúa Giêsu, và việc đón nhận Ngài có thể biến đổi cuộc sống
một con người như thế nào.
Để hiểu được điều này, chúng ta không thể bắt đầu ngay với chính
hành động Rước lễ. Chúng ta cần quay ngược lại từ đầu, đến với câu
chuyện về một Thiên Chúa đầy yêu thương, về mối tương quan giữa Ngài
và con người, và về một kế hoạch cứu độ vượt trên mọi sự hiểu biết của
chúng ta.
Câu chuyện bắt đầu bằng Tình Yêu.
Trong niềm tin của Kitô giáo (những người tin vào Chúa Giêsu), vũ
trụ và con người không phải là sản phẩm của sự ngẫu nhiên. Tất cả
được tạo dựng bởi một Đấng Tạo Hóa toàn năng và nhân hậu, Đấng mà
4
79
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

chúng tôi gọi là Thiên Chúa. Ngài không phải là một quyền lực xa xôi,
vô cảm. Kinh Thánh mô tả Ngài là Tình Yêu (1 Ga 4,8).
Ngài tạo dựng con người không phải vì cần một người phục vụ, mà
vì tình yêu của Ngài quá lớn lao đến nỗi Ngài muốn chia sẻ sự sống và
hạnh phúc của Ngài cho một tạo vật có thể đáp lại tình yêu đó. Ngài tạo
ra con người “giống hình ảnh Ngài” (St 1,27), nghĩa là ban cho chúng ta
lý trí để nhận biết Ngài, trái tim để yêu mến Ngài, và ý chí tự do để lựa
chọn Ngài. Mối quan hệ ban đầu giữa Thiên Chúa và con người là một
mối quan hệ hoàn hảo, tràn đầy tình yêu thương, sự tin tưởng và hòa
hợp. Con người sống trong “vườn địa đàng”, một hình ảnh biểu trưng
cho sự hạnh phúc viên mãn khi được ở gần bên Chúa.
Vậy, điều gì đã xảy ra? Tại sao thế giới chúng ta đang sống lại đầy
rẫy đau khổ, chia ly và bất an, thay vì sự hòa hợp ban đầu ấy? Trang
tiếp theo, chúng ta sẽ tìm hiểu về sự đổ vỡ của mối quan hệ này và nỗi
khao khát sâu thẳm của con người luôn hướng về một điều gì đó lớn lao
hơn chính mình.
Sự Rạn Nứt và Lời Hứa Cứu Độ
Mối quan hệ tốt đẹp giữa Thiên Chúa và con người đã không kéo
dài mãi mãi. Câu chuyện về Adam và Eva ăn trái cấm trong Vườn Địa
Đàng không chỉ là một câu chuyện cổ tích. Nó mang một ý nghĩa biểu
tượng sâu sắc về một sự thật trong thân phận con người: sự lựa chọn
quay lưng lại với Thiên Chúa.
Tội lỗi là gì?
Trong ngôn ngữ đức tin, “tội lỗi” không chỉ đơn thuần là vi phạm
một điều luật. Về bản chất, tội lỗi là sự từ chối tình yêu và sự tin tưởng
vào Thiên Chúa. Con người, với ý chí tự do mà Chúa ban, đã chọn nghe
theo lời cám dỗ của sự kiêu ngạo, muốn “trở nên như Thiên Chúa” mà
4
80
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

không cần đến Ngài. Họ đã chọn con đường riêng của mình, cắt đứt mối
dây liên kết mật thiết với Đấng là Nguồn Sống.
Sự cắt đứt này gây ra những hậu quả bi thảm:
1
.
Mất đi sự hòa hợp với Thiên Chúa: Con người cảm
thấy sợ hãi, trốn tránh Thiên Chúa thay vì vui hưởng sự hiện diện
của Ngài.
2
.
Mất đi sự hòa hợp nội tâm: Bên trong con người bắt
đầu có sự đấu tranh giữa điều tốt và điều xấu, giữa lý trí và dục
vọng.
3
.
Mất đi sự hòa hợp với nhau: Mối quan hệ giữa người
với người trở nên nhuốm màu ghen tị, xung đột và thống trị.
Mất đi sự hòa hợp với thiên nhiên: Lao động trở nên
4
.
vất vả, và con người phải đối mặt với sự chết.
Đây chính là tình trạng mà tất cả chúng ta sinh ra đều kế thừa. Dù
không trực tiếp phạm tội như Adam và Eva, chúng ta vẫn cảm nhận
được những hậu quả của sự chia cắt này trong cuộc sống: cảm giác trống
rỗng, nỗi sợ hãi về cái chết, những cuộc đấu tranh nội tâm, và sự bất
toàn trong các mối quan hệ. Chúng ta khao khát tình yêu, sự thật, và sự
sống vĩnh cửu, nhưng lại bất lực không thể tự mình đạt được.
Lời Hứa Không Bị Lãng Quên
Điều kỳ diệu là, dù con người đã quay lưng, Thiên Chúa không bao
giờ bỏ rơi con người. Tình yêu của Ngài là vô điều kiện và vĩnh cửu.
Ngay sau khi con người sa ngã, Ngài đã hứa sẽ ban một Đấng Cứu Độ
(St 3,15).
Suốt hàng ngàn năm trong lịch sử dân Israel (dân riêng của Chúa),
Ngài đã liên tục chuẩn bị cho nhân loại để đón nhận Đấng Cứu Độ này.
Ngài dạy dỗ họ qua các ngôn sứ, ban cho họ lề luật, và thực hiện nhiều
phép lạ để cho thấy quyền năng và lòng trung thành của Ngài. Tất cả
4
81
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

lịch sử Cựu Ước (phần đầu của Kinh Thánh) đều hướng về một điểm
đỉnh: ngày mà chính Thiên Chúa sẽ can thiệp một cách trực tiếp và mạnh
mẽ nhất để nối lại nhịp cầu đã gãy.
Làm thế nào để hàn gắn một sự đổ vỡ vô hạn? Con người, với sự
hữu hạn của mình, không thể tự mình làm được. Chỉ có một người vừa
là Thiên Chúa (để có thể đền bù một cách vô hạn) vừa là con người (để
có thể đại diện cho toàn thể nhân loại) mới có thể làm được điều đó.
Và đó chính là lúc Chúa Giêsu Kitô xuất hiện.
Chúa Giêsu – Nhịp Cầu Nối Lại Trời và Đất
Khoảng hơn 2000 năm trước, tại một vùng đất nhỏ bé ở Trung
Đông, một sự kiện phi thường đã xảy ra, làm thay đổi mãi mãi dòng lịch
sử nhân loại. Thiên Chúa đã thực hiện lời hứa của Ngài một cách không
ai có thể ngờ tới.
Ngôi Lời đã trở nên người phàm (Ga 1,14)
Người Kitô hữu tin rằng Chúa Giêsu không chỉ là một nhà hiền
triết, một vị ngôn sứ vĩ đại hay một nhà cách mạng xã hội. Ngài là Thiên
Chúa làm người. Ngài là Ngôi Hai Thiên Chúa, là Con Một của Chúa
Cha, đã từ bỏ vinh quang trên trời để mặc lấy thân phận con người, sinh
ra bởi một người phụ nữ tên là Maria. Sự kiện này được gọi là “Nhập
Thể”.
Tại sao Thiên Chúa phải làm một việc lạ lùng như vậy?
•
Để mặc khải tình yêu của Thiên Chúa: Chúa Giêsu đến
để cho chúng ta thấy khuôn mặt thật của Thiên Chúa. Ngài không
phải là một vị thần xa lạ, đáng sợ, mà là một người Cha nhân hậu.
Khi nhìn vào cuộc đời Chúa Giêsu – cách Ngài chữa lành người
bệnh, tha thứ cho người tội lỗi, yêu thương người nghèo khó, và
4
82
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

dạy dỗ về lòng thương xót – chúng ta thấy được chính tình yêu của
Thiên Chúa đang hành động.
•
Để làm mẫu gương cho chúng ta: Ngài chỉ cho chúng
ta cách sống một cuộc đời đẹp lòng Thiên Chúa, một cuộc đời tràn
đầy yêu thương, khiêm nhường và phục vụ.
•
Để nối lại nhịp cầu đã gãy: Đây là lý do quan trọng
nhất. Như đã nói, chỉ một người vừa là Thiên Chúa vừa là con
người mới có thể hàn gắn sự chia cắt giữa trời và đất. Chúa Giêsu,
với bản tính Thiên Chúa và bản tính con người kết hợp làm một,
chính là nhịp cầu hoàn hảo đó.
Cuộc Đời, Cái Chết và Sự Phục Sinh
Suốt cuộc đời công khai, Chúa Giêsu rao giảng về “Nước Thiên
Chúa” – một vương quốc của tình yêu, công lý và hòa bình. Ngài kêu gọi
mọi người sám hối, thay đổi cách sống và tin vào Tin Mừng.
Tuy nhiên, thông điệp yêu thương của Ngài đã đụng chạm đến sự
cứng lòng và kiêu ngạo của một số nhà lãnh đạo tôn giáo và chính trị
thời bấy giờ. Họ coi Ngài là một mối đe dọa. Cuối cùng, Ngài đã bị kết
án, chịu tra tấn và bị đóng đinh trên thập giá.
Đối với thế gian, cái chết trên thập giá là một sự thất bại ê chề.
Nhưng trong kế hoạch của Thiên Chúa, đó lại là khoảnh khắc của chiến
thắng vĩ đại nhất. Trên thập giá, Chúa Giêsu, Đấng vô tội, đã gánh lấy
mọi tội lỗi của nhân loại. Ngài đã chấp nhận chịu đựng sự chia cắt đau
đớn nhất với Chúa Cha để trả giá cho sự bất tuân của con người. Cái chết
của Ngài không phải là một tai nạn, mà là hành động tự nguyện cao cả
nhất của tình yêu: “Không có tình yêu nào cao cả hơn tình yêu của người
đã hy sinh tính mạng vì bạn hữu của mình” (Ga 15,13).
Nhưng câu chuyện không kết thúc ở ngôi mộ. Vào ngày thứ ba,
Chúa Giêsu đã sống lại từ cõi chết. Sự Phục Sinh của Ngài là bằng
chứng cho thấy Ngài thực sự là Thiên Chúa, và cái chết không còn là
4
83
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

tiếng nói cuối cùng. Sự Phục Sinh đã mở ra cho nhân loại một con đường
mới: con đường dẫn đến sự sống đời đời với Thiên Chúa.
Vậy, tất cả những điều này liên quan gì đến tấm bánh nhỏ trong
nhà thờ? Mối liên kết nằm ở bữa ăn cuối cùng của Chúa Giêsu với các
môn đệ của Ngài.
Bữa Tiệc Ly – Di Chúc Tình Yêu
Vào đêm trước khi chịu chết, Chúa Giêsu đã quy tụ các môn đệ thân
tín nhất của mình lại để dùng một bữa ăn đặc biệt. Bữa ăn này không
chỉ là một bữa ăn thông thường, mà nó diễn ra trong bối cảnh của Lễ
Vượt Qua của người Do Thái. Hiểu được Lễ Vượt Qua là chìa khóa để
hiểu được ý nghĩa của Bữa Tiệc Ly và Bí tích Thánh Thể.
Lễ Vượt Qua của người Do Thái
Từ nhiều thế kỷ trước Chúa Giêsu, dân Israel đã phải sống trong
cảnh nô lệ tủi nhục tại Ai Cập. Thiên Chúa đã sai ông Môsê đến để giải
thoát họ. Trong đêm cuối cùng trước khi ra đi, Thiên Chúa đã truyền cho
mỗi gia đình Do Thái phải giết một con chiên, lấy máu bôi lên cửa nhà.
Đêm đó, thiên sứ của Chúa đi qua đất Ai Cập, và nơi nào có dấu máu
chiên, nơi đó sẽ được “vượt qua”, được cứu sống. Sau đó, họ ăn thịt chiên
đó cùng với bánh không men trong một bữa ăn vội vã, sẵn sàng cho
cuộc hành trình đến miền Đất Hứa tự do.
Từ đó, Lễ Vượt Qua trở thành lễ trọng đại nhất của người Do Thái.
Hàng năm, họ cử hành bữa tiệc này để tưởng nhớ việc Thiên Chúa đã
giải thoát họ khỏi ách nô lệ. Bữa tiệc có con chiên (biểu tượng của sự hy
sinh cứu thoát) và bánh không men (biểu tượng của sự tinh tuyền và
cuộc ra đi vội vã).
Bữa Ăn Cuối Cùng của Chúa Giêsu
4
84
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúa Giêsu đã chọn chính bữa ăn Lễ Vượt Qua này để thiết lập một
giao ước mới, một sự giải thoát mới. Ngài đã lấy những biểu tượng quen
thuộc – bánh và rượu – và ban cho chúng một ý nghĩa hoàn toàn mới và
vĩnh cửu.
Kinh Thánh kể lại rằng:
”
Cũng trong bữa ăn, Đức Giêsu cầm lấy bánh, dâng lời chúc tụng,
rồi bẻ ra, trao cho các môn đệ và nói: ‘Anh em cầm lấy mà ăn, đây là
mình Thầy.’ Rồi Người cầm lấy chén rượu, dâng lời tạ ơn, trao cho các
môn đệ và nói: ‘Tất cả anh em hãy uống chén này, vì đây là máu Thầy,
máu Giao Ước mới, đổ ra cho muôn người được tha tội.'” (Mt 26, 26-
2
8)
Hãy dừng lại và suy ngẫm về sự kinh ngạc của các môn đệ lúc đó.
Ngài không nói: “Tấm bánh này tượng trưng cho mình Thầy” hay “Chén
rượu này là biểu tượng của máu Thầy”. Ngài nói một cách dứt khoát:
”
Đây LÀ mình Thầy… Đây LÀ máu Thầy.”
Chúa Giêsu đang tự đồng hóa mình với con chiên Vượt Qua. Nhưng
thay vì máu của một con vật được bôi lên cửa, chính Máu của Ngài, Con
Chiên Thiên Chúa, sắp đổ ra trên thập giá để giải thoát nhân loại khỏi
một ách nô lệ còn khủng khiếp hơn cả Ai Cập: ách nô lệ của tội lỗi và sự
chết.
Và sau đó, Ngài đưa ra một mệnh lệnh sẽ vang vọng qua các thế
kỷ: “Anh em hãy làm việc này, mà tưởng nhớ đến Thầy.” (Lc 22,19)
Đây không phải là một lời yêu cầu đơn giản là “hãy nhớ về Thầy”.
”
Làm việc này” có nghĩa là hãy lặp lại chính hành động Ngài vừa làm:
cầm lấy bánh, tạ ơn, bẻ ra và trao đi. Ngài đã để lại cho các môn đệ và
Giáo Hội của Ngài một di chúc sống động, một cách để sự hy sinh của
Ngài trên thập giá không chỉ là một sự kiện lịch sử đã qua, mà còn có
thể trở nên hiện diện và hiệu quả trong mọi thời đại.
4
85
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây chính là nguồn gốc của Bí tích Thánh Thể, của hành động
Rước lễ mà chúng ta thấy ngày nay.
Không Chỉ Là Biểu Tượng – Sự Hiện Diện Nhiệm Mầu
Đây có lẽ là điểm khó hiểu nhất đối với một người không có cùng
niềm tin, nhưng lại là trọng tâm của đức tin Công giáo về Bí tích Thánh
Thể. Khi một linh mục, lặp lại lời của Chúa Giêsu trong Thánh lễ, đọc lời
truyền phép trên bánh và rượu, người Công giáo tin rằng một sự biến
đổi mầu nhiệm đã xảy ra.
Sự Biến Đổi Bản Thể (Transubstantiation)
Bánh vẫn giữ nguyên hình dạng, mùi vị, màu sắc của bánh. Rượu
vẫn giữ nguyên hình dạng, mùi vị, màu sắc của rượu. Các đặc tính bên
ngoài (cái mà triết học gọi là “tùy thể”) không thay đổi. Tuy nhiên, bản
chất sâu xa nhất (cái mà triết học gọi là “bản thể”) của chúng đã được
biến đổi.
Nó không còn là bánh và rượu nữa. Nó đã thực sự trở thành Mình
và Máu Chúa Giêsu Kitô.
Đây là một mầu nhiệm đức tin, vượt quá sự hiểu biết của khoa học
và các giác quan của con người. Chúng ta không thể chứng minh điều
này bằng kính hiển vi hay các thí nghiệm hóa học, bởi vì khoa học chỉ
đo lường được các đặc tính vật lý bên ngoài. Sự biến đổi này xảy ra ở
một cấp độ thực tại sâu hơn, một thực tại thiêng liêng, và chỉ có thể
được đón nhận bằng con mắt đức tin.
Tại sao sự hiện diện thực sự này lại quan trọng?
Nếu Thánh Thể chỉ là một biểu tượng, nó vẫn sẽ rất ý nghĩa. Nó sẽ
là một cách đẹp đẽ để tưởng nhớ Chúa Giêsu. Nhưng Chúa Giêsu muốn
ban cho chúng ta nhiều hơn thế. Ngài không chỉ muốn chúng ta nhớ về
4
86
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ngài; Ngài muốn ở lại với chúng ta một cách thực sự, mật thiết và cụ
thể.
Hãy nghĩ về một ví dụ trong cuộc sống. Một tấm ảnh của người
bạn yêu thương rất quý giá. Nó giúp bạn nhớ về họ. Nhưng việc được
ngồi bên cạnh người đó, trò chuyện với họ, ôm lấy họ thì hoàn toàn
khác. Tấm ảnh là biểu tượng, còn sự hiện diện của người đó là thực tại.
Chúa Giêsu trong Bí tích Thánh Thể không phải là một “tấm ảnh” của
quá khứ, mà là sự hiện diện sống động của chính Ngài ngay tại đây và
bây giờ.
Chúa Giêsu đã từng nói với dân chúng:
”
Thật, tôi bảo thật các ông: nếu các ông không ăn thịt và uống máu
Con Người, các ông không có sự sống nơi mình. Ai ăn thịt và uống máu
tôi, thì được sống muôn đời, và tôi sẽ cho người ấy sống lại vào ngày
sau hết. Vì thịt tôi thật là của ăn, và máu tôi thật là của uống.” (Ga
6
, 53-55)
Những lời này đã gây sốc cho rất nhiều người nghe thời đó. Nhiều
người đã bỏ đi vì họ không thể chấp nhận được. Nhưng Chúa Giêsu đã
không nói lại. Ngài không giải thích rằng đó chỉ là một cách nói hình
tượng. Ngài khẳng định một sự thật sâu xa: Ngài muốn ban chính mình
làm của ăn, làm nguồn sống thiêng liêng cho những ai tin vào Ngài.
Khi một người Rước lễ, họ không phải đang ăn một miếng bánh
được làm phép. Họ đang đón nhận chính Chúa Giêsu Phục Sinh, Đấng
đã chiến thắng sự chết, vào trong tâm hồn và thể xác của mình. Đây là
một hành động của tình yêu vô biên: Thiên Chúa toàn năng đã hạ mình
xuống, ẩn mình trong hình dạng một tấm bánh mong manh, để có thể
đi vào và kết hợp với tạo vật bé nhỏ của Ngài.
Rước Lễ (Phần 1) – “Kết Hợp Mật Thiết với Chúa Giêsu”
4
87
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Giờ đây chúng ta đã đến với trọng tâm của câu hỏi ban đầu. Khi
một người đã hiểu và tin vào những điều trên, hành động tiến lên Rước
lễ mang một ý nghĩa vô cùng sâu sắc. Nó không phải là một nghi thức
máy móc, mà là một cuộc gặp gỡ cá nhân đầy tình yêu.
Sự Kết Hợp Thân Tình
Từ “Communion” (Rước lễ) trong tiếng Anh bắt nguồn từ tiếng
Latinh communio, có nghĩa là “hiệp nhất với”. Đây chính là mục đích
chính của việc Rước lễ: được hiệp nhất, được kết hợp một cách mật thiết
với chính Chúa Giêsu.
Hãy dùng một hình ảnh đơn giản: khi bạn ăn một món ăn, món ăn
đó sẽ được tiêu hóa, hấp thụ và trở thành một phần của cơ thể bạn. Nó
cung cấp năng lượng, xây dựng tế bào, và duy trì sự sống. Tương tự như
vậy, khi chúng ta Rước lễ, Chúa Giêsu đi vào con người chúng ta. Ngài
không bị chúng ta “tiêu hóa” hay biến đổi; ngược lại, chính chúng ta
được Ngài biến đổi.
•
Sự kết hợp trong tâm hồn: Tình yêu của Ngài tràn vào
tâm hồn chúng ta, thiêu đốt đi những ích kỷ, ghen ghét, và sợ hãi.
Sự hiện diện của Ngài mang lại bình an, niềm vui và sự can đảm
mà thế gian không thể ban tặng.
•
Sự kết hợp trong ý chí: Chúng ta được kết hợp với ý
muốn của Ngài. Khi có Chúa Giêsu ở trong mình, chúng ta được
thêm sức mạnh để lựa chọn điều tốt, để sống theo những lời Ngài
dạy, và để yêu thương người khác như Ngài đã yêu thương.
•
Sự kết hợp trong cả con người: Vì Ngài là Thiên Chúa
Phục Sinh, vinh quang và sống động, sự kết hợp này không chỉ là
tinh thần. Nó thánh hóa toàn bộ con người, cả linh hồn và thể xác,
chuẩn bị cho chúng ta sự sống lại vinh quang trong ngày sau hết.
Thánh Phaolô đã diễn tả sự kết hợp này một cách tuyệt vời: “Tôi
sống, nhưng không còn phải là tôi, mà là Đức Kitô sống trong tôi” (Gl
4
88
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2
,20). Đây chính là mục tiêu của đời sống Kitô hữu, và việc Rước lễ là
phương thế hữu hiệu nhất để đạt được điều đó.
Một Cuộc Đối Thoại Thinh Lặng
Những giây phút sau khi Rước lễ là những giây phút quý giá nhất
trong buổi cầu nguyện. Đó là lúc Chúa Giêsu đang hiện diện một cách
đặc biệt trong tâm hồn người tín hữu. Họ không cần phải nói nhiều lời.
Đó là một cuộc đối thoại của con tim. Họ có thể dâng lên Ngài những
niềm vui, nỗi buồn, những lo lắng và hy vọng của mình. Họ có thể lắng
nghe tiếng Ngài nói trong thinh lặng của tâm hồn, cảm nhận được tình
yêu và sự vỗ về của Ngài.
Đây không phải là một cảm giác mơ hồ hay một sự tưởng tượng.
Đối với những người có đời sống đức tin sâu sắc, sự hiện diện này là
một thực tại rất rõ ràng. Đó là một sức mạnh biến đổi họ từ bên trong,
giúp họ trở nên giống Chúa Giêsu hơn mỗi ngày. Rước lễ chính là đỉnh
cao của mối quan hệ cá nhân giữa một linh hồn và Thiên Chúa của mình.
Rước Lễ (Phần 2) – “Được Nuôi Dưỡng Bằng Chính Mình và Máu
Thánh Ngài”
Ngoài khía cạnh kết hợp mật thiết, Rước lễ còn có một vai trò quan
trọng khác, đó là nuôi dưỡng đời sống thiêng liêng. Chúa Giêsu tự gọi
mình là “Bánh Hằng Sống”.
Của Ăn Đàng
Cuộc sống của một người tin vào Chúa thường được ví như một
cuộc hành trình, một cuộc lữ hành trên trần gian để tiến về quê trời, tức
là sự sống vĩnh cửu với Thiên Chúa. Giống như bất kỳ cuộc hành trình
dài nào, chúng ta cần lương thực để có sức đi tiếp.
4
89
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Thức ăn cho thể xác: Chúng ta cần cơm, bánh, nước
uống để duy trì sự sống thể chất. Nếu không có chúng, cơ thể sẽ
suy nhược và chết đi.
•
Thức ăn cho linh hồn: Linh hồn của chúng ta cũng cần
được nuôi dưỡng. Đời sống thiêng liêng cũng có thể bị “suy dinh
dưỡng”, trở nên yếu đuối và dễ gục ngã trước những khó khăn,
cám dỗ trong cuộc sống.
Bí tích Thánh Thể chính là “siêu lương thực” cho linh hồn. Mỗi lần
chúng ta Rước lễ, chúng ta nhận được một nguồn sức mạnh thiêng liêng
gọi là ân sủng.
Ân sủng là gì? Ân sủng là sự sống của Thiên Chúa được ban cho
chúng ta. Nó không phải là một “vật”, mà là sự tham dự vào chính đời
sống của Thiên Chúa Ba Ngôi. Ân sủng này hoạt động trong chúng ta
qua nhiều cách:
1
.
Tăng cường tình yêu thương: Rước lễ giúp chúng ta
yêu mến Thiên Chúa trên hết mọi sự và yêu thương người khác
một cách vị tha hơn. Nó xóa đi sự ích kỷ trong trái tim chúng ta.
2
.
Tha thứ tội lỗi: Mặc dù Bí tích Giải tội (Xưng tội) là
phương thế chính để được tha các tội trọng, việc Rước lễ một cách
xứng đáng sẽ xóa bỏ các tội nhẹ và giúp chúng ta gắn bó hơn với
Chúa, tránh xa tội lỗi trong tương lai.
3
.
Cho sức mạnh vượt qua cám dỗ: Cuộc sống luôn đầy
những thử thách và cám dỗ lôi kéo chúng ta xa rời điều tốt. Mình
Thánh Chúa ban cho chúng ta sức mạnh nội tâm để đứng vững và
lựa chọn con đường của Chúa.
4
.
Mang lại niềm vui và bình an: Giữa những sóng gió
của cuộc đời, sự kết hợp với Chúa trong Bí tích Thánh Thể là một
nguồn bình an sâu thẳm, một niềm vui mà không hoàn cảnh bên
ngoài nào có thể lấy đi được.
4
90
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

5
.
Bảo chứng cho sự sống vĩnh cửu: Như Chúa Giêsu đã
hứa, “Ai ăn thịt và uống máu tôi, thì được sống muôn đời”. Việc
Rước lễ là một sự nếm trước hạnh phúc thiên đàng và là một bảo
đảm cho sự sống lại của chúng ta trong ngày sau hết.
Vì vậy, người Công giáo không xem việc đi lễ và Rước lễ vào mỗi
Chủ nhật là một nghĩa vụ nặng nề. Đúng hơn, họ xem đó là một đặc ân,
một cơ hội không thể thiếu để được nạp lại “năng lượng thiêng liêng”
cho cả tuần. Cũng giống như bạn không thể sống khỏe mạnh nếu chỉ ăn
một bữa thật no rồi nhịn cả tháng, đời sống thiêng liêng cũng cần được
nuôi dưỡng đều đặn bằng Bánh Hằng Sống.
Không Phải Một Hành Động Cá Nhân – Ý Nghĩa Cộng Đoàn
Việc Rước lễ không chỉ có ý nghĩa đối với cá nhân người đón nhận.
Nó còn có một chiều kích cộng đoàn vô cùng quan trọng. Nó xây dựng
và thể hiện bản chất của Giáo Hội.
Chúng Ta Cùng Chung Một Tấm Bánh
Thánh Phaolô viết:
”
Bởi vì chỉ có một tấm Bánh, và tất cả chúng ta cùng chia sẻ một
Tấm Bánh ấy, nên chúng ta tuy nhiều người, cũng chỉ là một thân thể.”
(1 Cr 10,17)
Khi mọi người trong nhà thờ, từ già đến trẻ, giàu đến nghèo, thuộc
mọi chủng tộc và hoàn cảnh xã hội khác nhau, cùng tiến lên để đón
nhận cùng một Chúa Giêsu trong Bí tích Thánh Thể, họ đang thể hiện
một sự hiệp nhất sâu xa.
•
Hiệp nhất với Chúa Kitô là Đầu: Tất cả mọi người được
kết hợp với Chúa Giêsu, Đấng là Đầu của thân thể mầu nhiệm là
Giáo Hội.
4
91
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Hiệp nhất với nhau như chi thể: Vì tất cả cùng được
kết hợp với Đầu, nên tất cả cũng được liên kết với nhau. Chúng ta
không còn là những cá nhân riêng lẻ, mà trở thành anh chị em
trong cùng một gia đình của Thiên Chúa. Ranh giới về địa vị xã
hội, tài sản hay khác biệt cá nhân bị xóa nhòa trước sự thật rằng
tất cả đều là con cái của Chúa và cùng được nuôi dưỡng bằng một
tấm bánh.
Bí tích Thánh Thể tạo nên Giáo Hội. Chính nhờ việc cùng nhau chia
sẻ Mình và Máu Chúa Kitô mà cộng đoàn các tín hữu được quy tụ, được
củng cố và trở nên “một thân thể, một tinh thần trong Đức Kitô”.
Cam Kết Sống Yêu Thương và Phục Vụ
Sự hiệp nhất này không chỉ dừng lại trong bốn bức tường nhà thờ.
Việc Rước lễ đòi hỏi một sự cam kết. Nếu chúng ta đã thực sự đón nhận
Chúa Giêsu, Đấng đã rửa chân cho các môn đệ và chết vì yêu, chúng ta
không thể sống một cuộc đời ích kỷ.
•
Phá vỡ những rào cản: Rước lễ thách thức chúng ta
phải phá vỡ những bức tường của sự chia rẽ, thành kiến và bất
công trong xã hội. Làm sao chúng ta có thể nói rằng mình hiệp
nhất với anh em trong nhà thờ, mà lại có thể đối xử bất công hay
khinh miệt họ ngoài cuộc sống?
•
Thúc đẩy phục vụ người nghèo: Khi đón nhận Chúa
Giêsu, Đấng đã đồng hóa mình với những người nghèo khổ, đói
khát, chúng ta được thúc đẩy để nhận ra khuôn mặt của Ngài nơi
những người kém may mắn và phục vụ họ. Mẹ Têrêsa Calcutta đã
nói rằng Mẹ tìm thấy sức mạnh để phục vụ những người hấp hối
trên đường phố chính từ việc Mẹ Rước lễ mỗi ngày. Trong tấm bánh
nhỏ, Mẹ nhận ra chính Chúa Giêsu mà Mẹ đang phục vụ nơi người
nghèo.
4
92
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Vì vậy, Rước lễ không phải là một hành động chạy trốn khỏi thế
giới. Ngược lại, nó là nguồn sức mạnh để chúng ta dấn thân vào thế
giới, biến đổi thế giới bằng tình yêu thương và sự phục vụ, bắt đầu từ
chính cộng đoàn của mình.
Điều Kiện Để Rước Lễ – Sự Chuẩn Bị Của Con Tim
Vì Rước lễ là một hành động vô cùng thiêng liêng – là đón rước
chính Thiên Chúa vào lòng – nên Giáo Hội dạy rằng cần có một sự chuẩn
bị xứng đáng. Đây không phải là việc đặt ra những rào cản để loại trừ
người khác, mà là một sự tôn trọng sâu sắc đối với mầu nhiệm cao cả
này và để việc Rước lễ mang lại hoa trái tốt đẹp nhất.
Các điều kiện chính để một người Công giáo có thể Rước lễ bao
gồm:
1
.
Đã được Rửa tội (Bí tích Thánh Tẩy): Rửa tội là cửa
ngõ dẫn vào đời sống Kitô hữu. Qua bí tích này, một người được
tái sinh trong đời sống mới của Chúa, trở thành con cái Thiên Chúa
và thành viên của Giáo Hội.
2
.
Có đức tin: Người Rước lễ phải tin rằng tấm bánh và ly
rượu mà họ sắp lãnh nhận thực sự là Mình và Máu Chúa Giêsu,
chứ không phải chỉ là biểu tượng. Đây là đức tin của Giáo Hội.
3
.
Sạch tội trọng (Trong tình trạng ân sủng): Như đã
nói, tội lỗi là sự cắt đứt mối quan hệ với Chúa. Tội trọng là một sự
từ chối Thiên Chúa một cách ý thức và tự do trong một vấn đề
nghiêm trọng. Một người đang ở trong tình trạng tội trọng thì
giống như một ngôi nhà có cánh cửa đóng chặt. Dù Chúa Giêsu
muốn vào, Ngài cũng không thể vào được.
o
Để giao hòa lại với Chúa sau khi phạm tội trọng,
người đó cần phải đến với Bí tích Hòa Giải (Xưng tội). Trong
bí tích này, họ chân thành thú nhận tội lỗi của mình với một
4
93
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

linh mục (người đại diện cho Chúa và Giáo Hội), bày tỏ lòng
ăn năn và quyết tâm sửa đổi. Qua lời tha tội của linh mục,
họ được Thiên Chúa tha thứ và mối quan hệ với Ngài được
phục hồi. Lúc đó, tâm hồn họ đã sẵn sàng để đón rước Chúa.
o
Điều này cho thấy sự nghiêm túc trong mối quan
hệ. Giống như bạn sẽ không mời một vị khách quý vào một
ngôi nhà bừa bộn, bẩn thỉu, chúng ta cũng cần “dọn dẹp” ngôi
nhà tâm hồn của mình trước khi mời Chúa ngự vào.
4
.
Giữ chay Thánh Thể: Để thể hiện sự tôn kính và chuẩn
bị tâm hồn, Giáo Hội yêu cầu người sắp Rước lễ phải kiêng ăn và
uống (trừ nước và thuốc) ít nhất một giờ trước khi Rước lễ. Khoảng
thời gian này giúp người đó tạm gác lại những lo toan vật chất để
hướng lòng trí về thực tại thiêng liêng mà họ sắp lãnh nhận.
Ai không thể Rước lễ?
•
Những người không phải là Công giáo: Việc cùng
nhau Rước lễ là dấu chỉ của sự hiệp nhất trọn vẹn trong đức tin.
Vì các cộng đoàn Kitô giáo khác chưa có sự hiệp nhất hoàn toàn
về đức tin (đặc biệt là niềm tin vào sự hiện diện thực sự của Chúa
Giêsu trong Bí tích Thánh Thể) với Giáo Hội Công giáo, nên việc
hiệp thông chung (intercommunion) thường không được phép.
Điều này không phải là một sự thiếu hiếu khách, mà là một sự
trung thực với niềm tin và là một lời mời gọi hướng tới sự hiệp
nhất trọn vẹn trong tương lai.
•
Những người Công giáo đang trong tình trạng tội
trọng: Như đã giải thích ở trên.
Sự chuẩn bị này cho thấy Rước lễ không phải là một “phần thưởng”
cho người hoàn hảo. Không ai xứng đáng để đón nhận Chúa. Tất cả đều
là tội nhân. Nhưng đó là nguồn trợ lực cho những người yếu đuối biết
mình cần đến lòng thương xót và sức mạnh của Chúa để tiếp tục cuộc
hành trình.
4
94
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Lời Kết – Một Lời Mời Gọi Mở Lòng
Chúng ta đã cùng nhau đi một hành trình dài: từ câu chuyện về
tình yêu sáng tạo của Thiên Chúa, sự đổ vỡ do tội lỗi, lời hứa cứu độ,
đến cuộc đời và sự hy sinh của Chúa Giêsu. Chúng ta đã khám phá Bữa
Tiệc Ly, nơi Ngài đã để lại cho chúng ta di chúc tình yêu cao cả nhất:
chính Mình và Máu Ngài dưới hình bánh và rượu.
Chúng ta đã thấy rằng Rước lễ không phải là một nghi thức trống
rỗng, mà là:
•
Một cuộc kết hợp mật thiết với chính Chúa Giêsu, Đấng
yêu thương chúng ta đến nỗi muốn trở thành một với chúng ta.
Một nguồn nuôi dưỡng thiêng liêng, là Bánh Hằng
Sống ban sức mạnh, bình an và sự sống đời đời.
Một hành động xây dựng cộng đoàn, liên kết chúng ta
•
•
với nhau trong một thân thể duy nhất là Giáo Hội.
Đối với một người chưa biết Chúa, tất cả những điều này có thể
nghe thật lạ lùng, thậm chí khó tin. Điều đó hoàn toàn có thể hiểu được.
Đức tin không phải là kết quả của một bài chứng minh logic, mà là một
món quà, một sự đáp trả của con tim trước lời mời gọi của tình yêu.
Nếu hành trình khám phá này đã khơi dậy trong bạn một chút tò
mò, một chút khao khát về một điều gì đó sâu xa hơn trong cuộc sống,
đó có thể chính là bước khởi đầu. Có lẽ cảm giác trống rỗng mà đôi khi
bạn cảm thấy không phải là một sự thiếu thốn bình thường, mà là một
”
khoảng trống mang hình dáng Thiên Chúa” trong tâm hồn bạn, một
khoảng trống mà chỉ có Ngài mới có thể lấp đầy.
Bí tích Thánh Thể là câu trả lời cuối cùng của Thiên Chúa cho nỗi
khao khát sâu thẳm nhất của con người: khao khát được yêu thương vô
4
95
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

điều kiện, được tha thứ hoàn toàn, và được sống mãi mãi. Trong tấm
bánh nhỏ bé, Thiên Chúa toàn năng đã tự hiến mình cho chúng ta. Đó
là một mầu nhiệm của tình yêu khiêm hạ và vô biên.
Bài viết này chỉ là một cánh cửa hé mở. Nếu bạn muốn tìm hiểu
thêm, đừng ngần ngại tìm đến một nhà thờ Công giáo, tham dự một
Thánh lễ (dù bạn chưa thể Rước lễ, bạn hoàn toàn có thể tham dự để
quan sát và cảm nhận), hoặc trò chuyện với một linh mục hay một người
Công giáo mà bạn tin tưởng.
4
96
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

CHƯƠNG 10: VÒNG TAY THƯƠNG XÓT CỦA CHÚA CHA (BÍ TÍCH HÒA
GIẢI)
•
Con người yếu đuối và tội lỗi.
Lời Mở Đầu – Những Câu Hỏi Ta Thường Trốn Tránh
Bạn thân mến,
Có bao giờ trong những khoảnh khắc tĩnh lặng của cuộc đời, bạn
tự hỏi tại sao thế giới lại như thế này không? Tại sao tin tức mỗi ngày
lại tràn ngập những câu chuyện về chiến tranh, xung đột, lừa lọc và đau
khổ? Và gần hơn nữa, ngay trong chính cuộc sống của mình, tại sao
chúng ta lại phải vật lộn với rất nhiều điều?
Tại sao chúng ta đặt ra mục tiêu tập thể dục mỗi ngày nhưng rồi
lại trì hoãn? Tại sao chúng ta biết lời nói tử tế sẽ tốt hơn, nhưng đôi khi
vẫn thốt ra những lời làm tổn thương người mình yêu thương? Tại sao
chúng ta cảm thấy một nỗi trống rỗng mơ hồ dù có vẻ như đã có đủ mọi
thứ? Tại sao chúng ta đấu tranh với sự ghen tị, nỗi sợ hãi, lòng kiêu
ngạo hay cảm giác tội lỗi?
Đây không phải là những câu hỏi dành riêng cho một tôn giáo hay
một nền văn hóa nào. Đây là những câu hỏi của phận người. Dù bạn là
ai, đến từ đâu, hay tin vào điều gì, có lẽ bạn cũng đã từng cảm nhận
được một sự thật sâu sắc: dường như có điều gì đó “không ổn” với thế
giới và với chính bản thân chúng ta.
tôi mời bạn cùng tôi bước vào một hành trình khám phá. Chúng ta
sẽ không bắt đầu với những giáo điều phức tạp, mà sẽ bắt đầu từ chính
những trải nghiệm rất thật, rất người của bạn và tôi. Chúng ta sẽ cùng
nhau nhìn vào hai khái niệm mà thoạt nghe có vẻ nặng nề và cũ kỹ,
nhưng lại là chìa khóa để hiểu về chính mình: sự yếu đuối và tội lỗi.
4
97
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Mục đích của bài viết này không phải để lên án hay phán xét, mà
là để cùng bạn tìm kiếm một lời giải thích chân thành cho những cuộc
vật lộn mà tất cả chúng ta đều đối mặt. Và biết đâu, trong hành trình
này, chúng ta sẽ tìm thấy không chỉ lời giải thích mà còn cả một niềm
hy vọng lớn lao hơn.
Hãy cùng nhau bắt đầu nhé.
Phần 1 – Nhìn Nhận Sự Yếu Đuối Của Con Người
Trước khi nói về “tội lỗi”, một khái niệm có thể gây ra nhiều tranh
cãi, chúng ta hãy bắt đầu với một điều dễ nhận thấy hơn: sự yếu đuối.
Yếu đuối không phải là một lời buộc tội, nó chỉ đơn giản là một sự mô
tả chân thực về tình trạng của con người.
1. Yếu Đuối về Thể Chất
Đây là khía cạnh rõ ràng nhất. Cơ thể của chúng ta thật kỳ diệu,
nhưng cũng vô cùng mỏng manh. Chúng ta có thể bị ốm chỉ vì một cơn
gió lạnh. Chúng ta bị thương, chúng ta già đi, sức lực suy giảm theo
năm tháng. Dù chúng ta có cố gắng đến đâu, không ai có thể thoát khỏi
quy luật của sự lão hóa và cái chết. Sự thật này nhắc nhở chúng ta về
sự hữu hạn của mình. Chúng ta không phải là những cỗ máy bất khả
chiến bại; chúng ta là những sinh vật bằng xương bằng thịt, cần được
nghỉ ngơi, chăm sóc và dễ bị tổn thương. Đại dịch COVID-19 là một minh
chứng hùng hồn trên toàn cầu về sự yếu đuối chung của nhân loại trước
bệnh tật.
2. Yếu Đuối về Tinh Thần và Cảm Xúc
Hãy thành thật với chính mình. Có bao nhiêu lần bạn cảm thấy lo
lắng về tương lai đến mức mất ngủ? Có bao nhiêu lần một lời chỉ trích
nhỏ cũng đủ khiến bạn buồn bã cả ngày? Chúng ta vật lộn với nỗi sợ
4
98
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hãi, sự bất an, cảm giác cô đơn, và những cơn giận dữ mà chúng ta
không thể kiểm soát.
Cảm xúc của chúng ta giống như thời tiết, có thể thay đổi đột ngột.
Hôm nay chúng ta có thể tràn đầy năng lượng và lạc quan, nhưng ngày
mai lại chìm trong u uất mà không rõ lý do. Chúng ta khao khát sự bình
an trong tâm hồn, nhưng tâm trí chúng ta lại thường xuyên là một chiến
trường của những suy nghĩ mâu thuẫn và những cảm xúc hỗn loạn. Sự
yếu đuối này cho thấy chúng ta không hoàn toàn làm chủ được thế giới
nội tâm của mình.
3. Yếu Đuối về Ý Chí
Đây có lẽ là cuộc đấu tranh quen thuộc nhất. Triết gia Hy Lạp cổ
đại Aristotle đã nói về “Akrasia” – trạng thái biết điều đúng nên làm
nhưng lại làm điều sai.
•
Một người muốn giảm cân, biết rằng mình không nên
ăn thêm chiếc bánh ngọt đó, nhưng ý chí của họ lại đầu hàng trước
sự cám dỗ.
•
Một sinh viên biết mình cần phải học bài cho kỳ thi
ngày mai, nhưng lại không thể rời mắt khỏi những video giải trí
trên mạng xã hội.
•
Một người quyết tâm bỏ thuốc lá, nhưng rồi lại châm
một điếu khi cảm thấy căng thẳng.
Nhà văn vĩ đại người Nga Fyodor Dostoevsky đã mô tả sâu sắc cuộc
vật lộn nội tâm này. Chúng ta có những lý tưởng cao đẹp cho bản thân,
chúng ta muốn trở thành người tốt hơn, kiên nhẫn hơn, kỷ luật hơn.
Nhưng thực tế là, chúng ta thường xuyên thất bại trước chính những
quyết tâm của mình. Dường như có một lực cản vô hình nào đó bên
trong kéo chúng ta đi ngược lại với điều mà lý trí chúng ta cho là đúng
đắn.
4
99
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự yếu đuối về thể chất, cảm xúc và ý chí không phải là lỗi của
bạn. Nó là một phần trong trải nghiệm chung của con người. Nhận ra
điều này không phải để chúng ta chán nản, mà là để chúng ta có một
cái nhìn trung thực về bản thân, làm nền tảng để khám phá một vấn đề
sâu xa hơn.
Phần 2 – “Tội Lỗi” Không Phải Là Một Từ Lỗi Thời
Bây giờ, chúng ta sẽ bước sang một khái niệm khó hơn: tội lỗi.
Khi nghe đến từ “tội lỗi” (sin), nhiều người hiện đại thường liên
tưởng đến cảm giác bị phán xét, những quy tắc tôn giáo cứng nhắc, hoặc
những hình ảnh về địa ngục đáng sợ. Vì vậy, họ có xu hướng gạt bỏ nó,
cho rằng đó là một khái niệm lỗi thời không còn phù hợp.
Tuy nhiên, nếu chúng ta tạm gác lại những định kiến đó và tìm
hiểu ý nghĩa cốt lõi của nó, chúng ta sẽ thấy nó mô tả một thực tại vô
cùng sâu sắc về con người.
”
Tội lỗi” có nghĩa là “trật mục tiêu”
Từ “tội lỗi” trong Kinh Thánh (tiếng Hy Lạp là hamartia) ban đầu
là một thuật ngữ trong bộ môn bắn cung. Nó có nghĩa đen là “bắn trật
mục tiêu” (missing the mark).
Hãy tưởng tượng một người cung thủ đang nhắm vào hồng tâm.
Mục tiêu của anh ta rất rõ ràng. Nhưng khi mũi tên được bắn đi, có thể
do một cơn gió, một chút run tay, hoặc một tính toán sai lầm, mũi tên
đã bay chệch khỏi hồng tâm. Dù mũi tên chỉ lệch một milimet hay cắm
ở một cái cây xa tít, kết quả vẫn là một: anh ta đã trật mục tiêu.
Khái niệm này thật tuyệt vời vì nó không chỉ nói về những hành
động xấu xa tày trời. Nó nói về bất cứ khi nào chúng ta không đạt được
tiêu chuẩn tốt đẹp nhất.
5
00
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Mục tiêu đó là gì?
Mục tiêu mà chúng ta đang nhắm tới chính là những gì mà sâu
thẳm trong lương tâm, chúng ta biết là đúng, là tốt, là chân thật. Đó là
tình yêu thương, sự công bằng, lòng trắc ẩn, sự trung thực, lòng vị tha.
•
Khi chúng ta biết mình nên kiên nhẫn lắng nghe, nhưng
lại ngắt lời người khác một cách thiếu tôn trọng -> chúng ta đã
trật mục tiêu của sự yêu thương.
•
Khi chúng ta biết mình nên nói sự thật, nhưng lại nói
dối để bảo vệ bản thân hoặc để có lợi hơn -> chúng ta đã trật mục
tiêu của sự trung thực.
•
Khi chúng ta nhìn thấy một người gặp khó khăn và có
thể giúp đỡ, nhưng lại vờ như không thấy và bỏ đi -> chúng ta đã
trật mục tiêu của lòng trắc ẩn.
•
Khi chúng ta nuôi dưỡng sự cay đắng và thù hận trong
lòng thay vì tha thứ -> chúng ta đã trật mục tiêu của sự hòa giải.
Đây không phải là những tội ác ghê gớm. Đây là những “cú bắn
trật” hàng ngày mà tất cả chúng ta đều mắc phải. Nó có thể là một suy
nghĩ ích kỷ, một lời nói cay nghiệt, một hành động thiếu cân nhắc. “Tội
lỗi”, theo nghĩa này, không phải là chuyện của riêng những kẻ sát nhân
hay tội phạm, mà là câu chuyện của mọi trái tim con người.
Ba Chiều Hướng Của Việc “Bắn Trật Mục Tiêu”
Để hiểu rõ hơn về “tội lỗi”, chúng ta có thể nhìn vào ba chiều hướng
mà nó tác động. Mỗi hành động “bắn trật” của chúng ta đều gây ra
những hậu quả, giống như một hòn đá ném xuống mặt hồ tạo ra những
gợn sóng lan tỏa.
1. Trật Mục Tiêu Với Chính Mình (Tội lỗi chống lại bản thân)
5
01
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nhiều hành động sai trái của chúng ta trước hết làm tổn thương
chính mình.
•
Sự hủy hoại bản thân: Nghiện rượu, ma túy, cờ bạc,
hoặc thậm chí là nghiện công việc đến mức kiệt quệ sức khỏe. Đây
là những cách chúng ta làm hại đến thân thể và tâm trí mà đáng
lẽ chúng ta phải chăm sóc.
•
Sự dối trá với bản thân: Chúng ta tự bào chữa cho
những hành vi xấu của mình, tự lừa dối mình rằng “mọi chuyện
đều ổn” trong khi sâu bên trong chúng ta biết là không phải. Điều
này tạo ra một con người giả tạo, mất đi sự chính trực.
•
Sự cầm tù của thói quen xấu: Những lần “trật mục
tiêu” nhỏ lặp đi lặp lại sẽ tạo thành thói quen, và thói quen tạo
thành xiềng xích. Sự lười biếng, trì hoãn, hay thói quen suy nghĩ
tiêu cực có thể giam cầm chúng ta, ngăn cản chúng ta sống một
cuộc đời trọn vẹn.
Khi chúng ta “trật mục tiêu” với chính mình, chúng ta không trở
thành phiên bản tốt nhất mà chúng ta có thể. Chúng ta sống dưới tiềm
năng của mình, đánh mất sự bình an và niềm vui đích thực.
2. Trật Mục Tiêu Với Người Khác (Tội lỗi chống lại tha nhân)
Đây là chiều hướng mà chúng ta dễ nhận thấy nhất. Những “cú
bắn trật” của chúng ta thường xuyên gây tổn thương cho những người
xung quanh.
•
Lời nói: Một lời спิน, một câu chuyện phiếm ác ý, một
lời chỉ trích cay nghiệt có thể gây ra những vết sẹo trong lòng người
khác sâu sắc hơn cả vết thương thể xác.
•
Hành động: Sự ích kỷ trong một mối quan hệ, sự không
chung thủy, hành vi lừa đảo trong kinh doanh, hay sự thờ ơ trước
nhu cầu của người khác. Tất cả đều làm rạn nứt các mối quan hệ
và gây ra đau khổ.
5
02
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Sự thiếu sót: Đôi khi, tội lỗi không phải là điều chúng
ta làm, mà là điều chúng ta không làm. Không lên tiếng bảo vệ
người yếu thế, không dành thời gian cho gia đình, không bày tỏ
sự quan tâm khi cần thiết.
Nhìn ra xã hội, chúng ta thấy hậu quả của tội lỗi một cách có hệ
thống: sự bất công, phân biệt chủng tộc, tham nhũng, áp bức… Tất cả
những điều này đều bắt nguồn từ những lựa chọn “trật mục tiêu” của
các cá nhân được nhân lên ở quy mô tập thể. Không ai trong chúng ta
có thể nói rằng mình hoàn toàn vô can trước những vấn đề này.
Chiều Hướng Thứ Ba – Gốc Rễ Của Vấn Đề
Chúng ta đã nói về việc “bắn trật mục tiêu” với chính mình và với
người khác. Nhưng vẫn còn một câu hỏi cốt lõi: Ai là người đặt ra cái
”
mục tiêu” đó?
Tại sao chúng ta lại có một cảm giác bẩm sinh rằng yêu thương thì
tốt hơn căm ghét, công bằng thì tốt hơn bất công, trung thực thì tốt hơn
dối trá? Ngay cả khi chúng ta làm điều sai, thường có một “tiếng nói”
nhỏ bên trong mách bảo chúng ta rằng điều đó là không đúng. Tiếng
nói đó là gì? Lương tâm chăng? Nó từ đâu đến?
Đây là lúc quan điểm của Ki-tô giáo đưa ra một lời giải thích sâu
sắc.
3. Trật Mục Tiêu Với Thượng Đế (Tội lỗi chống lại Đấng Tạo
Hóa)
Ki-tô giáo tin rằng “mục tiêu” – tức là tiêu chuẩn về sự tốt lành,
tình yêu và sự thật – không phải là một ý tưởng trừu tượng do con người
tạo ra. Nó là sự phản ánh bản chất của chính Đấng đã tạo dựng nên vũ
trụ này, Đấng mà chúng ta gọi là Thượng Đế (hay Thiên Chúa).
5
03
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Thượng Đế không chỉ là một quyền năng xa xôi. Ngài là một Đấng
có nhân vị, là nguồn cội của mọi sự tốt lành. Ngài tạo ra con người
không phải để làm rô-bốt tuân theo mệnh lệnh, mà là để có một mối
quan hệ yêu thương với Ngài, giống như mối quan hệ giữa cha mẹ và
con cái.
Trong bối cảnh này, “tội lỗi” mang một ý nghĩa sâu sắc hơn nhiều.
•
Tội lỗi không chỉ là vi phạm một quy tắc, mà là làm
rạn nứt một mối quan hệ. Giống như khi bạn nói dối cha mẹ, điều
tồi tệ nhất không phải là bạn đã phá vỡ “quy tắc không được nói
dối”, mà là bạn đã làm tổn thương lòng tin và gây ra một khoảng
cách trong mối quan hệ với người yêu thương bạn. Mỗi lần chúng
ta chọn sự ích kỷ thay vì yêu thương, sự kiêu ngạo thay vì khiêm
nhường, chúng ta đang quay lưng lại với Đấng là nguồn cội của
tình yêu và sự sống.
•
Tội lỗi là hành động tự coi mình là trung tâm vũ trụ.
Cốt lõi của mọi “cú bắn trật” chính là việc chúng ta muốn tự mình
quyết định điều gì là đúng, điều gì là sai. Chúng ta muốn ngồi vào
”
ngai vàng” của cuộc đời mình và tự làm “chúa” của chính mình.
Chúng ta nói với Thượng Đế rằng: “Con biết rõ hơn Ngài. Con sẽ
sống theo cách của con.”
Đây chính là gốc rễ của vấn đề. Sự yếu đuối mà chúng ta cảm nhận
được hàng ngày (Trang 2) chính là triệu chứng. Và những hành động
”
trật mục tiêu” (Trang 3-4) là biểu hiện. Còn căn bệnh sâu xa nhất, theo
Ki-tô giáo, chính là tình trạng phân cách khỏi Thượng Đế do sự lựa
chọn tự đặt mình làm trung tâm này.
Chúng ta được tạo ra để kết nối với nguồn sống, nhưng chúng ta
đã tự mình cắt đứt kết nối đó. Giống như một chiếc điện thoại rút khỏi
nguồn sạc, chúng ta vẫn có thể hoạt động trong một thời gian, nhưng
năng lượng sẽ cạn kiệt, màn hình sẽ tối dần, và cuối cùng sẽ không còn
hoạt động được nữa. Nỗi trống rỗng, sự mất phương hướng và cuộc vật
5
04
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

lộn không ngừng nghỉ của con người chính là biểu hiện của tình trạng
”
hết pin” thuộc linh này.
Hậu Quả Của Sự Phân Cách
Khi một mối quan hệ quan trọng nhất bị phá vỡ, nó sẽ gây ra hiệu
ứng domino, ảnh hưởng đến mọi khía cạnh khác trong cuộc sống. Tình
trạng phân cách khỏi Thượng Đế đã dẫn đến những hậu quả sâu sắc và
bi thảm.
1. Sự Xa Lạ (Alienation)
•
Xa lạ với Thượng Đế: Thay vì cảm nhận Thượng Đế là
một người Cha yêu thương, chúng ta cảm thấy Ngài xa vời, nghiêm
khắc, hoặc thậm chí không tồn tại. Chúng ta trốn tránh Ngài, giống
như đứa trẻ làm sai điều gì đó và không dám nhìn mặt cha mẹ. Sự
trốn tránh này sinh ra cảm giác tội lỗi và xấu hổ.
•
Xa lạ với người khác: Khi chúng ta không còn kết nối
với nguồn cội của tình yêu, khả năng yêu thương người khác một
cách vô điều kiện của chúng ta cũng bị suy giảm. Các mối quan hệ
trở thành nơi của sự cạnh tranh, lợi dụng, ghen tị và xung đột.
Chúng ta đeo mặt nạ, xây những bức tường quanh trái tim mình
để tự vệ, và cảm thấy cô đơn ngay cả giữa đám đông.
•
Xa lạ với thiên nhiên: Thay vì là những người quản
gia chăm sóc cho trái đất, chúng ta khai thác nó một cách tàn nhẫn
vì lợi ích của riêng mình, gây ra ô nhiễm môi trường và biến đổi
khí hậu. Chúng ta mất đi sự kết nối hài hòa với thế giới tự nhiên.
•
Xa lạ với chính mình: Đây là hậu quả tinh vi nhất. Khi
mất kết nối với Đấng tạo ra mình, chúng ta cũng mất đi câu trả lời
cho những câu hỏi lớn nhất: “Tôi là ai? Tôi sống để làm gì?” Chúng
ta rơi vào một cuộc khủng hoảng về căn tính, cố gắng lấp đầy sự
trống rỗng bên trong bằng tiền bạc, danh vọng, quyền lực, các mối
5
05
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

quan hệ hay những thú vui tạm bợ, nhưng tất cả đều không thể
thỏa mãn cơn khát sâu thẳm của tâm hồn.
2. Sự Ràng Buộc (Bondage)
Như đã nói ở Trang 2 về sự yếu đuối của ý chí, tình trạng phân
cách này không chỉ là một quyết định trong quá khứ, nó trở thành một
tình trạng bị cầm tù. Chúng ta không chỉ là người thỉnh thoảng phạm
tội; chúng ta trở thành những “nô lệ” cho tội lỗi.
Thánh Phao-lô, một trong những nhà lãnh đạo vĩ đại đầu tiên của
Ki-tô giáo, đã mô tả cuộc vật lộn này một cách đau đớn và chân thật
trong một lá thư của ông: “Tôi không hiểu điều tôi làm. Vì tôi không làm
điều tôi muốn, nhưng lại làm điều tôi ghét… Vì tôi không làm điều thiện
tôi muốn, nhưng lại làm điều ác tôi không muốn.”
Đây có phải là tiếng lòng của bạn không? Bạn muốn trở nên tốt
hơn, nhưng dường như có một sức mạnh nào đó bên trong bạn cứ kéo
bạn xuống. Bạn bị mắc kẹt trong những khuôn mẫu hành vi tiêu cực,
những thói quen xấu, những cơn nghiện ngập mà bạn không thể tự mình
thoát ra được. Đây chính là sự ràng buộc của tội lỗi. Nó không chỉ là
một hành động, nó là một quyền lực thống trị chúng ta từ bên trong.
3. Sự Phán Xét và Cái Chết
Nếu Thượng Đế là Đấng công bằng và tốt lành tuyệt đối, Ngài
không thể làm ngơ trước sự bất công, sự tàn ác và những điều sai trái.
Bản chất thánh khiết của Ngài không thể dung thứ cho tội lỗi. Do đó,
hậu quả cuối cùng của tội lỗi là sự phán xét.
Và kết quả của sự phán xét đó, theo Kinh Thánh, là cái chết.
Cái chết ở đây có hai nghĩa:
5
06
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Cái chết thể lý: Đây là điều mà tất cả chúng ta đều phải
đối mặt. Nó là biểu hiện hữu hình nhất của sự đổ vỡ trong thế giới
này.
•
Cái chết thuộc linh: Đây là sự phân cách vĩnh viễn khỏi
Thượng Đế, nguồn cội của sự sống, ánh sáng và tình yêu. Đây là
hậu quả bi thảm nhất của việc con người khăng khăng muốn sống
theo cách của riêng mình.
Điều này nghe có vẻ thật u ám và tuyệt vọng. Nếu con người vừa
yếu đuối lại vừa bị tội lỗi cầm tù, làm sao chúng ta có thể tự cứu mình?
Câu trả lời là: Chúng ta không thể.
Nỗ Lực Vô Vọng Của Con Người
Khi nhận ra tình trạng của mình, một cách tự nhiên, con người cố
gắng tìm cách giải quyết vấn đề. Lịch sử nhân loại đầy rẫy những nỗ lực
tự cứu mình, nhưng tất cả đều tỏ ra không đủ.
1. Nỗ Lực qua Tôn giáo và Nghi lễ
Nhiều người cố gắng “làm lành” với Thượng Đế bằng cách tuân
theo các quy tắc tôn giáo, thực hiện các nghi lễ, dâng lễ vật, hoặc làm
việc thiện. Họ hy vọng rằng nếu những việc tốt của họ nhiều hơn những
việc xấu, họ sẽ được chấp nhận.
Vấn đề là gì? Giống như một người bị bệnh ung thư không thể tự
chữa cho mình bằng cách ăn uống lành mạnh. Ăn uống lành mạnh là
tốt, nhưng nó không thể loại bỏ khối u đã tồn tại. Tương tự, những việc
tốt của chúng ta không thể xóa bỏ được bản chất tội lỗi đã ăn sâu vào
bên trong. Thượng Đế không phải là một cái cân vũ trụ để cân đo công
và tội. Ngài tìm kiếm một trái tim trong sạch và một mối quan hệ được
phục hồi, chứ không phải là một danh sách những việc làm tốt.
2. Nỗ Lực qua Triết học và Tu thân
5
07
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Một số người khác tìm đến triết học, thiền định, hoặc các phương
pháp rèn luyện bản thân để kiểm soát ham muốn, thanh lọc tâm trí và
đạt đến sự giác ngộ. Họ tin rằng câu trả lời nằm ở việc khai phá sức
mạnh nội tại.
Đây là những nỗ lực đáng trân trọng, và chúng có thể mang lại
những lợi ích nhất định như sự bình an tạm thời hay kỷ luật cá nhân
tốt hơn. Tuy nhiên, chúng vẫn không giải quyết được vấn đề gốc rễ.
Chúng chỉ có thể xử lý các triệu chứng. Chúng ta có thể cố gắng cắt tỉa
những chiếc lá xấu trên một cái cây, nhưng nếu gốc rễ của nó đã bị
nhiễm bệnh, những chiếc lá xấu sẽ lại mọc ra. Vấn đề của chúng ta
không chỉ là hành vi bên ngoài, mà là bản chất bên trong đã bị tổn
thương – cái gốc rễ của sự phân cách khỏi Thượng Đế.
3. Nỗ Lực qua Chủ nghĩa Nhân văn và Tiến bộ Xã hội
Một cách tiếp cận hiện đại hơn là tin vào sức mạnh của con người,
vào khoa học, giáo dục và sự tiến bộ xã hội. Chúng ta tin rằng nếu chúng
ta có thể tạo ra một xã hội công bằng hơn, giáo dục tốt hơn, và công
nghệ tiên tiến hơn, chúng ta có thể loại bỏ được cái ác và sự đau khổ.
Khoa học và giáo dục đã mang lại những lợi ích không thể phủ
nhận cho nhân loại. Nhưng chúng có thực sự thay đổi được trái tim con
người không? Thế kỷ 20, với những tiến bộ khoa học vượt bậc, cũng là
thế kỷ chứng kiến hai cuộc chiến tranh thế giới tàn khốc nhất, những
cuộc diệt chủng kinh hoàng và sự ra đời của vũ khí hạt nhân có khả
năng hủy diệt cả hành tinh. Điều này cho thấy rằng sự tiến bộ về trí tuệ
và công nghệ không đồng nghĩa với sự tiến bộ về đạo đức. Chúng ta có
thể đặt một con người có học thức cao vào một vị trí quyền lực, nhưng
điều đó không ngăn được lòng tham và sự ích kỷ của người đó gây ra
những tác hại to lớn.
Tất cả những nỗ lực này, dù cao quý đến đâu, đều giống như việc
cố gắng dùng một cái thang ngắn để leo lên mặt trăng. Chúng ta có thể
5
08
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

leo lên được một chút, nhưng khoảng cách vẫn là vô tận. Vấn đề của
chúng ta quá sâu sắc, sự phân cách quá lớn. Chúng ta cần một giải pháp
đến từ bên ngoài, một sự giải cứu mà chúng ta không thể tự mình tạo
ra.
Một Niềm Hy Vọng Bất Ngờ – Sự Can Thiệp Của Tình Yêu
Nếu câu chuyện kết thúc ở trang 7, đó sẽ là một bi kịch. Nhưng tin
vui (Phúc Âm) của Ki-tô giáo chính là câu chuyện không kết thúc ở đó.
Trong khi con người bất lực trong việc tìm đường trở về với Thượng
Đế, thì chính Thượng Đế, trong tình yêu thương vô hạn của Ngài, đã chủ
động làm một điều không ai có thể ngờ tới: Ngài đã đến với chúng ta.
Thay vì chờ đợi chúng ta cố gắng leo lên trời, Ngài đã từ trời cao
xuống thế gian này.
Tại Sao Thượng Đế Lại Làm Điều Đó?
Hãy tưởng tượng bạn là một thẩm phán công minh. Con trai của
bạn phạm một tội nghiêm trọng và bị đưa ra trước tòa án của bạn.
•
Là một người cha yêu thương, bạn muốn tha thứ cho
con mình.
•
Nhưng là một thẩm phán công minh, bạn phải thi hành
công lý. Nếu bạn chỉ đơn giản nói “Ta tha cho con” và để nó ra đi,
bạn sẽ không còn là một thẩm phán công chính nữa. Công lý đòi
hỏi tội lỗi phải bị trừng phạt.
Thượng Đế cũng ở trong một tình thế tiến thoái lưỡng nan tương
tự. Tình yêu của Ngài muốn tha thứ cho chúng ta. Nhưng sự công chính
của Ngài đòi hỏi tội lỗi phải bị phán xét. Vậy làm thế nào để cả tình yêu
và sự công chính đều được thỏa mãn?
5
09
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chỉ có một giải pháp duy nhất, một giải pháp đòi hỏi sự hy sinh
tột cùng.
Sự Xuất Hiện Của Chúa Giê-su
Ki-tô giáo tin rằng Chúa Giê-su (Jesus Christ) không chỉ là một nhà
hiền triết, một nhà cải cách xã hội, hay một nhà tiên tri vĩ đại. Ngài
chính là Thượng Đế Ngôi Lời đã trở thành người thật, bằng xương bằng
thịt. Ngài đã sống giữa chúng ta.
•
Ngài đã sống một cuộc đời hoàn hảo: Chúa Giê-su là
người duy nhất trong lịch sử đã “bắn trúng mục tiêu” một cách
hoàn hảo trong mọi suy nghĩ, lời nói và hành động. Ngài đã sống
một cuộc đời trọn vẹn trong sự kết nối yêu thương với Thượng Đế
Cha. Ngài đã cho chúng ta thấy con người đáng lẽ phải sống như
thế nào.
•
Ngài đã chết một cái chết thay thế: Đây là trung tâm
của niềm tin Ki-tô giáo. Trên cây thập tự giá, Chúa Giê-su, người
duy nhất vô tội, đã tình nguyện gánh lấy toàn bộ “sự trật mục
tiêu”, toàn bộ tội lỗi và sự phân cách của nhân loại lên chính mình.
Ngài đã đứng vào vị trí của chúng ta trước tòa án công lý của
Thượng Đế.
Quay lại với ví dụ về vị thẩm phán. Giải pháp duy nhất là: vị thẩm
phán tuyên án, nhưng sau đó ông cởi áo thẩm phán ra, bước xuống, và
chịu hình phạt thay cho con trai mình. Bằng cách đó, công lý được thi
hành (hình phạt đã được trả), và tình yêu được thể hiện (người con được
tự do).
Đó chính là những gì đã xảy ra trên thập tự giá. Thượng Đế, trong
thân vị của Chúa Giê-su, đã tự mình trả giá cho tội lỗi của chúng ta. Sự
công chính của Ngài đã trút cơn thịnh nộ lên tội lỗi, và tình yêu của
Ngài đã mở ra một con đường cho chúng ta được tha thứ.
5
10
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cái chết của Chúa Giê-su không phải là một tai nạn bi thảm. Đó là
một cuộc trao đổi thiêng liêng: Ngài nhận lấy sự yếu đuối, tội lỗi và cái
chết của chúng ta, để chúng ta có thể nhận lấy sự hoàn hảo, sự công
chính và sự sống đời đời của Ngài.
Con Đường Trở Về – Không Phải Bằng Nỗ Lực, Mà Bằng Lòng
Tin
Vậy làm thế nào để chúng ta có thể nhận được món quà tha thứ và
sự sống mới này?
Câu trả lời thật đáng kinh ngạc: Không phải bằng cách cố gắng
trở nên tốt hơn, mà bằng cách tin cậy.
Sự cứu rỗi không phải là điều chúng ta có thể “giành lấy” bằng nỗ
lực của mình. Nó là một món quà được ban cho nhưng không. Và cách
duy nhất để nhận một món quà là giơ tay ra và đón nhận nó. Trong đời
sống thuộc linh, hành động “giơ tay ra” đó được gọi là đức tin.
Đức tin có nghĩa là gì?
1
.
Thừa nhận sự thật về bản thân: Bước đầu tiên là
trung thực. Đó là việc chúng ta nhìn vào gương và thừa nhận:
Đúng vậy, con là một người yếu đuối. Con đã nhiều lần ‘bắn trật
”
mục tiêu’. Con không thể tự cứu mình. Con cần sự giúp đỡ.” Đây
không phải là sự tự hạ thấp mình một cách tiêu cực, mà là một sự
nhận thức thực tế và khiêm tốn.
2
.
Tin rằng Chúa Giê-su là giải pháp của Thượng Đế:
Đó là việc tin rằng Chúa Giê-su thực sự là Con của Thượng Đế, rằng
cái chết của Ngài trên thập tự giá là đủ để trả giá cho mọi tội lỗi
của bạn, và rằng sự phục sinh của Ngài từ cõi chết ba ngày sau đó
là bằng chứng cho thấy sự hy sinh của Ngài đã được Thượng Đế
chấp nhận và Ngài đã chiến thắng sự chết.
5
11
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

3
.
Trao quyền kiểm soát cuộc đời mình cho Ngài: Đây
là bước quyết định. Đức tin không chỉ là sự đồng ý về mặt trí tuệ.
Nó là một sự phó thác cá nhân. Giống như khi bạn lên máy bay,
bạn không chỉ tin rằng nó có thể bay, bạn thực sự bước lên nó và
giao phó mạng sống của mình cho viên phi công. Tương tự, tin vào
Chúa Giê-su có nghĩa là bạn mời Ngài bước vào cuộc đời bạn, tha
thứ cho bạn, và trở thành người dẫn dắt, là “Chúa” của cuộc đời
bạn từ nay về sau. Bạn chuyển từ việc tự mình ngồi trên “ngai
vàng” cuộc đời sang việc mời Ngài ngồi vào vị trí đó.
Ân điển – Món quà không xứng đáng
Khái niệm cốt lõi ở đây là ân điển (grace). Ân điển là nhận được
điều tốt đẹp mà bạn hoàn toàn không xứng đáng. Chúng ta xứng đáng
với sự phán xét vì tội lỗi của mình, nhưng thay vào đó, Thượng Đế lại
ban cho chúng ta sự tha thứ. Chúng ta xứng đáng với sự phân cách,
nhưng Ngài lại mời chúng ta vào một mối quan hệ yêu thương với Ngài.
Đây là sự khác biệt căn bản giữa Ki-tô giáo và hầu hết các tôn giáo
khác. Các tôn giáo khác thường là một hệ thống các “việc phải làm” để
con người cố gắng vươn tới Thượng Đế. Ki-tô giáo là câu chuyện về
những gì Thượng Đế đã làm để đến với con người. Đó không phải là lời
khuyên, đó là tin tức – tin tức tốt lành.
Khi bạn đặt lòng tin vào Chúa Giê-su, một sự thay đổi kỳ diệu xảy
ra. Mối quan hệ bị rạn nứt với Thượng Đế được hàn gắn. Bạn được tha
thứ hoàn toàn. Bạn được nhận làm con của Ngài. Và Ngài ban cho bạn
một sự sống mới từ bên trong, với sức mạnh để dần dần thay đổi, để bắt
đầu “bắn trúng mục tiêu” thường xuyên hơn, không phải bằng sức riêng
của bạn, mà bằng quyền năng của Ngài hoạt động trong bạn.
Lời Mời Dành Cho Bạn
Bạn thân mến,
5
12
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình khá dài. Chúng ta
bắt đầu bằng việc nhìn vào những trải nghiệm rất thật về sự yếu đuối
và những lần “trật mục tiêu” trong cuộc sống của chính chúng ta. Chúng
ta đã thấy rằng đây không chỉ là những thất bại nhỏ nhặt, mà là triệu
chứng của một vấn đề sâu xa hơn: một mối quan hệ bị rạn nứt với Đấng
đã tạo dựng nên chúng ta.
Chúng ta cũng đã thấy những nỗ lực tự cứu của con người, dù cao
cả, nhưng cuối cùng đều thất bại trong việc giải quyết gốc rễ của vấn
đề.
Và rồi, chúng ta đã nhìn vào giải pháp đáng kinh ngạc mà Thượng
Đế đưa ra: Ngài đã đến với chúng ta qua Chúa Giê-su, chịu chết thay cho
chúng ta, để mở ra một con đường cho sự tha thứ và hòa giải.
Bây giờ, câu hỏi quan trọng nhất không còn là “Con người có tội
lỗi không?” hay “Thượng Đế có tồn tại không?”. Câu hỏi quan trọng nhất
bây giờ là dành cho cá nhân bạn: Bạn sẽ làm gì với thông tin này?
Chúa Giê-su đang đứng trước cánh cửa tấm lòng của bạn và gõ
cửa. Ngài không phá cửa vào. Ngài tôn trọng sự tự do lựa chọn của bạn.
Ngài đưa ra một lời mời.
Bạn có thể chọn phớt lờ lời mời này, đóng cánh cửa lại và tiếp tục
sống theo cách riêng của mình, tiếp tục cuộc vật lộn với sức lực của riêng
bạn.
Hoặc, bạn có thể chọn mở cánh cửa đó ra.
Nếu những điều được viết ở đây chạm đến một góc nào đó trong
tâm hồn bạn, nếu bạn cảm thấy mệt mỏi với cuộc chiến nội tâm, nếu
bạn khao khát sự tha thứ, ý nghĩa và một mối quan hệ thực sự với Đấng
Tạo Hóa, bạn có thể nói chuyện với Ngài ngay bây giờ, dù bạn đang ở
5
13
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đâu. Không cần những lời lẽ hoa mỹ. Bạn chỉ cần một tấm lòng chân
thành.
Bạn có thể cầu nguyện một lời cầu nguyện đơn sơ như thế này:
”
Lạy Chúa Giê-su, con thừa nhận rằng con là một người yếu đuối
và tội lỗi. Con đã sống theo cách của riêng con và làm rạn nứt mối quan
hệ với Ngài. Con tin rằng Ngài đã chết trên thập tự giá để trả giá cho
tội lỗi của con. Giờ đây, con xin mở cánh cửa lòng con và mời Ngài bước
vào. Xin hãy tha thứ cho con, thay đổi con, và trở thành Chúa của cuộc
đời con. Cảm ơn Ngài vì món quà cứu rỗi. Con xin phó thác cuộc đời con
cho Ngài.”
Nếu bạn cầu nguyện lời cầu nguyện này với một tấm lòng chân
thành, đó là khởi đầu của một cuộc phiêu lưu vĩ đại nhất bạn từng biết.
Cuộc sống sẽ không trở nên hoàn hảo ngay lập tức, những khó khăn sẽ
không biến mất, nhưng bạn sẽ không còn phải đối mặt với chúng một
mình nữa. Bạn sẽ có Thượng Đế ở cùng, có sự tha thứ cho quá khứ, sức
mạnh cho hiện tại, và niềm hy vọng chắc chắn cho tương lai.
5
14
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

THIÊN CHÚA LUÔN SẴN SÀNG THA THỨ.
Lời Mở Đầu – Vết Rạn Trong Tâm Hồn và Khát Vọng Được Thứ
Tha
Chào bạn,
Dù bạn là ai, đến từ đâu, hay có niềm tin nào, có lẽ trong đời bạn
đã ít nhất một lần trải qua cảm giác này: cảm giác của sự hối tiếc. Đó
có thể là một lời nói thiếu suy nghĩ làm tổn thương người mình yêu
thương. Đó có thể là một hành động ích kỷ mà sau này nhìn lại, bạn chỉ
ước mình có thể quay ngược thời gian để làm khác đi. Đó cũng có thể là
một lựa chọn sai lầm dẫn đến những hậu quả kéo dài, để lại trong lòng
một gánh nặng vô hình.
Những cảm giác này – tội lỗi, hối hận, xấu hổ – là một phần rất
thật trong trải nghiệm làm người. Chúng giống như những vết rạn trong
tâm hồn. Chúng ta cố gắng che đậy chúng, phớt lờ chúng, hoặc tự nhủ
rằng thời gian sẽ chữa lành tất cả. Đôi khi, chúng ta tìm cách “chuộc lỗi”
bằng những việc làm tốt, hy vọng rằng việc cân bằng sổ sách sẽ khiến
gánh nặng vơi đi.
Và sâu thẳm bên trong mỗi chúng ta, dù có thừa nhận hay không,
luôn tồn tại một khát vọng được tha thứ. Chúng ta khao khát được nghe
một ai đó nói rằng: “Không sao đâu, mọi chuyện đã qua rồi. Bạn được
tha thứ.” Chúng ta mong muốn có một cơ hội để bắt đầu lại, để có một
trang giấy trắng, để được giải thoát khỏi bóng ma của quá khứ.
Sự tha thứ của con người là một món quà quý giá, nhưng nó
thường có giới hạn. Có những lỗi lầm quá lớn để người khác có thể bỏ
qua. Có những vết thương quá sâu để có thể lành lại hoàn toàn. Người
ta có thể nói “tôi tha thứ”, nhưng trong lòng vẫn còn hoài nghi, vẫn còn
khoảng cách. Sự tha thứ của con người đôi khi là có điều kiện, mong
manh và không trọn vẹn.
5
15
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Vậy, có tồn tại một sự tha thứ tuyệt đối không? Một sự tha thứ
không phụ thuộc vào mức độ sai lầm của chúng ta? Một sự tha thứ
không chỉ xóa đi hành động sai trái, mà còn chữa lành cả con người bên
trong chúng ta?
Kitô giáo khẳng định rằng có. Và nguồn gốc của sự tha thứ đó
chính là Thiên Chúa.
Trong 9 trang tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá ý tưởng
này. Chúng ta sẽ tìm hiểu xem tại sao chúng ta lại cần sự tha thứ ở một
cấp độ sâu sắc hơn, Thiên Chúa là ai và bản chất của Ngài là gì, tại sao
Ngài lại muốn tha thứ cho chúng ta, và sự tha thứ của Ngài hoạt động
như thế nào.
Đây không phải là một hành trình để áp đặt niềm tin, mà là một
hành trình để mở ra một góc nhìn mới về một trong những nhu cầu cơ
bản và sâu xa nhất của con người. Mời bạn cùng tôi bước vào hành trình
này.
Bản Chất Của “Sai Lầm” – Tại Sao Chúng Ta Cần Sự Tha Thứ?
Trước khi nói về sự tha thứ, chúng ta cần hiểu rõ điều cần được
tha thứ là gì. Trong ngôn ngữ thường ngày, chúng ta gọi đó là “lỗi lầm”,
”
sai trái”, “thiếu sót”. Trong thần học Kitô giáo, từ được dùng là “tội lỗi”.
Có thể khi nghe đến từ “tội lỗi”, bạn sẽ nghĩ ngay đến những điều
ghê gớm như giết người, cướp của. Nhưng khái niệm này sâu rộng hơn
thế rất nhiều. Tội lỗi, về bản chất, không chỉ là vi phạm một danh sách
các điều răn.
1. Tội lỗi là sự đổ vỡ của các mối quan hệ:
Hãy tưởng tượng vũ trụ được thiết kế dựa trên các mối quan hệ hài
hòa: mối quan hệ giữa chúng ta với Đấng Tạo Hóa, giữa chúng ta với
nhau, và giữa chúng ta với chính bản thân mình.
5
16
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Quan hệ với Đấng Tạo Hóa: Nếu có một Đấng Tạo Hóa
đã tạo dựng nên chúng ta với tình yêu và có một mục đích tốt đẹp
cho cuộc đời chúng ta, thì việc chúng ta phớt lờ Ngài, sống như thể
Ngài không tồn tại, tự cho mình là trung tâm của vũ trụ, chính là
sự đổ vỡ đầu tiên và cơ bản nhất. Đó là việc một tác phẩm nghệ
thuật lại chối bỏ người nghệ sĩ đã tạo ra nó.
•
Quan hệ với người khác: Mỗi khi chúng ta nói dối, lừa
gạt, ích kỷ, ghen tị, thù hận, hay làm tổn thương người khác bằng
lời nói hoặc hành động, chúng ta đang làm rạn nứt mối dây liên
kết giữa người với người. Chúng ta tạo ra sự mất tin tưởng, nỗi
đau và sự chia rẽ.
•
Quan hệ với chính mình: Khi chúng ta làm những điều
mà lương tâm mách bảo là sai trái, chúng ta đang tự làm tổn
thương chính mình. Chúng ta đánh mất sự chính trực, lòng tự
trọng và sự bình an nội tâm. Chúng ta sống trong sự mâu thuẫn
giữa con người mà chúng ta muốn trở thành và con người thật của
chúng ta.
Vì vậy, “tội lỗi” không phải là một khái niệm pháp lý khô khan. Nó
là một thực tại mang tính quan hệ. Nó là bất cứ điều gì làm tổn hại đến
tình yêu thương, sự thật và sự hòa hợp.
2. Gánh Nặng Của Tội Lỗi:
Những mối quan hệ đổ vỡ này không chỉ tồn tại ở bên ngoài, chúng
còn tạo ra những gánh nặng ở bên trong:
•
Cảm giác tội lỗi (Guilt): Đây là nhận thức khách quan
rằng chúng ta đã làm điều sai trái. Nó giống như một tín hiệu báo
động của tâm hồn.
•
Cảm giác xấu hổ (Shame): Đây là cảm giác sâu sắc
hơn, rằng không chỉ hành động của chúng ta sai, mà chính bản
5
17
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thân chúng ta cũng có vấn đề. Nó khiến chúng ta muốn che giấu,
trốn chạy và cảm thấy mình không xứng đáng.
•
Sự xa cách (Alienation): Chúng ta cảm thấy xa cách
với Chúa (nếu chúng ta tin có Ngài), xa cách với người khác (vì sợ
bị phán xét hoặc vì đã làm tổn thương họ), và xa cách với chính
con người thật của mình.
Những gánh nặng này là thật. Chúng ta không thể tự mình rũ bỏ
chúng một cách hoàn toàn. Chúng ta có thể cố gắng quên đi, nhưng
chúng vẫn âm ỉ ở đó, ảnh hưởng đến quyết định, hành vi và hạnh phúc
của chúng ta.
Đây chính là lý do tại sao chúng ta cần sự tha thứ. Không phải chỉ
để thoát khỏi hình phạt, mà là để chữa lành những mối quan hệ đã đổ
vỡ, để được giải thoát khỏi gánh nặng tội lỗi và xấu hổ, và để tìm lại
được sự bình an thực sự. Chúng ta cần một giải pháp vượt xa khả năng
của chính mình.
Chân Dung Thiên Chúa – Đấng Tha Thứ Là Ai?
Để hiểu được sự tha thứ của Thiên Chúa, chúng ta cần phải hiểu
Thiên Chúa là ai. Nhiều người có những hình dung sai lầm về Ngài. Họ
nghĩ Ngài là một vị thẩm phán già nua, khó tính, luôn ngồi trên cao để
săm soi từng lỗi lầm của con người và sẵn sàng trừng phạt.
Tuy nhiên, Kinh Thánh lại vẽ nên một bức chân dung hoàn toàn
khác. Hai thuộc tính quan trọng nhất của Thiên Chúa, nền tảng cho sự
tha thứ của Ngài, là Tình Yêu và Sự Công Chính.
1. Thiên Chúa là Tình Yêu (God is Love):
5
18
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là lời khẳng định cốt lõi nhất về bản chất của Thiên Chúa trong
Kitô giáo. Tình yêu không phải là một trong những việc Ngài làm, mà là
chính bản thể của Ngài.
•
Tình yêu sáng tạo: Ngài tạo dựng nên vũ trụ và con
người không phải vì Ngài cần chúng ta, mà vì tình yêu của Ngài
luôn tuôn chảy và muốn chia sẻ sự sống. Chúng ta là kết quả của
một hành động yêu thương.
•
Tình yêu vô điều kiện (Agape): Đây là loại tình yêu
cao cả nhất. Nó không dựa trên giá trị hay sự xứng đáng của người
được yêu. Thiên Chúa yêu thương chúng ta không phải vì chúng ta
tốt đẹp, tài giỏi hay đạo đức. Ngài yêu chúng ta vì Ngài là Tình
Yêu. Tình yêu của Ngài không đổi thay dù chúng ta thất bại hay
phạm lỗi.
•
Tình yêu như người Cha nhân hậu: Chúa Giêsu
thường dùng hình ảnh người cha để mô tả về Thiên Chúa. Trong
câu chuyện ngụ ngôn “Người con trai hoang đàng”, người cha vẫn
ngày ngày trông ngóng đứa con đã phung phí tài sản và sống bê
tha trở về. Khi thấy con từ xa, ông đã chạy đến, ôm chầm lấy và
tha thứ hoàn toàn mà không cần một lời giải thích hay điều kiện.
Đó chính là hình ảnh của Thiên Chúa: một người Cha luôn mong
chờ chúng ta quay về trong vòng tay yêu thương của Ngài.
Bản chất yêu thương này là động lực chính đằng sau sự tha thứ
của Ngài. Vì yêu, Ngài không muốn thấy chúng ta phải sống trong gánh
nặng của tội lỗi. Vì yêu, Ngài chủ động tìm kiếm và cứu chữa chúng ta.
2. Thiên Chúa là Công Chính (God is Just):
Nếu Thiên Chúa chỉ có tình yêu mà không có sự công chính, thế
giới sẽ trở nên hỗn loạn. Sự công chính có nghĩa là Ngài yêu sự thật,
ghét điều sai trái, và mọi hành động đều có hệ quả.
5
19
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Sự nghiêm trọng của tội lỗi: Vì công chính, Thiên
Chúa không thể làm ngơ trước tội lỗi. Ngài không thể chỉ nói “Thôi,
không sao đâu” và xua tay cho qua, bởi vì làm như vậy là hạ thấp
sự nghiêm trọng của những tổn thương và đổ vỡ mà tội lỗi gây ra.
Nếu một vị thẩm phán cứ để cho tội phạm tự do mà không cần xét
xử, ông ta không phải là một thẩm phán nhân từ, mà là một thẩm
phán bất công.
•
Hệ quả tất yếu: Sự công chính đòi hỏi rằng tội lỗi, tức
sự nổi loạn chống lại trật tự tốt đẹp của vũ trụ, phải có một hệ quả.
Hệ quả đó là sự chết – không chỉ là cái chết thể xác, mà là sự chia
cắt hoàn toàn khỏi nguồn sống và tình yêu của Thiên Chúa.
Vấn đề nan giải:
Ở đây, chúng ta đối mặt với một vấn đề dường như không thể giải
quyết: Làm thế nào một Thiên Chúa vừa yêu thương vô điều kiện lại vừa
công chính tuyệt đối có thể tha thứ cho con người?
•
Nếu Ngài chỉ yêu thương và bỏ qua tội lỗi, Ngài không
còn công chính.
•
Nếu Ngài chỉ công chính và trừng phạt tội lỗi, thì tình
yêu của Ngài ở đâu? Và con người sẽ không có hy vọng.
Đây là sự căng thẳng thần học vĩ đại nhất. Và giải pháp cho sự
căng thẳng này nằm ở trung tâm của thông điệp Kitô giáo, điều mà
chúng ta sẽ khám phá trong các trang tiếp theo.
Trái Tim Của Sự Tha Thứ – Sự Hy Sinh Của Chúa Giêsu
Giải pháp cho vấn đề nan giải giữa Tình Yêu và Sự Công Chính của
Thiên Chúa không phải là một học thuyết triết học phức tạp. Đó là một
5
20
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

con người, một sự kiện lịch sử: Chúa Giêsu Kitô và sự hy sinh của Ngài
trên cây thập tự.
Đối với người chưa biết Chúa, đây có thể là khái niệm khó hiểu và
thậm chí xa lạ nhất. Tại sao cái chết của một người đàn ông cách đây
2
000 năm lại có thể liên quan đến tôi và những lỗi lầm của tôi ngày
hôm nay? Hãy cùng nhau tìm hiểu một cách chậm rãi.
1. Chúa Giêsu là ai?
Kitô giáo tin rằng Chúa Giêsu không chỉ là một nhà hiền triết, một
nhà cải cách xã hội hay một vị tiên tri vĩ đại. Ngài là Thiên Chúa làm
người. Ngài là “Ngôi Lời đã trở nên xác thịt” (theo lời Thánh Gioan).
Hãy thử hình dung điều này: Đấng Tạo Hóa vô hình, toàn năng
của vũ trụ, vì yêu thương con người, đã quyết định trở thành một người
trong chúng ta. Ngài đã sống một cuộc đời con người hoàn hảo, trải qua
mọi niềm vui, nỗi buồn, cám dỗ mà chúng ta đối mặt, nhưng không hề
phạm tội. Ngài đã sống cuộc đời mà đáng lẽ chúng ta phải sống – một
cuộc đời trong sự hòa hợp trọn vẹn với Thiên Chúa Cha.
Sự hiện diện của Ngài trên đất là chiếc cầu nối giữa trời và đất,
giữa Thiên Chúa và con người.
2. Tại sao thập tự giá lại cần thiết?
Thập tự giá không phải là một tai nạn, cũng không phải là sự thất
bại của Chúa Giêsu. Theo đức tin Kitô giáo, đó là đỉnh cao sứ mệnh của
Ngài, là nơi Tình Yêu và Sự Công Chính của Thiên Chúa gặp nhau một
cách hoàn hảo.
•
Thập tự giá thỏa mãn Sự Công Chính: Như chúng ta
đã nói, sự công chính đòi hỏi tội lỗi phải có một cái giá, một hệ
quả. Cái giá đó là sự chia cắt khỏi Thiên Chúa. Trên thập tự giá,
Chúa Giêsu, Đấng vô tội, đã tự nguyện đứng vào vị trí của chúng
5
21
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ta. Ngài gánh lấy tất cả tội lỗi của nhân loại – quá khứ, hiện tại và
tương lai – lên chính mình. Ngài đã chịu đựng sự chia cắt khủng
khiếp khỏi Thiên Chúa Cha, điều mà tội lỗi của chúng ta đáng phải
nhận. Ngài đã trả cái giá mà chúng ta không bao giờ có thể tự trả.
Công lý đã được thực thi, nhưng không phải trên chúng ta, mà trên
chính Đấng đã ban hành luật công lý.
•
Thập tự giá biểu lộ Tình Yêu tột cùng: Hành động này
cho thấy mức độ tình yêu không thể đo lường của Thiên Chúa.
Thay vì đứng từ xa và đòi hỏi chúng ta phải trả nợ, chính Ngài đã
bước xuống, trở thành một người trong chúng ta và trả nợ thay
cho chúng ta. Vị thẩm phán đã rời khỏi ghế xét xử, cởi áo choàng
ra, và chịu án phạt thay cho bị cáo. Không có tình yêu nào lớn hơn
tình yêu của người dám hy sinh mạng sống mình vì người mình
yêu. Trên thập tự giá, Thiên Chúa không chỉ nói Ngài yêu chúng
ta, Ngài đã chứng minh điều đó bằng một hành động hy sinh tột
cùng.
3. Một phép ẩn dụ:
Hãy tưởng tượng bạn nợ một món nợ khổng lồ, không thể nào trả
được. Mỗi ngày, gánh nặng nợ nần đè lên bạn, lấy đi sự bình an và tự
do của bạn. Chủ nợ là người rất công bằng, ông ấy không thể xóa nợ
một cách vô lý được. Nhưng ông ấy cũng vô cùng yêu thương bạn. Vậy
ông ấy làm gì? Ông ấy đến ngân hàng, rút tiền từ tài khoản của chính
mình, và trả hết nợ cho bạn. Món nợ đã được thanh toán sòng phẳng
(Sự Công Chính được thỏa mãn), và bạn được tự do (Tình Yêu được biểu
lộ).
Đó là một hình ảnh đơn giản về những gì đã xảy ra trên thập tự
giá. Sự tha thứ của Thiên Chúa không phải là một sự tha thứ rẻ tiền. Nó
có một cái giá vô cùng đắt, và chính Ngài đã trả cái giá đó.
Sự Sống Lại – Dấu Ấn Của Sự Tha Thứ Toàn Thắng
5
22
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Câu chuyện không kết thúc tại thập tự giá. Nếu Chúa Giêsu chết
và ở luôn trong mộ, Ngài sẽ chỉ là một người tốt đã chịu một kết cục bi
thảm. Ngài sẽ là một tấm gương về sự hy sinh, nhưng không phải là
một Đấng Cứu Độ.
Sự kiện quan trọng tiếp theo, và là nền tảng của toàn bộ niềm tin
Kitô giáo, chính là Sự Phục Sinh. Ba ngày sau khi bị chôn cất, Chúa
Giêsu đã sống lại từ cõi chết.
Sự Phục Sinh không chỉ là một phép lạ phi thường. Nó là lời tuyên
bố hùng hồn của Thiên Chúa, là dấu ấn xác nhận cho tất cả những gì
Chúa Giêsu đã làm và đã dạy. Nó có ý nghĩa sâu sắc đối với sự tha thứ.
1. Sự xác nhận của Thiên Chúa Cha:
Sự Phục Sinh là lời tuyên bố của Thiên Chúa Cha rằng Ngài chấp
nhận sự hy sinh của Chúa Giêsu là đầy đủ và trọn vẹn. Nó giống như
một biên lai đóng dấu “ĐÃ THANH TOÁN” cho món nợ tội lỗi của nhân
loại. Nếu sự hy sinh của Chúa Giêsu không đủ, Ngài đã không sống lại.
Sự sống lại của Ngài là bằng chứng cho thấy công lý đã được thỏa mãn,
và cánh cửa tha thứ giờ đây đã rộng mở cho tất cả mọi người.
2. Chiến thắng trên tội lỗi và sự chết:
Tội lỗi dẫn đến sự chết, cả về thể chất lẫn tâm linh. Bằng cách sống
lại, Chúa Giêsu đã phá vỡ quyền lực của sự chết. Ngài đã chứng minh
rằng Ngài mạnh hơn hậu quả tồi tệ nhất của tội lỗi.
Điều này có nghĩa là sự tha thứ mà Ngài mang lại không chỉ là
một sự xóa án pháp lý. Nó còn là một sự giải thoát khỏi quyền lực của
tội lỗi trong cuộc sống chúng ta. Bởi vì Đấng tha thứ cho chúng ta cũng
là Đấng đã chiến thắng sự chết, Ngài có quyền năng ban cho chúng ta
một sự sống mới, một khởi đầu mới, không chỉ trong đời này mà cả trong
cõi vĩnh hằng.
5
23
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

3. Sự tha thứ mang đến sự sống mới:
Khi chúng ta nhận lãnh sự tha thứ qua Chúa Giêsu, chúng ta không
chỉ được “xóa tội”. Chúng ta được kết nối với chính sự sống phục sinh
của Ngài.
•
Quá khứ được tha thứ: Gánh nặng tội lỗi và xấu hổ
được cất đi. Chúng ta không còn bị định nghĩa bởi những sai lầm
trong quá khứ.
•
Hiện tại được biến đổi: Chúng ta nhận được sức mạnh
mới để sống một cuộc đời khác, để chống lại những thói quen xấu,
để yêu thương người khác, và để tha thứ cho những ai đã làm tổn
thương mình. Chúng ta bắt đầu một quá trình được chữa lành và
trở nên giống với con người mà Thiên Chúa mong muốn.
•
Tương lai được đảm bảo: Chúng ta có một niềm hy
vọng chắc chắn về sự sống vĩnh cửu với Thiên Chúa, một nơi không
còn nước mắt, không còn đau khổ và không còn sự chia cắt.
Sự Phục Sinh biến sự tha thứ từ một khái niệm trừu tượng thành
một thực tại sống động và đầy quyền năng. Nó không chỉ là việc Chúa
bỏ qua lỗi lầm của chúng ta; nó là việc Chúa mời gọi chúng ta bước vào
một cuộc sống hoàn toàn mới, một cuộc sống được đánh dấu bằng hy
vọng, sự chữa lành và sự tự do.
Tóm lại, thập tự giá là nơi Thiên Chúa trả giá cho tội lỗi của chúng
ta, và sự phục sinh là nơi Ngài chứng minh rằng sự tha thứ của Ngài là
toàn thắng và mang lại sự sống vĩnh cửu.
Làm Thế Nào Để Nhận Lãnh Sự Tha Thứ Này? – Món Quà Cần Được
Mở Ra
Chúng ta đã đi qua một hành trình dài: hiểu rằng chúng ta cần sự
tha thứ, biết Thiên Chúa là Đấng yêu thương và công chính, và thấy
được cách Ngài ban sự tha thứ qua Chúa Giêsu. Bây giờ, câu hỏi thực tế
5
24
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nhất được đặt ra: “Làm thế nào để tôi có thể nhận được sự tha thứ này
cho chính cuộc đời mình?”
Câu trả lời thật đáng kinh ngạc trong sự đơn giản của nó. Sự tha
thứ của Thiên Chúa không phải là thứ chúng ta có thể kiếm được, mà là
một món quà chúng ta cần nhận lãnh.
1. Không phải bằng việc làm tốt:
Nhiều người lầm tưởng rằng để được Thiên Chúa tha thứ, họ phải
cố gắng sống tốt, làm nhiều việc thiện, đi nhà thờ đều đặn, hoặc tuân
giữ một loạt các quy tắc. Họ nghĩ rằng họ phải làm cho mình trở nên
”
xứng đáng” trước khi đến với Chúa.
Nhưng logic của Tin Mừng thì ngược lại. Nếu chúng ta có thể tự
cứu mình bằng việc làm tốt, thì sự hy sinh của Chúa Giêsu trên thập tự
giá là không cần thiết. Việc cố gắng dùng việc tốt để chuộc lỗi giống như
một người sắp chết đuối lại cố gắng tự cứu mình bằng cách uống thêm
nước. Vấn đề của chúng ta quá lớn, chúng ta cần một sự cứu giúp từ bên
ngoài.
Sự tha thứ của Thiên Chúa đến trước. Nó không phải là phần
thưởng cho một cuộc sống tốt, mà là điểm khởi đầu cho một cuộc sống
mới. Chúng ta không “sống tốt để được tha thứ”, mà chúng ta “được tha
thứ để có thể sống tốt”.
2. Bằng “Đức Tin”:
Từ khóa để nhận lãnh món quà này là đức tin (faith). Đức tin ở
đây không phải là:
•
Niềm tin mù quáng: Tin vào một điều gì đó mà không
có bất kỳ bằng chứng nào.
•
Sự đồng ý về mặt trí tuệ: Chỉ đơn thuần chấp nhận các
sự kiện về Chúa Giêsu là đúng về mặt lịch sử.
5
25
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Cảm xúc nhất thời: Cảm thấy xúc động hay phấn chấn
trong một khoảnh khắc.
Đức tin trong Kinh Thánh mang ý nghĩa của sự tin cậy và phó
thác.
Hãy tưởng tượng bạn đang ở trên một tòa nhà đang cháy. Một
người lính cứu hỏa xuất hiện ở cửa sổ và nói: “Hãy nhảy đi, tôi sẽ đỡ lấy
anh.”
•
Đồng ý về mặt trí tuệ là tin rằng anh ta là lính cứu hỏa
thật và có khả năng đỡ bạn.
•
Đức tin là hành động nhảy vào vòng tay của anh ấy.
Đức tin vào Chúa Giêsu cũng vậy. Nó bao gồm hai yếu tố chính:
•
Ăn năn (Repentance): Đây không phải là cảm giác
buồn bã, dằn vặt. Ăn năn có nghĩa là “thay đổi suy nghĩ”, “quay
đầu lại”. Đó là việc thừa nhận rằng con đường chúng ta đang đi là
sai lầm, rằng chúng ta đã sống mà không có Chúa. Đó là sự khiêm
tốn thừa nhận rằng chúng ta cần được cứu giúp. Đó là quyết định
quay lưng lại với tội lỗi và quay mặt về phía Thiên Chúa.
•
Tin cậy (Trust): Đó là việc đặt trọn niềm tin của bạn
vào Chúa Giêsu. Tin rằng Ngài là Đấng Thiên Chúa làm người. Tin
rằng sự hy sinh của Ngài trên thập tự giá là đủ để trả giá cho tội
lỗi của bạn. Tin rằng lời hứa tha thứ của Ngài là dành cho chính
bạn. Đó là hành động “nhảy” vào vòng tay yêu thương của Ngài,
phó thác cuộc đời mình cho Ngài.
3. Một lời cầu nguyện đơn sơ:
Hành động nhận lãnh này có thể được thể hiện qua một lời cầu
nguyện chân thành. Không cần những lời hoa mỹ. Thiên Chúa nhìn vào
tấm lòng. Một lời cầu nguyện có thể đơn giản như sau:
5
26
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

”
Lạy Chúa, con biết con là người có tội và đã sống theo ý riêng
mình. Con tin rằng Chúa Giêsu đã chết trên thập tự giá để chuộc tội cho
con và đã sống lại từ cõi chết. Giờ đây, con xin quay lưng lại với tội lỗi
và mở lòng đón nhận Ngài làm Cứu Chúa và là Chủ của cuộc đời con.
Xin tha thứ cho con, biến đổi con và ban cho con sự sống đời đời. Con
xin phó thác cuộc đời con cho Ngài. Amen.”
Đây không phải là một câu thần chú. Đây là sự biểu lộ của một
tấm lòng tin cậy và ăn năn. Khi một người chân thành làm điều này,
Kinh Thánh khẳng định rằng một phép lạ sẽ xảy ra: họ được tha thứ
hoàn toàn, được tái sinh về mặt tâm linh, và trở thành con của Thiên
Chúa.
Cuộc Sống Sau Khi Được Tha Thứ – Trang Giấy Mới Và Hành Trình
Mới
Khi một người thật sự nhận lãnh sự tha thứ của Thiên Chúa qua
Chúa Giêsu, cuộc sống của họ sẽ bước sang một trang mới. Sự tha thứ
này không chỉ là một sự kiện xảy ra một lần trong quá khứ, mà nó còn
khai mở một thực tại hoàn toàn mới cho hiện tại và tương lai.
Vậy, cuộc sống sau khi được tha thứ sẽ như thế nào?
1. Mối quan hệ với Thiên Chúa được phục hồi:
Điều quan trọng nhất là bức tường ngăn cách giữa chúng ta và
Thiên Chúa do tội lỗi gây ra đã bị phá đổ.
•
Từ xa lạ đến gần gũi: Thay vì cảm thấy Thiên Chúa ở
xa xôi, phán xét, hoặc không tồn tại, chúng ta bắt đầu trải nghiệm
Ngài như một người Cha yêu thương. Chúng ta có thể nói chuyện
với Ngài qua lời cầu nguyện, lắng nghe Ngài qua Kinh Thánh, và
cảm nhận sự hiện diện của Ngài trong cuộc sống hàng ngày.
5
27
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Từ sợ hãi đến tự do: Chúng ta không còn phải sống
trong nỗi sợ hãi về sự phán xét hay cái chết. Chúng ta có một sự
đảm bảo rằng mình được chấp nhận và yêu thương, không phải vì
những gì chúng ta làm, mà vì chúng ta là ai trong Chúa Kitô. Sự
tự do này giải thoát chúng ta khỏi áp lực phải luôn hoàn hảo.
2. Sự biến đổi từ bên trong:
Sự tha thứ của Chúa không chỉ xóa bỏ hồ sơ tội lỗi của chúng ta,
nó còn bắt đầu một quá trình chữa lành và biến đổi từ bên trong. Kinh
Thánh gọi đây là “sự thánh hóa”.
•
Một trái tim mới: Thiên Chúa ban cho chúng ta một
tấm lòng mới với những khát khao mới. Chúng ta bắt đầu yêu
những điều Ngài yêu và ghét những điều Ngài ghét. Mong muốn
làm hài lòng người khác bằng mọi giá dần được thay thế bằng
mong muốn làm vui lòng Chúa.
•
Sức mạnh để thay đổi: Chúng ta không phải tự mình
chiến đấu với những thói quen xấu và cám dỗ. Chúa Thánh Thần,
chính là sự hiện diện của Thiên Chúa, đến và ngự trong chúng ta
để ban cho chúng ta sức mạnh, sự hướng dẫn và sự an ủi. Quá
trình thay đổi có thể chậm và cần nhiều nỗ lực, nhưng chúng ta
không còn đơn độc trong cuộc chiến đó.
•
Hoa trái của Thánh Thần: Khi chúng ta sống trong
mối quan hệ gần gũi với Chúa, cuộc sống của chúng ta sẽ dần dần
trổ sinh những phẩm chất tốt đẹp như: tình yêu thương, sự vui
mừng, bình an, nhịn nhục, nhân từ, hiền lành, trung tín, khiêm
nhu và tiết độ.
3. Mối quan hệ với người khác được chữa lành:
Khi chúng ta đã trải nghiệm sự tha thứ vô điều kiện của Thiên
Chúa, chúng ta sẽ có khả năng để tha thứ cho người khác.
5
28
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Phá vỡ vòng luẩn quẩn của sự cay đắng: Khi ai đó
làm tổn thương chúng ta, việc giữ mãi sự oán giận chỉ làm hại
chính mình. Nhưng tha thứ là điều rất khó. Tuy nhiên, khi nhận
ra rằng Thiên Chúa đã tha thứ cho chúng ta một món nợ lớn hơn
rất nhiều, chúng ta sẽ có động lực và sức mạnh để tha thứ cho
những lỗi lầm nhỏ hơn mà người khác gây ra cho mình.
•
Xây dựng những mối quan hệ lành mạnh: Sự tha thứ
cho phép chúng ta xây dựng lại những cây cầu đã bị gãy đổ. Chúng
ta học cách yêu thương người khác một cách vị tha hơn, kiên nhẫn
hơn và sẵn sàng cho đi hơn, phản chiếu lại tình yêu mà chúng ta
đã nhận được từ Chúa.
4. Một mục đích sống mới:
Cuộc sống không còn là một cuộc theo đuổi vô định những ham
muốn cá nhân. Chúng ta khám phá ra rằng mình được tạo dựng cho một
mục đích lớn lao hơn: để biết Chúa, để yêu mến Ngài, và để làm cho thế
giới này trở thành một nơi tốt đẹp hơn bằng cách chia sẻ tình yêu và sự
thật của Ngài cho người khác.
Cuộc sống của một người được tha thứ không có nghĩa là sẽ không
còn khó khăn, đau khổ hay thất bại. Chúng ta vẫn sống trong một thế
giới không hoàn hảo và vẫn có những lúc vấp ngã. Nhưng sự khác biệt
cơ bản là: chúng ta không còn đi một mình. Chúng ta có một Đấng Cha
yêu thương để chạy đến, một Đấng Cứu Chúa đã trả giá cho mọi lỗi lầm,
và một niềm hy vọng vững chắc vượt trên mọi hoàn cảnh.
Những Câu Hỏi Thường Gặp – Giải Đáp Các Thắc Mắc
Khi đối diện với một khái niệm lớn lao như sự tha thứ của Thiên
Chúa, tự nhiên chúng ta sẽ có những thắc mắc và hoài nghi. Dưới đây
5
29
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

là một vài câu hỏi phổ biến và những câu trả lời dựa trên góc nhìn của
Kitô giáo.
1
. “Lỗi lầm của tôi quá lớn. Liệu Chúa có thật sự tha thứ cho
tôi được không?”
Đây là một cảm giác rất phổ biến. Ma quỷ và sự xấu hổ thường thì
thầm vào tai chúng ta rằng có những tội lỗi không thể tha thứ. Nhưng
Tin Mừng của Chúa Giêsu lại khẳng định điều ngược lại.
Quy mô của sự tha thứ của Thiên Chúa không được đo lường bằng
quy mô tội lỗi của bạn, mà bằng quy mô của sự hy sinh của Chúa Giêsu.
Sự hy sinh của Con Thiên Chúa là vô giá, do đó nó đủ sức để chuộc cho
tất cả tội lỗi của tất cả mọi người trong mọi thời đại. Không có tội lỗi
nào – dù là nói dối, ngoại tình, phá thai, hay thậm chí là giết người – có
thể lớn hơn ân điển và quyền năng tha thứ của Chúa.
Thánh Phaolô, một trong những nhà lãnh đạo vĩ đại nhất của Hội
Thánh sơ khai, từng là người bắt bớ và giết hại các Kitô hữu. Nhưng ông
đã được Chúa tha thứ và biến đổi. Ông viết: “Ở đâu tội lỗi đã lan tràn, ở
đó ân sủng càng chứa chan gấp bội.” Lời mời gọi tha thứ của Chúa dành
cho tất cả mọi người, không trừ một ai.
2. “Nếu Chúa dễ dàng tha thứ như vậy, chẳng phải điều đó sẽ
khuyến khích người ta cứ tiếp tục phạm tội sao?”
Đây là một câu hỏi rất hợp lý. Tuy nhiên, nó xuất phát từ việc hiểu
sai bản chất của sự tha thứ.
Khi một người thật sự hiểu được cái giá của sự tha thứ – rằng chính
Con Thiên Chúa đã phải chịu đau khổ và chết để họ được tự do – thì
phản ứng của họ không phải là sự tự do để phạm tội, mà là lòng biết ơn
sâu sắc và mong muốn sống một cuộc đời làm vui lòng Đấng đã yêu
thương mình đến thế.
5
30
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hãy nghĩ về hình ảnh một người lính đã lấy thân mình che đạn
cho bạn. Bạn sẽ không nói rằng: “Tuyệt vời, giờ tôi có thể tiếp tục lao
vào những nơi nguy hiểm một cách bất cẩn.” Ngược lại, bạn sẽ sống
phần đời còn lại của mình một cách cẩn trọng và ý nghĩa hơn để tôn
vinh sự hy sinh của người đó.
Sự tha thứ của Chúa không phải là một “giấy phép để phạm tội”,
mà là “sức mạnh để chiến thắng tội lỗi”. Lòng biết ơn chính là động lực
mạnh mẽ nhất để sống một cuộc đời thánh thiện.
3. “Tại sao tôi phải tin vào Chúa Giêsu? Chẳng phải chỉ cần
sống tốt là đủ sao?”
Như đã thảo luận ở trang 6, “sống tốt” là một tiêu chuẩn rất tương
đối và không ai trong chúng ta có thể đạt đến sự hoàn hảo của Thiên
Chúa. Vấn đề không chỉ nằm ở hành động bên ngoài, mà còn ở động cơ
bên trong: sự kiêu ngạo, ích kỷ, ghen tị…
Nhưng quan trọng hơn, Kitô giáo không phải là một hệ thống đạo
đức, mà là một mối quan hệ. Vấn đề cốt lõi của con người không phải là
”
chưa đủ tốt”, mà là “bị chia cắt khỏi Thiên Chúa”. Việc sống tốt mà
không có mối quan hệ với Chúa giống như một đứa con gửi quà cho cha
mẹ đều đặn nhưng không bao giờ nói chuyện hay về thăm nhà. Món quà
có thể tốt, nhưng mối quan hệ đã bị rạn nứt.
Chúa Giêsu chính là con đường duy nhất để phục hồi mối quan hệ
đó. Ngài phán: “Thầy là đường, là sự thật và là sự sống. Không ai đến
được với Chúa Cha mà không qua Thầy.” Ngài không đến để chỉ cho
chúng ta cách sống tốt, Ngài đến để ban cho chúng ta sự sống mới và
kết nối chúng ta lại với Thiên Chúa.
4. “Tôi đã cố gắng tha thứ cho người khác nhưng không thể.
Tôi phải làm sao?”
5
31
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự tha thứ cho người khác là một trong những điều khó khăn nhất.
Chúng ta được mời gọi để tha thứ, nhưng không có nghĩa là chúng ta
phải tự mình làm điều đó.
•
Tha thứ là một quyết định, không phải một cảm xúc:
Đôi khi chúng ta phải quyết định tha thứ bằng ý chí của mình,
ngay cả khi cảm xúc của chúng ta chưa theo kịp.
•
Nhờ cậy sức Chúa: Hãy cầu nguyện và nói với Chúa
rằng: “Lạy Chúa, con không thể tha thứ cho người này bằng sức
riêng của mình. Xin Ngài ban cho con sức mạnh và tình yêu của
Ngài để con có thể làm được điều đó.”
•
Nhớ lại sự tha thứ mình đã nhận: Khi chúng ta tập
trung vào việc Chúa đã tha thứ cho chúng ta nhiều như thế nào,
việc tha thứ cho người khác sẽ trở nên dễ dàng hơn.
Tha thứ là một quá trình, đôi khi cần thời gian. Nhưng với sự giúp
đỡ của Chúa, mọi sự đều có thể.
Những Câu Chuyện Có Thật – Bằng Chứng Sống Về Sự Tha Thứ
Lý thuyết và thần học là quan trọng, nhưng sức mạnh thực sự của
sự tha thứ được nhìn thấy rõ nhất qua những cuộc đời được biến đổi.
Lịch sử và thế giới ngày nay đầy ắp những câu chuyện về những con
người đã trải nghiệm sự tha thứ của Thiên Chúa và cuộc sống của họ đã
thay đổi mãi mãi.
1. Người phụ nữ bị bắt quả tang phạm tội ngoại tình (Kinh
Thánh, Phúc Âm Gioan chương 8):
Một nhóm các nhà lãnh đạo tôn giáo đã lôi một người phụ nữ bị
bắt quả tang phạm tội ngoại tình đến trước mặt Chúa Giêsu. Theo luật
pháp thời đó, bà phải bị ném đá cho đến chết. Họ hỏi Chúa Giêsu để gài
5
32
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

bẫy Ngài. Nhưng Ngài chỉ cúi xuống, viết trên đất, và nói một câu nổi
tiếng: “Ai trong các ông sạch tội, thì cứ việc lấy đá mà ném trước đi.”
Từng người một, từ già đến trẻ, đều lặng lẽ bỏ đi. Chỉ còn lại Chúa
Giêsu và người phụ nữ. Ngài hỏi bà: “Không ai kết án chị sao?” Bà đáp:
”
Thưa không.” Và Chúa Giêsu nói: “Tôi cũng vậy, tôi không kết án chị
đâu. Thôi chị cứ về đi, và từ nay đừng phạm tội nữa.”
Trong một khoảnh khắc, người phụ nữ này đã nhận được cả Sự
Công Chính và Tình Yêu. Ngài không xem nhẹ tội lỗi của bà (“đừng phạm
tội nữa”), nhưng Ngài cũng không kết án bà (“tôi không kết án chị”).
Ngài đã ban cho bà một cơ hội để làm lại cuộc đời.
2. John Newton (1725-1807):
John Newton từng là một thuyền trưởng buôn bán nô lệ tàn bạo.
Ông sống một cuộc đời phóng đãng, vô đạo và tham gia vào một trong
những ngành kinh doanh vô nhân đạo nhất trong lịch sử. Nhưng sau
một cơn bão khủng khiếp trên biển khiến ông cận kề cái chết, ông đã
kêu cầu đến lòng thương xót của Chúa.
Cuộc đời ông đã thay đổi hoàn toàn. Ông từ bỏ nghề buôn nô lệ,
trở thành một mục sư và là một trong những người đi đầu trong phong
trào bãi bỏ chế độ nô lệ ở Anh. Ông chính là tác giả của bài thánh ca bất
hủ “Amazing Grace” (Ơn Lạ Lùng), với những ca từ phản ánh chính cuộc
đời ông:
Amazing grace, how sweet the sound, That saved a wretch like me.
I once was lost, but now am found, Was blind, but now I see.
(Tạm dịch: Ơn lạ lùng, sao ngọt ngào thay, đã cứu một kẻ khốn
nạn như tôi. Tôi từng lạc lối, nay được tìm thấy, từng mù lòa, nay mắt
đã sáng soi.)
5
33
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cuộc đời của John Newton là một minh chứng hùng hồn rằng
không có ai ở quá xa tầm tay của ân điển và sự tha thứ của Thiên Chúa.
3. Corrie ten Boom (1892-1983):
Corrie ten Boom và gia đình bà đã che giấu người Do Thái khỏi Đức
Quốc xã trong Thế chiến thứ hai. Gia đình bà bị bắt và bị đưa đến trại
tập trung. Cha và chị gái của bà đã chết ở đó. Sau chiến tranh, Corrie đi
khắp nơi để chia sẻ câu chuyện của mình về tình yêu và sự tha thứ của
Chúa.
Một ngày nọ, sau một buổi nói chuyện ở Đức, một người đàn ông
đã tiến đến gặp bà. Bà nhận ra ông ta, đó là một trong những tên cai
ngục tàn bạo nhất ở trại tập trung Ravensbrück, nơi chị gái bà đã qua
đời. Ông ta nói rằng ông ta đã trở thành một Kitô hữu và xin bà tha thứ.
Corrie kể lại rằng trong khoảnh khắc đó, lòng bà đầy căm hận.
Nhưng bà biết mình phải tha thứ. Bà đã cầu nguyện trong im lặng: “Lạy
Chúa Giêsu, con không thể tha thứ cho ông ta. Xin Ngài ban cho con sự
tha thứ của Ngài.” Khi bà đưa tay ra bắt tay người đàn ông đó, một cảm
giác ấm áp và một tình yêu thương lạ lùng đã tuôn chảy từ vai xuống
cánh tay bà. Bà đã có thể nói: “Tôi tha thứ cho anh, người anh em của
tôi, với tất cả tấm lòng.”
Câu chuyện của Corrie cho thấy sự tha thứ của Chúa không chỉ cứu
chúng ta, mà còn ban cho chúng ta sức mạnh siêu nhiên để làm điều
dường như không thể: tha thứ cho những kẻ đã gây ra cho chúng ta nỗi
đau không thể tưởng tượng.
Lời Kết – Một Lời Mời Dành Cho Bạn
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình khá dài.
Chúng ta bắt đầu với một cảm giác chung của con người: gánh
nặng của lỗi lầm và khát khao được tha thứ. Chúng ta thấy rằng “tội lỗi”
5
34
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

không chỉ là vi phạm luật lệ, mà là sự đổ vỡ của các mối quan hệ, tạo
ra sự xa cách và đau khổ.
Chúng ta đã khám phá chân dung của một Thiên Chúa không phải
là một vị quan tòa xa cách, mà là một Đấng vừa yêu thương vô hạn, vừa
công chính tuyệt đối. Và chúng ta đã thấy giải pháp kỳ diệu của Ngài
cho nan đề này: chính Ngài đã trở thành con người qua Chúa Giêsu,
gánh lấy tội lỗi của chúng ta trên thập tự giá để thỏa mãn công lý, và
chứng minh chiến thắng của tình yêu qua sự phục sinh.
Chúng ta cũng đã biết rằng sự tha thứ này không phải để “kiếm
lấy”, mà là một món quà được nhận lãnh qua sự ăn năn và tin cậy. Khi
nhận lãnh món quà đó, cuộc đời chúng ta được bắt đầu một chương mới:
mối quan hệ với Chúa được phục hồi, con người bên trong được biến đổi,
và chúng ta có một mục đích sống mới.
Bây giờ, hành trình khám phá này dẫn đến một ngã rẽ, và đó là
ngã rẽ của riêng bạn.
Những gì được viết ở đây chỉ là những con chữ trên trang giấy.
Chúng có thể cung cấp thông tin, gợi mở suy nghĩ, nhưng chúng không
thể thay thế được trải nghiệm cá nhân. Tình yêu và sự tha thứ của Thiên
Chúa không phải là một lý thuyết để phân tích, mà là một thực tại để
trải nghiệm.
Chúa Giêsu đã đưa ra một lời mời thật đơn giản và sâu sắc: “Tất
cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ
cho nghỉ ngơi bồi dưỡng.” (Phúc Âm Mátthêu 11:28).
•
Gánh nặng đó có thể là những sai lầm trong quá khứ
mà bạn không thể quên.
•
Gánh nặng đó có thể là cảm giác trống rỗng và vô nghĩa
trong cuộc sống.
5
35
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Gánh nặng đó có thể là nỗi sợ hãi về tương lai, về cái
chết, về sự phán xét.
Lời mời này vẫn còn đó, vang vọng qua hai thiên niên kỷ, và nó
dành cho bạn ngày hôm nay.
Bạn không cần phải làm cho mình trở nên hoàn hảo trước khi đến
với Ngài. Bạn chỉ cần đến như chính con người của bạn, với tất cả những
đổ vỡ, những vết sẹo và những gánh nặng.
Nếu những điều bạn đọc ở đây chạm đến một góc nào đó trong tâm
hồn bạn, nếu nó khơi dậy một niềm khao khát về sự bình an và một
khởi đầu mới, tôi khuyến khích bạn hãy thực hiện một bước tiếp theo.
•
Hãy suy ngẫm: Dành thời gian yên tĩnh để suy nghĩ về
những điều này.
•
Hãy nói chuyện với Chúa: Dù bạn chưa chắc mình tin,
hãy thử thưa chuyện với Ngài như một người bạn. Hãy nói ra
những hoài nghi, những nỗi đau, những câu hỏi của bạn.
•
Hãy tìm đọc: Tìm đọc một trong bốn sách Phúc Âm
trong Kinh Thánh (Mátthêu, Mác, Luca, hoặc Gioan). Sách Phúc
Âm Gioan là một nơi khởi đầu rất tốt.
•
Hãy tìm một người bạn: Tìm một người bạn Kitô hữu
mà bạn tin tưởng và chia sẻ những suy nghĩ của mình.
Thiên Chúa luôn sẵn sàng tha thứ. Cánh cửa luôn rộng mở. Câu
hỏi cuối cùng không phải là Ngài có sẵn lòng hay không, mà là liệu
chúng ta có sẵn lòng bước vào hay không.
5
36
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

NĂM BƯỚC ĐẾN BÌNH AN: HÀNH TRÌNH GIAO HÒA CHO NGƯỜI
CHƯA BIẾT CHÚA
Lời Mở Đầu – Cuộc Kiếm Tìm Sự Thanh Thản Phổ Quát
Chào bạn,
Trong sâu thẳm mỗi con người, dù bạn là ai, đến từ đâu, hay tin
vào điều gì, đều tồn tại một khao khát chung: khao khát sự bình an.
Chúng ta đều từng trải qua những khoảnh khắc mà gánh nặng của quá
khứ, của những lỗi lầm, những lời nói hay hành động thiếu suy nghĩ đè
nặng lên tâm hồn. Đó có thể là một lời hứa bị phá vỡ, một mối quan hệ
bị tổn thương, hay đơn giản là cảm giác mình đã không sống đúng với
con người tốt đẹp nhất mà mình mong muốn.
Những gánh nặng này giống như những chiếc ba lô chứa đầy đá
mà chúng ta vô tình mang theo mỗi ngày. Chúng làm chúng ta mệt mỏi,
lo âu, và ngăn cản chúng ta tận hưởng trọn vẹn niềm vui của cuộc sống.
Chúng ta cố gắng quên đi, cố gắng lờ đi, nhưng chúng vẫn ở đó, âm
thầm ảnh hưởng đến suy nghĩ, cảm xúc và các mối quan hệ của chúng
ta.
Người Công giáo gọi những “viên đá” này là “tội lỗi” – một từ có vẻ
nặng nề, nhưng về bản chất, nó chỉ đơn giản là sự thiếu vắng tình yêu
thương. Đó là khi chúng ta hành động ngược lại với tiếng nói lương tri,
làm tổn thương người khác, tổn thương chính mình, và theo niềm tin
Kitô giáo, làm rạn nứt mối tương quan với một Đấng Tạo Hóa yêu
thương, người mà chúng tôi gọi là Thiên Chúa.
Vậy làm thế nào để đặt gánh nặng này xuống? Làm thế nào để tìm
lại sự nhẹ nhõm, sự thanh thản, và một khởi đầu mới?
Trong đạo Công giáo, có một con đường chữa lành đặc biệt được
gọi là Bí tích Giao Hòa (hay còn gọi là Bí tích Giải tội). Đừng để những
từ ngữ này làm bạn e sợ. Hãy xem nó như một món quà, một “quy trình”
5
37
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

được thiết kế một cách tinh tế để giúp con người đối diện với những
gánh nặng của mình, giải phóng chúng, và tìm lại sự bình an đích thực.
Đây không phải là một phiên tòa phán xét, mà là một cuộc gặp gỡ đầy
lòng thương xót.
Hành trình này bao gồm năm bước, giống như năm chặng của một
con đường dẫn đến sự tự do nội tâm. Dù bạn có tin vào Thiên Chúa hay
không, việc khám phá năm bước này có thể mang lại cho bạn những
hiểu biết sâu sắc về bản chất con người và về nghệ thuật tha thứ và hòa
giải.
1
.
Xét mình: Cuộc đối thoại trung thực với chính lòng
mình.
2
3
4
5
.
.
.
.
Ăn năn tội: Cảm nhận nỗi đau từ những đổ vỡ.
Dốc lòng chừa: Quyết tâm chọn một con đường mới.
Xưng tội: Dũng cảm nói ra sự thật để được giải thoát.
Đền tội: Hành động cụ thể để hàn gắn yêu thương.
Trong những trang tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá
từng bước một. Hãy tạm gác lại mọi định kiến và mở lòng ra với một
hành trình có thể thay đổi cách bạn nhìn nhận về lỗi lầm, sự tha thứ và
ý nghĩa của một khởi đầu mới.
Bước 1 – Xét Mình: Cuộc Đối Thoại Trung Thực Với Chính Lòng
Mình
Hãy tưởng tượng bạn đang chuẩn bị cho một chuyến đi xa. Việc
đầu tiên bạn làm là gì? Có lẽ bạn sẽ kiểm tra lại hành lý, xem mình đã
mang đủ những thứ cần thiết chưa, có thứ gì thừa thãi hay không phù
hợp cần phải bỏ lại không.
Xét mình cũng tương tự như vậy, nhưng đó là một cuộc kiểm tra
hành lý của tâm hồn. Đây không phải là một cuộc tự buộc tội hay dằn
5
38
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

vặt bản thân. Trái lại, đó là một khoảnh khắc tĩnh lặng, can đảm và đầy
yêu thương để nhìn lại cuộc sống của mình một cách trung thực.
Tại sao phải xét mình?
Trong cuộc sống hối hả, chúng ta dễ dàng bị cuốn đi bởi công việc,
các mối quan hệ, và những lo toan thường nhật. Chúng ta hiếm khi có
thời gian dừng lại và tự hỏi: “Tôi đang sống như thế nào? Tôi đang đi
về đâu? Những hành động của tôi có thực sự phản ánh con người mà
tôi muốn trở thành không?”
Xét mình chính là khoảng lặng quý giá đó. Nó giúp chúng ta:
•
Tăng cường sự tự nhận thức: Hiểu rõ hơn về những
suy nghĩ, lời nói, hành động và cả những điều mình đã không làm
(thiếu sót).
•
Nhận diện các khuôn mẫu: Thấy được những thói
quen xấu hay những xu hướng tiêu cực nào đang lặp đi lặp lại
trong cuộc sống của mình.
•
Đánh giá lại các giá trị: Đối chiếu cuộc sống hiện tại
với những giá trị cốt lõi mà chúng ta tin tưởng.
Làm thế nào để xét mình một cách hiệu quả?
Đối với người chưa biết Chúa, bạn không cần phải bắt đầu với
những câu hỏi phức tạp về thần học. Hãy bắt đầu với những gì gần gũi
nhất: Tình yêu thương. Người Công giáo tin rằng Thiên Chúa là Tình
Yêu, và do đó, mọi sai phạm đều là sự thiếu sót trong tình yêu. Bạn có
thể tự hỏi mình dựa trên ba mối tương quan cơ bản:
1. Với chính bản thân mình:
•
Tôi đã chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần của
mình chưa?
5
39
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Tôi có dành thời gian để nghỉ ngơi, để nuôi dưỡng tâm
hồn không?
•
không?
•
Tôi có trung thực với cảm xúc và giá trị của chính mình
Tôi có sa đà vào những thói quen gây hại (nghiện ngập,
lười biếng, suy nghĩ tiêu cực) không?
2. Với người khác (gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, xã hội):
•
Tôi đã đối xử với những người thân yêu bằng sự kiên
nhẫn và tử tế chưa?
•
Trong lời nói, tôi có gây tổn thương, phán xét, hay lan
truyền những điều không đúng sự thật về người khác không?
•
không?
•
Trong công việc, tôi có công bằng và có trách nhiệm
Tôi có thờ ơ trước nỗi đau của những người xung
quanh, những người kém may mắn hơn mình không?
Tôi có giữ lời hứa và sống đáng tin cậy không?
•
3. Với một “Cái Thiện” cao cả hơn (Đối với người Công giáo là
Thiên Chúa):
•
Bạn có thể không gọi tên là “Thiên Chúa”, nhưng hãy tự
hỏi: Tôi có sống biết ơn không? Tôi có nhận ra những vẻ đẹp của
cuộc sống, của thiên nhiên xung quanh không?
•
Tôi có dành thời gian để suy ngẫm về ý nghĩa và mục
đích của cuộc sống mình không?
•
Tôi có đặt vật chất, tiền bạc, hay danh vọng lên trên các
giá trị tinh thần và đạo đức không?
Một vài lưu ý quan trọng:
•
Tìm một nơi yên tĩnh: Hãy dành cho mình 5-10 phút
ở một nơi không bị làm phiền.
5
40
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Với một tâm thế bình an: Hãy nhớ rằng, mục đích
không phải là để ghét bỏ bản thân, mà là để hiểu mình hơn với
một trái tim nhân hậu.
•
Trung thực nhưng không tàn nhẫn: Giống như một
bác sĩ chẩn bệnh, cần phải chính xác nhưng cũng cần sự cảm
thông.
Xét mình là bước đầu tiên và nền tảng. Nó giống như việc bật đèn
lên trong một căn phòng tối. Bạn có thể sẽ thấy cả những thứ đẹp đẽ và
cả những bừa bộn, bụi bặm. Nhưng chỉ khi nhìn thấy rõ thực trạng,
chúng ta mới có thể bắt đầu dọn dẹp và chữa lành. Đó là một hành động
của sự can đảm và tự trọng.
(Tiếp tục) Bước 1 – Xét Mình: La Bàn Của Lương Tri
Hãy hình dung lương tri của bạn như một chiếc la bàn nội tâm.
Chiếc la bàn này luôn hướng về “phương Bắc” – hướng của sự thật, sự
tốt lành và tình yêu thương. Mỗi khi chúng ta hành động ngược lại với
những điều đó, kim la bàn sẽ bị lệch đi.
Hành động “xét mình” chính là việc chúng ta lấy chiếc la bàn đó ra
xem, kiểm tra xem nó đang chỉ về hướng nào, và tại sao nó lại bị lệch.
Mười Điều Răn như một kim chỉ nam phổ quát
Trong truyền thống Công giáo, Mười Điều Răn thường được dùng
như một bản hướng dẫn chi tiết để xét mình. Dù bạn không theo tôn
giáo nào, bạn sẽ thấy rằng những nguyên tắc này phản ánh những giá
trị đạo đức phổ quát của nhân loại, giúp xây dựng một xã hội văn minh
và tốt đẹp. Hãy thử nhìn chúng dưới lăng kính phi tôn giáo:
•
Điều 1, 2, 3 (Tôn trọng sự thiêng liêng): Sống có lòng
biết ơn, tôn trọng những giá trị cao cả hơn bản thân, không để tiền
5
41
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

bạc hay quyền lực trở thành “thần tượng” duy nhất chi phối cuộc
đời mình. Dành thời gian cho sự tĩnh lặng và suy ngẫm.
•
Điều 4 (Tôn trọng gia đình và nguồn cội): Thảo kính
và biết ơn cha mẹ, tổ tiên. Xây dựng một gia đình hòa thuận, yêu
thương.
•
Điều 5 (Tôn trọng sự sống): Không chỉ là không giết
người, mà còn là không hủy hoại sự sống của người khác bằng lời
nói cay độc, sự căm ghét, hay thái độ thù hằn. Tôn trọng và bảo
vệ sự sống của chính mình.
•
Điều 6 (Tôn trọng tình yêu và thân xác): Sống chung
thủy trong các mối quan hệ. Tôn trọng phẩm giá thân xác của mình
và của người khác. Không xem người khác như một đối tượng để
thỏa mãn dục vọng.
•
Điều 7 (Tôn trọng tài sản): Sống công bằng, sòng
phẳng. Không trộm cắp, gian lận, hay làm giàu một cách bất chính
trên mồ hôi nước mắt của người khác.
•
Điều 8 (Tôn trọng sự thật): Sống trung thực. Không
nói dối, không làm chứng gian, không vu khống hay nói xấu để hạ
bệ uy tín của người khác.
•
Điều 9, 10 (Tôn trọng sự bình an trong tâm hồn):
Không để lòng tham lam, ghen tị điều khiển. Biết vui với những gì
mình có và mừng cho thành công của người khác.
Sử dụng những chỉ dẫn này không phải để “tích” vào các ô vi phạm.
Mục đích là để chúng soi sáng cho ta thấy những lĩnh vực trong cuộc
sống mà ta có thể yêu thương nhiều hơn, sống tốt hơn.
Kết thúc của việc xét mình
Sau khi đã nhìn lại một cách trung thực, bạn có thể sẽ nhận ra một
vài điều. Có thể là một nỗi buồn nhẹ, một sự hối tiếc. Đây là một dấu
hiệu tốt. Nó cho thấy lương tri của bạn vẫn còn nhạy bén. Cảm giác này
5
42
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

không phải để nhấn chìm bạn, mà để dẫn bạn đến bước tiếp theo, một
bước quan trọng của sự chữa lành: Ăn năn tội.
Xét mình không phải là một hành động chỉ làm một lần. Nó giống
như việc vệ sinh cá nhân, nên được thực hiện thường xuyên, có thể là
mỗi tối trước khi đi ngủ. Một cuộc “kiểm tra tâm hồn” ngắn gọn hàng
ngày giúp chúng ta sống tỉnh thức hơn, điều chỉnh hành vi kịp thời và
giữ cho “chiếc la bàn” lương tri luôn hoạt động tốt.
Bước 2 – Ăn Năn Tội: Nỗi Đau Chuyển Hóa Của Trái Tim
Sau khi đã can đảm nhìn vào sự thật về những sai lầm của mình,
một cảm xúc tự nhiên sẽ trỗi dậy: nỗi buồn, sự hối tiếc. Trong ngôn ngữ
của Bí tích Giao Hòa, cảm xúc này được gọi là Ăn năn tội hay Sám hối.
Đây có lẽ là bước quan trọng và cốt lõi nhất trong cả tiến trình.
Nếu không có sự ăn năn thật sự, việc xưng tội sẽ chỉ là một hành động
kể lể trống rỗng, và việc đền tội sẽ trở thành một nghĩa vụ vô hồn.
Ăn năn không phải là tự căm ghét
Điều quan trọng cần phải phân biệt: Ăn năn khác với mặc cảm tội
lỗi độc hại.
•
Mặc cảm tội lỗi độc hại tập trung vào bản thân: “Tôi
thật là một kẻ tồi tệ. Tôi không có giá trị. Tôi không thể được tha
thứ.” Nó làm chúng ta tê liệt, chán ghét chính mình và không thể
tiến về phía trước.
•
Ăn năn đích thực tập trung vào hành động và hậu
quả: “Việc tôi làm là sai. Nó đã gây tổn thương cho người khác và
cho chính tôi. Nó đã làm tổn hại đến mối quan hệ tốt đẹp. Tôi ước
gì mình đã không làm vậy.”
Ăn năn là một nỗi đau, nhưng là một nỗi đau mang tính xây dựng.
Nó không nói “bạn là người xấu”, mà nó nói “hành động đó không xứng
5
43
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đáng với con người tốt đẹp mà bạn có thể trở thành”. Đó là sự tỉnh thức
của trái tim, nhận ra rằng mình đã đi chệch khỏi con đường của tình
yêu.
Hai mức độ của sự ăn năn
Giáo lý Công giáo phân biệt hai loại ăn năn:
1
.
Ăn năn cách chẳng trọn (Attritio): Đây là sự hối tiếc
xuất phát từ nỗi sợ hãi. Sợ bị trừng phạt, sợ hậu quả xấu, sợ mất
danh dự, sợ “hỏa ngục”. Ví dụ, một người gian lận trong kinh
doanh và cảm thấy hối hận chỉ vì sợ bị pháp luật phát hiện. Nỗi
buồn này cũng có giá trị, vì ít nhất nó cũng giúp người ta nhận ra
hành vi của mình là sai.
2
.
Ăn năn cách trọn (Contritio): Đây là mức độ cao nhất
và đẹp nhất của sự sám hối. Nỗi buồn này xuất phát từ tình yêu.
Bạn hối tiếc không phải vì sợ hãi, mà vì bạn nhận ra rằng hành
động của mình đã làm tổn thương một người mà bạn yêu mến.
o
Đối với một người bạn, đó là khi bạn nhận ra lời
nói của mình đã làm họ đau lòng.
o
Đối với cha mẹ, đó là khi bạn thấy được nỗi buồn
trong mắt họ vì sự bướng bỉnh của bạn.
o
Đối với người Công giáo, đó là khi họ nhận ra tội
lỗi của mình đã làm buồn lòng Thiên Chúa, Đấng yêu thương
họ vô điều kiện.
Dù bạn chưa tin vào Thiên Chúa, bạn hoàn toàn có thể đạt đến “sự
ăn năn cách trọn” này. Hãy nghĩ về người mà bạn đã làm tổn thương.
Hãy đặt mình vào vị trí của họ. Hãy cảm nhận nỗi đau mà hành động
của bạn đã gây ra. Sự đồng cảm sâu sắc đó chính là khởi nguồn của sự
sám hối đích thực.
Câu chuyện “Người con hoang đàng”
5
44
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúa Giêsu đã kể một câu chuyện ngụ ngôn nổi tiếng để minh họa
cho điều này. Một người con trai đòi cha chia gia tài rồi bỏ đi phung phí
hết. Khi rơi vào cảnh cùng quẫn, phải đi chăn heo và ao ước được ăn
thức ăn của heo, anh ta “mới tỉnh ngộ”.
Khoảnh khắc “tỉnh ngộ” đó chính là sự ăn năn. Ban đầu, có thể
anh ta chỉ nghĩ đến việc quay về vì đói khổ (ăn năn cách chẳng trọn).
Nhưng khi quyết định “Tôi sẽ đứng lên, trở về với cha tôi và thưa: Thưa
cha, con đã lỗi phạm đến Trời và đến cha”, anh ta đã nhận ra sự đổ vỡ
trong mối quan hệ. Anh ta không chỉ tiếc vì mất tiền, mà tiếc vì đã làm
tổn thương tình yêu của người cha. Đó là sự ăn năn đích thực.
Ăn năn là khoảnh khắc trái tim tan vỡ, nhưng chính từ những
mảnh vỡ đó, một trái tim mới, khiêm tốn hơn và yêu thương hơn có thể
được tái tạo. Nó là điều kiện tiên quyết để sự tha thứ có thể thực sự nảy
mầm và mang lại sự chữa lành.
Bước 3 – Dốc Lòng Chừa: Quyết Tâm Chọn Một Con Đường Mới
Nếu “xét mình” là nhận ra mình đang đi sai đường và “ăn năn” là
cảm thấy hối tiếc vì điều đó, thì Dốc lòng chừa chính là hành động
quyết định quay đầu xe và chọn một con đường khác.
Một lời xin lỗi mà không đi kèm với ý định thay đổi thì chỉ là một
lời nói suông. Sự sám hối đích thực luôn dẫn đến một quyết tâm cụ thể:
”
Tôi không muốn lặp lại sai lầm này nữa. Tôi muốn trở thành một người
tốt hơn.”
Dốc lòng chừa không phải là một lời hứa viển vông
Sẽ rất dễ để nói một câu chung chung như: “Từ nay tôi sẽ sống tốt
hơn.” Nhưng một quyết tâm hiệu quả cần phải cụ thể và thực tế hơn
nhiều. Nó bao gồm hai khía cạnh:
5
45
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1
.
Tránh xa dịp tội: “Dịp tội” là những hoàn cảnh, con
người, hay thói quen cụ thể dẫn chúng ta đến sai lầm. Quyết tâm
chừa tội đòi hỏi chúng ta phải trung thực nhận diện và tìm cách
tránh xa những tác nhân này.
o
Ví dụ 1: Nếu bạn nhận ra mình thường nói xấu
người khác khi đi cùng một nhóm bạn cụ thể, “dốc lòng chừa”
có thể là quyết tâm thay đổi chủ đề câu chuyện khi gặp nhóm
bạn đó, hoặc thậm chí hạn chế tiếp xúc nếu cần thiết.
o
Ví dụ 2: Nếu bạn có xu hướng lãng phí thời gian
vào mạng xã hội thay vì làm việc, quyết tâm có thể là đặt ra
giới hạn thời gian sử dụng mỗi ngày, hoặc xóa bớt những
ứng dụng không cần thiết.
o
Ví dụ 3: Nếu bạn yếu đuối trước cám dỗ của rượu
chè, quyết tâm có thể là không đến những quán bar, không
dự những cuộc vui quá đà.
2
.
Thực hành những đức tính đối lập: Việc thay đổi
không chỉ là “ngừng làm điều xấu” mà còn là “bắt đầu làm điều
tốt”. Thiên nhiên không thích những khoảng trống. Nếu bạn loại
bỏ một thói quen xấu, hãy lấp đầy nó bằng một thói quen tốt.
o
Thay vì nói xấu, hãy tập tìm kiếm và nói về
những điểm tốt của người khác.
o
Thay vì lười biếng, hãy đặt ra một mục tiêu nhỏ
mỗi ngày và hoàn thành nó.
o
Thay vì ích kỷ, hãy tìm một cơ hội nhỏ để giúp đỡ
ai đó mà không cần được ghi nhận.
Sự khiêm tốn trong quyết tâm
Dốc lòng chừa không có nghĩa là bạn tự tin 100% rằng mình sẽ
không bao giờ tái phạm. Con người vốn yếu đuối. Chúng ta có thể sẽ lại
vấp ngã.
5
46
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Điều quan trọng ở đây là sự chân thành của ý chí tại thời điểm
hiện tại. Đó là lời cam kết của bạn với chính mình và với Chúa (theo đức
tin Công giáo) rằng: “Ngay lúc này, với tất cả sức lực của con, con thực
sự muốn thay đổi. Và nếu con có vấp ngã, con sẽ lại đứng dậy và cố
gắng một lần nữa.”
Nó giống như một người đang học đi xe đạp. Họ biết mình có thể
sẽ ngã, nhưng họ vẫn quyết tâm leo lên xe và đạp về phía trước. Chính
nỗ lực và ý hướng đó mới là điều có giá trị.
Trong Bí tích Giao Hòa, khi một người nói lời “dốc lòng chừa”, họ
không chỉ dựa vào sức mạnh của bản thân. Người Công giáo tin rằng họ
còn nhận được một sự trợ giúp thiêng liêng, một “ơn Chúa”, để củng cố
cho ý chí yếu đuối của họ.
Đối với bạn, hãy xem đây là một lời cam kết nghiêm túc với phiên
bản tốt đẹp hơn của chính mình. Đó là hành động lấy lại quyền kiểm
soát cuộc đời, không để những thói quen xấu và sai lầm trong quá khứ
định đoạt tương lai của bạn.
Bước này biến nỗi buồn hối hận thành năng lượng tích cực để hành
động. Nó là cầu nối giữa quá khứ bạn muốn bỏ lại và tương lai bạn khao
khát xây dựng.
Bước 4 – Xưng Tội: Dũng Cảm Nói Ra Sự Thật Để Được Giải
Thoát
Đây có lẽ là bước gây nhiều thắc mắc và e ngại nhất cho những
người ngoài Công giáo: Tại sao lại phải kể tội lỗi của mình cho một
người khác, một linh mục, nghe? Tại sao không thể giữ kín trong lòng
và nói chuyện thẳng với Chúa?
5
47
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là một câu hỏi rất chính đáng. Để hiểu được ý nghĩa sâu xa
của việc xưng tội, chúng ta cần nhìn vào nó từ cả góc độ tâm lý con
người và góc độ đức tin.
Góc độ tâm lý: Sức mạnh chữa lành của việc nói ra
Chắc hẳn bạn đã từng trải qua cảm giác này: khi có một bí mật hay
một nỗi lo đè nặng trong lòng, chỉ cần chia sẻ được với một người bạn
đáng tin cậy, bạn đã cảm thấy nhẹ nhõm đi rất nhiều. Việc nói ra thành
lời có một sức mạnh đáng kinh ngạc:
•
Hiện thực hóa vấn đề: Khi tội lỗi chỉ nằm trong suy
nghĩ, nó có thể trở nên mơ hồ, bị phóng đại hoặc bị che giấu. Nói
ra thành lời buộc chúng ta phải đối diện với nó một cách cụ thể,
rõ ràng.
•
Phá vỡ sự cô lập: Tội lỗi và bí mật thường đi kèm với
sự xấu hổ và cảm giác cô độc (“chỉ có mình tôi tồi tệ như vậy”). Khi
xưng tội với một người khác, bạn phá vỡ bức tường cô lập đó. Bạn
nhận ra mình là một con người, và con người thì ai cũng có lúc sai
lầm.
•
Khách quan hóa vấn đề: Người lắng nghe (ở đây là
linh mục) có thể đưa ra một góc nhìn khách quan, giúp bạn thấy
được vấn đề không quá nghiêm trọng như bạn nghĩ, hoặc giúp bạn
nhận ra gốc rễ của vấn đề mà bạn chưa thấy.
•
Cảm nhận sự tha thứ một cách cụ thể: Lời tha thứ chỉ
vang lên trong đầu có thể không đủ mạnh mẽ. Nhưng khi được
nghe một lời tha thứ cụ thể từ một người khác, “Tôi tha tội cho
anh/chị”, sự tha thứ đó trở nên hữu hình, chắc chắn và có sức tác
động sâu sắc hơn nhiều.
Góc độ đức tin: Linh mục là ai trong tòa giải tội?
Đối với người Công giáo, linh mục trong tòa giải tội không hành
động với tư cách cá nhân của ông. Ông ở đó với hai vai trò chính:
5
48
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1
.
Đại diện cho Chúa Kitô: Người Công giáo tin rằng Chúa
Giêsu đã trao cho các Tông đồ và những người kế vị (các giám mục
và linh mục) quyền tha tội. Khi linh mục đọc lời xá giải, đó không
phải là quyền lực của cá nhân ông, mà chính là lòng thương xót
của Chúa được thể hiện qua thừa tác vụ của ông. Ông là một “khí
cụ”, một kênh dẫn ơn tha thứ của Chúa đến với con người.
2
.
Đại diện cho Cộng đoàn (Giáo hội): Tội lỗi không bao
giờ là một vấn đề hoàn toàn riêng tư. Mọi hành động của chúng
ta, dù tốt hay xấu, đều có ảnh hưởng đến những người xung
quanh, đến cộng đồng. Khi bạn làm một điều sai, bạn không chỉ
làm tổn thương mối quan hệ với Chúa, mà còn làm tổn thương
”
thân thể” của cộng đồng. Vì vậy, việc xưng tội với linh mục, người
đại diện cho cộng đồng, cũng là một cách để hòa giải lại với cộng
đồng mà bạn đã làm phương hại.
Quá trình xưng tội diễn ra như thế nào?
Nó đơn giản hơn nhiều người nghĩ. Bạn không cần phải dùng
những lời lẽ văn hoa hay kể lể dài dòng. Sự đơn sơ và trung thực là điều
quan trọng nhất.
•
Bạn bước vào tòa giải tội (hoặc một phòng riêng). Bạn
có thể chọn xưng tội mặt đối mặt hoặc qua một tấm lưới để giữ sự
ẩn danh.
•
Bạn bắt đầu bằng việc làm dấu Thánh giá và nói: “Thưa
cha, con là một người có tội.”
•
Bạn kể ra những tội lỗi mình đã xét mình và thực lòng
ăn năn. Hãy cố gắng kể rõ ràng, cụ thể về loại tội và số lần (nếu
nhớ). Ví dụ: “Con đã nói dối 3 lần”, “Con đã cãi lời cha mẹ”, “Con
đã có những suy nghĩ ghen tị”.
•
Sau khi bạn xưng tội xong, linh mục có thể sẽ đưa ra
một vài lời khuyên ngắn gọn để giúp bạn trong đời sống thiêng
liêng.
5
49
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Sau đó, ngài sẽ ra một “việc đền tội” (sẽ được giải thích
Cuối cùng, ngài sẽ giơ tay và đọc lời xá giải, nhân danh
ở bước 5).
•
Chúa ban ơn tha thứ.
Xưng tội là một hành động của sự can đảm và khiêm tốn tột cùng.
Đó là giây phút bạn chấp nhận hoàn toàn con người yếu đuối của mình
và đặt nó vào lòng thương xót. Và phần thưởng cho sự can đảm đó là
một sự giải thoát và bình an không gì sánh được.
(Tiếp tục) Bước 4 – Xưng Tội: Vượt Qua Nỗi Sợ Hãi
Nỗi sợ hãi và sự ngượng ngùng là những rào cản lớn nhất ngăn
cản nhiều người đến với Bí tích Giao Hòa. Hãy cùng nhau giải đáp một
vài nỗi lo thường gặp:
1. “Tôi sợ linh mục sẽ phán xét tôi.” Đây là một nỗi sợ rất tự
nhiên. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng:
•
Linh mục cũng là con người: Các linh mục cũng là
những người có tội và bản thân họ cũng phải đi xưng tội thường
xuyên. Họ hiểu rất rõ sự yếu đuối của con người.
•
Vai trò của ngài là người chữa lành, không phải
quan tòa: Ngài ngồi đó với tư cách là hiện thân của lòng thương
xót, không phải để kết án. Niềm vui lớn nhất của một linh mục
trong tòa giải tội là được chứng kiến một tâm hồn được chữa lành
và tìm lại bình an.
•
Họ đã nghe tất cả: Với kinh nghiệm nhiều năm, không
có tội lỗi nào của bạn có thể làm họ bị sốc hay ngạc nhiên. Họ đã
nghe những câu chuyện tương tự và cả những câu chuyện còn tồi
tệ hơn rất nhiều.
2. “Tội của tôi quá lớn, không thể tha thứ được.” Đây là một sự
cám dỗ của việc tự ti và tuyệt vọng. Đức tin Công giáo khẳng định một
5
50
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

cách mạnh mẽ rằng: Không có tội lỗi nào lớn hơn lòng thương xót
của Thiên Chúa.
•
Chỉ cần một người có lòng sám hối thật sự, dù tội lỗi
của họ có nặng đến đâu, Thiên Chúa vẫn luôn sẵn sàng tha thứ.
Câu chuyện về những vị thánh vĩ đại từng là những tội nhân lớn
(thánh Phaolô từng đi bắt hại người Công giáo, thánh Augustinô
từng có một tuổi trẻ ăn chơi sa đọa) là minh chứng cho điều đó.
•
Lòng thương xót của Chúa không phải là thứ chúng ta
xứng đáng” nhận được. Nó là một món quà nhưng không, được
”
ban cho một cách vô điều kiện. Việc của chúng ta chỉ là mở lòng
ra đón nhận.
3. “Tôi không biết phải nói gì, phải bắt đầu như thế nào.” Bạn
không cần phải lo lắng. Nếu bạn thực sự không biết cách, hãy cứ nói
thật với linh mục: “Thưa cha, đây là lần đầu tiên con xưng tội (hoặc đã
rất lâu rồi con chưa xưng tội), xin cha giúp con.” Ngài sẽ vui lòng hướng
dẫn bạn từng bước một. Sự chân thành và đơn sơ luôn được đánh giá
cao hơn một bài văn được chuẩn bị kỹ lưỡng.
Xưng tội: Một hành động giải phóng
Hãy tưởng tượng bạn đang mang một khối u trong người. Bạn có
thể che giấu nó, giả vờ như nó không tồn tại. Nhưng nó vẫn ở đó, âm
thầm phát triển và hủy hoại sức khỏe của bạn. Việc đi gặp bác sĩ, chỉ ra
khối u và để ngài phẫu thuật có thể sẽ đau đớn và đáng sợ. Nhưng đó
là con đường duy nhất để được chữa lành và lấy lại sự sống.
Tội lỗi cũng giống như một khối u tinh thần. Che giấu nó chỉ làm
nó thêm trầm trọng. Xưng tội là hành động can đảm để “phẫu thuật”
khối u đó ra khỏi tâm hồn. Lời xá giải của linh mục giống như lời của
bác sĩ: “Ca phẫu thuật đã thành công. Khối u đã được loại bỏ. Bây giờ
bạn có thể bắt đầu một cuộc sống mới, khỏe mạnh hơn.”
5
51
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bước ra khỏi tòa giải tội, nhiều người cảm thấy một sự nhẹ nhõm
lạ thường, như thể một gánh nặng ngàn cân vừa được cất đi. Đó là niềm
vui của sự tha thứ, là sự bình an của một lương tâm trong sạch, và là
sức mạnh để bắt đầu lại.
Bước 5 – Đền Tội: Hành Động Cụ Thể Để Hàn Gắn Yêu Thương
Sau khi đã xưng tội và nhận được ơn tha thứ qua lời xá giải của
linh mục, tiến trình chữa lành vẫn chưa kết thúc. Bước cuối cùng là Đền
tội.
Nhiều người hiểu lầm rằng “đền tội” là một hình phạt, là cách để
”
trả giá” cho tội lỗi của mình. Đây là một quan niệm hoàn toàn sai lầm.
Trong đức tin Công giáo, giá của tội lỗi đã được Chúa Giêsu trả một lần
cho tất cả trên thập giá. Chúng ta không thể và không cần phải “trả”
thêm bất cứ điều gì.
Vậy, ý nghĩa thực sự của việc đền tội là gì?
Hãy xem nó như một phương thuốc hoặc một bài vật lý trị liệu
cho tâm hồn.
•
Như một phương thuốc: Khi bạn bị bệnh và được bác
sĩ chữa trị, ngài thường kê thêm thuốc để bạn uống trong vài ngày
tới. Mục đích là để củng cố sức khỏe, ngăn ngừa bệnh tái phát và
giúp cơ thể phục hồi hoàn toàn. Việc đền tội cũng vậy. Nó là những
hành động cụ thể giúp tâm hồn bạn mạnh mẽ hơn, chữa lành
những “tổn thương” do tội lỗi gây ra và củng cố quyết tâm sống tốt
của bạn.
•
Như một bài vật lý trị liệu: Khi một người bị gãy chân,
sau khi tháo bột, họ cần phải tập vật lý trị liệu để phục hồi chức
năng của cái chân đó. Tội lỗi làm suy yếu “cơ bắp tinh thần” của
chúng ta (ví dụ, tội lười biếng làm suy yếu ý chí). Việc đền tội là
những bài tập nhỏ giúp chúng ta rèn luyện lại những “cơ bắp” đó.
5
52
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bản chất của việc đền tội
Việc đền tội mà linh mục đưa ra thường là những hành động rất
nhỏ và đơn giản, tập trung vào việc khôi phục lại sự cân bằng của tình
yêu đã bị tội lỗi phá vỡ.
•
Nếu tội của bạn liên quan đến sự ích kỷ, việc đền tội
có thể là làm một việc tốt cho người khác.
•
Nếu tội của bạn liên quan đến sự kiêu ngạo, việc đền
tội có thể là đọc một kinh Kính Mừng (một lời cầu nguyện khiêm
tốn).
•
Nếu tội của bạn liên quan đến việc ham mê vật chất,
việc đền tội có thể là một hành động từ bỏ nhỏ.
Ví dụ về các việc đền tội phổ biến:
•
Đọc một vài kinh (Kinh Lạy Cha, Kinh Kính Mừng…).
Đây là cách để kết nối lại mối quan hệ với Chúa.
Đọc một đoạn Kinh Thánh. Đây là cách để lắng nghe lời
chỉ dạy yêu thương.
•
•
Làm một việc bác ái (giúp đỡ người nghèo, thăm một
người cô đơn…). Đây là cách để sửa chữa sự thiếu sót trong tình
yêu với tha nhân.
•
Hy sinh, hãm mình một việc nhỏ (ví dụ: không xem TV
một buổi tối để dành thời gian cho gia đình).
Đền tội và công lý
Ngoài việc đền tội mang tính “thiêng liêng” do linh mục chỉ định,
một khía cạnh quan trọng khác của bước này là sửa chữa những thiệt
hại hữu hình mà chúng ta đã gây ra, nếu có thể.
•
Nếu bạn đã lấy trộm thứ gì đó, bạn phải cố gắng trả lại.
5
53
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Nếu bạn đã nói xấu làm hại danh dự của ai đó, bạn phải
tìm cách đính chính và phục hồi danh dự cho họ.
Nếu bạn đã làm ai đó tổn thương, một lời xin lỗi chân
•
thành là điều cần thiết.
Đây là hành động cụ thể cho thấy sự sám hối của bạn là thật. Tha
thứ của Chúa không miễn trừ cho chúng ta trách nhiệm phải sống công
bằng và sửa chữa những sai lầm của mình trong cuộc sống hàng ngày.
Hoàn thành hành trình
Việc đền tội là hành động cuối cùng, khép lại vòng tròn của sự hòa
giải. Nó không phải là một gánh nặng, mà là một cơ hội để thể hiện lòng
biết ơn vì đã được tha thứ. Nó là bước đi đầu tiên trên con đường mới,
một con đường đã được dọn sạch gánh nặng của quá khứ.
Bằng việc hoàn thành việc đền tội, bạn không chỉ “làm cho xong
việc”, mà bạn đang tích cực tham gia vào quá trình chữa lành của chính
mình, củng cố tình yêu và xây dựng lại những gì đã đổ vỡ. Đó là một kết
thúc đầy hy vọng, mở ra một chương mới của sự bình an.
Tổng Kết – Một Vòng Tròn Chữa Lành Hoàn Chỉnh
Chúng ta đã cùng nhau đi qua năm bước của hành trình giao hòa.
Giờ đây, hãy nhìn lại chúng không phải như những bước riêng lẻ, mà
như một dòng chảy liên tục, một vòng tròn chữa lành năng động và đầy
ý nghĩa.
Sơ đồ hành trình:
1
.
Xét Mình (Nhận thức): “Tôi thấy rằng mình đã đi sai
đường. Có một khoảng cách giữa con người tôi đang là và con
người tôi muốn trở thành.”
o
Hành động của lý trí và sự trung thực.
5
54
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2
.
Ăn Năn Tội (Cảm xúc): “Trái tim tôi đau đớn vì sự sai
đường này, vì những tổn thương nó đã gây ra cho người khác, cho
chính tôi, và cho mối quan hệ với điều thiện hảo.”
o
Hành động của trái tim và sự đồng cảm.
Dốc Lòng Chừa (Ý chí): “Tôi quyết tâm quay đầu. Tôi
3
.
không muốn tiếp tục đi trên con đường này nữa. Tôi sẽ chọn một
hướng đi mới.”
o
Hành động của ý chí và sự quyết tâm.
4
.
Xưng Tội (Hành động giải bày): “Tôi can đảm nói ra
sự thật về con đường sai lầm của mình. Tôi không che giấu nữa.
Tôi cần sự giúp đỡ và sự tha thứ từ bên ngoài.”
o
Hành động của sự khiêm tốn và lòng can đảm.
Đền Tội (Hành động phục hồi): “Để bắt đầu con đường
5
.
mới, tôi thực hiện những bước đi cụ thể đầu tiên nhằm củng cố
bản thân và hàn gắn lại những gì đã đổ vỡ.”
o
Hành động của tình yêu và lòng biết ơn.
Không chỉ là xóa bỏ cái xấu, mà là đón nhận cái tốt
Điều tuyệt vời của Bí tích Giao Hòa không chỉ nằm ở việc “xóa tội”.
Nếu chỉ có vậy, nó sẽ chỉ mang tính tiêu cực. Nhưng ý nghĩa của nó sâu
sắc hơn nhiều. Mỗi lần trải qua hành trình này, một người không chỉ
được giải thoát khỏi gánh nặng, mà còn được ban cho một sức mạnh
mới.
•
Sức mạnh để bắt đầu lại: Quá khứ đã được tha thứ.
Bạn có một trang giấy trắng để viết nên một tương lai tốt đẹp hơn.
Sự bình an của lương tâm: Không còn gì phải che
giấu, không còn lo âu về những lỗi lầm xưa cũ.
Sự khiêm tốn: Bạn nhận ra mình là con người yếu
•
•
đuối, cần đến sự tha thứ và trợ giúp. Sự khiêm tốn này giúp bạn
sống bao dung hơn với lỗi lầm của người khác.
5
55
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Một mối quan hệ được làm mới: Đối với người Công
giáo, đây là sự tái kết nối mật thiết với Thiên Chúa là Cha nhân từ.
Đối với bất kỳ ai, đây là cơ hội để hòa giải với phiên bản tốt đẹp
nhất của chính mình.
Một lời mời gọi, không phải một sự bắt buộc
Hành trình năm bước này, trong đạo Công giáo, là một món quà,
một đặc ân. Nó không phải là một gánh nặng hay một luật lệ khắc
nghiệt. Nó xuất phát từ sự thấu hiểu sâu sắc về tâm lý con người: chúng
ta cần một con đường cụ thể để đối diện với sai lầm và tìm kiếm sự tha
thứ.
Hình ảnh đẹp nhất để kết thúc là hình ảnh người cha trong câu
chuyện “Người con hoang đàng”. Khi thấy đứa con lầm lỗi từ xa trở về,
ông không đứng chờ, không phán xét. Ông “chạnh lòng thương, chạy ra
ôm cổ anh ta và hôn lấy hôn để”.
Bí tích Giao Hòa chính là cái ôm đó. Đó không phải là cuộc đối mặt
giữa một tội nhân và một vị quan tòa, mà là cuộc hội ngộ giữa một
người con yếu đuối và một người Cha đầy lòng thương xót.
Dù niềm tin của bạn là gì, hy vọng rằng việc khám phá hành trình
này đã mang lại cho bạn một góc nhìn mới về cách chúng ta có thể chữa
lành những vết thương trong tâm hồn, đặt xuống những gánh nặng và
tìm thấy sự bình an đích thực.
Lời Kết – Con Đường Luôn Rộng Mở
Thưa bạn,
Chúng ta đã cùng nhau đi một chặng đường dài, khám phá một
trong những khía cạnh sâu sắc và đẹp đẽ nhất của đức tin Công giáo. Có
thể những khái niệm này còn mới lạ, thậm chí là xa lạ đối với bạn. Điều
đó hoàn toàn có thể hiểu được.
5
56
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Mục đích của 10 trang viết này không phải là để thuyết phục bạn
phải tin, mà là để chia sẻ một con đường chữa lành đã mang lại sự bình
an cho hàng triệu tâm hồn trong suốt hai ngàn năm qua. Một con đường
được xây dựng trên nền tảng của sự trung thực, lòng can đảm, sự khiêm
tốn và trên hết là niềm tin vào một tình yêu có khả năng tha thứ và phục
hồi mọi sự.
Có thể bạn sẽ thấy một vài yếu tố trong hành trình này có thể áp
dụng vào cuộc sống của chính bạn, ngay cả khi không có bối cảnh tôn
giáo:
•
Thực hành việc “xét mình” mỗi ngày để sống tỉnh thức
và hiểu bản thân hơn.
•
Nuôi dưỡng một “trái tim biết ăn năn”, biết đồng cảm
với nỗi đau mà mình có thể đã gây ra cho người khác.
•
Tập “dốc lòng chừa” bằng cách đặt ra những mục tiêu
nhỏ, cụ thể để thay đổi các thói quen xấu.
•
Tìm kiếm sự can đảm để “xưng nhận” lỗi lầm của mình
với người mà bạn đã làm tổn thương, và xin họ tha thứ.
•
Chủ động “đền bù” những thiệt hại bằng những hành
động yêu thương và công bằng.
Những nguyên tắc này mang tính phổ quát, bởi vì khao khát được
hòa giải và bắt đầu lại là một phần sâu thẳm trong bản chất con người.
Đối với người Công giáo, năm bước này được đóng khung trong
một nghi thức thiêng liêng, nơi họ tin rằng họ không chỉ đối diện với
chính mình, mà còn được gặp gỡ một Thiên Chúa nhân từ. Họ tin rằng
sức mạnh để thực hiện những điều này không chỉ đến từ nỗ lực của bản
thân, mà còn là một món quà từ Thiên Chúa, một “ân sủng”.
Nếu một ngày nào đó, bạn cảm thấy gánh nặng của cuộc đời quá
sức chịu đựng, và bạn tò mò muốn tìm hiểu thêm về “cái ôm của người
5
57
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cha” mà chúng tôi đã nói đến, hãy biết rằng cánh cửa của các nhà thờ
và tâm hồn của những người tin hữu luôn rộng mở.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian để cùng tôi khám phá hành trình
này. Chúc bạn luôn tìm thấy sự bình an, dù bạn chọn đi trên con đường
nào.
5
58
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

CHƯƠNG 11: CÁC BÍ TÍCH KHÁC – TÌNH YÊU ĐỒNG HÀNH TRONG
MỌI NẺO ĐƯỜNG
Bí tích Xức Dầu Bệnh Nhân: Ân sủng và sức mạnh trong lúc
đau yếu
Một lời ngỏ dành cho những ai đang kiếm tìm ý nghĩa và niềm
an ủi trong cơn đau bệnh
Lời Mở Đầu – Khi Bệnh Tật Gõ Cửa
Trong hành trình của mỗi con người, không ai có thể tránh khỏi
những khoảnh khắc mà sức khỏe suy yếu, khi cơ thể trở nên mỏng manh
và tâm hồn nặng trĩu lo âu. Bệnh tật, dù là một cơn cảm cúm thoáng
qua hay một căn bệnh nan y kéo dài, đều đặt chúng ta trước những câu
hỏi lớn lao: Tại sao lại là tôi? Ý nghĩa của sự đau đớn này là gì? Có ai
đang lắng nghe tiếng lòng của tôi không?
Khi đối diện với sự mong manh của thân phận, chúng ta thường
tìm kiếm sự nâng đỡ. Đó có thể là vòng tay của người thân, lời khuyên
của bác sĩ, hay một niềm tin tâm linh sâu sắc. Chúng ta khao khát được
chữa lành, không chỉ về thể xác mà còn cả về tinh thần. Chúng ta cần
sự bình an để đối diện với sợ hãi, cần sức mạnh để kiên trì chiến đấu,
và cần hy vọng để nhìn về tương lai.
Trong đức tin Kitô giáo, có một niềm xác tín sâu sắc rằng Thiên
Chúa không phải là một vị thần xa lạ, dửng dưng trước nỗi đau của con
người. Ngược lại, Ngài là một người Cha yêu thương, luôn hiện diện và
đồng hành với con cái mình, đặc biệt là trong những lúc gian nan, thử
thách nhất. Tình yêu thương đó không chỉ là một khái niệm trừu tượng,
mà được thể hiện qua những hành động cụ thể, hữu hình.
5
59
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bài viết này muốn giới thiệu đến bạn một trong những biểu hiện
đẹp đẽ và sâu sắc nhất của tình yêu thương đó: Bí tích Xức Dầu Bệnh
Nhân.
Đây không phải là một nghi thức ma thuật hay một lời hứa chữa
lành thể xác ngay lập tức. Đây là một món quà thiêng liêng, một cử chỉ
đầy ân sủng mà qua đó, những người đau yếu có thể cảm nhận được sự
gần gũi, sự an ủi và sức mạnh chữa lành của Thiên Chúa. Dù bạn có
cùng niềm tin hay không, chúng tôi mời bạn cùng mở lòng để khám phá
ý nghĩa của nghi thức này, như một lời đáp trả đầy yêu thương cho
những khắc khoải sâu thẳm của con người khi đứng trước bệnh tật và
đau khổ.
Hành trình này sẽ giúp chúng ta hiểu rằng, ngay cả trong những
khoảnh khắc tăm tối nhất của sự đau yếu, vẫn có một nguồn sáng của
hy vọng, một bàn tay dịu dàng đang sẵn sàng nâng đỡ, và một tình yêu
đủ lớn để biến đổi cả những nỗi đau.
”
Bí Tích” Là Gì? – Khi Điều Vô Hình Trở Nên Hữu Hình
Trước khi đi sâu vào Bí tích Xức Dầu Bệnh Nhân, có lẽ chúng ta
cần dừng lại một chút để hiểu rõ hơn về từ “bí tích” (sacrament). Đối với
nhiều người, đây là một thuật ngữ xa lạ và mang tính tôn giáo. Tuy
nhiên, bản chất của nó lại rất gần gũi với kinh nghiệm của con người.
Hãy nghĩ về cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Làm thế nào để
chúng ta biểu lộ những cảm xúc, những thực tại vô hình như tình yêu,
tình bạn, hay sự tha thứ? Chúng ta dùng những dấu chỉ hữu hình.
•
Một cái ôm không chỉ là hai cánh tay siết chặt, mà là
dấu chỉ của tình yêu thương, sự an ủi.
•
Một cái bắt tay không chỉ là sự tiếp xúc da thịt, mà là
biểu hiện của sự chào đón, sự đồng thuận, hay tình bạn.
5
60
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Một món quà không chỉ là một đồ vật, mà là hiện thân
của sự quan tâm, lòng biết ơn.
•
Một nụ cười không chỉ là sự co cơ mặt, mà là dấu chỉ
của niềm vui và sự thân thiện.
Những hành động hữu hình này làm cho những thực tại vô hình
trở nên cụ thể, có thể cảm nhận được. Chúng bắc một cây cầu giữa thế
giới nội tâm và thế giới bên ngoài.
Trong đức tin Kitô giáo, bí tích chính là những dấu chỉ hữu hình
mà qua đó Thiên Chúa ban tặng ân sủng vô hình của Ngài cho con
người. Ân sủng ở đây có thể được hiểu một cách đơn giản là tình yêu,
sự trợ giúp, sự hiện diện và sức sống của Thiên Chúa. Ngài biết chúng
ta là những con người có cả thể xác lẫn tinh thần, nên Ngài đã dùng
những yếu tố vật chất quen thuộc để chúng ta có thể “chạm” vào được
tình yêu của Ngài.
Trong Kitô giáo, có bảy bí tích chính, mỗi bí tích đánh dấu một giai
đoạn quan trọng hoặc một nhu cầu thiết yếu trong đời sống tinh thần:
1
.
Rửa Tội: Dùng nước để biểu thị sự thanh tẩy, được sinh
ra trong một đời sống mới.
Thêm Sức: Dùng dầu thánh để biểu thị sự ban tặng sức
mạnh của Chúa Thánh Thần.
Thánh Thể (Mình Thánh Chúa): Dùng bánh và rượu
để biểu thị sự kết hợp mật thiết với Chúa Giêsu.
Hòa Giải (Xưng Tội): Lời tha thứ để biểu thị lòng
thương xót của Chúa.
Xức Dầu Bệnh Nhân: Dùng dầu thánh để ban ơn an ủi,
chữa lành cho người đau yếu.
Truyền Chức Thánh: Nghi thức đặt tay để trao ban sứ
2
.
3
.
4
.
5
.
6
.
vụ linh mục.
5
61
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

7
.
Hôn Phối: Lời cam kết của đôi bạn để biểu thị tình yêu
giao ước giữa Thiên Chúa và con người.
Như vậy, Bí tích Xức Dầu Bệnh Nhân không phải là một nghi lễ
phức tạp, khó hiểu. Nó là một hành động đơn sơ, giống như một cái ôm
đầy yêu thương của Thiên Chúa dành cho người con đang đau bệnh,
dùng dầu là phương tiện hữu hình để trao ban món quà vô hình là sự
bình an, sức mạnh và ơn chữa lành.
Nguồn Gốc Từ Đâu? – Một Cử Chỉ Bắt Nguồn Từ Tình Yêu Của Chúa
Giêsu
Nghi thức Xức Dầu Bệnh Nhân không phải là một sáng chế của
Giáo Hội sau này. Nó bắt nguồn sâu xa từ chính cuộc đời và sứ vụ của
Chúa Giêsu, như được ghi lại trong Kinh Thánh.
1. Chúa Giêsu – Vị Thầy Thuốc Chữa Lành Cả Hồn Lẫn Xác
Nếu đọc các sách Tin Mừng, chúng ta sẽ thấy một hình ảnh nổi
bật: Chúa Giêsu luôn dành một sự quan tâm đặc biệt cho những người
đau yếu, bệnh tật và bị xã hội gạt ra bên lề. Ngài không chỉ giảng dạy
về tình yêu của Thiên Chúa, mà Ngài còn thể hiện tình yêu đó một cách
cụ thể qua việc chữa lành.
•
Ngài chữa cho người mù được thấy, người câm nói
được, người què đi được.
•
Ngài chạm vào người phong hủi, một hành động bị cấm
kỵ thời bấy giờ, để trả lại cho họ không chỉ sức khỏe mà còn cả
phẩm giá.
•
Ngài chữa lành không chỉ để phô trương quyền năng,
mà sâu xa hơn, để cho thấy rằng Thiên Chúa quan tâm đến toàn
bộ con người, cả thể xác lẫn tâm hồn. Mỗi phép lạ chữa lành của
Ngài là một dấu chỉ cho thấy Nước Thiên Chúa đang đến, một
vương quốc nơi không còn khổ đau và nước mắt.
5
62
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự quan tâm của Chúa Giêsu cho thấy một sự thật nền tảng: đau
khổ và bệnh tật không phải là sự trừng phạt của Thiên Chúa. Trái
lại, chính trong những lúc yếu đuối nhất, con người lại được Thiên Chúa
yêu thương và đoái hoài một cách đặc biệt.
2. Sứ Mệnh Chữa Lành Được Trao Lại Cho Các Môn Đệ
Chúa Giêsu không giữ sứ mệnh chữa lành này cho riêng mình. Ngài
đã sai các môn đệ của Ngài ra đi và tiếp tục công việc của Ngài. Tin
Mừng Mác-cô kể lại: “Các ông ra đi rao giảng, kêu gọi người ta ăn năn
sám hối. Các ông trừ nhiều ma quỷ, xức dầu cho nhiều người bệnh và
chữa họ lành” (Mác-cô 6:12-13).
Hành động “xức dầu” ở đây mang một ý nghĩa kép: nó vừa là một
phương thuốc chữa trị thông thường thời đó, vừa là một dấu chỉ của
quyền năng chữa lành đến từ Thiên Chúa.
3. Lời Chỉ Dẫn Rõ Ràng Trong Kinh Thánh
Sau khi Chúa Giêsu về trời, các tông đồ và cộng đoàn Kitô hữu đầu
tiên đã tiếp tục thực hành này. Thánh Gia-cô-bê, một trong các tông đồ,
đã để lại một chỉ dẫn rất rõ ràng và cụ thể trong lá thư của ngài, và đây
chính là nền tảng Kinh Thánh trực tiếp nhất cho Bí tích Xức Dầu Bệnh
Nhân:
”
Ai trong anh em đau yếu ư? Người ấy hãy mời các kỳ mục của
Hội Thánh đến; họ sẽ cầu nguyện cho người ấy, sau khi xức dầu
nhân danh Chúa. Lời cầu nguyện do lòng tin sẽ cứu người bệnh;
người ấy được Chúa nâng dậy, và nếu người ấy đã phạm tội, thì sẽ
được tha.” (Thư Gia-cô-bê 5:14-15)
Đoạn văn ngắn này chứa đựng tất cả các yếu tố cốt lõi của bí tích:
•
Ai là người nhận? Người đau yếu.
5
63
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Ai cử hành? Các kỳ mục (linh mục) của Hội Thánh.
Hành động là gì? Cầu nguyện và xức dầu.
Nhân danh ai? Nhân danh Chúa.
•
•
•
Kết quả là gì? Được cứu, được Chúa nâng dậy, và được
tha tội.
Như vậy, Bí tích Xức Dầu Bệnh Nhân không phải là một truyền
thống do con người đặt ra, mà là một thực hành thiêng liêng được chính
Chúa Giêsu khởi xướng và được các tông đồ truyền lại, như một phương
thế để tình yêu chữa lành của Ngài tiếp tục hiện diện và hành động
trong thế giới qua mọi thời đại.
Nghi Thức Diễn Ra Như Thế Nào? – Một Cử Chỉ Đơn Sơ, Một Ý Nghĩa
Sâu Xa
Nhiều người có thể hình dung về một nghi lễ phức tạp, nhưng thực
tế, nghi thức Xức Dầu Bệnh Nhân lại rất đơn sơ, ấm cúng và mang tính
cá nhân. Nó có thể được cử hành tại nhà riêng, bệnh viện, nhà dưỡng
lão, hoặc tại nhà thờ, tùy thuộc vào hoàn cảnh của bệnh nhân.
Nghi thức thường bao gồm các phần chính sau, được thực hiện bởi
một linh mục:
1. Lời Chào Thăm và Cầu Nguyện
Linh mục đến với bệnh nhân không phải với tư cách một viên chức,
mà là một người bạn, một người anh em mang sự hiện diện của Chúa
Kitô và cộng đoàn đến. Ngài chào thăm, trò chuyện để hiểu về tình trạng
và tâm tư của bệnh nhân và gia đình. Sau đó, ngài mời gọi mọi người
cùng bước vào bầu không khí cầu nguyện. Có thể có một bài đọc Lời
Chúa ngắn gọn để nhắc nhở về tình yêu và quyền năng chữa lành của
Thiên Chúa.
2. Nghi Thức Sám Hối (Nếu cần)
5
64
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bệnh tật có thể làm tâm hồn ta nặng trĩu với những hối tiếc, những
lỗi lầm trong quá khứ. Nếu bệnh nhân có thể và muốn, đây là cơ hội để
họ hòa giải với Thiên Chúa qua Bí tích Hòa Giải (xưng tội). Sự bình an
trong tâm hồn là một phần quan trọng của tiến trình chữa lành.
3. Đặt Tay
Đây là một cử chỉ rất cổ xưa và giàu ý nghĩa trong Kinh Thánh.
Linh mục sẽ thinh lặng đặt tay trên đầu bệnh nhân. Hành động này biểu
trưng cho nhiều điều:
•
Sự che chở và chúc phúc: Giống như cha mẹ đặt tay
trên đầu con cái.
•
Lời cầu xin ơn Chúa Thánh Thần: Kêu cầu sức mạnh,
sự an ủi và ơn chữa lành của Thiên Chúa xuống trên người bệnh.
•
Sự kết nối: Bệnh nhân không đơn độc; họ được kết nối
với sức mạnh của Thiên Chúa và sự hiệp thông của toàn thể Giáo
Hội.
4. Lời Nguyện Trên Dầu và Việc Xức Dầu
Linh mục đọc lời nguyện làm phép dầu (nếu dầu chưa được Giám
mục làm phép trước đó), xin Thiên Chúa thánh hóa dầu này để nó trở
thành phương dược chữa lành.
Sau đó là hành động chính của bí tích: xức dầu. Linh mục lấy Dầu
Thánh (dầu ô-liu đã được làm phép, gọi là Dầu Bệnh Nhân – O.I.) và vẽ
hình thánh giá trên trán và hai lòng bàn tay của bệnh nhân, trong khi
đọc những lời sau:
•
Khi xức dầu trên trán, ngài đọc:
”
Nhờ việc xức dầu thánh này, và nhờ lòng từ bi nhân hậu
của Chúa, xin Chúa dùng ơn Chúa Thánh Thần mà giúp đỡ con.”
5
65
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Khi xức dầu trên hai tay, ngài đọc:
”
Và để Người giải thoát con khỏi tội lỗi, cứu chữa con và
thương làm cho con thuyên giảm.”
Tại sao lại là trán và tay?
•
Trán: Tượng trưng cho trí tuệ, tinh thần, nơi chứa đựng
những lo âu, sợ hãi. Việc xức dầu trên trán là lời cầu xin cho tâm
trí được bình an.
•
Tay: Tượng trưng cho hành động, lao động, những việc
chúng ta làm. Việc xức dầu trên tay là lời cầu xin cho những đau
đớn trong thân xác được thuyên giảm và thánh hóa những công
việc, những đau khổ mà đôi tay này đã và đang gánh chịu.
5. Lời Cầu Nguyện Kết Thúc và Phép Lành
Nghi thức kết thúc bằng một lời cầu nguyện cho bệnh nhân, xin
Chúa hoàn tất những ơn lành mà bí tích đã khởi sự. Sau đó, linh mục
ban phép lành của Thiên Chúa cho người bệnh và những người thân
hiện diện.
Toàn bộ nghi thức là một chuỗi những cử chỉ và lời nói đầy ý nghĩa,
được thiết kế để mang lại sự an ủi sâu sắc, nhắc nhở người bệnh rằng
họ được Thiên Chúa yêu thương vô hạn và không bao giờ bị bỏ rơi trong
cuộc chiến của mình.
Tác Động Của Bí Tích (Phần 1) – Món Quà Của Sức Mạnh, Bình
An và Can Đảm
Khi một người lãnh nhận Bí tích Xức Dầu, họ nhận được những
món quà gì? Nhiều người lầm tưởng rằng tác động duy nhất hoặc quan
trọng nhất là việc chữa lành thể xác. Tuy nhiên, ân sủng của bí tích này
5
66
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sâu rộng hơn nhiều, chạm đến những tầng sâu nhất trong tâm hồn con
người đang đau khổ.
1. Ân Sủng An Ủi, Bình An và Can Đảm
Đây là ơn ban đầu tiên và quan trọng nhất. Bệnh tật không chỉ tấn
công cơ thể, mà còn tấn công cả tinh thần. Nó mang đến sự sợ hãi (về
tương lai, về cái chết), sự lo lắng (về gánh nặng cho gia đình), sự cô đơn
(cảm giác bị tách biệt khỏi cuộc sống bình thường), và đôi khi là cả sự
tuyệt vọng.
Bí tích Xức Dầu hoạt động như một liều thuốc cho tâm hồn. Qua
sự đụng chạm của dầu thánh và lời cầu nguyện của Giáo Hội, người
bệnh nhận được:
•
Sức mạnh để chiến thắng sợ hãi: Đó không phải là
sức mạnh của con người, mà là sức mạnh đến từ Chúa Thánh Thần.
Người bệnh cảm thấy mình không còn phải chiến đấu một mình.
Có một Đấng quyền năng và yêu thương đang ở bên cạnh, nắm lấy
tay họ.
•
Bình an sâu thẳm: Đây không phải là sự bình an hời
hợt của việc “mọi chuyện rồi sẽ ổn”, mà là sự bình an đến từ việc
phó thác, tin tưởng vào sự quan phòng của Thiên Chúa, dù cho kết
quả có ra sao. Đó là sự bình an mà Chúa Giêsu đã hứa: “Thầy để
lại bình an cho anh em, Thầy ban cho anh em bình an của Thầy”
(Gioan 14:27).
•
Lòng can đảm để chịu đựng: Bí tích không hứa sẽ cất
đi mọi đau đớn, nhưng nó ban cho người bệnh lòng can đảm để
đối diện và chịu đựng những đau đớn ấy một cách kiên cường, với
một ý nghĩa mới.
2. Sự Tha Thứ Tội Lỗi
5
67
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bệnh tật thường là thời điểm để con người nhìn lại cuộc đời mình.
Những lỗi lầm, những hối tiếc có thể trở thành một gánh nặng tâm linh,
làm cho nỗi đau thể xác càng thêm trầm trọng.
Bí tích Xức Dầu mang lại ơn tha thứ. Như lời Thánh Gia-cô-bê đã
viết: “…nếu người ấy đã phạm tội, thì sẽ được tha.”
•
Nếu người bệnh còn tỉnh táo, họ có thể lãnh nhận Bí
tích Hòa Giải trước đó.
•
Tuy nhiên, ngay cả khi họ không thể xưng tội được (ví
dụ, do bất tỉnh hoặc quá yếu), bí tích này vẫn có sức mạnh tha thứ
những tội lỗi họ đã phạm, miễn là trong lòng họ có lòng ăn năn.
Việc được giải thoát khỏi gánh nặng tội lỗi mang lại một sự thanh
thản và nhẹ nhõm vô cùng, giúp người bệnh chuẩn bị tâm hồn mình, dù
là để tiếp tục sống hay để bước vào cuộc sống vĩnh cửu. Nó giống như
việc dọn dẹp ngôi nhà tâm hồn để đón nhận sự hiện diện của Thiên Chúa
một cách trọn vẹn hơn.
Những ân sủng này cho thấy rằng Thiên Chúa quan tâm đến việc
chữa lành toàn diện con người. Ngài muốn chữa lành những vết thương
sâu thẳm nhất trong tâm hồn trước tiên, vì một tâm hồn bình an chính
là nền tảng vững chắc nhất để đối diện với mọi thử thách của thể xác.
Tác Động Của Bí Tích (Phần 2) – Kết Hợp Với Chúa Kitô và
Được Cộng Đoàn Nâng Đỡ
Ngoài những ơn ích trực tiếp cho tâm hồn, Bí tích Xức Dầu còn
mang lại hai chiều kích sâu sắc khác: kết nối người bệnh với chính sự
đau khổ của Chúa Giêsu và với cộng đoàn Giáo Hội.
3. Kết Hợp Với Cuộc Khổ Nạn Của Chúa Kitô
Một trong những câu hỏi lớn nhất khi đau khổ là: “Tại sao?”. Tại
sao một Thiên Chúa tốt lành lại để cho những điều này xảy ra? Kitô giáo
5
68
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

không đưa ra một câu trả lời triết học dễ dàng, nhưng lại đưa ra một
câu trả lời mang tính hiện sinh: Thiên Chúa không đứng ngoài đau
khổ, mà Ngài đã bước vào đau khổ cùng với chúng ta qua Chúa Giêsu
trên thập giá.
Khi một người bệnh lãnh nhận bí tích này, họ được mời gọi kết hợp
những đau đớn của mình với cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu. Điều này có
ý nghĩa gì?
•
Đau khổ không còn vô nghĩa: Thay vì là một sự chịu
đựng vô ích, đau khổ của người bệnh giờ đây trở thành một sự
tham dự vào công trình cứu chuộc của Chúa. Những giọt mồ hôi,
những cơn đau, những đêm không ngủ… tất cả đều có thể được
”
dâng lên” để kết hợp với sự hy sinh của Chúa Giêsu. Nó mang lại
một phẩm giá và ý nghĩa mới cho sự đau khổ. Người bệnh không
chỉ là nạn nhân, mà có thể trở thành người cộng tác vào việc mang
lại ơn lành cho người khác.
•
Nguồn an ủi lớn lao: Biết rằng Đấng mình tin thờ cũng
đã trải qua đau đớn tột cùng – cả về thể xác lẫn tinh thần – và hiểu
rõ những gì mình đang chịu đựng, là một nguồn an ủi không gì
sánh bằng. Người bệnh không còn cảm thấy đơn độc trong nỗi đau
của mình.
4. Ân Sủng Mang Tính Giáo Hội (Cộng Đoàn)
Khi linh mục đến cử hành bí tích, ngài không hành động với tư
cách cá nhân. Ngài đại diện cho Chúa Kitô và cho toàn thể cộng đoàn
Giáo Hội.
•
Lời cầu nguyện của cả cộng đoàn: Lời cầu nguyện cho
bệnh nhân không chỉ là lời cầu của một mình linh mục, mà là lời
cầu nguyện của toàn thể Giáo Hội trên trời dưới đất. Người bệnh
được bao bọc trong một “lưới an toàn” của lời cầu nguyện. Họ được
nâng đỡ bởi đức tin của hàng triệu người khác.
5
69
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Chống lại sự cô lập: Bệnh tật thường đẩy con người
vào sự cô lập. Bí tích Xức Dầu kéo họ ra khỏi sự cô lập đó, tái
khẳng định rằng họ vẫn là một phần tử quý giá và quan trọng của
cộng đoàn. Cộng đoàn không quên họ, mà đang tích cực quan tâm
và cầu nguyện cho họ. Đây là một thông điệp mạnh mẽ về tình liên
đới và yêu thương.
Như vậy, Bí tích Xức Dầu không chỉ là một sự kiện riêng tư giữa
người bệnh và Thiên Chúa. Nó là một hành động mang tính cộng đoàn
sâu sắc, giúp người bệnh tìm thấy ý nghĩa trong đau khổ bằng cách kết
nối với hy tế của Chúa Kitô và cảm nhận được sự nâng đỡ hữu hình từ
cộng đoàn đức tin.
Có Chữa Lành Thể Xác Không? – Một Cái Nhìn Đúng Đắn Về Sự
Chữa Lành
Đây có lẽ là câu hỏi thực tế nhất mà nhiều người đặt ra: “Sau khi
được xức dầu, tôi có hết bệnh không?”. Câu trả lời của đức tin Kitô giáo
vừa đơn giản lại vừa sâu sắc.
Sự Chữa Lành Toàn Diện
Trước hết, cần phải khẳng định lại: mục đích chính của bí tích là
chữa lành tâm hồn. Nó mang lại sự bình an, sức mạnh, lòng can đảm
và sự tha thứ. Đây đã là một sự chữa lành vô cùng quý giá, vì nó giúp
con người đối diện với bệnh tật một cách tích cực và thanh thản.
Khả Năng Chữa Lành Thể Xác
Tuy nhiên, đức tin Kitô giáo không bao giờ phủ nhận khả năng
chữa lành thể xác. Chúa Giêsu đã chữa lành cho rất nhiều người, và
quyền năng đó của Ngài vẫn tiếp tục hành động hôm nay. Vì vậy, câu
trả lời là: Có, Bí tích Xức Dầu Bệnh Nhân có thể mang lại ơn chữa
5
70
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

lành thể xác, nếu đó là thánh ý của Thiên Chúa và điều đó tốt cho
phần rỗi của người bệnh.
Hãy phân tích kỹ hơn:
•
Nếu đó là thánh ý của Thiên Chúa: Chúng ta tin rằng
Thiên Chúa là Đấng khôn ngoan và yêu thương vô cùng. Ngài biết
điều gì là tốt nhất cho chúng ta trong cái nhìn toàn cục của cuộc
đời. Đôi khi, việc được chữa lành thể xác là điều tốt nhất. Đôi khi,
việc tiếp tục mang lấy căn bệnh trong sự phó thác lại mang đến
những hoa trái thiêng liêng lớn lao hơn cho chính người bệnh và
những người xung quanh. Chúng ta cầu xin với lòng tin, nhưng
cũng với sự khiêm tốn và phó thác vào sự quan phòng của Thiên
Chúa, giống như Chúa Giêsu đã cầu nguyện: “Lạy Cha, nếu có thể
được, xin cho chén này rời xa con. Nhưng xin đừng theo ý con, mà
xin theo ý Cha” (Mátthêu 26:39).
•
Nếu điều đó tốt cho phần rỗi của người bệnh: “Phần
rỗi” ở đây có nghĩa là sự sống đời đời, sự hạnh phúc viên mãn với
Thiên Chúa. Mục đích tối hậu của cuộc đời con người là đạt được
hạnh phúc này. Mọi sự ở đời này, kể cả sức khỏe, đều là phương
tiện để đạt tới mục đích đó. Nếu việc được chữa lành thể xác giúp
một người sống tốt hơn, yêu thương nhiều hơn và đến gần Chúa
hơn, thì Thiên Chúa sẵn sàng ban cho. Nhưng nếu việc được chữa
lành lại khiến họ trở nên kiêu ngạo, xa rời Chúa, thì có lẽ việc
không được chữa lành lại là một “ân phúc” lớn hơn trong cái nhìn
vĩnh cửu.
Sự Chữa Lành Quan Trọng Nhất
Cuối cùng, dù một người có được chữa lành thể xác hay không, bí
tích này luôn mang lại một sự chữa lành khác, sâu xa và chắc chắn hơn:
sự chuẩn bị cho cuộc sống vĩnh cửu.
5
71
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đối với những người đang ở giai đoạn cuối của cuộc đời, Bí tích
Xức Dầu giúp họ chuẩn bị cho cuộc “vượt qua” cuối cùng để về với Thiên
Chúa. Nó như một lớp áo giáp thiêng liêng, một sự bảo vệ cuối cùng,
giúp họ ra đi trong bình an, tin tưởng và hy vọng. Nó củng cố niềm tin
vào sự phục sinh, rằng cái chết không phải là dấu chấm hết, mà là cánh
cửa mở ra một sự sống mới, nơi không còn bệnh tật, đau khổ hay nước
mắt.
Vì vậy, hãy nhìn nhận bí tích này không phải như một liều thuốc
tiên, mà là một nguồn ân sủng toàn diện. Nó chữa lành những gì cần
được chữa lành nhất: tâm hồn. Và đôi khi, như một món quà tặng thêm,
nó cũng chạm đến và chữa lành cả thân xác.
Ai, Khi Nào, và Ở Đâu Có Thể Lãnh Nhận Bí Tích?
Trong quá khứ, đã có một thời gian dài người ta thường gọi bí tích
này là “Bí tích Xức Dầu Lần Cuối Cùng” (Extreme Unction). Tên gọi này
đã gây ra một sự hiểu lầm tai hại, khiến nhiều người sợ hãi và chỉ mời
linh mục đến khi bệnh nhân đã gần như hấp hối. Điều này làm cho cả
bệnh nhân lẫn gia đình mất đi cơ hội đón nhận ân sủng và sự an ủi của
bí tích khi họ cần nhất.
Ngày nay, Giáo Hội đã làm rõ lại ý nghĩa đích thực và khuyến khích
các tín hữu lãnh nhận bí tích này một cách đúng đắn hơn.
1. Ai có thể lãnh nhận?
Bất cứ ai, đã được rửa tội, có sử dụng trí khôn, bắt đầu lâm vào
tình trạng nguy hiểm do bệnh tật hoặc tuổi già.
Hãy làm rõ hơn các trường hợp cụ thể:
•
Người mắc một căn bệnh nặng: Không cần phải là
bệnh nan y hay đang ở giai đoạn cuối. Bất kỳ một căn bệnh nào
làm suy yếu sức khỏe một cách nghiêm trọng, gây nguy hiểm đến
5
72
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

tính mạng, đều là lý do đủ để lãnh nhận bí tích. Ví dụ: bệnh tim,
ung thư, suy thận…
•
Người già yếu: Khi tuổi già sức yếu, dù không mắc một
căn bệnh cụ thể nào, người lớn tuổi cũng có thể lãnh nhận bí tích
này để được thêm sức mạnh.
•
Người sắp trải qua một cuộc phẫu thuật lớn: Nếu
cuộc phẫu thuật có thể gây nguy hiểm đến tính mạng, việc lãnh
nhận bí tích trước đó là một sự chuẩn bị tâm hồn rất tốt.
•
Trẻ em bị bệnh nặng: Miễn là các em đã đủ trí khôn để
có thể nhận được sự an ủi từ bí tích.
Quan trọng: Bí tích này không phải chỉ dành cho người sắp chết.
2. Có thể lãnh nhận nhiều lần không?
Có. Bí tích này có thể được lặp lại nếu:
•
Người bệnh sau khi lãnh nhận đã bình phục, nhưng sau
đó lại mắc một căn bệnh nặng khác.
•
Trong cùng một cơn bệnh, tình trạng của bệnh nhân trở
nên nguy kịch hơn.
Điều này cho thấy bí tích là một nguồn trợ giúp thiêng liêng có thể
được tìm đến mỗi khi cần, chứ không phải là một sự kiện chỉ xảy ra một
lần trong đời.
3. Ở đâu?
Như đã đề cập, bí tích này rất linh hoạt về địa điểm. Nó có thể được
cử hành:
•
Tại nhà thờ, trong một Thánh lễ hoặc một nghi thức
riêng.
•
•
Tại nhà riêng của bệnh nhân.
Tại bệnh viện, nhà thương, viện dưỡng lão.
5
73
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4. “Của Ăn Đàng” (Viaticum) – Lương Thực Cho Chặng Đường
Cuối
Đối với những người đang ở rất gần cõi chết, ngoài Bí tích Xức Dầu,
Giáo Hội còn ban cho họ Bí tích Thánh Thể như là “của ăn đàng”
(Viaticum).
•
“Viaticum” là một từ Latin có nghĩa là “lương thực cho
cuộc hành trình”.
•
Việc rước Mình Thánh Chúa Giêsu vào lúc cuối đời là
một hành động đức tin mạnh mẽ, khẳng định rằng chính Chúa
Giêsu là nguồn sức mạnh, là sự sống và là niềm hy vọng phục sinh.
Ngài đồng hành với người tín hữu trong cuộc “vượt qua” từ đời này
sang đời sau.
Tóm lại, việc hiểu đúng về thời điểm và đối tượng của Bí tích Xức
Dầu giúp chúng ta trân trọng hơn món quà này. Đó là một người bạn
đồng hành trong cơn đau yếu, một nguồn sức mạnh luôn sẵn có, chứ
không phải là một dấu hiệu của sự kết thúc.
Ý Nghĩa Của Đau Khổ – Một Cái Nhìn Vượt Lên Trên Nỗi Đau
Đối diện với bệnh tật, một trong những bức tường lớn nhất mà con
người phải vượt qua chính là ý nghĩa của sự đau khổ. Tại sao chúng ta
phải đau? Tại sao có những người hiền lành lại phải chịu những căn
bệnh quái ác?
Đây là một mầu nhiệm, một câu hỏi mà lý trí con người không thể
trả lời trọn vẹn. Tuy nhiên, đức tin Kitô giáo không im lặng trước câu
hỏi này. Nó không đưa ra một công thức, nhưng đưa ra một con người:
Đức Giêsu Kitô trên Thập Giá.
1. Thiên Chúa Không Phải Là Nguyên Nhân Của Đau Khổ
5
74
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đức tin Kitô giáo khẳng định rằng Thiên Chúa là sự Thiện hảo
tuyệt đối. Ngài không tạo ra sự dữ, bệnh tật hay cái chết. Những điều
này là hậu quả của sự bất toàn và sự đổ vỡ trong thế giới. Ngài không
bao giờ muốn con người phải đau khổ.
2. Thiên Chúa Đồng Hành Trong Đau Khổ
Điều làm cho Kitô giáo trở nên khác biệt là niềm tin vào một Thiên
Chúa không chỉ nhìn nỗi đau từ xa, mà đã “nhập thể” – trở thành người
và gánh lấy nỗi đau của nhân loại.
•
Chúa Giêsu đã sống một cuộc đời con người, đã cảm
nhận mệt mỏi, đói khát, buồn bã, và cả sự đau đớn tột cùng về thể
xác và tinh thần trên thập giá.
•
Ngài đã khóc thương cái chết của bạn mình là La-da-
rô.
•
Khi chúng ta đau, Ngài ở đó, ngay trong nỗi đau đó với
chúng ta. Ngài không đứng bên ngoài an ủi, mà Ngài cùng chịu
đau với chúng ta. Đây là một sự đồng cảm sâu sắc nhất.
3. Đau Khổ Có Thể Được Biến Đổi
Chúa Giêsu không chỉ chịu đau khổ, mà Ngài còn biến đổi nó. Cái
chết của Ngài trên thập giá, vốn là biểu tượng của sự thất bại và đau
đớn tột cùng, đã trở thành nguồn mạch của sự sống mới qua sự Phục
Sinh.
•
Thập giá không phải là tiếng nói cuối cùng, mà là
Phục Sinh.
•
Điều này mang lại một niềm hy vọng vô biên: đau khổ
và cái chết trong cuộc đời này không có quyền năng tối hậu. Tình
yêu của Thiên Chúa mạnh hơn tất cả.
5
75
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bí tích Xức Dầu Bệnh Nhân chính là một cách để người bệnh cảm
nghiệm được mầu nhiệm này.
•
Khi linh mục xức dầu nhân danh Chúa, đó là dấu chỉ
Chúa Giêsu đang chạm vào nỗi đau của họ.
•
Khi họ kết hợp sự chịu đựng của mình với Chúa, nỗi
đau đó không còn là sự hủy diệt, mà có thể trở thành một nguồn
sinh hoa trái thiêng liêng, một sự thanh luyện, một con đường đưa
họ đến gần Chúa hơn.
Cái nhìn này không làm cho nỗi đau thể xác biến mất, nhưng nó
mang lại cho người bệnh một sức mạnh nội tâm phi thường. Họ biết
rằng cuộc chiến của họ có ý nghĩa, rằng họ không đơn độc, và rằng phía
sau bóng tối của bệnh tật là ánh sáng của sự sống vĩnh cửu đang chờ
đón. Nó biến tiếng kêu than “Tại sao?” thành một lời thưa phó thác “Xin
vâng theo ý Cha”.
Lời Kết – Một Bàn Tay Nâng Đỡ, Một Trái Tim Yêu Thương
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình để tìm hiểu về Bí
tích Xức Dầu Bệnh Nhân. Hy vọng rằng qua 10 trang giấy này, bạn có
thể cảm nhận được rằng đây không chỉ là một nghi thức dành riêng cho
những người theo đạo Công giáo, mà còn là một câu trả lời sâu sắc cho
những khao khát phổ quát của con người.
Khi đau yếu, chúng ta cần nhiều hơn là thuốc men.
•
•
•
Chúng ta cần được lắng nghe.
Chúng ta cần được thấu cảm.
Chúng ta cần được nhắc nhở rằng cuộc sống của mình
vẫn còn giá trị.
•
Chúng ta cần một niềm hy vọng vượt lên trên những
chẩn đoán y khoa.
5
76
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Chúng ta cần cảm nhận được một tình yêu thương vô
điều kiện.
Bí tích Xức Dầu Bệnh Nhân chính là nơi tất cả những nhu cầu đó
được đáp ứng. Nó là:
•
Một bàn tay hữu hình của Thiên Chúa đặt lên vầng
trán lo âu, đôi tay mệt mỏi, mang lại sự bình an và sức mạnh.
Một lời thì thầm của tình yêu nói rằng: “Con không
•
một mình. Ta ở đây với con. Ta yêu thương con và nỗi đau của con
có ý nghĩa.”
•
Một lời hứa về sự chữa lành, trước hết là chữa lành
tâm hồn khỏi gánh nặng của tội lỗi, sự sợ hãi, và sau đó, nếu Chúa
muốn, là cả sự chữa lành thể xác.
•
Một cánh cửa mở ra niềm hy vọng, nhắc nhở chúng
ta rằng cuộc sống này không phải là tất cả. Có một sự sống viên
mãn hơn đang chờ đợi chúng ta, nơi mọi khổ đau sẽ chấm dứt.
Đối với những người bạn và gia đình của bệnh nhân, việc khuyến
khích người thân lãnh nhận bí tích này là một hành động yêu thương
cao cả. Đó là cách tốt nhất để giúp họ tìm thấy sự an ủi và sức mạnh
thiêng liêng trong giai đoạn khó khăn nhất của cuộc đời.
Dù bạn là ai, dù niềm tin của bạn là gì, mong rằng khi bạn hoặc
người thân của bạn phải đối diện với bệnh tật, bạn sẽ nhớ rằng có một
nguồn an ủi và sức mạnh thiêng liêng luôn sẵn sàng được trao ban. Đó
là biểu hiện của một Thiên Chúa không xa lạ, nhưng là một người Cha
luôn cúi xuống, với dầu trên tay và tình yêu trong tim, để xoa dịu những
vết thương của con cái mình.
Trong sự mong manh của thân phận, chính là lúc chúng ta có thể
khám phá ra một sức mạnh phi thường. Và trong bóng tối của bệnh tật,
chính là lúc chúng ta có thể nhìn thấy một ánh sáng không bao giờ tàn
lụi.
5
77
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

BÍ TÍCH TRUYỀN CHỨC THÁNH: ƠN GỌI PHỤC VỤ DÂN CHÚA.
Tài liệu giải thích dành cho những người bạn muốn tìm hiểu
Mở đầu – “Ơn Gọi” Là Gì và Tại Sao Cần Có Người “Phục Vụ”?
Trong cuộc sống, chắc hẳn ai trong chúng ta cũng đã từng nghe
đến khái niệm “tiếng gọi của đam mê” hay “sứ mệnh cuộc đời”. Một bác
sĩ cảm thấy tiếng gọi phải cứu người, một giáo viên cảm thấy sứ mệnh
phải truyền đạt tri thức, một nghệ sĩ cảm thấy thôi thúc phải tạo ra cái
đẹp. Đó là những “ơn gọi” trong đời thường, một sự thôi thúc từ bên
trong để cống hiến và phục vụ cho một mục đích lớn lao hơn chính bản
thân mình.
Trong niềm tin Kitô giáo, đặc biệt là Công giáo, khái niệm “ơn gọi”
(hay “thiên chức”) cũng mang ý nghĩa tương tự nhưng ở một chiều kích
sâu sắc hơn: đó là lời mời gọi từ chính Thiên Chúa. Người Công giáo tin
rằng Thiên Chúa là Đấng Tạo Hóa, là nguồn cội của tình yêu và sự sống.
Ngài có một kế hoạch yêu thương cho mỗi người. “Ơn gọi” chính là con
đường mà Thiên Chúa mời gọi mỗi người đi theo để sống hạnh phúc và
làm cho thế giới tốt đẹp hơn.
Có nhiều ơn gọi khác nhau: ơn gọi sống đời sống gia đình (làm vợ,
làm chồng, làm cha, làm mẹ), ơn gọi sống đời độc thân để cống hiến, và
một ơn gọi rất đặc biệt: ơn gọi dâng mình trọn vẹn để phục vụ cộng đồng
đức tin.
Cũng giống như bất kỳ một xã hội, một tổ chức nào, cộng đồng
những người tin vào Chúa Giêsu (gọi là Giáo Hội) cũng cần có những
người lãnh đạo, những người hướng dẫn và những người phục vụ để
duy trì sự hiệp nhất, phát triển và chăm sóc cho các thành viên. Những
người này không tự mình đứng lên nhận lấy vai trò đó, nhưng họ tin
rằng mình được chính Thiên Chúa tuyển chọn và mời gọi.
5
78
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bí tích Truyền Chức Thánh chính là nghi thức trang trọng và thiêng
liêng, qua đó một người nam được chính thức “cắt đặt” để trở thành
người phục vụ cộng đồng. Đây không phải là một buổi lễ trao bằng cấp
hay một cuộc bầu cử, mà là một hành động được tin là có sự tác động
của chính Thiên Chúa, ban cho người đó một khả năng và một trách
nhiệm đặc biệt.
Vậy, những người phục vụ này là ai? Họ làm gì? Và tại sao vai trò
của họ lại quan trọng đến thế? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong
những trang tiếp theo.
Nguồn Gốc – Chúa Giêsu, Vị Thầy và Người Phục Vụ Tối Cao
Để hiểu về chức thánh trong đạo Công giáo, chúng ta phải quay về
với cội nguồn, đó chính là Chúa Giêsu Kitô. Đối với người chưa biết Chúa,
có thể bạn đã nghe về Giêsu như một nhân vật lịch sử, một nhà hiền
triết hay một nhà cải cách xã hội. Tuy nhiên, đối với các Kitô hữu (người
tin vào Chúa Kitô), Ngài còn hơn thế nữa: Ngài là Con Thiên Chúa, là
Thiên Chúa làm người.
Chúa Giêsu đến trần gian không phải với tư cách một vị vua quyền
lực thống trị, nhưng là một người Thầy và một người Tôi Tớ.
1
.
Là Người Thầy (Rabbi): Ngài đi khắp nơi để giảng dạy
về một Thiên Chúa đầy tình thương, về một Nước Trời của công lý
và hòa bình. Ngài không chỉ dạy bằng lời nói, mà còn bằng chính
cuộc sống của mình. Ngài thu nhận các môn đệ, những người đi
theo để học hỏi và sống theo lời Ngài dạy.
2
.
Là Người Phục Vụ (Tôi Tớ): Hình ảnh đẹp nhất về sự
phục vụ của Chúa Giêsu được ghi lại trong bữa ăn cuối cùng với
các môn đệ. Ngài đã quỳ xuống, lấy khăn thắt lưng và tự tay rửa
chân cho từng người. Trong văn hóa Do Thái thời đó, đây là công
việc của người nô lệ. Hành động này mang một thông điệp vô cùng
mạnh mẽ: “Thầy là Chúa, là Thầy, mà còn rửa chân cho anh em,
5
79
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thì anh em cũng phải rửa chân cho nhau.” Lãnh đạo trong cộng
đồng của Chúa Giêsu không phải là để được phục vụ, mà là để phục
vụ người khác.
3
.
Là Vị Tư Tế (Thượng Tế): “Tư tế” là một từ có vẻ xa lạ,
nhưng có thể hiểu nôm na là “người trung gian”, người kết nối giữa
Thiên Chúa và con người. Trong nhiều tôn giáo cổ xưa, tư tế là
người dâng lễ vật, của lễ hy sinh lên thần linh để cầu xin ơn lành
hoặc để đền tội. Chúa Giêsu được gọi là Vị Thượng Tế (Tư tế cao cả
nhất), bởi vì Ngài đã dâng chính mạng sống mình trên thập giá
làm hy lễ cuối cùng và hoàn hảo nhất. Người Công giáo tin rằng
cái chết của Ngài không phải là một thất bại, mà là hành động yêu
thương tột cùng, mở ra con đường giao hòa giữa con người với
Thiên Chúa.
Trước khi về trời, Chúa Giêsu biết rằng cộng đồng các môn đệ của
Ngài cần được tiếp tục dẫn dắt. Vì vậy, Ngài đã chọn ra một nhóm gồm
1
2 người, gọi là các Tông Đồ (nghĩa là “người được sai đi”), để họ tiếp
nối sứ mạng của Ngài: tiếp tục rao giảng, tiếp tục phục vụ, và tiếp tục
cử hành các nghi lễ thiêng liêng để thông truyền ơn lành của Chúa cho
mọi người.
Bí tích Truyền Chức Thánh chính là sự tiếp nối sứ mạng này của
các Tông Đồ qua các thế hệ.
Sự Tiếp Nối – Từ các Tông Đồ Đến Ngày Nay
Sau khi Chúa Giêsu về trời, các Tông Đồ, đứng đầu là Thánh Phêrô,
đã đi khắp nơi để loan báo Tin Mừng và thành lập các cộng đoàn Kitô
hữu. Khi các cộng đoàn này lớn mạnh, các Tông Đồ không thể tự mình
chăm sóc hết tất cả mọi người. Họ cần những người phụ tá, những người
kế vị để tiếp tục công việc.
Họ đã làm điều này bằng một cử chỉ rất cụ thể và mang tính biểu
tượng sâu sắc: việc đặt tay.
5
80
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sách Công vụ Tông đồ, một cuốn sách trong Kinh Thánh kể về cuộc
sống của Giáo Hội thời sơ khai, có ghi lại rằng khi cần chọn những người
phụ giúp, các Tông Đồ đã cầu nguyện rồi “đặt tay” trên những người
được chọn.
•
Ý nghĩa của việc đặt tay: Cử chỉ này không phải là một
hành động tùy tiện. Nó mang hai ý nghĩa chính:
Tuyển chọn và trao quyền: Giống như một vị vua
1
.
đặt tay lên vai người kế vị, cử chỉ này nói lên rằng người được
chọn giờ đây nhận một trách nhiệm, một quyền bính đặc biệt.
2
.
Cầu xin ơn Chúa Thánh Thần: Người Công giáo
tin vào Chúa Ba Ngôi (Chúa Cha, Chúa Con – tức Chúa Giêsu,
và Chúa Thánh Thần). Chúa Thánh Thần được xem là “sức
mạnh”, là “ân sủng” của Thiên Chúa. Khi đặt tay, các Tông
Đồ cầu xin Chúa Thánh Thần xuống trên người được chọn,
ban cho họ sức mạnh, sự khôn ngoan và lòng can đảm để
chu toàn sứ mệnh.
Hành động này đã được lặp lại liên tục qua suốt 2000 năm lịch sử
của Giáo Hội. Các Tông Đồ đặt tay chọn những người kế vị mình, gọi là
các Giám mục. Rồi các Giám mục này lại đặt tay trên những người kế vị
của họ, và cứ thế tiếp diễn cho đến tận ngày nay. Chuỗi liên kết không
gián đoạn này được gọi là “Sự kế nhiệm Tông truyền”.
Điều này có nghĩa là, một Giám mục ngày nay, khi ngài đặt tay để
truyền chức cho một người nào đó, hành động của ngài được tin là có
cùng một quyền năng và sự liên tục từ thời các Tông Đồ đầu tiên, và xa
hơn nữa là từ chính Chúa Giêsu.
Chính nhờ sự kế nhiệm này mà Giáo Hội Công giáo tin rằng giáo
huấn, các nghi thức và quyền năng mà Chúa Giêsu đã trao cho các Tông
Đồ vẫn được bảo tồn và lưu truyền một cách trung thực.
5
81
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Từ nhu cầu phục vụ các cộng đoàn ngày càng đông, bên cạnh các
Giám mục, đã xuất hiện thêm hai cấp bậc phục vụ khác là Linh mục và
Phó tế. Ba cấp bậc này hợp thành Chức Thánh trong Giáo Hội. Chúng ta
sẽ tìm hiểu chi tiết về từng cấp bậc ở các trang sau.
Bí Tích Là Gì? Dấu Chỉ Của Một Thực Tại Vô Hình
Trước khi đi sâu vào các cấp bậc của Chức Thánh, chúng ta cần
làm rõ một khái niệm nền tảng: “Bí tích” (Sacrament). Từ này nghe có
vẻ bí ẩn, nhưng ý nghĩa của nó lại khá gần gũi.
Trong cuộc sống, con người chúng ta thường dùng những dấu chỉ
hữu hình (có thể thấy, nghe, chạm vào) để diễn tả những thực tại vô
hình (không thể thấy được).
•
Một chiếc nhẫn cưới không chỉ là một vòng kim loại. Nó
là dấu chỉ của tình yêu, lòng chung thủy và giao ước hôn nhân.
Một cái bắt tay không chỉ là sự tiếp xúc da thịt. Nó là
dấu chỉ của tình bạn, sự hòa giải hoặc một thỏa thuận.
Quốc kỳ không chỉ là một mảnh vải. Nó là dấu chỉ của
•
•
cả một quốc gia, của lịch sử, văn hóa và tinh thần dân tộc.
Tương tự như vậy, Bí tích là những dấu chỉ hữu hình do chính
Chúa Giêsu thiết lập, để qua đó, con người có thể nhận được một ơn
huệ vô hình từ Thiên Chúa, gọi là “ân sủng”. Ân sủng có thể hiểu là
sự sống, tình yêu và sức mạnh của Thiên Chúa được ban cho con người.
Giáo Hội Công giáo có bảy Bí tích, đi theo những chặng đường quan
trọng của cuộc đời người tín hữu:
1
.
Bí tích Rửa Tội (Báp-têm): Nước được đổ trên đầu. Đây
là dấu chỉ của việc được sinh lại trong đời sống mới, được tha thứ
tội lỗi và trở thành con cái Chúa.
5
82
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2
.
Bí tích Thêm Sức: Việc xức dầu thánh. Dấu chỉ của việc
được nhận lãnh sức mạnh của Chúa Thánh Thần để sống đức tin
một cách trưởng thành.
3
.
Bí tích Thánh Thể (Mình Thánh Chúa): Bánh và rượu.
Dấu chỉ của chính Chúa Giêsu hiến mình làm của ăn nuôi dưỡng
linh hồn.
4
.
Bí tích Hòa Giải (Giải tội): Lời tha tội của linh mục.
Dấu chỉ của lòng thương xót và sự tha thứ của Chúa.
Bí tích Xức Dầu Bệnh Nhân: Việc xức dầu cho người
5
.
đau yếu. Dấu chỉ của sự an ủi, chữa lành và sức mạnh của Chúa
trong cơn bệnh tật.
6
.
Bí tích Hôn Phối: Lời thề hứa của đôi nam nữ. Dấu chỉ
của tình yêu giao ước giữa hai người, được Thiên Chúa chúc phúc.
Bí tích Truyền Chức Thánh: Việc đặt tay và lời nguyện
7
.
phong chức. Dấu chỉ của việc một người được Thiên Chúa tuyển
chọn và ban ơn để phục vụ cộng đồng.
Như vậy, Bí tích Truyền Chức Thánh không phải là một phát minh
của loài người. Người Công giáo tin rằng đây là một trong bảy cách thế
đặc biệt mà Chúa Giêsu đã muốn để tiếp tục hiện diện và hành động
trong thế giới qua Giáo Hội của Ngài.
Qua Bí tích này, một người không chỉ nhận một công việc, mà còn
nhận một sự biến đổi sâu xa trong con người mình. Họ được “ghi một
dấu ấn thiêng liêng không thể xóa nhòa”, để từ đó họ có thể hành động
không phải bằng sức riêng của mình, mà nhân danh chính Chúa Kitô (in
persona Christi).
Ba Cấp Bậc của Chức Thánh – (1) Giám mục
Bí tích Truyền Chức Thánh có ba cấp bậc, giống như ba cấp độ phục
vụ với những trách nhiệm khác nhau, nhưng cùng chung một sứ mệnh.
Cấp bậc cao nhất và đầy đủ nhất là Giám mục.
5
83
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Giám mục (Episcopus – nghĩa là “người coi sóc”)
Giám mục được coi là người kế vị trực tiếp của các Tông Đồ. Mỗi
Giám mục chịu trách nhiệm lãnh đạo một cộng đoàn địa phương gọi là
Giáo phận. Ngài giống như người cha, người thầy và người mục tử
(người chăn chiên) của toàn thể các tín hữu trong giáo phận đó.
Vai trò của một Giám mục có thể được tóm gọn trong ba chức năng
chính, bắt nguồn từ chính sứ mạng của Chúa Giêsu:
1
.
Chức năng Giảng Dạy (Dạy dỗ):
Giám mục là người thầy dạy đức tin chính thức
o
trong giáo phận của mình. Trách nhiệm hàng đầu của ngài
là đảm bảo rằng giáo huấn của Chúa Giêsu và các Tông Đồ
được rao giảng một cách trung thực và toàn vẹn.
o
Ngài thực hiện điều này qua các bài giảng, các lá
thư mục vụ gửi cho tín hữu, việc giám sát chương trình giáo
lý, và hướng dẫn các linh mục trong giáo phận. Cùng với các
Giám mục khác trên toàn thế giới và hợp nhất với Giám mục
Rôma (Đức Giáo Hoàng), các ngài tạo thành một tập thể gọi
là “Giám mục đoàn”, có trách nhiệm bảo vệ và giải thích kho
tàng đức tin cho toàn thể Giáo Hội.
2
.
Chức năng Thánh Hóa (Làm cho nên thánh):
o
Giám mục là người quản lý chính các Bí tích trong
giáo phận. Ngài có đầy đủ quyền năng để cử hành cả bảy Bí
tích.
o
Đặc biệt, chỉ có Giám mục mới có quyền cử hành
Bí tích Truyền Chức Thánh, tức là chỉ có ngài mới có thể đặt
tay để phong chức cho các Giám mục, Linh mục và Phó tế
mới. Điều này bảo đảm tính liên tục của sự kế nhiệm Tông
truyền.
o
Ngài cũng thường cử hành Bí tích Thêm Sức để
ban ơn Chúa Thánh Thần cho các tín hữu. Bằng việc cử hành
5
84
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

các nghi lễ, ngài giúp cộng đoàn kết nối với Thiên Chúa và
nhận được ơn thánh.
3
.
Chức năng Cai Quản (Lãnh đạo):
Giám mục có trách nhiệm quản trị giáo phận của
o
mình như một người mục tử nhân lành. “Mục tử” là hình ảnh
người chăn chiên, người biết từng con chiên, dẫn dắt, bảo vệ
và tìm kiếm những con chiên lạc.
o
Ngài tổ chức các hoạt động của giáo phận, bổ
nhiệm các linh mục coi sóc các giáo xứ, quản lý tài sản của
Giáo Hội, và đưa ra những quyết định cần thiết để đời sống
đức tin của cộng đoàn được phát triển. Quyền cai quản này
không phải là quyền lực thế gian, mà phải được thực thi trong
tinh thần phục vụ và yêu thương, theo gương Chúa Giêsu rửa
chân cho các môn đệ.
Dấu chỉ riêng của Giám mục:
•
Mũ gậy (Mũ mitra và Gậy mục tử): Mũ cao nhọn tượng
trưng cho chức vụ cao cả. Gậy mục tử cong ở đầu tượng trưng cho
vai trò người chăn dắt đoàn chiên Chúa.
•
Nhẫn Giám mục: Tượng trưng cho lòng trung thành và
sự kết hợp của ngài với Giáo phận của mình, như một người chồng
kết hợp với vợ mình.
Ba Cấp Bậc của Chức Thánh – (2) Linh mục
Cấp bậc thứ hai và là cấp bậc mà mọi người thường gặp nhất trong
đời sống hàng ngày của Giáo Hội là Linh mục.
Linh mục (Presbyter – nghĩa là “bô lão”, “trưởng lão”)
Linh mục là những người cộng sự của Giám mục. Họ không có sự
sung mãn của chức thánh như Giám mục (ví dụ, họ không thể truyền
chức cho người khác), nhưng họ chia sẻ chức tư tế của Giám mục và
5
85
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

được sai đi để phục vụ các cộng đoàn nhỏ hơn trong giáo phận, gọi là
Giáo xứ.
Nếu Giám mục là người cha của cả giáo phận, thì Linh mục là
người cha trực tiếp, người anh, người bạn đồng hành của cộng đoàn giáo
xứ. Vai trò của các ngài thể hiện rõ nét qua các công việc mục vụ hàng
ngày:
1
.
Cử hành các Bí tích: Đây là trung tâm đời sống của
một linh mục.
o
Bí tích Thánh Thể (Thánh Lễ): Hàng ngày, linh
mục cử hành Thánh Lễ, nơi ngài nhân danh Chúa Kitô để
biến đổi bánh và rượu thành Mình và Máu Thánh Chúa. Đây
được coi là hành động cao quý và quan trọng nhất, là nguồn
sống của cả cộng đoàn.
o
Bí tích Hòa Giải (Giải tội): Linh mục ngồi tòa giải
tội, lắng nghe những lỗi lầm của tín hữu và nhân danh Chúa
để ban ơn tha thứ. Ngài là hiện thân của lòng thương xót của
Chúa.
o
Bí tích Rửa Tội, Hôn Phối, Xức Dầu Bệnh Nhân:
Ngài đón nhận những thành viên mới vào Giáo Hội, chứng
hôn cho các đôi bạn, và mang lại sự an ủi thiêng liêng cho
những người đau yếu, hấp hối.
2
.
Rao Giảng Lời Chúa:
o
Trong mỗi Thánh Lễ, linh mục có nhiệm vụ giải
thích các đoạn Kinh Thánh (gọi là bài giảng) để giúp cộng
đoàn hiểu được ý Chúa và biết cách áp dụng vào cuộc sống.
Ngài là người thầy dạy đức tin ở cấp độ gần gũi nhất.
3
.
Lãnh đạo và chăm sóc cộng đoàn (Mục tử):
o
Linh mục quản lý các công việc của giáo xứ, từ
việc tổ chức các lớp giáo lý cho trẻ em, các buổi sinh hoạt cho
giới trẻ, đến việc thăm viếng các gia đình, đặc biệt là những
người già cả, bệnh tật, hoặc những người đang gặp khó khăn.
5
86
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Ngài là người quy tụ, hiệp nhất và khích lệ mọi
người trong giáo xứ sống yêu thương, phục vụ và làm chứng
cho niềm tin của mình. Ngài lắng nghe, tư vấn và đồng hành
với mọi người trong những niềm vui, nỗi buồn của cuộc sống.
Mối liên hệ với Giám mục: Một linh mục khi được truyền chức sẽ
đặt tay trong tay Giám mục và hứa vâng phục ngài. Điều này thể hiện
sự hiệp thông và vâng lời. Các linh mục trong một giáo phận cùng với
Giám mục của mình tạo thành một “linh mục đoàn”, cùng nhau chia sẻ
trách nhiệm chăm sóc Dân Chúa. Họ không hành động một mình, mà
luôn luôn trong sự liên kết với Giám mục và qua ngài, liên kết với toàn
thể Giáo Hội.
Ba Cấp Bậc của Chức Thánh – (3) Phó tế
Cấp bậc thứ ba và là cấp bậc đầu tiên trong Chức Thánh là Phó tế.
Vai trò này có lẽ ít được biết đến hơn so với Linh mục và Giám mục,
nhưng lại có nguồn gốc rất lâu đời và mang một ý nghĩa đặc biệt về sự
phục vụ.
Phó tế (Diaconus – nghĩa là “người phục vụ”, “người giúp việc”)
Chức phó tế được thiết lập ngay từ thời các Tông Đồ. Sách Công vụ
Tông đồ kể lại rằng, khi cộng đoàn Kitô hữu đầu tiên ngày càng đông,
các Tông Đồ bận rộn với việc cầu nguyện và rao giảng Lời Chúa, nên
không có đủ thời gian để lo việc bác ái, cụ thể là phân phát lương thực
cho các bà góa. Vì vậy, các ngài đã chọn ra bảy người “được tiếng tốt,
đầy Thần Khí và khôn ngoan” để trao cho họ nhiệm vụ phục vụ bàn ăn
và các công việc bác ái. Các Tông Đồ đã đặt tay trên họ, và đó chính là
hình ảnh đầu tiên của các phó tế.
Từ đó, bản chất của chức phó tế luôn gắn liền với sứ mạng phục
vụ (Diakonia). Phó tế được truyền chức không phải để làm tư tế (cử
5
87
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hành Thánh Lễ) như linh mục, mà là để phục vụ Dân Chúa trong ba lĩnh
vực:
1
.
Phục vụ Lời Chúa:
Phó tế có quyền công bố Tin Mừng (một phần
quan trọng của Kinh Thánh) trong Thánh Lễ.
Ngài có thể giảng dạy, hướng dẫn các lớp giáo lý,
và chuẩn bị cho các tín hữu lãnh nhận các Bí tích.
Phục vụ Bàn Thờ (Phụng vụ):
Trong Thánh Lễ, phó tế phụ giúp Giám mục và
o
o
2
.
o
Linh mục. Ngài có những vai trò riêng như xướng các lời
nguyện, chuẩn bị lễ vật và cho tín hữu rước lễ.
o
Phó tế có thể cử hành Bí tích Rửa Tội một cách
long trọng, chứng kiến và chúc lành cho Bí tích Hôn Phối,
chủ sự các nghi thức an táng.
3
.
Phục vụ Bác Ái:
Đây là trái tim của chức phó tế. Ngài được mời gọi
để trở thành hiện thân của Chúa Kitô, Đấng đến để phục vụ.
Phó tế dấn thân một cách đặc biệt vào các công
o
o
việc từ thiện của Giáo Hội: chăm sóc người nghèo, người
bệnh, người bị bỏ rơi, người di dân, tù nhân… Ngài là người
khơi dậy ý thức phục vụ và lòng bác ái nơi cộng đoàn.
Hai loại Phó tế: Trong Giáo Hội Công giáo hiện nay, có hai dạng
phó tế:
•
Phó tế chuyển tiếp (Transitional Deacon): Đây là
những người sẽ tiến chức linh mục. Họ lãnh nhận chức phó tế như
một giai đoạn chuẩn bị cuối cùng (thường là khoảng một năm)
trước khi trở thành linh mục.
•
Phó tế vĩnh viễn (Permanent Deacon): Đây là những
người nam (có thể đã kết hôn hoặc độc thân) được truyền chức phó
tế và sẽ giữ chức vụ này suốt đời mà không tiến lên chức linh mục.
5
88
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Việc khôi phục chức phó tế vĩnh viễn giúp nhấn mạnh tầm quan
trọng của sứ mạng phục vụ và bác ái trong Giáo Hội.
Chức phó tế nhắc nhở toàn thể Giáo Hội rằng, dù ở cấp bậc nào,
bản chất của người tin theo Chúa Giêsu vẫn luôn là tinh thần phục vụ
người khác.
Nghi Thức Truyền Chức – Những Cử Chỉ Thiêng Liêng
Buổi lễ truyền chức thánh là một trong những nghi thức trang
trọng và ý nghĩa nhất của Giáo Hội Công giáo. Nó không chỉ là một sự
kiện xã hội, mà là một hành động phụng vụ sâu sắc, nơi người ta tin
rằng Thiên Chúa đang thực sự hành động. Dù là truyền chức cho Giám
mục, Linh mục hay Phó tế, nghi thức đều có những yếu tố cốt lõi giống
nhau.
Hãy cùng xem xét các phần chính của một lễ truyền chức linh mục
để hiểu ý nghĩa đằng sau các cử chỉ:
1
.
Lời Giới Thiệu và Tuyển Chọn:
Ứng viên (người sắp được truyền chức) được gọi
o
tên và tiến lên trước Giám mục và cộng đoàn. Một người có
trách nhiệm sẽ đứng ra làm chứng rằng ứng viên này xứng
đáng.
o
Giám mục sau đó tuyên bố: “Nhờ ơn Thiên Chúa
và Chúa Giêsu Kitô, Đấng Cứu Độ chúng ta, chúng ta tuyển
chọn người anh em này vào hàng Linh mục.”
o
Ý nghĩa: Hành động này cho thấy ơn gọi không
phải là một quyết định cá nhân đơn độc, mà còn được cộng
đoàn và Giáo Hội công nhận và xác thực.
2
.
Kinh Cầu Các Thánh (Litany of the Saints):
Ứng viên sẽ phủ phục, nằm dài úp mặt xuống sàn
o
nhà. Trong khi đó, cộng đoàn sẽ hát một kinh rất dài, kêu
tên các vị Thánh (những người được tin là đã sống một cuộc
5
89
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đời gương mẫu và đang ở cùng Thiên Chúa) và cầu xin các
ngài chuyển cầu, xin Chúa ban ơn cho ứng viên.
o
Ý nghĩa: Cử chỉ phủ phục nói lên sự khiêm nhường
tột cùng, sự phó thác hoàn toàn bản thân cho Thiên Chúa.
Việc cầu xin các Thánh cho thấy sự hiệp thông của Giáo Hội
không chỉ bao gồm những người còn sống trên trần gian, mà
cả những người đã đi trước, tạo thành một gia đình thiêng
liêng rộng lớn.
3
.
Việc Đặt Tay (The Laying on of Hands):
Đây là cử chỉ trung tâm và cốt yếu nhất của Bí
o
tích. Giám mục sẽ im lặng tiến đến và đặt hai tay lên đầu của
ứng viên. Sau đó, tất cả các linh mục có mặt cũng lần lượt
đến đặt tay.
o
Ý nghĩa: Như đã nói ở Trang 3, đây là cử chỉ có từ
thời các Tông Đồ, mang ý nghĩa trao ban quyền thánh và cầu
xin Chúa Thánh Thần xuống một cách đặc biệt trên người
được chọn. Sự im lặng trong khoảnh khắc này nói lên sự linh
thiêng, vượt trên mọi lời nói của con người. Việc các linh mục
khác cùng đặt tay thể hiện sự đón nhận người anh em mới
vào linh mục đoàn.
4
.
Lời Nguyện Phong Chức:
Ngay sau khi đặt tay, Giám mục đọc một lời
o
nguyện dài và trọng thể, xin Thiên Chúa Cha ban ơn Chúa
Thánh Thần và các phẩm chất cần thiết của chức linh mục
cho người được tuyển chọn.
o
Ý nghĩa: Chính trong lúc đặt tay và đọc lời nguyện
này, Bí tích được thành sự. Người Công giáo tin rằng, vào
khoảnh khắc đó, ứng viên thực sự được biến đổi và lãnh nhận
chức thánh.
5
.
Các Nghi Thức Diễn Giải:
Sau phần chính yếu, có một số nghi thức khác để
diễn tả rõ hơn vai trò mới của tân chức:
o
5
90
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

.
Mặc phẩm phục: Tân linh mục được mặc áo
lễ, dấu chỉ bên ngoài của chức vụ.
.
Xức Dầu Thánh: Giám mục xức dầu vào
lòng bàn tay của tân linh mục. Dầu là biểu tượng của
sức mạnh và sự thánh hiến. Bàn tay này từ nay sẽ được
dùng để cử hành các Bí tích.
.
Trao Chén Thánh và Đĩa Thánh: Giám mục
trao cho tân linh mục chén và đĩa dùng trong Thánh Lễ,
và nói: “Con hãy nhận lễ vật của dân thánh mà dâng
lên Thiên Chúa. Con hãy ý thức việc con làm, noi theo
điều con thực hiện, và rập đời sống con theo khuôn mẫu
mầu nhiệm Thánh Giá Chúa.”
Nghi thức kết thúc với cái ôm bình an của Giám mục và các linh
mục khác, một dấu chỉ của tình huynh đệ và sự chào đón.
Đời Sống của Người Được Thánh Hiến – Cam Kết và Thách Đố
Trở thành một linh mục, giám mục hay phó tế không chỉ là nhận
một chức vụ, mà là dấn thân vào một lối sống hoàn toàn mới, một sự
cam kết trọn đời với những đòi hỏi và thách đố riêng. Ba cam kết chính
định hình nên cuộc sống của họ là: độc thân, cầu nguyện và phục vụ.
1
.
Đời Sống Độc Thân Khiết Tịnh:
Trong Giáo Hội Công giáo La-tinh (phổ biến nhất),
o
các linh mục và giám mục cam kết sống độc thân, tức là
không kết hôn. Đây là một trong những điểm gây tò mò và
thắc mắc nhất cho những người ngoài cuộc.
o
Tại sao lại như vậy?
Để noi gương Chúa Giêsu: Chúa Giêsu đã
.
sống độc thân để hoàn toàn tự do cho sứ mạng rao
giảng Nước Trời. Người linh mục noi gương Ngài, muốn
dành trọn vẹn con người và thời gian của mình cho
5
91
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Thiên Chúa và cho cộng đoàn mà không bị ràng buộc
bởi những trách nhiệm gia đình riêng.
.
Sự tự hiến trọn vẹn: Độc thân là một dấu
chỉ của việc từ bỏ một điều tốt đẹp và chính đáng (hôn
nhân và gia đình) để có thể “kết hôn” với Giáo Hội. Trái
tim của họ không thuộc về một người vợ, người chồng
hay con cái, mà thuộc về tất cả mọi người trong cộng
đoàn, không phân biệt. Họ trở thành “người cha” thiêng
liêng cho tất cả.
.
Dấu chỉ của Nước Trời: Đời sống độc thân
cũng là một lời chứng cho niềm tin rằng hạnh phúc cuối
cùng và trọn vẹn của con người không nằm ở những
thực tại trần thế, mà là ở Nước Trời, nơi con người sẽ
được kết hợp trọn vẹn với Thiên Chúa.
o
Đây là một cam kết đầy thách đố, đòi hỏi sự hy
sinh, kỷ luật và một đời sống cầu nguyện sâu sắc.
Đời Sống Cầu Nguyện:
Mối tương quan cá nhân với Thiên Chúa là nguồn
2
.
o
sức mạnh cho người được thánh hiến. Nếu không có cầu
nguyện, mọi hoạt động của họ sẽ trở nên trống rỗng.
o
Ngoài việc cử hành Thánh Lễ hàng ngày và cầu
nguyện riêng, các linh mục, giám mục có một bổn phận đặc
biệt là phải đọc Kinh Thần Vụ (còn gọi là Các Giờ Kinh Phụng
Vụ). Đây là một bộ kinh được Giáo Hội sắp xếp để đọc vào
nhiều thời điểm khác nhau trong ngày (sáng, trưa, chiều,
tối).
o
Bằng việc này, họ thánh hiến cả ngày sống của
mình cho Chúa và nhân danh toàn thể Giáo Hội để không
ngừng dâng lên Thiên Chúa lời ca ngợi và lời cầu xin cho cả
thế giới.
3
.
Đời Sống Phục Vụ:
5
92
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Cuộc sống của một linh mục không có giờ làm việc
cố định. Nhu cầu của cộng đoàn quyết định thời gian biểu
của ngài. Ngài phải sẵn sàng để được “đánh thức lúc nửa
đêm”, để đến thăm một người bệnh, để lắng nghe một người
đang gặp khủng hoảng, để giải quyết những mâu thuẫn
trong cộng đoàn…
o
Sự phục vụ này đòi hỏi một sự quên mình rất lớn.
Niềm vui của họ không đến từ của cải vật chất hay danh
vọng, mà đến từ việc nhìn thấy đời sống đức tin của người
khác lớn lên, thấy người đau khổ được an ủi, người lầm lỗi
được tha thứ, và cộng đoàn được hiệp nhất trong tình yêu
thương.
Tóm lại, đời sống của người được thánh hiến là một cuộc đời cho
đi. Đó là một con đường đẹp đẽ nhưng cũng đầy gian nan, chỉ có thể
bước đi bằng tình yêu và sự tín thác vào ơn trợ giúp của Thiên Chúa.
Kết Luận – Món Quà Cho Giáo Hội và Cho Thế Giới
Qua chín trang vừa rồi, chúng ta đã cùng nhau thực hiện một hành
trình tìm hiểu về Bí tích Truyền Chức Thánh trong niềm tin Công giáo.
Giờ đây, chúng ta có thể đúc kết lại một vài điểm chính:
1
.
Không phải là quyền lực, mà là phục vụ: Trọng tâm
của Chức Thánh không phải là để ban cho một người quyền lực,
địa vị hay danh vọng. Hoàn toàn ngược lại, đó là một lời mời gọi
để phục vụ, để trở nên nhỏ bé nhất, để noi gương Chúa Giêsu đã
quỳ xuống rửa chân cho các môn đệ của mình.
2
.
Nguồn gốc từ Thiên Chúa: Người Công giáo tin rằng
Chức Thánh không phải là một cơ cấu tổ chức do con người nghĩ
ra để quản lý xã hội. Nguồn gốc của nó đến từ chính Chúa Giêsu,
khi Ngài chọn các Tông Đồ và trao cho họ sứ mạng tiếp nối công
5
93
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

việc của Ngài. Nó được duy trì suốt hai ngàn năm qua nhờ chuỗi
kế nhiệm không gián đoạn.
3
.
Sự hiện diện của Chúa Kitô: Qua các thừa tác viên có
chức thánh (giám mục, linh mục, phó tế), người Công giáo tin rằng
chính Chúa Kitô đang hiện diện và hành động giữa cộng đoàn của
Ngài. Khi một linh mục ban phép giải tội, họ tin rằng chính Chúa
đang tha thứ. Khi Thánh Lễ được cử hành, họ tin rằng chính Chúa
Kitô đang hiến mình làm của lễ. Các thừa tác viên chỉ là những khí
cụ, những người tôi tớ mà Thiên Chúa sử dụng.
4
.
Một sự cần thiết cho cộng đoàn: Giống như một cơ thể
cần có cái đầu để điều khiển và trái tim để bơm máu, cộng đoàn
Giáo Hội cần có những người lãnh đạo để giảng dạy, những người
tư tế để cử hành các Bí tích, và những người mục tử để chăm sóc.
Chức Thánh đảm bảo sự hiệp nhất, trật tự và sức sống thiêng liêng
cho cộng đoàn.
Một lời ngỏ cho bạn, người đang tìm hiểu:
Có thể những khái niệm như “bí tích”, “ân sủng”, “sự kế nhiệm Tông
truyền” vẫn còn xa lạ với bạn. Điều đó hoàn toàn có thể hiểu được. Mục
đích của tài liệu này không phải để thuyết phục bạn phải tin, mà là để
chia sẻ một cách chân thành về một trong những niềm tin sâu sắc và
quan trọng nhất của đạo Công giáo.
Khi bạn thấy một linh mục mặc áo lễ trong nhà thờ, một giám mục
với cây gậy mục tử, hy vọng rằng giờ đây bạn có thể nhìn họ với một
con mắt thấu hiểu hơn. Đằng sau những biểu tượng bên ngoài là cả một
lịch sử, một thần học và một đời sống cam kết phục vụ.
Giáo Hội Công giáo tin rằng ơn gọi phục vụ này không chỉ là một
món quà cho riêng những người Công giáo, mà còn là một dấu chỉ tình
yêu của Thiên Chúa dành cho toàn thể nhân loại. Bởi lẽ, qua sự phục vụ
của họ trong các lĩnh vực giáo dục, y tế, bác ái xã hội, họ góp phần làm
cho thế giới này trở nên nhân ái và tốt đẹp hơn.
5
94
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

BÍ TÍCH HÔN PHỐI: KHI TÌNH YÊU CON NGƯỜI TRỞ THÀNH HÌNH
ẢNH TÌNH YÊU THIÊN CHÚA
Một bài giải thích cho người chưa biết Chúa
Lời MỞ ĐẦU: Khát VỌNG MUÔN ĐỜI CỦA CON NGƯỜI VỀ TÌNH
YÊU VĨNH CỬU
Bất kể bạn là ai, đến từ đâu, thuộc nền văn hóa hay tín ngưỡng
nào, có một ngôn ngữ mà tất cả chúng ta đều hiểu: đó là ngôn ngữ của
tình yêu. Từ những bài thơ, bản nhạc bất hủ cho đến những bộ phim
kinh điển, tình yêu đôi lứa luôn là một đề tài trung tâm, một khát vọng
sâu thẳm trong trái tim con người. Chúng ta khao khát tìm được một
người để chia sẻ cuộc sống, một người hiểu ta, chấp nhận ta, và ở bên
ta qua mọi thăng trầm.
Khi hai người yêu nhau, họ thường đi đến một quyết định tự nhiên
là gắn kết cuộc đời mình với nhau qua hôn nhân. Hôn nhân, trong hầu
hết các xã hội, là một sự công nhận chính thức về mối quan hệ của họ.
Đó là một cam kết công khai, một lời hứa không chỉ dành cho nhau mà
còn trước mặt gia đình, bạn bè và xã hội. Lời hứa ấy vượt lên trên những
cảm xúc nhất thời. Ai cũng biết rằng “cảm giác yêu” có thể đến rồi đi,
nhưng một cuộc hôn nhân vững bền được xây dựng trên một quyết định,
một ý chí cam kết sẽ ở lại, vun đắp, và cùng nhau vượt qua khó khăn.
Nhưng cũng chính ở đây, một câu hỏi lớn và đôi khi đầy khắc khoải
xuất hiện: Liệu một tình yêu “mãi mãi” có thật không?
Chúng ta đang sống trong một thế giới mà sự tan vỡ dường như
trở nên quá phổ biến. Những lời hứa hẹn ban đầu, dù chân thành đến
đâu, cũng có thể phai nhạt theo thời gian trước áp lực của cuộc sống,
những khác biệt về tính cách, những hiểu lầm và cả những yếu đuối của
con người. Chúng ta chứng kiến những cuộc ly hôn, những trái tim tan
vỡ, và dần dần có thể trở nên hoài nghi về chính ý tưởng “hạnh phúc
5
95
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đến trọn đời”. Chúng ta có thể tự hỏi: phải chăng đó chỉ là một giấc mơ
đẹp trong truyện cổ tích? Con người, với bản tính bất toàn của mình,
liệu có đủ sức mạnh để giữ một lời thề trọn vẹn và trung tín cho đến
cuối đời không?
Chính trong bối cảnh của khát vọng lớn lao và thực tại mong manh
này, đức tin Công giáo mang đến một câu trả lời. Đó không phải là một
câu trả lời dễ dãi hay một công thức ma thuật, mà là một viễn cảnh sâu
sắc và đầy hy vọng. Người Công giáo tin rằng, tình yêu đôi lứa, với tất
cả vẻ đẹp và thử thách của nó, có thể được thánh hóa, được nâng lên và
được ban cho một sức mạnh siêu nhiên.
Bài viết này sẽ giải thích về viễn cảnh đó. Chúng ta sẽ cùng nhau
khám phá tại sao, đối với người Công giáo, hôn nhân không chỉ là một
hợp đồng xã hội hay một cam kết cá nhân, mà là một Bí Tích – một dấu
chỉ linh thiêng nơi tình yêu của hai con người trở thành hình ảnh sống
động và hữu hình cho một Tình Yêu lớn lao hơn rất nhiều: Tình yêu của
Thiên Chúa.
Phần 1: Nền Tảng Của Niềm Tin – Thiên Chúa LÀ Tình Yêu
Để hiểu được ý nghĩa sâu sắc của Bí tích Hôn Phối, chúng ta không
thể bắt đầu từ chính lễ cưới, mà phải bắt đầu từ cội nguồn của niềm tin
Kitô giáo: đó là quan niệm về Thiên Chúa. Có thể khi nghe đến từ “Thiên
Chúa”, bạn hình dung về một Đấng Tạo Hóa quyền năng, một vị Thẩm
phán nghiêm khắc, hay một nguồn năng lượng vũ trụ xa xôi nào đó.
Những hình dung đó không hoàn toàn sai, nhưng chúng chưa đủ.
Đối với người Kitô hữu, chân lý cốt lõi và đáng kinh ngạc nhất về
Thiên Chúa được gói gọn trong một câu ngắn của Thánh Gioan: “Thiên
Chúa là Tình Yêu” (1 Ga 4,8).
Điều này có nghĩa là gì?
5
96
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Thiên Chúa không chỉ “có” tình yêu, mà Ngài “LÀ” Tình Yêu.
Tình yêu không phải là một trong những đức tính của Ngài, như quyền
năng hay sự khôn ngoan. Tình yêu chính là bản tính của Ngài. Điều này
có nghĩa là mọi hành động của Thiên Chúa đều xuất phát từ tình yêu và
hướng về tình yêu.
2. Thiên Chúa là một cộng đồng yêu thương (Mầu nhiệm Ba
Ngôi). Đây là một trong những mầu nhiệm trung tâm của đức tin Công
giáo. Người Công giáo tin vào một Thiên Chúa, nhưng Thiên Chúa ấy tồn
tại trong ba ngôi vị: Chúa Cha, Chúa Con (Chúa Giêsu Kitô) và Chúa
Thánh Thần. Đừng lo lắng nếu khái niệm này có vẻ phức tạp. Bạn có thể
hình dung một cách đơn giản như sau: Thiên Chúa tự bản thể đã là một
”
gia đình”, một sự hiệp thông hoàn hảo của tình yêu. Chúa Cha yêu
thương Chúa Con, Chúa Con yêu thương Chúa Cha, và tình yêu giữa Họ
chính là Chúa Thánh Thần. Như vậy, ngay cả trước khi tạo dựng vũ trụ,
Tình Yêu đã tồn tại, tuôn chảy và trao ban trong chính nội tại Thiên
Chúa. Ngài không phải là một vị thần cô độc.
3. Chúa Giêsu Kitô: Hiện thân hữu hình của Tình Yêu Thiên
Chúa. Vì Thiên Chúa là Tình Yêu vô hình, làm sao con người có thể biết
và cảm nhận được tình yêu đó? Người Công giáo tin rằng, Thiên Chúa
đã làm một điều không tưởng: Ngài đã “trở thành người”. Chúa Con,
Ngôi Hai Thiên Chúa, đã xuống thế làm người, mang tên là Giêsu. Cuộc
đời của Chúa Giêsu, từ những lời giảng dạy, những phép lạ chữa lành,
cho đến việc Ngài chấp nhận chịu chết trên thập giá, tất cả đều là một
sự biểu lộ tột cùng về bản chất Tình Yêu của Thiên Chúa. Cái chết của
Ngài không phải là một sự trừng phạt, mà là một hành động tự hiến
hoàn toàn vì yêu thương nhân loại.
4. Giáo Hội là gì? Khi nói “tình yêu Chúa Kitô dành cho Giáo Hội”,
nhiều người có thể nghĩ ngay đến tòa nhà thờ hoặc một cơ cấu tổ chức.
Nhưng trong thần học Công giáo, “Giáo Hội” có một ý nghĩa sâu sắc hơn
nhiều. Giáo Hội được ví như “Hiền Thê” (Cô Dâu) của Chúa Kitô. Đó là
5
97
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

cộng đoàn tất cả những người tin vào Ngài, được Ngài yêu thương, quy
tụ, và thánh hóa. Chúa Kitô yêu thương Giáo Hội đến nỗi đã “hiến mình
vì Giáo Hội” (Ep 5,25). Mối tương quan giữa Chúa Kitô (Chàng Rể) và
Giáo Hội (Cô Dâu) là một mối tương quan Giao Ước, một tình yêu trung
tín, hiến dâng và không bao giờ chấm dứt.
Việc nắm bắt những khái niệm nền tảng này là vô cùng quan trọng.
Bởi vì nếu không hiểu rằng Thiên Chúa tự bản chất là Tình Yêu trao ban,
và tình yêu giữa Chúa Kitô và Giáo Hội là mẫu mực của sự trung tín và
hy sinh, thì chúng ta sẽ không thể nào hiểu được tại sao Giáo Hội lại
nhìn vào cuộc hôn nhân của hai con người và nói rằng: “Đây, chính nơi
đây, có thể trở thành hình ảnh sống động của mầu nhiệm vĩ đại ấy”.
Phần 2: Hôn Nhân Tự Nhiên – Một Thiện Hảo Thiên Chúa Thiết
Lập Từ Khởi Đầu
Trước khi nói về Bí tích, Giáo hội Công giáo khẳng định một sự
thật căn bản: hôn nhân tự nó đã là một điều tốt đẹp. Nó không phải
là một phát minh của tôn giáo hay của riêng người Công giáo. Hôn nhân
là một phần trong kế hoạch sáng tạo của Thiên Chúa dành cho con người
ngay từ thuở ban đầu.
Sách Sáng Thế, cuốn sách đầu tiên của Kinh Thánh, kể lại câu
chuyện tạo dựng với những hình ảnh rất thơ. Sau khi tạo dựng người
nam (Adam), Thiên Chúa nói: “Con người ở một mình không tốt” (St
2
,18). Và rồi Ngài tạo dựng nên người nữ (Eva) từ chính cạnh sườn của
người nam. Hình ảnh này không có ý nói phụ nữ thua kém, mà ngược
lại, nó nói lên sự bình đẳng, sự tương hợp và mối liên kết sâu xa không
thể tách rời giữa họ. Họ cùng một bản thể, là “xương bởi xương tôi, thịt
bởi thịt tôi”. Kinh Thánh kết luận: “Bởi thế, người đàn ông lìa cha mẹ
mà gắn bó với vợ mình, và cả hai thành một xương một thịt” (St 2,24).
Từ góc nhìn này, hôn nhân có hai mục đích tự nhiên, tốt đẹp và
gắn bó chặt chẽ với nhau:
5
98
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Tình yêu thương và sự nâng đỡ lẫn nhau (Tương trợ): Con
người được tạo ra để sống trong mối tương quan. Chúng ta không phải
là những hòn đảo. Hôn nhân là môi trường tự nhiên và nền tảng nhất
để hai con người, một nam một nữ, có thể trao hiến trọn vẹn cho nhau,
chia sẻ mọi vui buồn, nâng đỡ nhau trong cuộc sống, và cùng nhau
trưởng thành. Đó là sự kết hợp của hai con người khác biệt để trở nên
”
một”, không chỉ về thể xác mà còn cả về tinh thần, tâm hồn và ý chí.
2. Sinh sản và giáo dục con cái (Sinh sản): Tình yêu giữa người
nam và người nữ một cách tự nhiên hướng đến việc tạo ra sự sống mới.
Việc sinh sản không chỉ là một hành vi sinh học, mà là một sự cộng tác
cao quý với công trình sáng tạo của Thiên Chúa. Cha mẹ không chỉ
truyền sự sống thể lý cho con cái, mà còn có trách nhiệm nuôi dưỡng,
giáo dục và trao cho chúng những giá trị tốt đẹp để trở thành những con
người hoàn thiện. Gia đình, được xây dựng trên nền tảng hôn nhân,
chính là tế bào đầu tiên và quan trọng nhất của xã hội.
Giáo Hội Công giáo luôn trân trọng vẻ đẹp này của hôn nhân tự
nhiên. Bất kỳ cuộc hôn nhân nào, dù của người có tín ngưỡng hay
không, miễn là được xây dựng trên tình yêu chân thật và sự cam kết,
đều là một điều thiện hảo và đáng quý.
Tuy nhiên, chúng ta cũng phải đối mặt với thực tại. Cũng chính
trong câu chuyện Sáng Thế, Kinh Thánh kể về sự sa ngã của con người,
về sự xuất hiện của tội lỗi, ích kỷ, và kiêu ngạo. Sự hài hòa ban đầu đã
bị rạn nứt. Mối quan hệ giữa nam và nữ, vốn được dự định là một sự
hiệp thông yêu thương, giờ đây cũng bị tổn thương bởi sự thống trị, ghen
tuông, và bất trung.
Chúng ta thấy điều đó trong cuộc sống hàng ngày. Dù yêu nhau
đến mấy, con người vẫn có những giới hạn, những yếu đuối. Cái tôi, sự
ích kỷ, những tổn thương trong quá khứ, những áp lực từ bên ngoài…
tất cả đều có thể làm xói mòn và phá vỡ mối liên kết đẹp đẽ nhất.
5
99
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Con người khao khát một tình yêu vĩnh cửu, nhưng lại cảm thấy
mình bất lực để duy trì nó. Chúng ta cần một sự trợ giúp, một sức mạnh
lớn hơn chính mình. Và đó chính là lúc khái niệm “Bí tích” và “Ân sủng”
bước vào, không phải để thay thế tình yêu tự nhiên, mà để chữa lành,
nâng đỡ và hoàn thiện nó.
Phần 3: “Bí Tích” Là Gì? – Cửa Sổ Nhìn Vào Thực Tại Siêu Nhiên
Đây là một từ rất quan trọng và đặc trưng của Công giáo. Đối với
người ngoài, từ “bí tích” nghe có vẻ bí ẩn, phức tạp. Nhưng thực ra, ý
tưởng đằng sau nó khá đơn giản và đẹp.
Bạn có thể hiểu Bí tích là một dấu chỉ hữu hình, do chính Chúa
Giêsu thiết lập, để ban một ơn vô hình của Thiên Chúa.
Hãy phân tích cụm từ này:
•
Dấu chỉ hữu hình: Là những gì chúng ta có thể thấy,
nghe, chạm vào được bằng các giác quan. Đó có thể là nước, dầu,
bánh, rượu, hoặc những lời nói, cử chỉ cụ thể.
•
Do Chúa Giêsu thiết lập: Những dấu chỉ này không
phải do con người tự nghĩ ra. Người Công giáo tin rằng chính Chúa
Giêsu đã thiết lập chúng trong thời gian Ngài tại thế để tiếp tục
hiện diện và hành động trong Giáo Hội của Ngài.
•
Để ban một ơn vô hình: Đây là phần quan trọng nhất.
Ơn vô hình này được gọi là Ân sủng. Ân sủng không phải là một
vật” ma thuật, mà là sự sống của Thiên Chúa, là tình yêu và sức
”
mạnh của Ngài được ban cho con người. Nó giống như một sự trợ
giúp thiêng liêng, giúp chúng ta làm được những điều tốt đẹp mà
sức riêng của chúng ta không thể làm được.
Hãy lấy một vài ví dụ đơn giản:
6
00
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Bí tích Rửa Tội: Dấu chỉ hữu hình là việc đổ nước trên
đầu một người cùng với lời đọc “Tôi rửa… nhân danh Cha và Con
và Thánh Thần”. Ơn vô hình là người đó được tha thứ tội lỗi, được
trở thành con cái của Thiên Chúa và thành viên của Giáo Hội. Nước
tượng trưng cho sự thanh tẩy và sự sống mới.
•
Bí tích Thánh Thể (Mình Thánh Chúa): Dấu chỉ hữu
hình là tấm bánh và ly rượu. Ơn vô hình là người Công giáo tin
rằng bánh và rượu đó, qua lời truyền phép của linh mục, thực sự
trở thành Mình và Máu Chúa Kitô. Việc rước lễ là một hành động
kết hợp mật thiết với Chúa, được Ngài nuôi dưỡng về mặt thiêng
liêng.
Giáo Hội Công giáo có bảy Bí tích, được coi như bảy kênh chính
mà qua đó Ân sủng của Thiên Chúa tuôn đổ vào cuộc đời người tín hữu,
từ lúc sinh ra (Rửa Tội) cho đến lúc trưởng thành (Thêm Sức, Thánh
Thể), lúc sa ngã (Giải Tội), lúc đau yếu (Xức Dầu Bệnh Nhân), lúc dấn
thân phục vụ (Truyền Chức Thánh) và lúc xây dựng gia đình (Hôn Phối).
Vậy, khi nói Hôn Phối là một Bí tích, điều đó có nghĩa là: Chính
tình yêu và lời cam kết của đôi nam nữ trở thành dấu chỉ hữu hình
cho một thực tại vô hình.
•
Dấu chỉ hữu hình: Lời thề hứa (“Tôi… nhận em/anh
làm vợ/chồng và hứa sẽ giữ lòng chung thủy với em/anh, khi thịnh
vượng cũng như lúc gian nan, khi bệnh hoạn cũng như lúc mạnh
khỏe, để yêu thương và tôn trọng em/anh mọi ngày suốt đời tôi”)
mà cô dâu và chú rể trao cho nhau trước mặt vị đại diện của Giáo
Hội và cộng đoàn.
•
Ơn vô hình (Ân sủng): Thiên Chúa không chỉ “chứng
giám” lời hứa đó từ trên cao. Ngài tích cực can thiệp vào. Ngài đóng
ấn tín của Ngài trên tình yêu của họ. Ngài ban cho họ một sức
mạnh đặc biệt, một “ân sủng riêng của bí tích”, để giúp họ sống
trọn vẹn lời thề hứa ấy. Tình yêu của họ không còn chỉ là của riêng
6
01
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

họ nữa; nó được kết hợp với Tình Yêu của Thiên Chúa, được Ngài
nâng đỡ và thánh hóa.
Hiểu được điều này, chúng ta sẽ thấy lễ cưới trong nhà thờ không
phải là một thủ tục hành chính rườm rà, mà là một khoảnh khắc vô
cùng linh thiêng: khoảnh khắc tình yêu con người chạm đến tình yêu
Thiên Chúa, và được Thiên Chúa biến đổi.
Phần 4: Bí Tích Hôn Phối – Tình Yêu Được Nâng Lên Một Tầm
Cao Mới
Bây giờ, chúng ta hãy đi vào trọng tâm của một lễ Hôn Phối Công
giáo. Điều gì thực sự xảy ra khi một người nam và một người nữ trao
cho nhau lời thề hứa trong nhà thờ?
1. Không chỉ là một lời hứa, mà là một Giao Ước (Covenant).
Trong ngôn ngữ thông thường, chúng ta hay dùng từ “hợp đồng”
(contract). Một hợp đồng là sự thỏa thuận giữa hai bên, thường là về
việc trao đổi hàng hóa hay dịch vụ. Hợp đồng có thể bị hủy bỏ nếu một
bên không tuân thủ các điều khoản.
Tuy nhiên, Kinh Thánh dùng một từ khác có ý nghĩa sâu sắc hơn
nhiều: “Giao Ước”. Giao Ước không phải là sự trao đổi “cái gì đó”, mà là
sự trao đổi chính bản thân. Khi Thiên Chúa lập Giao Ước với dân Israel,
Ngài nói: “Ta sẽ là Thiên Chúa của các ngươi, và các ngươi sẽ là dân của
Ta”. Đó là một mối quan hệ gia đình, một sự cam kết vô điều kiện.
Trong Bí tích Hôn Phối, đôi tân hôn không lập một hợp đồng, mà
họ lập một Giao Ước với nhau và với Thiên Chúa. Họ không nói “Tôi sẽ
cho anh cái này nếu anh cho tôi cái kia”. Họ nói: “Tôi trao trọn con
người tôi cho em/anh”. Và Thiên Chúa, qua Giáo Hội, đón nhận Giao
Ước đó, đóng ấn tín của Ngài lên trên và trở thành một phần của Giao
Ước ấy. Điều này làm cho mối liên kết của họ trở nên cực kỳ bền chặt và
linh thiêng.
6
02
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2. Bốn đặc tính không thể thiếu. Khi đôi tân hôn trao lời thề,
Giáo Hội muốn đảm bảo rằng tình yêu của họ phản ánh đúng bản chất
của Tình Yêu Thiên Chúa. Vì vậy, tình yêu đó phải có bốn đặc tính cốt
lõi:
•
Tự do (Free): Tình yêu phải là một món quà được trao
đi một cách tự nguyện, không bị ép buộc bởi bất kỳ ai hay bất kỳ
áp lực nào. Nếu không tự do, đó không phải là tình yêu. Giống như
Thiên Chúa tự do yêu thương con người, đôi bạn cũng phải tự do
đến với nhau.
•
Trọn vẹn (Total): Mỗi người phải trao hiến toàn bộ con
người mình cho người kia, không giữ lại gì. Điều này bao gồm cả
thân xác, tâm hồn, thời gian, tài sản, quá khứ, hiện tại và tương
lai. Đó là một sự “cho đi” hoàn toàn, không tính toán.
•
Trung tín (Faithful): Tình yêu này đòi hỏi sự chung
thủy tuyệt đối và duy nhất, loại trừ tất cả những người khác. Cam
kết này là trọn đời, “cho đến khi sự chết chia lìa”. Sự trung tín này
phản chiếu sự chung thủy không bao giờ thay đổi của Thiên Chúa
đối với dân Ngài, dù con người có bất trung đến đâu.
•
Sinh hoa kết quả (Fruitful): Tình yêu của họ phải mở
ra với sự sống. Họ sẵn sàng đón nhận con cái mà Thiên Chúa có
thể sẽ ban cho và giáo dục chúng theo luật Chúa và Giáo Hội. Sự
phong nhiêu này không chỉ giới hạn ở việc sinh con đẻ cái. Một
cặp vợ chồng son sẻ vẫn có thể sống đặc tính này bằng cách thể
hiện tình yêu thương, sự quảng đại và phục vụ đối với cộng đồng,
con cháu, những người cần giúp đỡ… Tình yêu của họ phải tạo ra
sự sống và sự tốt đẹp cho thế giới xung quanh.
Bốn đặc tính này không phải là những quy luật do Giáo Hội áp đặt
một cách tùy tiện. Chúng là bản chất của chính tình yêu đích thực. Bất
kỳ tình yêu nào thiếu một trong những yếu tố này đều là một tình yêu
chưa trọn vẹn. Và Bí tích Hôn Phối chính là nguồn ân sủng giúp đôi vợ
chồng có thể sống được bốn đặc tính này một cách siêu nhiên.
6
03
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Phần 5: Trọng Tâm Của Mầu Nhiệm – Hình Ảnh Sống Động Của
Tình Yêu Chúa Kitô Dành Cho Giáo Hội
Đây chính là hạt nhân, là vẻ đẹp rực rỡ nhất của Bí tích Hôn Phối
theo nhãn quan Công giáo. Như đã đề cập ở Phần 1, mối quan hệ giữa
Chúa Kitô và Giáo Hội được ví như mối quan hệ giữa một Chàng Rể và
một Cô Dâu. Đây không chỉ là một hình ảnh thơ mộng, mà là một chân
lý thần học sâu sắc được Thánh Phaolô diễn tả tuyệt vời trong thư gửi
tín hữu Êphêsô (Ep 5, 21-33).
Thánh Phaolô viết: “Người làm chồng, hãy yêu thương vợ, như
chính Đức Kitô đã yêu thương Hội Thánh và hiến mình vì Hội Thánh…
Mầu nhiệm này thật là cao cả. Tôi muốn nói về Đức Kitô và Hội Thánh.”
Câu nói này là chìa khóa để mở ra toàn bộ ý nghĩa của Bí tích. Nó
có nghĩa là, khi một người chồng và một người vợ yêu thương nhau
trong đời sống hôn nhân, tình yêu của họ không còn là một câu chuyện
riêng tư nữa. Nó trở thành một sự tham dự và phản chiếu câu chuyện
tình yêu vĩ đại giữa Chúa Kitô và nhân loại (được đại diện bởi Giáo Hội).
Hãy cùng phân tích sâu hơn về sự song hành này:
Tình yêu của Chúa Kitô
(Chàng Rể) dành cho Giáo Hội
(Cô Dâu)
Tình yêu của Vợ Chồng trong
Bí tích Hôn Phối
Là tình yêu hy sinh, phục vụ:
Người chồng, người vợ được mời gọi
chết đi” cho cái tôi ích kỷ của mình
mỗi ngày. Đó là sự hy sinh thời gian,
sở thích, sự thoải mái cá nhân vì lợi
ích của người kia và của gia đình.
Là tình yêu tự hiến: Chúa
Kitô đã từ bỏ vinh quang Thiên
Chúa, xuống thế làm người, và
cuối cùng là chết trên thập giá.
Ngài “hiến mình” vì Giáo Hội.
”
6
04
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tình yêu của Chúa Kitô
(Chàng Rể) dành cho Giáo Hội
(Cô Dâu)
Tình yêu của Vợ Chồng trong
Bí tích Hôn Phối
Là tình yêu thanh tẩy và
Là tình yêu giúp nhau nên tốt
thánh hóa: Ngài hiến mình để hơn: Vợ chồng giúp nhau sửa chữa
thánh hóa và thanh tẩy Hội những thiếu sót, phát huy những
”
Thánh bằng nước và lời hằng điểm tốt, cùng nhau trưởng thành về
sống”, làm cho Giáo Hội trở nên nhân bản và thiêng liêng. Họ có trách
”
xinh đẹp lộng lẫy, không tỳ ố, nhiệm giúp người bạn đời của mình
không vết nhăn”.
nên thánh, nên gần Chúa hơn.
Là tình yêu trung tín trọn đời:
Lời thề “cho đến khi sự chết chia lìa”
phản chiếu sự trung tín không thể
phá vỡ này của Chúa Kitô. Hôn nhân
Công giáo là bất khả phân ly (không
thể ly dị).
Là tình yêu bất khả phân
ly: Chúa Kitô sẽ không bao giờ từ
bỏ Giáo Hội. Lời hứa của Ngài là
vĩnh cửu: “Thầy ở cùng anh em
mọi ngày cho đến tận thế”.
Là tình yêu sinh hoa kết
Là tình yêu mở ra với sự sống:
quả: Từ sự kết hợp của Chúa Kitô Tình yêu của họ mang lại những
và Giáo Hội, vô số các vị thánh người con cho thế giới và cho Nước
đã được sinh ra trong suốt lịch Trời. Gia đình của họ trở thành nơi
sử. Tình yêu đó mang lại sự sống ươm mầm sự sống, tình yêu và đức
thiêng liêng cho hàng tỷ người. tin.
Như vậy, đôi vợ chồng trở thành một “bí tích sống”.
Khi thế gian nhìn vào một đôi vợ chồng Công giáo thực sự sống Bí
tích Hôn Phối – cách họ kiên nhẫn với nhau, cách họ tha thứ cho nhau
sau những xung đột, cách họ cùng nhau vượt qua bệnh tật và khó khăn,
cách họ hy sinh cho con cái, cách họ giữ lời thề chung thủy qua hàng
6
05
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

chục năm – thế gian có thể thoáng thấy được một hình ảnh phản chiếu,
dù là nhỏ bé và bất toàn, về một Tình Yêu khác, một Tình Yêu lớn lao
hơn. Họ đang nói với thế giới mà không cần dùng lời: “Tình yêu trung
tín và vĩnh cửu là có thật, bởi vì chúng tôi không chỉ yêu bằng sức của
mình, mà còn bằng sức mạnh đến từ Thiên Chúa.”
Tình yêu của họ không chỉ là một biểu tượng, mà thực sự trở thành
một kênh tuôn đổ ân sủng của Thiên Chúa vào thế giới.
Phần 6: “Giáo Hội Tại Gia” – Hôn Nhân Trở Thành Nơi Thiên
Chúa Hiện Diện
Công đồng Vaticanô II, một sự kiện quan trọng của Giáo hội Công
giáo trong thế kỷ 20, đã dùng một cụm từ rất đẹp để mô tả về gia đình
Kitô giáo: “Ecclesia domestica”, nghĩa là “Giáo Hội tại gia”.
Điều này có nghĩa là gia đình không chỉ là một tế bào của xã hội,
mà còn là hình thức cơ bản và nhỏ nhất của Giáo Hội. Nếu Giáo Hội
hoàn vũ là “Đại Gia Đình của Thiên Chúa”, thì mỗi gia đình Công giáo là
một phiên bản thu nhỏ của gia đình đó. Trong gia đình, Thiên Chúa hiện
diện và hành động một cách đặc biệt.
Làm thế nào một gia đình bình thường với những lo toan cơm áo
gạo tiền, những va chạm hằng ngày lại có thể trở thành “Giáo Hội tại
gia”? Đó là nhờ vào sức mạnh của Bí tích Hôn Phối.
1. Vợ chồng trở thành “bí tích” cho nhau: Sau lễ cưới, linh mục
hay cộng đoàn không còn là trung tâm nữa. Chính người chồng trở thành
dấu chỉ hữu hình của tình yêu Chúa Kitô cho vợ mình. Và người vợ, qua
tình yêu và sự tôn trọng của mình, trở thành dấu chỉ của một Giáo Hội
đáp lại tình yêu đó. Khi người chồng đi làm về mệt mỏi nhưng vẫn kiên
nhẫn lắng nghe vợ, anh đang thể hiện tình yêu phục vụ của Chúa Kitô.
Khi người vợ hy sinh những mong muốn riêng để chăm sóc chồng con,
chị đang phản chiếu tình yêu hiến dâng của Giáo Hội.
6
06
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2. Gia đình là nơi đầu tiên để học về Thiên Chúa: Con cái không
học về Chúa lần đầu tiên trong lớp giáo lý hay từ linh mục, mà từ chính
tình yêu của cha mẹ chúng. Khi một đứa trẻ thấy cha mẹ yêu thương,
tha thứ, và cầu nguyện cùng nhau, nó đang có được trải nghiệm đầu
tiên và cụ thể nhất về Thiên Chúa là Tình Yêu. Bữa cơm gia đình có thể
trở thành một “bàn tiệc Thánh Thể” nhỏ, nơi tình yêu được chia sẻ. Lời
xin lỗi sau một cuộc cãi vã trở thành một “bí tích giải tội” tại gia, thể
hiện lòng thương xót.
3. Đời sống thường ngày được thánh hóa: Với viễn cảnh này,
những công việc bình thường nhất trong gia đình cũng mang một ý
nghĩa mới, một chiều kích thiêng liêng.
•
Việc người vợ/chồng nấu một bữa ăn ngon cho gia đình
không chỉ là trách nhiệm, mà là một hành vi yêu thương, một cách
phục vụ như Chúa Kitô đã phục vụ.
•
Việc thức đêm chăm sóc con ốm không chỉ là bổn phận,
mà là một sự hy sinh phản chiếu Thập giá Chúa.
Việc cùng nhau cầu nguyện trước khi đi ngủ là cách mời
Chúa Giêsu hiện diện và thánh hóa sự kết hợp của hai vợ chồng.
Ngay cả sự kết hợp thân xác của vợ chồng cũng được
•
•
coi là một hành vi thánh thiêng, một sự diễn tả trọn vẹn lời thề
hứa trong Giao Ước Hôn Phối: một sự trao hiến hoàn toàn, trung
tín và mở ra với sự sống. Nó không còn là một hành vi thuần túy
bản năng, mà là một “ngôn ngữ cơ thể” của Giao Ước.
Như vậy, Bí tích Hôn Phối không phải là một sự kiện diễn ra một
lần rồi thôi. Nó là một thực tại sống động, tuôn chảy ân sủng mỗi ngày,
biến ngôi nhà của đôi vợ chồng thành một nơi thánh, một không gian
nơi trời và đất gặp nhau, nơi Tình Yêu của Thiên Chúa có thể được cảm
nhận một cách cụ thể.
Phần 7 & 8: Tại Sao Lại Là “Vĩnh Viễn”? Ý Nghĩa Của Sự Bất
Khả Phân Ly và Lời Chứng Giữa Thế Gian
6
07
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Một trong những đặc điểm của Hôn nhân Công giáo khiến nhiều
người ngày nay cảm thấy khó hiểu và thậm chí là khắc nghiệt nhất
chính là tính bất khả phân ly – tức là không thể ly dị. Một khi Giao Ước
Hôn Phối đã được ký kết thành sự và hợp lệ, nó chỉ chấm dứt khi một
trong hai người qua đời. Tại sao Giáo Hội lại giữ một lập trường vững
chắc như vậy trong một thế giới mà việc ly hôn là quá phổ biến?
Điều này không xuất phát từ sự cứng nhắc hay thiếu cảm thông
với những nỗi đau có thật trong hôn nhân. Nó xuất phát trực tiếp từ
chính ý nghĩa sâu xa của Bí tích mà chúng ta đã tìm hiểu.
1. Phản chiếu sự trung tín tuyệt đối của Thiên Chúa: Như đã
nói, hôn nhân là hình ảnh của Giao Ước giữa Chúa Kitô và Giáo Hội.
Tình yêu của Chúa Kitô dành cho Giáo Hội là một tình yêu không bao
giờ rút lại. Ngài không bao giờ “ly dị” Giáo Hội, ngay cả khi các thành
viên trong Giáo Hội yếu đuối, tội lỗi và bất trung. Ngài luôn trung tín.
Do đó, nếu hôn nhân là hình ảnh sống động của Giao Ước này, nó cũng
phải mang đặc tính trung tín vĩnh viễn đó. Lời thề “mãi mãi” không phải
là một lựa chọn phụ, mà là bản chất của chính Giao Ước.
2. Nền tảng của tự do và sự an toàn: Nghe có vẻ nghịch lý, nhưng
chính sự cam kết trọn đời lại là nền tảng cho một tình yêu tự do và sâu
sắc nhất. Khi hai người biết rằng mối quan hệ của họ không có “cửa
thoát hiểm”, họ sẽ có động lực mạnh mẽ hơn để đối diện và giải quyết
các vấn đề, thay vì bỏ cuộc khi gặp khó khăn đầu tiên. Sự bền vững này
tạo ra một không gian an toàn tuyệt đối, nơi cả hai có thể sống thật với
con người mình, với những điểm mạnh và điểm yếu, mà không sợ bị bỏ
rơi. Nó cũng là môi trường ổn định và tốt nhất cho sự phát triển của con
cái.
3. Hôn nhân như một Lời Chứng giữa thế gian: Trong bối cảnh
xã hội ngày nay, nơi các mối quan hệ thường bị coi là tạm thời và có thể
thay thế, một cuộc hôn nhân bền vững, trung tín và đầy yêu thương trở
6
08
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thành một dấu chỉ hy vọng mạnh mẽ. Nó là một lời chứng hùng hồn cho
thế giới thấy rằng:
•
•
•
Tình yêu vị tha và bền bỉ là điều có thể.
Lời hứa và sự cam kết vẫn còn giá trị.
Sự hy sinh và tha thứ có sức mạnh hàn gắn những đổ
vỡ.
•
Con người có thể tìm thấy hạnh phúc đích thực trong sự
trao hiến trọn vẹn, chứ không phải trong việc theo đuổi những
thỏa mãn nhất thời.
Một gia đình Công giáo sống đúng ơn gọi của mình chính là một
bài giảng sống động nhất về Tin Mừng Tình Yêu của Chúa. Họ không
cần phải nói nhiều, chính cuộc sống của họ đã là một thông điệp. Họ
cho thấy rằng, với ân sủng của Thiên Chúa, con người có thể vượt qua
sự ích kỷ và yếu đuối của mình để xây dựng một điều gì đó đẹp đẽ và
bền vững. Đó chính là sứ mệnh loan báo Tin Mừng của các gia đình.
Tất nhiên, Giáo Hội không nhắm mắt trước những thực tại đau đớn
của hôn nhân. Có những trường hợp bạo hành, lạm dụng, hay những
hoàn cảnh vô cùng khó khăn. Trong những trường hợp đó, Giáo Hội cho
phép sự ly thân để đảm bảo an toàn cho các bên. Giáo Hội cũng có một
quy trình gọi là “tiêu hôn”, để xem xét liệu ngay từ đầu, cuộc hôn nhân
đó có thực sự hội đủ các yếu tố cần thiết (như sự tự do, sự hiểu biết đầy
đủ) để thành sự hay không. Nhưng đây là những trường hợp ngoại lệ,
và nguyên tắc về sự bất khả phân ly của một Giao Ước thành sự vẫn
được giữ vững như một lời chứng cho sự trung tín của Thiên Chúa.
Lời Kết: Một lời mời gọi đến một tình yêu vĩ đại hơn
Chúng ta đã cùng nhau đi một hành trình khá dài: từ khát vọng
yêu thương phổ quát của con người, đến việc khám phá Thiên Chúa là
Tình Yêu, rồi hiểu về vẻ đẹp tự nhiên của hôn nhân và cách nó được
nâng lên thành một Bí tích linh thiêng. Chúng ta đã thấy rằng, trong cái
6
09
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nhìn của đức tin Công giáo, tình yêu của người nam và người nữ không
chỉ là một cảm xúc hay một hợp đồng xã hội. Nó là một ơn gọi cao cả,
một con đường nên thánh.
Khi được sống như một Bí tích, hôn nhân trở thành:
•
ấn tín.
•
Một Giao Ước bền chặt, được chính Thiên Chúa đóng
Một nguồn Ân sủng, ban sức mạnh siêu nhiên để yêu
thương, tha thứ và hy sinh.
•
Một hình ảnh sống động, phản chiếu tình yêu trung
tín và hiến dâng của Chúa Kitô dành cho Giáo Hội.
•
Một “Giáo Hội tại gia”, nơi Thiên Chúa hiện diện và
tình yêu của Ngài được thể hiện một cách cụ thể.
Một lời chứng hy vọng cho một thế giới đang khao
•
khát tình yêu đích thực.
Có thể bạn sẽ nghĩ rằng, viễn cảnh này thật cao vời và khó đạt tới.
Đúng vậy. Không có cặp vợ chồng nào là hoàn hảo, và hành trình hôn
nhân luôn đầy những thử thách. Nhưng điểm cốt lõi của Bí tích Hôn
Phối không phải là đòi hỏi con người phải trở nên hoàn hảo bằng sức
riêng của mình. Ngược lại, nó là một món quà, một sự thừa nhận rằng
con người yếu đuối và cần đến sự trợ giúp của Thiên Chúa.
Ân sủng của Bí tích không phải là một phép màu xóa đi mọi khó
khăn, mà là một sức mạnh bền bỉ giúp đôi vợ chồng đứng dậy sau mỗi
lần vấp ngã, tha thứ cho nhau hết lần này đến lần khác, và tiếp tục chọn
yêu thương nhau mỗi ngày, đặc biệt là vào những ngày khó khăn nhất.
Đối với người Công giáo, Bí tích Hôn Phối không phải là một gánh
nặng luật lệ, mà là một lời mời gọi đầy yêu thương từ Thiên Chúa. Đó là
lời mời gọi hai con người hãy để cho tình yêu nhỏ bé của họ được tham
dự vào Tình Yêu vĩ đại của Ngài, để cuộc sống của họ không chỉ mang
6
10
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

lại hạnh phúc cho riêng mình, mà còn trở thành một nguồn sáng, một
nguồn phúc lành cho thế giới xung quanh.
Cảm ơn bạn đã kiên nhẫn đọc đến đây. Hy vọng rằng bài viết này,
dù có thể chưa giải đáp hết mọi thắc mắc, cũng đã mở ra cho bạn một
góc nhìn mới về vẻ đẹp và chiều sâu của Hôn nhân trong đức tin Công
giáo. Đó là một viễn cảnh về một tình yêu không chỉ là “của nhau” mà
còn là “vì nhau” và “trong Thiên Chúa”, một tình yêu được thánh hóa để
trở nên bất diệt.
6
11
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

PHẦN III: SỐNG TRONG CHÚA KITÔ – HÀNH ĐỘNG CỦA TÌNH YÊU
Mục tiêu của phần này là giúp học viên hiểu rằng tin vào Chúa
không chỉ là đi lễ, mà còn là sống một cuộc đời mới, biến đổi mỗi ngày
theo mẫu gương của Chúa Giêsu, thể hiện qua các lựa chọn luân lý cụ
thể.
Chương 12: Tự Do và Trách Nhiệm – Món Quà Cao Quý
CON NGƯỜI THEO HÌNH ẢNH THIÊN CHÚA
Một Hành Trình Khám Phá Ý Nghĩa & Phẩm Giá Con Người
Lời Mở Đầu – Cuộc Kiếm Tìm Bản Ngã
Bạn đã bao giờ dừng lại giữa dòng đời hối hả và tự hỏi: “Tôi là ai?
Tôi từ đâu đến và sẽ đi về đâu? Điều gì khiến tôi khác biệt với mọi sinh
vật khác trên hành tinh này?”
Đây không phải là những câu hỏi của riêng ai, mà là nỗi trăn trở
sâu thẳm của nhân loại qua mọi thời đại. Từ các triết gia Hy Lạp cổ đại
đến các nhà khoa học hiện đại, từ những nghệ sĩ tài hoa đến mỗi người
bình thường trong chúng ta, ai cũng khao khát tìm kiếm một ý nghĩa
cho sự tồn tại của mình.
Chúng ta quan sát thế giới xung quanh: những vì sao lấp lánh
trong vũ trụ bao la, sự phức tạp đến kinh ngạc của một chiếc lá, hay sự
vận hành hoàn hảo của cơ thể con người. Chúng ta thấy mình có một vị
trí thật đặc biệt. Chúng ta không chỉ tồn tại như một hòn đá, không chỉ
sống theo bản năng như một con thú. Chúng ta có khả năng suy tư về
chính sự tồn tại của mình. Chúng ta biết yêu thương, biết hy sinh, biết
sáng tạo nghệ thuật, biết đi tìm chân lý.
Vậy, nguồn gốc của những khả năng kỳ diệu này là từ đâu?
6
12
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nhiều trường phái tư tưởng đã đưa ra những câu trả lời khác nhau.
Một số cho rằng con người chỉ là kết quả của một quá trình tiến hóa
ngẫu nhiên, một tổ hợp phức tạp của vật chất không hơn không kém.
Nhưng nếu vậy, tại sao chúng ta lại có một khao khát mãnh liệt về công
lý, tình yêu và những giá trị vượt lên trên sự sinh tồn đơn thuần? Tại
sao một bản nhạc của Beethoven lại có thể làm chúng ta rơi lệ? Tại sao
chúng ta lại cảm thấy day dứt khi làm điều sai trái?
Trong hành trình kiếm tìm này, đức tin Kitô giáo mang đến một
câu trả lời không chỉ sâu sắc về mặt triết học mà còn vô cùng ý nghĩa
về mặt cá nhân. Câu trả lời đó được gói gọn trong một trong những lời
khẳng định nền tảng nhất: Con người được tạo dựng “giống hình ảnh
Thiên Chúa”.
Thoạt nghe, điều này có thể gây bối rối. “Hình ảnh” ở đây không
có nghĩa là một sự tương đồng về thể chất, như thể Thiên Chúa có hình
dạng giống chúng ta. Thay vào đó, nó nói về một sự tương đồng sâu sắc
hơn nhiều, một sự phản chiếu những phẩm chất cốt lõi của Đấng Tạo
Hóa. Đó là những món quà vô giá được cài đặt vào chính bản chất của
chúng ta, làm nên phẩm giá và sự độc nhất của mỗi người.
Trong những trang tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá ba
trong số những món quà kỳ diệu nhất, ba khía cạnh nền tảng tạo nên
“
hình ảnh Thiên Chúa” nơi con người: LÝ TRÍ, Ý CHÍ và TỰ DO.
Đây không chỉ là một bài học về thần học. Đây là một lời mời gọi
bạn hãy nhìn lại chính bản thân mình, để nhận ra giá trị phi thường mà
bạn đang mang, và để khám phá một ý nghĩa sâu xa hơn cho cuộc sống
của bạn.
Món Quà Kỳ Diệu Của LÝ TRÍ – Tia Sáng Của Chân Lý
Hãy bắt đầu với khả năng đầu tiên và rõ ràng nhất khiến chúng ta
khác biệt: Lý Trí.
6
13
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Lý trí không chỉ đơn thuần là sự thông minh hay khả năng tính
toán. Một chiếc máy tính có thể xử lý hàng tỷ phép tính mỗi giây, nhưng
nó không có lý trí. Lý trí là khả năng suy nghĩ trừu tượng, tìm kiếm sự
thật, nhận biết quy luật, và chiêm ngắm vẻ đẹp.
Vượt Lên Trên Bản Năng
Hãy quan sát thế giới động vật. Một con chim xây tổ một cách khéo
léo, một con ong biết tìm mật hoa, một con sư tử biết cách săn mồi. Đó
là những hành vi phức tạp và đáng kinh ngạc, nhưng chúng được điều
khiển bởi bản năng. Con chim xây tổ theo cùng một cách mà tổ tiên nó
đã làm hàng ngàn năm. Nó không dừng lại và tự hỏi: “Liệu có cách nào
thiết kế một cái tổ tốt hơn không? Cái đẹp của kiến trúc là gì?”
Con người thì khác. Chúng ta không chỉ xây nhà để ở. Chúng ta
thiết kế những công trình kiến trúc vĩ đại như Kim Tự Tháp hay tháp
Eiffel. Chúng ta không chỉ tìm thức ăn để tồn tại. Chúng ta sáng tạo ra
những nền ẩm thực phong phú. Chúng ta làm tất cả những điều đó bởi
vì lý trí cho phép chúng ta:
1
.
Tư Duy Trừu Tượng: Chúng ta có thể suy nghĩ về
những khái niệm không thể chạm vào được như công lý, tình yêu,
tự do, danh dự. Chúng ta có thể xây dựng những hệ thống toán
học phức tạp, khám phá ra các định luật vật lý chi phối vũ trụ. Đây
là khả năng vượt xa nhu cầu sinh tồn trước mắt.
2
.
Tự Ý Thức (Self-awareness): Con người là sinh vật duy
nhất có khả năng nhận thức về chính bản thân mình. Chúng ta
biết rằng mình đang tồn tại, đang suy nghĩ. Chúng ta có thể nhìn
lại quá khứ, lên kế hoạch cho tương lai, và suy ngẫm về ý nghĩa
cuộc đời mình. Chúng ta có thể tự hỏi: “Tại sao mình lại ở đây?”.
3
.
Khát Khao Chân Lý: Bên trong mỗi chúng ta đều có
một sự thôi thúc tự nhiên là muốn hiểu biết. Tại sao bầu trời màu
xanh? Tại sao các vì sao lại chiếu sáng? Lịch sử của nhân loại là
6
14
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

một cuộc hành trình dài đi tìm kiếm câu trả lời, đi tìm kiếm sự thật
về thế giới và về chính chúng ta.
Lý Trí – Phản Chiếu Trí Tuệ Thần Linh
Vậy khả năng phi thường này từ đâu mà có?
Đức tin Kitô giáo giải thích rằng lý trí của con người là một sự phản
chiếu, một tia lửa nhỏ từ Trí Tuệ vĩ đại của Thiên Chúa. Nếu Thiên Chúa
là Nguồn Chân Lý tối hậu, là Logos (Lý Tưởng, Trật Tự) đã sắp đặt vũ
trụ một cách khoa học và hài hòa, thì lý trí của chúng ta chính là công
cụ cho phép chúng ta khám phá và cảm nhận được trật tự đó.
Khi một nhà khoa học khám phá ra một định luật vật lý mới, họ
không “phát minh” ra nó, mà là “khám phá” ra một trật tự đã tồn tại
sẵn trong vũ trụ. Khi một triết gia suy ngẫm về bản chất của cái thiện,
họ đang dùng lý trí để chạm đến một sự thật luân lý vốn có.
Như vậy, hành trình sử dụng lý trí để học hỏi, để nghiên cứu, để
sáng tạo không chỉ là một hoạt động trí tuệ. Theo một nghĩa nào đó, đó
là một hành trình tâm linh. Đó là việc con người đang vươn tới, đang cố
gắng hiểu biết Đấng đã ban cho mình khả năng hiểu biết.
Lý trí không chỉ cho chúng ta khả năng tồn tại, nó cho chúng ta
khả năng sống một cuộc đời có ý nghĩa, tràn đầy sự khám phá và kinh
ngạc trước sự thật. Đó chính là dấu ấn đầu tiên của “hình ảnh Thiên
Chúa” nơi bạn.
Đào Sâu Về LÝ TRÍ – Từ Nhận Thức Đến Sáng Tạo
Chúng ta đã nói về lý trí như khả năng nhận thức và tìm kiếm chân
lý. Nhưng sức mạnh của nó còn đi xa hơn thế. Lý trí còn là cội nguồn
của sự sáng tạo và khả năng nhận biết cái đẹp.
Nhận Biết Cái Thiện và Cái Đẹp
6
15
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Lý trí không phải là một công cụ lạnh lùng, vô cảm. Nó gắn liền
với lương tâm, với khả năng phân biệt điều đúng và điều sai. Khi bạn
thấy một người yếu bị bắt nạt, một điều gì đó bên trong bạn lên tiếng
rằng “Điều này không đúng”. Tiếng nói đó không phải là bản năng sinh
tồn, vì việc can thiệp có thể gây nguy hiểm cho bạn. Tiếng nói đó đến từ
khả năng lý trí nhận biết một trật tự luân lý cao hơn.
Tương tự, khi bạn đứng trước một bức tranh đẹp, lắng nghe một
bản giao hưởng tuyệt vời, hay ngắm nhìn cảnh hoàng hôn trên biển,
bạn cảm nhận được một sự rung động sâu sắc. Đó là cái mà chúng ta
gọi là “cảm thức về cái đẹp”. Động vật không có khả năng này. Một con
chó có thể nhìn vào bức tranh “Đêm đầy sao” của Van Gogh, nhưng nó
sẽ không thể cảm nhận được nỗi khắc khoải và vẻ đẹp kỳ diệu mà người
họa sĩ đã gửi gắm.
Khả năng nhận biết cái thiện và chiêm ngắm cái đẹp này đến từ
đâu? Kitô giáo tin rằng vì con người được tạo dựng giống hình ảnh Thiên
Chúa – Đấng là Chân, Thiện, Mỹ tuyệt đối – nên chúng ta có một sự nhạy
cảm bẩm sinh với những phẩm chất này. Chúng ta được “lập trình” để
khao khát sự thật, hướng về điều tốt lành và rung động trước cái đẹp.
Sức Mạnh Sáng Tạo
Lý trí không chỉ giúp chúng ta “khám phá” thế giới, nó còn cho
chúng ta sức mạnh để “biến đổi” và “sáng tạo” trong thế giới đó. Con
người là sinh vật duy nhất biết kể chuyện, biết làm thơ, biết vẽ tranh,
biết sáng tác nhạc. Chúng ta xây dựng các thành phố, phát minh ra công
nghệ, và tạo ra những tác phẩm nghệ thuật có thể tồn tại qua nhiều thế
kỷ.
Hành động sáng tạo này là một trong những biểu hiện rõ ràng nhất
của việc chúng ta mang “hình ảnh Thiên Chúa”. Nếu Thiên Chúa là Đấng
Tạo Hóa vĩ đại, người đã sáng tạo nên vũ trụ từ hư không, thì con người,
6
16
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

theo một cách hữu hạn, cũng được mời gọi trở thành những “người đồng
sáng tạo”.
Mỗi khi một người viết nên một câu chuyện, một kỹ sư thiết kế một
cây cầu, một người cha người mẹ nuôi dạy con cái, họ đang sử dụng lý
trí và khả năng sáng tạo của mình để mang lại trật tự, vẻ đẹp và sự sống
mới cho thế giới. Chúng ta không chỉ là những sinh vật thụ động, chúng
ta là những tác nhân tích cực, được trao cho khả năng để làm cho thế
giới này trở nên tốt đẹp hơn.
Kết Luận Về Lý Trí
Như vậy, lý trí không chỉ là bộ não. Nó là cánh cửa giúp chúng ta
mở ra với Chân – Thiện – Mỹ. Nó là la bàn luân lý bên trong chúng ta, là
nguồn cảm hứng cho sự sáng tạo, và là công cụ để chúng ta khám phá
những mầu nhiệm của vũ trụ và của chính bản thân.
Mang trong mình món quà lý trí này có nghĩa là bạn được mời gọi
để sống một cuộc đời không ngừng học hỏi, không ngừng phân định
điều đúng sai, và không ngừng đóng góp vào việc làm cho thế an đẹp
hơn. Đó là một đặc ân, và cũng là một trách nhiệm lớn lao.
Khám Phá Ý CHÍ – Sức Mạnh Của Sự Lựa Chọn
Nếu lý trí là khả năng “biết” và “hiểu”, thì phẩm chất tiếp theo, Ý
Chí, là khả năng “muốn” và “hành động”. Ý chí là sức mạnh nội tâm
cho phép chúng ta đưa ra quyết định, đặt ra mục tiêu, và kiên trì theo
đuổi mục tiêu đó, ngay cả khi đối mặt với khó khăn.
Ý Chí: Hơn Cả Phản Xạ Và Bản Năng
Hãy hình dung bạn đang rất đói và đi ngang qua một tiệm bánh
ngọt. Mùi thơm hấp dẫn đánh thức bản năng của bạn. Cơ thể bạn nói:
“
Hãy vào ăn ngay!”. Nhưng có thể bạn đang trong chế độ ăn kiêng, hoặc
6
17
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

bạn đã hứa sẽ để dành tiền cho một mục đích quan trọng hơn. Lúc này,
một cuộc đấu tranh nội tâm diễn ra.
Nếu con người chỉ hành động theo bản năng, cuộc đấu tranh này
sẽ không tồnệtại. Chúng ta sẽ ngay lập tức làm theo sự thôi thúc mạnh
nhất. Nhưng chúng ta có ý chí. Chúng ta có khả năng nói “Không” với
một ham muốn tức thời để theo đuổi một mục tiêu cao cả hơn, một giá
trị mà lý trí của chúng ta cho là quan trọng hơn.
Đó chính là sức mạnh của ý chí. Nó cho phép chúng ta:
1
.
Thiết Lập Mục Tiêu: Một con vật sống cho hiện tại. Nó
không đặt mục tiêu dài hạn như “Tôi sẽ học một kỹ năng mới trong
năm nay” hay “Tôi sẽ xây dựng một mối quan hệ tốt đẹp hơn với
gia đình”. Con người có thể nhìn về tương lai, hình dung ra một
phiên bản tốt hơn của bản thân hoặc của thế giới, và dùng ý chí
để vạch ra con đường đi đến đó.
2
.
Hành Động Có Chủ Đích: Hành động của chúng ta
không phải là những phản xạ vô thức. Chúng ta có thể hành động
dựa trên những nguyên tắc, những niềm tin và những cam kết.
Một người lính cứu hỏa lao vào đám cháy không phải vì bản năng,
mà vì ý chí muốn cứu người, vì cam kết với nghề nghiệp. Một người
mẹ thức suốt đêm chăm con ốm không phải vì một phản xạ sinh
học đơn thuần, mà vì ý chí muốn thể hiện tình yêu thương và trách
nhiệm.
3
.
Kiên Trì Vượt Khó: Ý chí là nguồn năng lượng giúp
chúng ta vượt qua trở ngại. Thomas Edison đã thất bại hàng ngàn
lần trước khi phát minh ra bóng đèn. Các vận động viên phải luyện
tập gian khổ trong nhiều năm để đạt được vinh quang. Tất cả
những thành tựu vĩ đại của con người đều là minh chứng cho sức
mạnh của ý chí kiên định.
Ý Chí – Phản Chiếu Sự Sáng Tạo Của Thiên Chúa
6
18
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Vậy sức mạnh nội tâm này đến từ đâu?
Kitô giáo tin rằng ý chí của con người là sự phản chiếu của Ý Muốn
sáng tạo và yêu thương của Thiên Chúa. Theo Kinh Thánh, hành động
đầu tiên của Thiên Chúa là một hành động của ý chí: “Thiên Chúa phán:
‘
Phải có ánh sáng’, liền có ánh sáng”. Toàn bộ vũ trụ được hình thành
bởi ý muốn tốt lành của Ngài.
Thiên Chúa không phải là một lực lượng tự nhiên vô tri, mà là một
Ngôi Vị có mục đích và ý định. Ngài hành động không phải vì bị ép buộc,
mà vì Ngài “muốn” như vậy, vì tình yêu thương.
Khi ban cho con người ý chí, Thiên Chúa đã trao cho chúng ta một
phần quyền năng định hình cuộc sống và thế giới của mình. Ngài không
muốn chúng ta là những con rối, chỉ biết tuân theo một kịch bản định
sẵn. Ngài muốn chúng ta là những người cộng tác, những người có thể
dùng ý chí của mình để đáp lại tình yêu của Ngài và thực hiện những
điều tốt đẹp.
Mỗi quyết định bạn đưa ra, từ việc nhỏ nhặt như chọn tha thứ cho
một người bạn, đến việc lớn lao như cống hiến cuộc đời cho một lý tưởng,
đều là lúc bạn đang thực thi món quà ý chí. Bạn đang khẳng định rằng
mình không phải là sản phẩm của hoàn cảnh, mà là người kiến tạo nên
số phận của chính mình.
Ý chí, do đó, là động cơ của cuộc sống. Nó biến những suy nghĩ
của lý trí thành hành động cụ thể, biến những ước mơ thành hiện thực.
Đào Sâu Về Ý CHÍ – Tình Yêu Là Hành Động Của Ý Chí
Chúng ta thường nghĩ về tình yêu như một cảm xúc – một sự rung
động, một cảm giác ấm áp, một niềm đam mê. Những cảm xúc này rất
đẹp và quan trọng, nhưng chúng chỉ là một phần của tình yêu. Bản chất
6
19
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sâu xa nhất của tình yêu không phải là cảm xúc, mà là một hành động
của ý chí.
Tình Yêu Vượt Trên Cảm Xúc
Cảm xúc thường hay thay đổi. Hôm nay bạn có thể cảm thấy yêu
một người tha thiết, nhưng ngày mai, sau một cuộc cãi vã, cảm xúc đó
có thể nguội lạnh. Nếu tình yêu chỉ dựa vào cảm xúc, nó sẽ rất mong
manh và không bền vững.
Tình yêu đích thực được thể hiện khi ý chí quyết định hành động
vì lợi ích của người khác, bất kể cảm xúc của chúng ta lúc đó ra sao.
•
Tình yêu là khi một người cha mệt mỏi sau một ngày
làm việc vẫn dành thời gian chơi đùa với con mình, bởi vì ông
muốn điều tốt nhất cho con.
•
Tình yêu là khi một người bạn giữ lời hứa, ngay cả khi
việc đó gây bất tiện cho họ, bởi vì họ chọn tôn trọng mối quan hệ.
Tình yêu là khi một đôi vợ chồng già vẫn chăm sóc cho
•
nhau qua những năm tháng bệnh tật, không phải vì đam mê nồng
cháy, mà vì một cam kết, một quyết định của ý chí đã được đưa ra
từ rất lâu.
Trong tất cả những trường hợp này, ý chí đã hướng hành động theo
một giá trị cao hơn là cảm xúc nhất thời. Triết gia Thomas Aquinas đã
định nghĩa tình yêu là: “Muốn điều tốt cho người khác” (to will the good
of the other). Đó là một định nghĩa tập trung hoàn toàn vào ý chí.
Ý Chí Hướng Thiện
Lý trí giúp chúng ta nhận ra điều gì là tốt. Ý chí là sức mạnh để
chúng ta theo đuổi điều tốt đó. Khi lý trí và ý chí của một người cùng
hướng về một mục tiêu tốt đẹp, người đó sẽ đạt được sự hài hòa và chính
trực nội tâm.
6
20
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tuy nhiên, ý chí cũng có thể bị sử dụng cho những mục đích xấu.
Lịch sử nhân loại đầy rẫy những ví dụ về những cá nhân có ý chí sắt đá
nhưng lại dùng nó để gây ra đau khổ và tàn ác. Điều này cho thấy ý chí
tự nó chỉ là một công cụ. Giá trị của nó phụ thuộc vào mục đích mà nó
hướng tới.
Đây là lúc chúng ta thấy tầm quan trọng của việc rèn luyện ý chí.
Giống như một cơ bắp, ý chí cần được tập luyện. Mỗi lần bạn chọn làm
điều đúng đắn thay vì điều dễ dàng, bạn đang làm cho ý chí của mình
mạnh mẽ hơn. Mỗi lần bạn chọn sự kiên nhẫn thay vì nóng giận, chọn
sự quảng đại thay vì ích kỷ, bạn đang rèn luyện ý chí của mình hướng
về cái thiện.
Nguồn Gốc Của Tình Yêu
Nếu tình yêu là hành động cao cả nhất của ý chí, và ý chí là phản
chiếu của Thiên Chúa, thì điều này dẫn đến một kết luận hợp lý: Thiên
Chúa là Tình Yêu.
Đây chính là một trong những mạc khải trung tâm của Kitô giáo.
Tình yêu của Thiên Chúa không phải là một cảm xúc mơ hồ. Đó là một
hành động ý chí vững chắc, một cam kết vĩnh cửu vì hạnh phúc của con
người. Việc Ngài tạo dựng vũ trụ, ban cho con người sự sống và tự do,
và hành động trong lịch sử đều xuất phát từ ý muốn yêu thương này.
Vì vậy, khi bạn yêu thương một ai đó một cách đích thực – khi bạn
dùng ý chí của mình để muốn điều tốt cho họ – bạn đang tham gia vào
chính bản chất của Thiên Chúa. Bạn đang làm cho “hình ảnh Thiên
Chúa” nơi bạn tỏa sáng một cách rực rỡ nhất.
Ý chí, do đó, không chỉ là sức mạnh để đạt được thành công cá
nhân. Nó là khả năng để yêu thương. Và trong tình yêu, chúng ta tìm
thấy ý nghĩa và sự viên mãn sâu xa nhất của cuộc đời.
6
21
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

TỰ DO – Món Quà Vĩ Đại và Thử Thách Lớn Lao
Chúng ta đã nói về Lý trí (khả năng biết) và Ý chí (khả năng muốn).
Giờ đây, chúng ta đến với món quà thứ ba, có lẽ là món quà phức tạp và
cũng vĩ đại nhất: Tự Do.
Tự do là không gian nơi ý chí có thể hành động. Nếu không có tự
do, lý trí và ý chí sẽ trở nên vô nghĩa. Một robot có thể được lập trình để
“
biết” điều đúng và “làm” điều đúng, nhưng nó không có công trạng gì
cả vì nó không có sự lựa chọn nào khác. Hành động của nó không có
giá trị luân lý.
Tự Do Đích Thực Là Gì?
Trong xã hội hiện đại, chúng ta thường hiểu tự do là “khả năng
làm bất cứ điều gì mình muốn, miễn là không hại đến ai”. Đây là một
quan niệm về tự do, nhưng nó chưa đầy đủ. Nó chỉ là “tự do KHỎI”
(freedom from) sự ép buộc bên ngoài.
Kitô giáo nhìn nhận tự do ở một mức độ sâu sắc hơn: đó là “tự do
ĐỂ” (freedom for). Đó là khả năng và sức mạnh để lựa chọn điều tốt,
điều thật, điều đẹp. Một người nghiện ma túy có thể “tự do” chích một
liều khác, nhưng thực chất anh ta là nô lệ cho cơn nghiện của mình.
Anh ta không thực sự tự do. Tự do đích thực là khả năng để nói “Không”
với cơn nghiện và chọn lấy sự sống.
Hãy xem xét một ví dụ khác: một nghệ sĩ dương cầm bậc thầy. Anh
ta đã dành hàng ngàn giờ để luyện tập, tuân theo những quy tắc nghiêm
ngặt của âm nhạc. Có thể nói anh ta đã “từ bỏ tự do” chơi những nốt
nhạc ngẫu nhiên. Nhưng chính nhờ sự kỷ luật đó, giờ đây anh ta có được
một sự tự do cao hơn: tự do để thể hiện những cảm xúc tinh tế nhất, để
tạo ra cái đẹp, để làm rung động lòng người qua âm nhạc. Anh ta không
bị giới hạn bởi sự thiếu kỹ năng, mà được giải phóng bởi sự thành thạo.
6
22
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tương tự như vậy, tự do đích thực của con người không phải là
khả năng làm mọi điều, mà là khả năng chọn làm điều đúng đắn, điều
phù hợp với bản chất tốt đẹp của chúng ta. Khi chúng ta chọn sự trung
thực, lòng vị tha, sự can đảm, chúng ta đang trở nên tự do hơn, đang
trở nên con người hơn. Ngược lại, khi chúng ta chọn sự dối trá, ích kỷ,
hèn nhát, chúng ta đang tự xiềng xích mình, trở thành nô lệ cho những
khuynh hướng xấu.
Tại Sao Thiên Chúa Lại Ban Cho Chúng Ta Tự Do?
Đây là một câu hỏi vô cùng quan trọng. Nếu Thiên Chúa là Đấng
toàn năng và tốt lành, tại sao Ngài không tạo ra những con người luôn
luôn chọn làm điều tốt? Tại sao Ngài lại chấp nhận rủi ro rằng chúng ta
sẽ sử dụng tự do để làm điều ác, gây ra đau khổ cho chính mình và cho
người khác?
Câu trả lời nằm ở bản chất của tình yêu.
Như đã nói ở phần trước, tình yêu phải là một hành động của ý chí
tự do. Một tình yêu bị ép buộc không phải là tình yêu. Thiên Chúa, vì là
Tình Yêu, nên Ngài khao khát một mối quan hệ yêu thương với chúng
ta. Để mối quan hệ đó có thể tồn tại, chúng ta phải có khả năng tự do
đáp lại tình yêu của Ngài, hoặc từ chối nó.
Ngài không muốn những con robot chỉ biết lặp lại “Tôi yêu Ngài”.
Ngài muốn những người con có thể nhìn vào Ngài và tự do nói: “Con
chọn yêu mến Cha”. Sự lựa chọn đó, chính vì nó hoàn toàn tự do, nên
nó có giá trị vô hạn.
Tự do, do đó, là điều kiện tiên quyết cho tình yêu. Không có tự do,
không có tình yêu.
Tự Do – Gánh Nặng Và Vinh Quang Của Con Người
6
23
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Việc được ban cho tự do đặt lên vai con người một trách nhiệm lớn
lao. Nó là con dao hai lưỡi: nó có thể dẫn đến vinh quang cao cả nhất,
nhưng cũng có thể dẫn đến bi kịch tồi tệ nhất.
Bi Kịch Của Việc Lạm Dụng Tự Do
Khi nhìn vào thế giới, chúng ta không thể phủ nhận sự tồn tại của
cái ác và sự đau khổ. Chiến tranh, bất công, thù hận, phản bội… tất cả
đều là hiện thực. Nhiều người nhìn vào đó và đặt câu hỏi về sự tồn tại
của một Thiên Chúa tốt lành.
Kitô giáo không né tránh thực tại này. Trái lại, đức tin Kitô giáo
khẳng định rằng nguồn gốc của cái ác luân lý trên thế giới không đến
từ Thiên Chúa, mà đến từ việc con người lạm dụng món quà tự do.
Khi con người sử dụng tự do của mình để chọn sự ích kỷ thay vì
tình yêu, để chọn sự kiêu ngạo thay vì khiêm tốn, để chọn sự dối trá
thay vì sự thật, đó là lúc cái ác xuất hiện. Mỗi hành động bất công, mỗi
lời nói gây tổn thương, mỗi sự thù hận trong lòng đều là kết quả của
một sự lựa chọn tự do đã đi sai hướng.
Thiên Chúa, trong sự khôn ngoan của Ngài, đã cho phép điều này
xảy ra. Không phải vì Ngài muốn nó, mà vì Ngài tôn trọng sự tự do của
chúng ta. Sự lựa chọn thay thế – tức là tước đoạt tự do của con người để
loại bỏ cái ác – sẽ biến chúng ta thành những con rối và phá hủy khả
năng yêu thương, điều mà Ngài trân trọng hơn tất cả.
Vì vậy, sự tồn tại của cái ác không phải là bằng chứng chống lại
một Thiên Chúa tốt lành, mà ngược lại, nó là bằng chứng bi thảm cho
thấy con người đã được ban cho một sự tự do thực sự, một sự tự do lớn
đến mức chúng ta có thể quay lưng lại với chính Đấng Tạo Hóa của
mình.
Vinh Quang Của Việc Sử Dụng Tự Do Đúng Đắn
6
24
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Mặt khác, lịch sử cũng tràn ngập những câu chuyện về lòng vị tha,
sự hy sinh và tình yêu thương phi thường. Những người như Mẹ Teresa
thành Calcutta, Martin Luther King Jr., hay vô số những người vô danh
đã dùng tự do của mình để phục vụ người khác, để đấu tranh cho công
lý, và để mang lại ánh sáng cho thế giới.
Mỗi khi một người chọn tha thứ thay vì trả thù, Mỗi khi một người
chọn nói sự thật dù phải chịu thiệt thòi, Mỗi khi một người hy sinh lợi
ích cá nhân vì lợi ích chung, Đó là lúc vinh quang của tự do con người
được tỏa sáng.
Đó là lúc con người hành động giống hình ảnh Thiên Chúa nhất.
Chúng ta đang sử dụng món quà cao quý nhất mà Ngài ban tặng để
tham gia vào công trình yêu thương của chính Ngài.
Hành Trình Của Tự Do
Cuộc sống của mỗi người là một hành trình của tự do. Mỗi ngày,
chúng ta đều phải đối mặt với những lựa chọn, từ nhỏ đến lớn. Mỗi lựa
chọn đều góp phần định hình con người chúng ta sẽ trở thành.
Liệu chúng ta sẽ sử dụng tự do để xây dựng hay phá đổ? Để yêu
thương hay thù hận? Để phục vụ hay chỉ nghĩ đến bản thân?
Đây là câu hỏi cốt lõi của cuộc đời. Và câu trả lời nằm trong tay
bạn. Thiên Chúa đã trao cho bạn phẩm giá của một người tự do. Cách
bạn sử dụng món quà đó sẽ quyết định tất cả.
Sự Tương Quan Giữa Lý Trí, Ý Chí và Tự Do – Bản Giao Hưởng
Của Con Người
Chúng ta đã xem xét riêng rẽ ba phẩm chất: Lý trí, Ý chí và Tự do.
Tuy nhiên, trong thực tế, chúng không hoạt động một cách độc lập.
Chúng liên kết chặt chẽ với nhau, tạo thành một bản giao hưởng phức
tạp và tuyệt đẹp, đó chính là đời sống nội tâm của con người.
6
25
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự hài hòa giữa ba yếu tố này là chìa khóa cho một cuộc sống trọn
vẹn và chính trực.
Một Mô Hình Hoạt Động
Hãy tưởng tượng một kịch bản đơn giản: Bạn đang đi trên đường
và thấy một người bị ngã xe, hàng hóa đổ ra khắp nơi.
1
.
Lý Trí vào cuộc: Lý trí của bạn ngay lập tức nhận định
tình hình. Nó nói: “Người này đang gặp khó khăn và cần được
giúp đỡ. Giúp đỡ người khác là một việc tốt.” Lý trí cũng có thể
phân tích những rủi ro và bất tiện: “Mình sẽ bị trễ giờ. Có thể mình
sẽ bị bẩn quần áo.” Lý trí trình bày các dữ kiện và các giá trị.
2
.
Ý Chí đưa ra quyết định: Dựa trên những thông tin mà
lý trí cung cấp, ý chí của bạn bắt đầu hoạt động. Nó cân nhắc giữa
sự ích kỷ (tiếp tục đi cho kịp việc của mình) và lòng vị tha (dừng
lại giúp đỡ). Ý chí là nơi đưa ra quyết định cuối cùng: “Tôi muốn
dừng lại và giúp đỡ.” hoặc “Tôi muốn đi tiếp.”
3
.
Tự Do là không gian lựa chọn: Toàn bộ quá trình này
diễn ra trong không gian của tự do. Không ai ép buộc bạn phải
dừng lại hay phải đi tiếp. Bạn có toàn quyền lựa chọn. Giá trị luân
lý của hành động (dù là tốt hay xấu) nằm chính ở chỗ nó được thực
hiện một cách tự do.
Khi ba yếu tố này hoạt động hài hòa – lý trí nhận ra điều tốt, ý
chí hướng về điều tốt, và tự do thực hiện hành động tốt – chúng ta
cảm thấy một sự bình an và toàn vẹn. Chúng ta đang sống đúng với con
người thật của mình, đúng với “hình ảnh Thiên Chúa” nơi chúng ta.
Khi Sự Hài Hòa Bị Phá Vỡ
Sự bất hạnh và dằn vặt nội tâm thường xảy ra khi có sự xung đột
giữa ba yếu tố này.
6
26
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Xung đột giữa Lý trí và Ý chí: Đây là trường hợp phổ
biến nhất. Lý trí của bạn biết rõ điều gì là đúng (ví dụ: “Tôi nên
ngừng hút thuốc vì nó có hại cho sức khỏe”), nhưng ý chí của bạn
lại quá yếu đuối hoặc bị ham muốn khác chi phối, và nó quyết định
làm ngược lại (“Tôi vẫn muốn hút một điếu nữa”). Kết quả là cảm
giác tội lỗi, thất vọng về bản thân. Chúng ta biết điều tốt nhưng
lại không làm được.
•
Lý trí bị che mờ: Đôi khi, lý trí của chúng ta có thể bị
sai lệch bởi những định kiến, thông tin sai lầm hoặc sự tự lừa dối.
Chúng ta có thể hợp lý hóa những hành động sai trái của mình
(“Ai cũng làm vậy mà!”). Khi lý trí không còn nhận ra đâu là sự
thật, ý chí sẽ không có một la bàn đúng đắn để đi theo.
•
Tự do bị suy giảm: Như đã nói, nghiện ngập, thói quen
xấu, hoặc áp lực từ bên ngoài có thể làm suy yếu khả năng lựa
chọn tự do của chúng ta. Chúng ta có thể cảm thấy bị mắc kẹt,
không thể thoát ra khỏi một lối sống tiêu cực dù rất muốn.
Cuộc sống trưởng thành, theo một nghĩa nào đó, là nỗ lực không
ngừng để điều chỉnh và thống nhất ba khả năng này: rèn luyện lý trí để
ngày càng nhạy bén hơn với sự thật, tôi luyện ý chí để ngày càng mạnh
mẽ hơn trong việc chọn lựa điều tốt, và bảo vệ tự do của mình khỏi
những gì có thể nô lệ hóa nó.
Sự thống nhất nội tâm này chính là con đường dẫn đến hạnh phúc
và sự viên mãn đích thực.
Ý Nghĩa Thực Tiễn – Tôi Sống Với Phẩm Giá Này Như Thế Nào?
Việc nhận ra rằng mình được tạo dựng giống hình ảnh Thiên Chúa,
với lý trí, ý chí và tự do, không phải là một khái niệm triết học khô khan.
Nó có những ảnh hưởng vô cùng sâu sắc và thực tế đến cách chúng ta
nhìn nhận bản thân, người khác và thế giới.
1. Phẩm Giá Vô Giá Của Mỗi Con Người
6
27
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nếu mỗi người, không trừ một ai, đều mang trong mình hình ảnh
của Thiên Chúa, thì mỗi người đều có một phẩm giá nội tại, bất khả xâm
phạm.
•
Phẩm giá này không phụ thuộc vào thành tích: Giá
trị của bạn không được quyết định bởi điểm số, tài sản, chức vụ
hay ngoại hình. Bạn có giá trị đơn giản vì bạn là chính bạn, một
tạo vật độc nhất và yêu quý của Thiên Chúa.
•
Phẩm giá này là nền tảng của sự bình đẳng: Bất kể
chủng tộc, giới tính, tôn giáo, hay hoàn cảnh xã hội, tất cả chúng
ta đều bình đẳng về phẩm giá. Không ai có quyền chà đạp lên
người khác. Điều này đặt nền tảng cho khái niệm nhân quyền và
công bằng xã hội.
•
Phẩm giá này đòi hỏi sự tôn trọng: Chúng ta được mời
gọi để nhìn người khác không phải qua lăng kính của định kiến
hay sự phán xét, mà là nhìn thấy “hình ảnh Thiên Chúa” nơi họ,
ngay cả khi hình ảnh đó bị lu mờ bởi những yếu đuối và lỗi lầm.
Điều này thúc đẩy lòng trắc ẩn, sự tha thứ và đối thoại.
2. Cuộc Sống Có Mục Đích
Cuộc sống của bạn không phải là một sự tình cờ vô nghĩa. Việc bạn
được ban cho lý trí, ý chí và tự do cho thấy bạn được tạo ra với một mục
đích.
•
Mục đích để phát triển: Bạn được mời gọi để vun trồng
những món quà đã nhận. Hãy dùng lý trí để học hỏi, dùng ý chí để
rèn luyện nhân cách, và dùng tự do để làm những điều tốt đẹp.
Mục đích của cuộc sống là trở thành phiên bản tốt nhất của chính
mình.
•
Mục đích để yêu thương và phục vụ: Chúng ta không
được tạo ra để sống một mình. Những khả năng của chúng ta chỉ
thực sự có ý nghĩa khi được đặt trong mối tương quan với người
6
28
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

khác. Hãy dùng trí tuệ, sức mạnh và sự tự do của bạn để đóng góp
cho gia đình, cộng đồng và làm cho thế giới trở nên tốt đẹp hơn.
•
Mục đích để tìm kiếm Đấng Tạo Hóa: Khao khát vô
biên về sự thật, cái thiện và tình yêu trong lòng chúng ta là một
dấu hiệu cho thấy chúng ta được tạo ra cho một điều gì đó lớn hơn
chính mình. Cuộc sống là một hành trình tìm về Nguồn Cội, tìm về
Đấng đã đặt để những khao khát đó vào lòng chúng ta.
3. Niềm Hy Vọng Giữa Những Thử Thách
Cuộc sống không phải lúc nào cũng dễ dàng. Chúng ta đều phạm
sai lầm, đối mặt với đau khổ và cảm thấy yếu đuối.
Nhận thức mình mang hình ảnh Thiên Chúa mang lại một niềm hy
vọng lớn lao. Ngay cả khi hình ảnh đó bị tổn thương hay méo mó bởi
những lựa chọn sai lầm của chúng ta, nó không bao giờ bị phá hủy hoàn
toàn. Luôn có khả năng để bắt đầu lại, để chữa lành và để phục hồi.
Đức tin Kitô giáo tin rằng Thiên Chúa, trong tình yêu của Ngài,
không bỏ mặc con người trong tình trạng tan vỡ. Ngài đã đến với con
người một cách cụ thể qua Đức Giêsu Kitô, để chỉ cho chúng ta thấy hình
ảnh Thiên Chúa một cách trọn vẹn nhất và để ban cho chúng ta sức
mạnh để phục hồi lại hình ảnh đó nơi chính mình.
Điều này có nghĩa là, dù bạn đã từng thất bại thế nào, bạn không
bao giờ là một trường hợp vô vọng. Phẩm giá của bạn vẫn còn đó, và
luôn có một con đường để trở về.
Trang 10: Lời Kết – Một Lời Mời Gọi
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình dài để khám phá ý
nghĩa của việc được tạo dựng “giống hình ảnh Thiên Chúa”. Chúng ta
đã thấy rằng ba món quà – Lý Trí, Ý Chí, và Tự Do – không phải là
6
29
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

những đặc tính ngẫu nhiên, mà là những dấu ấn sâu sắc của Đấng Tạo
Hóa, được cài đặt vào chính bản chất của chúng ta.
•
Lý Trí là tia sáng của Chân Lý, cho phép chúng ta suy
tư, khám phá vũ trụ và khao khát sự thật.
•
Ý Chí là động cơ của Tình Yêu, cho phép chúng ta đặt
ra mục tiêu, hành động có chủ đích và chọn lựa điều tốt cho người
khác.
•
Tự Do là không gian của Phẩm Giá, cho phép những
lựa chọn của chúng ta có giá trị và làm cho tình yêu đích thực trở
nên khả thi.
Những phẩm chất này giải thích tại sao con người lại có một vị trí
độc nhất trong thế giới tự nhiên. Chúng giải thích tại sao chúng ta có
khả năng tạo ra những nền văn minh, những tác phẩm nghệ thuật vĩ
đại, và cũng tại sao chúng ta lại có khả năng gây ra những bi kịch khủng
khiếp. Chúng là vinh quang và cũng là gánh nặng của thân phận làm
người.
Quan trọng hơn cả, việc nhận ra mình mang hình ảnh Thiên Chúa
mang lại cho mỗi chúng ta một phẩm giá vô biên, một mục đích sống
cao cả, và một niềm hy vọng không gì lay chuyển được.
Bài viết này không nhằm mục đích áp đặt một niềm tin, mà là để
gợi mở một góc nhìn. Một góc nhìn có thể giúp bạn lý giải những khao
khát sâu xa nhất trong lòng mình – khao khát về ý nghĩa, về tình yêu,
về sự công chính.
Có lẽ, khi bạn nhìn vào tấm gương vào sáng mai, bạn sẽ không chỉ
thấy một khuôn mặt quen thuộc. Bạn sẽ thấy một người mang trong
mình lý trí để tìm kiếm sự thật, ý chí để yêu thương, và tự do để lựa
chọn điều tốt. Bạn sẽ thấy một người có giá trị không thể đo đếm được.
6
30
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Và có lẽ, bạn sẽ tự hỏi: Nếu tôi thực sự là hình ảnh của một ai đó,
liệu tôi có muốn tìm hiểu về Nguyên Mẫu của mình không?
Đó là một câu hỏi mà chỉ riêng bạn mới có thể trả lời. Và hành
trình tìm kiếm câu trả lời đó, có lẽ, chính là cuộc phiêu lưu vĩ đại nhất
của cuộc đời.
6
31
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

LƯƠNG TÂM: TIẾNG NÓI CỦA THIÊN CHÚA TRONG TÂM HỒN, GIÚP
PHÂN BIỆT ĐIỀU TỐT VÀ ĐIỀU XẤU.
Lời Mở Đầu – Tiếng Nói Lạ Kỳ Trong Tôi Là Gì?
Bạn đã bao giờ trải qua những cảm giác này chưa?
•
Bạn nhặt được một chiếc ví đầy tiền. Không một ai nhìn
thấy. Một suy nghĩ thoáng qua: “Mình có thể giữ nó.” Nhưng ngay
lập tức, một cảm giác khác trỗi dậy, một sự thúc giục mạnh mẽ từ
bên trong: “Không, điều này là sai. Phải trả lại cho người bị mất.”
•
Bạn lỡ nói một lời không thật để thoát khỏi một tình
huống khó xử. Dù mọi chuyện qua đi êm đẹp, nhưng sau đó, một
cảm giác khó chịu, áy náy cứ gặm nhấm bạn, khiến bạn cảm thấy
không thanh thản.
•
Bạn thấy một người yếu thế bị bắt nạt. Dù không liên
quan đến mình và có thể gặp rắc rối, bạn vẫn cảm thấy một sự thôi
thúc phải lên tiếng, phải bảo vệ, phải làm điều gì đó đúng đắn.
•
Ngược lại, khi bạn làm một việc tốt một cách âm thầm,
như giúp đỡ một người già qua đường hay chia sẻ bữa ăn với người
khó khăn, một cảm giác bình an, ấm áp và vui sướng lan tỏa trong
lòng bạn, một niềm vui sâu sắc hơn bất kỳ lời khen ngợi nào.
Những cảm giác – sự thúc giục làm điều tốt, sự áy náy khi làm
điều sai, sự bình an khi sống đúng đắn – đến từ đâu? Chúng ta thường
gọi chung nguồn gốc của những cảm giác này là “lương tâm”.
Lương tâm là một trải nghiệm phổ quát của con người. Dù bạn ở
bất kỳ nền văn hóa nào, nói bất kỳ ngôn ngữ nào, thuộc bất kỳ chủng
tộc nào, bạn đều có nó. Triết gia cổ đại, các nhà tâm lý học hiện đại, các
nhà thơ, và những người bình thường đều công nhận sự tồn tại của “tòa
án nội tâm” này. Nó giống như một chiếc la bàn đạo đức được cài đặt
sẵn bên trong mỗi chúng ta, luôn chỉ về hướng “Bắc” của sự thiện lành,
ngay cả khi chúng ta cố tình đi về hướng khác.
6
32
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nhưng câu hỏi lớn nhất vẫn còn đó: Chiếc la bàn này do ai tạo
ra? Tiếng nói này là của ai?
Có người cho rằng đó là sản phẩm của giáo dục, của xã hội. Chúng
ta được cha mẹ, thầy cô dạy dỗ điều gì là đúng, điều gì là sai. Có người
lại nói đó là kết quả của quá trình tiến hóa, giúp con người hợp tác với
nhau để sinh tồn.
Những giải thích này đều có phần đúng, nhưng liệu chúng có thực
sự đầy đủ? Tại sao đôi khi lương tâm lại thôi thúc chúng ta làm những
điều đi ngược lại với lợi ích cá nhân, thậm chí chống lại cả những quy
tắc của xã hội khi chúng ta nhận ra những quy tắc đó là bất công?
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá một khả năng
khác, một lời giải thích vượt lên trên những gì mắt thấy tai nghe: Lương
tâm không chỉ là một sản phẩm của xã hội hay sinh học, mà còn là một
dấu ấn thiêng liêng, một tiếng vọng của Đấng Tạo Hóa. Đó chính là
Tiếng nói của Thiên Chúa trong tâm hồn mỗi người, giúp chúng ta
phân biệt điều tốt và điều xấu.
Hành trình này không đòi hỏi bạn phải tin ngay lập tức, mà chỉ
cần một trái tim rộng mở để cùng suy ngẫm.
Chương 1 – Lương Tâm Dưới Góc Nhìn Tâm Lý và Xã Hội
Trước khi đi vào chiều kích tâm linh, chúng ta cần tìm hiểu và tôn
trọng những cách giải thích phổ biến về lương tâm từ góc độ khoa học
và xã hội. Điều này giúp chúng ta có một cái nhìn toàn diện hơn.
1. Lương tâm là sản phẩm của giáo dục và xã hội:
Đây là cách giải thích phổ biến nhất. Ngay từ khi còn nhỏ, chúng
ta đã được dạy dỗ về các quy tắc đạo đức. Cha mẹ dạy chúng ta không
được nói dối, không được lấy đồ của người khác. Thầy cô dạy chúng ta
6
33
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

phải biết yêu thương, giúp đỡ bạn bè. Pháp luật của xã hội đặt ra những
giới hạn và hình phạt cho những hành vi sai trái.
Theo lý thuyết này, lương tâm chính là sự “nội tâm hóa” những
quy tắc bên ngoài đó. Chúng ta học cách phân biệt đúng sai dựa trên sự
khen thưởng (khi làm đúng) và hình phạt (khi làm sai). Cảm giác tội lỗi,
xấu hổ khi làm điều sai trái thực chất là nỗi sợ bị xã hội trừng phạt, bị
người khác xa lánh.
•
Ưu điểm của cách giải thích này: Nó rất hợp lý và có
thể quan sát được. Rõ ràng, một đứa trẻ lớn lên trong môi trường
tốt, được giáo dục cẩn thận về đạo đức thường sẽ có một lương tâm
nhạy bén hơn. Các nền văn hóa khác nhau có những quy tắc đạo
đức cụ thể khác nhau, cho thấy vai trò của xã hội trong việc định
hình lương tâm.
•
Hạn chế của cách giải thích này: Nó không giải thích
được tại sao con người lại có khả năng phán xét chính những quy
tắc của xã hội mình. Lịch sử có rất nhiều ví dụ về những người đi
ngược lại đám đông, chống lại những luật lệ mà cả xã hội lúc đó
cho là bình thường, chỉ vì lương tâm của họ mách bảo rằng điều
đó là sai.
o
Ví dụ: Những người Đức đã liều mạng che giấu
người Do Thái trong Thế chiến thứ hai, đi ngược lại luật pháp
và áp lực của chế độ Đức Quốc Xã. Lương tâm của họ đã nhận
ra một “luật cao hơn” luật của con người.
o
Ví dụ: Những nhà hoạt động đấu tranh cho dân
quyền, chống lại sự phân biệt chủng tộc, dù phải đối mặt với
sự đàn áp của chính quyền và sự kỳ thị của xã hội.
Nếu lương tâm chỉ đơn thuần là sự lặp lại những gì xã hội dạy, thì
làm sao có sự tiến bộ về đạo đức? Ai là người đầu tiên nói rằng chế độ
nô lệ là sai, trong khi cả xã hội lúc đó đều chấp nhận nó? Tiếng nói đó
đến từ đâu?
6
34
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2. Lương tâm là kết quả của tiến hóa:
Một số nhà tâm lý học tiến hóa cho rằng lương tâm là một cơ chế
sinh tồn. Những cảm xúc như đồng cảm, vị tha, cảm giác tội lỗi… giúp
con người xây dựng các mối quan hệ hợp tác, tạo thành các cộng đồng
vững mạnh. Một cộng đồng biết tin tưởng, giúp đỡ lẫn nhau sẽ có khả
năng sinh tồn và phát triển tốt hơn một cộng đồng chỉ toàn những cá
nhân ích kỷ.
Theo đó, cảm giác áy náy khi lừa dối người khác là một cơ chế
“
cảnh báo” giúp ta điều chỉnh hành vi để không bị cộng đồng đào thải.
Lòng vị tha, sự sẵn lòng hy sinh vì người khác (ở mức độ nào đó) giúp
củng cố sự gắn kết của bầy đàn.
•
Ưu điểm: Cách giải thích này cho thấy nền tảng sinh
học của các cảm xúc đạo đức, rằng chúng không hoàn toàn là do
con người “bịa” ra.
•
Hạn chế: Nó gặp khó khăn khi giải thích những hành
động vị tha tuyệt đối, không mang lại bất kỳ lợi ích nào cho bản
thân hay gen di truyền của mình. Ví dụ như một người lính lấy
thân mình che cho đồng đội, một người xa lạ hiến tủy cho một
bệnh nhân không quen biết, hay một người dành cả đời phục vụ
người nghèo ở một đất nước xa xôi. Những hành động này dường
như vượt xa mục đích sinh tồn đơn thuần. Nó cũng không giải
thích được tại sao con người lại khao khát công lý và sự thật một
cách trừu tượng, ngay cả khi điều đó không ảnh hưởng trực tiếp
đến sự sống còn của họ.
Cả hai cách giải thích trên đều cho chúng ta những mảnh ghép
quan trọng, nhưng bức tranh tổng thể dường như vẫn còn thiếu một
điều gì đó. Chúng giải thích được “cơ chế hoạt động” của lương tâm ở
một mức độ nào đó, nhưng chưa trả lời được câu hỏi về “nguồn gốc sâu
xa” và “bản chất tối hậu” của nó. Tại sao con người lại có một khao
khát bẩm sinh hướng về sự thật, sự thiện và cái đẹp? Tại sao chúng ta
6
35
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

cảm thấy một sự thôi thúc phải sống đúng với một “tiêu chuẩn” nào đó,
ngay cả khi không ai giám sát?
Đây là lúc chúng ta cần một cái nhìn sâu hơn, một chiều kích khác
để khám phá.
Chương 2 – Khi Lương Tâm Vượt Lên Trên Quy Tắc
Như chúng ta đã thấy, những lời giải thích thuần túy về xã hội và
sinh học bắt đầu gặp khó khăn khi đối mặt với những tình huống mà
lương tâm hoạt động như một “luật cao hơn”. Hãy cùng đào sâu vào
những khía cạnh này.
Lương tâm – Vị thẩm phán nội tâm không thể mua chuộc
Lương tâm không chỉ đơn giản là nhắc lại những gì ta đã học. Nó
còn có vai trò phán xét. Nó phán xét hành động của chúng ta, và đôi
khi, nó phán xét cả những luật lệ mà chúng ta được dạy.
Hãy tưởng tượng bạn làm việc trong một công ty có văn hóa “làm
mọi cách để đạt được hợp đồng”, kể cả việc nói dối khách hàng một chút
về sản phẩm. Mọi người xung quanh đều làm vậy, sếp của bạn khuyến
khích điều đó, và nó mang lại lợi ích tài chính cho bạn. Về mặt xã hội
(trong phạm vi công ty đó), hành động này được chấp nhận. Nhưng sâu
thẳm bên trong, lương tâm bạn vẫn lên tiếng: “Điều này không đúng.
Đây là lừa dối.” Tiếng nói này không đến từ quy định của công ty, cũng
không đến từ áp lực của đồng nghiệp. Nó đến từ một nơi sâu hơn, một
tiêu chuẩn về sự trung thực mà bạn cảm thấy mình phải tuân theo, bất
kể hoàn cảnh.
Đây chính là lúc lương tâm thể hiện vai trò là một vị thẩm phán
nội tâm, độc lập với những ảnh hưởng bên ngoài. Nó không hỏi “Mọi
người có làm vậy không?” hay “Điều này có lợi cho tôi không?”. Nó chỉ
hỏi một câu đơn giản: “Điều này có đúng không?”
6
36
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự Tồn Tại của một Luật Đạo Đức Khách Quan
Việc lương tâm có thể phán xét cả các quy tắc xã hội cho thấy một
điều quan trọng: dường như tồn tại một Luật Đạo Đức Khách Quan,
một tiêu chuẩn về cái đúng và cái sai vượt lên trên ý kiến cá nhân hay
quy ước văn hóa.
Giống như các định luật vật lý (như luật hấp dẫn) tồn tại độc lập
với việc chúng ta có tin vào chúng hay không, Luật Đạo Đức này cũng
tồn tại như một chân lý phổ quát. Chúng ta không “tạo ra” nó, mà chúng
ta “khám phá” ra nó. Lương tâm chính là công cụ giúp chúng ta nhận
biết được Luật này.
Hãy xem xét những điều sau:
•
•
•
Hành động tra tấn một đứa trẻ vô tội để mua vui.
Hành động diệt chủng một dân tộc.
Hành động phản bội một người đã tin tưởng mình hết
lòng.
Hầu như tất cả mọi người, ở mọi nơi, mọi thời đại, đều sẽ đồng ý
rằng những hành động này là sai một cách tuyệt đối. Nó không sai vì
“
xã hội quy định vậy”, mà nó sai tự trong bản chất của nó. Cảm giác
ghê tởm và phẫn nộ của chúng ta trước những hành động này chính là
bằng chứng cho thấy lương tâm đang phản ứng với sự vi phạm một Luật
Đạo Đức sâu sắc.
Ngược lại, lòng dũng cảm, sự hy sinh, lòng trắc ẩn, sự công bằng
–
chúng ta công nhận những điều này là tốt không chỉ vì chúng có lợi,
mà vì chúng phù hợp với một trật tự đạo đức cao hơn.
Câu hỏi tất yếu nảy sinh: Nếu có một Luật Đạo Đức Khách Quan,
vậy thì ai là người ban hành Luật đó?
6
37
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Một định luật không thể tự nhiên mà có. Nó phải có một Người
Làm Ra Luật. Giống như một bản nhạc tuyệt vời gợi ý về sự tồn tại của
một nhà soạn nhạc tài ba, sự tồn tại của một Luật Đạo Đức được khắc
ghi trong tâm hồn con người cũng gợi ý về sự tồn tại của một Đấng Ban
Bố Luật thiêng liêng.
Đây là lúc góc nhìn đức tin bắt đầu mang lại một câu trả lời sâu
sắc và hợp lý.
Chương 3 – Lương Tâm: Tiếng Vọng Của Đấng Tạo Hóa
Sau khi đã đi qua những giới hạn của các cách giải thích thuần
túy thế tục, chúng ta giờ đây có thể mở lòng ra với một khả năng mới:
Lương tâm là một món quà thiêng liêng, một kênh liên lạc trực tiếp giữa
con người và Đấng Tạo Hóa.
Trong niềm tin Kitô giáo, câu trả lời cho những băn khoăn ở trên
rất rõ ràng: Lương tâm chính là tiếng nói của Thiên Chúa vang vọng
trong cõi lòng của con người.
Hãy cùng nhau giải mã ý nghĩa sâu sắc của điều này.
1. Thiên Chúa là Nguồn Mạch của mọi sự Thiện
Trước hết, Kitô giáo khẳng định rằng Thiên Chúa không chỉ là một
Đấng quyền năng tạo ra vũ trụ. Ngài còn là hiện thân của chính Sự
Thật, Sự Thiện, và Cái Đẹp. Ngài là tiêu chuẩn tuyệt đối của mọi sự tốt
lành. Ngài không “quyết định” điều gì là tốt, mà chính bản tính của
Ngài là sự tốt lành.
Do đó, Luật Đạo Đức Khách Quan mà chúng ta cảm nhận được qua
lương tâm không phải là một danh sách các quy tắc tùy tiện do Chúa
đặt ra. Nó chính là sự phản ánh bản tính yêu thương, công bằng và
thánh thiện của chính Ngài.
6
38
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Khi lương tâm thúc giục chúng ta sống trung thực, đó là vì Thiên
Chúa là Sự Thật. Khi lương tâm thúc giục chúng ta yêu thương và trắc
ẩn, đó là vì Thiên Chúa là Tình Yêu. Khi lương tâm thúc giục chúng ta
đấu tranh cho công lý, đó là vì Thiên Chúa là Đấng Công Chính.
2. Con người được tạo dựng “giống hình ảnh Thiên Chúa”
Kinh Thánh dạy rằng con người được tạo dựng một cách đặc biệt,
giống hình ảnh Thiên Chúa” (Sáng thế ký 1:27). Điều này không có
“
nghĩa là chúng ta trông giống Chúa về mặt thể lý. Nó có nghĩa là chúng
ta được ban cho những khả năng phản ánh chính Thiên Chúa: lý trí để
tìm kiếm chân lý, ý chí tự do để lựa chọn điều tốt, và khả năng yêu
thương.
Và quan trọng nhất, chúng ta được ban cho lương tâm.
Lương tâm chính là “dấu ấn của nhà sản xuất” mà Thiên Chúa đặt
vào trong mỗi tác phẩm của Ngài là con người. Nó là một chiếc la bàn
nội tâm được cài đặt sẵn, luôn hướng về Đấng Tạo Hóa, cũng giống như
hoa hướng dương luôn hướng về phía mặt trời. Nó là bằng chứng cho
thấy chúng ta không phải là sản phẩm của sự ngẫu nhiên vô tri, mà là
những tạo vật được yêu thương và được mời gọi sống trong mối tương
quan với Đấng sinh thành ra mình.
Thánh Phaolô, một trong những người có ảnh hưởng lớn nhất
trong Kitô giáo sơ khai, đã viết trong Thư gửi tín hữu Rôma: “Quả vậy,
khi các dân ngoại, những người không có Lề Luật, cứ theo lẽ tự nhiên
mà làm những gì Lề Luật dạy, thì tuy không có Lề Luật, họ là Lề Luật
cho chính mình. Họ cho thấy là điều Lề Luật đòi hỏi đã được ghi khắc
trong lòng họ. Lương tâm họ cũng làm chứng cho điều đó” (Rôma 2:14-
1
5).
Điều này có nghĩa là ngay cả những người chưa bao giờ nghe nói
về Kinh Thánh, về Mười Điều Răn, họ vẫn có thể nhận biết điều đúng
6
39
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sai qua tiếng nói của lương tâm. Bởi vì chính Thiên Chúa đã “ghi khắc”
luật của Ngài vào trái tim của họ.
3. Một lời mời gọi đến sự hiệp thông
Nếu lương tâm là tiếng nói của Chúa, thì nó không chỉ là một danh
sách các điều “nên làm” và “không nên làm”. Nó còn hơn thế nữa. Nó
là một lời mời gọi.
Mỗi khi lương tâm thúc giục ta làm điều tốt, đó là Chúa đang mời
gọi ta hãy trở nên giống Ngài hơn, hãy tham dự vào sự sống và tình yêu
của Ngài. Mỗi khi lương tâm cáo trách ta về một lỗi lầm, đó không phải
là lời kết án để hủy diệt, mà là lời mời gọi đầy yêu thương để ta quay
về, để ta sửa sai, để ta được chữa lành và tha thứ.
Vì vậy, lắng nghe lương tâm không phải là một gánh nặng, mà là
một cuộc đối thoại. Đó là cuộc đối thoại giữa người con và người Cha,
giữa tạo vật và Đấng Tạo Hóa. Trong sự tĩnh lặng của tâm hồn, khi ta
gạt bỏ những ồn ào của thế gian, ta có thể nghe thấy tiếng thì thầm của
Chúa, hướng dẫn, khích lệ và yêu thương ta.
Góc nhìn này mang lại cho lương tâm một phẩm giá và một ý nghĩa
vô cùng lớn lao. Nó không còn là một cơ chế tâm lý phức tạp hay một
quy ước xã hội, mà trở thành một nơi thánh thiêng, một “cung thánh”
ngay trong chính tâm hồn ta, nơi ta có thể gặp gỡ Đấng Vô Hình.
Chương 4 – Tại Sao Tiếng Nói Lại Bị Méo Mó?
Nếu lương tâm thực sự là tiếng nói của Thiên Chúa, một câu hỏi
lớn sẽ nảy sinh: Tại sao con người vẫn làm điều ác? Tại sao có những
người dường như không còn lương tâm? Và tại sao đôi khi lương
tâm của những người tốt lại có thể sai lầm?
6
40
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là một câu hỏi rất thực tế và quan trọng. Niềm tin Kitô giáo
đưa ra một câu trả lời sâu sắc, không phải là một câu trả lời đơn giản
hóa, mà là một sự nhìn nhận thực tế về thân phận con người.
Hãy dùng một hình ảnh: Lương tâm giống như một máy thu thanh
(radio) hoàn hảo được Thiên Chúa ban tặng cho mỗi người. Tín hiệu
phát đi từ Thiên Chúa (Luật Đạo Đức) luôn rõ ràng, mạnh mẽ và chân
thật. Tuy nhiên, chiếc máy thu thanh của chúng ta có thể bị trục trặc, bị
nhiễu sóng hoặc thậm chí bị hỏng.
Nguyên nhân của sự “méo mó” này, theo thuật ngữ Kitô giáo, là
tội lỗi và sự yếu đuối của con người.
1. Sự nhiễu sóng từ bên ngoài: Tiếng ồn của thế gian
Chiếc radio của chúng ta đang hoạt động giữa một thế giới đầy
nhiễu sóng”.
“
•
Xã hội và văn hóa: Một xã hội đề cao chủ nghĩa vật
chất, sự cạnh tranh không lành mạnh, và sự hưởng thụ ích kỷ sẽ
tạo ra rất nhiều tiếng ồn làm át đi tiếng nói của lương tâm. Khi
“
mọi người đều làm vậy”, chúng ta dễ dàng bỏ qua những lời cảnh
báo nhỏ nhẹ từ bên trong.
•
Giáo dục sai lệch: Nếu một người lớn lên trong một
môi trường mà sự dối trá, bạo lực được coi là bình thường, lương
tâm của họ có thể bị uốn nắn một cách sai lệch ngay từ đầu. Họ có
thể được dạy để tin rằng một điều sai trái lại là đúng đắn.
•
Áp lực từ đám đông: Nỗi sợ bị cô lập, bị chế giễu khiến
nhiều người không dám làm theo lương tâm. Họ chọn cách im lặng
hoặc hùa theo đám đông để được an toàn, và mỗi lần như vậy,
tiếng nói lương tâm lại yếu đi một chút.
2. Sự hỏng hóc từ bên trong: Tội lỗi và những lựa chọn sai lầm
6
41
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là nguyên nhân sâu xa và nguy hiểm hơn. Mỗi khi chúng ta
cố tình làm một điều mà mình biết là sai, chúng ta đang tự tay làm hỏng
chiếc radio của mình.
•
Lờ đi tiếng nói của lương tâm: Lần đầu tiên làm điều
sai, tiếng nói lương tâm rất lớn và rõ ràng, gây ra cảm giác áy náy
dữ dội. Nhưng nếu ta lờ nó đi và tiếp tục lặp lại hành động đó,
tiếng nói ấy sẽ nhỏ dần, nhỏ dần, cho đến khi ta gần như không
còn nghe thấy nữa. Giống như việc ở trong một căn phòng có mùi
hôi, lúc đầu ta thấy rất khó chịu, nhưng ở lâu ta sẽ quen dần và
không còn nhận ra nữa.
•
Tự lừa dối (Rationalization): Đây là một cơ chế tự vệ
rất tinh vi của con người. Khi làm một điều sai, thay vì đối diện và
ăn năn, chúng ta lại cố gắng tìm ra những lý do để biện minh cho
hành động của mình. “Tôi phải nói dối vì nếu không tôi sẽ mất
việc”, “Tôi lấy thứ này vì họ quá giàu, họ sẽ không nhận ra đâu”,
“
Tôi đối xử tệ với người đó vì họ đáng bị như vậy”. Những lời biện
minh này giống như việc ta tự tay vặn sai tần số của chiếc radio.
Ta không còn dò đúng sóng của sự thật nữa.
•
Thói quen xấu (Tật xấu): Khi một hành động sai trái
được lặp đi lặp lại nhiều lần, nó sẽ trở thành một thói quen, một
tính cách thứ hai”. Lúc này, việc làm điều xấu không còn đòi hỏi
“
nhiều đấu tranh nội tâm nữa, nó trở nên tự nhiên. Một người có
thói quen nói dối sẽ nói dối một cách dễ dàng mà không cảm thấy
cắn rứt. Lương tâm của họ đã bị “chai sạn”.
3. Lương tâm sai lầm (Erroneous Conscience)
Đôi khi, một người có thiện chí, thực sự muốn làm điều tốt, nhưng
lương tâm của họ lại mách bảo sai. Điều này xảy ra khi lương tâm chưa
được “đào tạo” và “soi sáng” một cách đúng đắn. Nó có thể xuất phát
từ sự thiếu hiểu biết hoặc từ những định kiến sai lầm mà họ tin là sự
thật.
6
42
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ví dụ, một người có thể tin rằng việc trả thù cho gia đình là một
nghĩa vụ cao cả, và lương tâm của họ thúc giục họ làm điều đó. Họ hành
động theo những gì họ tin là đúng, nhưng hành động đó lại sai về mặt
khách quan.
Chính vì những lý do này, việc lắng nghe lương tâm là chưa đủ.
Chúng ta còn có một trách nhiệm quan trọng hơn: đào tạo và nuôi
dưỡng lương tâm của mình. Giống như một nhạc cụ quý giá, lương tâm
cần được lên dây và điều chỉnh thường xuyên để có thể tấu lên những
giai điệu của sự thật.
Chương 5 – Đào Tạo Lương Tâm: Làm Sao Để Nghe Rõ Tiếng
Chúa?
Nhận ra rằng lương tâm có thể bị méo mó không phải là để chúng
ta mất hy vọng, mà là để chúng ta nhận thức được trách nhiệm của mình
trong việc gìn giữ và làm cho nó trở nên nhạy bén hơn. Việc đào tạo
lương tâm là một hành trình cả đời, đòi hỏi sự nỗ lực và thiện chí.
Vậy, làm thế nào để chúng ta “lên dây” cho nhạc cụ tâm hồn này?
Làm thế nào để lọc bỏ nhiễu sóng và nghe rõ hơn tiếng nói của Thiên
Chúa?
1. Tìm kiếm sự thinh lặng
Trong thế giới hiện đại ồn ào và vội vã, đây là bước đầu tiên và
quan trọng nhất. Tiếng nói của lương tâm, tiếng thì thầm của Chúa,
thường rất nhẹ nhàng. Nó không la hét, không ép buộc. Nếu cuộc sống
của chúng ta luôn đầy ắp tiếng ồn từ công việc, mạng xã hội, giải trí…
chúng ta sẽ không bao giờ có không gian để nghe được tiếng nói ấy.
•
Hành động cụ thể:
Dành ra mỗi ngày dù chỉ 10-15 phút ở một mình
trong im lặng. Tắt điện thoại, máy tính, TV.
o
6
43
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
o
Đi dạo giữa thiên nhiên.
Tập hít thở sâu và để cho những suy nghĩ ồn ào
lắng xuống.
Sự thinh lặng không phải là sự trống rỗng, mà là sự cởi mở để lắng
nghe. Chính trong sự thinh lặng, những câu hỏi sâu sắc nhất về cuộc
sống, về đúng và sai, mới có cơ hội trồi lên bề mặt ý thức.
2. Suy ngẫm và xét mình
Đây là hành động chủ động nhìn lại những hành động, lời nói và
suy nghĩ của mình trong ngày. Nó không phải là một cuộc tự dằn vặt,
mà là một cuộc đối thoại chân thành với lương tâm.
•
Hành động cụ thể:
Trước khi đi ngủ, hãy dành vài phút để hồi tưởng
lại một ngày đã qua.
Tự hỏi mình những câu hỏi như:
Hôm nay, tôi đã làm được điều gì tốt, điều
gì khiến tôi cảm thấy bình an? Hãy tạ ơn vì điều đó.
Hôm nay, tôi đã có hành động, lời nói hay
o
o
.
.
suy nghĩ nào sai trái, ích kỷ, hay làm tổn thương người
khác?
.
Lúc đó, lương tâm đã mách bảo tôi điều gì?
Tại sao tôi đã không nghe theo?
.
Làm thế nào để tôi có thể làm tốt hơn vào
ngày mai?
Việc xét mình đều đặn giúp tăng độ nhạy của lương tâm, giống
như việc tập thể dục giúp cơ bắp khỏe mạnh hơn. Nó giúp ta nhận ra
những khuynh hướng xấu của bản thân và chủ động sửa chữa.
3. Tìm kiếm sự thật và sự khôn ngoan
6
44
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Lương tâm cần được nuôi dưỡng bằng sự thật, giống như cơ thể
cần được nuôi dưỡng bằng thức ăn. Một lương tâm không được soi sáng
bởi sự thật có thể trở nên sai lầm.
•
Hành động cụ thể:
Học hỏi từ lý trí: Thiên Chúa ban cho chúng ta lý
o
trí để suy xét và tìm hiểu. Hãy đọc sách, học hỏi, suy nghĩ
một cách logic về các vấn đề đạo đức.
o
Học hỏi từ sự khôn ngoan của nhân loại: Lắng
nghe lời dạy của các bậc hiền triết, các nhà tư tưởng lớn,
những người có đời sống đạo đức gương mẫu.
o
Đối với người có niềm tin Kitô giáo, đây là
những nguồn mạch vô giá:
.
Kinh Thánh: Đặc biệt là cuộc đời và lời
giảng dạy của Chúa Giêsu trong các sách Phúc Âm.
Chúa Giêsu chính là hiện thân hoàn hảo của Luật Yêu
Thương. Việc suy ngẫm lời Ngài là cách tốt nhất để điều
chỉnh lương tâm của chúng ta cho phù hợp với ý muốn
của Thiên Chúa.
.
Giáo huấn của Giáo Hội: Trong hơn 2000
năm, Giáo Hội Công giáo đã suy ngẫm và đúc kết một
kho tàng khôn ngoan về các vấn đề đạo đức, dựa trên
Kinh Thánh và truyền thống. Tìm hiểu những giáo
huấn này giúp lương tâm của chúng ta không bị lệch
lạc bởi những quan điểm chủ quan hay nhất thời của
xã hội.
.
Gương các Thánh: Cuộc đời của các vị
thánh là những minh chứng sống động về việc một
người có thể lắng nghe và tuân theo tiếng nói của lương
tâm một cách triệt để như thế nào.
4. Cầu nguyện và xin ơn soi sáng
6
45
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nếu lương tâm là tiếng nói của Chúa, thì cách trực tiếp nhất để làm
cho nó rõ ràng hơn chính là nói chuyện với Ngài. Cầu nguyện là cuộc
đối thoại thân tình với Chúa.
•
Hành động cụ thể:
Bắt đầu lời cầu nguyện bằng sự thinh lặng, đặt
mình trước sự hiện diện của Chúa.
o
o
Trình bày với Chúa những băn khoăn, những khó
khăn trong việc lựa chọn giữa đúng và sai.
o
Khiêm tốn cầu xin: “Lạy Chúa, xin hãy soi sáng
cho con biết điều gì là đúng ý Ngài. Xin cho con can đảm để
làm theo điều đó, và tránh xa những điều sai trái.”
Cầu nguyện không phải là phép thuật giải quyết mọi vấn đề, nhưng
nó mở lòng chúng ta ra với sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần. Nó
giúp chúng ta nhìn nhận sự việc không chỉ bằng con mắt của mình, mà
còn bằng con mắt của Thiên Chúa.
Hành trình đào tạo lương tâm không phải là một hành trình đơn
độc. Đó là hành trình đi cùng với Thiên Chúa, Đấng luôn mong muốn
nói chuyện và hướng dẫn chúng ta từng bước trên đường đời.
Chương 6 – Lương Tâm, Cảm Giác Tội Lỗi, và Sự Tha Thứ
Một trong những biểu hiện mạnh mẽ nhất của lương tâm là cảm
giác tội lỗi hay sự cắn rứt. Đây là một trải nghiệm không mấy dễ chịu,
nhưng nó lại có một vai trò cực kỳ quan trọng trong đời sống đạo đức
và tâm linh của chúng ta.
Nhiều người thường nhầm lẫn hoặc đánh đồng cảm giác tội lỗi với
sự xấu hổ độc hại. Tuy nhiên, dưới góc nhìn đức tin, chúng rất khác
nhau.
6
46
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Phân biệt giữa Cảm giác tội lỗi lành mạnh và Sự xấu hổ độc
hại
•
Cảm giác tội lỗi lành mạnh (Healthy Guilt): Đây là
cảm giác phát sinh từ lương tâm khi nó nhận ra rằng “Tôi đã làm
một điều sai trái.”
o
Nó tập trung vào hành động.
o
Nó là một tín hiệu cảnh báo, giống như cảm giác
đau khi bạn chạm tay vào lửa. Cơn đau không phải là điều
tốt, nhưng nó cứu bạn khỏi bị bỏng nặng hơn. Tương tự, cảm
giác tội lỗi báo cho bạn biết rằng bạn đã đi chệch khỏi con
đường tốt lành và cần phải quay lại.
o
Nó thúc đẩy sự thay đổi tích cực: nhận lỗi, xin lỗi,
sửa sai, và quyết tâm không tái phạm. Nó hướng đến sự chữa
lành và hòa giải.
•
Sự xấu hổ độc hại (Toxic Shame): Đây là cảm giác sâu
sắc và tiêu cực hơn, nó nói rằng “Tôi là một người sai trái/tồi
tệ.”
o
o
Nó tập trung vào bản thân con người.
Nó không phải là tín hiệu cảnh báo, mà là một lời
kết án. Nó khiến người ta cảm thấy mình vô giá trị, không
xứng đáng được yêu thương.
o
Nó thúc đẩy sự che giấu, chối bỏ, và tự hủy hoại.
Nó không hướng đến sự chữa lành mà hướng đến sự tuyệt
vọng.
Lương tâm, tiếng nói của Chúa, tạo ra cảm giác tội lỗi lành mạnh.
Nó nói với bạn: “Con yêu quý, hành động đó không xứng với phẩm giá
của con. Hãy quay về với Cha.” Ngược lại, sự xấu hổ độc hại thường là
tiếng nói của sự kiêu ngạo bị tổn thương hoặc tiếng nói của sự ác, nó
thì thầm: “Mày thật vô dụng. Mày không có hy vọng.”
6
47
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hiểu được sự khác biệt này là vô cùng quan trọng. Chúng ta cần
lắng nghe cảm giác tội lỗi từ lương tâm, nhưng phải chống lại sự xấu
hổ độc hại.
2. Tội lỗi – Sự đổ vỡ của một mối tương quan
Trong Kitô giáo, tội lỗi không chỉ đơn thuần là việc vi phạm một
quy tắc. Sâu xa hơn, nó là sự làm tổn thương hay cắt đứt mối tương
quan với Thiên Chúa và với tha nhân.
•
Khi bạn nói dối, bạn không chỉ vi phạm điều răn “chớ
làm chứng dối”, mà bạn còn làm tổn thương sự thật (vốn là Thiên
Chúa), làm tổn thương lòng tin của người khác, và làm tổn thương
chính sự chính trực của bản thân.
•
Khi bạn ích kỷ, bạn không chỉ làm một việc không tốt,
mà bạn đang đặt cái tôi của mình lên trên tình yêu dành cho Thiên
Chúa và cho người khác.
Nhìn theo cách này, cảm giác tội lỗi chính là nỗi đau khi nhận ra
một mối quanahệ tốt đẹp đã bị rạn nứt. Nó là sự tiếc nuối vì đã làm buồn
lòng Đấng yêu thương ta vô cùng và đã gây tổn thương cho những người
là anh em của ta.
3. Tin Mừng của Sự Tha Thứ
Đây chính là điểm khác biệt lớn nhất và cũng là tin vui đẹp nhất
mà Kitô giáo mang lại cho nhân loại khi đối diện với vấn đề tội lỗi.
Nếu câu chuyện chỉ dừng lại ở việc lương tâm cáo trách và chúng
ta cảm thấy tội lỗi, thì đó sẽ là một bi kịch. Chúng ta sẽ bị mắc kẹt trong
một vòng luẩn quẩn của việc phạm lỗi, dằn vặt, rồi lại phạm lỗi.
Nhưng Tin Mừng (Gospel) có nghĩa là “Tin Vui”. Tin Vui đó là:
Thiên Chúa không chỉ là một vị thẩm phán công minh, Ngài còn là
một người Cha đầy lòng thương xót.
6
48
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tiếng nói của lương tâm chỉ là phần đầu của thông điệp. Phần thứ
hai, cũng đến từ Thiên Chúa, là lời mời gọi đến với sự tha thứ.
•
Chúa Giêsu Kitô: Đối với người Kitô hữu, toàn bộ cuộc
đời, cái chết và sự phục sinh của Chúa Giêsu là để trả lời cho vấn
đề tội lỗi của con người. Ngài đến không phải để kết án, mà là để
cứu chữa. Ngài đã gánh lấy hậu quả của tội lỗi chúng ta để chúng
ta có thể được hòa giải với Thiên Chúa Cha.
•
Sự hoán cải (Metanoia): Cảm giác tội lỗi do lương tâm
khơi lên là bước đầu tiên của sự hoán cải. Hoán cải không chỉ là
hối tiếc, mà là một sự “thay đổi hướng đi”. Đó là quay lưng lại với
con đường sai trái và quay mặt về với Thiên Chúa.
•
Ân sủng và chữa lành: Khi chúng ta khiêm tốn thừa
nhận lỗi lầm của mình và cầu xin sự tha thứ, Thiên Chúa, qua ân
sủng của Ngài, không chỉ “xóa” tội lỗi của chúng ta. Ngài còn chữa
lành những vết thương do tội lỗi gây ra trong tâm hồn, ban cho
chúng ta sức mạnh để bắt đầu lại và sống một cuộc đời mới tốt đẹp
hơn.
Vì vậy, lương tâm không phải là kẻ thù luôn rình rập để kết tội ta.
Nó là người bạn trung thành, người thầy thuốc chẩn đúng bệnh để ta có
thể tìm đến phương thuốc chữa lành là lòng thương xót của Chúa. Nó là
tiếng nói mời gọi ta không ngừng trở về với vòng tay yêu thương của
người Cha, Đấng không bao giờ mệt mỏi chờ đợi và tha thứ.
Chương 7 – Lương Tâm và Tự Do Chân Chính
Trong xã hội hiện đại, người ta thường quan niệm “tự do” là “được
làm bất cứ điều gì mình muốn, miễn là không hại đến ai”. Đây là một
quan niệm rất phổ biến, nhưng liệu nó có thực sự là tự do chân chính?
Góc nhìn về lương tâm như tiếng nói của Thiên Chúa sẽ mở ra cho
chúng ta một định nghĩa sâu sắc và trọn vẹn hơn về tự do.
6
49
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Tự do không phải là làm điều mình muốn, mà là muốn điều
mình nên làm
Hãy tưởng tượng một người nghiện ma túy. Anh ta có “tự do” để
chích một liều nữa không? Bề ngoài thì có vẻ là vậy, không ai cấm cản
anh ta. Nhưng thực chất, anh ta không hề tự do. Anh ta là nô lệ cho cơn
nghiện của mình. Ý chí của anh ta đã bị khuất phục bởi một ham muốn
sai trái. Anh ta không thể chọn điều tốt nhất cho bản thân mình nữa.
Ngược lại, một người vận động viên điền kinh phải tuân theo một
chế độ ăn uống và luyện tập rất nghiêm ngặt. Anh ta không “tự do” ăn
đồ ngọt hay thức khuya. Nhưng chính nhờ sự kỷ luật và tuân thủ những
quy tắc đó, anh ta mới đạt được sự tự do để chạy nhanh hơn, để phát
huy hết tiềm năng của mình.
Tự do chân chính không phải là sự vắng mặt của mọi ràng buộc.
Tự do chân chính là khả năng lựa chọn và thực hiện điều tốt, điều
đúng, điều mang lại sự sống và sự phát triển thực sự.
2. Lương tâm – Người bảo vệ tự do
Trong bối cảnh này, lương tâm không phải là kẻ thù của tự do.
Ngược lại, nó chính là người bảo vệ vĩ đại nhất cho tự do của chúng ta.
•
Lương tâm giải thoát chúng ta khỏi ách nô lệ của tội
lỗi: Mỗi khi lương tâm cảnh báo chúng ta về một hành vi sai trái
(tham lam, ích kỷ, dối trá, hận thù…), nó đang cố gắng ngăn
chúng ta đừng tự mình đeo gông cùm vào cổ. Tội lỗi luôn hứa hẹn
sự tự do và khoái lạc nhất thời, nhưng kết quả cuối cùng luôn là
sự mất tự do, sự trống rỗng và đau khổ. Nghe theo lương tâm là
chọn con đường dẫn đến tự do đích thực.
•
Lương tâm giải thoát chúng ta khỏi sự chuyên chế
của đám đông và các ý thức hệ: Như đã nói, lương tâm giúp
chúng ta đứng vững trước áp lực của xã hội. Nó cho chúng ta sức
6
50
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

mạnh nội tâm để nói “không” với những điều sai trái, dù cho cả
thế giới có nói “có”. Đây là sự tự do của một con người có chính
kiến, không bị những trào lưu nhất thời cuốn đi.
•
Lương tâm hướng chúng ta đến sự tự do cao cả nhất:
tự do để yêu thương. Hành động tự do nhất và giống với Thiên
Chúa nhất chính là hành động yêu thương một cách vô vị lợi. Tình
yêu đòi hỏi sự hy sinh, sự từ bỏ cái tôi. Một người ích kỷ không
thể yêu thương thực sự, họ bị cầm tù trong chính bản thân mình.
Lương tâm, khi thúc giục chúng ta sống vị tha, chia sẻ, tha thứ, là
nó đang rèn luyện cho chúng ta khả năng yêu thương, và qua đó,
dẫn chúng ta đến đỉnh cao của tự do.
Chúa Giêsu đã nói: “Sự thật sẽ giải thoát anh em” (Gioan 8:32).
Lương tâm chính là cơ quan nội tại giúp chúng ta nhận ra sự thật về
điều tốt và điều xấu. Khi chúng ta can đảm sống theo sự thật mà lương
tâm mách bảo, chúng ta đang bước đi trên con đường của tự do chân
chính.
3. Phẩm giá của Lương tâm
Vì lương tâm gắn liền với tự do và là tiếng nói của Thiên Chúa, nó
mang một phẩm giá vô cùng cao quý. Giáo huấn của Giáo Hội Công giáo
luôn nhấn mạnh rằng con người có nghĩa vụ phải tuân theo tiếng nói
chắc chắn của lương tâm mình.
Điều này có nghĩa là, sau khi đã nỗ lực đào tạo lương tâm một
cách ngay thẳng, tìm kiếm sự thật với tất cả thiện chí, một người phải
hành động theo sự phán quyết của lương tâm, ngay cả khi điều đó có
thể khác với ý kiến của người khác. Không ai có quyền ép buộc một
người hành động ngược lại với lương tâm của họ.
Tôn trọng lương tâm của người khác cũng là một nghĩa vụ quan
trọng. Chúng ta có thể đối thoại, giải thích, giúp họ soi sáng lương tâm
6
51
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

của mình, nhưng quyết định cuối cùng phải là của chính họ, trong sự tự
do và trách nhiệm trước Thiên Chúa.
Như vậy, lương tâm không phải là một nhà tù, mà là chìa khóa mở
ra cánh cửa của tự do đích thực – tự do để trở thành con người tốt nhất
mà Thiên Chúa mong muốn nơi chúng ta.
Chương 8 – Sống Một Cuộc Đời Theo Lương Tâm
Sau khi đã cùng nhau khám phá những chiều sâu của lương tâm,
từ góc độ tâm lý đến ý nghĩa thiêng liêng, câu hỏi cuối cùng và quan
trọng nhất là: Làm thế nào để chúng ta áp dụng những điều này vào
cuộc sống hàng ngày? Làm thế nào để sống một cuộc đời được dẫn dắt
bởi tiếng nói của Thiên Chúa trong tâm hồn?
Đây không phải là một công thức, mà là một lời mời gọi sống một
cuộc phiêu lưu đức tin đầy ý nghĩa.
1. Can đảm đối diện với sự thật về bản thân
Sống theo lương tâm đòi hỏi sự can đảm, trước hết là can đảm để
thành thật với chính mình. Điều này có nghĩa là dám nhìn nhận cả
những điểm tốt và những góc khuất trong tâm hồn mình. Dám thừa
nhận khi mình sai, không đổ lỗi, không biện minh.
Sự khiêm tốn này là nền tảng. Chỉ khi nhận ra mình yếu đuối và
cần được giúp đỡ, chúng ta mới có thể mở lòng ra với sự hướng dẫn của
Chúa và sức mạnh của ân sủng Ngài.
2. Coi mỗi quyết định là một cơ hội
Cuộc sống được tạo nên từ vô số những lựa chọn, từ việc nhỏ nhặt
như quyết định nói một lời động viên thay vì chỉ trích, cho đến những
quyết định lớn lao về sự nghiệp, gia đình, hay các giá trị sống.
6
52
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hãy tập nhìn mỗi quyết định, dù lớn hay nhỏ, như một cơ hội để
lắng nghe tiếng Chúa và chọn lựa điều tốt. Điều này biến những công
việc thường ngày trở nên có ý nghĩa tâm linh.
•
Trong công việc: Tôi sẽ chọn sự trung thực hay gian
dối? Tôi sẽ đối xử với đồng nghiệp bằng sự tôn trọng hay sự cạnh
tranh?
•
Trong gia đình: Tôi sẽ chọn sự kiên nhẫn hay nóng
giận? Tôi sẽ dành thời gian cho người thân hay cho những thú vui
riêng?
•
Trong xã hội: Tôi sẽ chọn sự thờ ơ hay quan tâm đến
người nghèo khó? Tôi sẽ lên tiếng cho sự thật hay im lặng vì sợ
hãi?
Mỗi lựa chọn đúng đắn, dù nhỏ bé, đều làm cho tiếng nói của lương
tâm trở nên mạnh mẽ hơn và mối tương quan của ta với Chúa trở nên
sâu sắc hơn.
3. Tìm kiếm sự bình an sâu thẳm
Một trong những dấu hiệu chắc chắn nhất cho thấy chúng ta đang
sống hòa hợp với lương tâm và với Thiên Chúa là một cảm giác bình an
sâu thẳm.
Đây không phải là sự thoải mái dễ dãi hay sự vắng bóng của mọi
khó khăn. Một người có thể đang đối mặt với nhiều thử thách bên ngoài,
nhưng vẫn cảm thấy một sự bình an trong tâm hồn vì biết rằng mình
đang làm điều đúng đắn. Ngược lại, một người có thể có mọi thứ về vật
chất nhưng lòng lại không yên vì lương tâm bị cắn rứt.
Hãy coi sự bình an này như một “hoa tiêu”. Khi bạn đứng trước
một quyết định, hãy tự hỏi: “Con đường nào sẽ mang lại sự bình an đích
thực cho tâm hồn tôi, không chỉ bây giờ mà còn về lâu dài?” Thường thì
đó chính là con đường mà Chúa muốn bạn đi.
6
53
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4. Chấp nhận sự bất toàn và luôn bắt đầu lại
Sống một cuộc đời theo lương tâm không có nghĩa là bạn sẽ không
bao giờ vấp ngã. Chúng ta là con người, và chúng ta sẽ còn phạm sai
lầm.
Điều quan trọng không phải là không bao giờ ngã, mà là biết đứng
dậy sau mỗi lần ngã. Khi bạn lỡ làm một điều sai trái, đừng chìm trong
tuyệt vọng hay xấu hổ. Hãy lắng nghe tiếng lương tâm, không phải như
một lời kết án, mà như một lời mời gọi quay về.
Hãy chạy đến với lòng thương xót của Chúa, khiêm tốn xin Ngài
tha thứ, và với sự giúp đỡ của Ngài, hãy quyết tâm bắt đầu lại. Mỗi ngày
là một cơ hội mới để lắng nghe và đáp lại tiếng gọi yêu thương của Ngài.
Cuộc sống theo lương tâm là một hành trình đầy thử thách nhưng
cũng vô cùng tươi đẹp. Đó là hành trình biến đổi chúng ta từ bên trong,
giúp chúng ta trở nên giống với hình ảnh của Đấng đã tạo dựng nên
mình hơn: một con người của tình yêu, sự thật, và tự do.
Lời Kết – Lời Mời Gọi Dành Cho Bạn
Chúng ta đã cùng nhau đi một chặng đường dài, từ những cảm
giác quen thuộc của sự áy náy và bình an, đến việc khám phá những
giới hạn của các lý thuyết xã hội, và cuối cùng, mở ra một góc nhìn sâu
sắc về lương tâm như là tiếng nói thiêng liêng của Thiên Chúa được khắc
ghi trong tâm hồn.
Có thể những ý tưởng này còn mới mẻ với bạn. Có thể bạn còn
nhiều câu hỏi và nghi ngờ. Điều đó hoàn toàn tự nhiên. Đức tin không
phải là một cuộc ép buộc, mà là một sự khám phá cá nhân.
Bài viết này không nhằm mục đích chứng minh một cách khoa học
rằng Thiên Chúa tồn tại, hay buộc bạn phải tin vào một giáo điều nào.
6
54
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Mục đích của nó đơn giản hơn nhiều: mời bạn nhìn lại trải nghiệm của
chính mình dưới một lăng kính mới.
Tôi mời bạn hãy thử làm một thí nghiệm nhỏ trong cuộc sống
của mình:
Lần tới, khi bạn cảm nhận được một sự thúc giục từ bên trong để
làm một điều tốt, dù nhỏ bé – như nhường chỗ cho một người lớn tuổi,
lắng nghe một người bạn đang buồn, hay làm việc của mình một cách
có trách nhiệm hơn – hãy dừng lại một chút. Thay vì chỉ coi đó là một
suy nghĩ thoáng qua, hãy thử nghĩ rằng: “Biết đâu đây chính là một lời
mời gọi nhẹ nhàng từ Đấng Tạo Hóa, mời gọi mình tham gia vào công
trình tốt đẹp của Ngài?”
Lần tới, khi bạn làm một điều sai trái và cảm thấy cắn rứt, áy náy,
hãy dừng lại một chút. Thay vì gạt nó đi hoặc tự dằn vặt mình, hãy thử
nghĩ rằng: “Biết đâu đây không phải là lời kết án, mà là tiếng nói yêu
thương của một Người Cha, đang chỉ cho mình thấy mình đã đi lạc và
muốn mình quay về để được chữa lành?”
Lương tâm không phải là một khái niệm triết học khô khan. Nó là
một thực tại sống động và gần gũi nhất trong con người bạn. Nó là bằng
chứng cho thấy bạn không đơn độc trong vũ trụ này. Có một Đấng đã
tạo ra bạn, yêu thương bạn vô cùng, và không ngừng nói với bạn qua
những tiếng thì thầm trong trái tim.
Ngài tôn trọng tự do của bạn. Ngài sẽ không bao giờ phá cửa tâm
hồn bạn để bước vào. Ngài chỉ đứng gõ cửa một cách kiên nhẫn. Lắng
nghe và làm theo lương tâm chính là cách chúng ta mở cánh cửa đó ra.
Cảm ơn bạn đã kiên nhẫn đọc đến đây. Cầu chúc cho hành trình
khám phá tiếng nói lương tâm sẽ dẫn bạn đến với sự thật, sự bình an,
và một mối tương quan sâu sắc với Nguồn Cội của mọi sự thiện lành.
6
55
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

SỬ DỤNG TỰ DO ĐỂ CHỌN LỰA TÌNH YÊU.
MỞ ĐẦU – MÓN QUÀ MANG TÊN “LỰA CHỌN”
Bạn đã bao giờ dừng lại giữa dòng đời hối hả và tự hỏi về sức mạnh
ẩn sau những lựa chọn của mình chưa? Từ việc nhỏ nhặt như chọn ly
cà phê buổi sáng, chọn con đường đi làm, cho đến những quyết định lớn
lao định hình cả cuộc đời: chọn một ngành học, một người bạn đời, một
lẽ sống để theo đuổi. Cuộc sống của chúng ta, về bản chất, là một chuỗi
vô tận của những lựa chọn.
Khả năng lựa chọn này chính là thứ mà chúng ta gọi là tự do ý
chí. Nó là đặc ân vĩ đại, là điểm khác biệt sâu sắc giữa con người và mọi
tạo vật khác. Một con hổ săn mồi theo bản năng. Một cái cây vươn mình
về phía ánh sáng theo quy luật tự nhiên. Nhưng chỉ có con người mới có
khả năng đứng trước nhiều ngã rẽ, cân nhắc, đắn đo và quyết định con
đường cho riêng mình. Chúng ta không chỉ tồn tại, chúng ta được mời
gọi để sống một cách có ý thức.
Tuy nhiên, món quà tự do này cũng đi kèm với một trọng trách lớn
lao. Mỗi lựa chọn không chỉ định hình con người chúng ta trong hiện
tại, mà còn vẽ nên tương lai và ảnh hưởng đến những người xung quanh.
Một lựa chọn sai lầm có thể dẫn đến đổ vỡ và hối tiếc. Một lựa chọn
đúng đắn có thể mang lại bình an và hạnh phúc.
Trong vô vàn những lựa chọn mà chúng ta có thể thực hiện, có một
lựa chọn bao trùm và mang lại ý nghĩa cho tất cả những lựa chọn khác.
Đó là lựa chọn Tình Yêu.
Nhưng Tình Yêu ở đây không đơn thuần là cảm xúc rung động
nhất thời, không phải là sự hấp dẫn lãng mạn hay tình cảm gia đình
thông thường. Tình Yêu mà chúng ta sẽ cùng khám phá là một nguyên
tắc sống, một hành động của ý chí, một sự cam kết tự nguyện hướng
6
56
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đến điều tốt đẹp cho người khác, đôi khi phải trả giá bằng chính lợi ích
của bản thân.
Bài này là một hành trình để lý giải tại sao món quà tự do lại được
ban cho chúng ta, và mục đích tối hậu của nó chính là để chúng ta có
thể tự mình, không ép buộc, chọn lựa Tình Yêu đích thực. Và trong hành
trình đi tìm Tình Yêu ấy, có thể chúng ta sẽ tình cờ gặp gỡ Đấng là cội
nguồn của chính Tình Yêu đó – một khái niệm mà có thể bạn chưa từng
nghĩ đến, nhưng lại là câu trả lời cho những khao khát sâu thẳm nhất
trong tâm hồn mỗi người.
CHƯƠNG 1 – TỰ DO: MÓN QUÀ VÀ GÁNH NẶNG
1. Tự Do Thực Sự Là Gì?
Trong xã hội hiện đại, chúng ta thường hiểu “tự do” là “muốn làm
gì thì làm”, là không bị ràng buộc bởi luật lệ, trách nhiệm hay bất kỳ ai.
Đó là “tự do khỏi” (freedom from) những xiềng xích. Tuy nhiên, đây là
một cái nhìn còn phiến diện. Một con tàu được “tự do khỏi” bến cảng và
mỏ neo, nhưng nếu không có bánh lái, không có hải đồ, nó sẽ chỉ lênh
đênh vô định giữa đại dương và cuối cùng bị sóng gió đánh chìm. Sự tự
do đó trở nên vô nghĩa và nguy hiểm.
Tự do đích thực không chỉ là “tự do khỏi” mà còn là “tự do để”
(freedom for). Đó là khả năng và quyền năng để lựa chọn một mục đích,
một lý tưởng tốt đẹp và cam kết sống chết với nó. Tự do không phải là
sự vô định, mà là việc tự mình chọn lấy “xiềng xích” cao quý nhất cho
cuộc đời mình. Một người nghệ sĩ tự do sáng tạo, nhưng anh ta phải tự
nguyện tuân theo những quy luật của nghệ thuật. Một vận động viên tự
do thi đấu, nhưng anh ta phải chấp nhận kỷ luật khổ luyện hà khắc.
Tự do ý chí của con người cũng vậy. Chúng ta được tự do để lựa
chọn giữa thiện và ác, giữa xây dựng và phá đổ, giữa yêu thương và hận
6
57
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thù, giữa vị tha và ích kỷ. Mỗi lựa chọn đều là một nét vẽ tạo nên bức
chân dung tâm hồn của chính chúng ta.
2. Gánh Nặng Của Lựa Chọn
Chính vì sức mạnh to lớn đó mà tự do trở thành một “gánh nặng”.
Bạn có bao giờ cảm thấy mệt mỏi, thậm chí tê liệt trước những quyết
định quan trọng không? Đó là vì chúng ta nhận thức được, dù là mơ hồ,
rằng mỗi lựa chọn đều có hậu quả.
Khi chúng ta sử dụng tự do của mình để làm tổn thương người
khác, để nói dối, để tham lam, chúng ta không chỉ gây ra nỗi đau cho
họ mà còn làm tổn hại chính bản thân mình. Chúng ta cảm thấy tội lỗi,
bất an, các mối quan hệ tan vỡ. Thế giới mà chúng ta đang sống, với
đầy rẫy chiến tranh, bất công, và khổ đau, chính là minh chứng bi thảm
cho việc con người đã và đang lạm dụng món quà tự do.
Khi Adam và Eva (những hình tượng khởi đầu trong Kinh Thánh)
chọn không vâng lời Thiên Chúa, đó không phải là một câu chuyện cổ
tích về một trái cấm. Đó là một ẩn dụ sâu sắc về việc con người, với tự
do của mình, đã chọn quay lưng lại với nguồn cội của sự tốt lành. Họ
chọn sự nghi ngờ thay vì tin tưởng, chọn cái tôi ích kỷ thay vì tình yêu
phó thác. Và hậu quả là sự đổ vỡ trong mối quan hệ với Đấng Tạo Hóa,
với nhau, và với chính bản thân mình. Nỗi đau, sự xấu hổ, và cái chết
bước vào thế gian từ chính lựa chọn tự do đó.
”
Gánh nặng” của tự do là trách nhiệm. Chúng ta không thể đổ lỗi
cho số phận, cho hoàn cảnh, hay cho bất kỳ ai khác về con người mà
chúng ta trở thành. Bởi lẽ, sau cùng, chính chúng ta là người đã ra quyết
định.
Vậy, nếu tự do có thể dẫn đến những hậu quả khủng khiếp như
vậy, tại sao chúng ta lại được ban cho nó? Tại sao một Đấng Tạo Hóa
toàn năng, nếu Ngài tồn tại, lại chấp nhận “rủi ro” này?
6
58
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Câu trả lời nằm ở trang tiếp theo, khi chúng ta tìm hiểu về bản
chất của Tình Yêu.
CHƯƠNG 1 – TỰ DO (TIẾP THEO)
. La Bàn Cho Tự Do
3
Nếu một con tàu lênh đênh cần có la bàn và hải đồ, thì tự do của
con người cũng cần một kim chỉ nam để không đi vào lầm lạc. Kim chỉ
nam đó là gì?
Nhiều người tìm kiếm nó trong tri thức, trong triết học, trong sự
nghiệp, trong của cải vật chất, hay trong những thú vui chóng qua. Họ
dùng tự do để theo đuổi những thứ họ tin rằng sẽ mang lại hạnh phúc.
Nhưng rồi họ thường nhận ra một sự thật phũ phàng: mọi thứ trên đời
này đều có giới hạn. Tiền bạc không mua được bình an. Danh vọng
không lấp đầy được sự cô đơn. Tri thức không giải đáp được những câu
hỏi sâu thẳm nhất về sự sống và cái chết.
Khi sử dụng tự do chỉ để phục vụ cho bản thân, chúng ta giống
như đang chạy trên một chiếc bánh xe của chuột hamster. Chúng ta hoạt
động liên tục, tiêu tốn năng lượng, nhưng cuối cùng vẫn đứng yên tại
chỗ, vẫn cảm thấy trống rỗng và vô nghĩa. Sự tự do này, rốt cuộc, lại trở
thành một nhà tù của cái tôi.
Vậy, đâu là mục đích đúng đắn cho sự tự do? Đâu là “phương Bắc”
đích thực cho chiếc la bàn nội tâm của chúng ta?
Câu trả lời, như đã gợi mở, nằm ở Tình Yêu. Không phải tình yêu
như một cảm xúc, mà là tình yêu như một nguyên tắc sống, một hành
động của ý chí. Đó là khi chúng ta sử dụng tự do của mình không phải
để vun vén cho bản thân, mà để hướng về người khác.
Hãy thử hình dung:
6
59
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Bạn có tự do để nói một lời chỉ trích cay nghiệt, nhưng
bạn chọn nói một lời động viên.
•
Bạn có tự do để mặc kệ một người đang gặp khó khăn,
nhưng bạn chọn dừng lại giúp đỡ.
•
Bạn có tự do để ôm giữ hận thù với người đã làm bạn
tổn thương, nhưng bạn chọn tha thứ.
•
Bạn có tự do để sống một cuộc đời ích kỷ, chỉ lo cho bản
thân, nhưng bạn chọn hy sinh thời gian, công sức, và cả những
ước mơ riêng cho gia đình, cho cộng đồng.
Trong những khoảnh khắc “chọn lựa” này, bạn đang sử dụng tự do
của mình một cách cao cả nhất. Bạn đang hướng nó về Tình Yêu. Và
thật kỳ diệu, chính trong những lúc cho đi và hy sinh ấy, chúng ta lại
cảm thấy cuộc sống của mình trở nên trọn vẹn và ý nghĩa hơn bao giờ
hết. Chúng ta khám phá ra một nghịch lý: tự do đích thực không phải là
sống cho mình, mà là tự nguyện “đánh mất” mình vì người khác trong
tình yêu.
Nhưng tình yêu của con người vốn dĩ mỏng manh và đầy giới hạn.
Chúng ta sẽ khám phá điều này ở chương tiếp theo, để thấy rằng chúng
ta cần một Tình Yêu lớn hơn, hoàn hảo hơn để làm kim chỉ nam cho
cuộc đời.
CHƯƠNG 2 – TÌNH YÊU: HƠN CẢ MỘT CẢM XÚC
Chúng ta dùng từ “yêu” một cách rất dễ dãi. “Tôi yêu món phở này”,
”
Tôi yêu bộ phim kia”, “Tôi yêu anh/cô ấy”. Nhưng rõ ràng, tình yêu dành
cho một món ăn, một tác phẩm nghệ thuật, và một con người là hoàn
toàn khác nhau. Ngay cả trong tình yêu giữa người với người, cũng có
vô vàn cung bậc và sắc thái. Để hiểu được lựa chọn Tình Yêu mà chúng
ta đang nói đến, chúng ta cần phân biệt rõ các loại tình yêu này.
Người Hy Lạp cổ đại có những từ ngữ rất hay để mô tả chúng:
6
60
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Eros: Tình yêu lãng mạn, nồng cháy
Đây là loại tình yêu dựa trên sự hấp dẫn về thể xác và cảm xúc.
Nó mãnh liệt, say đắm và khiến chúng ta cảm thấy “đang sống”. Eros
rất đẹp và là một phần quan trọng của trải nghiệm làm người. Tuy nhiên,
Eros có một điểm yếu chí mạng: nó thường mang tính sở hữu và vị kỷ.
Chúng ta yêu một người vì người đó làm chúng ta cảm thấy hạnh phúc,
thỏa mãn, và trọn vẹn. Khi những cảm xúc đó phai nhạt, hoặc khi người
kia không còn đáp ứng được kỳ vọng của ta, tình yêu Eros cũng có thể
dễ dàng chết đi. Nó giống như một ngọn lửa bùng lên rực rỡ nhưng cũng
có thể lụi tàn nhanh chóng nếu không có nhiên liệu.
2. Philia: Tình bạn, tình đồng chí
Đây là tình yêu dựa trên sự tương đồng về sở thích, lý tưởng, và
giá trị. Nó là tình cảm ấm áp giữa những người bạn thân, những người
đồng đội cùng chung một chiến tuyến. Philia không nồng cháy như Eros,
nhưng lại bền vững hơn. Nó được xây dựng trên sự tôn trọng, tin tưởng
và thấu hiểu lẫn nhau. Tuy nhiên, Philia cũng có giới hạn. Nó thường
chỉ tồn tại giữa những người “giống mình”. Chúng ta khó có thể có tình
bạn sâu sắc với một người có quan điểm sống hoàn toàn trái ngược. Nó
là một tình yêu có điều kiện: “Tôi yêu bạn vì bạn và tôi có điểm chung”.
3. Storge: Tình cảm gia đình
Đây là tình yêu tự nhiên, gắn bó giữa cha mẹ và con cái, giữa anh
chị em. Nó không dựa trên sự hấp dẫn hay sự tương đồng, mà dựa trên
sự quen thuộc và máu mủ. Storge rất bao dung và kiên nhẫn. Cha mẹ
yêu thương con cái ngay cả khi chúng phạm lỗi. Tuy nhiên, Storge cũng
có thể trở nên ngột ngạt, đòi hỏi, và đôi khi cũng mang tính bản năng
hơn là một lựa chọn ý thức.
Cả ba loại tình yêu trên đều là những món quà quý giá của cuộc
sống. Nhưng chúng đều có một điểm chung: chúng đều có điều kiện và
6
61
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

giới hạn. Chúng phụ thuộc vào cảm xúc, vào sự tương đồng, vào hoàn
cảnh. Chúng có thể thay đổi, phai nhạt, và thậm chí biến thành sự thất
vọng hay thù hận.
Có phải đó là tất cả những gì mà trái tim con người có thể khao
khát? Hay còn một loại tình yêu nào khác, một tình yêu vượt trên tất cả
những giới hạn đó?
CHƯƠNG 2 – TÌNH YÊU (TIẾP THEO)
4. Agape: Tình yêu vô điều kiện, vị tha
Người Hy Lạp có một từ thứ tư, và đây là từ quan trọng nhất trong
hành trình khám phá của chúng ta: Agape.
Agape là tình yêu hoàn toàn vô điều kiện. Nó không yêu một người
vì họ xinh đẹp, thông minh, hay tốt bụng. Nó yêu một người đơn giản
vì họ tồn tại. Agape không phải là một cảm xúc, mà là một hành động
của ý chí. Đó là một quyết định, một sự cam kết chủ động mưu cầu điều
tốt nhất cho người khác, bất kể người đó là ai, đã làm gì, và có đáp lại
tình yêu của mình hay không.
•
Agape là tình yêu của người mẹ vẫn chăm sóc đứa con
tật nguyền mà không một lời than vãn.
•
Agape là tình yêu của một người dám hy sinh mạng
sống để cứu một người xa lạ trong cơn hoạn nạn.
•
Agape là tình yêu của một người chọn tha thứ cho kẻ
đã hãm hại mình, không phải vì kẻ đó xứng đáng, mà vì người đó
chọn không để hận thù chiếm hữu tâm hồn.
Agape là tình yêu cho đi mà không mong nhận lại. Nó không xuất
phát từ sự thiếu thốn của bản thân (“tôi cần bạn để tôi hạnh phúc”), mà
xuất phát từ sự viên mãn (“tôi có tình yêu và tôi muốn chia sẻ nó với
6
62
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

bạn”). Nó là tình yêu không chỉ dành cho bạn bè, mà còn dành cho cả
kẻ thù.
Đây là một lý tưởng vô cùng cao đẹp, nhưng cũng vô cùng khó
khăn. Phải thừa nhận rằng, với bản tính con người vốn ích kỷ, chúng ta
rất khó để có thể yêu thương một cách hoàn hảo theo kiểu Agape. Tình
yêu của chúng ta luôn pha trộn một chút Eros, Philia, và cả những toan
tính cá nhân. Chúng ta có thể cố gắng, nhưng rồi sẽ có lúc chúng ta mệt
mỏi, thất vọng và bỏ cuộc.
5. Cơn Khát Sâu Thẳm Của Con Người
Và đây chính là điểm mấu chốt: Dù chúng ta không thể tự mình
tạo ra tình yêu Agape một cách hoàn hảo, nhưng sâu thẳm trong tâm
hồn, mỗi chúng ta đều khao khát được yêu bằng một tình yêu như vậy.
•
Chúng ta khao khát được ai đó chấp nhận hoàn toàn,
cả những ưu điểm lẫn những khuyết điểm tồi tệ nhất.
Chúng ta khao khát một tình yêu không bao giờ thay
đổi, dù chúng ta già đi, xấu đi, hay thất bại.
•
•
Chúng ta khao khát được tha thứ khi chúng ta lầm lỗi.
Chúng ta khao khát một tình yêu bền vững, vượt qua
•
cả cái chết.
Chúng ta tìm kiếm bóng dáng của tình yêu Agape này trong các
mối quan hệ con người, và đôi khi chúng ta tìm thấy những mảnh nhỏ
của nó. Nhưng không một con người trần thế nào có thể yêu ta một cách
tuyệt đối và vô điều kiện. Họ cũng có những giới hạn, những tổn thương,
và những ích kỷ của riêng họ.
Vậy cơn khát về một Tình Yêu hoàn hảo, vô điều kiện, vĩnh cửu
này từ đâu mà có? Tại sao chúng ta lại có một nỗi khát khao về một thứ
dường như không tồn tại trên thế gian này?
6
63
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Triết gia C.S. Lewis đã nói: “Nếu tôi thấy trong tôi một khao khát
mà không có trải nghiệm nào trên thế giới này có thể thỏa mãn, thì lời
giải thích hợp lý nhất là tôi được tạo ra cho một thế giới khác.”
Cơn khát Tình Yêu Agape trong chúng ta chính là dấu chỉ cho thấy
rằng có một Nguồn Cội của Tình Yêu đó. Một Tình Yêu không phải do
con người tạo ra, mà là một Tình Yêu mà từ đó mọi thứ được tạo thành.
Đây là lúc chúng ta bắt đầu nói về Chúa, không phải như một khái niệm
tôn giáo xa vời, mà như là câu trả lời hợp lý nhất cho khao khát sâu
thẳm nhất của con người.
CHƯƠNG 3 – LỜI GIẢI ĐÁP CHO CƠN KHÁT: THIÊN CHÚA LÀ
TÌNH YÊU
Nếu bạn đã cùng tôi đi đến đây, có lẽ bạn sẽ đồng ý rằng:
1
2
.
.
.
Chúng ta có tự do để lựa chọn.
Lựa chọn cao cả nhất của tự do là hướng đến Tình Yêu.
Tình yêu cao cả nhất (Agape) là tình yêu vô điều kiện,
3
vị tha.
4
.
Con người khao khát cháy bỏng được yêu bằng tình yêu
Agape đó, nhưng lại bất lực trong việc tự mình tạo ra hay tìm thấy
nó một cách trọn vẹn nơi người khác.
Điều này tạo ra một khoảng trống lớn lao trong tâm hồn chúng ta.
Một câu hỏi lớn không lời đáp.
Giờ đây, hãy thử xem xét một giả thuyết, một góc nhìn mà Ki-tô
giáo (đạo Chúa) mang lại. Góc nhìn này không yêu cầu bạn phải tin
ngay lập tức, mà chỉ mời gọi bạn cùng suy ngẫm về sự hợp lý của nó.
Giả thuyết đó là: Thiên Chúa chính là Tình Yêu Agape.
Không phải “Thiên Chúa có tình yêu”, mà là “Thiên Chúa là Tình
Yêu” (1 Ga 4,8). Tình Yêu không phải là một trong những đức tính của
6
64
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ngài, mà là chính bản thể, là cốt lõi của Ngài. Ngài là Nguồn, là Đại
Dương của tình yêu vô điều kiện, vĩnh cửu, và sáng tạo.
Nếu giả thuyết này là đúng, nó sẽ giải thích được rất nhiều điều:
•
Nó giải thích tại sao chúng ta khao khát Tình Yêu
Agape: Bởi vì chúng ta được tạo ra từ Tình Yêu và cho Tình Yêu.
Giống như một chú cá khao khát nước, tâm hồn chúng ta khao
khát Thiên Chúa. Nỗi khắc khoải về một tình yêu hoàn hảo không
phải là một ảo tưởng, mà là “nỗi nhớ nhà” của linh hồn đối với cội
nguồn của mình.
•
Nó giải thích tại sao thế giới này được tạo thành: Vũ
trụ không phải là một tai nạn ngẫu nhiên. Nó là kết quả của một
hành động yêu thương. Tình Yêu, về bản chất, luôn muốn cho đi
và chia sẻ. Đấng là Tình Yêu đã tạo ra thế giới và con người không
phải vì Ngài cần chúng ta, mà vì Ngài muốn chia sẻ sự sống, sự
tốt đẹp, và chính bản thân Ngài cho chúng ta.
•
Nó giải thích tại sao con người được tạo dựng giống
hình ảnh Thiên Chúa: Việc “giống hình ảnh Thiên Chúa” không có
nghĩa là chúng ta có hình dáng giống Ngài. Nó có nghĩa là chúng
ta được ban cho những khả năng phản chiếu bản tính của Ngài: lý
trí để nhận biết chân lý, và đặc biệt là tự do ý chí để yêu thương.
Chúng ta là những “tạo vật duy nhất được Thiên Chúa dựng nên vì
chính chúng” (Công đồng Vatican II), có khả năng đi vào một mối
tương quan tình yêu cá vị với Ngài.
Góc nhìn này thay đổi mọi thứ. Chúa không còn là một vị thần xa
lạ, khó tính, chuyên ban hành luật lệ và trừng phạt. Ngài trở thành một
người Cha, một người Tình, Đấng mà tâm hồn chúng ta hằng tìm kiếm.
Ngài là câu trả lời cho mọi câu hỏi, là sự lấp đầy cho mọi khoảng trống,
là bến đỗ cho mọi hành trình.
6
65
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nhưng nếu Thiên Chúa là Tình Yêu và Ngài muốn chia sẻ tình yêu
đó với chúng ta, tại sao Ngài lại ban cho chúng ta tự do, thứ vũ khí có
thể khiến chúng ta quay lưng lại với Ngài và gây ra đau khổ?
Đây là câu hỏi triệu đô, và chúng ta sẽ tìm câu trả lời ở trang tiếp
theo.
CHƯƠNG 4 – SỰ “MẠO HIỂM” CỦA ĐẤNG SÁNG TẠO: TẠI SAO PHẢI
CÓ TỰ DO?
Đây là một trong những câu hỏi hóc búa nhất. Nếu Thiên Chúa
toàn năng và yêu thương, tại sao Ngài không tạo ra một thế giới mà ở
đó con người luôn luôn chọn điều tốt và không bao giờ có đau khổ? Tại
sao Ngài không lập trình sẵn cho chúng ta chỉ biết yêu thương Ngài và
yêu thương nhau?
Câu trả lời nằm ở chính bản chất của tình yêu mà chúng ta đã định
nghĩa: Tình yêu đích thực không thể bị ép buộc.
Hãy tưởng tượng bạn tạo ra một con robot và lập trình cho nó mỗi
ngày phải nói “Tôi yêu bạn” một trăm lần. Những lời nói đó có ý nghĩa
gì không? Chắc chắn là không. Đó chỉ là một chuỗi âm thanh được lập
trình sẵn, không có sự lựa chọn, không có tấm lòng. Nó hoàn toàn vô
giá trị.
Tình yêu chỉ có giá trị khi nó là một sự dâng hiến tự nguyện. Nó
đòi hỏi phải có sự tự do để lựa chọn.
Thiên Chúa không muốn những con robot. Ngài không muốn
những con rối chỉ biết làm theo mệnh lệnh. Ngài khao khát một điều lớn
lao hơn nhiều: một mối quan hệ yêu thương đích thực với những đứa
con của Ngài. Ngài muốn chúng ta đáp lại tình yêu của Ngài không phải
vì bị bắt buộc, mà vì chúng ta tự mình nhận ra tình yêu đó là điều tốt
đẹp nhất và tự do lựa chọn nó.
6
66
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Vì vậy, Ngài đã chấp nhận một sự “mạo hiểm” vĩ đại. Ngài ban cho
chúng ta món quà tự do, dù biết rằng chúng ta có thể lạm dụng nó.
•
Ngài cho chúng ta tự do để nói “có” với tình yêu của
Ngài. Lời “có” này, khi được thốt lên từ một trái tim tự do, sẽ là lời
đáp trả tình yêu đẹp đẽ và ý nghĩa nhất trong vũ trụ.
•
Nhưng để lời “có” đó có giá trị, thì cũng phải tồn tại khả
năng nói “không”. Nếu không thể từ chối, thì sự chấp nhận cũng
chẳng có ý nghĩa gì.
Sự tồn tại của cái ác và đau khổ trên thế giới này chính là hậu
quả bi thảm của lời “không” đó. Khi con người sử dụng tự do để chọn sự
ích kỷ thay vì tình yêu, chọn cái tôi thay vì Thiên Chúa, họ đã tự cắt đứt
mình khỏi nguồn mạch của sự sống và sự tốt lành. Sự đổ vỡ, bạo lực,
hận thù, và chết chóc là những hệ quả tất yếu của sự lựa chọn sai lầm
đó.
Nó giống như việc bạn có tự do để nhảy ra khỏi một tòa nhà cao
tầng. Định luật hấp dẫn sẽ kéo bạn xuống đất và gây ra thương tích
hoặc cái chết. Bạn không thể đổ lỗi cho người kiến trúc sư đã xây nên
tòa nhà hay cho định luật hấp dẫn. Hậu quả đó đến từ chính lựa chọn
tự do của bạn.
Tương tự, đau khổ không phải do Thiên Chúa tạo ra. Nó là kết quả
của việc con người lạm dụng tự do và đi ngược lại “định luật” của vũ trụ,
đó là định luật Tình Yêu.
Vậy, Thiên Chúa đã làm gì trước thảm kịch này? Ngài có bỏ mặc
con người trong sự lựa chọn sai lầm của họ không? Câu trả lời là không.
Hành động của Ngài sau đó còn cho thấy một chiều kích sâu thẳm hơn
nữa của Tình Yêu.
6
67
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

CHƯƠNG 5 – LỜI MỜI GỌI TỪ TÌNH YÊU: HÀNH ĐỘNG CỦA THIÊN
CHÚA
Khi con người dùng tự do để quay lưng lại với Tình Yêu, Tình Yêu
đã không bỏ cuộc. Thay vì hủy diệt tạo vật nổi loạn của mình, Thiên
Chúa đã làm một điều không thể tưởng tượng được: Ngài bước vào chính
thế giới đổ vỡ đó để tìm kiếm và cứu chữa chúng ta.
Đây là cốt lõi của niềm tin Ki-tô giáo, một câu chuyện tình yêu vĩ
đại nhất từng được kể.
1. Lời Mời Gọi Qua Lịch Sử
Xuyên suốt lịch sử dân tộc Israel trong Cựu Ước, Thiên Chúa đã
liên tục lên tiếng. Ngài chọn một dân tộc, dạy dỗ họ, lập giao ước với
họ, ban cho họ lề luật (Mười Điều Răn) không phải như những quy tắc
độc đoán, mà như những chỉ dẫn để giúp họ sống trong tự do và tình
yêu, để bảo vệ họ khỏi sự tự hủy diệt. Ngài sai các ngôn sứ đến để nhắc
nhở họ quay về, để cảnh báo về hậu quả của sự bất trung và kêu gọi
lòng thương xót. Lịch sử này là một chuỗi dài của việc Thiên Chúa kiên
nhẫn theo đuổi một dân tộc cứng đầu, giống như một người cha không
bao giờ từ bỏ đứa con hoang đàng.
2. Lời Mời Gọi Tột Cùng: Chúa Giê-su
Cuối cùng, Tình Yêu của Thiên Chúa đã đi đến một bước quyết liệt
nhất. Ngài không chỉ nói qua các ngôn sứ nữa. Ngài đã tự mình trở
thành một con người nơi Đức Giê-su Ki-tô.
Đây là một khái niệm có thể gây sốc cho bạn, nhưng hãy thử suy
ngẫm về logic của nó. Nếu bạn muốn giao tiếp với một đàn kiến, cách
tốt nhất là gì? Không phải là la hét từ trên cao, mà là trở thành một con
kiến. Để bày tỏ Tình Yêu của mình một cách trọn vẹn nhất cho nhân
loại, Thiên Chúa đã “trở thành người” và “ở giữa chúng ta”.
6
68
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúa Giê-su đến thế gian không phải với tư cách một vị vua quyền
lực, một nhà triết học uyên bác, hay một vị tướng quân bách chiến bách
thắng. Ngài đến như một người tôi tớ khiêm hạ. Toàn bộ cuộc đời của
Ngài là một minh chứng sống động cho tình yêu Agape:
•
Ngài chữa lành người bệnh tật.
•
Ngài chào đón những người bị xã hội ruồng bỏ.
Ngài dạy về lòng thương xót và sự tha thứ.
Ngài dạy rằng điều răn lớn nhất là “mến Chúa, yêu
•
•
người”.
Và đỉnh cao của tình yêu đó được thể hiện trên cây thập tự giá.
3. Thập Giá: Sự Tự Hiến Tột Cùng Của Tự Do Và Tình Yêu
Trên thập giá, bi kịch của sự lạm dụng tự do của con người đã gặp
gỡ Tình Yêu vô biên của Thiên Chúa. Con người đã dùng tự do của mình
để kết án và giết chết chính hiện thân của Tình Yêu.
Nhưng Thiên Chúa, trong sự tự do vô biên của mình, đã chọn
không đáp trả bạo lực bằng bạo lực. Thay vào đó, Ngài chọn đón nhận
tất cả sự hận thù, tội lỗi, và đau khổ của nhân loại vào chính mình.
Ngài đã tự nguyện chịu chết.
Cái chết của Chúa Giê-su không phải là một sự thất bại. Đó là hành
động yêu thương vĩ đại nhất. Ngài đã cho thấy rằng Tình Yêu của Thiên
Chúa mạnh hơn cả sự phản bội, mạnh hơn cả đau khổ, và mạnh hơn cả
cái chết. Ngài đã gánh lấy hậu quả của sự lựa chọn sai lầm của chúng
ta để chúng ta không phải chết trong đó.
Sự Phục Sinh của Ngài sau đó ba ngày là lời khẳng định cuối cùng:
Tình Yêu đã chiến thắng. Sự sống đã chiến thắng sự chết. Sự tha thứ đã
chiến thắng tội lỗi.
6
69
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hành động này của Thiên Chúa không hề tước đi tự do của chúng
ta. Ngược lại, nó mở ra một con đường mới. Ngài không ép buộc chúng
ta tin. Ngài chỉ đứng đó, với vòng tay rộng mở trên thập giá, và nói rằng:
”
Đây là mức độ Ta yêu con. Ta đã đi đến tận cùng để cho con thấy tình
yêu của Ta. Bây giờ, con có tự do để lựa chọn: con có muốn đón nhận
tình yêu này và trở về nhà không?”
CHƯƠNG 6 – LỰA CHỌN CỦA BẠN: ĐÁP LẠI LỜI MỜI GỌI
Chúng ta đã đi một hành trình khá dài. Từ việc nhận thức về món
quà tự do, khám phá những cung bậc của tình yêu, nhận ra cơn khát về
một Tình Yêu hoàn hảo, cho đến việc nhìn thấy Tình Yêu đó được thể
hiện một cách cụ thể nơi Thiên Chúa qua Chúa Giê-su.
Bây giờ, quả bóng nằm trong sân của bạn. Lựa chọn là của bạn.
Việc chọn lựa tin vào Thiên Chúa và đón nhận Tình Yêu của Ngài
không phải là một hành động tri thức thuần túy, như việc bạn giải một
bài toán. Nó là một hành động của con tim và ý chí. Nó là một sự phó
thác, một bước nhảy của niềm tin.
Vậy, lựa chọn “có” với Tình Yêu này có nghĩa là gì trong thực
tế?
1
.
Là nhìn nhận thực tại: Đó là việc khiêm tốn nhìn nhận
rằng, với sức riêng, chúng ta không thể yêu thương một cách hoàn
hảo. Chúng ta đã nhiều lần lạm dụng tự do của mình để làm những
điều ích kỷ và gây tổn thương. Chúng ta cần một Đấng Cứu Độ.
Chúng ta cần được tha thứ và được chữa lành.
2
.
Là chấp nhận món quà: Tình yêu và sự tha thứ của
Thiên Chúa là một món quà, không phải là thứ chúng ta có thể
giành được bằng việc làm tốt. Chúng ta không cần phải “hoàn hảo”
trước khi đến với Ngài. Ngài đến để tìm kiếm những người bệnh
6
70
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

tật và tội lỗi. Việc của chúng ta đơn giản là mở lòng và đón nhận
món quà mà Ngài trao ban qua sự hy sinh của Chúa Giê-su.
3
.
Là bước vào một mối tương quan: Tin vào Chúa không
phải là gia nhập một câu lạc bộ hay tuân theo một danh sách các
quy tắc. Đó là việc bắt đầu một mối quan hệ cá vị với Đấng đã tạo
dựng nên bạn và yêu thương bạn đến cùng. Giống như bất kỳ mối
quan hệ nào, nó cần được vun đắp qua thời gian:
o
Qua trò chuyện (cầu nguyện): Bạn có thể nói với
Ngài mọi điều trong lòng, những niềm vui, nỗi buồn, những
lo lắng và hy vọng.
o
Qua lắng nghe (đọc Kinh Thánh và suy ngẫm):
Kinh Thánh là câu chuyện về tình yêu của Thiên Chúa dành
cho nhân loại, là “lá thư” Ngài gửi cho bạn.
o
Qua cộng đoàn: Gặp gỡ và chia sẻ niềm tin với
những người khác cũng đang trên hành trình này.
Là để Tình Yêu biến đổi cuộc sống: Khi chúng ta để
4
.
Tình Yêu của Thiên Chúa đi vào cuộc đời mình, Ngài sẽ dần dần
biến đổi chúng ta từ bên trong. Chúng ta sẽ bắt đầu nhìn người
khác bằng ánh mắt của Ngài. Tự do của chúng ta sẽ không còn bị
thôi thúc bởi sự ích kỷ nữa, mà sẽ được giải phóng để phục vụ và
yêu thương người khác một cách đích thực. Chúng ta sẽ bắt đầu
thực hành lòng vị tha, sự kiên nhẫn, lòng trắc ẩn, và sự tha thứ.
Cuộc sống của bạn sẽ không đột nhiên hết khó khăn. Nhưng bạn
sẽ không còn phải đối mặt với chúng một mình nữa. Bạn sẽ có một mục
đích, một kim chỉ nam, và một niềm hy vọng vững chắc vượt qua mọi
sóng gió của cuộc đời.
Lựa chọn này là lựa chọn quan trọng nhất mà một người có thể
thực hiện. Nó định hình không chỉ cuộc sống này, mà cả sự vĩnh cửu.
6
71
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

KẾT LUẬN – MÓN QUÀ TỰ DO VÀ LỜI MỜI GỌI CỦA TÌNH YÊU
Bạn thân mến,
Chúng ta đã bắt đầu với một câu hỏi đơn giản về những lựa chọn
hàng ngày, và kết thúc trước ngưỡng cửa của một quyết định có thể thay
đổi cả cuộc đời.
Hành trình mà chúng ta vừa đi qua cho thấy một logic tuyệt đẹp:
•
Đấng Tạo Hóa, trong bản chất là Tình Yêu, đã tạo ra
con người vì yêu.
•
Để tình yêu đó có thể là thật, Ngài đã ban cho chúng ta
món quà quý giá nhưng cũng đầy rủi ro: tự do ý chí.
•
Con người đã lạm dụng tự do đó, gây ra sự đổ vỡ và đau
khổ cho chính mình và cho thế giới.
•
Nhưng Tình Yêu đã không bỏ cuộc. Ngài đã bước vào
thế gian nơi Chúa Giê-su, sống một cuộc đời yêu thương trọn vẹn
và chết một cái chết hy sinh để mở ra con đường cho chúng ta trở
về.
•
Giờ đây, Ngài đứng trước cửa lòng mỗi người, không
phá cửa xông vào, mà chỉ gõ nhẹ và chờ đợi. Ngài tôn trọng tự do
của bạn cho đến tận cùng.
Lời mời gọi đã được đưa ra. Lựa chọn nằm ở nơi bạn.
Bạn có thể chọn phớt lờ lời mời này, tiếp tục sống cuộc sống như
trước đây, tự mình lèo lái con thuyền tự do giữa đại dương mênh mông
mà không có hải đồ. Đó là quyền của bạn.
Hoặc, bạn có thể dành một chút thời gian tĩnh lặng, trong sâu thẳm
lòng mình, và thử thưa chuyện với Đấng mà có thể bạn chưa bao giờ
biết tên. Bạn có thể nói một lời cầu nguyện đơn sơ:
6
72
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

”
Lạy Chúa, nếu Ngài có thật, xin hãy tỏ cho con biết Ngài. Con đã
nghe về Tình Yêu của Ngài. Con khao khát một tình yêu như vậy. Con
mệt mỏi với những lựa chọn sai lầm của mình. Xin hãy chỉ cho con con
đường. Con mở lòng mình ra với Ngài.”
Món quà tự do của bạn chỉ thực sự tìm thấy ý nghĩa trọn vẹn nhất
khi nó được dùng để đáp lại Tình Yêu đã tạo ra nó. Lựa chọn yêu thương
là lựa chọn mang lại sự tự do đích thực, giải thoát chúng ta khỏi xiềng
xích của sự ích kỷ và sợ hãi, và dẫn chúng ta đến một cuộc sống viên
mãn và có mục đích.
Hành trình khám phá của bạn có thể chỉ mới bắt đầu từ đây. Cảm
ơn bạn đã dành thời gian để cùng tôi suy ngẫm về điều vĩ đại này. Cầu
chúc cho bạn sử dụng món quà tự do của mình một cách khôn ngoan
nhất, để chọn lựa điều mang lại sự sống và bình an đích thực.
6
73
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chương 13: Mười Điều Răn – Con Đường Dẫn Đến Hạnh Phúc
Đây không phải là luật lệ trói buộc, mà là “biển chỉ
•
đường” Thiên Chúa ban để bảo vệ tình yêu và hạnh phúc của chúng
ta.
Lời Mở Đầu: Tấm Bản Đồ Cho Cuộc Hành Trình Tìm Kiếm Hạnh
Phúc
Trong sâu thẳm mỗi con người, dù ở bất kỳ đâu, thuộc bất kỳ nền
văn hóa nào, đều âm ỉ một khao khát chung: khao khát được hạnh phúc.
Chúng ta dành cả cuộc đời để mải mê tìm kiếm nó. Chúng ta tìm hạnh
phúc trong sự nghiệp, trong của cải vật chất, trong những mối quan hệ,
trong những chuyến đi, trong những phút giây hưởng thụ. Thế nhưng,
có bao giờ bạn dừng lại và tự hỏi, tại sao dù đã nỗ lực rất nhiều, hạnh
phúc đích thực dường như vẫn là một thứ gì đó quá xa vời, mong manh
và khó nắm bắt?
Chúng ta sống trong một thế giới đầy rẫy những thông điệp trái
ngược nhau. Xã hội bảo chúng ta rằng hạnh phúc là phải có thật nhiều
tiền. Quảng cáo thì thầm vào tai ta rằng sở hữu món đồ mới nhất sẽ
khiến ta thỏa mãn. Các xu hướng trên mạng xã hội lại nói rằng hạnh
phúc là phải được nhiều người ngưỡng mộ. Giữa muôn vàn tiếng nói ấy,
chúng ta dễ dàng lạc lối, giống như một người thủy thủ ra khơi mà
không có la bàn, một người lữ hành đi vào sa mạc mà không có bản đồ.
Chúng ta cứ đi, cứ tìm, nhưng cuối cùng lại thấy mình kiệt sức, hoang
mang và trống rỗng.
Nỗi trống rỗng đó, sự hoang mang đó, chính là dấu hiệu cho thấy
chúng ta đang tìm sai hướng. Chúng ta đang cố gắng xây dựng tòa nhà
hạnh phúc của mình trên một nền móng không vững chắc.
Trong bối cảnh đó, tôi muốn mời bạn cùng khám phá một “tấm bản
đồ” cổ xưa nhưng chưa bao giờ lỗi thời: Mười Điều Răn. Có lẽ khi nghe
6
74
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đến đây, trong tâm trí bạn sẽ hiện lên hình ảnh về một danh sách những
điều cấm đoán khô khan, những quy tắc nghiêm ngặt trói buộc tự do
của con người. Đó là một sự hiểu lầm phổ biến và đáng tiếc.
Hãy thử nhìn Mười Điều Răn dưới một lăng kính hoàn toàn khác.
Đây không phải là những bức tường của nhà tù được dựng lên để giam
cầm bạn. Hãy hình dung chúng như những “biển chỉ đường” hay những
lan can an toàn trên một con đường đèo cheo leo. Chúng không cản trở
bạn ngắm nhìn phong cảnh hùng vĩ, mà ngược lại, chúng bảo vệ bạn
khỏi việc lao xuống vực thẳm. Chúng được Thiên Chúa, Đấng Tạo Hóa
thấu hiểu sâu sắc nhất bản chất con người, ban tặng như một món quà
của tình yêu. Ngài biết rõ điều gì thực sự mang lại cho chúng ta niềm
vui, sự bình an và một cuộc sống trọn vẹn, và điều gì sẽ dẫn chúng ta
đến đổ vỡ, đau khổ và chia lìa.
Mười Điều Răn chính là kiến trúc của hạnh phúc. Chúng chỉ cho
chúng ta cách xây dựng một cuộc đời vững chắc bằng cách sắp đặt lại
những mối tương quan nền tảng của con người: tương quan với Đấng
Tạo Hóa (cội nguồn của sự sống và tình yêu), tương quan với người khác
(gia đình và xã hội), và tương quan với chính bản thân mình (thế giới
nội tâm).
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau đi qua từng “biển chỉ
đường” một, không phải với tâm thế của một người học thuộc lòng các
quy tắc, mà với trái tim rộng mở của một người đang tìm kiếm con đường
về với hạnh phúc đích thực. Chúng ta sẽ khám phá xem đằng sau mỗi
lời “chớ” tưởng chừng như tiêu cực lại ẩn chứa một lời mời gọi “hãy” vô
cùng tích cực đến một đời sống tự do, yêu thương và ý nghĩa hơn. Đây
là một cuộc hành trình khám phá lại sự khôn ngoan vĩnh cửu, một con
đường đã được minh chứng qua hàng ngàn năm, dẫn con người ra khỏi
bóng tối của sự ích kỷ và hỗn loạn để đến với ánh sáng của tình yêu và
sự hài hòa.
6
75
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Phần I: Nền Tảng Của Tình Yêu – Sống Hài Hòa Với Cội Nguồn
Mọi công trình vĩ đại đều cần một nền móng vững chắc. Tòa nhà
hạnh phúc của đời người cũng không ngoại lệ. Ba điều răn đầu tiên tập
trung vào việc xây dựng nền móng này: mối tương quan của chúng ta
với Thiên Chúa, Đấng là cội nguồn của mọi sự tốt lành. Có thể bạn chưa
từng nghĩ về Thiên Chúa, hoặc khái niệm này còn khá xa lạ. Vậy hãy
thử tiếp cận một cách đơn giản: Ngài là Nguyên Lý Đầu Tiên, là Nguồn
Sống, là Tình Yêu và Sự Thật Tuyệt Đối đã thiết kế nên vũ trụ và chính
con người chúng ta. Việc đặt mối tương quan này lên hàng đầu không
phải là một sự áp đặt, mà là một hành động khôn ngoan để định hướng
cho toàn bộ cuộc sống, giống như việc chỉnh lại la bàn về đúng hướng
Bắc trước khi bắt đầu một chuyến hải trình.
Điều Răn Thứ Nhất: Thờ phượng một Đức Chúa Trời và kính
mến Người trên hết mọi sự.
Lời mời gọi tích cực: Hãy đặt Tình Yêu Tuyệt Đối làm trung tâm
của cuộc đời bạn.
Trên bề mặt, điều răn này có vẻ xa lạ với con người hiện đại. Chúng
ta không còn cúi mình thờ lạy những pho tượng bằng vàng hay bằng
đá. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, chúng ta sẽ nhận ra rằng con người luôn
có xu hướng “thờ lạy” một điều gì đó. Chúng ta tôn thờ bất cứ thứ gì mà
chúng ta đặt hy vọng, niềm tin và cả cuộc đời mình vào đó.
Những “thần tượng” của thời hiện đại là gì? Đó có thể là tiền bạc,
khi chúng ta tin rằng có nhiều tiền sẽ giải quyết được mọi vấn đề và
mang lại hạnh phúc. Đó có thể là quyền lực, khi chúng ta khao khát
được kiểm soát người khác. Đó có thể là danh vọng, khi chúng ta sống
chết vì những cái “like”, những lời tán dương trên mạng xã hội. Đó cũng
có thể là sự nghiệp, những mối quan hệ tình cảm, hay thậm chí là chính
cái tôi của bản thân.
6
76
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Vấn đề của những thần tượng này là gì? Chúng đều là những thứ
hữu hạn, mong manh và không thể lấp đầy được khao khát vô hạn về ý
nghĩa và tình yêu trong trái tim con người. Khi chúng ta tôn thờ tiền
bạc, chúng ta sẽ trở thành nô lệ của nó, luôn lo lắng và không bao giờ
thấy đủ. Khi chúng ta tôn thờ danh vọng, hạnh phúc của chúng ta sẽ
phụ thuộc hoàn toàn vào ý kiến của người khác, một thứ thay đổi như
chong chóng. Khi chúng ta tôn thờ một người khác, chúng ta đặt lên vai
họ một gánh nặng mà không ai có thể mang nổi, và sớm muộn gì cũng
dẫn đến thất vọng.
Điều răn thứ nhất mời gọi chúng ta một sự giải thoát. Khi chúng
ta đặt Thiên Chúa – Tình Yêu, Sự Thiện và Chân Lý Vĩnh Cửu – vào vị trí
cao nhất, mọi thứ khác trong cuộc sống sẽ tự động được sắp xếp lại đúng
vị trí của nó. Tiền bạc trở thành công cụ để phục vụ sự sống, thay vì là
ông chủ. Sự nghiệp trở thành phương tiện để cống hiến tài năng, thay
vì là thước đo duy nhất của giá trị bản thân. Các mối quan hệ được xây
dựng trên tình yêu thương tự do, thay vì sự bám víu và lệ thuộc.
Đặt Thiên Chúa lên trên hết mọi sự là tìm về với cội nguồn của
chính mình. Điều đó mang lại một la bàn nội tâm vững chắc, giúp chúng
ta định hướng giữa những bão tố của cuộc đời. Nó cho chúng ta một ý
nghĩa tối hậu, một niềm hy vọng không gì lay chuyển nổi, và một sự tự
do đích thực để không còn phải làm nô lệ cho những đam mê nhất thời.
Đó là bước đi đầu tiên và quan trọng nhất trên con đường dẫn đến hạnh
phúc bền vững.
Điều Răn Thứ Hai: Chớ kêu tên Đức Chúa Trời vô cớ.
Lời mời gọi tích cực: Hãy trân trọng những điều thiêng liêng.
Điều răn này không chỉ đơn thuần là việc cấm chúng ta dùng danh
Thiên Chúa để chửi thề hay nói những lời báng bổ. Ý nghĩa của nó sâu
xa hơn nhiều: đó là lời mời gọi hãy có một thái độ kính trọng đối với
những gì là thánh thiêng.
6
77
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Trong một thế giới mà dường như mọi thứ đều có thể bị đem ra
làm trò đùa, bị chế giễu và bị tầm thường hóa, điều răn này nhắc nhở
chúng ta rằng có những thực tại vượt trên chúng ta. Cái tên trong văn
hóa cổ xưa không chỉ là một danh xưng, nó đại diện cho chính bản thể
của một người. Kêu tên Thiên Chúa vô cớ là hành động coi thường, tầm
thường hóa chính Nguồn Mạch của sự sống và sự thánh thiện.
Mở rộng ra, điều răn này dạy chúng ta về sức mạnh của ngôn ngữ.
Lời nói của chúng ta có thể xây dựng hoặc phá đổ, chữa lành hoặc gây
tổn thương, tôn vinh hoặc hạ nhục. Khi chúng ta sử dụng những lời lẽ
dối trá, thô tục, hận thù, chúng ta đang làm ô uế thế giới và chính tâm
hồn mình. Ngược lại, khi chúng ta dùng lời nói để diễn tả sự thật, để
khích lệ, để bày tỏ lòng biết ơn và sự trân trọng, chúng ta đang góp phần
làm cho thế giới này tốt đẹp hơn.
Sống theo điều răn này có nghĩa là chúng ta phải cẩn trọng với lời
nói của mình. Chúng ta có dùng lời nói để thao túng người khác không?
Chúng ta có dễ dàng hứa suông không? Chúng ta có tham gia vào những
cuộc nói chuyện tầm phào, hạ thấp danh dự của người khác không?
Con đường hạnh phúc mà điều răn này vạch ra là một cuộc sống
có chiều sâu, có sự kính cẩn. Khi chúng ta biết trân trọng những điều
thiêng liêng – dù đó là Thiên Chúa, sự sống con người, sự thật hay tình
yêu – cuộc sống của chúng ta sẽ trở nên phong phú và ý nghĩa hơn.
Chúng ta sẽ thoát khỏi sự nông cạn và chủ nghĩa hoài nghi đang gặm
nhấm xã hội, và tìm thấy niềm vui trong sự chiêm ngắm và biết ơn.
Điều Răn Thứ Ba: Giữ ngày Chúa Nhật.
Lời mời gọi tích cực: Hãy dành thời gian để nghỉ ngơi và tái tạo
năng lượng cho cả thể xác lẫn tinh thần.
Trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, “nghỉ ngơi”
thường bị coi là lười biếng, là lãng phí thời gian. Chúng ta bị cuốn vào
6
78
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

một nền văn hóa tôn thờ sự bận rộn và hiệu suất. Giá trị của một người
dường như được đo bằng việc họ làm việc bao nhiêu giờ, kiếm được bao
nhiêu tiền, đạt được bao nhiêu thành tựu. Kết quả là sự kiệt sức, căng
thẳng và lo âu đã trở thành một đại dịch toàn cầu.
Từ hàng ngàn năm trước, điều răn thứ ba đã đưa ra một giải pháp
mang tính cách mạng: hãy dừng lại. Hãy dành ra một ngày trong tuần
không phải để làm việc, mà để “là”. Đây không chỉ là một luật lệ tôn
giáo, mà là một sự thấu hiểu sâu sắc về nhịp điệu của con người. Giống
như đất đai cần được nghỉ ngơi để hồi phục sự màu mỡ, con người cũng
cần thời gian nghỉ ngơi để tái tạo năng lượng thể chất, tinh thần và tâm
linh.
”
Giữ ngày Chúa Nhật” có ba chiều kích quan trọng:
1
.
Nghỉ ngơi: Cho cơ thể và trí óc được tạm dừng sau một
tuần làm việc căng thẳng. Đây là thời gian để ngủ đủ giấc, để thư
giãn, để làm những việc mình yêu thích một cách thong thả.
2
.
Gia đình và cộng đồng: Ngày nghỉ là cơ hội quý báu
để vun đắp các mối quan hệ. Đó là thời gian để ăn một bữa cơm
chung với gia đình, để trò chuyện với con cái, để thăm hỏi bạn bè,
để tham gia vào các hoạt động cộng đồng. Chúng ta được dựng nên
để sống trong tương quan, và những mối quan hệ này chính là
nguồn mạch của niềm vui.
3
.
Tâm linh: Đây là thời gian để nuôi dưỡng đời sống nội
tâm, để kết nối lại với cội nguồn. Đó có thể là việc cầu nguyện,
thiền định, đọc một cuốn sách hay, đi dạo giữa thiên nhiên, hoặc
tham dự các nghi lễ tôn giáo. Đó là lúc chúng ta nhắc nhở bản thân
rằng cuộc sống này không chỉ có cơm áo gạo tiền, mà còn có một
chiều kích cao cả và thiêng liêng hơn.
Điều răn này là một lời tuyên bố mạnh mẽ về sự tự do. Nó nói rằng
chúng ta không phải là cỗ máy. Giá trị của chúng ta không nằm ở năng
suất lao động. Chúng ta là những con người có phẩm giá, và chúng ta
6
79
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

xứng đáng được nghỉ ngơi. Bằng cách tuân giữ nhịp điệu làm việc và
nghỉ ngơi này, chúng ta bảo vệ mình khỏi sự kiệt quệ, làm cho các mối
quan hệ thêm bền chặt, và tìm thấy sự bình an sâu thẳm trong tâm hồn.
Đó chính là một phần không thể thiếu của con đường hạnh phúc.
Phần II: Sợi Dây Liên Kết Xã Hội – Sống Hài Hòa Với Tha Nhân
Sau khi đã xây dựng nền móng vững chắc trong mối tương quan
với Đấng Tạo Hóa, Mười Điều Răn tiếp tục chỉ cho chúng ta cách xây
dựng các tầng lầu của tòa nhà hạnh phúc. Bảy điều răn tiếp theo chính
là những quy tắc vàng để sống hài hòa với những người xung quanh, từ
những người thân yêu nhất trong gia đình cho đến toàn thể xã hội. Nếu
ba điều răn đầu là trục dọc kết nối con người với trời cao, thì bảy điều
răn sau là trục ngang kết nối con người với nhau. Một cuộc sống hạnh
phúc không thể là một cuộc sống đơn độc; nó chỉ có thể được tìm thấy
trong một cộng đồng được xây dựng trên nền tảng của tình yêu thương,
sự tôn trọng và công lý.
Điều Răn Thứ Tư: Thảo kính cha mẹ.
Lời mời gọi tích cực: Hãy biết ơn cội nguồn và trân trọng mối dây
gia đình.
Đây là điều răn duy nhất đi kèm với một lời hứa: “để ngươi được
sống lâu và hưởng phúc trên đất”. Điều này cho thấy tầm quan trọng
đặc biệt của nó. Gia đình chính là tế bào đầu tiên và cơ bản nhất của xã
hội. Một xã hội chỉ có thể lành mạnh khi các gia đình trong đó lành
mạnh. Và sự lành mạnh của gia đình bắt đầu từ lòng thảo kính.
”
Thảo kính” không chỉ có nghĩa là vâng lời cha mẹ khi còn nhỏ. Ý
nghĩa của nó rộng lớn và sâu sắc hơn nhiều:
1
.
Lòng biết ơn: Thảo kính bắt nguồn từ việc nhận ra rằng
cha mẹ là những người đã ban tặng cho ta món quà lớn lao nhất:
6
80
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sự sống. Dù cha mẹ có thể không hoàn hảo, nhưng chính nhờ các
ngài mà chúng ta có mặt trên đời này. Lòng biết ơn đối với cội
nguồn giúp chúng ta sống khiêm tốn và có trách nhiệm.
2
.
Sự tôn trọng: Khi chúng ta lớn lên, sự vâng lời có thể
giảm đi, nhưng sự tôn trọng thì phải luôn còn đó. Tôn trọng cha
mẹ là lắng nghe ý kiến của các ngài, trân trọng sự khôn ngoan và
kinh nghiệm sống của các ngài, và đối xử với các ngài bằng sự
hiếu đễ.
3
.
Sự chăm sóc: Khi cha mẹ về già và trở nên yếu đuối,
vai trò sẽ đảo ngược. Lòng thảo kính lúc này được thể hiện qua
việc con cái chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ về cả vật chất lẫn tinh
thần, để đáp lại tình yêu thương và sự hy sinh mà mình đã nhận
được.
Điều răn này cũng là nền tảng cho sự tôn trọng đối với mọi bậc
cầm quyền hợp pháp trong xã hội, như thầy cô, những người lãnh đạo.
Nó tạo ra một trật tự xã hội dựa trên sự kính trọng và biết ơn, thay vì
sự nổi loạn và vô ơn.
Con đường hạnh phúc mà điều răn này chỉ ra là một cuộc sống có
gốc rễ. Trong một thế giới đề cao chủ nghĩa cá nhân và sự độc lập tuyệt
đối, nó nhắc nhở chúng ta rằng không ai là một hòn đảo. Chúng ta là
một phần của một dòng chảy lịch sử, một chuỗi mắt xích của các thế hệ.
Bằng việc thảo kính cha mẹ, chúng ta không chỉ mang lại niềm vui cho
các ngài, mà còn gieo một tấm gương tốt cho con cái của chúng ta, tạo
ra một di sản của tình yêu thương và sự gắn kết bền vững qua nhiều thế
hệ.
Điều Răn Thứ Năm: Chớ giết người.
Lời mời gọi tích cực: Hãy tôn trọng và bảo vệ sự sống.
Đây là một trong những nguyên tắc đạo đức phổ quát và nền tảng
nhất của mọi nền văn minh. Nếu không có sự tôn trọng cơ bản đối với
6
81
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

mạng sống của người khác, xã hội sẽ không thể tồn tại. Sự sống là món
quà thiêng liêng nhất mà Thiên Chúa ban cho con người, và không ai có
quyền tước đoạt nó.
Tuy nhiên, ý nghĩa của điều răn này không chỉ dừng lại ở hành vi
giết người theo nghĩa đen. Nó còn bao gồm tất cả những hành động phá
hoại sự sống hoặc làm tổn hại đến phẩm giá con người.
•
Giết người trong tư tưởng: Chúa Giêsu đã đào sâu điều
răn này khi nói rằng ai căm ghét anh em mình thì cũng là kẻ giết
người trong lòng. Sự tức giận, hận thù, và ý muốn trả thù là những
mầm mống độc hại có thể dẫn đến bạo lực và hủy diệt.
•
Giết chết danh dự: Những lời nói vu khống, phán xét,
đặt điều, và lan truyền tin đồn thất thiệt có thể hủy hoại thanh
danh và cuộc sống của một người. Đây cũng là một hình thức “giết
người” tinh vi.
•
Giết chết tinh thần: Sự lạm dụng tình cảm, bắt nạt,
khinh miệt, và bỏ mặc có thể làm tổn thương sâu sắc tâm hồn của
người khác, dập tắt niềm vui và hy vọng sống của họ.
•
Không bảo vệ sự sống: Điều răn này cũng đòi hỏi
chúng ta phải có hành động tích cực để bảo vệ sự sống: chăm sóc
người bệnh, giúp đỡ người nghèo đói, lên tiếng cho những người
yếu thế (như thai nhi, người già, người khuyết tật), và xây dựng
một nền văn hóa của sự sống, thay vì văn hóa của sự chết.
Hạnh phúc đích thực chỉ có thể được tìm thấy trong một môi trường
an toàn, nơi mỗi người cảm thấy mạng sống và phẩm giá của mình được
tôn trọng. Khi chúng ta học cách kiểm soát sự nóng giận, loại bỏ hận
thù ra khỏi trái tim, và tích cực hành động để bảo vệ sự sống dưới mọi
hình thức, chúng ta không chỉ giúp người khác được an toàn mà còn tìm
thấy sự bình an cho chính tâm hồn mình. Một trái tim không còn chỗ
cho sự thù ghét là một trái tim tự do và hạnh phúc.
6
82
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Điều Răn Thứ Sáu: Chớ làm sự dâm dục. (Chớ ngoại tình)
Lời mời gọi tích cực: Hãy sống chung thủy và trân trọng sự thật
của tình yêu.
Điều răn này bảo vệ một trong những điều đẹp đẽ và thiêng liêng
nhất của con người: tình yêu đôi lứa và sự kết hợp thân xác. Trong xã
hội hiện đại, tình dục thường bị tầm thường hóa, bị tách rời khỏi tình
yêu và sự cam kết, và bị biến thành một món hàng tiêu dùng hoặc một
trò giải trí. Hậu quả là vô số những trái tim tan vỡ, những gia đình ly
tán, và những tâm hồn bị tổn thương.
Điều răn “chớ ngoại tình” là lan can bảo vệ sự thánh thiêng của
hôn nhân. Hôn nhân không chỉ là một hợp đồng xã hội, mà là một giao
ước tình yêu, nơi hai người cam kết trao hiến trọn vẹn bản thân cho
nhau một cách tự do, chung thủy và vĩnh viễn, đồng thời mở ra cho việc
đón nhận con cái. Ngoại tình là một sự phản bội ghê gớm đối với giao
ước này. Nó phá vỡ lòng tin, gây ra những vết thương sâu sắc cho người
bạn đời, con cái, và chính bản thân người phạm lỗi.
Cũng như điều răn thứ năm, Chúa Giêsu đã đào sâu ý nghĩa của
điều răn này, không chỉ giới hạn ở hành động thể xác mà còn ở trong tư
tưởng: “Ai nhìn người phụ nữ mà thèm muốn thì đã ngoại tình với người
ấy trong lòng rồi.” Điều này cho thấy gốc rễ của sự ngoại tình nằm ở
trong lòng ham muốn ích kỷ, ở việc coi người khác như một đối tượng
để thỏa mãn dục vọng của mình, thay vì là một con người có phẩm giá
đáng được yêu thương và tôn trọng.
Do đó, điều răn này còn mời gọi chúng ta sống một đời sống trong
sạch và tiết độ trong mọi khía cạnh:
•
Tránh xa phim ảnh, sách báo khiêu dâm, những thứ
biến con người thành đồ vật.
6
83
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
hành vi.
•
Giữ gìn sự trong sáng trong lời nói, cách ăn mặc và
Tôn trọng thân xác của mình và của người khác như là
”
đền thờ” của Chúa.
Con đường hạnh phúc ở đây là con đường của tình yêu đích thực.
Tình yêu đích thực đòi hỏi sự hy sinh, sự kiên nhẫn, sự chung thủy và
sự tôn trọng. Nó không phải là một cảm xúc nhất thời, mà là một quyết
định cam kết mỗi ngày. Khi chúng ta sống theo sự thật này, chúng ta có
khả năng xây dựng được những mối quan hệ bền vững, sâu sắc, và tìm
thấy niềm vui trọn vẹn trong sự trao hiến cho người mình yêu.
Điều Răn Thứ Bảy: Chớ lấy của người. (Chớ trộm cắp)
Lời mời gọi tích cực: Hãy sống công bằng và tôn trọng thành quả
lao động của người khác.
Đây là nền tảng của công bằng xã hội. Điều răn này bảo vệ quyền
sở hữu chính đáng của mỗi người. Nếu ai cũng có thể tùy tiện chiếm
đoạt tài sản của người khác, xã hội sẽ rơi vào tình trạng hỗn loạn, và
không ai còn động lực để lao động và sáng tạo.
”
Trộm cắp” không chỉ là hành vi lén lút lấy đồ của người khác. Nó
có nhiều hình thức tinh vi hơn trong xã hội hiện đại:
•
Trong kinh doanh: Trốn thuế, làm hàng giả, quảng cáo
sai sự thật, bóc lột sức lao động của nhân viên, không trả lương
công bằng.
•
Trong công việc: Đi trễ về sớm, làm việc riêng trong giờ
làm, sử dụng tài sản của công ty cho mục đích cá nhân.
Sở hữu trí tuệ: Ăn cắp bản quyền, sử dụng phần mềm
lậu, sao chép ý tưởng của người khác mà không xin phép.
Lãng phí: Sử dụng lãng phí tài nguyên chung như
nước, điện, hoặc phá hoại của công.
•
•
6
84
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Điều răn này còn mời gọi chúng ta một thái độ tích cực hơn: sự
quảng đại. Thay vì chỉ nghĩ đến việc tích cóp cho bản thân, chúng ta
được mời gọi hãy chia sẻ những gì mình có cho những người kém may
mắn hơn.
Sống công bằng và chính trực mang lại một sự bình an nội tâm
sâu sắc. Một người sống ngay thẳng không cần phải lo sợ bị phát hiện,
không bị lương tâm cắn rứt. Một xã hội được xây dựng trên sự công bằng
và tôn trọng lẫn nhau là một xã hội thịnh vượng và bền vững, nơi mọi
người đều có cơ hội để phát triển. Hạnh phúc đến từ sự thanh thản trong
tâm hồn và niềm vui khi biết rằng mình đang đóng góp vào một trật tự
xã hội tốt đẹp hơn.
Điều Răn Thứ Tám: Chớ làm chứng dối.
Lời mời gọi tích cực: Hãy sống cho sự thật.
Sự thật là chất keo gắn kết xã hội. Mọi mối quan hệ, từ tình bạn,
hôn nhân cho đến các giao dịch kinh doanh, đều được xây dựng trên
lòng tin. Và lòng tin được xây dựng trên sự thật. Khi lời nói dối xuất
hiện, lòng tin bị xói mòn và các mối quan hệ bắt đầu rạn nứt.
”
Làm chứng dối” có nghĩa là nói sai sự thật, đặc biệt là khi điều đó
làm hại đến người khác. Các hình thức của nó bao gồm:
•
•
Vu khống: Bịa đặt những điều xấu để hại người khác.
Phán đoán hồ đồ: Vội vàng kết án người khác khi chưa
có đủ bằng chứng.
•
Nói xấu, ngồi lê đôi mách: Tiết lộ lỗi lầm hoặc những
chuyện riêng tư của người khác một cách không cần thiết, làm tổn
hại đến danh dự của họ.
•
Tâng bốc, nịnh hót: Nói những lời không thật để trục
lợi cá nhân.
•
Nói dối: Cố tình nói sai sự thật để lừa gạt người khác.
6
85
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sống theo điều răn này là một lời mời gọi sống đời sống của sự
chính trực. Đó là trở thành một người mà lời nói và hành động luôn đi
đôi với nhau, một người đáng tin cậy.
Có thể đôi khi nói thật sẽ khiến chúng ta gặp bất lợi, nhưng về lâu
dài, nó sẽ giải thoát chúng ta. Người sống trong sự thật không phải gồng
mình để nhớ xem mình đã nói dối những gì. Họ có một sự tự do và thanh
thản trong tâm hồn. Hạnh phúc đích thực không thể được xây dựng trên
nền tảng của sự lừa dối. Nó chỉ có thể nảy mầm trong một tâm hồn yêu
mến và sống cho sự thật.
Điều Răn Thứ Chín và Mười: Chớ muốn vợ chồng người & Chớ
tham của người.
Lời mời gọi tích cực: Hãy có một trái tim trong sạch và biết ơn.
Hai điều răn cuối cùng này đặc biệt sâu sắc. Chúng không nhắm
đến những hành động bên ngoài, mà đi thẳng vào thế giới nội tâm:
những ham muốn và suy nghĩ của chúng ta. Đây chính là gốc rễ của hầu
hết mọi tội lỗi. Trước khi một người ngoại tình, anh ta đã “muốn” trong
lòng. Trước khi một người trộm cắp, anh ta đã “tham” trong ý nghĩ. Hai
điều răn này giống như những người lính canh gác tại chính nguồn cơn
của sự dữ.
”
Muốn vợ chồng người” (dục vọng) và “tham của người” (lòng
tham) là hai biểu hiện của cùng một căn bệnh: sự thèm muốn
(covetousness). Thèm muốn không phải là một ước mơ chính đáng (ví
dụ: “Tôi muốn có một gia đình hạnh phúc như anh ấy”). Thèm muốn là
một ham muốn vô độ, mang tính chiếm hữu và thường đi kèm với sự
ghen tị. Nó nói rằng: “Tôi không thể hạnh phúc nếu tôi không có được
thứ mà anh ta/cô ta đang có.”
Căn bệnh này cực kỳ độc hại vì nó khiến chúng ta không bao giờ
có thể hài lòng với những gì mình đang có. Nó biến cuộc sống thành
6
86
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

một cuộc chạy đua không hồi kết, luôn so sánh mình với người khác và
cảm thấy mình thua thiệt. Nó gặm nhấm niềm vui và lòng biết ơn.
•
Lòng dục vọng biến người khác thành đối tượng để
chiếm đoạt, phá hủy sự trong sạch của trái tim và đầu độc các mối
quan hệ.
•
Lòng tham lam của cải khiến chúng ta trở nên ích kỷ,
keo kiệt, và sẵn sàng làm những điều bất chính để đạt được mục
đích.
Con đường hạnh phúc mà hai điều răn này vạch ra là con đường
của sự tự do nội tâm. Sự tự do này đến từ:
1
.
Sự trong sạch của trái tim: Canh giữ tâm trí mình khỏi
những tư tưởng ham muốn bất chính. Điều này đòi hỏi sự kỷ luật
và sự cầu nguyện để thanh tẩy tâm hồn.
2
.
Lòng biết ơn: Thay vì tập trung vào những gì mình
không có, hãy tập đếm những phúc lành mình đang có. Một trái
tim biết ơn là một trái tim vui vẻ.
3
.
Sự khiêm tốn: Chấp nhận những giới hạn của bản thân
và tin tưởng vào sự quan phòng của Thiên Chúa, thay vì cố gắng
kiểm soát mọi thứ.
Khi chúng ta chiến thắng được lòng ham muốn, chúng ta sẽ tìm
thấy một sự bình an và mãn nguyện sâu sắc mà không một tài sản hay
một mối quan hệ bất chính nào có thể mang lại. Chúng ta học được cách
vui với hạnh phúc của người khác, và tìm thấy niềm vui trong sự đơn sơ
và quảng đại. Đó là đỉnh cao của sự tự do và là một trong những bí
quyết quan trọng nhất của hạnh phúc.
Lời Kết: Tự Do Đích Thực Trong Tình Yêu
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một chặng đường dài, khám phá
Mười Điều Răn không phải như một bộ luật khô cứng, mà như một tấm
6
87
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

bản đồ chi tiết dẫn đến miền đất của hạnh phúc và tự do đích thực. Giờ
đây, khi nhìn lại toàn bộ tấm bản đồ, chúng ta có thể thấy một bức tranh
toàn cảnh thật đẹp và hợp lý.
Mười Điều Răn không phải là một danh sách các quy tắc rời rạc.
Chúng tạo thành một hệ thống kiến trúc hoàn hảo cho một cuộc sống ý
nghĩa. Chúng bắt đầu từ nền tảng vững chắc nhất là mối tương quan với
Thiên Chúa – Nguồn Mạch của Tình Yêu và Sự Sống. Khi nền móng này
được thiết lập đúng đắn, toàn bộ cấu trúc của đời sống xã hội và cá nhân
sẽ được xây dựng một cách hài hòa: sự tôn trọng trong gia đình, sự bảo
vệ mạng sống, sự chung thủy trong tình yêu, sự công bằng trong tài sản
và sự thật trong lời nói. Cuối cùng, chúng đi vào tận sâu thẳm của trái
tim con người, chữa lành những ham muốn lệch lạc là gốc rễ của mọi
khổ đau.
Chúa Giêsu đã tóm kết Mười Điều Răn một cách tuyệt vời trong hai
điều quan trọng nhất: “Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của
ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi. Đó là điều răn quan
trọng nhất và đứng đầu. Còn điều răn thứ hai, cũng giống điều răn ấy,
là: ngươi phải yêu người thân cận như chính mình.”
Hãy nhìn xem, Mười Điều Răn chính là sự diễn giải cụ thể của hai
điều răn tình yêu này. Ba điều răn đầu dạy chúng ta cách “yêu mến
Thiên Chúa”. Bảy điều răn sau dạy chúng ta cách “yêu người thân cận”.
Tình yêu không phải là một cảm xúc mơ hồ; nó có những biểu hiện rất
cụ thể. Bạn không thể nói bạn yêu Chúa mà lại đi xúc phạm đến Danh
Ngài. Bạn không thể nói bạn yêu người khác mà lại đi giết họ, trộm cắp
của họ hay nói dối để hại họ.
Vì vậy, Mười Điều Răn không phải là sự đối nghịch với tự do. Ngược
lại, chúng chính là con đường dẫn đến tự do đích thực. Thế giới thường
lầm tưởng tự do là được làm bất cứ điều gì mình muốn. Nhưng kinh
nghiệm cho thấy, khi chúng ta buông mình theo những ham muốn ích
kỷ, chúng ta không trở nên tự do, mà trở thành nô lệ cho chính những
6
88
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đam mê đó: nô lệ cho tiền bạc, cho dục vọng, cho sự giận dữ, cho lòng
ghen tị.
Tự do đích thực, theo sự khôn ngoan của Thiên Chúa, là khả năng
để làm điều tốt, để yêu thương. Một nghệ sĩ dương cầm chỉ thực sự tự
do biểu diễn một bản nhạc tuyệt vời sau khi đã trải qua hàng ngàn giờ
khổ luyện theo đúng các quy tắc của âm nhạc. Cũng vậy, con người chỉ
thực sự tự do để sống một cuộc đời hạnh phúc và yêu thương khi họ
tuân theo những “quy tắc của sự sống” mà Đấng Tạo Hóa đã thiết kế.
Mười Điều Răn là một lời mời gọi. Đó không phải là một gánh nặng,
mà là một món quà. Đó là “biển chỉ đường” mà một người Cha yêu
thương trao cho những đứa con của mình, để chúng không bị lạc lối
trong cuộc hành trình phức tạp của cuộc đời. Con đường này có thể
không phải lúc nào cũng dễ dàng, nó đòi hỏi sự nỗ lực và kỷ luật. Nhưng
đó là con đường duy nhất dẫn đến niềm vui sâu sắc, sự bình an bền
vững, và một cuộc sống thực sự đáng sống.
Hạnh phúc không phải là một đích đến xa vời, mà là kết quả của
việc bước đi mỗi ngày trên con đường của tình yêu – tình yêu đối với
Thiên Chúa và tình yêu đối với tha nhân. Và Mười Điều Răn chính là con
đường đó.
6
89
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

HAI GIỚI LUẬT QUAN TRỌNG NHẤT: MẾN CHÚA – YÊU NGƯỜI.
Lời Mở Đầu – Đi Tìm Hạnh Phúc Đích Thực
Hạnh phúc là gì và chúng ta tìm nó ở đâu?
Trong cuộc hành trình của mỗi con người, có lẽ câu hỏi lớn nhất,
phổ quát nhất chính là: “Làm thế nào để được hạnh phúc?” Chúng ta
dành cả đời để mưu cầu hạnh phúc. Ta tìm nó trong sự nghiệp thành
công, trong sự giàu có về vật chất, trong những mối quan hệ lãng mạn,
trong danh vọng và sự công nhận của xã hội. Đôi khi chúng ta chạm
đến những điều đó và cảm thấy vui vẻ, nhưng niềm vui ấy thường ngắn
ngủi, mong manh. Cơn khát hạnh phúc dường như vẫn còn đó, một nỗi
khắc khoải sâu thẳm trong tâm hồn mà không của cải hay địa vị nào có
thể lấp đầy hoàn toàn.
Điều này cho thấy hạnh phúc đích thực, một niềm vui bền vững và
một sự bình an nội tâm, phải đến từ một nguồn sâu sắc hơn. Nó không
chỉ là việc sở hữu hay đạt được, mà là việc “sống đúng”. Sống đúng với
bản chất tốt đẹp của con người, sống đúng trong mối tương quan với
người khác, và sống đúng trong sự hài hòa với vũ trụ.
Bài viết này muốn giới thiệu đến bạn một con đường cổ xưa nhưng
vẫn luôn mới mẻ, một tấm bản đồ đã được trao cho nhân loại hàng ngàn
năm trước, không phải như một bộ luật khắt khe để trói buộc, mà như
một lời chỉ dẫn yêu thương để giải thoát. Đó chính là Mười Điều Răn.
Mười Điều Răn không phải là gánh nặng, mà là la bàn
Khi nghe đến “điều răn” hay “luật lệ”, nhiều người có thể hình dung
ra những sự cấm đoán khô khan, những giới hạn làm mất đi tự do. Tuy
nhiên, hãy thử nhìn chúng dưới một góc độ khác: giống như một người
cha, người mẹ đầy yêu thương dặn dò con mình “đừng chơi với lửa” hay
”
đừng chạy ra đường quốc lộ”, những lời khuyên đó không phải để tước
6
90
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đi niềm vui của đứa trẻ, mà là để bảo vệ nó khỏi tổn thương, để nó có
thể sống một cuộc đời trọn vẹn và an toàn.
Mười Điều Răn cũng vậy. Chúng không phải là những bức tường
của nhà tù, mà là những lan can bảo vệ trên con đường dẫn đến đỉnh
núi hạnh phúc. Chúng vạch ra những gì gây tổn thương cho chính ta và
cho người khác, đồng thời chỉ ra con đường của sự tôn trọng, tình yêu
thương và sự thật – những nền tảng không thể thiếu cho một cuộc sống
ý nghĩa và một xã hội văn minh.
Trong những trang tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá
từng “lời chỉ dẫn” này, không phải dưới góc nhìn của một bài học giáo
lý khô cứng, mà như một cuộc đối thoại về cách sống, cách yêu thương,
và cách tìm thấy sự bình an đích thực trong một thế giới đầy biến động.
Và chúng ta sẽ thấy rằng, tất cả mười con đường nhỏ này đều quy về
hai đại lộ chính: Mến Chúa và Yêu Người. Đây chính là chìa khóa để
mở cánh cửa vào một cuộc đời tràn đầy ý nghĩa và hạnh phúc bền lâu.
Nền Tảng Của Hạnh Phúc – Hai Giới Luật Quan Trọng Nhất
Trước khi đi sâu vào từng điều răn cụ thể, điều cốt lõi là phải nắm
được tinh thần chung, cái “linh hồn” đã thổi sự sống vào chúng. Nếu
Mười Điều Răn là một bản nhạc, thì hai giới luật sau đây chính là giai
điệu chính, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt tất cả.
Nhiều thế kỷ sau khi Mười Điều Răn được ban bố, một người thầy
vĩ đại tên là Giêsu đã tóm lược toàn bộ hệ thống luật lệ và lời dạy của
các bậc tiền nhân vào hai điều đơn giản nhưng vô cùng sâu sắc:
1
.
Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của
ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi. (Thường gọi
là Mến Chúa)
2
.
Ngươi phải yêu người thân cận như chính mình.
(Thường gọi là Yêu Người)
6
91
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúa Giêsu khẳng định rằng, toàn bộ “luật lệ và lời các ngôn sứ”
đều tùy thuộc vào hai điều răn này. Điều này có nghĩa là gì? Nó có nghĩa
là Mười Điều Răn không phải là một danh sách các quy tắc độc lập cần
phải ghi nhớ. Thay vào đó, chúng là những biểu hiện cụ thể, những cách
thực hành thực tế của hai tình yêu vĩ đại này.
Mối Quan Hệ Dọc và Mối Quan Hệ Ngang
Hãy hình dung cuộc sống của chúng ta như một cây thánh giá.
•
Trục dọc tượng trưng cho mối quan hệ của chúng ta với
Đấng Tạo Hóa, với cội nguồn của sự sống, sự thật và tình yêu. Đây
là chiều kích của sự thờ phượng, lòng biết ơn, và sự tìm kiếm ý
nghĩa tối hậu. Đây chính là tinh thần của giới luật “Mến Chúa”.
Ba điều răn đầu tiên sẽ tập trung vào việc xây dựng và bảo vệ mối
quan hệ thiêng liêng này.
•
Trục ngang tượng trưng cho mối quan hệ của chúng ta
với những người xung quanh – gia đình, bạn bè, cộng đồng và toàn
thể nhân loại. Đây là chiều kích của sự công bằng, lòng trắc ẩn, sự
trung thực và lòng vị tha. Đây chính là tinh thần của giới luật “Yêu
Người”. Bảy điều răn tiếp theo sẽ hướng dẫn chúng ta cách sống
hài hòa và yêu thương trong mối quan hệ này.
Một cây thánh giá chỉ hoàn chỉnh khi có cả hai thanh. Tương tự,
một cuộc sống chỉ thực sự trọn vẹn và hạnh phúc khi có cả hai chiều
kích này.
•
Một người chỉ tập trung vào “trục dọc” (chỉ lo cầu
nguyện, thờ phượng) mà bỏ qua nỗi đau khổ, nhu cầu của anh em
mình thì tình yêu đó chưa trọn vẹn, thậm chí là giả tạo.
•
Ngược lại, một người chỉ tập trung vào “trục ngang”
(làm việc thiện, hoạt động xã hội) mà không có một nền tảng tinh
thần vững chắc, không có một la bàn đạo đức tuyệt đối, thì những
6
92
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nỗ lực đó có thể trở nên mất phương hướng, cạn kiệt năng lượng
hoặc thậm chí bị lệch lạc bởi những ý thức hệ sai lầm.
Vì vậy, Mến Chúa và Yêu Người không thể tách rời. Yêu thương
con người là cách cụ thể nhất để thể hiện tình yêu với Đấng Tạo Hóa, vì
mỗi người đều là hình ảnh của Ngài. Và việc nhận biết có một Đấng Tối
Cao yêu thương và công chính sẽ là động lực mạnh mẽ nhất để chúng ta
yêu thương người khác một cách vô điều kiện.
Với lăng kính này, chúng ta hãy bắt đầu khám phá Mười Điều Răn,
không phải như mười gánh nặng, mà là mười cách thể hiện tình yêu để
dẫn lối chúng ta đến hạnh phúc.
Điều Răn Thứ Nhất, Thứ Hai và Thứ Ba – Xây Dựng Mối Quan Hệ
Với Cội Nguồn (Mến Chúa)
Ba điều răn đầu tiên thiết lập nền tảng cho toàn bộ đời sống tinh
thần và đạo đức của chúng ta. Chúng mời gọi ta nhìn lên, nhận ra rằng
chúng ta không phải là trung tâm của vũ trụ, và có một thực tại lớn lao
hơn, thiêng liêng hơn cần được tôn trọng. Đây là bước đầu tiên để thoát
khỏi sự ích kỷ và tìm thấy ý nghĩa đích thực.
Điều Răn Thứ Nhất: Thờ phượng một mình Thiên Chúa và Kính
mến Người trên hết mọi sự.
•
Ý nghĩa bề mặt: Điều này có vẻ như là một yêu cầu độc
quyền của một vị Thần ghen tuông. Tuy nhiên, hãy nhìn sâu hơn
vào tâm lý con người.
•
Ý nghĩa sâu sắc cho cuộc sống: Mỗi chúng ta đều “thờ
phượng” một điều gì đó. Thờ phượng có nghĩa là đặt một thứ gì đó
vào vị trí trung tâm của cuộc đời, coi nó là giá trị tối cao, là nguồn
an toàn và hạnh phúc của mình. Nếu không phải là Thiên Chúa,
thì “vị thần” đó sẽ là gì?
6
93
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Tiền bạc: Người tôn thờ tiền bạc sẽ hy sinh thời
gian, sức khỏe, gia đình và thậm chí cả liêm sỉ để có được nó.
Nhưng tiền bạc không thể mua được tình yêu đích thực hay
sự bình an nội tâm.
o
Quyền lực/Danh vọng: Người tôn thờ quyền lực
sẽ không ngừng đấu đá, lo sợ mất vị trí. Họ sống trong sự
bất an thường trực.
o
Sự nghiệp: Người tôn thờ sự nghiệp có thể đạt
được thành công vang dội, nhưng khi nghỉ hưu hoặc thất bại,
họ cảm thấy trống rỗng và vô giá trị.
o
Một người khác: Khi chúng ta “thần tượng hóa”
một người nào đó, chúng ta đặt lên vai họ gánh nặng phải
làm cho chúng ta hạnh phúc – một gánh nặng mà không
người trần mắt thịt nào có thể mang nổi, dẫn đến sự thất
vọng cho cả hai.
Điều răn thứ nhất mời gọi chúng ta đặt đúng thứ tự ưu tiên. Bằng
cách đặt Đấng Tạo Hóa, nguồn cội của mọi sự tốt lành, vào vị trí trung
tâm, mọi thứ khác trong cuộc sống sẽ tự động được sắp xếp vào đúng vị
trí của nó. Tiền bạc, sự nghiệp, các mối quan hệ sẽ trở thành những
phương tiện tốt đẹp để phục vụ sự sống, thay vì trở thành những ông
chủ độc tài cai trị chúng ta. Đây là con đường dẫn đến tự do nội tâm.
Điều Răn Thứ Hai: Chớ kêu tên Thiên Chúa cách vô cớ.
•
Ý nghĩa bề mặt: Đừng dùng danh Chúa để chửi thề hay
nói những lời sáo rỗng.
•
Ý nghĩa sâu sắc cho cuộc sống: Điều này dạy chúng
ta về sự tôn trọng đối với những gì là thiêng liêng. Trong một thế
giới mà mọi thứ đều có thể bị chế giễu, bị tầm thường hóa, việc giữ
lại một không gian cho sự kính trọng là vô cùng quan trọng.
o
Sức mạnh của lời nói: Lời nói của chúng ta có
sức mạnh xây dựng hoặc phá hủy. Khi chúng ta sử dụng
6
94
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

những từ ngữ thiêng liêng một cách bừa bãi, chúng ta làm
mất đi giá trị và sức mạnh của chúng. Điều răn này mời gọi
chúng ta hãy cẩn trọng với lời nói của mình, đặc biệt là khi
nói về những điều cao cả.
o
Giữ lời hứa: Ở một mức độ sâu hơn, điều này còn
có nghĩa là đừng nhân danh những điều cao cả (như “công
lý”, “hòa bình”, “tình yêu”) để thực hiện những hành vi bất
chính. Đừng dùng lời nói hoa mỹ để che đậy những ý định
xấu xa. Hãy sống một cuộc đời chân thật, nơi lời nói đi đôi
với việc làm.
Điều Răn Thứ Ba: Giữ ngày Chúa Nhật.
•
•
Ý nghĩa bề mặt: Đi nhà thờ vào ngày Chủ Nhật.
Ý nghĩa sâu sắc cho cuộc sống (Một cuộc cách mạng
cho con người hiện đại): Đây là một trong những điều răn có tính
cách mạng và nhân văn nhất. Nó thiết lập quyền được nghỉ ngơi.
o
Chống lại văn hóa “cuồng công việc”: Trong xã
hội hiện đại, chúng ta thường được đánh giá bằng năng suất,
bằng việc chúng ta bận rộn đến mức nào. Chúng ta làm việc
đến kiệt sức, không còn thời gian cho gia đình, cho bản thân,
và cho những suy tư sâu sắc. Điều răn này nói: “Dừng lại!”
Bạn không phải là một cỗ máy. Giá trị của bạn không nằm ở
việc bạn làm được bao nhiêu.
o
Thời gian để tái tạo: Việc nghỉ ngơi không phải
là lười biếng. Đó là thời gian cần thiết để cơ thể và tâm hồn
được chữa lành, để tái tạo năng lượng.
o
Thời gian cho gia đình và cộng đồng: Ngày nghỉ
là cơ hội quý báu để vun đắp các mối quan hệ, để ăn một bữa
cơm chung, để trò chuyện, để củng cố tình cảm gia đình và
bạn bè.
6
95
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Thời gian cho tâm hồn: Đây là thời gian để tĩnh
lặng, để suy ngẫm về cuộc đời, về những gì thực sự quan
trọng, và để kết nối lại với cội nguồn tinh thần của mình.
Ba điều răn đầu tiên không phải là những đòi hỏi ích kỷ của một
vị Thần xa lạ, mà là những lời khuyên khôn ngoan để chúng ta xây dựng
một đời sống nội tâm vững vàng, tự do và có ý nghĩa. Chúng tạo ra nền
móng vững chắc để từ đó, chúng ta có thể vươn ra và xây dựng những
mối quan hệ tốt đẹp với người khác.
Điều Răn Thứ Tư – Nền Tảng Của Xã Hội (Cây Cầu Nối Giữa
Mến Chúa và Yêu Người)
Điều răn thứ tư là một viên đá nền tảng, một bản lề kết nối hai
phần của Mười Điều Răn. Nó chuyển hướng sự tập trung của chúng ta
từ mối quan hệ “dọc” (với Thiên Chúa) sang mối quan hệ “ngang” (với
con người), và nó bắt đầu từ nơi gần gũi, thân thương và quan trọng
nhất: gia đình.
Điều Răn Thứ Tư: Thảo kính cha mẹ.
•
Ý nghĩa bề mặt: Vâng lời, yêu thương và chăm sóc cha
mẹ. Đây là một giá trị được đề cao trong hầu hết các nền văn hóa,
đặc biệt là văn hóa Á Đông và Việt Nam.
•
Ý nghĩa sâu sắc cho cuộc sống: Điều răn này không
chỉ đơn thuần là một quy tắc ứng xử trong gia đình. Nó là nguyên
tắc cơ bản để xây dựng một xã hội ổn định và văn minh.
o
Tôn trọng cội nguồn: Cha mẹ là người đã ban cho
chúng ta sự sống, là cội nguồn hữu hình của chúng ta. Thảo
kính cha mẹ là một cách thể hiện lòng biết ơn đối với món
quà sự sống. Khi biết ơn cội nguồn của mình, chúng ta cũng
học được cách biết ơn cội nguồn tối cao của mọi sự sống là
Thiên Chúa. Đây chính là mối liên kết giữa “Mến Chúa” và
”
Yêu Người”.
6
96
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Trật tự và sự kế thừa: Gia đình là tế bào đầu tiên
của xã hội. Một gia đình mà con cái không tôn trọng cha mẹ,
không có trên có dưới, thì gia đình đó sẽ hỗn loạn. Tương tự,
một xã hội mà thế hệ trẻ không tôn trọng thế hệ đi trước,
không học hỏi từ kinh nghiệm và sự khôn ngoan của họ, thì
xã hội đó sẽ mất đi sự ổn định, không thể phát triển bền
vững. Điều răn này dạy về sự tôn trọng cần thiết giữa các thế
hệ.
o
Hơn cả sự vâng lời mù quáng: “Thảo kính”
không chỉ có nghĩa là vâng lời một cách máy móc, đặc biệt
khi chúng ta đã trưởng thành. Nó bao gồm:
.
Lòng biết ơn: Ghi nhớ những hy sinh, công
lao dưỡng dục của cha mẹ.
.
Sự tôn trọng: Lắng nghe ý kiến, trân trọng
kinh nghiệm của cha mẹ, ngay cả khi chúng ta không
đồng ý.
.
Trách nhiệm: Chăm sóc, phụng dưỡng cha
mẹ khi các ngài về già, không chỉ về vật chất mà còn về
tinh thần, mang lại cho cha mẹ niềm vui và sự an ủi.
o
Mở rộng ra xã hội: Tinh thần của điều răn này
còn được mở rộng ra ngoài gia đình. Nó bao gồm việc tôn
trọng những người lớn tuổi, thầy cô, những người có thẩm
quyền chính đáng trong xã hội, những người đã đóng góp
cho sự phát triển của cộng đồng. Đó là thái độ của một công
dân có trách nhiệm.
Tại sao điều răn này lại quan trọng đến vậy cho hạnh phúc?
Một người không thể có được sự bình an và hạnh phúc thực sự nếu
mối quan hệ của họ với chính cội nguồn của mình bị rạn nứt. Cảm giác
tội lỗi, sự oán giận, hay sự vô ơn đối với cha mẹ sẽ là một gánh nặng
tâm lý âm ỉ, phá hoại sự thanh thản trong tâm hồn.
6
97
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ngược lại, khi chúng ta làm tròn chữ hiếu, chúng ta không chỉ
mang lại niềm vui cho cha mẹ, mà còn gieo vào lòng mình một sự bình
an sâu sắc. Chúng ta xây dựng được một gia đình hòa thuận, là nơi
nương tựa vững chắc cho chính chúng ta và cho con cái sau này. Chúng
ta cũng đang làm một tấm gương tốt, để rồi con cái chúng ta sẽ lại “thảo
kính” chúng ta. Đây là một vòng tròn của tình yêu và sự tôn trọng, tạo
ra một di sản hạnh phúc kéo dài qua nhiều thế hệ.
Điều răn thứ tư là bài học đầu tiên và cơ bản nhất về tình yêu
thương con người. Nếu chúng ta không thể yêu thương và tôn trọng
những người đã sinh ra và dưỡng dục mình, làm sao chúng ta có thể
yêu thương những người xa lạ khác? Vì vậy, đây chính là cánh cửa để
chúng ta bước vào thế giới rộng lớn của tình yêu tha nhân.
Điều Răn Thứ Năm và Thứ Sáu – Tôn Trọng Sự Sống và Tình
Yêu
Sau khi đã thiết lập nền tảng gia đình, Mười Điều Răn tiếp tục vạch
ra những giới hạn cơ bản để bảo vệ những giá trị cốt lõi nhất của con
người: sự sống và phẩm giá trong tình yêu. Đây là những điều kiện tiên
quyết cho một xã hội an toàn và lành mạnh.
Điều Răn Thứ Năm: Chớ giết người.
•
Ý nghĩa bề mặt: Đây là điều cấm hiển nhiên và phổ
quát nhất trong mọi hệ thống luật pháp và đạo đức trên thế giới.
Không được tước đi mạng sống của người khác.
•
Ý nghĩa sâu sắc cho cuộc sống: Điều răn này không
chỉ dừng lại ở hành vi sát nhân vật lý. Chúa Giêsu đã đào sâu ý
nghĩa của nó khi dạy rằng, ngay cả sự tức giận, lòng hận thù, và
lời nói lăng mạ trong lòng cũng đã là một hình thức “giết người”
trong tâm tưởng rồi.
o
Tôn trọng sự sống ở mọi hình thức: Điều răn
này mời gọi chúng ta phải tôn trọng sự sống từ khi tượng
6
98
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thai cho đến khi kết thúc tự nhiên. Nó lên án mọi hình thức
bạo lực, khủng bố, chiến tranh phi nghĩa. Nó cũng nhắc nhở
chúng ta về trách nhiệm bảo vệ sự sống của chính mình,
tránh những hành vi hủy hoại sức khỏe như lạm dụng chất
kích thích hay sống một cách liều lĩnh.
o
“Giết người” bằng lời nói và thái độ: Trong cuộc
sống hàng ngày, chúng ta có thể “giết người” theo nhiều cách
khác:
.
Giết chết danh dự: Bằng cách tung tin đồn
thất thiệt, vu khống, làm tổn hại đến uy tín của người
khác.
.
Giết chết tinh thần: Bằng cách chỉ trích cay
độc, miệt thị, bắt nạt, làm cho người khác cảm thấy vô
giá trị, mất hết niềm tin vào cuộc sống.
.
Giết chết hy vọng: Bằng thái độ tiêu cực,
gieo rắc sự tuyệt vọng, dập tắt ước mơ và nỗ lực của
người khác.
.
Giết chết tâm hồn: Bằng cách lôi kéo người
khác vào con đường tội lỗi, làm hư hỏng sự trong sáng
của họ.
Con đường dẫn đến hạnh phúc đòi hỏi chúng ta phải trở thành
những người kiến tạo sự sống, chứ không phải là kẻ hủy diệt. Điều này
có nghĩa là chúng ta phải thực hành sự tha thứ thay vì nuôi dưỡng hận
thù, nói những lời xây dựng thay vì những lời chỉ trích cay nghiệt, và
lan tỏa niềm hy vọng thay vì sự tuyệt vọng. Một xã hội mà mọi người
tôn trọng sự sống của nhau, cả về thể chất lẫn tinh thần, là một xã hội
bình an và đáng sống.
Điều Răn Thứ Sáu: Chớ làm sự dâm dục (hoặc Chớ ngoại tình).
•
Ý nghĩa bề mặt: Không quan hệ tình dục ngoài hôn
nhân, giữ lòng chung thủy với vợ/chồng của mình.
6
99
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Ý nghĩa sâu sắc cho cuộc sống: Trong thời đại mà tình
dục thường bị tầm thường hóa và tách rời khỏi tình yêu và cam
kết, điều răn này trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Nó không
phải là sự cấm đoán tình dục, mà là lời mời gọi đặt tình dục vào
đúng vị trí cao quý của nó.
o
Bảo vệ sự thiêng liêng của tình yêu và hôn
nhân: Tình dục được coi là một món quà cao quý, là sự diễn
tả sâu sắc nhất của tình yêu trọn vẹn giữa một người nam và
một người nữ trong cam kết hôn nhân. Nó không chỉ là một
hành vi thể xác để tìm kiếm khoái lạc, mà còn là sự kết hợp
của hai con người về cả tâm hồn và thể xác, một hành vi mở
ra cho sự sống mới. Ngoại tình và các mối quan hệ bừa bãi
phá vỡ sự hiệp nhất và lòng tin, vốn là nền tảng của hôn
nhân.
o
Phẩm giá con người: Điều răn này bảo vệ con
người khỏi bị đối xử như một món đồ vật để thỏa mãn dục
vọng. Khi tình dục bị tách khỏi tình yêu và cam kết, con
người dễ dàng bị lợi dụng, bị xem như một phương tiện. Điều
này làm tổn thương sâu sắc đến phẩm giá của họ.
o
Hệ quả đối với xã hội: Sự chung thủy trong hôn
nhân tạo ra những gia đình ổn định. Gia đình ổn định là môi
trường tốt nhất để nuôi dạy con cái, mang lại cho chúng cảm
giác an toàn và tình yêu thương. Ngược lại, sự đổ vỡ gia đình
do ngoại tình gây ra những vết thương lòng sâu sắc cho con
cái và làm suy yếu kết cấu xã hội.
o
“Ngoại tình trong tư tưởng”: Tương tự như điều
răn thứ năm, Chúa Giêsu cũng đào sâu điều răn này khi cảnh
báo về việc “nhìn người phụ nữ với con mắt thèm muốn”. Điều
này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc làm chủ không chỉ
hành vi mà cả những suy nghĩ và ham muốn của mình. Hạnh
phúc đích thực đến từ sự trong sạch trong tâm hồn, từ một
7
00
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

tình yêu trung thực và tôn trọng, chứ không phải từ việc chạy
theo những đam mê nhất thời.
Cả hai điều răn này đều kêu gọi sự tự chủ và tôn trọng. Tôn trọng
sự sống của người khác và tôn trọng sự cam kết trong tình yêu. Chúng
là những hàng rào bảo vệ vững chắc cho những giá trị nhân văn cốt lõi,
giúp chúng ta xây dựng một cuộc sống và một xã hội thực sự hạnh phúc
và bền vững.
Điều Răn Thứ Bảy và Thứ Tám – Xây Dựng Một Xã Hội Công
Bằng và Chân Thật
Sau khi bảo vệ sự sống và tình yêu, Mười Điều Răn tiếp tục đặt
nền móng cho hai trụ cột khác của một xã hội văn minh: công lý (sự
tôn trọng tài sản) và sự thật (sự tôn trọng danh dự và lời nói). Không
có hai điều này, xã hội sẽ rơi vào tình trạng hỗn loạn, nghi kỵ và bất
công.
Điều Răn Thứ Bảy: Chớ lấy của người (Chớ trộm cắp).
•
Ý nghĩa bề mặt: Không được lấy những gì không thuộc
về mình. Điều này bao gồm trộm, cướp, và lừa đảo.
Ý nghĩa sâu sắc cho cuộc sống: Giống như các điều
•
răn khác, ý nghĩa của nó sâu rộng hơn nhiều và chạm đến mọi
khía cạnh của đời sống kinh tế và xã hội. Nó là lời kêu gọi thực
hành sự công bằng và tôn trọng thành quả lao động của người
khác.
o
Các hình thức trộm cắp tinh vi:
Trong kinh doanh: Trốn thuế, làm hàng
.
giả, cân gian bán lận, không trả lương xứng đáng cho
nhân viên, bóc lột sức lao động.
.
Trong công việc: Đi trễ về sớm, lười biếng,
sử dụng thời gian và tài sản của công ty cho việc riêng.
7
01
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

.
Sở hữu trí tuệ: Ăn cắp bản quyền, đạo văn,
sử dụng phần mềm lậu.
.
Môi trường: Phá hoại tài nguyên thiên
nhiên, gây ô nhiễm môi trường cũng là một hình thức
”
trộm cắp” tương lai của các thế hệ sau.
Lãng phí: Lãng phí thực phẩm hoặc tài
.
nguyên trong khi nhiều người khác đang thiếu thốn
cũng có thể được coi là một sự bất công.
o
Công bằng xã hội: Điều răn này không chỉ áp
dụng cho cá nhân mà còn cho cả hệ thống. Nó đặt ra câu hỏi
về sự phân phối của cải trong xã hội. Một xã hội mà một số
ít người tích lũy tài sản khổng lồ trên sự nghèo đói của đa số
là một xã hội đang vi phạm tinh thần của điều răn này ở quy
mô lớn. Nó mời gọi chúng ta phải quan tâm đến người nghèo,
thực hành bác ái, và xây dựng một nền kinh tế công bằng
hơn.
Hạnh phúc không thể được xây dựng trên sự bất công. Một người
làm giàu bằng cách bóc lột người khác có thể có nhiều của cải, nhưng
họ sẽ không bao giờ có được sự thanh thản trong tâm hồn. Ngược lại,
một người sống ngay thẳng, tôn trọng công sức của người khác và sẵn
lòng chia sẻ, sẽ tìm thấy một niềm vui và sự bình an sâu sắc.
Điều Răn Thứ Tám: Chớ làm chứng dối.
•
Ý nghĩa bề mặt: Không được nói dối khi làm chứng tại
tòa, không vu khống, cáo gian cho người khác.
Ý nghĩa sâu sắc cho cuộc sống: Đây là điều răn về sự
•
chân thật. Sự thật là chất keo gắn kết xã hội. Nếu không có sự tin
tưởng dựa trên sự thật, mọi mối quan hệ, từ hôn nhân, tình bạn
cho đến các hợp đồng kinh doanh, đều sẽ sụp đổ.
o
Các hình thức nói dối trong đời thường:
7
02
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

.
Nói xấu, ngồi lê đôi mách: Phao tin đồn
không được kiểm chứng, làm tổn hại danh dự của người
khác. Đây là một trong những hình thức “làm chứng
dối” phổ biến và tai hại nhất.
.
Nói quá sự thật: Phóng đại thành tích của
mình hoặc sai lầm của người khác.
.
Tâng bốc, nịnh hót: Nói những lời không
thật lòng để trục lợi.
.
Giữ im lặng khi biết sự thật: Đôi khi,
không dám đứng ra bảo vệ sự thật, bảo vệ người vô tội
cũng là một hình thức của sự gian dối.
.
Lừa dối chính mình: Không dám đối diện
với sự thật về bản thân, về những sai lầm và yếu đuối
của mình.
o
Xây dựng một nền văn hóa của sự thật: Điều
răn này mời gọi chúng ta trở thành những con người chính
trực. Lời nói của chúng ta phải đáng tin cậy. Chúng ta phải
can đảm nói ra sự thật một cách khôn ngoan và yêu thương,
ngay cả khi điều đó có thể gây bất lợi cho ta. Chúng ta cũng
phải tôn trọng danh tiếng của người khác như chính danh
tiếng của mình.
Một cuộc sống hạnh phúc là một cuộc sống minh bạch và chân
thật. Người luôn phải nói dối để che đậy một điều gì đó sẽ sống trong
sự lo lắng, sợ hãi bị phát hiện. Người sống ngay thẳng, lời nói và hành
động thống nhất, sẽ có được sự tự do và thanh thản trong tâm hồn. Họ
được người khác tin tưởng và kính trọng, và xây dựng được những mối
quan hệ bền vững.
Điều Răn Thứ Chín và Thứ Mười – Làm Chủ Cõi Lòng (Cội Rễ
Của Hành Động)
7
03
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nếu bảy điều răn trước đó tập trung vào các hành động bên ngoài
(thờ phượng, thảo kính, không giết người, không trộm cắp…), thì hai
điều răn cuối cùng lại đi vào một chiều sâu đáng kinh ngạc: chúng
không chỉ điều chỉnh hành vi, mà còn đi thẳng vào cội nguồn của mọi
hành vi – đó là tâm trí và lòng ham muốn của con người.
Đây là một bước tiến vượt bậc trong tư duy đạo đức. Chúng cho
thấy rằng một cuộc sống tốt đẹp không chỉ là việc tránh làm điều xấu,
mà còn là việc thanh luyện chính những suy nghĩ và khao khát bên
trong của chúng ta. Bởi vì mọi tội lỗi đều bắt nguồn từ một ham muốn
lệch lạc trong lòng.
Điều Răn Thứ Chín: Chớ muốn vợ chồng người.
•
Ý nghĩa bề mặt: Không được có ý muốn chiếm đoạt vợ
hoặc chồng của người khác.
•
Ý nghĩa sâu sắc cho cuộc sống: Điều răn này là “tiền
đồn” bảo vệ cho Điều răn thứ sáu (“Chớ ngoại tình”). Hành vi ngoại
tình không xảy ra một cách bột phát. Nó bắt đầu từ một ý muốn,
một sự ham muốn được nuôi dưỡng trong tâm trí.
o
Cuộc chiến nội tâm: Điều này thừa nhận rằng con
người có một đời sống nội tâm phức tạp. Chúng ta không chỉ
là những gì chúng ta làm, mà còn là những gì chúng ta nghĩ
và khao khát. Nó mời gọi chúng ta phải canh giữ cõi lòng
mình, không để cho những tư tưởng ghen tị, thèm muốn bất
chính bén rễ và lớn lên.
o
Tầm quan trọng của sự trong sạch trong tâm
hồn: Một người có thể không bao giờ ngoại tình về thể xác,
nhưng nếu trong lòng họ luôn tơ tưởng đến người khác, thì
mối quan hệ vợ chồng của họ cũng đã bị tổn thương, sự hiệp
nhất đã bị rạn nứt. Sự chung thủy đích thực bắt đầu từ trong
tâm trí. Hạnh phúc trong hôn nhân đòi hỏi một tình yêu tinh
7
04
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

tuyền, không chỉ chung thủy trong hành động mà còn trong
cả ý hướng.
o
Rèn luyện đức khiết tịnh: Điều răn này kêu gọi
chúng ta rèn luyện đức khiết tịnh, tức là khả năng làm chủ
các xung năng tình dục và hướng chúng đến một tình yêu
chân chính, tôn trọng và cam kết. Điều này bao gồm việc cẩn
trọng với những gì chúng ta xem (phim ảnh, sách báo khiêu
dâm) và những môi trường có thể khơi dậy ham muốn bất
chính.
Điều Răn Thứ Mười: Chớ tham của người.
•
Ý nghĩa bề mặt: Không được ham muốn, thèm khát tài
sản, nhà cửa, hay bất cứ thứ gì thuộc về người khác.
Ý nghĩa sâu sắc cho cuộc sống: Đây là “tiền đồn” bảo
•
vệ cho Điều răn thứ bảy (“Chớ trộm cắp”). Gần như mọi hành vi
trộm cắp, lừa đảo, tham nhũng, bóc lột đều bắt nguồn từ lòng tham
lam và sự ghen tị.
o
Ghen tị – Kẻ hủy diệt niềm vui: Lòng tham muốn
của cải của người khác thường đi kèm với sự ghen tị. Ghen tị
là một chất độc phá hoại hạnh phúc. Một người ghen tị sẽ
không bao giờ cảm thấy hài lòng với những gì mình có. Họ
luôn so sánh mình với người khác và cảm thấy bất hạnh,
ngay cả khi họ đang sống trong đủ đầy. Họ không thể vui với
thành công của người khác.
o
Nguồn gốc của bất ổn xã hội: Lòng tham không
đáy là nguyên nhân của vô số xung đột, từ những tranh chấp
nhỏ nhặt trong gia đình cho đến những cuộc chiến tranh quy
mô lớn giữa các quốc gia.
o
Con đường đến sự tự do và hài lòng: Điều răn
này mời gọi chúng ta đi trên con đường ngược lại: con đường
của lòng biết ơn và sự hài lòng. Thay vì nhìn vào những gì
người khác có, hãy tập trung vào và trân trọng những gì mình
7
05
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đang có. Lòng biết ơn biến những gì chúng ta có thành “đủ”.
Nó giải thoát chúng ta khỏi vòng xoáy bất tận của việc tiêu
thụ và tích lũy.
o
Tinh thần nghèo khó: Điều này không có nghĩa
là chúng ta không được nỗ lực làm việc để cải thiện cuộc
sống. Nhưng nó mời gọi chúng ta có một thái độ “nghèo khó”
trong tinh thần, tức là không để cho của cải vật chất làm chủ
trái tim mình. Hạnh phúc đích thực không đến từ việc sở hữu
nhiều hơn, mà đến từ việc ham muốn ít hơn và biết cho đi
nhiều hơn.
Hai điều răn cuối cùng này là chìa khóa cho sự bình an nội tâm.
Chúng dạy chúng ta rằng hạnh phúc không phải là việc thay đổi hoàn
cảnh bên ngoài, mà là việc làm chủ thế giới nội tâm của chính mình.
Khi chúng ta có thể kiểm soát được những ham muốn lệch lạc và thanh
luyện được trái tim mình, chúng ta sẽ tìm thấy một sự tự do và niềm vui
mà không một tài sản hay mối quan hệ bất chính nào có thể mang lại.
Bức Tranh Toàn Cảnh – Mười Điều Răn Như Một Hệ Thống Hoàn
Chỉnh
Sau khi đã đi qua từng điều răn, điều quan trọng là phải lùi lại
một bước để nhìn thấy bức tranh toàn cảnh. Mười Điều Răn không phải
là một danh sách các quy tắc rời rạc, ngẫu nhiên. Chúng là một hệ thống
hữu cơ, một kiến trúc được thiết kế hoàn hảo, nơi mỗi bộ phận đều liên
quan và hỗ trợ cho các bộ phận khác. Chúng tạo thành một con đường
duy nhất, thống nhất dẫn đến một cuộc sống hài hòa và trọn vẹn.
Sự Liên Kết Chặt Chẽ
Hãy xem xét sự liên kết giữa các điều răn:
7
06
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Vi phạm một điều răn thường dẫn đến vi phạm các
điều răn khác.
o
Lòng tham muốn vợ/chồng người (Điều 9) nếu
không được kiểm soát sẽ dẫn đến hành vi ngoại tình (Điều
6
).
o
Lòng tham của cải (Điều 10) là gốc rễ của trộm
cắp (Điều 7). Để che giấu hành vi trộm cắp, người ta có thể
phải làm chứng dối (Điều 8). Nếu bị phát hiện, nó có thể dẫn
đến bạo lực và thậm chí là giết người (Điều 5).
o
Một người không tôn thờ Thiên Chúa (Điều 1)
mà tôn thờ tiền bạc, sẽ dễ dàng trộm cắp (Điều 7) hoặc bóc
lột người khác. Họ cũng có thể coi thường ngày nghỉ ngơi
(Điều 3) để kiếm thêm tiền.
•
Tuân giữ một điều răn giúp củng cố việc tuân giữ các
điều răn khác.
o
Một người thực sự thờ phượng và yêu mến Thiên
Chúa (Điều 1) sẽ nhận ra rằng mỗi người đều là con cái yêu
quý của Ngài. Từ đó, họ sẽ dễ dàng tôn trọng sự sống (Điều
5
), tài sản (Điều 7) và danh dự (Điều 8) của người khác.
Người biết thảo kính cha mẹ (Điều 4) sẽ hiểu về
o
lòng biết ơn và sự tôn trọng, từ đó họ sẽ biết cách tôn trọng
các mối quan hệ khác, bao gồm cả sự chung thủy trong hôn
nhân (Điều 6).
o
Người biết làm chủ lòng ham muốn của mình
(Điều 9 và 10) sẽ không bị cám dỗ để phạm các tội lỗi bên
ngoài. Họ sống trong sự tự do nội tâm.
Mười Điều Răn: Tuyên Ngôn Về Tự Do
Nhiều người lầm tưởng rằng luật lệ là đối nghịch của tự do. Họ cho
rằng “tự do là được làm bất cứ điều gì mình muốn”. Nhưng đó không
phải là tự do, đó là sự nô lệ cho những đam mê và xung năng nhất thời.
7
07
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Một người nghiện rượu có “tự do” để uống, nhưng thực
chất họ là nô lệ cho rượu.
•
Một người không thể kiểm soát cơn giận của mình có
”
tự do” để la hét, nhưng thực chất họ là nô lệ cho cảm xúc của
mình.
•
Một người bị lòng tham và ghen tị chi phối có “tự do”
để mưu cầu của cải bằng mọi giá, nhưng thực chất họ là nô lệ cho
vật chất.
Mười Điều Răn chính là con đường dẫn đến tự do đích thực.
•
Chúng giải thoát chúng ta khỏi sự nô lệ cho các ngẫu
tượng (tiền bạc, quyền lực) để chúng ta được tự do phụng sự một
giá trị cao cả hơn.
•
Chúng giải thoát chúng ta khỏi vòng xoáy của hận thù
và bạo lực.
•
Chúng giải thoát chúng ta khỏi sự hỗn loạn của các
mối quan hệ bất chính.
•
Chúng giải thoát chúng ta khỏi sự bất an của dối trá
và lừa lọc.
•
Chúng giải thoát chúng ta khỏi sự bất mãn triền miên
của lòng tham và ghen tị.
Giống như một người nhạc sĩ phải tuân theo các quy tắc của nhạc
lý để có thể chơi được một bản nhạc hay, hoặc một vận động viên phải
tuân theo kỷ luật luyện tập để có thể tự do thi đấu đỉnh cao, chúng ta
cũng cần tuân theo những nguyên tắc đạo đức này để có thể sống một
cuộc đời tự do và tươi đẹp. Chúng không phải là những quy tắc để hạn
chế, mà là những nguyên tắc để phát huy trọn vẹn tiềm năng tốt đẹp
nhất của con người.
Con Đường Của Tình Yêu
7
08
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cuối cùng, khi nhìn lại toàn bộ hệ thống này, chúng ta lại quay về
với điểm khởi đầu: Mến Chúa và Yêu Người.
Toàn bộ Mười Điều Răn là sự diễn giải cụ thể của tình yêu. Yêu là
mong muốn điều tốt đẹp cho người mình yêu.
•
Vì yêu Chúa, chúng ta dành cho Ngài vị trí ưu tiên, tôn
trọng danh Ngài và dành thời gian cho Ngài.
Vì yêu người, chúng ta tôn trọng cha mẹ, bảo vệ sự
•
sống, giữ lòng chung thủy, tôn trọng tài sản và danh dự của họ,
và thanh luyện trái tim mình khỏi những ham muốn ích kỷ.
Mười Điều Răn không phải là một bài kiểm tra để xem ai đủ tiêu
chuẩn vào “thiên đàng”. Chúng là một món quà, một lời mời gọi đầy yêu
thương từ Đấng Tạo Hóa, chỉ cho chúng ta con đường để sống hạnh phúc
ngay tại thế gian này, bằng cách xây dựng một thế giới công bằng, chân
thật và tràn đầy tình yêu thương.
Thách Thức và Vẻ Đẹp Trong Thế Giới Hiện Đại
Việc áp dụng một bộ quy tắc có từ hàng ngàn năm trước vào thế
giới hiện đại đầy phức tạp có vẻ là một thách thức. Xã hội đã thay đổi,
công nghệ đã phát triển, và các quan niệm về đạo đức cũng đã có nhiều
biến đổi. Liệu Mười Điều Răn có còn phù hợp?
Câu trả lời là hoàn toàn phù hợp, thậm chí còn cần thiết hơn bao
giờ hết. Bởi vì dù thế giới bên ngoài có thay đổi ra sao, thì trái tim con
người, với những khao khát sâu thẳm về tình yêu, ý nghĩa, và sự kết
nối, vẫn không hề thay đổi. Các nguyên tắc của Mười Điều Răn nói trực
tiếp vào trái tim đó.
Mười Điều Răn Phản Chiếu Những Vấn Nạn Của Thời Đại
7
09
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hãy xem Mười Điều Răn soi sáng những vấn đề nóng bỏng của thế
kỷ 21 như thế nào:
•
Điều 1 (Chớ có thần nào khác): Trong thời đại của chủ
nghĩa tiêu dùng, chúng ta đang tôn thờ ngẫu tượng nào? Có phải
là chiếc điện thoại đời mới nhất, những thương hiệu xa xỉ, hay số
lượng người theo dõi trên mạng xã hội? Điều răn này cảnh báo
chúng ta về sự trống rỗng của chủ nghĩa vật chất.
•
Điều 3 (Giữ ngày nghỉ): Trong nền kinh tế 24/7, vấn
đề kiệt sức (burnout) và các bệnh tâm lý liên quan đến căng thẳng
đang ngày càng gia tăng. Quyền được nghỉ ngơi, được “ngắt kết
nối” trở thành một nhu cầu cấp thiết cho sức khỏe tinh thần.
•
Điều 5 (Chớ giết người): Vấn đề bắt nạt trên mạng
(cyberbullying) là một hình thức “giết chết tinh thần” người khác.
Những lời nói cay độc trên không gian ảo có thể gây ra những hậu
quả tàn khốc trong đời thực.
•
Điều 6 (Chớ ngoại tình): Sự phổ biến của các ứng dụng
hẹn hò và nội dung khiêu dâm trên internet đã tạo ra những thách
thức chưa từng có đối với sự chung thủy và ý nghĩa thiêng liêng
của tình yêu.
•
Điều 7 (Chớ trộm cắp): Các vấn đề về lừa đảo trực
tuyến, đánh cắp dữ liệu cá nhân, và bất công trong nền kinh tế
toàn cầu cho thấy hình thức “trộm cắp” ngày càng trở nên tinh vi
hơn.
•
Điều 8 (Chớ làm chứng dối): Chúng ta đang sống trong
một “kỷ nguyên hậu sự thật” (post-truth era) với vấn nạn tin giả
(fake news) lan tràn. Việc phân biệt thật giả trở nên khó khăn hơn
bao giờ hết, làm xói mòn lòng tin trong xã hội.
•
Điều 9 & 10 (Chớ ham muốn…): Mạng xã hội liên tục
phô bày cuộc sống có vẻ hoàn hảo của người khác, kích thích sự
so sánh, ghen tị và cảm giác bất mãn với cuộc sống của chính
mình. Lòng tham muốn những gì người khác có (từ ngoại hình, kỳ
nghỉ, cho đến bạn đời của họ) đang được thổi bùng lên mỗi ngày.
7
10
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Như vậy, Mười Điều Răn không hề lỗi thời. Chúng như một chiếc
mỏ neo đạo đức, một ngọn hải đăng soi sáng giữa cơn bão của sự thay
đổi, giúp chúng ta không bị mất phương hướng. Chúng cung cấp một bộ
tiêu chuẩn vững chắc để chúng ta có thể đánh giá những xu hướng mới
của xã hội và đưa ra những lựa chọn khôn ngoan cho cuộc đời mình.
Vẻ Đẹp Vĩnh Cửu Của Con Đường
Vẻ đẹp của Mười Điều Răn không chỉ nằm ở tính hợp thời của nó,
mà còn ở lời hứa mà nó mang lại. Nó không hứa hẹn một cuộc sống dễ
dàng, không có đau khổ. Nhưng nó hứa hẹn một cuộc sống có ý nghĩa.
•
•
Một cuộc sống nơi bạn biết rõ đâu là đúng, đâu là sai.
Một cuộc sống nơi các mối quan hệ của bạn được xây
dựng trên sự tin tưởng và tôn trọng.
•
Một cuộc sống nơi bạn có được sự bình an nội tâm,
không bị giày vò bởi tội lỗi, ghen tị hay hận thù.
•
Một cuộc sống nơi bạn góp phần xây dựng một thế giới
tốt đẹp hơn, thay vì phá hủy nó.
Đó chính là hạnh phúc đích thực. Không phải là một cảm giác vui
vẻ thoáng qua, mà là một trạng thái bình an và mãn nguyện sâu sắc,
đến từ việc sống một cuộc đời ngay thẳng và chan hòa tình yêu.
Lời Kết – Một Lời Mời Gọi
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình dài, khám phá Mười
Điều Răn không phải như một bộ luật khô cứng, mà như một tấm bản
đồ chi tiết dẫn đến kho báu hạnh phúc. Chúng ta đã thấy rằng, từ việc
đặt đúng thứ tự ưu tiên trong đời sống tinh thần, cho đến việc xây dựng
những mối quan hệ lành mạnh với gia đình và xã hội, và cuối cùng là
7
11
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

làm chủ chính cõi lòng mình, tất cả đều nhằm một mục đích duy nhất:
giúp con người sống một cuộc đời tự do, trọn vẹn và ý nghĩa.
Tất cả mười con đường này đều bắt nguồn và quy tụ về hai đại lộ
chính của tình yêu: Mến Chúa và Yêu Người.
•
Mến Chúa là nhận ra rằng chúng ta được tạo ra bởi một
Tình Yêu lớn hơn chính mình, cho chúng ta một la bàn đạo đức và
một nguồn hy vọng vô tận.
•
Yêu Người là biến tình yêu đó thành hành động cụ thể,
bằng cách tôn trọng và phục vụ những người xung quanh, vì mỗi
người trong họ đều mang một giá trị thiêng liêng.
Đây không phải là sự kết thúc, mà là sự khởi đầu
Việc đọc và hiểu về Mười Điều Răn chỉ là bước đầu tiên. Vẻ đẹp
thực sự của chúng chỉ được khám phá khi chúng ta bắt đầu sống theo
chúng. Đây là một cuộc hành trình cả đời, một nỗ lực không ngừng để
trở nên tốt hơn mỗi ngày. Sẽ có những lúc chúng ta vấp ngã, sẽ có những
lúc chúng ta thất bại. Nhưng điều quan trọng không phải là không bao
giờ vấp ngã, mà là biết đứng dậy và tiếp tục bước đi trên con đường của
sự thật và tình yêu.
Một lời mời gọi cho bạn
Dù bạn là ai, dù bạn có niềm tin tôn giáo nào hay không, những
nguyên tắc phổ quát này vẫn có giá trị sâu sắc. Chúng là di sản khôn
ngoan của nhân loại, là công thức đã được kiểm chứng qua hàng ngàn
năm để xây dựng một cuộc sống tốt đẹp và một xã hội văn minh.
Hãy thử chiêm nghiệm về chúng.
•
Cuộc sống của bạn sẽ ra sao nếu bạn thực sự không để
tiền bạc hay danh vọng làm chủ?
7
12
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Mối quan hệ của bạn với gia đình và bạn bè sẽ thay đổi
thế nào nếu bạn luôn nói sự thật và giữ lòng chung thủy?
Xã hội của chúng ta sẽ tốt đẹp hơn biết bao nếu mọi
người đều tôn trọng sự sống, tài sản và danh dự của nhau?
Bạn sẽ cảm thấy bình an đến nhường nào nếu có thể
•
•
giải thoát mình khỏi sự ghen tị và lòng tham?
Mười Điều Răn không phải là một cái lồng để giam giữ bạn, mà là
một đôi cánh để giải thoát bạn. Giải thoát bạn khỏi những thói quen
xấu, những cảm xúc tiêu cực, và một cuộc sống vô định. Chúng là lời
mời gọi bạn bay cao hơn, sống sâu sắc hơn, và yêu thương trọn vẹn hơn.
Con đường dẫn đến hạnh phúc đang rộng mở trước mắt bạn. Đó là
con đường được soi sáng bởi sự khôn ngoan vượt thời gian, một con
đường không chỉ hứa hẹn hạnh phúc cho riêng bạn, mà còn góp phần
mang lại hòa bình và công lý cho cả thế giới.
Bạn có sẵn sàng bước đi trên con đường ấy không?
7
13
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

PHÂN TÍCH 10 ĐIỀU RĂN THEO 2 BẢN LUẬT:
Mười Điều Răn: Bản Hiến Chương Cho Một Cuộc Sống Tự Do và
Hạnh Phúc
Lời Mở Đầu: Tấm Bản Đồ Cho Cuộc Đời
Trong hành trình tìm kiếm ý nghĩa và hạnh phúc, con người
thường loay hoay giữa vô vàn lựa chọn, quan điểm và triết lý sống.
Chúng ta khao khát một la bàn, một tấm bản đồ đáng tin cậy để dẫn
đường. Mười Điều Răn, được Thiên Chúa ban cho con người qua nhà tiên
tri Môi-se trên núi Si-nai hàng ngàn năm trước, chính là tấm bản đồ quý
giá đó.
Đối với nhiều người, cụm từ “Mười Điều Răn” có thể gợi lên hình
ảnh về những luật lệ nghiêm khắc, một danh sách những điều “cấm
đoán” khô khan. Tuy nhiên, nếu chúng ta dành thời gian để chiêm ngẫm,
ta sẽ khám phá ra một sự thật sâu sắc và đẹp đẽ hơn nhiều: Mười Điều
Răn không phải là xiềng xích trói buộc, mà là con đường dẫn đến sự tự
do đích thực. Chúng không phải là gánh nặng, mà là lời mời gọi yêu
thương.
Bản chất của Mười Điều Răn có thể được tóm gọn trong hai mệnh
lệnh cốt lõi mà sau này chính Chúa Giê-su đã khẳng định: Mến Chúa
và Yêu Người. Toàn bộ lề luật và các lời tiên tri đều quy về hai điều này.
Giống như một cái cây cần có bộ rễ vững chắc bám sâu vào lòng đất để
có thể vươn cành lá sum suê, đời sống con người cũng cần một nền tảng
vững vàng trong mối tương quan với Đấng Tạo Hóa (Mến Chúa) để có
thể xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp với người khác (Yêu Người).
Mười Điều Răn được khắc trên hai bia đá, tượng trưng cho hai bản
luật không thể tách rời này:
7
14
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1
.
Bản Luật Thứ Nhất (3 điều răn đầu): Hướng con
người về với cội nguồn, xác lập mối tương quan đúng đắn với Thiên
Chúa. Đây là nền tảng, là bộ rễ của đời sống tinh thần.
2
.
Bản Luật Thứ Hai (7 điều răn sau): Hướng con người
đến với tha nhân, xây dựng một xã hội công bằng, bác ái và an
bình. Đây là hoa trái, là cành lá được nuôi dưỡng từ bộ rễ kia.
Trong tài liệu này, chúng ta sẽ cùng nhau đi sâu vào từng điều
răn, không phải với tâm thế của một thẩm phán, mà với trái tim của
một người tìm kiếm. Chúng ta sẽ khám phá xem làm thế nào những lời
dạy cổ xưa này lại có sức ảnh hưởng mạnh mẽ và vẫn còn nguyên giá
trị trong thế giới hiện đại đầy phức tạp ngày nay. Dù bạn là người có
niềm tin tôn giáo hay không, hy vọng rằng qua những trang viết này,
bạn sẽ tìm thấy những nguồn sáng cho hành trình của riêng mình, nhận
ra rằng tình yêu thương chính là la bàn tối thượng, và sự tự do đích thực
đến từ việc sống hài hòa với Chân – Thiện – Mỹ.
Phần I: Mến Chúa – Nền Tảng Của Mọi Mối Tương Quan (3 Điều
Răn Đầu)
Tại sao lại bắt đầu với Thiên Chúa? Trong một thế giới đề cao con
người và những thành tựu của họ, việc đặt Thiên Chúa lên hàng đầu có
vẻ xa lạ. Tuy nhiên, logic của Mười Điều Răn lại vô cùng sâu sắc: Nếu
chúng ta không xác định được đâu là trung tâm, là nguồn cội, là giá trị
tối thượng của cuộc đời mình, thì mọi thứ khác sẽ trở nên lệch lạc. Giống
như việc xác định phương Bắc trên la bàn trước khi bắt đầu hành trình,
việc nhận biết và tôn thờ Thiên Chúa là bước đầu tiên để định hướng
đúng đắn cho toàn bộ cuộc sống.
Ba điều răn đầu tiên không phải là những yêu sách độc đoán của
một vị thần ích kỷ, mà là những lời chỉ dẫn đầy yêu thương giúp con
người tìm về đúng vị trí của mình trong vũ trụ. Chúng giải thoát chúng
7
15
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ta khỏi sự hỗn loạn của việc tôn thờ những “thần giả”, những thứ chóng
qua và phù phiếm, để hướng về một Tình Yêu vĩnh cửu và bất biến.
Điều Răn Thứ Nhất: Thờ phượng một mình Thiên Chúa và Kính
mến Người trên hết mọi sự.
•
Nội dung: “Ngươi không được có thần nào khác đối
nghịch với Ta.” (Xuất Hành 20:3)
•
Phân tích chiều sâu: Điều răn này không chỉ đơn
thuần là việc không cúi lạy những pho tượng bằng gỗ đá. “Thần”
ở đây mang một ý nghĩa rộng lớn hơn nhiều, đặc biệt là trong xã
hội hiện đại. Bất cứ điều gì chúng ta đặt lên vị trí tối cao trong
lòng mình, chi phối mọi suy nghĩ, quyết định và hành động của
chúng ta – thay thế cho Thiên Chúa – đều trở thành “thần giả” hay
”
ngẫu tượng” của chúng ta.
Những ngẫu tượng thời hiện đại có thể là:
o
Tiền bạc và của cải: Khi việc kiếm tiền trở thành
mục đích sống duy nhất, khi chúng ta sẵn sàng hy sinh sức
khỏe, gia đình, danh dự và sự bình an nội tâm để chạy theo
nó. Chúng ta tin rằng tiền bạc sẽ mang lại an toàn và hạnh
phúc tuyệt đối, nhưng cuối cùng lại trở thành nô lệ cho nó.
o
Quyền lực và danh vọng: Khi khao khát được
người khác công nhận, ngưỡng mộ và tuân phục trở thành
nỗi ám ảnh. Chúng ta dùng mọi thủ đoạn để leo lên cao,
nhưng càng lên cao lại càng cô đơn và lo sợ bị thất bại.
o
Sự nghiệp và công việc: Khi chúng ta đồng hóa
giá trị bản thân với chức danh hay thành tích công việc.
Chúng ta làm việc đến kiệt sức, bỏ bê những mối quan hệ
quan trọng, và cảm thấy sụp đổ hoàn toàn khi mất việc hoặc
nghỉ hưu.
7
16
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Sắc đẹp và hưởng thụ: Khi chúng ta tôn thờ vẻ
bề ngoài và những thú vui thể xác, coi đó là thước đo của
hạnh phúc. Chúng ta chạy theo những xu hướng nhất thời,
sợ hãi tuổi già và không bao giờ cảm thấy thỏa mãn.
o
Chủ nghĩa cá nhân: Khi chính cái “tôi” của mình
trở thành vị thần. Chúng ta tin rằng mình là trung tâm của
vũ trụ, rằng ý muốn của mình là trên hết, và mọi người phải
phục vụ cho lợi ích của mình.
Điều răn thứ nhất mời gọi chúng ta thực hiện một cuộc cách
mạng trong tâm hồn: lật đổ tất cả những ngẫu tượng đó và đặt
Thiên Chúa, Đấng là Nguồn Mạch của mọi sự tốt lành, vào đúng
vị trí trung tâm. Tại sao điều này lại quan trọng? Bởi vì chỉ có
Thiên Chúa mới là Tình Yêu Tuyệt Đối, là Sự Thật Vĩnh Cửu, là
Nguồn An Bình đích thực. Khi tôn thờ Người, chúng ta không bị
mất đi điều gì, mà ngược lại, chúng ta được tự do. Tự do khỏi nỗi
lo âu về tiền bạc, tự do khỏi áp lực của danh vọng, tự do khỏi sự
nô lệ cho công việc. Khi đặt cuộc sống mình trên nền tảng vững
chắc là Thiên Chúa, tất cả những giá trị khác (gia đình, công việc,
bạn bè) sẽ tìm được vị trí đúng đắn và hài hòa của nó.
Điều Răn Thứ Hai: Chớ kêu tên Đức Chúa Trời vô cớ.
•
Nội dung: “Ngươi không được dùng danh Ta một cách
bất xứng.” (Xuất Hành 20:7)
•
Phân tích chiều sâu: Trong văn hóa cổ đại, tên của một
người không chỉ là một danh xưng, mà còn đại diện cho chính bản
chất, uy quyền và sự hiện diện của người đó. Kêu tên ai là đụng
chạm đến chính người đó. Vì vậy, điều răn này vượt xa việc chỉ
cấm những lời chửi thề hay nói tục có nhắc đến Danh Chúa. Nó
mời gọi một sự kính trọng sâu sắc đối với chính bản thể của Thiên
Chúa.
7
17
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

”
Kêu tên Chúa vô cớ” có thể được hiểu theo nhiều cách:
Sử dụng Danh Chúa một cách trống rỗng: Dùng
o
những từ ngữ thiêng liêng như một câu cửa miệng, trong
những câu chuyện đùa cợt, hoặc một cách thiếu suy nghĩ,
làm cho sự thánh thiêng trở nên tầm thường.
o
Lạm dụng Danh Chúa để biện minh cho hành vi
sai trái: Đây là một trong những hình thức xúc phạm nghiêm
trọng nhất. Lịch sử đã chứng kiến nhiều cuộc chiến tranh,
hành vi áp bức, bất công được thực hiện “nhân danh Chúa”.
Điều này làm méo mó hình ảnh một Thiên Chúa của tình yêu
và công lý.
o
Thề gian, bội ước: Lấy Danh Chúa ra để thề thốt
cho một lời hứa mà mình không có ý định giữ. Hành động
này không chỉ lừa dối người khác mà còn coi thường sự thật
mà Thiên Chúa là hiện thân.
o
Sống giả hình: Tự nhận mình là người tin Chúa
nhưng lại có những hành động, lời nói và lối sống đi ngược
lại những giá trị mà mình tuyên xưng. Lối sống này là một
sự “phản chứng”, làm cho người khác có cái nhìn sai lệch và
tiêu cực về Thiên Chúa.
Ở một mức độ sâu hơn, điều răn thứ hai mời gọi chúng ta
sống nhất quán và chân thật. Lời nói phải đi đôi với việc làm. Nếu
chúng ta tuyên xưng tin vào một Thiên Chúa là Tình Yêu, thì cuộc
sống của chúng ta phải phản chiếu tình yêu đó. Nếu chúng ta nói
mình tin vào một Thiên Chúa là Sự Thật, thì chúng ta phải sống
cho sự thật.
Điều răn này bảo vệ sự thánh thiêng. Trong một thế giới mà
mọi thứ đều có thể bị mua bán, chế giễu và tầm thường hóa, nó
nhắc nhở chúng ta rằng có những điều vượt trên chúng ta, xứng
đáng được chúng ta tôn kính và gìn giữ. Sự kính trọng này không
7
18
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

chỉ thể hiện qua lời nói, mà còn qua một thái độ khiêm tốn, một
trái tim khao khát tìm hiểu và một cuộc sống nỗ lực mỗi ngày để
trở nên tốt đẹp hơn.
Điều Răn Thứ Ba: Giữ ngày Chúa Nhật.
•
Nội dung: “Hãy nhớ ngày Sa-bát và thánh hóa ngày
đó… Trong sáu ngày, ngươi sẽ lao động và làm mọi công việc của
ngươi. Nhưng ngày thứ bảy là ngày Sa-bát kính Đức Chúa Trời của
ngươi. Trong ngày đó, ngươi không được làm bất cứ công việc nào.”
(Xuất Hành 20:8-10)
•
Phân tích chiều sâu: (Lưu ý: Trong Do Thái giáo, ngày
Sa-bát là thứ Bảy. Kitô giáo cử hành ngày của Chúa vào Chúa Nhật
để kỷ niệm cuộc Phục Sinh của Chúa Giê-su, nhưng ý nghĩa cốt lõi
vẫn được giữ nguyên).
Điều răn này là một món quà vô giá của Thiên Chúa dành
cho con người, đặc biệt là trong xã hội công nghiệp và tiêu thụ
hiện nay. Nó là một lời tuyên bố mạnh mẽ rằng: Giá trị của bạn
không nằm ở năng suất lao động của bạn. Bạn là một con người,
không phải một cỗ máy.
”
Giữ ngày Chúa Nhật” bao gồm hai khía cạnh quan trọng:
nghỉ ngơi và thánh hóa.
1
.
Nghỉ ngơi: Đây là một sự giải phóng con người
khỏi vòng xoáy của công việc và sản xuất không ngừng. Áp
lực của cuộc sống hiện đại khiến chúng ta cảm thấy tội lỗi
khi không làm gì cả. Chúng ta liên tục kiểm tra email, trả lời
tin nhắn, và lo lắng về những việc cần làm. Ngày Chúa Nhật
là một sự “kháng cự” lại nền văn hóa vắt kiệt sức lực đó.
.
Nghỉ ngơi thể chất: Cho cơ thể được phục
hồi sau một tuần làm việc mệt mỏi.
7
19
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

.
Nghỉ ngơi tinh thần: Tạm gác lại những lo
toan, tính toán, áp lực công việc để tâm trí được thư
thái.
.
Nghỉ ngơi trong các mối quan hệ: Dành
thời gian chất lượng cho gia đình, bạn bè – những người
mà chúng ta thường bỏ quên trong guồng quay bận rộn.
Đây là thời gian để hàn huyên, chia sẻ, và củng cố tình
cảm.
2
.
Thánh hóa: “Thánh hóa” có nghĩa là “dành riêng
ra cho Thiên Chúa”. Ngày Chúa Nhật không chỉ là một ngày
nghỉ thông thường. Nó là cơ hội để chúng ta nuôi dưỡng đời
sống tâm linh, để “sạc lại pin” cho tâm hồn.
.
Dành thời gian cho Thiên Chúa: Qua việc
cầu nguyện, đọc các văn bản thiêng liêng (như Kinh
Thánh), tham dự các nghi lễ phụng tự (như đi nhà thờ).
Đây là lúc chúng ta nhìn lại tuần đã qua, tạ ơn vì những
điều tốt đẹp, và xin ơn hướng dẫn cho tuần sắp tới.
.
Dành thời gian cho tha nhân: Thực hiện
các công việc bác ái, thăm viếng người già, bệnh tật, cô
đơn.
.
Dành thời gian cho chính mình: Chiêm
ngắm vẻ đẹp của thiên nhiên, đọc một cuốn sách hay,
nghe một bản nhạc sâu lắng, hoặc đơn giản là ở trong
thinh lặng để kết nối lại với con người sâu thẳm bên
trong mình.
Điều răn thứ ba thiết lập một nhịp điệu sống quân bình: làm
việc và nghỉ ngơi, hoạt động và chiêm ngắm. Nó bảo vệ chúng ta
khỏi việc trở thành nô lệ cho công việc và nhắc nhở rằng cuộc sống
còn có những điều cao đẹp hơn là vật chất và thành tích. Đó là một
lời mời gọi sống sâu sắc hơn, ý nghĩa hơn và nhân bản hơn.
7
20
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Phần II: Yêu Người – Xây Dựng Một Xã Hội Nhân Bản (7 Điều Răn
Sau)
Nếu ba điều răn đầu tiên xây dựng nền tảng thẳng đứng trong mối
tương quan giữa con người với Thiên Chúa, thì bảy điều răn tiếp theo
xây dựng trục ngang, xác lập những nguyên tắc cơ bản cho đời sống
chung trong xã hội. Tình yêu dành cho Thiên Chúa sẽ trở nên sáo rỗng
và vô nghĩa nếu nó không được thể hiện qua tình yêu và sự tôn trọng
dành cho những con người được tạo dựng theo hình ảnh của Ngài.
Bảy điều răn này không phải là một bộ luật dân sự chi tiết, mà là
những nguyên tắc nền tảng bảo vệ những giá trị cốt lõi của con người:
gia đình, sự sống, phẩm giá, tài sản và sự thật. Chúng là những “bức
tường thành” bảo vệ xã hội khỏi sự hỗn loạn, ích kỷ và suy đồi.
Điều Răn Thứ Tư: Thảo kính cha mẹ.
•
Nội dung: “Hãy hiếu kính cha mẹ, để ngươi được sống
lâu trên đất mà Đức Chúa Trời của ngươi ban cho ngươi.” (Xuất
Hành 20:12)
•
Phân tích chiều sâu: Đây là điều răn duy nhất có kèm
theo một lời hứa, cho thấy tầm quan trọng đặc biệt của nó. Điều
răn này là bản lề, là cầu nối giữa hai bản luật: bằng việc hiếu kính
cha mẹ, những người đã ban cho ta sự sống thay mặt Thiên Chúa,
chúng ta vừa thể hiện lòng biết ơn đối với Thiên Chúa, vừa thực
hành tình yêu thương đối với tha nhân.
”
Thảo kính” không chỉ đơn thuần là vâng lời khi còn nhỏ. Nó
là một thái độ trọn đời, bao gồm:
o
Lòng biết ơn: Nhận thức một cách sâu sắc rằng
chúng ta đón nhận sự sống, sự nuôi dưỡng và giáo dục từ
cha mẹ. Đó là một món quà vô giá mà chúng ta không bao
7
21
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

giờ có thể đền đáp trọn vẹn. Lòng biết ơn này giúp chúng ta
sống khiêm tốn và trân trọng cội nguồn của mình.
o
Sự tôn trọng: Lắng nghe lời khuyên của cha mẹ,
tôn trọng kinh nghiệm và sự khôn ngoan của các ngài. Ngay
cả khi có những bất đồng quan điểm, chúng ta vẫn cần giữ
một thái độ tôn trọng, tránh những lời nói hay hành động
làm tổn thương các ngài.
o
Sự giúp đỡ và phụng dưỡng: Khi cha mẹ còn
khỏe mạnh, con cái có bổn phận giúp đỡ trong công việc, chia
sẻ những gánh nặng. Khi các ngài già yếu, bệnh tật, bổn
phận chăm sóc cả về vật chất lẫn tinh thần trở nên quan
trọng hơn bao giờ hết. Đây là lúc con cái “đền đáp” lại tình
yêu thương và sự hy sinh mà mình đã nhận được.
Điều răn này là nền tảng của gia đình, và gia đình là tế bào
của xã hội. Một xã hội mà con cái không tôn trọng cha mẹ, người
trẻ không kính trọng người già, sẽ là một xã hội mất gốc, đứt gãy
và bất ổn. Ngược lại, một xã hội được xây dựng trên sự hiếu kính
sẽ là một xã hội có trật tự, giàu lòng biết ơn và đầy tình thương.
Nó tạo ra một dòng chảy của tình yêu và trách nhiệm giữa các thế
hệ, đảm bảo sự kế thừa những giá trị tốt đẹp.
Điều Răn Thứ Năm: Chớ giết người.
•
0:13)
•
Nội dung: “Ngươi không được giết người.” (Xuất Hành
2
Phân tích chiều sâu: Đây là một trong những nguyên
tắc đạo đức phổ quát và cơ bản nhất của mọi nền văn minh. Nó
bắt nguồn từ sự thừa nhận rằng sự sống con người là thánh thiêng,
là món quà quý giá nhất từ Đấng Tạo Hóa. Không ai có quyền tước
đoạt mạng sống của người khác.
7
22
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tuy nhiên, ý nghĩa của điều răn này còn đi xa hơn hành vi
giết người theo nghĩa đen:
o
Cấm mọi hình thức xâm phạm đến thân thể: Cố
ý gây thương tích, hành hạ, tra tấn, lạm dụng thân xác người
khác.
o
Cấm việc “giết chết” phẩm giá và danh dự: Bằng
những lời nói cay độc, vu khống, sỉ nhục, lan truyền tin đồn
thất thiệt. Những lời nói này có thể gây ra những vết thương
lòng sâu sắc, hủy hoại cuộc đời một con người, thậm chí đẩy
họ đến chỗ tuyệt vọng. Đây là một hình thức “giết người” tinh
thần.
o
Cấm sự dửng dưng, vô cảm: Khi thấy người khác
gặp nạn mà không ra tay cứu giúp. Sự thờ ơ cũng là một cách
giết người” gián tiếp.
Cấm những hành vi tự hủy hoại: Lạm dụng rượu
”
o
bia, ma túy, sống một lối sống vô độ gây hại cho sức khỏe
của chính mình. Vì sự sống của chúng ta cũng là một món
quà cần được trân trọng và gìn giữ.
Điều răn thứ năm không chỉ là một lệnh cấm tiêu cực (“chớ
giết”), mà còn là một lời mời gọi tích cực: Hãy tôn trọng và bảo
vệ sự sống.
o
Bảo vệ sự sống của những người yếu thế nhất:
Trẻ em, người già, người bệnh tật, người khuyết tật.
Kiến tạo một môi trường sống an toàn: Xây
dựng một xã hội không có bạo lực, áp bức, bất công.
Sống tha thứ và hòa giải: Từ bỏ hận thù, giận
o
o
dữ – những thứ là mầm mống của bạo lực. Chúa Giê-su đã
nâng tầm điều răn này khi dạy rằng, ngay cả việc tức giận
anh em mình cũng đã là phạm tội giết người trong lòng.
7
23
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Điều răn này là nền tảng của hòa bình. Một thế giới nơi sự
sống con người được tôn trọng tuyệt đối sẽ là một thế giới không
có chiến tranh, khủng bố và tội ác.
Điều Răn Thứ Sáu: Chớ làm sự dâm dục (Sống khiết tịnh).
•
0:14)
•
Nội dung: “Ngươi không được ngoại tình.” (Xuất Hành
2
Phân tích chiều sâu: Điều răn này bảo vệ sự thánh
thiêng của hôn nhân. Hôn nhân không chỉ là một hợp đồng xã hội,
mà là một giao ước tình yêu giữa một người nam và một người nữ,
cam kết chung thủy, yêu thương và tôn trọng nhau trọn đời. Ngoại
tình là một hành vi phá vỡ giao ước đó, gây ra những hậu quả tàn
khốc:
o
Phản bội lòng tin: Lòng tin là chất keo gắn kết
mối quan hệ vợ chồng. Ngoại tình phá hủy hoàn toàn lòng
tin, gây ra những vết thương lòng khó có thể chữa lành.
o
Làm tổn thương người bạn đời: Gây ra nỗi đau
đớn, sự sỉ nhục, cảm giác bị bỏ rơi và mất giá trị.
Gây bất ổn cho con cái: Trẻ em lớn lên trong một
o
gia đình có sự phản bội thường mang những tổn thương tâm
lý sâu sắc, mất niềm tin vào tình yêu và hôn nhân.
o
Gây xáo trộn xã hội: Sự tan vỡ của các gia đình
là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến các vấn nạn
xã hội.
Tuy nhiên, tương tự các điều răn khác, ý nghĩa của điều răn
thứ sáu không chỉ giới hạn ở hành vi ngoại tình. Nó mời gọi chúng
ta sống khiết tịnh theo bậc sống của mình.
o
Khiết tịnh là tôn trọng phẩm giá con người: Nó
nhìn nhận người khác không phải là một đối tượng để thỏa
mãn dục vọng, mà là một con người toàn diện với tâm hồn,
7
24
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

trí tuệ và tình cảm. Tình dục, khi tách rời khỏi tình yêu và sự
cam kết, sẽ làm hạ giá con người, biến họ thành một món đồ.
o
Khiết tịnh là làm chủ bản thân: Con người
không phải là nô lệ cho bản năng. Chúng ta có lý trí và ý chí
để hướng dẫn và kiểm soát những ham muốn của mình. Sống
khiết tịnh là một biểu hiện của sự tự do nội tâm, của việc làm
chủ chính mình thay vì bị các đam mê cuốn đi.
o
Khiết tịnh trong tư tưởng và lời nói: Chúa Giê-
su còn đi xa hơn khi dạy: “Ai nhìn người phụ nữ mà thèm
muốn thì trong lòng đã ngoại tình với người ấy rồi.” Điều này
cho thấy rằng sự trong sạch cần bắt nguồn từ chính trái tim.
Điều răn này mời gọi chúng ta kiểm soát cả những suy nghĩ
dâm ô, những lời nói tục tĩu, và tránh xa những hình ảnh,
sách báo khiêu dâm, bởi chúng làm vẩn đục tâm hồn và gieo
mầm cho những hành động sai trái.
Trong một thế giới bị ám ảnh bởi tình dục và coi nó như một
trò tiêu khiển, điều răn thứ sáu là một lời nhắc nhở mạnh mẽ về
vẻ đẹp và sự cao cả của tình yêu đích thực – một tình yêu đòi hỏi
sự cam kết, chung thủy và tôn trọng lẫn nhau.
Điều Răn Thứ Bảy: Chớ lấy của người.
•
0:15)
•
Nội dung: “Ngươi không được trộm cắp.” (Xuất Hành
2
Phân tích chiều sâu: Điều răn này thiết lập nguyên tắc
cơ bản về quyền sở hữu tài sản chính đáng. Nó bảo vệ thành quả
lao động của con người và tạo ra một môi trường an toàn, công
bằng để xã hội có thể phát triển. Nếu không có nguyên tắc này, xã
hội sẽ rơi vào tình trạng hỗn loạn, nơi kẻ mạnh cướp đoạt của
người yếu.
7
25
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

”
Lấy của người” không chỉ là hành vi ăn cắp, ăn trộm một
cách lộ liễu. Nó bao gồm mọi hình thức chiếm đoạt tài sản của
người khác một cách bất công:
o
Gian lận trong kinh doanh: Cân thiếu, đo gian,
bán hàng giả, hàng kém chất lượng, quảng cáo sai sự thật.
Trốn thuế, tham nhũng: Lấy của công làm của
o
riêng, nhận hối lộ, lạm dụng chức quyền để trục lợi. Đây là
hình thức ăn cắp của cả cộng đồng.
o
Không trả lương xứng đáng: Bóc lột sức lao động
của công nhân, trả lương không công bằng, giữ lại tiền lương
của người làm công.
o
Vay mượn mà không trả: Cố tình quỵt nợ.
o
Gây thiệt hại cho tài sản của người khác: Phá
hoại của công hoặc của tư.
o
Lãng phí tài nguyên: Sử dụng hoang phí những
tài sản được giao phó (trong gia đình, công ty, xã hội).
o
Vi phạm sở hữu trí tuệ: Ăn cắp bản quyền, ý
tưởng, đạo văn.
Điều răn này không chỉ là một lệnh cấm, mà còn là lời mời
gọi sống công bằng và có trách nhiệm:
o
Tôn trọng thành quả lao động của người khác:
Trân trọng những gì người khác đã vất vả làm ra.
Lao động lương thiện: Kiếm sống bằng chính sức
lao động chân chính của mình.
o
o
Sử dụng tài sản một cách có trách nhiệm:
Không chỉ cho lợi ích cá nhân, mà còn biết chia sẻ với những
người kém may mắn hơn. Quyền sở hữu tư nhân không phải
là tuyệt đối; nó phải đi đôi với trách nhiệm xã hội.
7
26
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Trả lại của đã lấy: Nếu đã trót lấy của người khác
một cách bất công, bổn phận đầu tiên là phải hoàn trả lại để
lập lại sự công bằng.
Điều răn thứ bảy là nền tảng của công lý xã hội. Nó đòi hỏi
sự minh bạch, chính trực trong mọi giao dịch kinh tế và xã hội,
nhằm xây dựng một thế giới nơi mọi người đều được hưởng thành
quả lao động của mình một cách xứng đáng.
Điều Răn Thứ Tám: Chớ làm chứng dối.
•
Nội dung: “Ngươi không được làm chứng gian hại
người.” (Xuất Hành 20:16)
•
Phân tích chiều sâu: Nếu điều răn thứ bảy bảo vệ tài
sản vật chất, thì điều răn thứ tám bảo vệ một tài sản còn quý giá
hơn: danh dự và sự thật. Sự thật là chất liệu xây dựng nên lòng
tin, và lòng tin là xi măng gắn kết xã hội. Một xã hội mà lời nói
không còn đáng tin cậy sẽ là một xã hội đầy nghi kỵ và tan rã.
”
Làm chứng dối” có những hình thức tinh vi và phổ biến sau:
o
Vu khống, cáo gian: Bịa đặt những điều không
có thật để hãm hại, hạ bệ uy tín của người khác. Đây là hình
thức nghiêm trọng nhất.
o
Nói xấu, ngồi lê đôi mách: Lan truyền những
thông tin (dù đúng hay sai) về đời tư của người khác nhằm
mục đích giải trí hoặc gây tổn thương. Hành động này làm
xói mòn các mối quan hệ và tạo ra một môi trường độc hại.
o
Nói một nửa sự thật: Cố tình che giấu một phần
thông tin quan trọng để lái người nghe đến một kết luận sai
lầm, có lợi cho mình.
o
Tâng bốc, nịnh hót: Nói những lời không thật
lòng để lấy lòng người khác, nhằm mục đích trục lợi.
7
27
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Phán xét vội vàng: Quy kết cho người khác
những ý định xấu mà không có bằng chứng.
Hậu quả của việc làm chứng dối rất nặng nề. Nó có thể hủy
hoại sự nghiệp, phá vỡ gia đình, và thậm chí đẩy người vô tội vào
tù. Trong thời đại mạng xã hội, một lời nói dối có thể lan truyền
với tốc độ chóng mặt, gây ra những “phiên tòa dư luận” bất công
và tàn nhẫn.
Điều răn này mời gọi chúng ta trở thành những con người
của sự thật:
o
Yêu mến sự thật: Luôn tìm kiếm và nói sự thật,
ngay cả khi điều đó đòi hỏi sự can đảm.
o
Bảo vệ danh dự của người khác: “Uốn lưỡi bảy
lần trước khi nói.” Trước khi nói về ai, hãy tự hỏi: “Điều này
có thật không? Có cần thiết không? Có tử tế không?”
o
Giữ kín những điều bí mật: Tôn trọng sự tin
tưởng của người khác khi họ tâm sự với mình.
Sống chân thành và khiêm tốn: Nhìn nhận sự
o
thật về chính bản thân mình, không khoe khoang, không lừa
dối.
Một người sống theo điều răn thứ tám là một người đáng tin
cậy. Họ xây dựng sự bình an và hòa thuận ở bất cứ nơi nào họ đến,
bởi lời nói của họ là lời nói xây dựng chứ không phải phá đổ.
Điều Răn Thứ Chín và Thứ Mười: Chớ muốn vợ chồng người &
Chớ tham của người.
•
Nội dung: “Ngươi không được ham muốn nhà của
người lân cận. Ngươi không được ham muốn vợ người lân cận…
hoặc bất cứ vật gì của người lân cận.” (Xuất Hành 20:17)
7
28
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Phân tích chiều sâu: Hai điều răn cuối cùng này có
một sự khác biệt độc đáo và sâu sắc: chúng không cấm một hành
động bên ngoài, mà cấm một ý muốn, một ham muốn bên trong.
Đây là một bước tiến vượt bậc trong tư duy đạo đức. Chúng đi thẳng
vào cội rễ của tội lỗi, đó chính là lòng tham và sự ham muốn lệch
lạc nảy sinh trong trái tim con người.
o
Điều răn thứ chín (Chớ muốn vợ chồng người):
Đi vào nguồn gốc của tội ngoại tình (điều răn thứ sáu). Trước
khi có hành động ngoại tình, đã có một ham muốn bất chính
nhen nhóm trong tư tưởng. Điều răn này mời gọi sự trong
sạch của trái tim, của cái nhìn. Nó yêu cầu chúng ta phải
kiểm soát trí tưởng tượng và những ham muốn của mình,
không để chúng dẫn dắt đến những hành vi sai trái.
o
Điều răn thứ mười (Chớ tham của người): Đi vào
nguồn gốc của tội trộm cắp, gian lận (điều răn thứ bảy) và
thậm chí là giết người (như trường hợp vua A-kháp giết Na-
vốt để chiếm vườn nho). Lòng tham lam, ghen tị khi thấy
người khác có những thứ mình không có (nhà cửa, tài sản,
cơ hội) là một trong những nguồn gốc lớn nhất của sự bất an
và tội ác trong xã hội.
Hai điều răn này cho thấy rằng một hành động không tự
nhiên sinh ra. Nó bắt đầu từ một ý nghĩ, một ham muốn, một sự
lựa chọn trong tâm hồn. Nếu chúng ta nuôi dưỡng những ham
muốn xấu, sớm muộn gì chúng cũng sẽ bộc phát ra thành hành
động. Do đó, cuộc chiến đấu cho sự thiện hảo phải bắt đầu từ chính
nội tâm.
Đây là lời mời gọi sống một cuộc sống nội tâm sâu sắc:
o
Nhận biết và làm chủ tư tưởng: Học cách quan
sát những ý nghĩ và ham muốn nảy sinh trong lòng mình, và
dùng lý trí, ý chí để hướng chúng về điều thiện.
7
29
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Sống biết ơn và bằng lòng: Thay vì ghen tị với
những gì người khác có, hãy tập trung vào những gì mình
đang có và tạ ơn vì những điều đó. Hạnh phúc không đến từ
việc có nhiều hơn, mà từ việc biết đủ và trân trọng.
o
Chúc phúc cho người khác: Khi thấy người khác
thành công hay hạnh phúc, hãy vui mừng cho họ thay vì
ghen ghét. Thái độ này sẽ mang lại sự bình an lớn lao cho
tâm hồn.
Hai điều răn cuối cùng này là chìa khóa để đạt được sự bình
an nội tâm. Chúng giải thoát chúng ta khỏi sự dằn vặt của lòng
ghen tị và tham lam, những thứ không bao giờ có thể được thỏa
mãn và luôn khiến chúng ta đau khổ. Chúng dẫn chúng ta đến sự
tự do của một trái tim trong sạch và thanh thản.
Lời Kết: Không Phải Gánh Nặng, Mà Là Đôi Cánh
Khi nhìn lại toàn bộ Mười Điều Răn, chúng ta có thể thấy một bức
tranh toàn cảnh về một cuộc sống lý tưởng mà Thiên Chúa mong muốn
cho con người. Đó không phải là một cuộc sống bị kìm kẹp trong sợ hãi
và cấm đoán, mà là một cuộc sống được xây dựng trên nền tảng vững
chắc của tình yêu thương.
•
Mến Chúa là nhận ra cội nguồn của mình, tìm thấy giá
trị tối thượng và sự an bình đích thực nơi Đấng Tạo Hóa.
Yêu Người là hệ quả tất yếu của việc mến Chúa, được
•
thể hiện qua sự tôn trọng gia đình, sự sống, phẩm giá, tài sản và
sự thật của tha nhân.
Mười Điều Răn giống như những quy tắc trong một trò chơi. Chúng
không làm mất đi sự thú vị, mà ngược lại, chính những quy tắc đó làm
cho trò chơi trở nên công bằng, có ý nghĩa và có thể chơi được. Tương
tự, Mười Điều Răn không tước đoạt tự do của chúng ta, mà bảo vệ chúng
7
30
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ta khỏi sự nô lệ cho những đam mê sai trái, cho sự ích kỷ và hỗn loạn –
những thứ sẽ hủy hoại chính chúng ta và những người xung quanh.
Đối với người chưa biết Chúa, Mười Điều Răn có thể được xem như
một di sản khôn ngoan của nhân loại, những nguyên tắc đạo đức phổ
quát đã được minh chứng qua hàng ngàn năm lịch sử. Chúng là kim chỉ
nam giúp xây dựng một xã hội công bằng, một gia đình hạnh phúc và
một tâm hồn bình an.
Cuối cùng, Mười Điều Răn không phải là một đích đến, mà là một
hành trình. Không ai trong chúng ta là hoàn hảo. Mỗi ngày, chúng ta
đều có thể vấp ngã trên con đường này. Nhưng điều quan trọng là nhận
ra giá trị của chúng, và luôn cố gắng, với sự khiêm tốn, để hướng cuộc
đời mình theo tấm bản đồ tình yêu mà Thiên Chúa đã trao tặng. Đó
chính là con đường dẫn đến tự do và hạnh phúc đích thực.
7
31
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chương 14: Tám Mối Phúc Thật – Hiến Chương Nước Trời
Giới Thiệu – Một Lời Mời Gọi Đến Hạnh Phúc Đích Thực
Tám Mối Phúc Thật – Hiến Chương Nước Trời Kim Chỉ Nam Cho
Một Cuộc Sống Viên Mãn
Bạn thân mến,
Có lẽ trong cuộc sống, ai trong chúng ta cũng đều mải miết đi tìm
hai chữ “hạnh phúc”. Chúng ta tìm kiếm nó trong sự giàu sang, trong
danh vọng, trong những mối quan hệ, hay trong những phút giây hưởng
thụ. Nhưng có bao giờ bạn tự hỏi, liệu có một thứ hạnh phúc nào sâu
xa hơn, bền vững hơn, một thứ hạnh phúc không bị lung lay bởi những
sóng gió của cuộc đời?
Cách đây hơn 2000 năm, tại một ngọn đồi ở vùng Galilê, một người
thầy tên là Giêsu đã có một bài giảng làm thay đổi lịch sử nhân loại. Bài
giảng ấy, thường được gọi là “Bài Giảng Trên Núi”, không chỉ dành cho
những người theo Ngài lúc bấy giờ, mà còn là một thông điệp vượt thời
gian gửi đến tất cả mọi người, thuộc mọi nền văn hóa và tín ngưỡng.
Trái tim của bài giảng ấy chính là Tám Mối Phúc Thật.
Đây không phải là một bộ luật lệ khô khan hay những điều răn
cấm đoán. Ngược lại, đây là một lời công bố đầy vui mừng, một lời chỉ
dẫn con đường đến với hạnh phúc đích thực, một hạnh phúc mà Chúa
Giêsu gọi là “Nước Trời”. Ngài bắt đầu mỗi lời dạy bằng cụm từ “Phúc
thay ai…”, có nghĩa là “Hạnh phúc thay cho những ai…”, “May mắn thay
cho những ai…”. Đó là một lời khẳng định, một lời hứa.
Tám Mối Phúc Thật được ví như một bản Hiến Chương của Nước
Trời. Giống như hiến chương của một quốc gia đặt ra những nguyên tắc
nền tảng và giá trị cốt lõi cho công dân của mình, Tám Mối Phúc phác
7
32
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

họa chân dung và phẩm chất của người “công dân Nước Trời” – một con
người sống trong sự bình an, tình yêu thương và sự thật.
Mục tiêu của tài liệu này rất đơn giản: cùng bạn khám phá Tám
Mối Phúc Thật một cách gần gũi và dễ hiểu nhất. Chúng ta sẽ không đi
sâu vào những thuật ngữ thần học phức tạp, mà sẽ tập trung vào ý nghĩa
thực tiễn và giá trị nhân văn sâu sắc của từng “mối phúc”. Chúng ta sẽ
cùng nhau tìm hiểu xem làm thế nào những lời dạy cổ xưa này lại có
thể là chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa cho một cuộc sống ý nghĩa và viên
mãn ngay trong thế giới hiện đại hôm nay.
Dù bạn là người có tín ngưỡng hay không, xin hãy mở lòng đón
nhận những tư tưởng này như một lời mời gọi suy ngẫm về cuộc sống.
Bởi lẽ, khát vọng về hạnh phúc và một thế giới tốt đẹp hơn là khát vọng
chung của toàn nhân loại.
Nền Tảng – “Nước Trời” và “Phúc Thay” Nghĩa là gì?
Trước khi đi vào từng mối phúc cụ thể, chúng ta cần làm rõ hai
khái niệm nền tảng mà Chúa Giêsu sử dụng: “Nước Trời” và “Phúc thay”.
Hiểu đúng những từ này sẽ giúp chúng ta nắm bắt được tinh thần của
toàn bộ lời dạy.
1. “Nước Trời” là gì?
Khi nghe đến “Nước Trời” hay “Vương quốc của Thiên Chúa”, nhiều
người thường hình dung về một nơi chốn nào đó ở trên mây, một thiên
đường sau khi chết. Hình dung này không sai, nhưng chưa đầy đủ. Theo
lời dạy của Chúa Giêsu, Nước Trời là một thực tại phức hợp và phong
phú hơn nhiều.
•
Nước Trời không phải là một địa điểm địa lý. Đó
không phải là một quốc gia trên bản đồ thế giới mà bạn có thể đi
đến bằng máy bay.
7
33
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Nước Trời là sự hiện diện và sự cai trị của Thiên
Chúa. “Nước Trời ở giữa các ông” (Luca 17:21). Nó ở đâu? Nó ở
ngay đây, khi chúng ta để cho những giá trị của Thiên Chúa – là
tình yêu, công lý, sự thật, và bình an – hiện diện và chi phối cuộc
sống của mình. Khi một người hành động với lòng yêu thương tha
thứ thay vì hận thù, Nước Trời đang ở đó. Khi một cộng đồng cùng
nhau chăm sóc cho người nghèo khổ, Nước Trời đang ở đó.
•
Nước Trời là một thực tại “đã bắt đầu nhưng chưa
hoàn tất”. Nó giống như một hạt giống đã được gieo vào lòng thế
giới và tâm hồn mỗi người. Nó đang lớn lên, đang phát triển,
nhưng chỉ đạt đến sự viên mãn cuối cùng vào thời sau hết. Chúng
ta đang sống trong thời kỳ xây dựng và làm cho Nước Trời ấy lớn
mạnh ngay tại trần gian.
Vậy, khi Chúa Giêsu nói “Nước Trời là của họ”, Ngài muốn nói rằng
những người sống theo các mối phúc này không cần phải chờ đến khi
chết mới được hưởng hạnh phúc. Họ đang bắt đầu trải nghiệm sự bình
an, niềm vui và sự hiện diện của Thiên Chúa ngay từ bây giờ, trong
chính cuộc sống này.
2. “Phúc thay” (Blessed) nghĩa là gì?
Từ “Phúc” trong tiếng Hy Lạp (ngôn ngữ gốc của Kinh Thánh Tân
Ước) là makarios. Từ này không chỉ đơn giản có nghĩa là “vui vẻ” hay
”
sung sướng” theo kiểu cảm xúc nhất thời.
•
Đó là một niềm hạnh phúc sâu xa, bền vững. Nó
không phụ thuộc vào hoàn cảnh bên ngoài. Một người có thể đang
gặp khó khăn, thử thách, thậm chí đau khổ, nhưng vẫn có thể cảm
nhận được cái “phúc” này. Nó là một sự bình an nội tâm vững chắc,
một cảm giác rằng cuộc sống của mình đang đi đúng hướng và có
ý nghĩa.
7
34
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Đó là sự công nhận và lời chúc lành từ Thiên Chúa.
Khi Chúa Giêsu nói “Phúc thay ai…”, đó là một lời khẳng định từ
chính Thiên Chúa: “Con đang sống rất đẹp lòng Ta. Con đường con
đang đi là con đường đúng đắn. Ta ở với con và chúc lành cho con.”
•
Đó là lời mời gọi và lời hứa. Mỗi mối phúc không chỉ
mô tả một tình trạng, mà còn là một lời mời gọi chúng ta hãy sống
như vậy. Và đi kèm với lời mời gọi là một lời hứa về phần thưởng
–
không phải là phần thưởng vật chất, mà là những giá trị tinh
thần cao quý và vĩnh cửu.
Như vậy, Tám Mối Phúc không phải là công thức để có một cuộc
sống dễ dàng, mà là bản đồ dẫn đến một cuộc sống đúng đắn và ý
nghĩa, và từ đó tìm thấy niềm hạnh phúc đích thực, sâu xa.
Mối Phúc Thứ Nhất – Nền Móng của Hạnh Phúc
”
Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó, vì Nước Trời là của họ.”
(Mátthêu 5:3)
Đây là mối phúc đầu tiên, và có thể nói, là nền tảng cho tất cả các
mối phúc khác. Nếu không có “tâm hồn nghèo khó”, chúng ta khó có thể
xây dựng được những phẩm chất còn lại. Nhưng “tâm hồn nghèo khó”
nghĩa là gì?
1. “Nghèo khó” này không phải là về tiền bạc
Chúa Giêsu không nói rằng cứ ai thiếu thốn vật chất là mặc nhiên
có phúc. Thực tế, sự nghèo đói cùng cực là một thảm kịch cần phải được
xóa bỏ. Một người nghèo về vật chất vẫn có thể có một tâm hồn kiêu
ngạo, cay đắng và đầy tham lam. Ngược lại, một người giàu có về của
cải vẫn có thể sở hữu một “tâm hồn nghèo khó”.
Vậy, sự nghèo khó mà Chúa Giêsu muốn nói đến nằm ở “tâm hồn”,
ở thái độ sống bên trong của chúng ta.
7
35
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2. Ý nghĩa của “Tâm hồn nghèo khó”
•
Là sự khiêm tốn triệt để: Người có tâm hồn nghèo khó
là người nhận ra sự thật về thân phận của mình. Họ biết mình
không phải là trung tâm của vũ trụ. Họ biết rằng mọi thứ mình có
–
từ sự sống, sức khỏe, tài năng, cho đến của cải – đều không phải
tự mình làm ra mà là một món quà được ban tặng. Họ không khoe
khoang, không tự mãn.
•
Là nhận ra sự giới hạn của bản thân: Họ biết mình
không toàn năng, không biết hết mọi sự và không thể tự cứu rỗi
chính mình. Họ có những yếu đuối, những sai lầm và cần đến sự
giúp đỡ của người khác và đặc biệt là của Thiên Chúa. Sự tự mãn,
cho rằng “tôi không cần ai cả” là thái độ hoàn toàn trái ngược với
tinh thần này.
•
Là sự lệ thuộc hoàn toàn vào Thiên Chúa: Giống như
một người nghèo không có gì trong tay và phải trông chờ vào lòng
tốt của người khác, người có tâm hồn nghèo khó đặt trọn vẹn niềm
tin và cuộc sống của mình vào sự quan phòng của Thiên Chúa. Họ
không bám víu vào của cải, quyền lực hay trí tuệ của mình như
một sự bảo đảm tối hậu. Sự bảo đảm duy nhất của họ là Thiên
Chúa.
•
Là một trái tim rộng mở: Chính vì không bị lấp đầy bởi
cái “tôi” kiêu ngạo, trái tim của họ trở nên trống rỗng để có thể đón
nhận những điều mới mẻ, đón nhận người khác, và quan trọng
nhất là đón nhận ân sủng và sự hướng dẫn của Thiên Chúa.
3
. Ví dụ trong đời sống
Một nhà khoa học lỗi lạc, sau cả đời nghiên cứu, khiêm
•
tốn thừa nhận rằng những gì mình biết chỉ là một giọt nước trong
đại dương kiến thức bao la.
•
Một doanh nhân thành đạt luôn tâm niệm rằng thành
công của mình có được là nhờ sự may mắn, sự đóng góp của nhân
7
36
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

viên và những cơ hội mà cuộc sống mang lại, chứ không chỉ do tài
năng của riêng ông.
•
Một người khi phạm sai lầm, sẵn sàng nhận lỗi và xin
tha thứ, thay vì tìm cách đổ lỗi cho người khác hay hoàn cảnh.
4. Phần thưởng: “Vì Nước Trời là của họ”
Tại sao những người này lại được sở hữu Nước Trời? Bởi vì họ là
những người duy nhất có “chỗ” cho Nước Trời. Một chiếc cốc đã đầy ắp
nước trà kiêu ngạo thì không thể rót thêm vào đó sữa ngọt của ân sủng.
Chỉ khi chúng ta “làm vơi” cái tôi của mình đi, chúng ta mới có thể “làm
đầy” bản thân bằng sự hiện diện của Thiên Chúa. Họ không cần phải
chờ đợi một phần thưởng ở tương lai, vì ngay khi họ sống với tâm hồn
khiêm tốn và phó thác, họ đã bắt đầu sống trong sự bình an và tự do
của Nước Trời rồi.
Mối phúc này mời gọi chúng ta hãy từ bỏ sự kiêu ngạo – nguồn
gốc của mọi bất an và xung đột – để sống một cuộc đời khiêm hạ, tin
tưởng và bình an.
Mối Phúc Thứ Hai – Sức Mạnh Thầm Lặng
”
Phúc thay ai hiền lành, vì họ sẽ được Đất Hứa làm gia nghiệp.”
(Mátthêu 5:5)
Trong một thế giới tôn vinh sức mạnh, sự quyết đoán và đôi khi là
cả sự hung hăng, lời dạy “phúc cho ai hiền lành” nghe có vẻ lạ lùng,
thậm chí là yếu đuối. Nhưng sự “hiền lành” mà Chúa Giêsu nói đến hoàn
toàn không phải là nhu nhược.
1. “Hiền lành” không phải là yếu đuối
Nhiều người nhầm lẫn hiền lành với sự thụ động, cam chịu, không
dám đấu tranh, không có chính kiến. Đây là một sự hiểu lầm tai hại.
7
37
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Trong tiếng Hy Lạp, từ “hiền lành” (praus) có một ý nghĩa rất sâu
sắc. Nó được dùng để mô tả một con ngựa chiến đã được thuần hóa. Con
ngựa vẫn giữ nguyên tất cả sức mạnh, sự dũng mãnh và tốc độ của nó,
nhưng giờ đây sức mạnh ấy đã được đặt dưới sự kiểm soát của người kỵ
sĩ. Nó không còn là sức mạnh hoang dã, phá hoại, mà là sức mạnh phục
vụ cho một mục đích cao cả.
Người hiền lành cũng vậy. Họ không phải là người không có sức
mạnh, không có cá tính, hay không có sự tức giận. Nhưng họ là người
làm chủ được sức mạnh và cảm xúc của mình.
2. Chân dung người hiền lành
•
Là người có sức mạnh được kiểm soát: Họ không để
cho cơn giận dữ bộc phát một cách mù quáng. Họ không dùng lời
nói hay hành động bạo lực để áp đặt ý muốn của mình lên người
khác. Họ kiên nhẫn, từ tốn và biết suy xét trước khi hành động.
•
Là người dịu dàng và tôn trọng người khác: Ngay cả
khi đối mặt với sự chống đối hay bất công, họ vẫn cố gắng giữ thái
độ tôn trọng phẩm giá của đối phương. Họ chọn đối thoại thay vì
đối đầu, chọn thuyết phục bằng lẽ phải và tình thương thay vì
dùng vũ lực.
•
Là người biết khi nào cần cứng rắn và khi nào cần
mềm mỏng: Chúa Giêsu chính là mẫu gương hoàn hảo của sự hiền
lành. Ngài dịu dàng với trẻ em, người tội lỗi, nhưng cũng rất cứng
rắn khi lên án thói đạo đức giả của những người tự cho mình là
công chính. Sự hiền lành của Ngài không phải là sự thỏa hiệp với
cái ác, mà là sức mạnh để bảo vệ sự thật trong tình yêu.
3. Ví dụ trong đời sống
•
Một người cha/mẹ kiên nhẫn giải thích cho con cái thay
vì la mắng khi chúng mắc lỗi.
7
38
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Một nhà lãnh đạo biết lắng nghe ý kiến trái chiều của
nhân viên và đối xử với họ một cách nhân hậu, thay vì dùng quyền
lực để đàn áp.
•
Một người bị người khác nói xấu, nhưng chọn cách im
lặng hoặc đối thoại trực tiếp một cách ôn hòa, thay vì tìm cách trả
thù.
•
Những nhà hoạt động vì hòa bình như Mahatma
Gandhi hay Martin Luther King Jr., những người đã dùng sức mạnh
của bất bạo động để thay đổi cả một xã hội.
4. Phần thưởng: “Vì họ sẽ được Đất Hứa làm gia nghiệp”
”
Đất Hứa” gợi nhớ lại hình ảnh dân Israel xưa được Thiên Chúa
hứa ban cho một miền đất an bình và màu mỡ. Phần thưởng này có ý
nghĩa gì với chúng ta hôm nay?
Người hiền lành, không dùng bạo lực để chiếm đoạt, cuối cùng lại
là người “sở hữu” thế giới này một cách đích thực nhất. Họ có được sự
tôn trọng và yêu mến của người khác không phải bằng sự sợ hãi, mà
bằng chính nhân cách của họ. Họ có được sự bình an trong tâm hồn,
một “vùng đất” mà không kẻ thù nào có thể xâm chiếm. Họ là những
người xây dựng nên những mối quan hệ bền vững, những cộng đồng
hòa thuận. Họ thừa hưởng những gì tốt đẹp nhất của cuộc sống này và
cả cuộc sống mai sau, một di sản mà không quyền lực trần thế nào có
thể sánh được.
Mối phúc này thách thức chúng ta hãy từ bỏ con đường bạo lực và
hung hăng, và chọn lấy con đường của sức mạnh thầm lặng, sức mạnh
của tình yêu và sự kiên nhẫn.
Mối Phúc 3 & 4 – Nỗi Đau và Khát Vọng Cháy Bỏng
Hai mối phúc tiếp theo nói về những cảm xúc sâu thẳm bên trong
tâm hồn: nỗi sầu khổ và lòng khao khát.
7
39
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Mối Phúc Thứ Ba: “Phúc thay ai sầu khổ, vì họ sẽ được Thiên
Chúa ủi an.” (Mátthêu 5:4)
1. “Sầu khổ” này là gì?
Chúa Giêsu không có ý cổ vũ một thái độ sống bi quan, hay tìm
kiếm nỗi đau một cách bệnh hoạn. Nỗi sầu khổ được chúc phúc ở đây
không phải là sự buồn bã vì mất mát tài sản hay vì những tham vọng
cá nhân không thành.
Đó là một nỗi đau sâu sắc hơn, một sự trăn trở của lương tâm:
•
Đau buồn vì tội lỗi của chính mình: Đó là cảm giác
hối hận chân thành khi nhận ra mình đã làm điều sai trái, đã làm
tổn thương người khác, đã đi ngược lại với điều thiện. Đây không
phải là sự dằn vặt vô ích, mà là bước đầu tiên của sự hoán cải, là
nỗi đau thanh tẩy tâm hồn.
•
Đau buồn vì sự dữ và khổ đau trong thế giới: Người
có mối phúc này không vô cảm trước thực tại. Họ đau lòng khi thấy
chiến tranh, bất công, nghèo đói đang diễn ra. Họ khóc thương với
những người đang đau khổ. Trái tim họ tan nát trước sự tan vỡ
của thế giới. Đây là sự đồng cảm sâu sắc, là khả năng cảm nhận
nỗi đau của người khác như của chính mình.
2. Ví dụ trong đời sống
•
Một người cảm thấy day dứt lương tâm sau khi đã nói
dối hoặc lừa gạt ai đó.
•
Cảm giác bất lực và đau xót khi đọc tin tức về một thảm
họa thiên nhiên hay một cuộc xung đột vũ trang ở một nơi xa xôi.
•
Nước mắt của một người mẹ khi thấy con mình lầm
đường lạc lối.
3. Phần thưởng: “Vì họ sẽ được Thiên Chúa ủi an”
7
40
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự an ủi của Thiên Chúa không phải là một lời vỗ về sáo rỗng. Đó
là một sự chữa lành sâu xa. Với những ai đau buồn vì tội lỗi của mình,
Thiên Chúa ban cho họ sự tha thứ và một khởi đầu mới. Với những ai
đau buồn vì sự dữ của thế gian, Thiên Chúa ban cho họ niềm hy vọng
và sức mạnh để hành động. Đây là một sự bình an mà thế gian không
thể ban tặng, một sự xác tín rằng dù thế giới có tăm tối đến đâu, tình
yêu và sự tốt lành của Thiên Chúa sẽ chiến thắng cuối cùng.
Mối Phúc Thứ Tư: “Phúc thay ai khát khao nên người công
chính, vì họ sẽ được Thiên Chúa cho thỏa lòng.” (Mátthêu 5:6)
1. “Đói khát sự công chính” là gì?
Từ “công chính” (righteousness) trong Kinh Thánh có nghĩa là sống
một đời sống đúng đắn, phù hợp với thánh ý và kế hoạch của Thiên
Chúa. Nó bao gồm cả sự ngay thẳng của cá nhân và sự công bằng trong
xã hội.
”
Đói và khát” là những động từ rất mạnh. Nó không phải là một
ước muốn mơ hồ, mà là một nhu cầu sống còn, một đam mê cháy bỏng.
Người được chúc phúc ở đây là người:
•
Khao khát sống ngay thẳng, thánh thiện: Họ có một
mong muốn mãnh liệt được trở nên tốt hơn mỗi ngày, được loại bỏ
những thói hư tật xấu, và được sống một cuộc đời đẹp lòng Chúa.
•
Khao khát lẽ phải và công lý cho thế giới: Họ không
thể làm ngơ trước sự bất công. Họ khao khát một thế giới nơi người
nghèo được bảo vệ, người yếu thế được nâng đỡ, và sự thật được
tôn trọng.
2. Ví dụ trong đời sống
•
Một người trẻ quyết tâm sống trung thực, từ chối mọi
hình thức gian lận trong thi cử hay công việc.
7
41
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Một luật sư dành tâm huyết để bảo vệ những người vô
tội không có tiền bạc hay tiếng nói.
•
Bất cứ ai, trong cuộc sống hàng ngày, luôn nỗ lực làm
điều đúng, nói lời thật, dù cho việc đó có thể mang lại bất lợi cho
bản thân.
3. Phần thưởng: “Vì họ sẽ được cho thỏa lòng”
Thế gian có thể làm chúng ta thỏa mãn tạm thời bằng tiền bạc,
danh vọng, thú vui. Nhưng chỉ có việc sống cho điều thiện, cho lẽ phải
mới mang lại sự mãn nguyện đích thực và lâu dài. Khi chúng ta sống
đúng với con người thật của mình, đúng với những giá trị cao đẹp mà
Thiên Chúa đã đặt vào lòng ta, chúng ta sẽ tìm thấy một niềm vui và sự
bình an mà không gì có thể đánh đổi được. Cơn đói khát sâu thẳm nhất
trong tâm hồn chúng ta sẽ được lấp đầy.
Mối Phúc 5 & 6 – Trái Tim và Hành Động
Hai mối phúc này liên kết chặt chẽ giữa hành động bên ngoài (lòng
thương xót) và động cơ bên trong (lòng trong sạch).
Mối Phúc Thứ Năm: “Phúc thay ai xót thương người, vì họ sẽ
được Thiên Chúa xót thương.” (Mátthêu 5:7)
1. Lòng xót thương là gì?
Lòng thương xót (mercy) còn hơn cả lòng trắc ẩn (pity). Lòng trắc
ẩn có thể chỉ là một cảm giác tội nghiệp từ xa, nhưng lòng thương xót
là một tình yêu chủ động, thúc đẩy chúng ta hành động để xoa dịu nỗi
đau của người khác. Nó bao gồm hai khía cạnh chính:
•
Tha thứ cho những người làm tổn thương mình: Đây
là một trong những hành động khó khăn nhất nhưng cũng cao cả
nhất. Người có lòng thương xót không nuôi dưỡng hận thù, không
tìm cách trả đũa. Họ chọn cách phá vỡ vòng luẩn quẩn của sự oán
7
42
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

giận bằng sự tha thứ, giống như Thiên Chúa đã tha thứ cho con
người.
•
Giúp đỡ những người đang gặp khó khăn: Lòng
thương xót được thể hiện qua những hành động cụ thể: cho người
đói ăn, cho người khát uống, thăm viếng người đau yếu, an ủi
người buồn phiền, giúp đỡ người hoạn nạn… Đó là khả năng nhìn
thấy Chúa Giêsu trong hình ảnh của những người nghèo khổ và
phục vụ họ.
2. Ví dụ trong đời sống
•
Một người sẵn sàng bỏ qua lỗi lầm của một người bạn
đã phản bội mình.
•
Một tình nguyện viên dành thời gian cuối tuần để chăm
sóc người già neo đơn hoặc trẻ em mồ côi.
•
Bất cứ ai dừng lại để giúp một người bị tai nạn trên
đường, thay vì thờ ơ bỏ đi.
3. Phần thưởng: “Vì họ sẽ được Thiên Chúa xót thương”
Đây là một nguyên tắc vàng của đời sống tâm linh, một luật nhân
quả thiêng liêng. Chúa Giêsu đã dạy: “Anh em hãy cho, thì sẽ được Thiên
Chúa cho lại… Anh em đong bằng đấu nào, thì Thiên Chúa sẽ đong lại
cho anh em bằng đấu ấy” (Luca 6:38). Khi chúng ta mở rộng trái tim
mình để tha thứ và giúp đỡ người khác, chúng ta cũng đang mở ra cánh
cửa để đón nhận lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa dành cho chính
những yếu đuối và lầm lỗi của mình. Chúng ta nhận được những gì
chúng ta cho đi.
Mối Phúc Thứ Sáu: “Phúc thay ai có tâm hồn trong sạch, vì họ
sẽ được nhìn thấy Thiên Chúa.” (Mátthêu 5:8)
1. “Tâm hồn trong sạch” là gì?
7
43
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự trong sạch ở đây không chỉ bị giới hạn trong lĩnh vực tính dục.
Nó có một ý nghĩa rộng lớn hơn nhiều. Một tâm hồn trong sạch là:
•
Một trái tim không chia rẽ: Đó là một trái tim hoàn
toàn hướng về Thiên Chúa và điều thiện. Người có lòng trong sạch
không sống “hai mặt”, không cố gắng vừa làm đẹp lòng Chúa lại
vừa chạy theo những đam mê tội lỗi. Tình yêu của họ dành cho
Chúa là tinh tuyền và duy nhất.
•
Một ý hướng ngay thẳng: Họ làm điều tốt không phải
để được người khác khen ngợi, không phải vì một động cơ vụ lợi,
thầm kín nào đó. Họ làm điều tốt đơn giản chỉ vì đó là điều tốt, vì
lòng yêu mến Thiên Chúa và tha nhân. Sự liêm chính, chân thật là
bản chất của họ.
•
Một cái nhìn không vẩn đục: Họ nhìn người khác
không phải bằng con mắt phán xét, thành kiến, hay ham muốn,
mà bằng con mắt của tình thương. Họ có khả năng nhìn thấy hình
ảnh tốt đẹp của Thiên Chúa nơi mỗi người.
2. Ví dụ trong đời sống
•
Một người âm thầm làm từ thiện mà không cần ai biết
đến.
•
Một người nhân viên làm việc chăm chỉ và trung thực
ngay cả khi không có sếp giám sát.
•
Một người từ chối tham gia vào những cuộc nói xấu,
phán xét người khác.
3. Phần thưởng: “Vì họ sẽ được nhìn thấy Thiên Chúa”
Phần thưởng này thật kỳ diệu. Một tấm gương bám đầy bụi bẩn
không thể phản chiếu hình ảnh một cách rõ ràng. Tương tự, một tâm
hồn bị vẩn đục bởi những ý hướng xấu xa, những đam mê ích kỷ, không
thể nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa.
7
44
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chỉ những người có tâm hồn trong sạch, tinh tuyền mới có đủ sự
nhạy bén thiêng liêng để “nhìn thấy” Thiên Chúa. Họ nhìn thấy Ngài
không chỉ trong giờ cầu nguyện hay ở nhà thờ, mà còn trong vẻ đẹp của
thiên nhiên, trong nụ cười của một em bé, trong lòng tốt của một người
xa lạ, và ngay cả trong những thử thách của cuộc sống. Đối với họ, cả
thế giới này trở thành một ngôi đền thờ, và mọi sự kiện đều có thể là
một cuộc gặp gỡ với Đấng Tạo Hóa.
Mối Phúc 7 & 8 – Sứ Mệnh và Thử Thách Tột Cùng
Hai mối phúc cuối cùng đưa người công dân Nước Trời ra với thế
giới: họ trở thành những người kiến tạo hòa bình và sẵn sàng đối mặt
với sự chống đối vì niềm tin của mình.
Mối Phúc Thứ Bảy: “Phúc thay ai xây dựng hòa bình, vì họ sẽ
được gọi là con Thiên Chúa.” (Mátthêu 5:9)
1. “Xây dựng hòa bình” là gì?
Chúa Giêsu không chỉ nói “phúc cho ai yêu chuộng hòa bình”. Yêu
chuộng hòa bình có thể là một thái độ thụ động. Nhưng Ngài nói “phúc
cho ai xây dựng hòa bình” (peacemakers). Đây là một vai trò chủ động,
tích cực và đầy thử thách.
Hòa bình trong Kinh Thánh (tiếng Do Thái là Shalom) không chỉ
có nghĩa là không có chiến tranh. Nó là một trạng thái hài hòa, trọn vẹn
và tốt đẹp trong mọi mối quan hệ: giữa con người với Thiên Chúa, giữa
con người với nhau, và giữa con người với thiên nhiên. Người xây dựng
hòa bình là người:
•
Hàn gắn những đổ vỡ: Họ là những cây cầu nối, những
người hòa giải. Họ nỗ lực hàn gắn những xung đột trong gia đình,
sự chia rẽ trong cộng đồng, sự thù hận giữa các quốc gia.
7
45
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Loại bỏ nguyên nhân của xung đột: Họ không chỉ giải
quyết hậu quả, mà còn can đảm đối mặt với gốc rễ của sự bất hòa,
đó là bất công, kiêu ngạo, tham lam và ích kỷ.
•
Mang sự bình an của Chúa đến cho người khác:
Nguồn gốc của hòa bình đích thực đến từ Thiên Chúa. Người xây
dựng hòa bình trước hết phải là người có bình an trong tâm hồn,
rồi từ đó mới có thể lan tỏa sự bình an đó ra cho thế giới.
2
. Ví dụ trong đời sống
Một người con đứng ra hòa giải khi cha mẹ có mâu
Một người bạn giúp hai người bạn khác làm lành với
•
thuẫn.
•
nhau sau một cuộc cãi vã.
•
Các nhà ngoại giao, các tổ chức nhân đạo làm việc
không mệt mỏi để chấm dứt chiến tranh và thúc đẩy sự thấu hiểu
giữa các dân tộc.
3. Phần thưởng: “Vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa”
Đây là một tước hiệu cao quý nhất. Tại sao? Vì chính Thiên Chúa
là Đấng kiến tạo hòa bình. Ngài đã sai Con Một của mình là Chúa Giêsu
đến thế gian để giao hòa trời với đất, để phá tan bức tường ngăn cách
của hận thù. Khi chúng ta nỗ lực xây dựng hòa bình, chúng ta đang
tham gia vào chính công việc của Thiên Chúa, đang hành động giống
như Cha của chúng ta trên trời. Vì vậy, chúng ta xứng đáng được gọi là
”
con Thiên Chúa”.
Mối Phúc Thứ Tám: “Phúc thay ai bị bách hại vì sống công
chính, vì Nước Trời là của họ.” (Mátthêu 5:10)
1. Đỉnh cao và hệ quả tất yếu
7
46
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Mối phúc này là đỉnh cao của tất cả các mối phúc. Nó là bài kiểm
tra cuối cùng, là hệ quả tất yếu khi một người cố gắng sống trọn vẹn
bảy mối phúc trên trong một thế giới chưa hoàn hảo.
Khi một người sống khiêm tốn, hiền lành, xót thương, trong sạch,
công chính và kiến tạo hòa bình, lối sống của họ tự nó đã là một sự
thách thức đối với những giá trị của thế gian: kiêu ngạo, bạo lực, ích kỷ,
gian dối và xung đột. Ánh sáng của họ làm phơi bày bóng tối. Chính vì
vậy, họ có thể sẽ bị:
•
Hiểu lầm, chế nhạo: Bị cho là “kỳ quặc”, “không thực
tế”, “yếu đuối”.
•
Cô lập, xa lánh: Bị gạt ra bên lề vì không chịu thỏa
hiệp với những điều sai trái.
•
Bách hại, ngược đãi: Bị đối xử bất công, bị vu khống,
thậm chí bị tổn hại về thể chất.
Điều quan trọng cần lưu ý là mối phúc này chỉ dành cho những ai
bị bách hại “vì sống công chính”, chứ không phải vì những sai lầm hay
tính cách khó chịu của bản thân.
2. Ví dụ trong đời sống
•
Một nhân viên bị sa thải vì từ chối tham gia vào một
thương vụ làm ăn gian dối của công ty.
•
Một nhà báo bị đe dọa vì đã can đảm phanh phui sự
thật về tham nhũng.
•
Trong lịch sử, rất nhiều người đã phải hy sinh cả mạng
sống để bảo vệ cho công lý và lẽ phải.
3. Phần thưởng: “Vì Nước Trời là của họ”
Mối phúc thứ tám lặp lại phần thưởng của mối phúc thứ nhất. Điều
này tạo thành một vòng tròn hoàn hảo, cho thấy sự liên kết chặt chẽ
7
47
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

của cả con đường. Lời hứa này là một sự khẳng định chắc chắn rằng
lòng trung thành và sự hy sinh của họ không hề vô ích. Dù thế gian có
thể lấy đi của họ mọi thứ – danh tiếng, tài sản, thậm chí cả mạng sống
–
nhưng có một thứ mà không ai có thể lấy đi được: đó là quyền công
dân Nước Trời. Sự đau khổ của họ ở đời này sẽ trở thành niềm vinh
quang vĩnh cửu của họ ở đời sau. Họ đã chọn đứng về phía Thiên Chúa,
và Thiên Chúa sẽ không bao giờ bỏ rơi họ.
Tổng Hợp – Bức Chân Dung Người Công Dân Nước Trời
Sau khi đã đi qua từng mối phúc riêng lẻ, giờ là lúc chúng ta ghép
những mảnh ghép ấy lại để có được một bức tranh toàn cảnh. Tám Mối
Phúc không phải là một danh sách các đức tính độc lập mà chúng ta có
thể chọn lựa một vài điều để thực hành. Chúng liên kết chặt chẽ với
nhau, tạo thành một con đường tâm linh thống nhất, một bức chân dung
hoàn chỉnh về người công dân Nước Trời.
1. Một Con Đường Tiến Triển Hợp Lý
Hãy nhìn lại tiến trình của Tám Mối Phúc, chúng ta sẽ thấy một
logic rất tự nhiên:
Mọi sự bắt đầu từ bên trong, với một thái độ nền tảng
•
là tâm hồn nghèo khó (Mối phúc 1). Đó là sự khiêm tốn, nhận biết
mình cần đến Chúa.
•
Từ sự khiêm tốn đó, con người học được cách sống hiền
lành (2), kiểm soát sức mạnh của mình và đối xử dịu dàng với
người khác.
•
Với một trái tim khiêm tốn và hiền lành, họ bắt đầu
cảm nhận sâu sắc hơn nỗi đau của chính mình và của thế giới, họ
biết sầu khổ (3) trước sự dữ.
•
Nỗi đau đó không dẫn đến tuyệt vọng, mà làm bùng lên
một cơn đói khát công chính (4), một khao khát cháy bỏng cho
điều thiện và lẽ phải.
7
48
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Cơn đói khát này không chỉ là lý thuyết, nó được thể
hiện ra bằng hành động cụ thể là lòng xót thương (5), tha thứ và
giúp đỡ tha nhân.
•
Để hành động xót thương được tinh tuyền, họ cần có
một tâm hồn trong sạch (6), một động cơ ngay thẳng, không vụ
lợi.
•
Với một trái tim xót thương và trong sạch, họ trở thành
những người tích cực xây dựng hòa bình (7), hàn gắn những đổ
vỡ trong các mối quan hệ.
•
Và cuối cùng, khi sống trọn vẹn những điều đó, họ sẵn
sàng chấp nhận hệ quả là có thể bị thế gian bách hại (8), và xem
đó là niềm vinh dự.
Đây là một hành trình đi từ nhận thức về bản thân, đến mối quan
hệ với tha nhân, và cuối cùng là vai trò của mình trong thế giới.
2. Cuộc Cách Mạng về Giá Trị
Tám Mối Phúc Thật chính là một cuộc “đảo lộn giá trị” ngoạn mục.
Hãy thử đặt những giá trị của Nước Trời bên cạnh những giá trị mà thế
gian thường tôn vinh:
Giá trị của Nước Trời (Tám Mối
Phúc)
Giá trị của Thế gian
Giàu sang, tự mãn
Quyền lực, thống trị
Hưởng thụ, vô cảm
Thỏa hiệp, cơ hội
Báo oán, cứng rắn
Mưu mô, tính toán
Gây hấn, chia rẽ
Tâm hồn nghèo khó, khiêm tốn
Hiền lành, phục vụ
Sầu khổ, đồng cảm với nỗi đau
Đói khát sự công chính
Xót thương, tha thứ
Tâm hồn trong sạch, ngay thẳng
Xây dựng hòa bình, hàn gắn
7
49
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Được ca tụng, an
Chấp nhận bị bách hại vì lẽ phải
toàn
Bảng so sánh này cho thấy rõ ràng: con đường mà Chúa Giêsu mời
gọi chúng ta đi là một con đường hoàn toàn khác, thậm chí là đi ngược
lại với dòng chảy chung của xã hội. Thế gian nói: “Hãy tìm kiếm hạnh
phúc cho bản thân”. Chúa Giêsu nói: “Hãy cho đi, và con sẽ được hạnh
phúc”. Thế gian nói: “Hãy áp đặt ý muốn của mình”. Chúa Giêsu nói:
”
Hãy phục vụ người khác”.
Đây chính là bản chất của “Hiến Chương Nước Trời”: một lời mời
gọi thực hiện một cuộc cách mạng, bắt đầu từ trong chính trái tim mỗi
người, để xây dựng một thế giới mới dựa trên nền tảng của tình yêu
thương, sự khiêm hạ và phục vụ.
Đọc về Tám Mối Phúc có thể khiến chúng ta cảm thấy những tiêu
chuẩn này thật cao vời, dường như chỉ dành cho các bậc thánh nhân
chứ không phải cho những người bình thường như chúng ta. Nhưng
Chúa Giêsu đã nói những lời này với đám đông dân chúng – những người
nông dân, ngư dân, những người vợ, người chồng… – chứ không phải
chỉ với một nhóm môn đệ ưu tú. Điều đó có nghĩa là Tám Mối Phúc là
một lời mời gọi dành cho tất cả mọi người, và có thể được sống ngay
trong những hoàn cảnh bình dị nhất.
Vậy làm thế nào để chúng ta “hạ cánh” những lý tưởng cao đẹp này
xuống mặt đất của cuộc sống hàng ngày?
1. Trong Gia Đình
Gia đình là môi trường đầu tiên và quan trọng nhất để thực hành
Tám Mối Phúc.
7
50
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Tâm hồn nghèo khó: Nhận ra mình không phải lúc nào
cũng đúng. Lắng nghe ý kiến của vợ/chồng và con cái. Sẵn sàng
nói lời xin lỗi khi mình sai.
•
Hiền lành: Khi có bất đồng, thay vì la hét, hãy chọn
cách nói chuyện ôn tồn. Kiên nhẫn với những khuyết điểm và lỗi
lầm của người thân.
•
Xót thương: Tha thứ cho nhau những tổn thương đã
gây ra. Chăm sóc khi có người ốm đau. An ủi khi có người buồn
phiền.
•
Xây dựng hòa bình: Chủ động làm hòa sau những cuộc
cãi vã. Tạo ra một không khí yêu thương, tin tưởng, nơi mọi người
cảm thấy an toàn và được tôn trọng.
2. Nơi Làm Việc và Học Tập
Môi trường công sở và trường học là nơi đầy rẫy sự cạnh tranh,
nhưng cũng là nơi tuyệt vời để Tám Mối Phúc tỏa sáng.
•
Đói khát sự công chính: Làm việc một cách trung thực,
không gian lận, không tham nhũng. Đứng lên bảo vệ lẽ phải, bảo
vệ một đồng nghiệp bị đối xử bất công.
•
Tâm hồn trong sạch: Làm việc hết mình vì trách nhiệm
chung, chứ không chỉ vì lương bổng hay để được sếp khen. Giúp
đỡ đồng nghiệp một cách vô tư.
•
Hiền lành: Đối xử tôn trọng với tất cả mọi người, từ cấp
trên đến người lao công. Góp ý một cách xây dựng thay vì chỉ trích.
Chịu bách hại: Sẵn sàng chấp nhận bị cho là “kỳ quặc”
•
hay thậm chí bị thiệt thòi khi từ chối tham gia vào những việc làm
sai trái, gian dối.
3. Trong Xã Hội
Với tư cách là một thành viên của xã hội, chúng ta cũng được mời
gọi sống theo Hiến Chương Nước Trời.
7
51
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Sầu khổ và đói khát công chính: Không vô cảm trước
những vấn đề xã hội như nghèo đói, bất công, ô nhiễm môi trường.
Tìm cách đóng góp phần nhỏ của mình để làm cho xã hội tốt đẹp
hơn.
•
Xót thương: Tham gia các hoạt động từ thiện. Giúp đỡ
những người yếu thế, những người bị gạt ra bên lề xã hội.
Xây dựng hòa bình: Tránh lan truyền những tin tức
•
giả, những lời lẽ gây chia rẽ, thù hận trên mạng xã hội. Thúc đẩy
sự đối thoại và thấu hiểu giữa những người có quan điểm khác
biệt.
4. Tám Mối Phúc là một Hành Trình
Quan trọng nhất, chúng ta cần nhớ rằng sống theo Tám Mối Phúc
là một hành trình cả đời, chứ không phải là một đích đến có thể đạt
được trong một sớm một chiều. Sẽ có những lúc chúng ta thành công,
và cũng có vô số lần chúng ta vấp ngã. Điều quan trọng là không nản
lòng, mà luôn khiêm tốn đứng dậy và bắt đầu lại, với niềm tin vào sự
trợ giúp của Thiên Chúa.
Mỗi ngày, chúng ta có thể chọn một mối phúc để suy ngẫm và cố
gắng thực hành. Dần dần, những phẩm chất này sẽ thấm vào con người
chúng ta và biến đổi chúng ta từ bên trong.
Kết Luận – Lời Mời Gọi Vượt Thời Gian
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình khám phá Tám Mối
Phúc Thật – trái tim lời giảng dạy của Chúa Giêsu. Chúng ta đã thấy
rằng đây không phải là một danh sách những điều cấm đoán, mà là một
bản đồ dẫn đến hạnh phúc đích thực, một niềm vui sâu xa mà không
tiền bạc, danh vọng nào có thể mua được.
Tám Mối Phúc chính là Hiến Chương của Nước Trời, bản thiết kế
cho một cuộc sống đầy ý nghĩa, tình yêu và bình an. Nó phác họa chân
7
52
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

dung một con người mới: một con người khiêm tốn trước Thiên Chúa,
hiền lành và xót thương với tha nhân, ngay thẳng và trong sạch trong
tâm hồn, luôn khao khát điều thiện và nỗ lực xây dựng hòa bình, và
cuối cùng, can đảm sống cho niềm tin của mình dù phải đối mặt với
nghịch cảnh.
Một thông điệp phổ quát
Dù được ra đời trong bối cảnh của đức tin Kitô giáo, nhưng những
giá trị mà Tám Mối Phúc đề cao lại mang tính phổ quát sâu sắc. Bất cứ
ai, dù thuộc tín ngưỡng nào, cũng có thể nhận ra vẻ đẹp và sự thật trong
lời mời gọi sống khiêm tốn, yêu thương, tha thứ, và công chính. Đây là
con đường làm cho con người trở nên “người” hơn, và làm cho xã hội trở
nên tốt đẹp hơn.
Nếu thế giới này có thêm nhiều người chọn sống “nghèo khó trong
tâm hồn” thay vì kiêu ngạo, chọn “hiền lành” thay vì bạo lực, chọn “xót
thương” thay vì báo oán, và chọn “xây dựng hòa bình” thay vì gây chia
rẽ, thì chắc chắn hành tinh của chúng ta sẽ là một nơi đáng sống hơn
rất nhiều.
Lời mời gọi dành cho bạn
Bài viết này xin được khép lại bằng một lời mời gọi mở. Lời mời
gọi này không phải là để bạn tin theo một giáo điều một cách mù quáng,
mà là để bạn trải nghiệm.
Hãy thử suy ngẫm về những giá trị này. Hãy thử áp dụng một trong
số những mối phúc vào cuộc sống của bạn trong một tuần. Hãy thử tha
thứ cho một người đã làm bạn tổn thương. Hãy thử làm một việc tốt mà
không cần ai biết đến. Hãy thử lắng nghe một người có quan điểm trái
ngược với bạn bằng một thái độ hiền lành.
7
53
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Và hãy tự khám phá xem con đường mà Chúa Giêsu vạch ra có thực
sự mang lại sự bình an và niềm vui sâu thẳm như Ngài đã hứa hay
không.
Bởi lẽ, hạnh phúc đích thực không phải là một lý thuyết để tranh
cãi, mà là một con đường để dấn thân. Và Tám Mối Phúc Thật chính là
lời mời gọi đầy yêu thương và hy vọng, mời gọi bạn bước vào con đường
ấy.
7
54
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

TÁM MỐI PHÚC THẬT: CON ĐƯỜNG DẪN ĐẾN HẠNH PHÚC ĐÍCH THỰC
HIẾN CHƯƠNG NƯỚC TRỜI
LỜI MỞ ĐẦU – ĐI TÌM HẠNH PHÚC
Hạnh phúc là gì?
Trong sâu thẳm tâm hồn, mỗi người chúng ta đều khao khát hạnh
phúc. Từ khi sinh ra cho đến lúc lìa đời, mọi hành động, suy tư và nỗ
lực của con người đều hướng đến mục tiêu tìm kiếm và giữ lấy hạnh
phúc. Nhưng hạnh phúc đích thực là gì và làm sao để đạt được nó?
Thế gian thường đưa ra những câu trả lời quen thuộc: hạnh phúc
là sự giàu có về vật chất, là quyền lực và địa vị, là sự thỏa mãn mọi đam
mê, là sức khỏe và sự an nhàn. Chúng ta dành cả cuộc đời để theo đuổi
những điều này, tin rằng khi có được chúng, ta sẽ tìm thấy niềm vui
trọn vẹn. Tuy nhiên, thực tế thường cho thấy một bức tranh khác. Có
biết bao người giàu có nhưng cô đơn, quyền lực nhưng lo âu, hưởng thụ
mọi thú vui nhưng trống rỗng. Dường như những “công thức hạnh phúc”
của thế gian luôn có một điều gì đó thiếu sót.
Một Lời Mời Gọi Khác Biệt
Cách đây hơn 2000 năm, trên một ngọn đồi ở miền Galilê, một
người thầy tên là Giêsu đã đưa ra một lời công bố mang tính cách mạng,
đảo ngược mọi quan niệm thông thường về hạnh phúc. Lời công bố ấy
được gọi là Tám Mối Phúc Thật, nằm ở phần đầu của một bài giảng nổi
tiếng được biết đến với tên gọi “Bài Giảng Trên Núi” (được ghi lại trong
sách Tin Mừng Mátthêu, chương 5-7).
Những lời dạy này không phải là một bộ luật khô khan hay những
quy tắc đạo đức thông thường. Chúng được xem là “Hiến Chương Nước
Trời” – tức là bản tuyên ngôn, là kim chỉ nam, là bản mô tả chân dung
của một công dân trong một “Vương quốc” mới mà Chúa Giêsu đến để
7
55
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thiết lập. Đó là Vương quốc của Thiên Chúa, một vương quốc không dựa
trên quyền lực trần thế mà dựa trên tình yêu, sự thật và công lý.
Tám Mối Phúc Thật là một con đường, một lời mời gọi dành cho
tất cả mọi người, không phân biệt văn hóa, địa vị hay quá khứ. Đó là
con đường dẫn đến một niềm hạnh phúc sâu xa, bền vững, một niềm
vui mà không hoàn cảnh nào có thể cướp mất.
Mục đích của tài liệu này
Tài liệu này được viết với mong muốn giới thiệu Tám Mối Phúc
Thật đến những ai chưa từng biết về Chúa Giêsu và giáo huấn của Ngài.
Chúng ta sẽ cùng nhau đi qua từng “mối phúc”, phân tích ý nghĩa sâu
sắc của chúng, và khám phá xem làm thế nào những giá trị tưởng chừng
như nghịch lý này lại có thể là chìa khóa mở ra cánh cửa hạnh phúc
đích thực.
Đây không phải là một bài học tôn giáo khô khan, mà là một hành
trình khám phá tâm hồn. Xin hãy mở lòng và cùng tôi bước vào con
đường Tám Mối Phúc Thật.
MỐI PHÚC THỨ NHẤT – SỐNG TINH THẦN NGHÈO KHÓ
”
Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó, vì Nước Trời là của họ.”
(Mátthêu 5:3)
Nghịch lý đầu tiên: Hạnh phúc trong sự thiếu thốn?
Ngay từ câu đầu tiên, Chúa Giêsu đã đưa ra một tuyên bố gây sốc.
Làm sao một người “nghèo khó” lại có thể được gọi là người có phúc, là
người hạnh phúc? Thế giới luôn dạy chúng ta rằng phải tích lũy, phải
làm giàu, phải có thật nhiều để được an toàn và vui vẻ. Sự nghèo khó
đồng nghĩa với thiếu thốn, bất hạnh và khổ đau.
7
56
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chìa khóa để hiểu được mối phúc này nằm ở cụm từ “tâm hồn
nghèo khó” (hay “tinh thần nghèo khó”). Chúa Giêsu không ca ngợi sự
nghèo đói về vật chất như một điều tốt đẹp tự thân. Ngài không nói rằng
những người thiếu ăn, thiếu mặc mặc nhiên sẽ hạnh phúc. Ngài đang
nói về một thái độ nội tâm, một trạng thái của tâm hồn.
”
Tâm hồn nghèo khó” là gì?
Là sự khiêm tốn nhận biết giới hạn của bản thân:
1
.
Người có tâm hồn nghèo khó là người nhận ra rằng mình không
phải là trung tâm của vũ trụ. Họ biết mình không thể tự cứu rỗi,
không thể tự mình giải quyết mọi vấn đề, và không thể tự mình
tìm thấy ý nghĩa cuộc sống. Họ thừa nhận sự yếu đuối, bất toàn
và “phá sản” về mặt tinh thần khi đứng trước sự vô hạn của Thiên
Chúa.
2
.
Là sự lệ thuộc hoàn toàn vào Thiên Chúa: Giống như
một người nghèo phải trông chờ vào lòng tốt của người khác để
sống, người có tâm hồn nghèo khó đặt trọn vẹn niềm tin và sự lệ
thuộc của mình vào Thiên Chúa. Họ không cậy dựa vào của cải, tài
năng hay địa vị của mình, mà cậy dựa vào tình thương và sự quan
phòng của Đấng Tạo Hóa. Họ biết rằng mọi thứ họ có – từ hơi thở
đến những khả năng – đều là quà tặng từ Thiên Chúa.
3
.
Là sự giải thoát khỏi xiềng xích vật chất: Khi một
người nhận ra hạnh phúc không đến từ của cải, họ sẽ được tự do.
Họ không còn bị ám ảnh bởi việc phải có nhiều hơn, không còn lo
sợ mất mát, không còn ghen tị với người khác. Vật chất trở thành
phương tiện để sống và phục vụ, chứ không phải là mục đích cuối
cùng của cuộc đời.
Tại sao họ lại được phúc? “Vì Nước Trời là của họ.”
7
57
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

”
Nước Trời” hay “Vương quốc của Thiên Chúa” không chỉ là một nơi
chốn ở tương lai sau khi chết. Đó là một thực tại hiện tiền, là sự hiện
diện và cai trị của Thiên Chúa trong tâm hồn một người.
Người có tâm hồn nghèo khó, bằng việc “dọn dẹp” cái tôi kiêu ngạo,
sự tự mãn và lòng tham của mình, đã tạo ra một không gian trống trải
trong lòng. Và chính vào không gian đó, Thiên Chúa có thể bước vào,
ngự trị và ban tặng sự bình an, niềm vui và ý nghĩa mà họ hằng tìm
kiếm. Họ sở hữu “Nước Trời” ngay từ bây giờ, bởi vì Vua của Nước Trời
đang sống trong họ.
Bài học cho cuộc sống hôm nay:
Mối phúc đầu tiên mời gọi chúng ta xét lại những gì chúng ta đang
bám víu: tiền bạc, danh vọng, kiến thức, hay chính cái tôi của mình?
Học sống tinh thần nghèo khó là học cách buông bỏ, sống khiêm tốn,
biết ơn và tin tưởng vào một sức mạnh lớn lao hơn chính mình. Đó là
bước đầu tiên và nền tảng nhất trên con đường tìm kiếm hạnh phúc đích
thực.
MỐI PHÚC THỨ HAI – HIỀN LÀNH
”
Phúc thay ai hiền lành, vì họ sẽ được Đất Hứa làm gia nghiệp.”
(Mátthêu 5:5)
Hiền lành không phải là yếu đuối
Trong xã hội cạnh tranh ngày nay, “hiền lành” thường bị đánh
đồng với “yếu đuối”, “nhu nhược”, hay “không có khả năng tự vệ”. Người
hiền lành thường bị xem là người thua cuộc, dễ bị bắt nạt và chà đạp.
Thế giới đề cao sự quyết đoán, mạnh mẽ, thậm chí là hung hăng. Vậy
tại sao Chúa Giêsu lại gọi người hiền lành là người có phúc?
Để hiểu đúng, chúng ta cần phân biệt rõ: hiền lành không phải
là yếu đuối. Ngược lại, hiền lành là sức mạnh được kiểm soát. Hình
7
58
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ảnh một con ngựa hoang dũng mãnh, sau khi được thuần hóa, trở nên
hiền lành, biết nghe lời chủ, nhưng không hề mất đi sức mạnh của nó.
Sức mạnh ấy giờ đây được sử dụng một cách có mục đích và hiệu quả.
Người hiền lành là người có khả năng nổi giận trước sự bất công,
nhưng họ chọn không để cơn giận điều khiển mình. Họ có sức mạnh để
trả thù, nhưng họ chọn tha thứ. Họ có thể dùng vũ lực để áp đặt ý muốn,
nhưng họ chọn con đường đối thoại và thuyết phục. Sự hiền lành xuất
phát từ một nội tâm vững vàng, một sự tự chủ phi thường.
Những đặc tính của người hiền lành:
•
Kiên nhẫn và chịu đựng: Họ không dễ dàng nổi nóng,
không vội vàng phản ứng một cách tiêu cực trước những lời chỉ
trích hay khiêu khích.
•
Nhẹ nhàng và ôn hòa: Lời nói và hành động của họ
không mang tính gây hấn, mà luôn thể hiện sự tôn trọng người
khác.
•
Biết phục thiện: Họ sẵn sàng lắng nghe, học hỏi và
thay đổi khi nhận ra mình sai. Họ không cố chấp bảo vệ cái tôi của
mình bằng mọi giá.
•
Không tìm cách trả đũa: Khi bị đối xử bất công, họ
không tìm cách “ăn miếng trả miếng”, mà trao sự phán xét cuối
cùng cho Thiên Chúa.
Phần thưởng: “Được Đất Hứa làm gia nghiệp”
Lời hứa này gợi lại lịch sử của dân tộc Israel trong Cựu Ước, khi
Thiên Chúa hứa ban cho họ một “Miền Đất Hứa” trù phú. Tuy nhiên, ở
đây Chúa Giêsu muốn nói đến một ý nghĩa sâu xa hơn.
1
.
Sự bình an nội tâm: Người hiền lành sở hữu một
mảnh đất” bình an trong chính tâm hồn mình. Họ không bị xâu
”
7
59
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

xé bởi những cơn bão của hận thù, ghen tuông hay tham vọng.
Tâm hồn họ là một miền đất an toàn và vững chãi.
2
.
Ảnh hưởng lâu dài: Lịch sử đã chứng minh, những đế
chế được xây dựng bằng gươm đao rồi sẽ sụp đổ. Nhưng những di
sản được xây dựng bằng tình yêu thương và sự ôn hòa (như của
Mẹ Têrêsa, Martin Luther King Jr.) lại tồn tại mãi mãi. Chính những
người hiền lành, chứ không phải những kẻ bạo tàn, mới là người
thực sự có ảnh hưởng tích cực và lâu dài trên thế giới này. Họ “thừa
hưởng” trái tim và sự kính trọng của nhân loại.
3
.
Lời hứa về tương lai: Đây cũng là lời hứa về một thế
giới mới trong tương lai, nơi Thiên Chúa sẽ tái tạo lại mọi sự, và
những người hiền lành sẽ được chung hưởng một “Trời Mới Đất
Mới” trong sự bình an vĩnh cửu.
Bài học cho cuộc sống hôm nay:
Giữa một thế giới ồn ào và đầy tranh chấp, mối phúc về sự hiền
lành mời gọi chúng ta trau dồi sức mạnh nội tâm, học cách kiểm soát
cảm xúc và hành động một cách ôn hòa. Đó là con đường để kiến tạo sự
bình an cho chính mình và cho những người xung quanh, và đó chính
là một phần của hạnh phúc.
MỐI PHÚC THỨ BA – SẦU KHỔ
”
Phúc thay ai sầu khổ, vì họ sẽ được Thiên Chúa ủi an.”
(Mátthêu 5:4)
Hạnh phúc trong nước mắt?
Đây có lẽ là một trong những mối phúc khó hiểu nhất. Làm sao nỗi
buồn và sự đau khổ lại có thể mang đến hạnh phúc? Nền văn hóa hiện
đại luôn cổ vũ chúng ta phải lạc quan, vui vẻ, trốn tránh mọi nỗi buồn.
Nỗi buồn bị xem là một cảm xúc tiêu cực cần phải loại bỏ. Nhưng Chúa
Giêsu lại nhìn thấy một giá trị sâu sắc trong nỗi “sầu khổ”.
7
60
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nỗi “sầu khổ” được chúc phúc là gì?
Chúa Giêsu không nói về mọi loại buồn bã. Ngài không chúc phúc
cho sự buồn rầu vì thất tình, vì mất mát tiền bạc, hay vì những tham
vọng không thành. “Sầu khổ” trong mối phúc này mang một ý nghĩa đặc
biệt:
1
.
Đau buồn vì tội lỗi của bản thân: Đây là nỗi đau của
một lương tâm trong sáng khi nhận ra mình đã làm điều sai trái,
đã đi ngược lại với tình yêu thương và sự thật. Đó là sự thống hối
chân thành, không phải vì sợ bị trừng phạt, mà vì đau lòng khi đã
làm tổn thương Thiên Chúa và người khác. Nỗi buồn này không
dẫn đến tuyệt vọng, mà mở đường cho sự tha thứ và đổi mới.
2
.
Đau buồn vì sự dữ và bất công trong thế giới: Người
có phúc là người không dửng dưng, vô cảm trước những khổ đau
của nhân loại. Họ đau nỗi đau của những người bị áp bức, bị bỏ
rơi, bị đối xử bất công. Họ “sầu khổ” khi thấy thế giới còn quá
nhiều hận thù, chia rẽ, và xa rời đường lối tốt đẹp của Thiên Chúa.
Trái tim họ tan nát trước sự tan vỡ của thế giới.
3
.
Đau buồn vì sự mất mát và vô thường của cuộc sống:
Họ nhận thức sâu sắc về sự mong manh của kiếp người, về sự hiện
hữu của bệnh tật và cái chết. Nỗi buồn này không phải là sự bi
quan, mà là sự thực tế, giúp họ biết trân trọng cuộc sống và hướng
lòng về những giá trị vĩnh cửu.
Phần thưởng: “Sẽ được Thiên Chúa ủi an”
Sự an ủi mà Thiên Chúa hứa ban không phải là một lời động viên
sáo rỗng hay một sự lãng quên tạm thời. Đó là một sự chữa lành sâu
sắc từ bên trong.
•
Sự an ủi của tha thứ: Với những ai đau buồn vì tội lỗi
của mình, Thiên Chúa ban tặng sự an ủi của lòng thương xót và
7
61
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sự tha thứ trọn vẹn. Gánh nặng tội lỗi được cất đi, thay vào đó là
sự bình an và một khởi đầu mới.
•
Sự an ủi của niềm hy vọng: Với những ai đau buồn vì
sự dữ trong thế gian, Thiên Chúa ban tặng niềm hy vọng chắc chắn
rằng cuối cùng, sự thiện sẽ chiến thắng sự ác, công lý sẽ chiến
thắng bất công. Ngài hứa sẽ “lau khô mọi giọt lệ” và thiết lập một
trật tự mới đầy yêu thương.
•
Sự an ủi của sự hiện diện: Quan trọng nhất, sự an ủi
của Thiên Chúa là chính sự hiện diện của Ngài. Trong những
khoảnh khắc tăm tối nhất của nỗi sầu khổ, người ta có thể cảm
nghiệm được rằng Thiên Chúa đang ở cùng họ, chia sẻ nỗi đau với
họ, và nâng đỡ họ.
Bài học cho cuộc sống hôm nay:
Mối phúc này mời gọi chúng ta đừng sợ hãi nỗi buồn. Hãy cho
phép mình cảm nhận nỗi đau một cách sâu sắc – đau cho những lỗi lầm
của mình, và đau cho sự tan vỡ của thế giới. Bởi vì chính qua những
giọt nước mắt của sự thống hối và lòng trắc ẩn, chúng ta mới mở lòng
ra để đón nhận sự an ủi và chữa lành đích thực từ Thiên Chúa. Một trái
tim chưa bao giờ tan vỡ là một trái tim chưa bao giờ thực sự yêu thương.
MỐI PHÚC THỨ TƯ – KHAO KHÁT SỰ CÔNG CHÍNH
”
Phúc thay ai khao khát nên người công chính, vì họ sẽ được
Thiên Chúa cho thỏa lòng.” (Mátthêu 5:6)
Cơn đói và khát của tâm hồn
Chúa Giêsu dùng những hình ảnh rất mạnh mẽ và gần gũi: cơn đói
và cơn khát. Đây là những nhu cầu sinh tồn cơ bản nhất của con người.
Một người đói lả hay khát khô không thể nghĩ đến điều gì khác ngoài
đồ ăn và thức uống. Nó trở thành nỗi ám ảnh, một sự khao khát mãnh
liệt.
7
62
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Khi nói “khao khát nên người công chính”, Chúa Giêsu muốn nói
đến một lòng khao khát mãnh liệt tương tự, nhưng là khao khát về mặt
tinh thần. Đây không phải là một ước muốn hời hợt, mà là một đam mê
cháy bỏng của cả tâm hồn.
”
Sự công chính” có nghĩa là gì?
Từ “công chính” (righteousness) trong Kinh Thánh mang hai ý
nghĩa bổ sung cho nhau:
1
.
Sự công chính cá nhân (Righteousness): Đây là khao
khát có một mối tương quan đúng đắn với Thiên Chúa. Người khao
khát sự công chính cá nhân luôn mong muốn sống một cuộc đời
đẹp lòng Thiên Chúa, tuân giữ những lời dạy của Ngài không phải
vì sợ hãi, mà vì tình yêu. Họ khao khát được trở nên thánh thiện,
trong sạch, và giống như hình ảnh của Thiên Chúa. Đó là cơn đói
khát về sự thật, sự tốt lành và sự thánh thiện trong chính cuộc đời
mình.
2
.
Sự công chính xã hội (Justice): Đây là khao khát nhìn
thấy sự công bằng, lẽ phải và tình thương được thể hiện trong xã
hội. Người đói khát sự công chính xã hội không thể ngồi yên khi
thấy người nghèo bị áp bức, người yếu bị bóc lột, sự thật bị bóp
méo. Họ khao khát một thế giới nơi mọi người được đối xử công
bằng, được tôn trọng phẩm giá, và các cấu trúc xã hội vận hành
theo nguyên tắc yêu thương và lẽ phải.
Người được chúc phúc là người mang trong mình cả hai cơn đói
khát này: khao khát nên tốt hơn mỗi ngày và khao khát làm cho thế
giới trở nên tốt đẹp hơn.
Phần thưởng: “Sẽ được Thiên Chúa cho thỏa lòng”
Đây là một lời hứa tuyệt vời. Bất kỳ cơn đói khát nào của thế gian,
dù được thỏa mãn, cũng chỉ là tạm thời. Ăn một bữa no rồi sẽ đói lại.
7
63
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Uống một ly nước mát rồi sẽ khát lại. Nhưng cơn đói khát sự công chính,
một khi được Thiên Chúa lấp đầy, sẽ mang lại một sự thỏa mãn sâu xa
và vĩnh cửu.
•
Sự thỏa mãn từ Thiên Chúa: Chỉ có Thiên Chúa mới là
nguồn mạch của mọi sự tốt lành và công chính. Khi chúng ta khao
khát điều đó, thực chất là chúng ta đang khao khát chính Ngài. Và
Ngài hứa sẽ đến và lấp đầy khoảng trống trong tâm hồn chúng ta.
Ngài ban cho chúng ta sức mạnh để sống tốt hơn và can đảm để
đấu tranh cho công lý.
•
Sự viên mãn trong Nước Trời: Lời hứa này cũng hướng
về tương lai, khi trong Nước Trời vĩnh cửu, sự công chính sẽ ngự
trị tuyệt đối. Mọi bất công sẽ chấm dứt, mọi điều gian dối sẽ bị
phơi bày, và những ai đã từng đói khát công lý sẽ được sống trong
một thế giới hoàn toàn công chính.
Bài học cho cuộc sống hôm nay:
Chúng ta đang đói khát điều gì nhất trong cuộc sống? Sự giàu
sang, danh vọng, hay những thú vui chóng qua? Mối phúc này thách
thức chúng ta hãy nuôi dưỡng một cơn đói khát cao cả hơn: đói khát
được sống đúng với phẩm giá của mình và đói khát xây dựng một xã
hội công bằng hơn. Hãy tin rằng, cơn đói khát chính đáng này chắc chắn
sẽ không bao giờ bị bỏ mặc.
MỐI PHÚC THỨ NĂM – LÒNG THƯƠNG XÓT
”
Phúc thay ai xót thương người, vì họ sẽ được Thiên Chúa xót
thương.” (Mátthêu 5:7)
Lòng thương xót: Trái tim của Thiên Chúa
Nếu phải chọn một phẩm chất để mô tả rõ nhất về Thiên Chúa
trong Kinh Thánh, thì đó chính là lòng thương xót. Lòng thương xót
7
64
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

(mercy) không chỉ đơn giản là cảm thấy tội nghiệp cho ai đó. Nó sâu sắc
hơn nhiều. Lòng thương xót là hành động xuất phát từ tình yêu, là khả
năng đặt mình vào hoàn cảnh của người khác, cảm nhận nỗi đau của
họ như chính nỗi đau của mình, và hành động cụ thể để giúp đỡ.
Người có lòng thương xót là người:
•
Tha thứ cho người làm hại mình: Họ phá vỡ vòng luẩn
quẩn của hận thù và trả đũa. Họ nhận ra rằng chính mình cũng là
người bất toàn và đã nhiều lần được tha thứ, vì vậy họ sẵn sàng
tha thứ cho người khác.
•
Giúp đỡ người túng thiếu: Họ không chỉ thương hại
người nghèo đói, bệnh tật, mà còn hành động cụ thể để chia sẻ,
giúp đỡ và nâng đỡ họ. Lòng thương xót được thể hiện qua những
việc làm cụ thể.
•
Không xét đoán một cách khắt khe: Họ nhìn người
khác bằng ánh mắt cảm thông thay vì phán xét. Họ cố gắng hiểu
những hoàn cảnh, những gánh nặng mà người khác đang phải đối
mặt, thay vì vội vàng lên án.
•
Cảm thông với những yếu đuối của tha nhân: Họ kiên
nhẫn với những lỗi lầm và thiếu sót của người khác, giống như
Thiên Chúa đã kiên nhẫn với họ.
Nguyên tắc vàng của đời sống thiêng liêng
Mối phúc này hoạt động dựa trên một nguyên tắc rất đơn giản
nhưng vô cùng sâu sắc: “Bạn cho đi cái gì, bạn sẽ nhận lại cái đó.”
Đây là một quy luật tâm linh phổ quát.
Người ta thường nghĩ rằng mình phải hoàn hảo trước rồi mới đáng
được Thiên Chúa yêu thương. Nhưng Chúa Giêsu lại dạy ngược lại: chính
khi chúng ta thể hiện lòng thương xót đối với người khác, chúng ta lại
mở lòng mình ra để đón nhận lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa.
7
65
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hành động xót thương người khác không phải là để “mua chuộc”
lòng thương xót của Thiên Chúa. Đúng hơn, khi chúng ta thực hành lòng
thương xót, chúng ta đang trở nên giống Thiên Chúa hơn. Tâm hồn
chúng ta trở nên đồng điệu với trái tim của Ngài, và do đó, chúng ta có
khả năng cảm nghiệm và đón nhận tình yêu thương xót mà Ngài luôn
tuôn đổ trên chúng ta.
Phần thưởng: “Sẽ được Thiên Chúa xót thương”
Đây là phần thưởng quý giá nhất. Ai trong chúng ta lại không cần
đến lòng thương xót?
•
Trong cuộc sống hằng ngày: Chúng ta liên tục vấp
ngã, phạm sai lầm. Lời hứa này đảm bảo rằng khi chúng ta biết
xót thương người khác, Thiên Chúa cũng sẽ đối xử với chúng ta
bằng lòng nhân từ và tha thứ, thay vì sự nghiêm khắc của công lý.
•
Trong giờ phán xét cuối cùng: Theo niềm tin Kitô giáo,
sẽ có một ngày mỗi người phải trả lẽ về cuộc đời mình trước mặt
Thiên Chúa. Trong ngày đó, thước đo quan trọng nhất không phải
là sự giàu có hay tài năng, mà là lòng thương xót chúng ta đã thể
hiện. Những ai đã sống bằng lòng thương xót sẽ được đón nhận
vào vòng tay thương xót của Thiên Chúa.
Bài học cho cuộc sống hôm nay:
Mối phúc này là một lời mời gọi khẩn thiết hãy sống nhân ái hơn.
Hãy tập nhìn những người xung quanh – đặc biệt là những người ta
không ưa thích hoặc những người đã làm ta tổn thương – bằng ánh mắt
của lòng trắc ẩn. Mỗi khi chúng ta chọn tha thứ thay vì oán giận, chọn
giúp đỡ thay vì dửng dưng, chọn cảm thông thay vì xét nét, chúng ta
không chỉ mang lại phước lành cho người khác, mà còn đang xây dựng
một “kho tàng” lòng thương xót cho chính bản thân mình.
MỐI PHÚC THỨ SÁU – TÂM HỒN TRONG SẠCH
7
66
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

”
Phúc thay ai có tâm hồn trong sạch, vì họ sẽ được nhìn thấy
Thiên Chúa.” (Mátthêu 5:8)
Sự trong sạch từ bên trong
Khi nghe đến từ “trong sạch”, nhiều người thường nghĩ ngay đến
sự trong trắng về mặt thể xác hoặc việc tuân giữ một danh sách dài các
quy tắc đạo đức bên ngoài. Tuy nhiên, Chúa Giêsu muốn nói đến một
điều sâu xa hơn nhiều: sự trong sạch của “tâm hồn” (pure in heart).
Tâm hồn, trong quan niệm Do Thái, là trung tâm của con người,
bao gồm cả trí tuệ, ý chí, và tình cảm. Một “tâm hồn trong sạch” có
những đặc điểm sau:
1
.
Sự thành thật và nhất quán: Đây là sự đối lập với thói
đạo đức giả. Người có tâm hồn trong sạch không đeo mặt nạ. Con
người bên trong và hành động bên ngoài của họ là một. Họ không
làm việc tốt để được người khác khen ngợi, nhưng làm vì lòng yêu
mến sự thật và điều thiện.
2
.
Động cơ ngay thẳng: Sự trong sạch không chỉ nằm ở
hành động, mà còn ở động cơ thúc đẩy hành động đó. Một người
có thể cho tiền người nghèo, nhưng với động cơ là để khoe khoang.
Người có tâm hồn trong sạch làm việc tốt chỉ vì chính sự tốt lành
của nó và vì tình yêu đối với Thiên Chúa và tha nhân.
3
.
Một trái tim không chia sẻ: Đây là ý nghĩa cốt lõi nhất.
Trong sạch” ở đây có nghĩa là “không pha trộn”, “nguyên tuyền”.
”
Một tâm hồn trong sạch là một tâm hồn hoàn toàn hướng về Thiên
Chúa, không bị chia trí bởi những đam mê trần thế hay những thần
tượng khác như tiền bạc, quyền lực, danh vọng. Thiên Chúa là ưu
tiên số một và duy nhất trong đời sống họ.
Phần thưởng cao quý nhất: “Sẽ được nhìn thấy Thiên Chúa”
7
67
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là khát vọng sâu xa nhất của tâm hồn con người: được gặp gỡ,
được kết hiệp với cội nguồn của mình, với Đấng Tạo Hóa. Phần thưởng
này có hai khía cạnh:
•
Nhìn thấy Thiên Chúa ngay ở đời này: Đây không
phải là một sự nhìn thấy bằng mắt thường. Người có tâm hồn trong
sạch có thể “nhìn thấy” sự hiện diện và hoạt động của Thiên Chúa
trong mọi biến cố của cuộc sống. Tâm hồn họ, giống như một mặt
hồ phẳng lặng, có thể phản chiếu hình ảnh của bầu trời. Khi những
”
rác rưởi” của sự ích kỷ, dối trá, và tham lam được dọn sạch, họ có
thể nhận ra dấu chân của Thiên Chúa trong thiên nhiên, trong
những người họ gặp gỡ, và trong chính sâu thẳm lòng mình. Họ
có một sự nhạy bén tâm linh đặc biệt.
•
Nhìn thấy Thiên Chúa ở đời sau: Đây là lời hứa về sự
hiệp thông trọn vẹn với Thiên Chúa trong cuộc sống vĩnh cửu. Đó
là đích điểm của mọi hành trình tâm linh, là niềm hạnh phúc viên
mãn khi được diện kiến, “mặt giáp mặt”, với chính Tình Yêu và Sự
Thật.
Làm thế nào để có một tâm hồn trong sạch?
Sự trong sạch không phải là kết quả của nỗ lực con người đơn
thuần. Đó là một ân huệ của Thiên Chúa, nhưng đòi hỏi sự cộng tác của
chúng ta. Con đường để thanh luyện tâm hồn bao gồm:
•
•
•
Thành thật nhìn nhận những động cơ sâu xa của mình.
Cầu nguyện, xin Thiên Chúa thanh tẩy và hướng dẫn.
Đọc và suy ngẫm những lời dạy chân thật, giúp định
hướng lại các giá trị sống.
•
Xa tránh những gì có thể làm “vẩn đục” tâm hồn (những
hình ảnh, lời nói, suy nghĩ tiêu cực và bất chính).
Bài học cho cuộc sống hôm nay:
7
68
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Trong một thế giới đầy dẫy sự giả dối và những thông điệp hỗn
tạp, mối phúc này mời gọi chúng ta tìm về sự đơn sơ và thành thật. Hãy
sống một cuộc đời nhất quán, nơi tư tưởng, lời nói và việc làm hòa hợp
với nhau. Hãy ưu tiên cho những gì là chân, thiện, mỹ. Bởi lẽ, chỉ khi
tâm hồn ta trở nên trong suốt, ta mới có thể nhìn thấy những gì thật sự
quý giá, và cuối cùng là nhìn thấy chính Thiên Chúa.
MỐI PHÚC THỨ BẢY – XÂY DỰNG HÒA BÌNH
”
Phúc thay ai xây dựng hòa bình, vì họ sẽ được gọi là con Thiên
Chúa.” (Mátthêu 5:9)
Hơn cả một người yêu chuộng hòa bình
Hầu hết mọi người đều yêu chuộng hòa bình và không thích chiến
tranh, xung đột. Nhưng Chúa Giêsu không chỉ nói “Phúc thay ai yêu
chuộng hòa bình”. Ngài nói “Phúc thay ai xây dựng hòa bình”
(peacemakers). Điều này đòi hỏi một sự chủ động, một nỗ lực tích cực.
Người xây dựng hòa bình không phải là người né tránh xung đột
bằng mọi giá. Đôi khi, sự im lặng trước bất công chính là đồng lõa với
sự dữ. Người xây dựng hòa bình là người can đảm bước vào giữa những
xung đột, những chia rẽ, và làm công việc hàn gắn.
Hòa bình (Shalom) theo Kinh Thánh là gì?
Từ “hòa bình” trong tiếng Do Thái là “Shalom”. Shalom không chỉ
có nghĩa là không có chiến tranh. Nó mang một ý nghĩa phong phú hơn
nhiều: là sự toàn vẹn, sự hài hòa, sự thịnh vượng, và sự tốt đẹp trong
mọi mối tương quan. Người xây dựng hòa bình là người hoạt động để
tái lập “Shalom” ở mọi cấp độ:
1
.
Hòa bình với Thiên Chúa: Nguồn gốc của mọi bất hòa
trong thế giới đến từ sự đổ vỡ trong mối tương quan giữa con người
và Thiên Chúa. Người xây dựng hòa bình trước hết giúp người khác
7
69
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

tìm lại con đường trở về với Thiên Chúa, nguồn mạch của mọi sự
bình an.
2
.
Hòa bình trong tâm hồn: Họ giúp người khác tìm thấy
sự bình an nội tâm bằng cách giải quyết những xung đột, những
lo âu, và những hận thù trong chính lòng họ.
3
.
Hòa bình giữa con người với nhau: Đây là lĩnh vực rõ
ràng nhất. Họ là những người hòa giải trong gia đình, là cầu nối
giữa những người bạn đang giận hờn, là người thúc đẩy sự thông
cảm và đối thoại giữa các nhóm người có quan điểm khác biệt. Họ
tìm cách phá vỡ những bức tường của thành kiến, chủng tộc, và
tôn giáo.
Phần thưởng cao quý: “Sẽ được gọi là con Thiên Chúa”
Tại sao những người xây dựng hòa bình lại nhận được tước hiệu
cao quý này? Bởi vì chính Thiên Chúa là Đấng kiến tạo hòa bình vĩ
đại nhất. Toàn bộ lịch sử cứu độ trong Kitô giáo là câu chuyện về một
Thiên Chúa chủ động đi bước trước để hàn gắn mối tương quan đã bị tội
lỗi làm tan vỡ giữa Ngài và nhân loại. Đỉnh cao của hành động này là
việc Chúa Giêsu đến thế gian, chịu chết trên thập giá để giao hòa nhân
loại với Thiên Chúa.
Vì vậy, khi một người dấn thân vào công việc xây dựng hòa bình,
họ đang làm chính công việc của Thiên Chúa. Họ đang hành động giống
như Cha của mình trên trời. Hành động của họ cho thấy họ thực sự mang
trong mình “DNA” của Thiên Chúa, và do đó, họ xứng đáng được gọi là
”
con cái của Thiên Chúa”. Đây không chỉ là một danh hiệu, mà là một
sự thừa nhận về căn tính sâu sắc nhất của họ.
Bài học cho cuộc sống hôm nay:
Thế giới chúng ta đang sống đầy rẫy những chia rẽ: từ những cuộc
cãi vã trong gia đình, sự cạnh tranh nơi công sở, đến những xung đột
7
70
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

chính trị và chiến tranh giữa các quốc gia. Mỗi chúng ta đều được mời
gọi trở thành một tác nhân của hòa bình, ngay tại nơi mình sống.
Hãy bắt đầu từ những việc nhỏ: nói một lời tử tế thay vì chỉ trích,
lắng nghe thay vì phán xét, tìm kiếm điểm chung thay vì khoét sâu khác
biệt, can đảm đứng ra hòa giải một cuộc tranh cãi. Mỗi hành động xây
dựng hòa bình, dù nhỏ bé, đều góp phần làm cho thế giới này trở nên
giống với Vương quốc của Thiên Chúa hơn, và chứng tỏ rằng chúng ta
chính là con cái yêu quý của Ngài.
MỐI PHÚC THỨ TÁM – CHỊU BÁCH HẠI VÌ SỐNG CÔNG CHÍNH
”
Phúc thay ai bị bách hại vì sống công chính, vì Nước Trời là
của họ.” “Phúc thay anh em khi vì Thầy mà bị người ta sỉ vả, bách
hại và vu khống đủ điều. Anh em hãy vui mừng hớn hở, vì phần
thưởng dành cho anh em ở trên trời thật lớn lao.” (Mátthêu 5:10-12)
Đỉnh cao của nghịch lý: Hạnh phúc trong đau khổ vì chính
nghĩa
Mối phúc cuối cùng này dường như là sự tổng hợp và là hệ quả tất
yếu của bảy mối phúc trước. Một người sống với tinh thần nghèo khó,
hiền lành, khao khát công chính, xót thương, trong sạch và xây dựng
hòa bình chắc chắn sẽ trở nên khác biệt so với những giá trị của thế
gian. Và sự khác biệt đó không phải lúc nào cũng được chào đón.
Ánh sáng của họ sẽ làm cho bóng tối khó chịu. Sự thật họ nói ra
sẽ thách thức sự giả dối. Lối sống yêu thương của họ sẽ lên án sự ích
kỷ. Vì vậy, việc họ phải đối mặt với sự chống đối, hiểu lầm, chế nhạo,
và thậm chí là bách hại, là điều không thể tránh khỏi.
Bị bách hại “vì sống công chính”
7
71
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Điều quan trọng cần nhấn mạnh là Chúa Giêsu chỉ chúc phúc cho
những ai chịu đau khổ “vì sống công chính” và “vì Thầy” (tức là vì đi
theo con đường của Ngài).
Ngài không chúc phúc cho những người chịu khổ vì sự ngu dại, vì
tính khí khó chịu, hay vì những lỗi lầm của chính họ. Nỗi đau khổ chỉ
trở nên có ý nghĩa và mang lại phúc lành khi nó là cái giá phải trả cho
việc trung thành với sự thật, với lẽ phải, và với niềm tin vào Thiên Chúa.
Sự bách hại này có thể mang nhiều hình thức:
•
•
Bị chế giễu, sỉ nhục vì niềm tin tôn giáo.
Bị cô lập, xa lánh vì sống theo những tiêu chuẩn đạo
đức khác biệt.
•
gian dối.
•
Bị mất việc, mất cơ hội thăng tiến vì từ chối làm điều
Trong những trường hợp cực đoan, là bị tù đày, tra tấn,
thậm chí hy sinh cả mạng sống.
Tại sao lại “vui mừng hớn hở”?
Lời khuyên của Chúa Giêsu ở đây thật phi thường: không chỉ chấp
nhận, mà còn “vui mừng hớn hở” khi bị bách hại. Tại sao?
1
.
Là dấu hiệu của một người môn đệ đích thực: Sự
chống đối của thế gian là một bằng chứng cho thấy họ đang đi
đúng con đường của Chúa Giêsu, vì chính Ngài cũng đã bị thế gian
bách hại trước tiên. Nó khẳng định căn tính và sự thuộc về của họ.
2
.
Vì phần thưởng trên trời thật lớn lao: Nỗi đau khổ ở
đời này, dù lớn đến đâu, cũng chỉ là tạm thời và không thể so sánh
được với niềm hạnh phúc vĩnh cửu mà Thiên Chúa dành cho những
ai trung thành với Ngài. Đây là một cái nhìn vượt lên trên hoàn
cảnh hiện tại, đặt niềm hy vọng vào một thực tại lớn lao hơn.
7
72
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

3
.
Mang lại sự hiệp thông sâu sắc với Chúa Giêsu: Khi
một người chịu khổ vì niềm tin, họ đang được kết hợp một cách
mật thiết với những đau khổ mà chính Chúa Giêsu đã trải qua.
Trong nỗi đau đó, họ cảm nghiệm được sự hiện diện và sức mạnh
của Ngài một cách đặc biệt.
Vòng tròn khép lại
Mối phúc thứ tám quay trở lại với phần thưởng của mối phúc đầu
tiên: “vì Nước Trời là của họ”. Điều này cho thấy sự khởi đầu và kết
thúc của đời sống người Kitô hữu đều được neo chặt vào thực tại của
Nước Trời. Dù phải đối mặt với bất cứ điều gì ở trần gian, họ vẫn luôn
nắm chắc trong tay tài sản quý giá nhất, một “quốc tịch” trên trời không
ai có thể lấy đi được.
Bài học cho cuộc sống hôm nay:
Sống theo các Mối Phúc Thật đòi hỏi sự can đảm. Sẽ có những lúc
chúng ta phải lựa chọn giữa việc được lòng người và việc trung thành
với lương tâm, giữa sự dễ dãi và sự chính trực. Mối phúc cuối cùng này
là một lời khích lệ, một sự bảo chứng rằng những hy sinh của chúng ta
vì lẽ phải không bao giờ là vô ích. Nó mời gọi chúng ta đừng sợ hãi, mà
hãy vững tin rằng con đường hẹp của sự thật, dù chông gai, mới chính
là con đường dẫn đến sự sống và hạnh phúc viên mãn.
TỔNG KẾT – LỜI MỜI GỌI BƯỚC THEO CON ĐƯỜNG HẠNH
PHÚC
Chúng ta vừa cùng nhau đi qua một hành trình khám phá Tám Mối
Phúc Thật – “Hiến Chương Nước Trời” mà Chúa Giêsu đã công bố. Nhìn
lại toàn bộ, chúng ta có thể rút ra một vài kết luận quan trọng.
Một Bức Chân Dung, Không Phải Một Danh Sách Việc Làm
7
73
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tám Mối Phúc Thật không phải là tám bước riêng lẻ để đạt được
hạnh phúc. Chúng không nên được xem như một danh sách các việc cần
làm để “ghi điểm” với Thiên Chúa. Đúng hơn, chúng là những nét vẽ
khác nhau, cùng nhau tạo nên một bức chân dung hoàn chỉnh về người
môn đệ của Chúa Giêsu, một công dân của Nước Trời.
Một người có “tâm hồn nghèo khó” sẽ tự khắc có xu hướng trở nên
”
hiền lành”. Một người “hiền lành” và “xót thương” sẽ không thể không
”
đau buồn” trước sự bất công của thế giới. Tất cả các mối phúc đều liên
kết chặt chẽ với nhau, tuôn chảy từ một trái tim đã được biến đổi bởi
tình yêu của Thiên Chúa.
Con Đường Hạnh Phúc Nghịch Lý
Con đường Tám Mối Phúc là một con đường hoàn toàn đảo ngược
so với những gì thế gian dạy bảo.
Thế gian nói:
Chúa Giêsu nói:
Phúc cho ai có tâm hồn
nghèo khó.
Phúc cho ai giàu có, tự tin.
Phúc cho ai mạnh mẽ, quyết
Phúc cho ai hiền lành.
đoán.
Phúc cho ai luôn vui vẻ, lạc
quan.
Phúc cho ai biết sầu khổ.
Phúc cho ai khao khát sự
Phúc cho ai thỏa mãn mọi đam
mê.
công chính.
Phúc cho ai có lòng xót
thương.
Phúc cho ai có tâm hồn
trong sạch.
Phúc cho ai xây dựng hòa
Phúc cho ai cứng rắn, không
khoan nhượng.
Phúc cho ai khôn khéo, biết tính
toán.
Phúc cho ai biết bảo vệ quyền lợi
của mình.
bình.
7
74
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Phúc cho ai được mọi người yêu
Phúc cho ai bị bách hại vì
sự thật.
mến.
Sự nghịch lý này cho thấy hạnh phúc mà Chúa Giêsu mang đến
không phụ thuộc vào hoàn cảnh bên ngoài. Đó là một trạng thái bình
an, vui mừng và ý nghĩa sâu thẳm trong tâm hồn, bắt nguồn từ mối
tương quan đúng đắn với Thiên Chúa và với tha nhân. Đó là thứ hạnh
phúc mà không tiền bạc nào mua được, và không đau khổ nào có thể
cướp đi.
Một Lời Mời Gọi Dành Cho Bạn
Tám Mối Phúc Thật không chỉ là một bài giảng đạo đức đẹp đẽ. Đó
là một lời mời gọi sống động. Chúa Giêsu không chỉ mô tả một con người
lý tưởng, Ngài còn mời gọi mỗi chúng ta hãy trở thành con người đó, và
hứa ban cho chúng ta sức mạnh để thực hiện.
Có thể bạn thấy những tiêu chuẩn này quá cao, quá xa vời so với
thực tế cuộc sống và con người của bạn. Đó là một cảm nhận rất chân
thật. Không ai trong chúng ta có thể tự mình sống trọn vẹn các Mối Phúc
này.
Nhưng tin vui là, bạn không cần phải đi con đường này một mình.
Lời mời gọi bước vào “Nước Trời” cũng chính là lời mời gọi bước vào một
mối tương quan cá vị với chính Chúa Giêsu, Đấng đã sống một cách hoàn
hảo Tám Mối Phúc Thật. Ngài đã sống nghèo khó, hiền lành, đã khóc
thương cho nhân loại, đã khao khát công chính, đã thể hiện lòng thương
xót vô biên, có một trái tim hoàn toàn trong sạch, là Hoàng Tử của hòa
bình, và đã chịu bách hại cho đến chết vì sự thật.
Khi chúng ta mở lòng tin vào Ngài, Ngài sẽ bước vào cuộc đời
chúng ta, biến đổi chúng ta từ bên trong, và dần dần hình thành nơi
chúng ta những phẩm chất của Tám Mối Phúc.
7
75
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Con đường này có thể không dễ dàng, nhưng đó là con đường duy
nhất dẫn đến hạnh phúc đích thực và sự sống viên mãn. Đó là lời hứa
của Đấng đã nói: “Thầy là đường, là sự thật và là sự sống.”
Cảm ơn bạn đã dành thời gian cho hành trình khám phá này.
7
76
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chương 15: Tội Lỗi và Ân Sủng – Cuộc Chiến Đấu Thiêng Liêng
TÌM HIỂU VỀ TỘI: LỜI KHƯỚC TỪ TÌNH YÊU VÀ NHỮNG VẾT
NỨT TRONG CUỘC SỐNG
Dành cho những ai đang kiếm tìm ý nghĩa và sự thật
LỜI MỞ ĐẦU – NHỮNG CÂU HỎI CHUNG CỦA KIẾP NGƯỜI
Chào bạn,
Dù bạn là ai, đến từ đâu, hay có niềm tin nào, có lẽ trong những
khoảnh khắc tĩnh lặng của cuộc đời, bạn đã từng tự hỏi về những điều
sâu xa. Tại sao thế giới lại có quá nhiều khổ đau? Tại sao con người, dù
luôn khao khát điều tốt đẹp, lại thường làm tổn thương nhau và chính
bản thân mình? Tại sao có một khoảng trống vô hình nào đó trong tâm
hồn mà dường như không có thành công, tiền tài hay thú vui nào có thể
lấp đầy trọn vẹn?
Chúng ta thấy tin tức hằng ngày đầy rẫy những câu chuyện về
chiến tranh, tham nhũng, bất công. Trong cuộc sống cá nhân, chúng ta
trải nghiệm sự phản bội, lòng ích kỷ, những lời nói dối gây tổn thương,
hay cảm giác tội lỗi và hối tiếc sau một hành động sai trái. Có một cảm
giác rằng “có gì đó không đúng” với thế giới này, và với cả chính chúng
ta. Mọi thứ dường như không được như nó “lẽ ra phải là”.
Nhiều hệ thống triết học và tôn giáo đã cố gắng định nghĩa “cái
không đúng” này. Họ gọi nó là vô minh, là nghiệp chướng, là sự mất cân
bằng. Trong Kitô giáo (đạo Công giáo và Tin Lành), chúng tôi gọi gốc rễ
của tất cả những đổ vỡ này bằng một từ duy nhất: tội.
Có thể khi nghe đến từ “tội”, bạn sẽ nghĩ ngay đến một danh sách
dài những điều cấm đoán, những luật lệ khắt khe và một vị Thẩm phán
nghiêm khắc trên trời sẵn sàng trừng phạt. Đó là một sự hiểu lầm phổ
biến. Mục đích của bài viết này không phải là để đưa ra một danh sách
7
77
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

các quy tắc hay để lên án bất kỳ ai. Mục đích của nó là mời bạn cùng
khám phá một góc nhìn sâu sắc và đầy tình yêu thương về tội, dựa trên
định nghĩa cốt lõi:
Tội là gì? Là khước từ tình yêu của Thiên Chúa, làm hại bản
thân và tha nhân.
Đây không phải là một định nghĩa về việc vi phạm luật lệ, mà là
một định nghĩa về mối quan hệ bị đổ vỡ. Để hiểu được điều này, trước
hết chúng ta cần tìm hiểu: Tình yêu của Thiên Chúa là gì? Và tại sao
việc khước từ nó lại gây ra những hậu quả sâu sắc đến vậy?
Trong 10 trang tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhau thực hiện một
hành trình. Hành trình này bắt đầu từ ý niệm về một Thiên Chúa là Tình
Yêu, khám phá bản chất của sự khước từ (tội lỗi), nhìn vào những hậu
quả của nó trong cuộc sống của chúng ta và thế giới, và cuối cùng, mở
ra một con đường của hy vọng và sự chữa lành.
Dù bạn có đồng ý với tất cả những điều được trình bày hay không,
hy vọng rằng bài viết này sẽ cho bạn một cái nhìn mới mẻ và giúp bạn
có thêm chất liệu để suy ngẫm về những câu hỏi lớn của cuộc đời mình.
NỀN TẢNG CỦA TẤT CẢ – THIÊN CHÚA LÀ TÌNH YÊU
Trước khi có thể hiểu được bóng tối, chúng ta phải biết ánh sáng
là gì. Tương tự, trước khi hiểu “tội” là gì, chúng ta cần hiểu về nền tảng
mà tội lỗi đã phá vỡ. Đối với Kitô giáo, nền tảng đó chính là Thiên Chúa,
và bản chất của Ngài là Tình Yêu.
1. Thiên Chúa Không Phải Là Một “Luật Sư Vũ Trụ”
Hãy tạm gác lại hình ảnh một vị thần già râu tóc bạc phơ, ngồi
trên ngai vàng và cầm trong tay một cuốn sổ ghi chép mọi lỗi lầm của
7
78
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

con người. Hình ảnh đó không phản ánh đúng bản chất của Thiên Chúa
được mặc khải trong Kitô giáo.
Thay vào đó, hãy hình dung Thiên Chúa như:
•
Một Người Cha, Người Mẹ hoàn hảo: Luôn yêu thương
con cái mình vô điều kiện. Tình yêu này không dựa trên thành tích
hay sự hoàn hảo của đứa con, mà đơn giản vì “con là con của Ta”.
Tình yêu này khao khát điều tốt đẹp nhất cho con, muốn con được
tự do, trưởng thành và hạnh phúc.
•
Một Nghệ Sĩ tài ba: Đã tạo ra vũ trụ và con người như
một tác phẩm nghệ thuật tuyệt mỹ. Mỗi người chúng ta là một kiệt
tác độc nhất, được tạo ra với một mục đích và phẩm giá riêng.
Người nghệ sĩ yêu thương tác phẩm của mình và mong muốn nó
tỏa sáng rực rỡ.
•
Nguồn Mạch của Sự Sống: Giống như mặt trời là
nguồn sáng và hơi ấm, Thiên Chúa là nguồn của mọi sự tốt lành:
tình yêu, sự thật, vẻ đẹp, niềm vui, sự bình an. Mọi điều tốt đẹp
chúng ta trải nghiệm trong cuộc sống chỉ là những tia sáng phản
chiếu từ Nguồn Sáng vĩ đại này.
Kinh Thánh, sách thánh của Kitô giáo, đã tóm tắt điều này trong
một câu ngắn gọn: “Thiên Chúa là Tình Yêu” (1 Gioan 4:8). Điều này có
nghĩa là mọi hành động, mọi ý định của Ngài đều xuất phát từ tình yêu.
Ngài không tạo ra con người để làm nô lệ, để bắt chúng ta tuân theo
những quy tắc độc đoán. Ngài tạo ra chúng ta vì yêu và để yêu.
2. Kế Hoạch Ban Đầu: Sự Hòa Hợp Trọn Vẹn
Vậy, kế hoạch ban đầu của Tình Yêu này là gì? Đó là một trạng
thái của sự hòa hợp hoàn hảo, thường được biểu tượng hóa qua hình
ảnh Vườn Địa Đàng. Sự hòa hợp này diễn ra trên bốn phương diện:
7
79
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Hòa hợp với Thiên Chúa: Con người sống trong mối
quan hệ thân mật, tin tưởng và yêu thương với Đấng Tạo Hóa,
giống như một đứa trẻ trò chuyện tự nhiên với người cha yêu dấu
của mình. Không có sự sợ hãi, không có sự xa cách.
•
Hòa hợp với bản thân: Con người chấp nhận và yêu
thương chính mình. Nội tâm bình an, không có sự giằng xé, mâu
thuẫn hay mặc cảm tội lỗi. Lý trí, cảm xúc và ý chí cùng hoạt động
một cách hài hòa.
•
Hòa hợp với tha nhân: Con người nhìn thấy người
khác là anh chị em, là món quà từ Thiên Chúa. Mối quan hệ giữa
người với người được xây dựng trên sự tôn trọng, chân thành, vị
tha và yêu thương, không có sự ích kỷ, ghen tị hay thống trị.
•
Hòa hợp với thiên nhiên: Con người sống hài hòa với
vạn vật, chăm sóc và quản lý Trái Đất như một người quản gia
khôn ngoan và có trách nhiệm, chứ không phải một kẻ khai thác
tàn bạo.
Đây chính là trạng thái hạnh phúc và viên mãn mà Thiên Chúa đã
thiết kế cho con người. Đó là một cuộc sống được sống trong quỹ đạo
của Tình Yêu. Bất cứ điều gì đẩy chúng ta ra khỏi quỹ đạo này, phá vỡ
sự hòa hợp này, chính là khởi đầu của “tội”.
TỘI LÀ GÌ? LÀ KHƯỚC TỪ TÌNH YÊU CỦA THIÊN CHÚA
Bây giờ, chúng ta đã có một bức tranh về kế hoạch yêu thương của
Thiên Chúa. Với nền tảng đó, chúng ta có thể định nghĩa tội một cách
sâu sắc hơn.
1. Tội Không Chỉ Là Vi Phạm Một Điều Luật
Trong cuộc sống, chúng ta có luật giao thông. Vượt đèn đỏ là sai
vì nó vi phạm luật. Nhưng bản chất sâu xa của cái sai không nằm ở việc
vi phạm một quy tắc được viết trên giấy, mà là ở chỗ hành động đó có
7
80
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thể gây nguy hiểm cho chính mình và người khác. Cái sai nằm ở sự vô
trách nhiệm và thiếu quan tâm đến sự sống.
Tương tự như vậy, các giới răn của Thiên Chúa (ví dụ: Chớ giết
người, Chớ trộm cắp) không phải là những luật lệ độc đoán được đặt ra
để kiểm soát chúng ta. Chúng giống như những “hướng dẫn sử dụng”
cho cuộc sống mà Người Cha yêu thương đã trao cho con cái. Ngài biết
rõ chúng ta được tạo dựng như thế nào và điều gì sẽ mang lại cho chúng
ta hạnh phúc đích thực. Giới răn “Chớ giết người” tồn tại bởi vì sự sống
là một món quà thiêng liêng và việc tước đoạt nó sẽ phá vỡ sự hòa hợp
với Thiên Chúa và tha nhân. Giới răn “Chớ nói dối” tồn tại bởi vì sự thật
là nền tảng của niềm tin và cộng đồng, và sự dối trá sẽ ăn mòn các mối
quan hệ.
Vì vậy, tội không chỉ đơn thuần là “vượt đèn đỏ”. Tội là hành động
nói “Không” với sự khôn ngoan và tình yêu của Đấng Tạo Hóa. Đó là
khi con người, trong sự kiêu ngạo, nói rằng: “Con biết rõ hơn Ngài, lạy
Chúa. Con muốn tự mình quyết định điều gì là tốt, điều gì là xấu. Con
muốn đi con đường của riêng con.”
2. Câu Chuyện Biểu Tượng Về Adam và Eva
Câu chuyện về Adam và Eva ăn trái cấm trong Vườn Địa Đàng
không nên được hiểu một cách máy móc theo nghĩa đen. Nó là một câu
chuyện mang tính biểu tượng sâu sắc về bản chất của tội lỗi đầu tiên.
Vấn đề không nằm ở trái cây. Trái cây đó chỉ là một biểu tượng cho
sự giới hạn của con người. Thiên Chúa, trong tình yêu của Ngài, đã ban
cho Adam và Eva mọi thứ, chỉ trừ một điều: khả năng tự quyết định
tuyệt đối điều gì là tốt và điều gì là xấu. Đó là đặc quyền của riêng Thiên
Chúa. Việc ăn trái cấm là một hành động của sự mất tin tưởng. Adam
và Eva đã nghe theo lời cám dỗ rằng Thiên Chúa đang che giấu một điều
gì đó tốt đẹp khỏi họ, rằng Ngài không thực sự muốn điều tốt nhất cho
họ.
7
81
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hành động đó chính là sự khước từ tình yêu. Thay vì tin tưởng
vào Người Cha đã ban cho mình mọi sự, họ đã chọn tin vào sự nghi ngờ.
Thay vì chấp nhận vị trí hạnh phúc của mình là một thụ tạo được yêu
thương, họ muốn “trở nên giống như Thiên Chúa” – tự mình làm chủ, tự
mình định đoạt đúng sai.
3. Tội Là Sự Đổ Vỡ Mối Quan Hệ
Hãy tưởng tượng một người con được cha mẹ yêu thương, chu cấp
mọi thứ. Nhưng người con đó lại tin lời kẻ xấu, cho rằng cha mẹ đang
lợi dụng mình. Anh ta quyết định bỏ nhà ra đi, cắt đứt mọi liên lạc, từ
chối mọi sự giúp đỡ. Hành động của anh ta không chỉ là vi phạm “quy
tắc gia đình”, mà là một sự đổ vỡ sâu sắc trong mối quan hệ. Anh ta đã
khước từ tình yêu của cha mẹ.
Đó chính là hình ảnh cốt lõi của tội. Mỗi khi chúng ta phạm tội,
dù lớn hay nhỏ, chúng ta đang lặp lại hành động của Adam và Eva.
Chúng ta đang nói với Thiên Chúa: “Con không tin vào tình yêu và sự
hướng dẫn của Ngài. Con chọn con đường của riêng con.” Tội là một sự
quay lưng lại với Tình Yêu, một hành động cắt đứt mối dây liên kết với
Nguồn Sống của chúng ta. Và khi một nhành cây bị cắt lìa khỏi thân
cây, nó sẽ bắt đầu khô héo.
HỆ QUẢ CỦA TỘI (PHẦN 1) – LÀM HẠI CHÍNH BẢN THÂN
Khi một hành tinh quyết định thoát khỏi quỹ đạo của mặt trời, nó
sẽ không tìm thấy sự tự do lớn hơn, mà sẽ lao vào bóng tối và sự hỗn
loạn. Tương tự, khi con người khước từ tình yêu của Thiên Chúa – quỹ
đạo được thiết kế cho chúng ta – chúng ta không trở nên tự do hơn, mà
bắt đầu làm hại chính mình theo những cách sâu sắc. Sự hòa hợp nội
tâm bị phá vỡ.
1. Mất Đi Căn Tính và Mục Đích
7
82
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Khi chúng ta quay lưng lại với Đấng Tạo Hóa, chúng ta cũng đánh
mất câu trả lời cho những câu hỏi cơ bản nhất: “Tôi là ai?” và “Tôi sống
để làm gì?”.
•
“Tôi là ai?”: Nếu không có Thiên Chúa, chúng ta chỉ là
một tập hợp ngẫu nhiên của các phân tử, một sản phẩm của sự
tiến hóa mù quáng, không có giá trị nội tại nào ngoài những gì
chúng ta tự gán cho mình. Chúng ta bắt đầu tìm kiếm căn tính của
mình ở những nơi sai lầm: trong sự nghiệp, tiền bạc, ngoại hình,
sự công nhận của người khác. Nhưng tất cả những thứ này đều
tạm bợ và mong manh. Khi chúng mất đi, chúng ta cảm thấy trống
rỗng và lạc lõng. Ngược lại, niềm tin Kitô giáo khẳng định: “Bạn là
con yêu dấu của Thiên Chúa, được tạo dựng theo hình ảnh của
Ngài”. Đây là một căn tính không thể bị tước đoạt.
•
“Tôi sống để làm gì?”: Nếu không có một mục đích cao
cả hơn, cuộc sống có thể trở thành một cuộc chạy đua vô nghĩa:
học tập, làm việc, kiếm tiền, già đi, rồi chết. Tội lỗi khiến chúng ta
tập trung vào những mục tiêu ích kỷ và ngắn hạn. Chúng ta sống
cho bản thân thay vì sống cho tình yêu – yêu Chúa và yêu người.
Điều này dẫn đến một cảm giác vô nghĩa và trống rỗng sâu thẳm,
điều mà nhiều người thành công vẫn thường thú nhận.
2. Sự Nô Lệ Cho Những Ham Muốn Lệch Lạc
Khi chúng ta từ chối uống nước từ Nguồn Nước Hằng Sống (tình
yêu của Thiên Chúa), chúng ta sẽ cố gắng làm dịu cơn khát của mình
bằng những vũng nước tù đọng. Tội lỗi làm lệch lạc những ham muốn
tốt đẹp mà Thiên Chúa đã đặt trong chúng ta.
•
Ham muốn được yêu thương có thể biến thành sự lệ
thuộc tình cảm, sự tìm kiếm xác thịt mù quáng hoặc lòng ghen
tuông chiếm hữu.
7
83
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Ham muốn thành công và đóng góp có thể biến thành
lòng tham vô đáy, sự kiêu ngạo, và sẵn sàng chà đạp lên người
khác để tiến thân.
•
Ham muốn được nghỉ ngơi và tận hưởng có thể biến
thành sự lười biếng, nghiện ngập (rượu, ma túy, game, mạng xã
hội) và trốn tránh trách nhiệm.
Thánh Phaolô, một trong những nhà lãnh đạo đầu tiên của Kitô
giáo, đã mô tả sự giằng xé nội tâm này một cách sâu sắc: “Sự thiện tôi
muốn thì tôi không làm, nhưng sự ác tôi không muốn, tôi lại cứ làm”
(Rôma 7:19). Đây là trải nghiệm chung của con người. Tội lỗi làm suy
yếu ý chí của chúng ta. Chúng ta biết điều gì là đúng, nhưng lại cảm
thấy bất lực để làm điều đó. Chúng ta trở thành nô lệ cho chính những
đam mê và thói quen xấu của mình.
3. Gánh Nặng Của Tội Lỗi và Sự Xa Cách
Sau khi phạm tội, Adam và Eva đã trốn tránh Thiên Chúa. Họ cảm
thấy xấu hổ và sợ hãi. Đây là một trong những hậu quả tâm lý nặng nề
nhất của tội lỗi:
•
Cảm giác tội lỗi (Guilt): Là sự nhận biết rằng “tôi đã
làm một điều sai trái”. Nó có thể là một cảm giác lành mạnh nếu
nó dẫn đến sự hối cải.
•
Sự hổ thẹn (Shame): Là cảm giác sâu sắc rằng “bản
thân tôi là một điều sai trái”. Nó tấn công vào chính con người
chúng ta, khiến chúng ta cảm thấy mình vô giá trị, không xứng
đáng được yêu thương.
•
Sự lo âu và sợ hãi: Khi sống ngoài sự bảo vệ của Tình
Yêu, chúng ta luôn cảm thấy bất an. Sợ bị phán xét, sợ bị phát
hiện, sợ hậu quả của hành động, sợ cái chết.
Tội lỗi tạo ra một bức tường ngăn cách chúng ta với Thiên Chúa.
Chúng ta không còn dám đến gần Ngài một cách tự nhiên nữa. Thay vì
7
84
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thấy Ngài là Người Cha nhân hậu, chúng ta bắt đầu thấy Ngài là một vị
quan tòa đáng sợ. Sự xa cách này chính là địa ngục ngay tại trần gian
–
một cuộc sống bị cắt đứt khỏi Nguồn Mạch của tình yêu và niềm vui.
HỆ QUẢ CỦA TỘI (PHẦN 2) – LÀM HẠI THA NHÂN
Tội lỗi không bao giờ là một hành động hoàn toàn riêng tư. Giống
như ném một viên sỏi xuống mặt hồ, mỗi hành động tội lỗi đều tạo ra
những gợn sóng lan tỏa, ảnh hưởng và làm tổn thương những người
xung quanh chúng ta. Sự hòa hợp giữa người với người bị phá vỡ.
1. Từ Vườn Địa Đàng Đến Bi Kịch Đầu Tiên: Cain và Abel
Câu chuyện tiếp theo ngay sau khi Adam và Eva bị đuổi khỏi vườn
là câu chuyện về hai người con trai của họ: Cain và Abel. Vì lòng ghen
tị, Cain đã giết em mình là Abel. Đây là hình ảnh bi thảm cho thấy tội
lỗi đã nhanh chóng leo thang như thế nào.
•
Từ sự bất tuân đến sự đổ vỡ gia đình: Sự khước từ
tình yêu Thiên Chúa (tội của Adam và Eva) đã trực tiếp dẫn đến sự
khước từ tình yêu thương anh em (tội của Cain).
•
Sự ích kỷ làm trung tâm: Tội của Cain bắt nguồn từ
việc anh ta không thể chấp nhận rằng em mình được Thiên Chúa
ưu ái hơn. Lòng tự ái bị tổn thương, sự ích kỷ và ghen tị đã dẫn
đến hành động tàn bạo nhất: tước đoạt mạng sống của người khác.
Câu chuyện này cho thấy một quy luật bi thảm của tội lỗi: Khi
chúng ta đặt cái “tôi” của mình lên trên hết, người khác sẽ trở thành
đối thủ, chướng ngại vật hoặc công cụ để chúng ta lợi dụng, thay vì
là anh chị em để chúng ta yêu thương.
2. Những Biểu Hiện Cụ Thể Của Tội Lỗi Trong Quan Hệ Con Người
7
85
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hãy nhìn vào thế giới xung quanh và chính cuộc sống của chúng
ta. Hầu hết mọi nỗi đau mà con người gây ra cho nhau đều có gốc rễ từ
tội lỗi:
•
Sự dối trá: Phá vỡ niềm tin, nền tảng của mọi mối quan
hệ lành mạnh, từ hôn nhân, tình bạn đến kinh doanh và chính trị.
Sự phản bội: Gây ra những vết thương lòng sâu sắc,
khiến người ta mất niềm tin vào tình yêu và con người.
Sự tham lam: Dẫn đến trộm cắp, bóc lột, bất công,
•
•
khiến người nghèo càng nghèo hơn và người giàu chìm đắm trong
vật chất.
•
Sự giận dữ và thù hận: Gây ra những lời nói cay độc,
bạo lực gia đình, chiến tranh và diệt chủng.
•
Sự phán xét và kiêu ngạo: Dẫn đến phân biệt đối xử,
kỳ thị chủng tộc, tôn giáo, khiến chúng ta chia bè kết phái và coi
thường những người khác biệt.
•
Sự thờ ơ: Có lẽ là một trong những tội lỗi tinh vi nhưng
nguy hiểm nhất. Đó là khi chúng ta thấy người khác đau khổ
nhưng lại quay mặt làm ngơ, vì chúng ta không muốn bị phiền
phức. Đó là sự thiếu vắng tình yêu.
Mỗi hành động này đều là một sự thất bại trong việc yêu thương
người khác như chính mình, một sự vi phạm vào “tiêu chuẩn vàng” mà
mọi nền văn hóa và tôn giáo đều công nhận.
3
. Tội Lỗi Mang Tính Cấu Trúc: Khi Cái Ác Trở Thành Hệ Thống
Khi nhiều cá nhân cùng phạm những tội lỗi giống nhau và khi
những tội lỗi đó được thể chế hóa, chúng ta có cái gọi là “tội lỗi mang
tính cấu trúc” hay “cơ cấu của tội lỗi”. Đây là khi cái ác không chỉ là
hành động của một cá nhân, mà đã ăn sâu vào hệ thống xã hội, chính
trị và kinh tế.
7
86
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Tham nhũng: Không chỉ là một người nhận hối lộ, mà
là cả một hệ thống mà ở đó sự trung thực bị coi là ngu ngốc và sự
gian lận được xem là “khôn ngoan”.
•
Bất bình đẳng kinh tế cực đoan: Các hệ thống được
thiết kế để mang lại lợi ích cho một nhóm nhỏ trong khi bóc lột
sức lao động của đa số.
•
Sự phá hủy môi trường: Được thúc đẩy bởi một nền
kinh tế toàn cầu đặt lợi nhuận lên trên sức khỏe của hành tinh và
các thế hệ tương lai.
•
Chiến tranh: Thường được biện minh bằng những ý
thức hệ đầy kiêu ngạo và hận thù, được duy trì bởi ngành công
nghiệp vũ khí khổng lồ.
Những cấu trúc tội lỗi này có sức mạnh to lớn, có thể cuốn con
người vào vòng xoáy của nó, khiến ngay cả những người có ý định tốt
cũng khó lòng thoát ra. Nó cho thấy tội lỗi không chỉ làm hại các cá
nhân, mà còn có khả năng làm băng hoại cả một nền văn hóa và xã hội.
TẠI SAO CHÚNG TA PHẠM TỘI? TỰ DO, CÁM DỖ VÀ TÌNH TRẠNG
SA NGÃ
Nếu Thiên Chúa là Tình Yêu và Ngài muốn điều tốt nhất cho chúng
ta, và nếu tội lỗi gây ra quá nhiều đau khổ, vậy tại sao con người lại cứ
tiếp tục phạm tội? Đây là một câu hỏi rất quan trọng. Câu trả lời của
Kitô giáo xoay quanh ba khái niệm: tự do ý chí, sự cám dỗ, và một tình
trạng nội tại mà chúng tôi gọi là “tội tổ tông”.
1. Món Quà Nguy Hiểm Của Tự Do Ý Chí
Tình yêu đích thực không thể bị ép buộc. Một người lập trình cho
robot nói “Tôi yêu bạn” không nhận được tình yêu thật sự. Tình yêu đòi
hỏi sự lựa chọn tự do.
7
87
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Thiên Chúa, trong tình yêu vô biên của Ngài, đã tạo ra con người
với một món quà vĩ đại nhưng cũng đầy “nguy hiểm”: tự do ý chí. Ngài
muốn chúng ta chọn yêu Ngài và yêu tha nhân một cách tự nguyện, chứ
không phải như những con rối.
Nhưng chính sự tự do này cũng mở ra khả năng của sự từ chối.
Chúng ta có thể dùng tự do của mình để đáp lại tình yêu của Thiên Chúa,
hoặc dùng nó để quay lưng lại với Ngài. Tội lỗi, về bản chất, là sự lạm
dụng món quà tự do này. Chúng ta chọn những điều thấp hèn hơn thay
vì điều cao cả nhất. Chúng ta chọn lợi ích trước mắt của bản thân thay
vì tình yêu bền vững.
Tại sao chúng ta lại có lựa chọn sai lầm này? Điều này dẫn chúng
ta đến khái niệm về sự cám dỗ.
2. Bản Chất Của Sự Cám Dỗ
Cám dỗ không phải là tội. Chúa Giêsu, Đấng hoàn toàn vô tội theo
niềm tin Kitô giáo, cũng đã chịu cám dỗ. Cám dỗ là một sự lôi kéo, một
lời mời gọi hấp dẫn để chúng ta lạm dụng sự tự do của mình.
Lời cám dỗ thường hoạt động bằng cách xuyên tạc sự thật và bóp
méo những ham muốn tốt đẹp:
•
Nó hứa hẹn hạnh phúc nhưng lại mang đến đau khổ.
Hãy cứ nói dối đi, bạn sẽ thoát được rắc rối.” Nhưng sau đó là sự
”
lo lắng, sợ bị phát hiện và sự mất lòng tin. “Hãy cứ xem những
hình ảnh khiêu dâm, nó sẽ thỏa mãn bạn.” Nhưng sau đó là cảm
giác trống rỗng và cái nhìn lệch lạc về tình dục và con người.
•
Nó gieo rắc sự nghi ngờ về lòng tốt của Thiên Chúa.
Đây chính là chiến thuật cốt lõi trong câu chuyện Vườn Địa Đàng:
Thiên Chúa có thật sự muốn điều tốt nhất cho bạn không? Hay
Ngài đang kìm hãm bạn?” Cám dỗ luôn cố gắng vẽ nên một hình
”
7
88
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ảnh Thiên Chúa như một người hà khắc, ích kỷ, để chúng ta cảm
thấy việc bất tuân là hợp lý.
•
Nó tấn công vào những lúc chúng ta yếu đuối nhất:
Khi chúng ta mệt mỏi, cô đơn, giận dữ, hoặc thất vọng.
Trong Kitô giáo, nguồn gốc của sự cám dỗ này được nhân cách hóa
qua hình ảnh của Satan hay ma quỷ – một thiên thần sa ngã đã kiêu
ngạo khước từ Thiên Chúa và giờ đây luôn tìm cách lôi kéo con người đi
theo con đường của nó. Dù bạn hiểu điều này theo nghĩa đen hay biểu
tượng, thực tế vẫn là có một “thế lực” trong thế giới này luôn kéo chúng
ta ra xa khỏi điều tốt và hướng về sự ích kỷ và hủy diệt.
3. Tội Tổ Tông: Một Tình Trạng Đổ Vỡ Được Kế Thừa
Đây là một khái niệm có thể khó hiểu đối với người ngoài Kitô giáo,
nhưng nó rất quan trọng để giải thích tại sao con người dường như có
một “khuynh hướng” bẩm sinh hướng về tội lỗi.
Hãy tưởng tượng Adam và Eva là những người đầu tiên nhận được
một chiếc gương hoàn hảo, phản chiếu trọn vẹn hình ảnh của Thiên
Chúa. Khi họ phạm tội, chiếc gương đó đã bị vỡ. Kể từ đó, mọi thế hệ
con cháu được sinh ra đều kế thừa một “nhân tính” đã bị rạn nứt. Chúng
ta vẫn phản chiếu hình ảnh của Thiên Chúa, nhưng một cách méo mó.
”
Tội tổ tông” không có nghĩa là một đứa trẻ sơ sinh phải chịu trách
nhiệm về hành động của Adam. Đúng hơn, nó mô tả tình trạng sa ngã
mà tất cả chúng ta sinh ra trong đó:
•
Một sự xa cách bẩm sinh với Thiên Chúa: Chúng ta
không tự động sống trong sự thân mật với Ngài mà phải nỗ lực tìm
kiếm.
•
Một lý trí bị lu mờ: Chúng ta khó nhận ra điều gì là
thật sự tốt cho mình.
7
89
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Một ý chí bị suy yếu: Như Thánh Phaolô đã nói, chúng
ta gặp khó khăn trong việc làm điều tốt mà mình muốn.
Một khuynh hướng hướng về sự ích kỷ
•
(concupiscence): Chúng ta có một sự thôi thúc tự nhiên là đặt bản
thân và những ham muốn của mình lên trên hết.
Đây không phải là một lời bào chữa cho tội lỗi cá nhân. Chúng ta
vẫn phải chịu trách nhiệm về những lựa chọn tự do của mình. Nhưng
nó giúp giải thích tại sao cuộc đấu tranh để sống tốt lại khó khăn đến
vậy. Chúng ta đang chiến đấu không chỉ với những cám dỗ bên ngoài,
mà còn với một khuynh hướng đổ vỡ từ bên trong. Chúng ta sinh ra
trong một thế giới đã bị tổn thương bởi tội lỗi, và chúng ta thừa hưởng
một bản tính cũng đã bị tổn thương.
CÓ LỐI THOÁT KHÔNG? PHẢN ỨNG CỦA CON NGƯỜI VÀ SỰ BẤT
LỰC
Khi nhận ra tình trạng bi đát do tội lỗi gây ra, con người trong suốt
lịch sử đã cố gắng tìm kiếm giải pháp. Hầu hết các giải pháp này đều
rơi vào một vài loại chính, và tất cả cuối cùng đều cho thấy sự giới hạn
và bất lực của con người trong việc tự cứu mình.
1. Giải Pháp #1: Luật Pháp và Quy Tắc (Chủ nghĩa duy luật)
Đây là nỗ lực phổ biến nhất. Con người tin rằng nếu chúng ta tạo
ra những bộ luật và quy tắc đạo đức đủ chi tiết và nghiêm ngặt, chúng
ta có thể kiểm soát được hành vi sai trái và tạo ra một xã hội tốt đẹp.
•
Ưu điểm: Luật pháp là cần thiết cho một xã hội văn
minh. Nó đặt ra những ranh giới, ngăn chặn sự hỗn loạn và bảo
vệ người yếu thế. Các quy tắc đạo đức giúp chúng ta định hướng
hành vi của mình.
•
Hạn chế:
7
90
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Chỉ giải quyết triệu chứng, không giải quyết
gốc rễ: Luật pháp có thể ngăn bạn ăn cắp, nhưng nó không
thể thay đổi một trái tim tham lam. Nó có thể cấm ngoại tình,
nhưng không thể chữa lành một tâm hồn đầy dục vọng. Tội
lỗi bắt nguồn từ trong tâm, không chỉ từ hành vi bên ngoài.
o
Dẫn đến sự kiêu ngạo và đạo đức giả: Những
người tuân giữ luật lệ một cách nghiêm ngặt có thể bắt đầu
coi thường những người khác không làm được như mình. Họ
trở nên tự mãn về sự “công chính” của bản thân, trong khi
bên trong có thể vẫn đầy rẫy sự kiêu ngạo, phán xét và thiếu
tình thương. Chúa Giêsu đã kịch liệt chỉ trích những người
Pharisêu thời của Ngài chính vì thái độ này.
o
Tạo ra gánh nặng và sự tuyệt vọng: Đối với một
người chân thành, việc cố gắng tuân thủ mọi luật lệ một cách
hoàn hảo là một gánh nặng không thể chịu nổi. Càng cố
gắng, họ càng nhận ra sự yếu đuối của mình và rơi vào tuyệt
vọng.
2. Giải Pháp #2: Tri Thức và Giáo Dục (Chủ nghĩa duy lý)
Một số người tin rằng nguồn gốc của cái ác là sự thiếu hiểu biết.
Nếu chúng ta có thể giáo dục mọi người, nâng cao tri thức và lý trí của
họ, họ sẽ tự động chọn điều đúng đắn.
•
Ưu điểm: Giáo dục và tri thức là vô cùng quan trọng.
Chúng giúp chúng ta hiểu thế giới, mở mang đầu óc và nhận ra
hậu quả của các hành động.
•
Hạn chế:
Kiến thức không đảm bảo đạo đức: Lịch sử đã
o
cho thấy những xã hội có trình độ học vấn cao nhất lại có thể
gây ra những tội ác kinh hoàng nhất (ví dụ: Đức Quốc Xã).
Một người có thể biết rõ điều gì là đúng nhưng vẫn cố tình
chọn làm điều sai vì lợi ích cá nhân. Bác sĩ biết rõ tác hại của
7
91
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thuốc lá nhưng vẫn hút. Kế toán biết rõ luật nhưng vẫn tham
ô. Vấn đề nằm ở ý chí, không chỉ ở lý trí.
3. Giải Pháp #3: Tự Lực Cải Thiện và Thiền Định (Chủ nghĩa
nhân văn / Tự lực)
Giải pháp này tập trung vào việc con người có thể tự mình cải
thiện, tự mình đạt đến sự giác ngộ hoặc hoàn thiện bản thân thông qua
kỷ luật, thiền định, suy nghĩ tích cực và các phương pháp tự lực khác.
•
Ưu điểm: Những phương pháp này có thể mang lại
nhiều lợi ích về mặt tâm lý và thể chất. Chúng giúp con người trở
nên bình tĩnh hơn, tự chủ hơn và nhận thức rõ hơn về bản thân.
•
Hạn chế:
Không giải quyết được vấn đề tội lỗi đã phạm:
o
Việc thiền định có thể giúp bạn không nổi giận trong tương
lai, nhưng nó không xóa được nỗi đau mà bạn đã gây ra cho
người khác trong quá khứ. Vấn đề về công lý và sự tha thứ
vẫn còn đó.
o
Nguy cơ của sự kiêu ngạo tâm linh: Nó có thể
trở thành một hình thức khác của sự tự mãn, nơi người ta tự
hào về những thành tựu tâm linh của mình và coi thường
những người “chưa giác ngộ”.
o
Sự bất lực trước sự đổ vỡ sâu thẳm: Đối với
những vết thương và sự đổ vỡ sâu sắc nhất của con người,
những nỗ lực tự thân thường không đủ. Chúng ta giống như
một người đang cố gắng tự kéo mình lên khỏi vũng lầy bằng
chính mái tóc của mình. Chúng ta cần một bàn tay từ bên
ngoài, từ trên cao kéo chúng ta lên.
Kết luận về sự bất lực của con người
Tất cả những nỗ lực này, dù có thiện chí, đều thất bại trong việc
giải quyết vấn đề tội lỗi một cách triệt để. Chúng ta không thể tự cứu
7
92
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

mình khỏi tình trạng mà chúng ta đang ở trong đó. Vết nứt giữa con
người và Thiên Chúa là quá lớn để chúng ta có thể tự mình bắc cầu qua.
Nếu câu chuyện kết thúc ở đây, đó sẽ là một bi kịch. Nhưng tin vui
của Kitô giáo (Phúc Âm) bắt đầu chính tại điểm này: Điều mà con người
không thể tự làm, Thiên Chúa, trong tình yêu của Ngài, đã làm cho
chúng ta.
CÂU TRẢ LỜI CỦA THIÊN CHÚA – CHÚA GIÊSU KITÔ
Đối mặt với sự khước từ và nổi loạn của con người, Thiên Chúa đã
phản ứng như thế nào? Ngài có thể đã bỏ mặc chúng ta trong sự lựa
chọn của mình, hoặc hủy diệt tất cả và bắt đầu lại. Nhưng vì “Thiên
Chúa là Tình Yêu”, Ngài đã làm một điều không thể tưởng tượng được.
Ngài đã chủ động bước vào thế giới đổ vỡ của chúng ta để cứu chữa
chúng ta từ bên trong.
Câu trả lời của Thiên Chúa cho vấn đề tội lỗi không phải là một bộ
luật mới, một triết lý cao siêu, hay một chương trình tự cải thiện. Câu
trả lời của Ngài là một Ngôi Vị: Chúa Giêsu Kitô.
1. Nhập Thể: Thiên Chúa trở thành người
Đây là mầu nhiệm trung tâm của niềm tin Kitô giáo. Ngôi Lời của
Thiên Chúa, Đấng đã hiện hữu từ trước muôn đời và là Thiên Chúa, đã
trở thành một con người bằng xương bằng thịt, sinh ra bởi một người
phụ nữ tên là Maria. Ngài là Giêsu, sống tại một ngôi làng nhỏ tên là
Nazareth.
•
Tại sao điều này lại quan trọng?
Để mặc khải Tình Yêu của Chúa Cha: Chúa Giêsu
o
đã nói: “Ai thấy Thầy là thấy Chúa Cha”. Qua cuộc đời của
Chúa Giêsu – cách Ngài chữa lành người bệnh, tha thứ cho
người tội lỗi, yêu thương người nghèo và bị bỏ rơi, dạy dỗ về
7
93
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

lòng thương xót – Ngài đã cho chúng ta thấy khuôn mặt thật
của Thiên Chúa. Thiên Chúa không phải là một vị vua xa
cách, mà là một người Cha nhân hậu, luôn chạy đến ôm lấy
đứa con hoang đàng trở về.
o
Để trở thành cây cầu nối: Vì Chúa Giêsu vừa là
Thiên Chúa thật, vừa là người thật, Ngài có thể đứng trong
khoảng trống ngăn cách giữa Thiên Chúa và nhân loại. Ngài
là cây cầu hoàn hảo, kết nối lại những gì đã bị tội lỗi chia
cắt.
o
Để sống một cuộc đời hoàn hảo thay cho chúng
ta: Chúa Giêsu đã sống một cuộc đời hoàn toàn hòa hợp với
Thiên Chúa, một cuộc đời vâng phục và yêu thương trọn vẹn
–
cuộc đời mà Adam đã thất bại không sống được. Ngài đã
cho thấy nhân tính có thể trở nên như thế nào khi sống trong
quỹ đạo của Tình Yêu.
2. Cuộc khổ nạn và cái chết trên thập giá: Tình yêu đi đến tột cùng
Nếu Chúa Giêsu chỉ đến để dạy dỗ những điều hay lẽ phải, Ngài sẽ
chỉ là một nhà hiền triết vĩ đại. Nhưng sứ mạng của Ngài còn đi xa hơn
thế. Ngài đến để đối mặt với hậu quả khủng khiếp nhất của tội lỗi: sự
đau khổ và cái chết.
Thập giá là nơi tất cả sự hận thù, bạo lực, phản bội, và sự từ chối
Thiên Chúa của nhân loại đổ dồn lên một người vô tội. Vậy tại sao cái
chết của Chúa Giêsu lại có sức mạnh cứu độ?
•
Đó là sự biểu lộ tột cùng của Tình Yêu: Kinh Thánh
nói: “Không có tình yêu nào cao cả hơn tình yêu của người đã hy
sinh tính mạng vì bạn hữu của mình”. Trên thập giá, Thiên Chúa
đã cho thấy Ngài yêu thương chúng ta đến mức nào. Ngài sẵn sàng
chịu đựng hậu quả tồi tệ nhất của tội lỗi chúng ta để cho chúng ta
thấy rằng không có tội lỗi nào lớn hơn tình yêu của Ngài.
7
94
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Đó là sự gánh chịu hậu quả của tội lỗi: Tội lỗi đòi hỏi
công lý. Nó gây ra một “món nợ” không thể trả được. Trên thập giá,
Chúa Giêsu, với tư cách là đại diện cho toàn thể nhân loại, đã “hấp
thụ” tất cả sự tiêu cực và sự chết chóc do tội lỗi gây ra. Ngài đã
gánh lấy sự trừng phạt mà đáng lẽ chúng ta phải chịu. Ngài đã
chết cái chết của chúng ta để chúng ta có thể sống sự sống của
Ngài.
•
Đó là sự chiến thắng qua sự tha thứ: Trong lúc đau
đớn tột cùng, Chúa Giêsu đã cầu nguyện: “Lạy Cha, xin tha cho họ,
vì họ không biết việc họ làm”. Thay vì nguyền rủa kẻ thù, Ngài đã
tha thứ. Đây là hành động phá vỡ vòng luẩn quẩn của hận thù và
báo oán. Tình yêu đã chiến thắng thù hận ngay tại đỉnh điểm của
nó.
Cái chết trên thập giá không phải là một thất bại bi thảm. Đó là
một chiến thắng đã được hoạch định của Tình Yêu trước sự ích kỷ và cái
chết.
3. Phục Sinh: Chiến thắng cuối cùng
Nếu câu chuyện kết thúc với cái chết của Chúa Giêsu, đó sẽ chỉ là
một câu chuyện cảm động về sự hy sinh. Nhưng ba ngày sau, Thiên
Chúa đã làm cho Ngài sống lại từ cõi chết. Sự Phục Sinh là lời khẳng
định cuối cùng của Thiên Chúa:
•
•
•
Tình Yêu mạnh hơn sự chết.
Sự sống mạnh hơn sự hủy diệt.
Sự tha thứ mạnh hơn tội lỗi.
Sự Phục Sinh của Chúa Giêsu không chỉ là việc Ngài sống lại, mà
còn mở ra một con đường cho tất cả chúng ta. Nó chứng tỏ rằng sự tha
thứ của Thiên Chúa là có thật và một sự khởi đầu mới là hoàn toàn có
thể. Nhờ sự Phục Sinh, chúng ta không chỉ được tha thứ cho những tội
7
95
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

lỗi trong quá khứ, mà còn được ban cho sức mạnh để sống một cuộc đời
mới, một “sự sống đời đời” bắt đầu ngay từ bây giờ.
Chúa Giêsu không chỉ giải quyết “vấn đề” tội lỗi. Ngài đã đánh bại
chính tội lỗi và sự chết, và mời gọi chúng ta tham gia vào chiến thắng
của Ngài.
CON ĐƯỜNG TRỞ VỀ – SÁM HỐI, TIN TƯỞNG VÀ MỘT CUỘC ĐỜI MỚI
Thiên Chúa đã làm phần của Ngài. Ngài đã mở ra con đường cứu
độ qua Chúa Giêsu. Vậy phần của chúng ta là gì? Làm thế nào để chúng
ta có thể nhận được món quà tha thứ và sự sống mới này? Câu trả lời
không phải là cố gắng “xứng đáng” bằng những việc làm tốt, mà là một
sự đáp lại bằng đức tin, bắt đầu bằng ba bước quan trọng.
1. Sám Hối (Metanoia): Sự thay đổi tâm trí và con tim
Từ “sám hối” trong Kinh Thánh (tiếng Hy Lạp là metanoia) không
chỉ có nghĩa là “cảm thấy có lỗi”. Nó có một ý nghĩa sâu sắc hơn nhiều:
”
thay đổi hoàn toàn hướng đi”.
Hãy tưởng tượng bạn đang đi trên một con đường dẫn đến vực
thẳm. Sám hối không chỉ là việc cảm thấy buồn vì mình đang đi sai
đường. Sám hối là hành động quay 180 độ và bắt đầu đi theo hướng
ngược lại.
•
Thay đổi tâm trí: Là việc thừa nhận rằng con đường
của riêng tôi, con đường của sự ích kỷ và tự quyết, là con đường
sai lầm. Đó là việc đồng ý với Thiên Chúa về bản chất của tội lỗi
và sự cần thiết của một Đấng Cứu Độ.
•
Thay đổi con tim: Là việc từ bỏ sự quyến luyến với
những tội lỗi cụ thể của mình. Đó không chỉ là sự hối tiếc vì bị bắt
quả tang, mà là một nỗi buồn thực sự vì đã làm tổn thương Tình
Yêu – đã làm buồn lòng Thiên Chúa và làm hại người khác.
7
96
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Thay đổi ý chí: Là một quyết định dứt khoát để từ bỏ
lối sống cũ và bắt đầu một lối sống mới, với sự giúp đỡ của Thiên
Chúa.
Sám hối là bước đầu tiên và cần thiết. Đó là cánh cửa mà qua đó
chúng ta bước vào mối quan hệ mới với Thiên Chúa.
2. Tin Tưởng (Faith): Đặt Trọn Niềm Tin Vào Chúa Giêsu
Sau khi đã quay lưng lại với tội lỗi, chúng ta cần phải quay về với
ai đó. Kitô giáo không phải là tin vào một bộ tín điều, mà là tin tưởng
vào một Ngôi Vị: Chúa Giêsu Kitô.
Đức tin không chỉ là sự chấp nhận bằng trí óc rằng Chúa Giêsu đã
sống, chết và sống lại. Đó là một sự phó thác hoàn toàn cuộc sống của
mình cho Ngài.
•
Tin rằng Ngài là Đấng Cứu Độ của tôi: Chấp nhận
rằng cái chết của Ngài trên thập giá là dành cho chính tôi, để tha
thứ cho những tội lỗi cụ thể của tôi.
•
Tin rằng Ngài là Chúa của tôi: Trao quyền làm chủ
cuộc đời mình cho Ngài. Thay vì hỏi “Tôi muốn gì?”, chúng ta bắt
đầu hỏi “Lạy Chúa, Ngài muốn con làm gì?”. Điều này không phải
là mất đi tự do, mà là tìm thấy tự do đích thực trong việc sống theo
mục đích mà Đấng Tạo Hóa đã thiết kế cho chúng ta.
•
Tin rằng Ngài đang sống và hiện diện: Mối quan hệ
với Chúa Giêsu không phải là với một nhân vật lịch sử đã qua đời.
Nhờ sự Phục Sinh, Ngài đang sống và hoạt động trong thế giới và
trong cuộc đời của những ai tin vào Ngài, qua một sức mạnh gọi
là Chúa Thánh Thần.
Đây là một bước nhảy của lòng tin, một sự phó thác cá nhân. Kinh
Thánh diễn tả điều này rất đơn giản: “Vì nếu miệng bạn tuyên xưng Đức
7
97
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Giêsu là Chúa, và lòng bạn tin rằng Thiên Chúa đã làm cho Người sống
lại từ cõi chết, thì bạn sẽ được cứu độ” (Rôma 10:9).
3. Một Cuộc Đời Mới: Hành Trình Làm Môn Đệ
Việc trở thành một Kitô hữu không phải là một sự kiện xảy ra một
lần rồi thôi. Đó là sự khởi đầu của một hành trình kéo dài suốt đời, hành
trình học cách sống như một người con yêu dấu của Thiên Chúa và một
người môn đệ của Chúa Giêsu.
Cuộc sống mới này bao gồm:
•
Mối quan hệ cá nhân với Thiên Chúa: Thông qua cầu
nguyện (trò chuyện với Thiên Chúa), đọc Kinh Thánh (lắng nghe
Thiên Chúa nói) và thờ phượng.
•
Sự biến đổi từ bên trong: Với sự trợ giúp của Chúa
Thánh Thần, chúng ta bắt đầu phát triển những phẩm chất mới
gọi là “hoa trái của Thần Khí”: yêu thương, vui mừng, bình an,
nhẫn nhục, nhân hậu, từ tâm, trung tín, hiền hòa, tiết độ. Chúng
ta không trở nên hoàn hảo ngay lập tức, nhưng chúng ta đang
trong quá trình được biến đổi để trở nên giống Chúa Giêsu hơn.
•
Sống trong cộng đồng (Hội Thánh): Kitô giáo không
phải là một tôn giáo cá nhân. Chúng ta được mời gọi để trở thành
một phần của một gia đình đức tin, nơi chúng ta hỗ trợ, khích lệ
và học hỏi lẫn nhau.
•
Sứ mạng yêu thương và phục vụ: Khi đã trải nghiệm
tình yêu và sự tha thứ của Thiên Chúa, chúng ta không thể giữ nó
cho riêng mình. Chúng ta được kêu gọi để chia sẻ tình yêu đó với
thế giới qua lời nói và hành động: chăm sóc người nghèo, đấu
tranh cho công lý, mang lại sự hòa giải và giới thiệu cho người
khác về Tin Mừng của Chúa Giêsu.
Đây là một hành trình đầy thử thách, có những lúc vấp ngã, nhưng
đó là một hành trình đầy hy vọng, niềm vui và ý nghĩa, bởi vì chúng ta
7
98
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

không đi một mình. Đấng đã bắt đầu một công trình tốt đẹp nơi chúng
ta sẽ tiếp tục hoàn thành nó.
KẾT LUẬN – LỜI MỜI GỌI CỦA TÌNH YÊU
Chúng ta đã đi qua một hành trình dài để khám phá câu hỏi “Tội
là gì?”. Hy vọng rằng, đến đây, bạn đã thấy rằng tội lỗi, trong cái nhìn
của Kitô giáo, không phải là một danh sách các quy tắc, mà là một bi
kịch về mối quan hệ.
Tóm lại:
1
.
Nền tảng của thực tại là Thiên Chúa, Đấng là Tình
Yêu. Ngài đã tạo ra chúng ta để sống trong một mối quan hệ yêu
thương và hòa hợp với Ngài, với bản thân, với tha nhân và với vạn
vật.
2
.
Tội là sự khước từ Tình Yêu đó. Bắt nguồn từ sự kiêu
ngạo và mất lòng tin, tội là hành động chúng ta quay lưng lại với
Thiên Chúa để đi con đường của riêng mình.
3
.
Sự khước từ này gây ra hậu quả thảm khốc. Nó làm
hại chính bản thân chúng ta, khiến chúng ta mất đi căn tính và
mục đích, trở thành nô lệ cho ham muốn và sống trong nỗi sợ hãi,
hổ thẹn. Nó cũng làm hại tha nhân, phá vỡ các mối quan hệ và
tạo ra những cấu trúc bất công trong xã hội.
4
.
Chúng ta không thể tự cứu mình. Mọi nỗ lực của con
người, dù là qua luật pháp, tri thức hay tự lực, đều không thể hàn
gắn được sự đổ vỡ sâu thẳm do tội lỗi gây ra.
5
.
Thiên Chúa, trong tình yêu vô biên, đã hành động
trước. Ngài đã sai Con của Ngài là Chúa Giêsu Kitô đến thế gian.
Qua cuộc đời, cái chết và sự phục sinh của Chúa Giêsu, Ngài đã
đánh bại tội lỗi và sự chết, mở ra con đường cho sự tha thứ và hòa
giải.
7
99
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

6
.
Chúng ta được mời gọi đáp lại. Bằng cách sám hối
(quay lưng lại với tội lỗi) và tin tưởng (đặt trọn niềm tin vào Chúa
Giêsu), chúng ta có thể nhận được món quà của sự sống mới và
bắt đầu một hành trình biến đổi.
Một lời mời, không phải một lời phán xét
Mục đích cuối cùng của việc nói về tội lỗi không phải là để làm cho
bạn cảm thấy tồi tệ. Ngược lại, việc chẩn đoán đúng căn bệnh là bước
đầu tiên và cần thiết để có thể chữa trị. Tin Mừng của Kitô giáo là: có
một phương thuốc cho căn bệnh của tâm hồn, và phương thuốc đó đã
được ban cho một cách nhưng không.
Thế giới này đang khao khát tình yêu, sự tha thứ và hy vọng. Có
lẽ, những khao khát sâu thẳm nhất trong trái tim bạn cũng chính là
những điều này. Kitô giáo khẳng định rằng những khao khát đó chỉ có
thể được thỏa mãn trọn vẹn trong một mối quan hệ với Đấng đã tạo ra
bạn vì yêu.
Câu chuyện về tội lỗi và cứu chuộc là câu chuyện vĩ đại nhất từng
được kể. Đó là câu chuyện về một Thiên Chúa yêu thương đã không
ngừng theo đuổi những đứa con lạc lối của mình, không phải để trừng
phạt, mà là để đưa chúng về nhà.
Bất kể quá khứ của bạn ra sao, bất kể những lỗi lầm bạn đã phạm,
lời mời gọi vẫn còn đó. Chúa Giêsu đã nói: “Tất cả những ai đang vất vả
mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng.”
Đây là lời mời gọi của Tình Yêu. Việc bạn có chấp nhận hay không
là một quyết định hoàn toàn tự do của riêng bạn. Hy vọng rằng, bài viết
này đã cho bạn một cái nhìn rõ ràng hơn về những gì đang được mời
gọi, và có thể, là một điểm khởi đầu cho hành trình tìm kiếm của riêng
bạn.
8
00
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc và suy ngẫm.
8
01
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

PHÂN BIỆT TỘI TRỌNG VÀ TỘI NHẸ: MỘT CÁI NHÌN VỀ TÌNH YÊU,
TỰ DO VÀ LÒNG THƯƠNG XÓT
Dành cho những ai đang tìm hiểu
Lời Mở Đầu: La Bàn Nội Tâm
Thân gửi bạn,
Trong sâu thẳm mỗi con người, dường như luôn tồn tại một “la bàn
nội tâm”. Chúng ta cảm nhận được sự khác biệt giữa một hành động tử
tế và một hành động độc ác, giữa sự thật và sự dối trá, giữa việc xây
dựng và việc phá hủy. Chúng ta cảm thấy niềm vui khi làm điều đúng
và một cảm giác áy náy, khó chịu khi làm điều sai trái. La bàn này, dù
có thể bị lu mờ bởi hoàn cảnh hay thói quen, vẫn luôn hiện hữu.
Trong Kitô giáo, la bàn nội tâm này được gọi là lương tâm, và nó
là tiếng nói của Thiên Chúa, Đấng Tạo Hóa, được ghi vào trong trái tim
mỗi người. Giáo huấn của Kitô giáo không nhằm tạo ra một danh sách
các quy tắc khô khan, nhưng là để giúp chúng ta đọc hiểu chiếc la bàn
đó một cách chính xác hơn.
Khi nói về “tội lỗi”, nhiều người thường hình dung đến hình ảnh
một vị thẩm phán nghiêm khắc đang ghi chép từng lỗi lầm của con
người. Tuy nhiên, để hiểu đúng bản chất của tội, chúng ta cần bắt đầu
từ một điểm khởi đầu hoàn toàn khác: Tình Yêu.
Kitô giáo khẳng định rằng Thiên Chúa là Tình Yêu (1 Ga 4,8).
Ngài tạo dựng con người không phải để làm nô lệ, mà là để được sống
trong mối tương quan tình yêu với Ngài và với nhau. Giống như bất kỳ
mối quan hệ yêu thương nào—giữa cha mẹ và con cái, giữa vợ và chồng,
giữa những người bạn thân—mối quan hệ này có thể bị tổn thương hoặc
thậm chí bị cắt đứt bởi những hành động thiếu yêu thương.
8
02
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

”
Tội lỗi”, trong cái nhìn của Kitô giáo, chính là sự đổ vỡ trong mối
tương quan đó. Nó không đơn thuần là “vi phạm một điều luật”, mà là
quay lưng lại với Tình Yêu”. Đó là hành động đi ngược lại với bản chất
”
tốt đẹp mà Thiên Chúa đã đặt vào chúng ta.
Bài này sẽ giải thích cách Giáo hội Công giáo phân biệt giữa hai
mức độ làm tổn thương mối quan hệ đó: tội trọng và tội nhẹ. Sự phân
biệt này không phải để xếp hạng con người, mà là để giúp chúng ta nhận
thức rõ hơn về mức độ nghiêm trọng trong các lựa chọn của mình và để
hiểu sâu sắc hơn về lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa, Đấng luôn
chờ đợi để chữa lành và phục hồi những mối quan hệ đã bị đổ vỡ.
Hãy cùng nhau bước vào hành trình khám phá này với một trái
tim cởi mở.
Phần 1: Những Nền Tảng Cần Thiết
Trước khi đi vào chi tiết, chúng ta cần hiểu một vài khái niệm nền
tảng.
1. Thiên Chúa là Ai?
Trong đức tin Công giáo, Thiên Chúa không phải là một quyền lực
xa vời, độc đoán. Ngài là một người Cha nhân hậu, là nguồn cội của mọi
sự tốt lành, sự thật và vẻ đẹp. Toàn bộ vũ trụ và đặc biệt là sự sống con
người là món quà đến từ tình yêu của Ngài. Mục đích Ngài tạo dựng
chúng ta là để chúng ta được hưởng hạnh phúc vĩnh cửu trong sự kết
hợp với Ngài.
2. Mệnh Lệnh Cốt Lõi: Tình Yêu
Khi được hỏi điều răn nào là quan trọng nhất, Chúa Giêsu đã trả
lời:
8
03
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
“Ngươi phải yêu mến Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi,
hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi. Đó là điều răn lớn
nhất và đứng đầu.”
•
“Còn điều răn thứ hai, cũng giống điều răn ấy, là: ngươi
phải yêu người thân cận như chính mình.” (Mt 22, 37-39)
Toàn bộ đời sống đạo đức của người Kitô hữu được xây dựng trên
nền tảng tình yêu này. Một hành động được coi là tốt khi nó thể hiện
tình yêu đối với Thiên Chúa và tha nhân. Ngược lại, một hành động là
tội lỗi khi nó đi ngược lại tình yêu này.
3. Món Quà Vĩ Đại: Tự Do
Thiên Chúa ban cho con người một món quà vô cùng quý giá nhưng
cũng đầy thách thức: sự tự do lựa chọn (ý chí tự do). Tình yêu đích
thực không thể bị ép buộc. Để chúng ta có thể yêu thương Ngài một cách
tự do, Thiên Chúa chấp nhận rủi ro rằng chúng ta cũng có thể tự do từ
chối tình yêu của Ngài. Tội lỗi chính là việc sử dụng sự tự do một cách
sai trái để quay lưng lại với tình yêu của Thiên Chúa.
4. Sự Sống Siêu Nhiên: Ơn Thánh Hóa
Giáo hội dạy rằng khi một người đón nhận Thiên Chúa, họ nhận
được một sự sống mới, một sự sống thiêng liêng, được gọi là ơn thánh
hóa. Bạn có thể hình dung nó như “sự sống của Thiên Chúa” ở trong tâm
hồn chúng ta. Nó kết nối chúng ta với Ngài một cách mật thiết, giống
như một chiếc đèn được cắm vào nguồn điện. Ơn thánh hóa này làm cho
chúng ta trở thành con cái của Thiên Chúa và cho phép chúng ta sống
trong tình bạn với Ngài.
Giữ được khái niệm “ơn thánh hóa” này trong tâm trí là chìa khóa
để hiểu sự khác biệt giữa tội trọng và tội nhẹ.
Phần 2: Tội Trọng – Sự Đổ Vỡ Hoàn Toàn
8
04
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tội trọng (tiếng Anh: mortal sin, “mortal” nghĩa là gây chết chóc)
là một hành động có mức độ nghiêm trọng đến nỗi nó cắt đứt hoàn
toàn mối quan hệ yêu thương giữa con người và Thiên Chúa. Nó phá
hủy ơn thánh hóa trong tâm hồn, giống như việc rút phích cắm của một
chiếc đèn ra khỏi ổ điện. Ánh sáng của Thiên Chúa không còn chiếu soi
trong tâm hồn đó nữa. Nó gây ra cái chết thiêng liêng.
Để một tội được coi là tội trọng, nó phải hội đủ CẢ BA điều kiện
sau đây. Nếu thiếu một trong ba, nó không phải là tội trọng.
Điều kiện 1: Chất Trọng
Hành động đó tự bản chất phải là một điều xấu xa nghiêm trọng.
Nó đi ngược lại một cách trắng trợn với tình yêu Thiên Chúa và tha nhân.
Làm sao để biết một vấn đề có phải là “chất trọng”?
•
Mười Điều Răn là một kim chỉ nam cơ bản và rõ ràng
nhất. Những hành vi như: thờ phượng ngẫu tượng, nguyền rủa
Thiên Chúa, bỏ tham dự Thánh lễ ngày Chúa Nhật một cách không
có lý do chính đáng, bất hiếu với cha mẹ, cố ý giết người, ngoại
tình, trộm cắp tài sản có giá trị lớn, nói dối gây thiệt hại nghiêm
trọng cho danh dự người khác (vu khống), ham muốn vợ/chồng
người khác… đều là những chất trọng.
•
Nói chung, đó là những hành vi tấn công trực tiếp vào
những giá trị nền tảng: sự sống, phẩm giá con người, sự thật, sự
chung thủy, công lý.
Ví dụ: Ăn cắp một cây bút chì trong văn phòng không phải là chất
trọng. Nhưng ăn cắp toàn bộ tiền tiết kiệm của một gia đình nghèo khó
chắc chắn là chất trọng.
8
05
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Điều kiện 2: Biết Rõ
Người phạm tội phải nhận thức được rằng hành động mình sắp
làm là sai trái và nghiêm trọng. Họ phải biết rằng việc đó đi ngược lại
với luật của Thiên Chúa.
Nếu một người hành động mà không hề hay biết (vô tri bất khả
kháng) rằng việc đó là một tội nặng, thì trách nhiệm của họ sẽ được
giảm nhẹ.
Ví dụ: Một người lớn lên trong một bộ lạc hoàn toàn cách biệt với
thế giới bên ngoài và không bao giờ được nghe về Thiên Chúa và Mười
Điều Răn. Nếu người đó làm một điều gì đó khách quan là chất trọng,
họ không mắc tội trọng vì thiếu sự hiểu biết. Tuy nhiên, trong thế giới
ngày nay, với lương tâm tự nhiên và sự phổ biến của các giá trị đạo đức,
việc hoàn toàn không biết những điều cơ bản như giết người hay trộm
cắp là sai trái là rất hiếm.
Điều kiện 3: Cố Tình
Người phạm tội phải hoàn toàn tự do và chủ tâm lựa chọn thực
hiện hành động đó. Họ có cơ hội để nói “không” nhưng đã quyết định
nói “có”.
Nếu một người bị ép buộc bởi một thế lực bên ngoài (ví dụ: bị dí
súng vào đầu) hoặc bởi một áp lực nội tâm quá lớn (ví dụ: một cơn hoảng
loạn tột độ, một chứng rối loạn tâm thần nặng) khiến họ không còn
kiểm soát được hành vi của mình, thì sự tự do của họ bị suy giảm và do
đó, trách nhiệm của họ cũng giảm theo.
Ví dụ: Một nhân viên ngân hàng bị bọn cướp uy hiếp gia đình và
buộc phải giao nộp tiền. Người nhân viên đó không mắc tội trọng vì họ
hành động dưới sự ép buộc, không có sự ưng thuận hoàn toàn.
8
06
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tóm lại về Tội Trọng: Nó là một sự lựa chọn có ý thức và tự do để
làm một điều xấu xa nghiêm trọng, một sự từ chối dứt khoát tình yêu
và tình bạn với Thiên Chúa. Nó giống như một người con nói với cha mẹ
mình: “Tôi không cần tình yêu của cha mẹ nữa, tôi muốn cắt đứt mọi
quan hệ.”
Hậu quả của Tội Trọng:
•
Mất ơn thánh hóa (mất sự sống của Thiên Chúa trong
linh hồn).
•
Mất đi tình bạn với Thiên Chúa.
•
Không thể lãnh nhận các bí tích khác, đặc biệt là Bí tích
Thánh Thể (Rước lễ).
•
Nếu một người qua đời trong tình trạng tội trọng mà
không ăn năn hối cải, họ sẽ tự chọn sự chia ly vĩnh viễn khỏi Thiên
Chúa, điều mà Giáo hội gọi là hỏa ngục.
Nghe có vẻ đáng sợ, nhưng ngay cả ở đây, lòng thương xót của
Thiên Chúa vẫn lớn hơn. Chúng ta sẽ nói về điều này trong phần cuối.
Phần 3: Tội Nhẹ – Sự Rạn Nứt Trong Mối Quan Hệ
Tội nhẹ (tiếng Anh: venial sin) là một hành động làm tổn thương
hoặc làm suy yếu mối quan hệ với Thiên Chúa, nhưng không cắt đứt
hoàn toàn. Nó làm cho tình yêu của chúng ta đối với Ngài trở nên nguội
lạnh, nhưng không dập tắt nó.
Nó giống như những vết xước trên một mối quan hệ bạn bè. Những
lời nói thiếu suy nghĩ, những hành động ích kỷ nhỏ nhặt, sự thiếu quan
tâm… không phá hủy tình bạn, nhưng chúng làm nó bị rạn nứt và yếu
đi nếu không được sửa chữa.
Một tội được coi là tội nhẹ khi nó thuộc một trong các trường hợp
sau:
8
07
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Vấn đề không phải là chất trọng
Đó là những lỗi lầm nhỏ trong đời sống hàng ngày, những vi phạm
luật của Chúa nhưng không ở mức độ nghiêm trọng.
Ví dụ:
•
•
Một lời nói dối vô hại (nói dối trắng).
Một chút thiếu kiên nhẫn, một cơn nóng giận thoáng
qua.
•
•
•
Suy nghĩ ghen tị trong chốc lát.
Lười biếng trong công việc hoặc học tập.
Nói chuyện riêng trong giờ thờ phượng.
Những điều này là sai, chúng không thể hiện tình yêu một cách
trọn vẹn, nhưng chúng không phải là một sự nổi loạn hoàn toàn chống
lại Thiên Chúa.
2. Thiếu sự Biết Rõ hoặc Cố Tình
Đây là trường hợp hành động đó là một chất trọng, nhưng người
thực hiện lại không có sự hiểu biết đầy đủ hoặc không hoàn toàn tự
do ưng thuận.
Ví dụ:
•
Một người do thói quen lâu năm, buột miệng nói một
lời phạm thượng mà không thực sự suy nghĩ hay có ác ý. Hành
động khách quan là chất trọng (phạm đến Thiên Chúa), nhưng vì
thiếu sự cố tình, nó trở thành tội nhẹ.
•
Một người ăn trộm một món đồ giá trị lớn vì bị bạn bè
xúi giục và không nhận thức hết mức độ nghiêm trọng của hành
vi. Chất thì trọng, nhưng sự hiểu biết và tự do bị suy giảm.
8
08
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự nguy hiểm của Tội Nhẹ: Mặc dù không gây ra cái chết thiêng
liêng, tội nhẹ không phải là vô hại. Giáo hội cảnh báo rằng:
•
Nó làm suy yếu tình yêu: Mỗi tội nhẹ giống như một
giọt nước lạnh đổ vào ngọn lửa tình yêu với Thiên Chúa.
Nó dẫn đến thói quen xấu: Lặp đi lặp lại những tội
•
nhẹ có thể tạo ra những thói hư tật xấu, làm cho lương tâm trở
nên chai lì.
•
Nó dọn đường cho tội trọng: Một người quen với việc
nói dối những điều nhỏ nhặt sẽ dễ dàng hơn trong việc nói một lời
dối trá nghiêm trọng. Một người quen với những suy nghĩ ghen tị
nhỏ sẽ có nguy cơ phạm tội ngoại tình trong tư tưởng hoặc hành
động.
Nó giống như những vết nứt nhỏ trên một con đê. Từng vết nứt thì
không sao, nhưng nhiều vết nứt không được sửa chữa có thể làm cho cả
con đê bị vỡ khi có một cơn lũ lớn ập đến.
Phần 4: Bảng So Sánh và Những Ví Dụ Thực Tế
Đặc Điểm
Bản chất
TỘI TRỌNG
Một sự nổi loạn,
từ chối Thiên Chúa.
TỘI NHẸ
Một sự yếu đuối, một sự
vấp ngã.
Phải có đủ 3:
Điều kiện Chất trọng + Biết rõ +
Thiếu 1 trong 3 điều kiện
của tội trọng.
Cố tình.
Cắt đứt mối quan
Hậu quả hệ, gây chết thiêng
liêng.
Làm tổn thương, làm suy
yếu mối quan hệ.
Tương
quan với Ơn
Mất ơn thánh
Không làm mất ơn thánh
hóa.
hóa.
8
09
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ly dị, cắt đứt
hoàn toàn quan hệ vợ hờn nhưng vẫn yêu thương
chồng. nhau.
Nổi nóng, mắng mỏ
người khác.
Lấy vài vật dụng nhỏ ở
Vợ chồng cãi vã, giận
Ví dụ về
tương tự
Ví dụ thực
Cố ý giết người.
tế
Ăn cắp một số
tiền lớn.
công ty mang về nhà dùng.
Xem một hình ảnh
không trong sạch trong giây
lát.
Ngoại tình.
Vu khống để hủy
hoại sự nghiệp người
khác.
Nói xấu sau lưng người
khác về những chuyện nhỏ.
Qua cầu nguyện, làm
việc bác ái, tham dự Thánh Lễ,
ăn năn hối cải.
Cách được
tha thứ
Qua Bí tích Hòa
Giải (Xưng tội).
Phần 5: Điều Quan Trọng Nhất – Lòng Thương Xót Vô Biên
Sau khi đã trình bày tất cả những điều này, có lẽ bạn sẽ cảm thấy
gánh nặng của tội lỗi thật đáng sợ. Nhưng thông điệp trung tâm của
Kitô giáo không phải là về tội lỗi, mà là về sự tha thứ. Toàn bộ sứ mệnh
của Chúa Giêsu Kitô là để mặc khải cho nhân loại về một Thiên Chúa
giàu lòng thương xót, một người Cha luôn dang rộng vòng tay chờ đón
những đứa con lầm lạc trở về.
Con Đường Chữa Lành Tội Trọng: Bí Tích Hòa Giải
Khi một người phạm tội trọng, mối quan hệ với Thiên Chúa bị cắt
đứt. Nhưng Ngài không bao giờ bỏ rơi chúng ta. Ngài đã thiết lập một
con đường cụ thể, một “cây cầu” để nối lại mối quan hệ đã đổ vỡ. Đó
chính là Bí tích Hòa Giải, thường được gọi là phép Xưng tội.
8
10
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây không phải là một phiên tòa nơi con người bị kết án. Đúng
hơn, nó là một bệnh viện của tâm hồn.
•
Người có tội (hối nhân) đến với linh mục, người đại diện
cho Chúa Kitô.
•
Họ thành tâm thống hối, nhìn nhận lỗi lầm của mình.
•
thành.
•
Họ xưng thú các tội trọng của mình một cách chân
Qua linh mục, chính Thiên Chúa sẽ ban ơn tha thứ,
phục hồi lại ơn thánh hóa và chữa lành vết thương tâm hồn.
Bí tích Hòa Giải là một món quà vô giá của lòng thương xót. Nó
cho phép chúng ta, dù có vấp ngã nặng nề đến đâu, vẫn luôn có cơ hội
để bắt đầu lại.
Chữa Lành Những Vết Thương Của Tội Nhẹ
Vì tội nhẹ không cắt đứt mối quan hệ, chúng có thể được tha thứ
qua nhiều cách khác nhau trong đời sống hàng ngày:
•
•
Một lời cầu nguyện chân thành xin Chúa tha thứ.
Một hành động yêu thương, bác ái (giúp đỡ người
nghèo, tha thứ cho người xúc phạm mình).
•
Tham dự Thánh lễ, đặc biệt là khi chúng ta thành tâm
đọc kinh “Lạy Chúa, con chẳng đáng…” trước khi rước lễ.
•
Đọc và suy ngẫm Lời Chúa.
Tuy nhiên, Giáo hội cũng khuyến khích việc xưng cả những tội nhẹ
trong Bí tích Hòa Giải, vì nó giúp chúng ta nhận ra những yếu đuối của
mình, nhận được ơn Chúa để chiến đấu với chúng, và rèn luyện một
lương tâm nhạy bén hơn.
Kết luận: Lời mời gọi trở về với tình yêu
Bạn thân mến,
8
11
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự phân biệt giữa tội trọng và tội nhẹ không phải là một công cụ
để chúng ta tự phán xét mình hay người khác một cách chi li, máy móc.
Nó là một tấm bản đồ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về địa hình của đời
sống tinh thần.
•
Nó cho chúng ta thấy sự nghiêm trọng của việc quay
lưng lại với Thiên Chúa, Đấng là nguồn sống và hạnh phúc của
chúng ta.
•
Nó nhắc nhở chúng ta phải cảnh giác với cả những lỗi
lầm nhỏ nhặt, vì chúng có thể làm nguội lạnh tình yêu và dẫn
chúng ta đi xa khỏi con đường tốt đẹp.
•
Và trên hết, nó làm nổi bật lên một sự thật còn vĩ đại
hơn cả tội lỗi của con người: lòng thương xót của Thiên Chúa là
vô hạn.
Dù bạn đang ở đâu trên hành trình của mình, dù bạn cảm thấy
mình trong sạch hay lấm bẩn, thông điệp của Kitô giáo luôn là một lời
mời gọi đầy hy vọng: Hãy quay về với Tình Yêu. Thiên Chúa không bao
giờ mệt mỏi để tha thứ. Ngài luôn ở đó, không phải với một cuốn sổ ghi
tội, mà là với một vòng tay rộng mở, chờ đợi để chữa lành, phục hồi và
yêu thương bạn.
Hy vọng những giải thích này giúp bạn hiểu rõ hơn. Nếu có bất kỳ
câu hỏi nào khác, xin đừng ngần ngại.
8
12
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ÂN SỦNG MẠNH HƠN TỘI LỖI: LỜI MỜI GỌI ĐẾN MỘT KHỞI ĐẦU
MỚI
Lời mở đầu – Gánh nặng vô hình mà ai cũng mang
Chào bạn,
Dù bạn là ai, đang ở đâu trên hành trình cuộc đời, có lẽ đã hơn một
lần bạn cảm nhận được một gánh nặng vô hình. Đó có thể là nỗi hối tiếc
về một lời nói đã lỡ làm tổn thương người thân. Đó có thể là sự xấu hổ
về một hành động sai trái trong quá khứ mà bạn luôn muốn che giấu.
Đó có thể là cảm giác trống rỗng, một nỗi “thiếu thiếu” ngay cả khi bạn
có vẻ như đã có mọi thứ. Đôi khi, nó là cảm giác bị mắc kẹt, như thể bạn
đang lặp đi lặp lại những sai lầm cũ mà không có cách nào thoát ra.
Chúng ta sống trong một thế giới coi trọng sự hoàn hảo. Mạng xã
hội tràn ngập những hình ảnh về cuộc sống lý tưởng. Xã hội đòi hỏi
chúng ta phải mạnh mẽ, thành công, và không bao giờ gục ngã. Nhưng
sâu thẳm bên trong, mỗi chúng ta đều biết mình không hoàn hảo. Chúng
ta mang trong mình những vết sẹo, những thất bại, những bí mật. Chúng
ta gọi những điều này bằng nhiều cái tên: lỗi lầm, sai trái, khuyết điểm,
hay đơn giản là “mặt tối” của bản thân.
Trong suốt lịch sử, con người luôn trăn trở về vấn đề này. Chúng
ta cố gắng bù đắp lỗi lầm bằng những việc tốt. Chúng ta cố gắng quên
đi quá khứ bằng cách lao đầu vào công việc. Chúng ta tìm kiếm sự giải
thoát trong thiền định, trong triết học, hay trong những thú vui tạm bợ.
Nhưng thường thì, gánh nặng ấy vẫn còn đó, âm thầm đợi chúng ta
trong những đêm tĩnh lặng.
Bài viết này không nhằm mục đích phán xét hay chỉ trích bất kỳ
ai. Nó được viết ra từ một niềm tin sâu sắc rằng có một sự thật còn lớn
hơn cả những lỗi lầm của chúng ta. Một sự thật rằng bạn không bị định
8
13
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nghĩa bởi những thất bại của mình. Một sự thật rằng luôn có một con
đường để trở về, để làm lại, bất kể bạn đã đi xa đến đâu.
Chủ đề chúng ta sẽ cùng nhau khám phá là một ý niệm vừa đơn sơ
vừa vĩ đại: Ân sủng của Thiên Chúa luôn mạnh hơn tội lỗi, và luôn
có cơ hội để bắt đầu lại.
Có thể bạn chưa từng nghĩ về “Thiên Chúa”, “ân sủng”, hay “tội
lỗi” theo cách này. Không sao cả. Hãy tạm gác lại mọi định kiến bạn có
thể đã nghe. Hãy xem đây là một cuộc trò chuyện, một lời mời gọi để
bạn nhìn vào những khao khát sâu thẳm nhất trong tâm hồn mình –
khao khát được tha thứ, được chấp nhận, và được có một khởi đầu mới
thực sự.
Hành trình 10 trang này sẽ là một cuộc khám phá. Chúng ta sẽ
cùng nhau định nghĩa lại “tội lỗi” không phải như một danh sách các
quy tắc, mà là một thực trạng của con người. Chúng ta sẽ tìm hiểu về
“
ân sủng” không phải là một phần thưởng, mà là một món quà vô điều
kiện. Và quan trọng nhất, chúng ta sẽ thấy làm thế nào món quà ấy có
sức mạnh để phá tan gánh nặng mà chúng ta đang mang và mở ra một
tương lai đầy hy vọng.
Hãy bắt đầu hành trình này với một trái tim rộng mở.
”
Tội Lỗi” Thực Sự Là Gì? – Vượt Ra Ngoài Những Quy Tắc
Khi nghe đến từ “tội lỗi” (sin), nhiều người thường nghĩ ngay đến
một danh sách dài những điều cấm đoán: không được nói dối, không
được trộm cắp, không được làm điều xấu… Đây là một cách hiểu phổ
biến nhưng chưa đầy đủ. Nếu chỉ dừng lại ở đó, tôn giáo sẽ trở thành
một hệ thống quy tắc cứng nhắc và Thiên Chúa sẽ giống như một vị cảnh
sát vũ trụ, luôn rình rập để phạt chúng ta mỗi khi vi phạm.
8
14
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Để hiểu sâu hơn, chúng ta cần nhìn vào ý nghĩa gốc của từ này.
Trong Kinh Thánh, từ thường được dịch là “tội lỗi” (ví dụ, từ hamartia
trong tiếng Hy Lạp) có nghĩa gốc là “trật mục tiêu” hay “lệch hướng”.
Hãy tưởng tượng một người bắn cung. Mục tiêu của anh ta là hồng
tâm ở phía trước. Anh ta giương cung, nhắm kỹ và bắn. Nhưng mũi tên
lại bay chệch sang một bên. Anh ta đã “trật mục tiêu”. Anh ta không cố
ý làm vậy, nhưng kết quả là mũi tên đã không đến được nơi nó cần đến.
“
Tội lỗi” cũng giống như vậy. Mục tiêu của cuộc sống con người,
theo niềm tin Kitô giáo, là sống trong sự hòa hợp – hòa hợp với Đấng
Tạo Hóa, hòa hợp với người khác, và hòa hợp với chính bản thân mình.
Đó là một cuộc sống tràn đầy tình yêu thương, sự thật, và ý nghĩa.
Nhưng trên thực tế, chúng ta thường xuyên “bắn trật” mục tiêu đó.
Tội lỗi không chỉ là hành động, mà là một tình trạng.
1
.
Sự Rạn Nứt Trong Mối Quan Hệ: Hãy nghĩ về lần gần
nhất bạn nói dối một người bạn yêu thương. Hành động nói dối đó
không chỉ là một vi phạm quy tắc đạo đức. Hậu quả sâu xa hơn
của nó là sự rạn nứt niềm tin. Một khoảng cách vô hình được tạo
ra giữa bạn và người đó. Tội lỗi, về bản chất, chính là những gì
gây ra sự chia cắt và rạn nứt.
o
Nó chia cắt chúng ta với người khác: sự ích kỷ,
ghen tị, giận dữ, phán xét… đều là những bức tường chúng
ta tự dựng lên, ngăn cản tình yêu thương và sự kết nối đích
thực.
o
Nó chia cắt chúng ta với chính mình: khi làm điều
sai trái, chúng ta cảm thấy tội lỗi, xấu hổ, mất đi sự bình an
nội tâm. Chúng ta không còn là phiên bản tốt nhất của chính
mình.
o
Và quan trọng nhất, nó chia cắt chúng ta với
Thiên Chúa: Nếu Thiên Chúa là nguồn của sự sống, sự thật
8
15
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

và tình yêu, thì mỗi khi chúng ta chọn sống ngược lại với
những điều đó, chúng ta đang tự mình đi xa khỏi Ngài. Giống
như một cái cây tự nhổ rễ khỏi lòng đất, chúng ta sẽ dần trở
nên khô héo và mất đi sức sống.
2
.
Những Ví Dụ Đời Thường của “Sự Trật Mục Tiêu”:
Tham vọng sai hướng: Mong muốn thành công
o
không phải là xấu. Nhưng khi chúng ta sẵn sàng chà đạp lên
người khác để đạt được mục tiêu, chúng ta đã “trật mục tiêu”.
o
Tình yêu sai hướng: Yêu thương là điều tốt đẹp.
Nhưng khi tình yêu trở thành sự chiếm hữu, kiểm soát, hay
chỉ để thỏa mãn nhu cầu của bản thân, nó đã “trật mục tiêu”.
o
Sự tự do sai hướng: Khao khát tự do là chính
đáng. Nhưng khi sự tự do đó biến thành việc mặc kệ hậu quả
hành động của mình lên người khác, nó đã “trật mục tiêu”.
Vì vậy, tội lỗi không phải là một khái niệm trừu tượng của tôn
giáo. Nó là một thực tế rất thật mà mỗi chúng ta đều trải nghiệm. Đó là
sự ích kỷ trong ta, là sự kiêu ngạo, là xu hướng chọn con đường dễ dàng
thay vì con đường đúng đắn. Nó là nguyên nhân gốc rễ của những nỗi
đau, sự tan vỡ và hỗn loạn mà chúng ta thấy trong thế giới và trong
chính tâm hồn mình. Nhận ra điều này không phải để chìm trong tuyệt
vọng, mà là bước đầu tiên cần thiết để tìm kiếm một giải pháp.
Hậu Quả Của Tội Lỗi – Gánh Nặng Ngày Càng Trĩu Nặng
Khi chúng ta hiểu tội lỗi là tình trạng “trật mục tiêu” và gây ra sự
rạn nứt, chúng ta sẽ bắt đầu thấy rõ những hậu quả của nó trong cuộc
sống hàng ngày. Giống như một vết thương nhỏ không được chữa trị,
nó có thể nhiễm trùng và gây ra những vấn đề lớn hơn nhiều.
1. Gánh Nặng của Sự Tội Lỗi (Guilt): Đây là hậu quả trực tiếp và
rõ ràng nhất. Cảm giác tội lỗi là tiếng nói lương tâm cho chúng ta biết
rằng mình đã làm sai. Nó giống như một chiếc chuông báo động. Tuy
8
16
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nhiên, nếu chúng ta không biết cách xử lý nó, cảm giác tội lỗi có thể trở
thành một gánh nặng tâm lý khủng khiếp. Nó gặm nhấm sự bình an của
chúng ta, khiến chúng ta mất ngủ, lo âu và không ngừng tự trách mình.
Chúng ta cứ tua đi tua lại lỗi lầm trong đầu, ước gì mình có thể quay
ngược thời gian.
2. Gánh Nặng của Sự Xấu Hổ Sự xấu hổ còn đi sâu hơn cả cảm giác
tội lỗi.
•
•
Tội lỗi nói: “Tôi đã làm một điều sai trái.”
Xấu hổ nói: “Bản thân tôi là một sự sai trái.”
Xấu hổ tấn công vào chính giá trị con người của chúng ta. Nó khiến
chúng ta tin rằng mình không xứng đáng được yêu thương, rằng nếu
người khác biết được con người thật của mình, họ sẽ ruồng bỏ chúng ta.
Vì vậy, chúng ta đeo mặt nạ. Chúng ta xây dựng những bức tường phòng
thủ để che giấu con người thật. Sự xấu hổ là một nhà tù vô hình, giam
cầm chúng ta trong sợ hãi và cô đơn. Nó ngăn cản chúng ta xây dựng
những mối quan hệ chân thành và sâu sắc.
3. Vòng Xoáy Của Sự Nghiện Ngập và Thói Quen Xấu: Khi sống
với cảm giác tội lỗi và xấu hổ, chúng ta thường tìm cách để thoát khỏi
chúng. Chúng ta tìm đến những cơ chế phòng vệ hoặc những lối thoát
tạm thời:
•
•
Lao đầu vào công việc để không còn thời gian suy nghĩ.
Tìm kiếm sự khuây khỏa trong rượu bia, chất kích
thích, mua sắm quá độ, hoặc các mối quan hệ chóng vánh.
•
Trở nên cay nghiệt, phán xét người khác để cảm thấy
bản thân tốt hơn.
Những điều này ban đầu có vẻ giúp ích, nhưng chúng chỉ là những
liều thuốc giảm đau tạm thời. Dần dần, chúng tạo ra một vòng xoáy.
Hành vi sai trái dẫn đến cảm giác tội lỗi, cảm giác tội lỗi dẫn đến việc
8
17
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

tìm kiếm lối thoát, và lối thoát đó lại chính là một hành vi sai trái khác.
Cứ như thế, chúng ta ngày càng lún sâu hơn, cảm thấy bất lực và mất
kiểm soát trước cuộc đời mình. Chúng ta trở thành nô lệ cho chính những
thói quen mà mình đã tạo ra.
4
. Sự Trống Rỗng và Mất Ý Nghĩa: Hậu quả sâu xa nhất của tội
lỗi là cảm giác trống rỗng. Khi chúng ta sống xa rời “mục tiêu” của mình
là tình yêu và sự kết nối – cuộc sống sẽ mất đi ý nghĩa. Chúng ta có
–
thể đạt được mọi thành công về vật chất: tiền bạc, danh vọng, địa vị.
Nhưng bên trong, chúng ta vẫn cảm thấy một sự trống vắng không thể
lấp đầy. Triết gia Augustine đã nói: “Lạy Chúa, Chúa đã dựng nên chúng
con cho Chúa, và tâm hồn chúng con mãi khắc khoải cho đến khi được
nghỉ an trong Ngài.” Câu nói này diễn tả một sự thật phổ quát: con
người được tạo ra để kết nối với một điều gì đó lớn lao hơn chính mình.
Khi mối kết nối đó bị cắt đứt bởi tội lỗi, chúng ta sẽ cảm thấy lạc lõng
và vô định.
Nhìn vào những hậu quả này, chúng ta thấy rằng tội lỗi không
phải là chuyện nhỏ. Nó có sức tàn phá ghê gớm. Nó đầu độc tâm hồn,
phá hủy các mối quan hệ và cướp đi niềm vui sống. Câu hỏi đặt ra là:
Liệu có lối thoát nào không? Liệu có một sức mạnh nào đủ lớn để phá
vỡ những xiềng xích này không?
Giới Thiệu Về Ân Sủng – Món Quà Bạn Không Thể Tự Mua
Giữa bức tranh có phần u ám về tội lỗi và hậu quả của nó, có một
tia sáng hy vọng. Một khái niệm hoàn toàn khác biệt, đi ngược lại với
mọi logic của thế gian. Đó chính là “Ân sủng” (Grace).
Nếu tội lỗi là “sự trật mục tiêu” của con người, thì ân sủng là “sự
tìm đến” của Thiên Chúa. Nếu tội lỗi gây ra sự chia cắt, thì ân sủng tạo
ra sự hòa giải. Nếu tội lỗi mang đến gánh nặng, thì ân sủng mang lại
sự tự do.
8
18
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Vậy, ân sủng là gì?
Định nghĩa đơn giản nhất: Ân sủng là tình yêu và lòng thương
xót vô điều kiện mà Thiên Chúa dành cho chúng ta, một món quà
mà chúng ta không hề xứng đáng và cũng không thể nào tự mình
kiếm được.
Để hiểu rõ hơn, hãy xem xét một vài ví dụ và phép so sánh:
1. Món Quà, Không phải tiền lương:
•
Tiền lương là thứ bạn nhận được vì bạn đã làm việc.
Bạn xứng đáng với nó. Đó là một cuộc trao đổi công bằng.
•
Món quà là thứ bạn nhận được không phải vì bạn đã
làm gì cả. Nó được trao đi hoàn toàn dựa trên lòng tốt của người
cho.
Thế giới chúng ta vận hành theo nguyên tắc “tiền lương”. Chúng
ta được dạy rằng phải nỗ lực để có được những gì mình muốn. “Không
làm thì không có ăn.” “Có công mài sắt có ngày nên kim.” Logic này
đúng trong nhiều lĩnh vực của cuộc sống. Nhưng khi áp dụng nó vào
mối quan hệ với Thiên Chúa, nó hoàn toàn sụp đổ.
Chúng ta không thể “làm việc” đủ tốt để “kiếm được” sự tha thứ
hay tình yêu của Thiên Chúa. Nếu một đứa con làm vỡ chiếc bình quý
của cha, nó không thể “làm việc nhà” để kiếm đủ tiền đền lại. Giá trị
của chiếc bình (và quan trọng hơn là niềm tin bị tổn thương) vượt xa
khả năng của đứa trẻ.
Ân sủng chính là khi người cha nói: “Con à, con không cần phải
đền. Cha yêu con. Mối quan hệ của chúng ta quan trọng hơn chiếc bình
này. Hãy lại đây với cha.” Đó là một món quà. Đứa trẻ không xứng đáng
với nó, nhưng nó được nhận một cách miễn phí.
8
19
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2. Sự Tha Bổng, Không Phải Tạm Tha: Hãy tưởng tượng bạn có
một món nợ khổng lồ không thể trả. Mỗi ngày, chủ nợ đều đến đòi. Bạn
sống trong lo sợ và căng thẳng.
•
Tạm tha là khi chủ nợ nói: “Thôi được, tôi cho anh
thêm thời gian.” Gánh nặng vẫn còn đó.
•
Tha bổng (ân sủng) là khi chủ nợ xé tờ giấy ghi nợ và
nói: “Anh không còn nợ tôi gì cả. Anh được tự do.”
Tội lỗi giống như một món nợ thuộc linh mà chúng ta không bao
giờ có thể tự trả. Ân sủng là hành động của Thiên Chúa, Đấng xóa bỏ
hoàn toàn món nợ đó. Không phải vì chúng ta hứa sẽ trả, mà vì lòng
thương xót vô biên của Ngài.
3. Tình Yêu Vô Điều Kiện: Chúng ta quen với tình yêu “có điều
kiện”. “Em sẽ yêu anh nếu anh đối xử tốt với em.” “Cha mẹ sẽ tự hào về
con nếu con học giỏi.” Tình yêu này dựa trên thành tích và hành vi.
Ân sủng là tình yêu “vô điều kiện”. Thiên Chúa yêu thương chúng
ta không phải vì chúng ta tốt, mà Ngài yêu chúng ta ngay cả khi chúng
ta không tốt. Ngài yêu chúng ta vì chính bản chất của Ngài là Tình Yêu.
Tình yêu của Ngài không phụ thuộc vào chúng ta. Nó ổn định, vững
vàng và không bao giờ thay đổi, dù chúng ta có phạm sai lầm hết lần
này đến lần khác.
Đây là một khái niệm rất khó nắm bắt đối với tâm trí con người,
bởi nó đi ngược lại mọi kinh nghiệm của chúng ta. Nó có vẻ “quá tốt để
có thể là sự thật”. Nhưng đó chính là trọng tâm của thông điệp Tin
Mừng. Có một sức mạnh trong vũ trụ này không hoạt động theo luật
nhân-quả hay công-tội. Sức mạnh đó chính là Ân sủng. Và sức mạnh
đó, như chúng ta sẽ thấy, có khả năng thay đổi mọi thứ.
8
20
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tại sao ân sủng lại mạnh hơn tội lỗi? – Cuộc đối đầu giữa hữu hạn
và vô hạn
Chúng ta đã hiểu tội lỗi là gì và ân sủng là gì. Bây giờ, chúng ta đi
đến câu hỏi cốt lõi: Tại sao ân sủng lại được cho là mạnh hơn tội lỗi?
Câu trả lời nằm ở nguồn gốc của chúng.
•
Tội lỗi bắt nguồn từ con người. Nó là sản phẩm của
sự yếu đuối, giới hạn, và lựa chọn sai lầm của chúng ta. Dù hậu
quả của nó có thể kinh khủng đến đâu, nó vẫn là một hành động
hữu hạn, xuất phát từ một tạo vật hữu hạn.
•
Ân sủng bắt nguồn từ Thiên Chúa. Nó là biểu hiện
của bản chất Ngài – Đấng vô hạn, toàn năng, và vĩnh cửu.
Một hành động hữu hạn không bao giờ có thể thắng được một sức
mạnh vô hạn. Giống như một ngọn nến không thể soi sáng hơn mặt trời.
Giống như một giọt mực không thể làm đen cả đại dương.
Hãy xem xét cuộc đối đầu này qua các khía cạnh sau:
1. Tội lỗi xây tường, Ân sủng phá vỡ tường. Như đã nói, tội lỗi
tạo ra những bức tường chia cắt. Nó chia cắt chúng ta với Chúa, với
người khác và với chính mình. Chúng ta tự xây những bức tường này
bằng sự kiêu ngạo, sợ hãi và xấu hổ. Chúng ta trốn đằng sau chúng,
nghĩ rằng mình được an toàn.
Nhưng ân sủng là hành động của Thiên Chúa, Đấng không bao giờ
bỏ cuộc trong việc tìm kiếm chúng ta. Ngài không đứng bên ngoài bức
tường và hét vào: “Hãy ra đây!” Thay vào đó, Ngài đến và phá vỡ bức
tường đó từ phía chúng ta. Ân sủng là sáng kiến của Thiên Chúa. Ngài
chủ động đến với chúng ta ngay cả khi chúng ta đang chạy trốn khỏi
Ngài. Sức mạnh của tội lỗi nằm ở việc nó thuyết phục chúng ta rằng
8
21
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

chúng ta phải ở một mình. Sức mạnh của ân sủng nằm ở chỗ nó khẳng
định rằng chúng ta không bao giờ cô đơn.
2. Tội lỗi nhìn về quá khứ, Ân sủng mở ra tương lai. Sức mạnh
của tội lỗi là trói buộc chúng ta vào quá khứ. Nó liên tục nhắc nhở chúng
ta về những thất bại, những hối tiếc. Nó nói với chúng ta: “Mày đã làm
điều đó. Mày sẽ không bao giờ thay đổi được.” Tội lỗi đóng mọi cánh
cửa tương lai và chỉ để lại một hành lang tối tăm dẫn về quá khứ.
Ân sủng, ngược lại, là sức mạnh của sự khởi đầu mới. Nó nhìn vào
con người bạn và không bị quyết định bởi những gì bạn đã làm. Nó nói:
“
Đúng, con đã làm điều đó. Nhưng điều đó không định nghĩa con là ai.
Ta có một kế hoạch mới cho con. Một tương lai mới. Một khởi đầu mới.”
Ân sủng không xóa bỏ quá khứ, nhưng nó cứu chuộc quá khứ. Nó có thể
lấy những mảnh vỡ từ sai lầm của chúng ta và ghép chúng lại thành
một bức tranh khảm tuyệt đẹp, một câu chuyện về sự chữa lành và biến
đổi.
3. Tội lỗi dẫn đến sự chết, Ân sủng mang lại sự sống. Hậu quả
cuối cùng của sự chia cắt hoàn toàn khỏi nguồn sống (Thiên Chúa) là
sự chết – không chỉ là cái chết thể xác, mà còn là sự chết thuộc linh:
một cuộc sống trống rỗng, vô nghĩa, và tuyệt vọng. Tội lỗi là một con
đường dốc dẫn xuống sự hủy diệt.
Ân sủng là con đường ngược lại. Nó là một dòng sông sự sống chảy
từ Thiên Chúa đến với chúng ta. Nó lấp đầy những nơi khô cằn trong
tâm hồn. Nó mang lại niềm vui, bình an và mục đích. Nó không chỉ tha
thứ cho chúng ta khỏi “án tử” mà còn ban cho chúng ta một “cuộc sống
mới” – một cuộc sống dồi dào và ý nghĩa hơn bao giờ hết.
Nói một cách đơn giản, tội lỗi là một lực hướng tâm, kéo mọi thứ
vào sự ích kỷ và hủy diệt. Ân sủng là một lực ly tâm, tuôn chảy từ trái
tim Thiên Chúa, mang theo sự sáng tạo, chữa lành và phục hồi. Một sức
mạnh phá hủy không bao giờ có thể mạnh hơn một sức mạnh sáng tạo.
8
22
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Một lời nói dối không bao giờ có thể mạnh hơn sự thật. Và bóng tối
không bao giờ có thể dập tắt được ánh sáng.
Nhưng làm thế nào sức mạnh vô hạn này của ân sủng được thể
hiện một cách cụ thể trong thế giới hữu hạn của chúng ta? Điều này dẫn
chúng ta đến trung tâm của niềm tin Kitô giáo: một con người tên là
Giêsu.
Chúa Giêsu – Ân sủng trở thành người thật
Cho đến đây, chúng ta đã nói về “ân sủng” như một khái niệm,
một sức mạnh của Thiên Chúa. Nhưng đối với Kitô hữu, ân sủng không
phải là một “cái gì đó”, mà là một “Ai đó”. Ân sủng có một tên và một
khuôn mặt: đó là Chúa Giêsu Kitô.
Câu chuyện về Chúa Giêsu là câu chuyện về việc Thiên Chúa không
còn muốn yêu thương chúng ta từ xa. Ngài quyết định bước vào thế giới
của chúng ta, sống giữa chúng ta, và trải nghiệm cuộc sống con người
một cách trọn vẹn. Ngài đã làm điều này để cho chúng ta thấy ân sủng
trông như thế nào khi nó đi bằng hai chân trên mặt đất.
1. Cuộc Đời Của Chúa Giêsu: Một Bức Chân Dung Sống Động Về
Ân Sủng Nếu bạn đọc các sách Phúc Âm trong Kinh Thánh, bạn sẽ thấy
cuộc đời của Chúa Giêsu là một chuỗi những hành động của ân sủng:
•
Ngài chạm vào những người bị xã hội coi là ô uế (người
phung hủi) và chữa lành cho họ.
•
Ngài ngồi ăn với những người bị xem là “kẻ tội lỗi”
(người thu thuế, gái điếm) và đối xử với họ bằng sự tôn trọng và
yêu thương.
•
Ngài tha thứ cho những người làm hại Ngài, ngay cả
khi họ đang đóng đinh Ngài trên thập tự giá.
8
23
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Ngài kể những câu chuyện dụ ngôn lay động lòng
người, tất cả đều nói về một Thiên Chúa nhân từ, luôn tìm kiếm
những gì đã mất và chào đón những đứa con hoang đàng trở về.
Trong một xã hội đầy những quy tắc tôn giáo cứng nhắc và sự
phán xét, Chúa Giêsu đã mang đến một thông điệp triệt để: Tình yêu của
Thiên Chúa không dành riêng cho những người “xứng đáng”, mà dành
cho tất cả mọi người, đặc biệt là những ai cảm thấy mình lạc lõng, tan
vỡ và vô vọng. Ngài là hiện thân của ân sủng.
2
. Cái chết trên thập tự giá: Nơi Ân Sủng Và Tội Lỗi Đối Đầu Trực
Diện Đây là điểm mấu chốt và cũng là điểm khó hiểu nhất đối với nhiều
người. Tại sao Chúa Giêsu phải chết một cái chết đau đớn như vậy?
Hãy quay lại với hình ảnh về món nợ. Tội lỗi của chúng ta, sự “trật
mục tiêu”, tạo ra một hậu quả. Sự công bằng đòi hỏi rằng mỗi hành
động đều có kết quả tương ứng. Hậu quả của sự chia cắt khỏi nguồn
sống là sự chết. Chúng ta không thể tự mình trả giá cho sự công bằng
này.
Trên thập tự giá, một cuộc “trao đổi vĩ đại” đã diễn ra.
•
Chúa Giêsu, Đấng hoàn toàn vô tội và sống một cuộc
đời hoàn hảo trong sự kết nối với Thiên Chúa, đã đứng vào vị trí
của chúng ta.
•
Ngài đã gánh lấy tất cả hậu quả của tội lỗi chúng ta –
sự chia cắt, nỗi đau, sự xấu hổ, và cái chết thuộc linh. Ngài đã trải
qua cảm giác bị Thiên Chúa Cha bỏ rơi, điều mà tội lỗi của chúng
ta đáng phải nhận.
•
Đổi lại, Ngài trao cho chúng ta sự công chính của Ngài.
Khi chúng ta tin vào Ngài, Thiên Chúa nhìn chúng ta và không còn
thấy những lỗi lầm của chúng ta nữa, mà thấy sự hoàn hảo của
Con Ngài.
8
24
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là đỉnh cao của ân sủng. Nó không phải là việc Thiên Chúa lờ
đi tội lỗi. Tội lỗi là một vấn đề nghiêm trọng và nó đã được xử lý một
cách triệt để. Nhưng thay vì để chúng ta phải trả giá, chính Thiên Chúa
đã trả giá thay cho chúng ta qua Con của Ngài. Thập tự giá là nơi mà sự
công bằng tuyệt đối của Thiên Chúa và tình yêu vô điều kiện của Ngài
gặp nhau. Tại đó, ân sủng đã đối mặt với tất cả những gì tồi tệ nhất của
nhân loại và đã chiến thắng.
3. Sự Phục Sinh: Bằng Chứng Cho Chiến Thắng Của Ân Sủng
Nếu câu chuyện kết thúc tại thập tự giá, đó sẽ là một bi kịch. Nhưng ba
ngày sau, Chúa Giêsu đã sống lại từ cõi chết. Sự Phục Sinh là lời tuyên
bố cuối cùng và hùng hồn nhất của Thiên Chúa: Ân sủng mạnh hơn tội
lỗi. Sự sống mạnh hơn sự chết. Tình yêu mạnh hơn hận thù.
Sự Phục Sinh chứng tỏ rằng cái chết không có tiếng nói cuối cùng.
Nó chứng tỏ rằng sự hy sinh của Chúa Giêsu đã được Thiên Chúa Cha
chấp nhận. Nó là sự bảo đảm cho lời hứa về một khởi đầu mới. Bởi vì
Chúa Giêsu đã sống lại, chúng ta cũng có thể có một sự sống mới – một
sự sống được giải thoát khỏi quyền lực của tội lỗi và sự sợ hãi cái chết.
Chúa Giêsu không chỉ là một tấm gương đạo đức. Ngài là Đấng Cứu
Độ. Ngài không chỉ chỉ cho chúng ta con đường, Ngài chính là Con
Đường. Ân sủng không còn là một ý tưởng trừu tượng, nó đã được trả
giá bằng máu và được chứng thực bằng một ngôi mộ trống.
“Luôn có cơ hội để bắt đầu lại” – Những câu chuyện về sự trở về
Lời hứa “luôn có cơ hội để bắt đầu lại” không phải là một lý thuyết
suông. Kinh Thánh chứa đầy những câu chuyện có thật về những con
người tan vỡ, những người đã phạm những sai lầm khủng khiếp, nhưng
đã được ân sủng của Thiên Chúa biến đổi. Những câu chuyện này cho
chúng ta thấy ân sủng hoạt động như thế nào trong thực tế.
8
25
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Dụ Ngôn Người Con Trai Hoang Đàng: Bức Chân Dung Của
Người Cha Nhân Hậu Đây có lẽ là câu chuyện nổi tiếng nhất mà Chúa
Giêsu kể về ân sủng.
•
Tội lỗi: Một người con trai đòi cha chia gia tài sớm, đi
đến một nơi xa, và phung phí tất cả tiền bạc vào một lối sống trác
táng. Khi hết tiền, anh ta phải đi chăn heo, một công việc nhục
nhã, và đói đến mức muốn ăn cả thức ăn của heo. Anh ta đã “trật
mục tiêu” một cách thảm hại. Anh ta đã cắt đứt mối quan hệ với
cha mình, làm tổn thương gia đình và hủy hoại cuộc đời mình.
•
Sự trở về: Trong cơn khốn cùng, anh ta nhận ra sai lầm
của mình. Anh quyết định trở về, không phải với tư cách một người
con, mà chỉ xin làm một người đầy tớ cho cha mình. Anh biết mình
không còn xứng đáng.
•
Ân sủng: Điều đáng kinh ngạc xảy ra. “Khi anh ta còn
ở đàng xa, người cha trông thấy, động lòng thương xót, liền chạy
ra ôm chầm lấy cổ anh mà hôn.”
o
Người cha không đợi con mình về đến nhà để xin
lỗi. Ông chạy ra đón. Ân sủng chủ động tìm đến chúng ta.
Người cha không phán xét, không trách mắng.
o
Ông chỉ có lòng thương xót. Ân sủng không dựa trên thành
tích, mà dựa trên tình yêu.
o
Người cha phục hồi hoàn toàn địa vị cho người
con. Ông mặc cho anh chiếc áo tốt nhất, đeo nhẫn vào tay,
xỏ dép vào chân và mở tiệc ăn mừng. Ông nói: “Vì con ta đây
đã chết mà nay sống lại, đã mất mà nay lại tìm thấy.” Ân
sủng không chỉ tha thứ, nó còn phục hồi và tôn vinh.
Câu chuyện này cho thấy trái tim của Thiên Chúa. Ngài không phải
là một vị thần xa cách, khó tính, mà là một người Cha luôn ngóng trông
chúng ta trở về, sẵn sàng chạy đến ôm chầm lấy chúng ta ngay khi
chúng ta vừa quay đầu lại.
8
26
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2. Người Phụ Nữ Bị Bắt Quả Tang Ngoại Tình: Ân Sủng Thay
Thế Sự Kết Án Một đám đông những người tự cho mình là đạo đức dẫn
một người phụ nữ bị bắt quả tang phạm tội ngoại tình đến trước mặt
Chúa Giêsu. Theo luật pháp lúc đó, cô ta đáng bị ném đá cho đến chết.
Họ muốn gài bẫy Chúa Giêsu.
•
Tội lỗi và sự kết án: Người phụ nữ đứng đó, trần trụi
trong sự xấu hổ và sợ hãi, đối mặt với sự kết án của cả xã hội. Tội
lỗi của cô đã bị phơi bày.
•
Ân sủng: Chúa Giêsu không tham gia vào việc kết án.
Ngài cúi xuống viết trên đất. Rồi Ngài ngẩng lên và nói một câu
đầy quyền năng: “Ai trong các ông là người vô tội, hãy lấy đá ném
chị này trước đi.” Từng người một, từ già đến trẻ, đều lặng lẽ bỏ
đi. Chỉ còn lại Chúa Giêsu và người phụ nữ. Ngài hỏi: “Không ai
kết án chị sao?” Cô đáp: “Thưa Ngài, không ai cả.” Và Chúa Giêsu
nói: “Ta cũng vậy, Ta không kết án chị đâu. Hãy đi và từ nay đừng
phạm tội nữa.”
Trong một khoảnh khắc, ân sủng đã làm hai điều:
1
.
Nó bảo vệ cô khỏi sự trừng phạt mà cô đáng phải
nhận. Chúa Giêsu đã đứng giữa cô và những hòn đá.
Nó ban cho cô sức mạnh để bắt đầu lại. Lời dặn “đừng
2
.
phạm tội nữa” không phải là một lời đe dọa, mà là một lời trao
quyền. Ngài tin rằng cô có thể sống một cuộc đời khác, và ân sủng
của Ngài sẽ giúp cô làm điều đó.
3. Phêrô, Người Chối Chúa: Ân Sủng Phục Hồi Sự Thất Bại Phêrô
là một trong những môn đệ thân tín nhất của Chúa Giêsu. Ông đã mạnh
miệng tuyên bố: “Dù mọi người có vấp ngã vì Thầy, con đây cũng chẳng
bao giờ vấp ngã.” Nhưng chỉ vài giờ sau, vì sợ hãi, ông đã chối không
biết Thầy mình đến ba lần. Đây là một sự phản bội đau đớn. Gánh nặng
tội lỗi và xấu hổ của Phêrô chắc hẳn là không thể tưởng tượng nổi.
8
27
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Sự phục hồi: Sau khi sống lại, Chúa Giêsu đã tìm đến
Phêrô. Ngài không trách mắng ông. Thay vào đó, Ngài hỏi ông ba
lần: “Simon, con của Giăng, con có yêu mến Thầy không?” Mỗi lần
Phêrô trả lời “có”, Chúa Giêsu lại giao cho ông một nhiệm vụ: “Hãy
chăm sóc chiên của Thầy.”
Bằng cách hỏi ba lần, Chúa Giêsu đã cho Phêrô cơ hội để “sửa
chữa” ba lần chối của mình bằng ba lời khẳng định tình yêu. Ngài không
chỉ tha thứ cho sự thất bại của Phêrô, Ngài còn phục hồi chức vụ và mục
đích cho ông. Ân sủng đã biến người thất bại trở thành một nhà lãnh
đạo vĩ đại của Hội Thánh sơ khai.
Những câu chuyện này và vô số câu chuyện khác cho thấy rằng
không có tội lỗi nào là quá lớn để ân sủng không thể tha thứ. Không có
cuộc đời nào là quá tan vỡ để ân sủng không thể chữa lành. Luôn luôn
có một con đường để trở về.
Làm thế nào để nhận lấy ân sủng? – Bước đi của niềm tin
Nếu ân sủng là một món quà miễn phí, làm thế nào để chúng ta
nhận lấy nó? Một món quà, dù quý giá đến đâu, cũng sẽ vô dụng nếu
người được tặng không mở tay ra đón nhận.
Việc nhận lấy ân sủng không đòi hỏi chúng ta phải thực hiện
những nghi lễ phức tạp hay phải đạt đến một trình độ đạo đức nào đó.
Nó chỉ đòi hỏi một sự thay đổi trong tấm lòng, một bước đi của niềm tin.
Bước đi này bao gồm một vài yếu tố đơn giản nhưng sâu sắc.
1. Thừa Nhận (Acknowledge): Bước đầu tiên là sự trung thực.
Trung thực với chính mình và với Thiên Chúa. Chúng ta cần ngừng giả
vờ rằng mình ổn. Chúng ta cần thừa nhận rằng chúng ta đã “trật mục
tiêu”, rằng chúng ta cần sự giúp đỡ.
8
28
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Đây không phải là sự tự hạ nhục, mà là sự giải thoát.
Việc thừa nhận sự yếu đuối của mình sẽ phá vỡ bức tường kiêu
ngạo, thứ ngăn cản chúng ta nhận được sự giúp đỡ. Giống như một
bệnh nhân phải thừa nhận mình bị bệnh thì mới tìm đến bác sĩ.
•
Thừa nhận bao gồm cả sự hối cải (repentance). Hối
cải không phải là cảm giác buồn bã tội lỗi. Từ “hối cải” trong Kinh
Thánh có nghĩa đen là “quay đầu lại”. Nó có nghĩa là đang đi trên
một con đường sai, bạn nhận ra điều đó, và bạn quyết định quay
1
80 độ để đi về hướng ngược lại – hướng về Thiên Chúa. Đó là một
quyết định của ý chí.
2. Tin Tưởng (Believe): Sau khi thừa nhận nhu cầu của mình,
bước tiếp theo là tin rằng Thiên Chúa có một giải pháp và giải pháp đó
chính là Chúa Giêsu.
•
Tin tưởng vào con người của Chúa Giêsu: Tin rằng
Ngài thực sự là Con Thiên Chúa, là Đấng mà Thiên Chúa sai đến
để cứu chuộc chúng ta.
•
Tin tưởng vào công việc của Chúa Giêsu: Tin rằng cái
chết của Ngài trên thập tự giá đã trả giá đầy đủ cho tội lỗi của
chúng ta, và sự phục sinh của Ngài đã mang lại cho chúng ta sự
sống mới.
•
Niềm tin này không phải là sự hiểu biết trí tuệ đơn
thuần. Bạn có thể tin rằng George Washington là tổng thống đầu
tiên của Hoa Kỳ, nhưng điều đó không thay đổi cuộc đời bạn. Niềm
tin cứu rỗi là sự phó thác. Giống như khi bạn ngồi lên một chiếc
ghế, bạn không chỉ tin rằng nó có thể đỡ bạn, bạn thực sự đặt toàn
bộ trọng lượng của mình lên nó. Tin vào Chúa Giêsu là đặt toàn bộ
niềm hy vọng về sự tha thứ và cuộc sống vĩnh cửu vào Ngài, chứ
không phải vào những nỗ lực của bản thân.
3. Tiếp Nhận (Receive): Ân sủng là một món quà. Cách duy nhất
để sở hữu một món quà là tiếp nhận nó. Chúng ta làm điều này thông
8
29
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

qua lời cầu nguyện. Cầu nguyện không phải là đọc những công thức
phức tạp. Nó đơn giản là một cuộc trò chuyện chân thành với Thiên
Chúa. Bạn có thể nói một điều gì đó tương tự như thế này, bằng chính
lời của bạn:
“Lạy Chúa, con biết con không phải là người hoàn hảo. Con đã
sống theo cách của riêng mình và đã phạm nhiều sai lầm (bạn có thể kể
cụ thể nếu muốn). Con nhận ra rằng con không thể tự cứu mình. Con
tin rằng Chúa Giêsu đã đến thế gian, đã chết trên thập tự giá để tha
thứ cho tội lỗi của con, và đã sống lại. Ngay bây giờ, con xin quay lưng
lại với lối sống cũ và quay về với Ngài. Con xin mở lòng mình và tiếp
nhận món quà ân sủng và sự tha thứ của Ngài. Xin hãy bước vào cuộc
đời con, làm Chúa và làm Chủ của con. Xin hãy biến con thành con
người mà Ngài muốn con trở thành. Con cầu nguyện trong danh Chúa
Giêsu. Amen.”
Không có từ ngữ thần kỳ nào ở đây. Điều quan trọng là sự chân
thành của tấm lòng. Khoảnh khắc bạn thực sự thừa nhận, tin tưởng và
tiếp nhận, một điều kỳ diệu sẽ xảy ra. Mối quan hệ giữa bạn và Thiên
Chúa, vốn bị tội lỗi làm cho rạn nứt, được phục hồi. Bạn được tha thứ
hoàn toàn. Bạn được tái sinh về mặt thuộc linh. Bạn trở thành con của
Thiên Chúa.
Đây là khởi đầu của một hành trình mới. Nó không có nghĩa là bạn
sẽ trở nên hoàn hảo ngay lập tức. Nhưng nó có nghĩa là bạn không còn
phải đi một mình nữa. Bạn có ân sủng của Thiên Chúa để dẫn dắt, tha
thứ và ban sức mạnh cho bạn mỗi ngày.
Sống trong ân sủng – Một cuộc đời được biến đổi
Nhận được ân sủng không phải là điểm kết thúc, mà là điểm khởi
đầu của một cuộc phiêu lưu vĩ đại nhất đời người. Cuộc sống mới trong
8
30
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ân sủng không phải là một cuộc sống không có khó khăn, nhưng là một
cuộc sống có mục đích, có hy vọng và có sức mạnh mới.
Vậy, một cuộc sống được định hình bởi ân sủng trông như thế nào?
1
. Tự do khỏi gánh nặng quá khứ:
•
Tự do khỏi sự tội lỗi: Khi biết rằng mình đã được tha
thứ hoàn toàn, gánh nặng của cảm giác tội lỗi sẽ được cất đi. Điều
này không có nghĩa là chúng ta không còn cảm thấy hối hận khi
làm sai, nhưng chúng ta không còn bị nó giam cầm nữa. Chúng ta
biết rằng có một nơi để đến với những thất bại của mình: chân
thập tự giá.
•
Tự do khỏi sự xấu hổ: Ân sủng nói với chúng ta rằng
giá trị của chúng ta không nằm ở những gì chúng ta làm, mà ở chỗ
chúng ta là ai – là những người con được Thiên Chúa yêu thương.
Khi thấm nhuần sự thật này, sự xấu hổ độc hại sẽ mất đi quyền
lực của nó. Chúng ta có thể sống một cách chân thật, không cần
đeo mặt nạ, vì chúng ta biết mình được chấp nhận vô điều kiện.
2. Sức mạnh để thay đổi từ bên trong: Ân sủng không chỉ tha
thứ cho tội lỗi, nó còn phá vỡ quyền lực của tội lỗi.
•
Động lực mới: Trước đây, chúng ta có thể cố gắng sống
tốt vì sợ bị trừng phạt hoặc để “ghi điểm” với Thiên Chúa. Bây giờ,
chúng ta sống tốt vì lòng biết ơn. Chúng ta muốn làm hài lòng
Đấng đã yêu thương và cứu chuộc chúng ta. Tình yêu, chứ không
phải nỗi sợ, trở thành động lực chính.
•
Nguồn năng lực mới: Khi tiếp nhận ân sủng, Chúa
Thánh Thần (Thần Khí của Thiên Chúa) sẽ đến và ngự trong chúng
ta. Ngài ban cho chúng ta sức mạnh để nói “không” với những cám
dỗ mà trước đây chúng ta không thể chống cự, và nói “có” với
những điều tốt lành. Sự thay đổi không đến từ nỗ lực của riêng
chúng ta, mà đến từ quyền năng của Thiên Chúa hoạt động bên
8
31
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

trong chúng ta. Quá trình này được gọi là “sự nên thánh”, một
hành trình cả đời để trở nên giống Chúa Giêsu hơn.
3. Một cái nhìn mới về người khác: Khi bạn đã trải nghiệm ân
sủng, bạn không thể giữ nó cho riêng mình. Nó thay đổi cách bạn nhìn
nhận và đối xử với những người xung quanh.
•
Lòng trắc ẩn và sự tha thứ: Bạn nhận ra rằng mọi
người xung quanh bạn, giống như bạn, cũng đang chiến đấu với
những trận chiến của riêng họ. Bạn trở nên ít phán xét hơn và bao
dung hơn. Khi ai đó làm tổn thương bạn, bạn sẽ dễ dàng tha thứ
hơn, bởi vì bạn biết mình đã được tha thứ một món nợ lớn hơn rất
nhiều.
•
Mong muốn phục vụ: Lòng biết ơn đối với ân sủng của
Chúa sẽ thúc đẩy bạn muốn chia sẻ tình yêu đó với người khác.
Bạn sẽ tìm cách phục vụ, giúp đỡ và khích lệ những người xung
quanh, không phải để được công nhận, mà đơn giản là để phản
chiếu lại tình yêu mà bạn đã nhận được.
4. Một niềm hy vọng vững chắc cho tương lai: Cuộc sống trong
ân sủng mang lại một niềm hy vọng không thể lay chuyển, ngay cả khi
đối mặt với khó khăn, đau khổ và cả cái chết.
•
Mục đích trong cuộc sống: Bạn biết rằng cuộc sống
của mình không phải là một chuỗi các sự kiện ngẫu nhiên, mà là
một phần trong kế hoạch tốt đẹp của Thiên Chúa.
•
Sự an ủi trong gian khó: Bạn biết rằng dù có chuyện
gì xảy ra, Thiên Chúa vẫn ở cùng bạn, và Ngài có thể biến những
điều tồi tệ nhất thành điều tốt đẹp cho những ai yêu mến Ngài.
•
Hy vọng về sự sống đời đời: Bạn không còn sợ hãi cái
chết, vì bạn biết rằng đó không phải là kết thúc. Nhờ sự phục sinh
của Chúa Giêsu, cái chết chỉ là một cánh cửa dẫn đến sự sống vĩnh
8
32
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

cửu bên cạnh Thiên Chúa, nơi không còn nước mắt, đau buồn hay
tội lỗi.
Sống trong ân sủng là một hành trình học cách tin tưởng Thiên
Chúa mỗi ngày, học cách tiếp nhận tình yêu của Ngài và học cách để
tình yêu đó chảy qua bạn đến với thế giới. Đó là một cuộc sống tự do và
trọn vẹn nhất mà một người có thể trải nghiệm.
Lời Kết – Lời mời gọi dành cho bạn
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình dài. Chúng ta đã bắt
đầu với gánh nặng vô hình của những lỗi lầm, một trải nghiệm rất con
người. Chúng ta đã định nghĩa lại “tội lỗi” không phải là việc vi phạm
quy tắc, mà là tình trạng “trật mục tiêu” gây ra sự tan vỡ trong các mối
quan hệ. Chúng ta đã thấy những hậu quả nặng nề của nó: cảm giác tội
lỗi, sự xấu hổ, những vòng xoáy tiêu cực và một cuộc sống trống rỗng.
Nhưng rồi, một tia sáng đã xuất hiện. Tia sáng đó mang tên Ân
sủng.
Chúng ta đã khám phá ra rằng ân sủng là tình yêu vô điều kiện
của Thiên Chúa, một món quà mà chúng ta không thể tự mình kiếm
được. Chúng ta đã thấy rằng ân sủng mạnh hơn tội lỗi vì nó bắt nguồn
từ Thiên Chúa vô hạn, trong khi tội lỗi chỉ bắt nguồn từ con người hữu
hạn. Ân sủng phá vỡ những bức tường mà tội lỗi xây nên, mở ra một
tương lai mới và mang lại sự sống đích thực.
Trái tim của câu chuyện ân sủng chính là Chúa Giêsu. Ngài đã đến
thế gian, sống một cuộc đời hoàn hảo, và chết trên thập tự giá để gánh
lấy hậu quả tội lỗi của chúng ta. Sự phục sinh của Ngài là bằng chứng
cuối cùng cho thấy chiến thắng của ân sủng trên tội lỗi và sự chết.
8
33
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Những câu chuyện về Người Con Hoang Đàng, Người Phụ Nữ Ngoại
Tình, hay Phêrô đều cho chúng ta thấy rằng lời hứa “luôn có cơ hội để
bắt đầu lại” là một sự thật sống động. Không có ai đi quá xa, không có
ai quá tan vỡ để ân sủng của Thiên Chúa không thể chạm tới và phục
hồi.
Và cuối cùng, chúng ta đã thấy rằng việc nhận lấy món quà này
chỉ đơn giản là một bước đi của niềm tin: thừa nhận, tin tưởng và tiếp
nhận. Khi làm điều đó, chúng ta bắt đầu một cuộc sống mới – một cuộc
sống tự do khỏi quá khứ, có sức mạnh để thay đổi, và có một niềm hy
vọng vững chắc cho tương lai.
Bây giờ, quả bóng đang ở trong sân của bạn.
Những điều bạn vừa đọc không chỉ là những lý thuyết tôn giáo.
Đây là một lời mời gọi cá nhân. Lời mời gọi này không phải để bạn gia
nhập một tổ chức, mà là để bạn bắt đầu một mối quan hệ – mối quan
hệ với Đấng Tạo Hóa đã yêu thương bạn đến nỗi đã hy sinh chính Con
Một của Ngài cho bạn.
Có thể bạn đang mang một gánh nặng nào đó khi đọc những dòng
này. Có thể đó là một bí mật mà bạn chưa bao giờ dám nói ra. Có thể đó
là một thói quen xấu mà bạn không thể từ bỏ. Có thể đó là một cảm giác
trống rỗng dai dẳng.
Thông điệp của ân sủng dành cho bạn hôm nay là: Bạn không cần
phải mang gánh nặng đó một mình nữa.
Có một sức mạnh lớn hơn sai lầm của bạn. Có một tình yêu sâu
hơn sự xấu hổ của bạn. Có một sự tha thứ đủ để bao phủ mọi quá khứ
của bạn. Có một cơ hội để bắt đầu lại, ngay bây giờ, ngay tại đây.
Đây không phải là sự ép buộc. Tình yêu không bao giờ ép buộc.
Đây là một lời đề nghị. Một cánh cửa đang mở. Thiên Chúa, giống như
8
34
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

người cha trong câu chuyện Người Con Hoang Đàng, đang đứng đó,
ngóng trông bạn, với vòng tay rộng mở.
Bạn sẽ làm gì với lời mời gọi này? Lựa chọn là của bạn. Nhưng hãy
biết rằng, cơ hội để bắt đầu lại luôn ở đó, chờ đợi bạn.
8
35
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

NHÂN ĐỨC: NGHỆ THUẬT SỐNG MỘT CUỘC ĐỜI Ý NGHĨA VÀ TRỌN
VẸN
Dẫn nhập: Hành trình đi tìm hạnh phúc và ý nghĩa
Chào bạn,
Dù bạn là ai, đến từ đâu, có niềm tin nào hay không, tôi tin rằng
sâu thẳm trong mỗi chúng ta đều có chung một khát khao: khát khao
được sống một cuộc đời tốt đẹp, hạnh phúc và có ý nghĩa. Chúng ta
không chỉ muốn tồn tại, mà còn muốn “sống” một cách thực sự. Chúng
ta muốn trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình, xây dựng những
mối quan hệ bền chặt, và để lại một dấu ấn tích cực trên thế giới này.
Nhưng làm thế nào để đạt được điều đó? Giữa vô vàn những lựa
chọn, áp lực và cám dỗ của cuộc sống hiện đại, đâu là la bàn chỉ lối cho
chúng ta?
Từ hàng ngàn năm nay, các nhà hiền triết, các triết gia và các
truyền thống tâm linh lớn trên thế giới đã cùng suy tư về câu hỏi này.
Và một trong những câu trả lời sâu sắc và bền vững nhất mà họ tìm
thấy nằm ở hai chữ: Nhân Đức.
Tài liệu này là một lời mời bạn cùng tôi khám phá về nhân đức.
Chúng ta sẽ không bàn về những giáo điều khô khan, mà sẽ cùng nhau
tìm hiểu về những “thói quen tốt” có sức mạnh biến đổi cuộc sống. Hãy
xem đây như một cuộc trò chuyện về “nghệ thuật sống” – nghệ thuật để
trở nên khôn ngoan hơn, công bằng hơn, can đảm hơn, và yêu thương
hơn.
Theo góc nhìn của Kitô giáo, việc thực hành các nhân đức không
chỉ giúp chúng ta trở thành con người tốt hơn, mà còn là cách chúng ta
sống hài hòa với chính mình, với tha nhân, và với Đấng Tạo Hóa – Đấng
là nguồn cội của mọi điều tốt lành. Sống một đời sống nhân đức chính
8
36
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

là “sống đẹp lòng Chúa”, không phải theo nghĩa làm hài lòng một vị thần
khó tính, mà là sống thuận theo dòng chảy của tình yêu và sự thật mà
Ngài đã đặt để trong vũ trụ và trong chính trái tim mỗi người.
Chúng ta sẽ bắt đầu hành trình này bằng việc khám phá bốn nhân
đức nền tảng mà bất kỳ ai cũng có thể hiểu và thực hành, trước khi tìm
hiểu sâu hơn về ba nhân đức đặc biệt giúp kết nối con người với chiều
kích thiêng liêng.
Phần I: Bốn Trụ Cột của Ngôi Nhà Tâm Hồn – Các Nhân Đức Trụ
Hãy tưởng tượng việc xây dựng nhân cách của bạn giống như xây
một ngôi nhà vững chắc. Để ngôi nhà đó đứng vững trước bão tố cuộc
đời, nó cần có bốn cột trụ chính. Trong truyền thống Kitô giáo, bốn cột
trụ này được gọi là Các Nhân Đức Trụ (hay Các Nhân Đức Luân Lý), vì
chúng là nền tảng cho mọi hành vi đạo đức. Bất kỳ ai, thuộc bất kỳ nền
văn hóa hay tôn giáo nào, cũng có thể nhận ra giá trị của chúng.
Đó là: Khôn Ngoan, Công Bằng, Can Đảm, và Tiết Độ.
1. Nhân Đức KHÔN NGOAN (Prudence): Người Thuyền Trưởng
của Linh Hồn
•
Khôn ngoan là gì? Thoạt nghe, “khôn ngoan” có thể
khiến ta nghĩ đến sự khôn lỏi, lanh lợi để đạt được lợi ích cá nhân.
Nhưng nhân đức khôn ngoan thì hoàn toàn khác. Đây là khả năng
nhận định điều gì là tốt, là đúng trong mọi hoàn cảnh và lựa
chọn phương thế phù hợp để đạt được điều tốt đó.
Người khôn ngoan không phải là người thông minh nhất hay
biết nhiều nhất. Người khôn ngoan là người có “lý trí ngay thẳng
trong hành động”. Họ giống như một người thuyền trưởng tài ba,
không chỉ biết rõ đích đến (điều tốt) mà còn biết cách đọc bản đồ,
8
37
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

xem hướng gió, tránh đá ngầm (chọn phương thế đúng đắn) để
đưa con tàu cuộc đời đi đến bến bờ an toàn.
•
Tại sao khôn ngoan lại quan trọng? Nhân đức khôn
ngoan được gọi là “người đánh xe” của các nhân đức khác. Một
hành động dù có ý tốt đến đâu nhưng nếu thiếu sự khôn ngoan
cũng có thể gây ra tai hại.
o
Lòng tốt mà thiếu khôn ngoan có thể trở thành sự
cả tin, dễ bị lợi dụng.
o
Lòng can đảm mà thiếu khôn ngoan có thể trở
thành sự liều lĩnh, mù quáng.
o
Sự công bằng mà thiếu khôn ngoan có thể trở
thành sự cứng nhắc, vô cảm.
•
Làm sao để rèn luyện sự khôn ngoan?
Suy xét cẩn trọng: Trước khi hành động, hãy dừng lại một
1
.
chút. Tự hỏi: “Mục đích của mình là gì? Hậu quả của việc này là gì? Có
cách nào tốt hơn không?”
2
.
Học hỏi từ kinh nghiệm: Nhìn lại những quyết định trong
quá khứ, cả thành công và thất bại. Rút ra bài học cho tương lai.
Xin lời khuyên: Tìm đến những người mà bạn tin tưởng là
có kinh nghiệm và sống ngay thẳng để tham khảo ý kiến của họ.
Nhìn vào sự thật: Can đảm đối diện với thực tế, không để
cảm xúc hay định kiến che mờ lý trí.
3
.
4
.
Ví dụ trong đời sống: Một người bạn rủ bạn đầu tư vào một
dự án có vẻ sinh lời rất nhanh. Người thiếu khôn ngoan có thể vì
tham lam mà đổ tiền vào ngay. Người khôn ngoan sẽ dừng lại, tìm
hiểu kỹ về dự án, đánh giá rủi ro, và xin ý kiến của chuyên gia
trước khi quyết định. Đó chính là sự thể hiện của nhân đức khôn
ngoan.
8
38
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2. Nhân Đức CÔNG BẰNG (Justice): Sống Hài Hòa với Mọi
Người
•
Công bằng là gì? Công bằng là ý chí kiên định và lâu
dài muốn trả cho người khác những gì thuộc về họ. Nghe có vẻ
đơn giản, nhưng nhân đức này bao hàm rất nhiều khía cạnh.
o
Với cá nhân: Tôn trọng phẩm giá của mọi người,
không phân biệt giàu nghèo, địa vị. Trả nợ đúng hạn. Giữ lời
hứa. Không trộm cắp, không gian lận. Lắng nghe ý kiến của
người khác một cách công tâm.
o
Với cộng đồng: Tuân thủ luật lệ chung. Đóng góp
vào lợi ích chung của xã hội. Bảo vệ môi trường sống.
Với Thiên Chúa (theo góc nhìn đức tin): Nhận
o
biết rằng mọi sự ta có (sự sống, tài năng, thời gian) đều là
hồng ân từ Thiên Chúa và sử dụng chúng để làm vinh danh
Ngài và phục vụ tha nhân.
•
Tại sao công bằng lại quan trọng? Công bằng là nền
tảng của mọi xã hội văn minh và là chất keo kết dính các mối quan
hệ. Một thế giới thiếu công bằng sẽ chìm trong hỗn loạn, xung đột
và bất an. Khi chúng ta sống công bằng, chúng ta tạo ra một môi
trường an toàn và tin tưởng, nơi mọi người đều cảm thấy được tôn
trọng và có giá trị.
•
Làm sao để rèn luyện sự công bằng?
Đặt mình vào vị trí của người khác: Trước khi nói hay làm
1
.
điều gì ảnh hưởng đến người khác, hãy tự hỏi: “Nếu là họ, mình có muốn
bị đối xử như vậy không?”
2
.
Trung thực trong mọi việc: Từ việc nhỏ như không nói dối,
không lấy của không phải của mình, đến việc lớn như làm ăn chân
chính.
3
.
Can đảm bảo vệ sự thật: Lên tiếng cho những người yếu thế,
những người bị đối xử bất công.
8
39
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4
.
Sống có trách nhiệm: Hoàn thành tốt công việc của mình,
giữ lời hứa, và nhận trách nhiệm khi mắc lỗi.
Ví dụ trong đời sống: Một người quản lý có hai nhân viên,
một người là bạn thân, một người không quen biết. Khi xét duyệt
thăng chức, dù quý người bạn hơn, người quản lý công bằng sẽ
dựa hoàn toàn vào năng lực, hiệu quả công việc và sự đóng góp
của từng người để đưa ra quyết định. Đó là hành động của sự công
bằng.
3. Nhân Đức CAN ĐẢM (Fortitude): Sức Mạnh Vượt Qua Thử
Thách
•
Can đảm là gì? Can đảm không phải là không biết sợ.
Ngược lại, can đảm là sức mạnh giúp ta kiên trì theo đuổi điều
tốt, điều đúng, bất chấp khó khăn và sợ hãi. Người can đảm vẫn
cảm thấy sợ hãi, nhưng họ không để nỗi sợ điều khiển mình. Nhân
đức can đảm có hai biểu hiện chính:
o
Tấn công (Attack): Chủ động đối mặt và vượt qua
những chướng ngại để đạt được điều tốt. Ví dụ: Dám khởi
nghiệp, dám nói lên sự thật, dám theo đuổi một lý tưởng cao
đẹp.
o
Chịu đựng (Endure): Kiên trì, nhẫn nại chịu đựng
những gian khổ không thể tránh khỏi mà không oán trách
hay bỏ cuộc. Ví dụ: Kiên trì chăm sóc người thân bị bệnh,
nhẫn nại trước những hiểu lầm, trung thành với niềm tin của
mình dù bị chế giễu.
•
Tại sao can đảm lại quan trọng? Cuộc sống không bao
giờ là một con đường bằng phẳng. Sẽ có những lúc chúng ta gặp
thất bại, bệnh tật, bất công, hay sự cám dỗ đi con đường dễ dàng
nhưng sai trái. Nếu không có sự can đảm, chúng ta sẽ dễ dàng bỏ
cuộc, thỏa hiệp với cái xấu và không bao giờ đạt được những điều
cao đẹp. Can đảm là nhân đức của những người chiến thắng, không
8
40
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

phải chiến thắng người khác, mà là chiến thắng chính sự yếu đuối
của bản thân.
•
Làm sao để rèn luyện sự can đảm?
Bắt đầu từ việc nhỏ: Hãy tập đối mặt với những nỗi sợ nhỏ
1
.
mỗi ngày. Dám nói chuyện trước đám đông, dám nhận một công việc
thử thách, dám thừa nhận sai lầm của mình.
2
.
Xác định rõ mục tiêu và lý tưởng sống: Khi bạn biết mình
sống vì điều gì, bạn sẽ có thêm sức mạnh để vượt qua khó khăn.
Tìm kiếm sự hỗ trợ: Chia sẻ khó khăn với những người bạn
3
.
tin cậy. Đôi khi, sức mạnh không đến từ bên trong mà từ sự nâng đỡ của
người khác.
4
.
Cầu nguyện (đối với người có niềm tin): Xin Thiên Chúa
ban cho sức mạnh để vượt qua thử thách, tin rằng Ngài không bao giờ
đặt lên vai ta gánh nặng quá sức.
Ví dụ trong đời sống: Một học sinh thấy bạn mình bị bắt nạt
trong lớp. Nỗi sợ bị trả thù khiến em im lặng. Nhưng sau đó, được
sự khôn ngoan soi dẫn, em nhận ra im lặng là đồng lõa với cái
xấu. Em đã can đảm báo cáo sự việc cho thầy cô. Hành động đó
đòi hỏi lòng can đảm lớn lao.
4. Nhân Đức TIẾT ĐỘ (Temperance): Làm Chủ Bản Thân
•
Tiết độ là gì? Tiết độ là khả năng làm chủ những ham
muốn của bản thân, giữ cho chúng ở một chừng mực hợp lý.
Đây là nhân đức của sự quân bình và tự chủ. Nó không có nghĩa
là khinh chê hay chối bỏ những thú vui chính đáng của cuộc sống
(như ăn uống, giải trí…), mà là hưởng thụ chúng một cách điều
độ, không để mình trở thành nô lệ cho chúng. Tiết độ áp dụng cho
mọi khía cạnh:
o
Ăn uống: Ăn để sống, chứ không phải sống để ăn.
Tránh tham ăn hay nghiện rượu bia.
8
41
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Cảm xúc: Kiểm soát sự nóng giận, không để cơn
thịnh nộ lấn át lý trí.
o
Lời nói: Suy nghĩ trước khi nói, tránh nói lời làm
tổn thương người khác.
o
Ham muốn vật chất: Biết đủ, không chạy theo
những nhu cầu vô độ.
o
Tình dục: Sống trong sạch, tôn trọng thân xác
mình và người khác, và giữ gìn sự thiêng liêng của tình yêu.
•
Tại sao tiết độ lại quan trọng? Một người không có sự
tiết độ giống như một chiếc xe không có phanh. Họ có thể lao đi
rất nhanh nhưng cuối cùng sẽ gây ra tai nạn cho chính mình và
người khác. Khi chúng ta sống tiết độ, tâm hồn chúng ta trở nên
thanh thản, tự do và bình an. Chúng ta không bị những đam mê
nhất thời điều khiển, mà có thể tập trung năng lượng và tâm trí
vào những điều quan trọng hơn trong cuộc sống.
•
Làm sao để rèn luyện sự tiết độ?
Tập những hy sinh nhỏ: Thử từ bỏ một thói quen không tốt
1
.
(như lướt điện thoại quá nhiều), hoặc bớt đi một món ăn ưa thích trong
một bữa.
2
.
Nhận biết điểm yếu của mình: Mỗi người có một “gót chân
Achilles” riêng. Hãy thành thật với bản thân để biết mình dễ bị cám dỗ
ở điểm nào và chủ động phòng tránh.
3
.
Tìm kiếm những niềm vui cao hơn: Thay vì tìm kiếm sự
thỏa mãn tức thời qua vật chất, hãy tìm niềm vui trong việc học hỏi,
sáng tạo, giúp đỡ người khác, hay chiêm ngắm vẻ đẹp của thiên nhiên.
4
.
Rèn luyện ý chí: Kỷ luật bản thân trong những việc nhỏ sẽ
giúp ý chí của bạn mạnh mẽ hơn để đối mặt với những cám dỗ lớn.
Ví dụ trong đời sống: Một người cảm thấy rất tức giận vì bị
đồng nghiệp vu khống. Phản ứng tự nhiên là xông vào tranh cãi,
nói những lời lẽ nặng nề. Nhưng người có nhân đức tiết độ sẽ hít
một hơi thật sâu, giữ bình tĩnh, và tìm một thời điểm thích hợp khi
8
42
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

cả hai đã nguôi giận để nói chuyện một cách ôn hòa và khôn
ngoan.
Tóm kết Phần I: Bốn nhân đức Khôn Ngoan, Công Bằng, Can Đảm
và Tiết Độ giống như bốn chân của một chiếc bàn. Thiếu một chân, chiếc
bàn sẽ khập khiễng. Một đời sống đạo đức quân bình và vững chắc cần
được xây dựng trên cả bốn nhân đức này. Chúng giúp chúng ta sống tốt
với chính mình và hài hòa với xã hội.
Nhưng, liệu chỉ sống một cuộc đời luân lý tốt đẹp như vậy đã đủ
cho khát khao sâu thẳm của con người chưa? Hay còn một chiều kích
nào đó cao hơn, một mối liên kết nào đó sâu xa hơn mà chúng ta được
mời gọi khám phá? Phần tiếp theo sẽ đưa chúng ta đến với câu trả lời
từ góc nhìn của niềm tin Kitô giáo.
Phần II: Cánh Cửa Hướng Lên Trời – Các Nhân Đức Đối Thần
Nếu như bốn nhân đức trụ giúp chúng ta xây dựng “ngôi nhà tâm
hồn” trên mặt đất một cách vững chãi, thì có ba nhân đức khác lại mở
ra những ô cửa sổ và một cánh cửa lớn hướng lên trời, kết nối chúng ta
với một thực tại siêu việt. Đó chính là Thiên Chúa.
Kitô giáo gọi đây là Các Nhân Đức Đối Thần, vì chúng có đối tượng
trực tiếp là chính Thiên Chúa. Chúng không phải là thành quả do con
người nỗ lực mà có, mà là những hồng ân Thiên Chúa ban tặng cho
những ai mở lòng đón nhận Ngài. Chúng nâng tầm và hoàn thiện các
nhân đức luân lý.
Đó là: Tin, Cậy, Mến.
5. Nhân Đức TIN (Faith): Đôi Mắt của Linh Hồn
•
Đức Tin là gì? Với nhiều người, “tin” có vẻ là một điều
gì đó mù quáng, phi lý trí. Nhưng Đức Tin trong Kitô giáo không
phải là sự phủ nhận lý trí, mà là sự siêu việt lý trí. Đức Tin là sự
8
43
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đáp trả của con người trước lời mời gọi của Thiên Chúa, Đấng
đã tự tỏ mình ra cho chúng ta. Nó bao gồm hai khía cạnh:
1
.
Tin rằng: Chấp nhận bằng lý trí những sự thật mà
Thiên Chúa mặc khải (ví dụ: tin có một Thiên Chúa là Cha
nhân lành, tin Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa đã đến thế gian
để cứu độ con người…).
2
.
Tín thác vào: Đây mới là khía cạnh quan trọng
nhất. Đó là phó thác hoàn toàn cuộc đời mình cho Thiên
Chúa, tin tưởng vào tình yêu và sự quan phòng của Ngài,
ngay cả khi chúng ta không hiểu hết mọi sự.
Hãy hình dung bạn đang ở trong một căn phòng tối. Lý trí
của bạn giúp bạn nhận biết các đồ vật bằng cách sờ mó. Nhưng rồi
có người từ bên ngoài mở cửa, một luồng ánh sáng ùa vào, giúp
bạn nhìn thấy mọi thứ rõ ràng và toàn diện hơn. Đức Tin chính là
luồng sáng đó. Nó không hủy bỏ những gì lý trí đã biết, mà còn
soi sáng và cho chúng một ý nghĩa mới.
•
Tại sao Đức Tin lại quan trọng? Đức Tin mở ra cho
chúng ta một chân trời hoàn toàn mới.
o
Nó cho cuộc sống một ý nghĩa tối hậu: Tại sao
tôi tồn tại? Tôi sẽ đi về đâu sau khi chết? Những đau khổ tôi
phải chịu có ý nghĩa gì không? Đức Tin cho chúng ta câu trả
lời: chúng ta được tạo dựng vì tình yêu, cho tình yêu, và đích
đến của chúng ta là được sống hạnh phúc vĩnh cửu với Thiên
Chúa.
o
Nó là nguồn sức mạnh và bình an: Khi tin rằng
cuộc đời mình nằm trong bàn tay quan phòng của một người
Cha yêu thương, chúng ta sẽ có được sự bình an sâu thẳm để
đối diện với mọi sóng gió.
o
Nó biến đổi cách ta nhìn nhận thế giới: Với đôi
mắt đức tin, chúng ta nhìn thấy vạn vật không còn là ngẫu
nhiên, mà là công trình kỳ diệu của Thiên Chúa. Chúng ta
8
44
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nhìn thấy mỗi người không phải là đối thủ, mà là anh chị
em, là hình ảnh của Thiên Chúa.
•
Đức Tin không phải là…
Không phải là cảm tính: Đức Tin không dựa trên
o
cảm xúc nhất thời “cảm thấy” có Chúa. Nó là một quyết định
của ý chí và lý trí.
o
Không phải là sự trốn chạy thực tại: Đức Tin
không khiến chúng ta phớt lờ khó khăn, mà cho chúng ta sức
mạnh để đối diện và vượt qua chúng.
o
Không phải là sự kiêu ngạo: Người có đức tin thật
sự thì khiêm tốn, vì họ biết rằng niềm tin của mình là một
món quà, chứ không phải do công trạng của bản thân.
Sống Đức Tin là một hành trình, một cuộc phiêu lưu. Sẽ có
những lúc trời quang mây tạnh, nhưng cũng có những lúc tăm tối,
nghi ngờ. Điều quan trọng là tiếp tục bước đi, tiếp tục tìm kiếm, và
tin rằng ánh sáng luôn ở phía trước.
6. Nhân Đức CẬY (Hope): Chiếc Neo của Tâm Hồn
•
Đức Cậy (Trông Cậy) là gì? Nếu Đức Tin là khả năng
nhìn thấy” thế giới siêu việt, thì Đức Cậy là sự khao khát và tin
”
tưởng chắc chắn rằng chúng ta sẽ đạt được hạnh phúc vĩnh cửu
bên Thiên Chúa, và Ngài sẽ ban cho chúng ta những phương
thế cần thiết để đạt được điều đó.
Đức Cậy khác với sự lạc quan thông thường. Lạc quan là
”
mong rằng mọi chuyện sẽ ổn”. Đức Cậy là “biết rằng dù mọi
chuyện có ra sao, Thiên Chúa vẫn ở cùng tôi và mục đích tốt đẹp
sau cùng của Ngài sẽ được thực hiện”.
Thánh Phaolô ví Đức Cậy như một chiếc neo của tâm hồn.
Trong cơn bão tố, con tàu có thể chao đảo dữ dội, nhưng miễn là
chiếc neo còn bám chắc vào đáy biển, con tàu sẽ không bị cuốn đi.
8
45
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tương tự, trong những bão tố của cuộc đời (thất bại, bệnh tật, mất
mát, sự chết), Đức Cậy giúp tâm hồn chúng ta bám chắc vào Thiên
Chúa, không bị chìm trong tuyệt vọng.
•
Tại sao Đức Cậy lại quan trọng? Đức Cậy là động lực
của đời sống tâm linh.
o
Nó giải thoát chúng ta khỏi sự chán nản: Khi
đối mặt với những khuyết điểm của bản thân và những thất
bại trong việc sống tốt, Đức Cậy nhắc nhở chúng ta rằng
Thiên Chúa không bao giờ bỏ cuộc với chúng ta. Lòng thương
xót của Ngài lớn hơn tội lỗi của ta.
o
Nó giúp chúng ta kiên trì trong khó khăn: Đức
Cậy cho chúng ta sức mạnh để chịu đựng, vì chúng ta biết
rằng những đau khổ ở đời này chỉ là tạm thời và không thể
sánh được với vinh quang đang chờ đợi chúng ta.
o
Nó bảo vệ chúng ta khỏi sự quyến luyến thế
gian: Khi hy vọng của chúng ta được đặt ở trên trời, chúng
ta sẽ không còn quá bám víu vào những thứ chóng qua ở đời
này như tiền bạc, danh vọng. Chúng ta sẽ trở nên tự do hơn.
•
Hai thái cực cần tránh:
Tuyệt vọng: Nghĩ rằng tội lỗi của mình quá lớn, hoặc khó
1
.
khăn quá sức chịu đựng, đến nỗi Thiên Chúa không thể hoặc không
muốn cứu giúp.
2
.
Tự phụ, ỷ lại: Sống buông thả, phạm tội mà không cần hối
cải, với suy nghĩ rằng “dù sao Chúa cũng sẽ tha thứ”. Đây là sự lạm dụng
lòng thương xót của Chúa.
Sống Đức Cậy là sống trong tâm thế của một người lữ hành
đang trên đường về quê trời. Chúng ta vui hưởng những cảnh đẹp
dọc đường, nhưng lòng vẫn luôn hướng về đích đến.
8
46
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

7. Nhân Đức MẾN (Charity/Love): Linh Hồn của Mọi Nhân Đức
•
Đức Mến là gì? Đây là nhân đức cao trọng nhất, là “mẹ”
của mọi nhân đức. Đức Mến là khả năng yêu mến Thiên Chúa
trên hết mọi sự vì chính bản tính tốt lành của Ngài, và vì yêu
mến Thiên Chúa mà yêu thương người khác như chính bản
thân mình.
Tình yêu này không phải là một cảm xúc lãng mạn hay sự
quý mến thông thường. Từ ngữ Hy Lạp dùng để chỉ Đức Mến là
”
Agape”. Đây là một tình yêu hoàn toàn vị tha, chủ động, và hy
sinh.
o
Nó không yêu vì người kia “xứng đáng”, mà yêu vì
đó là điều tốt, điều đúng.
o
đi trước.
o
Nó không chờ đợi được yêu lại, mà chủ động cho
Nó tìm kiếm điều tốt cho người mình yêu, ngay cả
khi phải hy sinh lợi ích của bản thân.
Kitô giáo tin rằng bản chất của Thiên Chúa chính là Tình Yêu
(Agape). Ngài yêu thương chúng ta không phải vì chúng ta tốt
lành, mà vì chính Ngài là Đấng tốt lành. Tình yêu mà chúng ta
được mời gọi để sống chính là chia sẻ vào tình yêu đó của Thiên
Chúa.
•
Tại sao Đức Mến lại quan trọng? Đức Mến là linh hồn,
là sức sống của toàn bộ đời sống Kitô hữu. Thánh Phaolô đã viết
một đoạn văn tuyệt vời về điều này: “Giả như tôi có nói được các
thứ tiếng của loài người và của các thiên thần đi nữa, mà không
có đức mến, thì tôi cũng chẳng khác gì thanh la phèng phèng,
chũm chọe xoang xoảng. Giả như tôi được ơn nói tiên tri, và biết
được mọi điều bí nhiệm, mọi lẽ cao siêu, hay có được tất cả đức
8
47
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

tin đến chuyển núi dời non, mà không có đức mến, thì tôi cũng
chẳng là gì.” (1 Thư Côrintô 13:1-2)
o
Đức Mến hoàn thiện mọi nhân đức khác:
Một người công bằng mà không có tình yêu
.
sẽ trở nên lạnh lùng, máy móc. Nhưng khi có tình yêu,
sự công bằng của họ sẽ đi xa hơn, trở thành lòng quảng
đại và trắc ẩn.
.
Một người can đảm mà không có tình yêu có
thể chiến đấu vì sự kiêu ngạo. Nhưng người can đảm vì
tình yêu sẽ hy sinh bản thân để bảo vệ người khác.
.
Ngay cả Đức Tin và Đức Cậy, nếu không có
Đức Mến, cũng trở nên vô hồn.
Đức Mến là thước đo cuối cùng: Vào cuối cuộc
o
đời, chúng ta sẽ được phán xét dựa trên tình yêu thương.
Chúng ta đã cho người đói ăn, cho người khát uống, thăm
viếng người đau yếu, tù đày… như thế nào. Vì Chúa Giêsu đã
nói: “Mỗi lần các ngươi làm như thế cho một trong những
anh em bé nhỏ nhất của Ta đây, là các ngươi đã làm cho
chính Ta vậy.” (Tin Mừng Mátthêu 25:40)
•
Làm sao để thực hành Đức Mến? Đức Mến được thể
hiện qua những hành động cụ thể, dù là nhỏ bé nhất:
Đối với Thiên Chúa: Dành thời gian cầu nguyện,
o
đọc lời Chúa, tham dự các nghi lễ phụng vụ, và cố gắng sống
theo thánh ý Ngài trong mọi việc.
o
Đối với tha nhân: Kiên nhẫn với người làm mình
khó chịu. Tha thứ cho người xúc phạm mình. Vui với niềm
vui của người khác, và chia sẻ nỗi buồn của họ. Dành thời
gian, tài năng, và của cải để giúp đỡ những người kém may
mắn hơn. Lắng nghe người khác với tất cả sự chú tâm. Nói
tốt về người khác thay vì chỉ trích.
o
Đối với chính mình: Yêu thương bản thân cũng
là một phần của Đức Mến. Điều đó có nghĩa là chăm sóc sức
8
48
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

khỏe thể chất và tinh thần, tha thứ cho những lỗi lầm của
mình, và nhận ra phẩm giá cao quý mà Thiên Chúa đã ban
cho mình.
Kết Luận: Một Bản Giao Hưởng của Cuộc Sống
Cuộc sống nhân đức không phải là một danh sách các quy tắc phải
tuân theo một cách máy móc. Nó giống như một bản giao hưởng tuyệt
vời, trong đó bảy nhân đức Tin, Cậy, Mến, Khôn Ngoan, Công Bằng, Can
Đảm, Tiết Độ là những nốt nhạc, những nhạc cụ khác nhau.
•
Các nhân đức trụ (Khôn ngoan, Công bằng, Can đảm,
Tiết độ) tạo nên giai điệu nền, phần hòa âm vững chắc, giúp bản
nhạc cuộc đời của chúng ta có cấu trúc, hài hòa và tốt đẹp trong
trật tự tự nhiên.
•
Các nhân đức đối thần (Tin, Cậy, Mến) đưa bản nhạc
đó lên một tầm cao mới. Đức Tin cho chúng ta thấy người Nhạc
Trưởng vĩ đại đang điều khiển mọi sự. Đức Cậy cho chúng ta niềm
hy vọng vào một kết thúc huy hoàng, viên mãn của bản giao
hưởng. Và Đức Mến, chính là tình yêu của người Nhạc Trưởng, là
linh hồn, là cảm xúc tuôn chảy trong từng nốt nhạc, biến một bản
nhạc có kỹ thuật tốt trở thành một kiệt tác lay động lòng người.
Hành trình rèn luyện nhân đức là một hành trình kéo dài suốt cả
cuộc đời. Sẽ có những lúc chúng ta vấp ngã, chơi sai nốt nhạc. Nhưng
điều quan trọng là đừng nản lòng. Thiên Chúa, người Cha nhân lành,
luôn sẵn sàng tha thứ, nâng đỡ và ban cho chúng ta sức mạnh để bắt
đầu lại.
Tôi hy vọng rằng, qua những chia sẻ này, bạn đã có một cái nhìn
sâu sắc hơn về “nghệ thuật sống” mà Kitô giáo đề cao. Đây không chỉ là
con đường dành riêng cho người Công giáo, mà là một lời mời gọi phổ
quát cho tất cả những ai khao khát sống một cuộc đời chân – thiện – mỹ.
8
49
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ước mong rằng, dù bạn chọn đi con đường nào, bạn cũng sẽ tìm
thấy niềm vui và sự bình an trong việc vun trồng những “thói quen tốt”,
để bản giao hưởng cuộc đời của bạn mỗi ngày một thêm phong phú và
tuyệt vời hơn.
8
50
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

PHẦN IV: KINH NGUYỆN KITÔ GIÁO – ĐỐI THOẠI VỚI TÌNH YÊU
Chương 16: Cầu Nguyện Là Gì?
•
Cầu nguyện không phải là “xin xỏ”, mà là nâng tâm hồn
lên tới Chúa.
Lời mời gọi đến một cuộc trò chuyện vượt trên lời nói
Bạn thân mến,
Có lẽ trong những khoảnh khắc tĩnh lặng nhất của cuộc đời, khi
bạn đối diện với một bầu trời đầy sao, đứng trước sự hùng vĩ của một
ngọn núi, hay chứng kiến sự mong manh của một sinh linh vừa chào
đời, bạn đã từng cảm thấy một sự thôi thúc nào đó. Một cảm giác choáng
ngợp, một sự kinh ngạc, một câu hỏi không lời vang vọng trong tâm
hồn: “Có điều gì đó lớn lao hơn tôi ngoài kia không?”
Hoặc có thể, trong những lúc tăm tối nhất, khi nỗi đau, sự mất mát
hay cảm giác cô độc vây lấy, bạn đã thầm thì một lời kêu cứu vào hư
không, một tiếng thở dài tuyệt vọng mong được ai đó lắng nghe.
Dù bạn có gọi tên nó hay không, những khoảnh khắc đó chính là
mầm mống của sự cầu nguyện.
Trong văn hóa đại chúng và trong suy nghĩ của nhiều người, cầu
nguyện thường bị hiểu sai một cách đáng tiếc. Nó bị thu hẹp lại thành
một hành động giống như việc viết thư gửi ông già Noel. Chúng ta nghĩ
rằng cầu nguyện là liệt kê một danh sách những điều mình muốn: “Xin
cho con sức khỏe”, “Xin cho con trúng số”, “Xin cho con qua được kỳ thi
này”. Đây là mô hình “cầu nguyện như một sự xin xỏ”. Khi những “yêu
cầu” này không được đáp ứng theo ý muốn, chúng ta dễ dàng kết luận
rằng: “Cầu nguyện chẳng có tác dụng” hoặc “Chẳng có ai ở trên đó lắng
nghe cả”.
8
51
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nhưng nếu tôi nói với bạn rằng, quan niệm đó cũng giống như việc
cho rằng toàn bộ đại dương bao la chỉ là một vũng nước nhỏ thì sao?
Nếu tôi nói rằng, việc “xin xỏ” chỉ là một phần rất nhỏ, và thậm chí
không phải là phần quan trọng nhất của cầu nguyện?
Mục đích của bài viết dài này không phải để thuyết phục bạn tin
vào một tôn giáo cụ thể, mà là để mời bạn cùng tôi khám phá một chiều
kích sâu thẳm hơn của đời sống con người. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm
hiểu một định nghĩa kinh điển và tuyệt đẹp về cầu nguyện, một định
nghĩa đã được các nhà hiền triết và các vị thánh chiêm nghiệm qua hàng
ngàn năm: Cầu nguyện không phải là “xin xỏ”, mà là nâng tâm hồn
lên tới Chúa.
”
Nâng tâm hồn lên” – cụm từ này nghe có vẻ trừu tượng, nhưng nó
chứa đựng một sự thật vô cùng mạnh mẽ. Nó không nói về việc thay đổi
hoàn cảnh bên ngoài, mà nói về sự biến đổi từ bên trong. Nó không phải
là việc kéo Chúa xuống để giải quyết vấn đề của chúng ta, mà là nâng
chính chúng ta lên một tầm nhìn cao hơn, một sự bình an sâu sắc hơn,
một mối tương quan ý nghĩa hơn.
Trong 10 trang tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhau tháo dỡ những
hiểu lầm, khám phá những “ngôn ngữ” đa dạng của lời cầu nguyện, và
tìm hiểu làm thế nào hành động đơn sơ này có thể trở thành một cuộc
đối thoại đích thực, làm thay đổi hoàn toàn cách chúng ta nhìn nhận
bản thân, người khác và vũ trụ này.
Đây không phải là một bài giảng, mà là một lời mời. Một lời mời
bước vào cuộc trò chuyện quan trọng nhất của cuộc đời bạn.
Phá vỡ mô hình “Thượng Đế là chiếc máy bán hàng tự động”
Trước khi xây dựng một ngôi nhà mới, chúng ta cần dọn dẹp mặt
bằng và phá bỏ những cấu trúc cũ kỹ, không còn phù hợp. Tương tự, để
hiểu đúng về cầu nguyện, chúng ta cần thẳng thắn nhìn vào và phá vỡ
8
52
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

những quan niệm sai lầm đã ăn sâu vào tiềm thức của mình. Quan niệm
phổ biến nhất và gây hại nhất chính là xem Thiên Chúa như một “chiếc
máy bán hàng tự động của vũ trụ”.
1. Nguồn gốc của quan niệm “Xin-Cho”:
Quan niệm này xuất phát từ bản năng rất tự nhiên của con người.
Khi còn là một đứa trẻ, chúng ta học được rằng khi chúng ta khóc, chúng
ta sẽ được cho ăn; khi chúng ta đòi, chúng ta sẽ được cho đồ chơi. Mối
quan hệ đầu tiên của chúng ta với quyền năng (cha mẹ) là một mối quan
hệ dựa trên nhu cầu và sự đáp ứng. Lớn lên, chúng ta vô thức áp đặt mô
hình này lên Đấng mà chúng ta gọi là Chúa. Chúng ta nghĩ: “Nếu Ngài
toàn năng, Ngài có thể cho tôi mọi thứ. Việc của tôi là yêu cầu cho đúng
cách.”
Xã hội hiện đại, với chủ nghĩa tiêu dùng và tư duy “có qua có lại”,
càng củng cố thêm suy nghĩ này. Chúng ta quen với các giao dịch: tôi
trả tiền, tôi nhận hàng; tôi làm việc tốt, tôi được thưởng. Chúng ta áp
dụng logic giao dịch này vào tâm linh: “Con sẽ đi lễ/làm việc thiện, đổi
lại, xin Ngài ban cho con điều X, Y, Z.”
2. Sự nguy hiểm của mô hình giao dịch:
Thoạt nhìn, mô hình này có vẻ vô hại. Nhưng nếu suy nghĩ sâu
hơn, nó cực kỳ nguy hiểm cho đời sống tinh thần:
•
Nó biến Thiên Chúa thành một phương tiện, không
phải là Cùng Đích: Trong mô hình này, Chúa không phải là đối
tượng của tình yêu và sự khao khát của chúng ta. Thay vào đó,
Ngài chỉ là một công cụ, một phương tiện để đạt được những gì
chúng ta thực sự muốn: tiền bạc, sức khỏe, thành công. Chúng ta
không tìm kiếm Chúa, chúng ta tìm kiếm những món quà của Ngài.
•
Nó dẫn đến sự thất vọng và mất niềm tin: Chiếc máy
bán hàng tự động được lập trình để luôn nhả ra sản phẩm khi bạn
8
53
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

bỏ đúng số tiền. Nhưng cuộc sống không vận hành như vậy. Khi
một người mẹ cầu nguyện cho đứa con bị bệnh mà không qua khỏi,
khi một người tốt bụng cầu xin một công việc mà vẫn thất nghiệp,
mô hình “xin-cho” sẽ sụp đổ. Kết luận logic của họ là: “Hoặc là
Chúa không tồn tại, hoặc Ngài không quan tâm, hoặc Ngài không
đủ quyền năng.” Niềm tin được xây dựng trên nền tảng của một
giao dịch mong manh sẽ tan vỡ trước thực tại phũ phàng của cuộc
sống.
•
Nó nuôi dưỡng một cái tôi ích kỷ: Khi cầu nguyện chỉ
xoay quanh “con muốn”, “hãy cho con”, “nhu cầu của con”, thì
trung tâm của vũ trụ vẫn là chính chúng ta. Chúng ta không tìm
cách để ý muốn của mình phù hợp với một kế hoạch lớn hơn, mà
tìm cách bẻ cong thực tại cho phù hợp với ý muốn của mình. Đây
là sự đối nghịch hoàn toàn với sự tăng trưởng tâm linh, vốn đòi
hỏi sự khiêm tốn và từ bỏ cái tôi.
•
Nó bỏ lỡ hoàn toàn ý nghĩa của mối tương quan: Hãy
tưởng tượng bạn có một người bạn chỉ gọi cho bạn khi họ cần mượn
tiền. Bạn sẽ cảm thấy thế nào? Bị lợi dụng. Mối quan hệ đó thật
trống rỗng và hời hợt. Nếu chúng ta chỉ tìm đến Chúa khi chúng ta
cần một thứ gì đó, chúng ta đang đối xử với Đấng Tạo Hóa như
một kẻ xa lạ hữu ích, chứ không phải là một người Cha, một người
Bạn, một Tình Yêu.
3. Vượt ra khỏi sự “xin xỏ”:
Để thực sự hiểu cầu nguyện là gì, bước đầu tiên và quan trọng nhất
là phải từ bỏ ý nghĩ rằng giá trị của lời cầu nguyện được đo bằng kết
quả hữu hình mà chúng ta nhận được. Cầu nguyện không phải là một
kỹ thuật để thao túng thực tại. Nó không phải là một câu thần chú để
có được điều mình muốn.
Nó là một hành động của sự tin tưởng. Một hành động của sự phó
thác. Và quan trọng nhất, nó là một hành động của tình yêu.
8
54
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hãy thử nghĩ xem: điều gì sẽ xảy ra nếu mục đích của cầu nguyện
không phải là để thay đổi hoàn cảnh, mà là để thay đổi chính bạn khi
đối diện với hoàn cảnh đó? Điều gì sẽ xảy ra nếu mục đích không phải
là để nhận được câu trả lời bạn muốn, mà là để trở thành người có thể
lắng nghe và chấp nhận câu trả lời mà bạn cần?
Khi chúng ta bắt đầu đặt những câu hỏi này, chúng ta đang bước
ra khỏi bóng tối của sự “xin xỏ” và tiến vào ánh sáng của một mối tương
quan đích thực.
Vậy, “Nâng tâm hồn lên tới Chúa” Có Nghĩa Là Gì?
Nếu cầu nguyện không phải là một danh sách yêu cầu, vậy thì
”
nâng tâm hồn lên tới Chúa” thực sự bao hàm những gì? Đây không phải
là một cảm giác mơ hồ, thần bí dành riêng cho các tu sĩ. Nó là một loạt
các hành động nội tâm cụ thể mà bất cứ ai cũng có thể thực hành. Hãy
chia nhỏ khái niệm này thành bốn yếu tố cốt lõi: Sự Hiện Diện, Sự
Lắng Nghe, Sự Tương Giao, và Sự Biến Đổi.
1. Cầu nguyện là nhận ra sự hiện diện:
Cuộc sống hiện đại luôn kéo chúng ta đi theo hàng trăm hướng
khác nhau. Tâm trí chúng ta liên tục bị bombard bởi thông báo, email,
tin tức, và những lo toan về quá khứ hoặc tương lai. Chúng ta sống mà
gần như không bao giờ thực sự “có mặt” tại giây phút hiện tại.
”
Nâng tâm hồn lên” trước hết là một hành động dừng lại. Là ý thức
chuyển sự chú ý của chúng ta từ thế giới ồn ào bên ngoài vào sự tĩnh
lặng bên trong. Là nhận ra rằng chúng ta không chỉ là một cơ thể vật lý
đang tồn tại, mà còn là một tâm hồn đang sống.
Hành động này giống như việc bạn đang đi vội vã trên một con
đường đông đúc và đột nhiên bạn dừng lại, ngước nhìn lên và nhận ra
8
55
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

vẻ đẹp của một đám mây trên bầu trời mà trước đó bạn không hề để ý.
Cầu nguyện là hành động “ngước nhìn” của tâm hồn.
Nó bắt đầu bằng việc thừa nhận một thực tại lớn hơn chính bản
thân mình. Bạn không cần phải có một hình ảnh rõ ràng về “Chúa” là gì.
Chỉ cần bắt đầu với ý niệm về một Sự Thật, một Nguồn Sống, một Tình
Yêu, một Trí Tuệ nào đó đã tạo nên vũ trụ và đang duy trì sự tồn tại của
bạn ngay trong giây phút này. “Nâng tâm hồn lên” là hướng sự chú ý
của bạn về phía Thực Tại đó.
2. Cầu nguyện là một cuộc đối thoại: Nghệ thuật lắng nghe:
Một cuộc trò chuyện chỉ có một người nói thì đó là một bài độc
thoại. Chúng ta thường nghĩ cầu nguyện là “nói với Chúa”, nhưng chúng
ta quên mất một nửa quan trọng hơn: “lắng nghe Chúa”.
Sự lắng nghe trong cầu nguyện không giống như nghe một giọng
nói hữu hình. Nó là sự vun trồng một sự nhạy cảm nội tâm. Chúa nói
qua đâu?
•
Qua sự tĩnh lặng: Khi tâm trí ta lắng dịu, những hiểu
biết sâu sắc, những giải pháp cho vấn đề mà ta đang vật lộn có thể
trồi lên một cách tự nhiên. Đó không phải là suy nghĩ logic của ta,
mà giống như một món quà được ban tặng.
•
Qua tiếng nói của lương tâm: Cái thôi thúc bên trong
bảo bạn hãy làm điều đúng, hãy tha thứ cho người khác, hãy can
đảm hơn – đó có thể là tiếng nói của Chúa.
•
Qua những người khác: Một lời khuyên từ một người
bạn, một câu nói của một đứa trẻ, một bài giảng bạn tình cờ nghe
được có thể mang một thông điệp dành riêng cho bạn.
•
Qua các sự kiện trong cuộc sống: Đôi khi, một cánh
cửa đóng lại không phải là một sự trừng phạt, mà là một sự hướng
dẫn để bạn tìm một con đường tốt hơn. Cầu nguyện giúp chúng ta
có con mắt để “đọc” những dấu chỉ này.
8
56
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

”
Nâng tâm hồn lên” có nghĩa là tạo ra một không gian tĩnh lặng
trong lòng để có thể nghe được những tiếng thì thầm này. Nó đòi hỏi sự
kiên nhẫn và thực hành, giống như việc học một loại nhạc cụ mới.
3. Cầu nguyện là xây dựng mối tương giao:
Đây là trái tim của việc cầu nguyện. Nó không phải là một hành
động đơn lẻ, mà là một mối quan hệ đang diễn ra. Bất kỳ mối quan hệ
lành mạnh nào cũng cần có sự trung thực, sự dễ bị tổn thương và thời
gian dành cho nhau.
•
Trung thực: Bạn có thể đến với Chúa với tất cả con
người thật của bạn: sự tức giận, nỗi sợ hãi, sự nghi ngờ, niềm vui,
lòng biết ơn. Bạn không cần phải đeo mặt nạ. Một lời cầu nguyện
chân thành như “Lạy Chúa, hôm nay con cảm thấy thật trống rỗng
và con không tin Ngài đang ở đây” có giá trị hơn một ngàn lời sáo
rỗng.
•
Dễ bị tổn thương (Vulnerability): “Nâng tâm hồn lên”
là mở lòng mình ra. Là thừa nhận rằng bạn không thể tự mình
kiểm soát mọi thứ, rằng bạn cần sự giúp đỡ, sự hướng dẫn, và tình
yêu.
•
Thời gian: Mọi mối quan hệ đều chết nếu không được
nuôi dưỡng. Cầu nguyện là thời gian bạn dành riêng cho mối quan
hệ này. Dù chỉ là 5 phút mỗi ngày, việc “xuất hiện” một cách đều
đặn sẽ xây dựng nên sự thân mật và tin tưởng.
4. Cầu Nguyện Là Lời Mời Gọi Đến Sự Biến Đổi:
Mục đích cuối cùng của việc “nâng tâm hồn lên” không phải là để
thay đổi Chúa, mà là để cho phép Chúa thay đổi chúng ta.
Khi bạn thường xuyên đặt mình trong Sự Hiện Diện của Tình Yêu
và Sự Thật tuyệt đối, bạn không thể không thay đổi.
8
57
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Góc nhìn của bạn sẽ thay đổi: Những vấn đề từng có vẻ
to như quả núi giờ đây có thể trông nhỏ bé hơn từ một tầm nhìn
cao hơn.
•
Trái tim của bạn sẽ mềm đi: Bạn sẽ thấy mình kiên
nhẫn hơn, dễ tha thứ hơn, và yêu thương người khác một cách tự
do hơn.
•
Sự bình an của bạn sẽ sâu sắc hơn: Một sự bình an
không phụ thuộc vào hoàn cảnh bên ngoài bắt đầu bén rễ trong
tâm hồn bạn.
Vì vậy, “nâng tâm hồn lên tới Chúa” là một hành trình năng động:
từ sự xao lãng đến sự hiện diện, từ độc thoại đến lắng nghe, từ giao
dịch đến tương quan, và từ việc tìm kiếm sự thay đổi bên ngoài đến việc
mở lòng cho sự biến đổi từ bên trong.
Các “Ngôn Ngữ” Của Lời Cầu Nguyện (Phần 1) – Vượt Ra Ngoài Lời
Cầu Xin
Giống như tình yêu có thể được thể hiện qua nhiều cách khác nhau
–
một món quà, một lời nói, một cái ôm, một hành động phục vụ – cầu
nguyện cũng có nhiều “ngôn ngữ” hay “hình thức” khác nhau. Hiểu được
sự đa dạng này sẽ giải phóng chúng ta khỏi chiếc hộp chật hẹp của việc
”
xin xỏ” và mở ra một thế giới phong phú của sự tương giao với Thiên
Chúa.
Trong trang này và trang tiếp theo, chúng ta sẽ khám phá năm
ngôn ngữ chính của lời cầu nguyện, theo truyền thống Kitô giáo cổ xưa.
Bốn ngôn ngữ đầu tiên hoàn toàn không liên quan đến việc yêu cầu bất
cứ điều gì cho bản thân.
1. Ngôn Ngữ Thứ Nhất: Thờ Phượng và Ngợi Khen (Adoration
and Praise)
8
58
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là hình thức cầu nguyện thuần khiết nhất và có lẽ là khó nhất
đối với tâm trí vị kỷ của chúng ta. Cầu nguyện thờ phượng không phải
là để nhận được bất cứ điều gì. Nó đơn giản là hành động chiêm ngắm
và kinh ngạc trước sự vĩ đại, vẻ đẹp và sự tốt lành của Thiên Chúa.
•
Bản chất: Nó là lời đáp của tâm hồn trước sự siêu việt.
Khi bạn nhìn lên bầu trời đêm và cảm thấy mình thật nhỏ bé trước
sự bao la của vũ trụ, đó là một khoảnh khắc của sự thờ phượng.
Khi bạn nghe một bản nhạc lay động đến tận cùng tâm hồn, hay
chứng kiến một hành động hy sinh cao cả, cảm giác kính phục và
biết ơn trào dâng trong bạn chính là một hình thức của sự ngợi
khen.
•
Tại sao nó quan trọng? Cầu nguyện thờ phượng đặt
mọi thứ vào đúng vị trí của nó. Nó nhắc nhở chúng ta rằng vũ trụ
không xoay quanh chúng ta. Có một Thực Tại lớn hơn, vĩ đại hơn,
và đẹp đẽ hơn những lo lắng và ham muốn nhỏ bé của chúng ta.
Hành động này giải phóng chúng ta khỏi gánh nặng của việc phải
là trung tâm của mọi thứ. Nó mang lại một cảm giác tự do và niềm
vui sâu sắc.
•
Thực hành như thế nào?
o
Hãy dành thời gian trong thiên nhiên. Quan sát
một bông hoa, một con kiến, sự chuyển động của những gợn
sóng. Hãy để sự phức tạp và vẻ đẹp của chúng nói với bạn về
Đấng Tạo Hóa.
o
Hãy nghĩ về những phẩm chất của Chúa: Tình
Yêu, Sự Thật, Vẻ Đẹp, Lòng Thương Xót, Sự Khôn Ngoan. Hãy
tập trung tâm trí vào một trong những phẩm chất này và để
lòng bạn tràn ngập sự kính phục.
o
Bạn có thể nói những lời đơn giản: “Lạy Chúa,
Ngài thật vĩ đại”, “Con ca ngợi vẻ đẹp của Ngài được tỏ bày
qua thế giới này”, hoặc đơn giản là im lặng trong sự kinh
ngạc.
8
59
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2. Ngôn Ngữ Thứ Hai: Tạ Ơn (Thanksgiving)
Nếu thờ phượng là tập trung vào Chúa là ai, thì tạ ơn là tập trung
vào những gì Chúa đã làm. Đây là một trong những ngôn ngữ cầu
nguyện mạnh mẽ nhất để biến đổi cuộc sống hàng ngày.
•
Bản chất: Tạ ơn là hành động có ý thức nhận ra và bày
tỏ lòng biết ơn đối với những món quà trong cuộc sống của chúng
ta, cả lớn và nhỏ. Nó không chỉ là một cảm giác thoáng qua, mà là
một kỷ luật của tâm trí.
•
Tại sao nó quan trọng? Tâm trí con người có một
thiên kiến tiêu cực” – chúng ta có xu hướng tập trung vào những
”
gì sai trái, những gì chúng ta thiếu, những điều gây khó chịu. Lòng
biết ơn là liều thuốc giải cho thiên kiến này. Nó tái định hình bộ
não của chúng ta, buộc chúng ta phải tìm kiếm điều tốt đẹp. Một
người có lòng biết ơn không thể đồng thời là một người cay đắng
hay tuyệt vọng.
o
Một nhà tâm linh đã nói: “Không phải niềm vui
làm chúng ta biết ơn. Chính lòng biết ơn làm chúng ta vui
vẻ.”
o
Nó thay đổi góc nhìn của chúng ta về những khó
khăn. Thay vì hỏi “Tại sao điều này lại xảy ra với tôi?”, một
tâm hồn biết ơn có thể hỏi “Tôi có thể học được gì từ điều
này?” hoặc “Ngay cả trong khó khăn này, có điều gì tôi có thể
biết ơn không?”
•
Thực hành như thế nào?
Bắt đầu một “Nhật ký biết ơn”: Mỗi tối, hãy viết
o
ra ba đến năm điều bạn biết ơn trong ngày. Đừng chỉ liệt kê
chung chung (“gia đình”, “sức khỏe”). Hãy cụ thể. “Con biết
ơn nụ cười của người đồng nghiệp sáng nay.” “Con biết ơn vị
ngon của tách cà phê.” “Con biết ơn 10 phút yên tĩnh con có
được trên xe buýt.”
8
60
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Cầu nguyện “Tạ ơn trong mọi sự”: Hãy thử thực
hành lòng biết ơn ngay cả đối với những điều khó khăn. “Lạy
Chúa, con không hiểu thử thách này, nhưng con cảm ơn Ngài
vì cơ hội để con trở nên mạnh mẽ hơn.” Đây là một thực hành
nâng cao, nhưng vô cùng mạnh mẽ.
o
Hãy biến nó thành một thói quen. Khi bạn thức
dậy, hãy nghĩ đến một điều bạn biết ơn cho ngày mới. Khi
bạn ăn, hãy dành một giây để cảm ơn vì thực phẩm bạn có.
Khi chúng ta thực hành hai ngôn ngữ này – Thờ Phượng và Tạ Ơn
chúng ta đang “nâng tâm hồn lên” bằng cách chuyển sự tập trung ra
–
khỏi cái tôi và hướng về Chúa và những món quà của Ngài. Chúng ta
bắt đầu nhận ra rằng cuộc sống của mình, ngay cả với những bất toàn
của nó, đã là một món quà đáng kinh ngạc. Sự thay đổi này trong nhận
thức là nền tảng cho một đời sống cầu nguyện sâu sắc.
Các “Ngôn Ngữ” của lời cầu nguyện (Phần 2) – Nhìn vào bên trong và
hướng ra bên ngoài
Sau khi đã hướng tâm hồn lên để thờ phượng Chúa và nhìn ra xung
quanh để tạ ơn vì những món quà của Ngài, lời cầu nguyện mời gọi
chúng ta thực hiện hai chuyển động quan trọng khác: nhìn sâu vào bên
trong chính mình và sau đó, hướng tình yêu thương ra bên ngoài đến
với người khác.
3. Ngôn ngữ Thứ Ba: Thống Hối (Contrition)
Từ “thống hối” nghe có vẻ nặng nề và lỗi thời. Nhiều người liên
tưởng nó với cảm giác tội lỗi, xấu hổ và tự đày đọa. Nhưng đó là một sự
hiểu lầm. Trong bản chất đích thực của nó, cầu nguyện thống hối là một
hành động của sự trung thực, sự chữa lành và niềm hy vọng.
8
61
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Bản chất: Thống hối không phải là ghét bỏ bản thân.
Nó là yêu thương Sự Thiện đủ nhiều để ghét bỏ những hành động,
lời nói và suy nghĩ của chính mình đã đi ngược lại với Sự Thiện
đó. Nó là sự thừa nhận một cách trung thực khoảng cách giữa con
người mà chúng ta được mời gọi để trở thành (yêu thương, kiên
nhẫn, quảng đại) và con người mà chúng ta thường là (ích kỷ, nóng
giận, phán xét).
•
Tại sao nó quan trọng?
Sự Trung Thực Giải Phóng: Sống trong sự giả
o
dối, giả vờ rằng chúng ta hoàn hảo, là một gánh nặng. Thừa
nhận những sai lầm của mình trước một Tình Yêu không
phán xét (Lòng Thương Xót của Chúa) mang lại một sự giải
thoát đáng kinh ngạc. Nó giống như việc cuối cùng cũng có
thể cởi bỏ một chiếc mặt nạ nặng nề.
o
Nền tảng cho sự tăng trưởng: Bạn không thể sửa
chữa một thứ mà bạn không thừa nhận là đã hỏng. Chỉ khi
chúng ta nhận ra những khuôn mẫu tiêu cực trong hành vi
của mình, chúng ta mới có thể bắt đầu thay đổi chúng, với
sự giúp đỡ của ân sủng.
o
Nuôi dưỡng lòng khiêm tốn và trắc ẩn: Khi
chúng ta nhận thức được những yếu đuối của chính mình,
chúng ta sẽ bớt phán xét những yếu đuối của người khác. Sự
thống hối chân thành luôn dẫn đến lòng trắc ẩn lớn hơn.
•
Thực hành như thế nào?
Xét mình cuối ngày: Dành vài phút cuối ngày để
o
nhìn lại những sự kiện đã qua. Không phải để tự trách mình,
mà để nhận diện. “Hôm nay, tôi đã thiếu kiên nhẫn ở đâu?”
”
Tôi đã nói một lời thiếu tử tế khi nào?” “Cơ hội nào để yêu
thương mà tôi đã bỏ lỡ?”
o
Lời cầu nguyện đơn giản: “Lạy Chúa, con xin lỗi
vì sự thiếu kiên nhẫn của con hôm nay. Xin giúp con ngày
8
62
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

mai trở nên tốt hơn.” “Xin tha thứ cho sự ích kỷ của con và
chữa lành những tổn thương mà con có thể đã gây ra.”
o
Điều quan trọng là tin tưởng vào lòng thương xót.
Lời cầu nguyện thống hối không kết thúc bằng sự tuyệt vọng,
mà luôn mở ra niềm hy vọng vào một khởi đầu mới.
4. Ngôn ngữ thứ tư: Chuyển Cầu (Intercession)
Sau khi đã nhìn vào bên trong, lời cầu nguyện mời gọi chúng ta
hướng ra bên ngoài. Chuyển cầu là cầu nguyện cho nhu cầu của người
khác.
•
Bản chất: Đây là hành động yêu thương vị tha trong
cầu nguyện. Khi chúng ta chuyển cầu, chúng ta đang mang những
gánh nặng, nỗi đau và hy vọng của người khác và đặt chúng trước
Thiên Chúa. Chúng ta trở thành một cây cầu giữa nhu cầu của một
người và Lòng Thương Xót của Chúa.
•
Tại sao nó quan trọng?
Nó phá vỡ sự ích kỷ: Chuyển cầu là liều thuốc
o
giải độc mạnh mẽ cho sự tự ám ảnh. Nó buộc chúng ta phải
nghĩ về những người khác. Nó mở rộng trái tim của chúng ta
và kết nối chúng ta với toàn thể gia đình nhân loại.
o
Nó là một hành động của tình yêu: Ngay cả khi
chúng ta không thể giúp đỡ ai đó một cách vật chất, chúng
ta luôn có thể cầu nguyện cho họ. Đây là một cách cụ thể để
yêu thương hàng xóm của mình. Việc biết rằng có ai đó đang
cầu nguyện cho bạn là một sự an ủi và sức mạnh to lớn.
o
Nó kết nối chúng ta: Khi bạn cầu nguyện cho một
người mà bạn không thích, một điều kỳ diệu sẽ xảy ra. Trái
tim bạn bắt đầu mềm ra đối với họ. Cầu nguyện cho kẻ thù
của bạn là con đường chắc chắn nhất để bắt đầu tha thứ cho
họ.
•
Thực hành như thế nào?
8
63
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Hãy cụ thể: Thay vì cầu nguyện chung chung “cho
thế giới”, hãy chọn một người hoặc một tình huống cụ thể.
”
[
Hôm nay, con cầu nguyện cho người đồng nghiệp của con,
Tên], người đang lo lắng về sức khỏe của mẹ mình.”
o
Tạo một danh sách cầu nguyện: Giữ một danh
sách những người và ý định mà bạn muốn cầu nguyện. Điều
này giúp bạn tập trung và kiên trì.
o
“Cầu nguyện bằng tờ báo”: Khi bạn đọc tin tức
và thấy những câu chuyện đau lòng về chiến tranh, thiên tai,
hay bất công, hãy dừng lại một chút và dâng một lời cầu
nguyện cho những người liên quan.
Khi chúng ta kết hợp bốn ngôn ngữ này – Thờ Phượng, Tạ Ơn,
Thống Hối và Chuyển Cầu – một bức tranh hoàn toàn mới về cầu nguyện
hiện ra. Nó không còn là một nỗ lực ích kỷ để đạt được điều mình muốn,
mà là một thực hành toàn diện giúp định hướng lại toàn bộ con người
chúng ta: hướng lên Chúa, hướng vào nội tâm, và hướng ra thế giới
trong tình yêu thương.
Và vâng, cả lời cầu xin (Petition) – Xin một cách đúng đắn
Sau khi đã khám phá bốn ngôn ngữ cầu nguyện không liên quan
đến việc xin cho bản thân, giờ là lúc chúng ta quay trở lại với hình thức
cầu nguyện quen thuộc nhất: lời cầu xin, hay còn gọi là lời thỉnh nguyện
(petition).
Có phải sau tất cả, việc xin một điều gì đó cho bản thân là sai trái
hay ích kỷ không? Hoàn toàn không. Chúa Giêsu trong Kinh Thánh đã
dạy các môn đệ của mình cầu nguyện: “Xin Cha cho chúng con hôm nay
lương thực hằng ngày” (Ma-thi-ơ 6:11). Việc trình bày những nhu cầu,
nỗi sợ hãi và mong muốn của chúng ta trước Thiên Chúa là một phần tự
nhiên và cần thiết của một mối quan hệ chân thành.
8
64
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Vấn đề không nằm ở hành động cầu xin, mà nằm ở thái độ và tinh
thần đằng sau nó. Sự khác biệt giữa “xin xỏ” như một giao dịch và “cầu
xin” như một hành động của lòng tin tưởng là vô cùng lớn lao.
1. Sự thay đổi từ yêu sách sang sự tín thác:
•
Mô hình “Xin Xỏ”: “Lạy Chúa, đây là những gì con
muốn. Con cần Ngài thực hiện nó theo cách này và trong khoảng
thời gian này. Con tin vào Ngài vì con tin Ngài sẽ cho con điều
này.” Đây là một yêu sách. Trung tâm là ý muốn của con người.
•
Mô hình “Cầu Xin Tín Thác”: “Lạy Cha, đây là nỗi lòng
của con. Đây là điều con khao khát và đây là điều làm con đau
khổ. Con mang tất cả đến trước Cha, vì con tin rằng Cha yêu thương
con và biết điều gì là tốt nhất cho con. Xin hãy hành động theo
Thánh Ý Cha.” Đây là một lời thỉnh cầu. Trung tâm là sự khôn
ngoan và tình yêu của Thiên Chúa.
Sự khác biệt tinh tế nhưng cốt lõi nằm ở câu cuối cùng: “Xin cho
ý Cha được thể hiện.” (Thy will be done). Đây là câu nói biến một danh
sách yêu cầu thành một hành động phó thác. Nó không phải là một sự
từ bỏ thụ động, mà là một sự tin tưởng chủ động rằng có một kế hoạch
lớn hơn, một sự khôn ngoan sâu sắc hơn so với tầm nhìn giới hạn của
chúng ta.
2. Tại sao lời cầu xin lại quan trọng?
•
Nó nuôi dưỡng sự khiêm tốn: Khi chúng ta cầu xin,
chúng ta thừa nhận sự phụ thuộc của mình. Chúng ta nói rằng:
Con không thể tự mình làm được điều này. Con cần sự giúp đỡ.”
”
Trong một thế giới tôn vinh sự tự lập, đây là một hành động khiêm
tốn mang tính cách mạng.
•
Nó xây dựng sự thân mật: Chia sẻ những mong muốn
sâu sắc nhất và những nỗi sợ hãi tồi tệ nhất của bạn với ai đó là
một hành động của sự thân mật. Việc mang những điều này đến
8
65
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

với Chúa sẽ làm sâu sắc thêm mối quan hệ của bạn với Ngài. Ngài
không còn là một Đấng Tạo Hóa xa xôi, mà trở thành một người
bạn tâm giao, một người Cha lắng nghe.
•
Nó mời gọi Chúa hành động trong cuộc sống của
chúng ta: Cầu nguyện mở ra một cánh cửa. Nó giống như việc nói:
Con mời Ngài bước vào tình huống này.” Đôi khi, Thiên Chúa tôn
trọng sự tự do của chúng ta và chờ đợi lời mời gọi đó.
”
3. Làm thế nào để “xin” một cách đúng đắn?
•
Bắt đầu bằng sự thờ phượng và tạ ơn: Trước khi bạn
trình bày những nhu cầu của mình, hãy dành thời gian để nhận ra
Chúa là ai và biết ơn vì những gì Ngài đã làm. Điều này đặt lời cầu
xin của bạn vào đúng bối cảnh. Nó nhắc bạn rằng bạn đang nói
chuyện với một vị Thiên Chúa yêu thương và quyền năng, chứ
không phải một thế lực thù địch cần được thuyết phục.
•
Hãy trung thực và cụ thể: Đừng ngại nói rõ những gì
bạn mong muốn. “Lạy Chúa, con thực sự muốn có công việc này vì
nó sẽ giúp con chăm sóc gia đình.” “Con đang rất sợ hãi về cuộc
phẫu thuật sắp tới. Xin ban cho con sự bình an.”
•
Kiểm tra động cơ của bạn: Hãy tự hỏi: “Tại sao tôi lại
muốn điều này? Liệu nó có thực sự mang lại điều tốt đẹp cho tôi
và những người khác không? Hay nó chỉ phục vụ cho lòng kiêu
hãnh hoặc sự tham lam của tôi?”
•
Kết thúc bằng sự phó thác: Đây là bước quan trọng
nhất. Sau khi đã trình bày tất cả, hãy kết thúc bằng một hành
động từ bỏ kết quả. “Lạy Chúa, con đã nói hết lòng mình. Giờ đây
con xin phó thác điều này trong tay Cha. Dù kết quả ra sao, xin
giúp con tin tưởng vào tình yêu và sự khôn ngoan của Cha. Xin
cho ý Cha được thể hiện.”
Khi chúng ta cầu xin theo cách này, điều kỳ diệu sẽ xảy ra. Mục
tiêu của lời cầu nguyện không còn là để có được thứ chúng ta muốn, mà
8
66
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

là để trở nên gần gũi hơn với Đấng chúng ta đang nói chuyện. Ngay cả
khi câu trả lời là “Không” hoặc “Chưa phải bây giờ”, lời cầu nguyện vẫn
thành công, bởi vì nó đã làm sâu sắc thêm sự tin tưởng và mối tương
quan của chúng ta với Thiên Chúa. Chúng ta không nhận được thứ mình
muốn, nhưng chúng ta nhận được thứ mình cần hơn rất nhiều: chính sự
hiện diện của Ngài.
Cầu nguyện không lời và cầu nguyện trong đời sống hằng ngày
Nhiều người có một hình ảnh rất cứng nhắc về việc cầu nguyện:
phải quỳ gối, chắp tay, nhắm mắt, và đọc những lời trang trọng. Mặc dù
những hình thức này có thể rất hữu ích để giúp chúng ta tập trung,
nhưng việc giới hạn cầu nguyện trong những khuôn mẫu đó cũng giống
như việc cho rằng âm nhạc chỉ có thể được tạo ra bởi một cây đàn piano.
Thực tế, cầu nguyện có thể và nên thấm vào mọi khía cạnh của
cuộc sống chúng ta. “Nâng tâm hồn lên tới Chúa” không phải là một sự
kiện diễn ra vài phút mỗi ngày, mà có thể trở thành một trạng thái tồn
tại liên tục.
1. Cầu Nguyện Không Cần Lời Nói: Sự Chiêm Niệm (Contemplation)
Có những lúc, lời nói trở nên bất lực. Khi nỗi buồn quá sâu, niềm
vui quá lớn, hoặc sự hiện diện của Chúa quá mãnh liệt, từ ngữ chỉ làm
vướng víu. Đây là lúc cầu nguyện không lời, hay còn gọi là chiêm niệm,
trở nên quan trọng.
•
Bản chất: Cầu nguyện chiêm niệm là chỉ đơn giản “ở
với” Chúa. Không suy nghĩ, không phân tích, không yêu cầu. Nó là
sự nghỉ ngơi trong sự hiện diện của Ngài. Nó giống như hai người
bạn thân ngồi bên nhau trong im lặng, không cần nói gì cả nhưng
vẫn cảm nhận được sự gần gũi và yêu thương.
8
67
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Nó không phải là “không làm gì cả”: Mặc dù bên ngoài
có vẻ thụ động, nhưng bên trong là một hành động rất tích cực của
việc chú tâm và mở lòng. Nó đòi hỏi sự tập trung để nhẹ nhàng gạt
đi những suy nghĩ xao lãng và quay trở lại với sự nhận biết về sự
hiện diện của Chúa.
•
Thực hành như thế nào?
Tìm một nơi yên tĩnh: Dành ra 5-10 phút mà bạn
sẽ không bị làm phiền.
o
o
Tư thế thoải mái: Ngồi thẳng lưng nhưng thư
giãn. Bạn không cần phải quỳ gối.
o
Chọn một “từ neo”: Chọn một từ đơn giản như
”
Giêsu”, “Bình an”, “Tình yêu”, hoặc “Abba” (Cha ơi).
o
Nhắm mắt và hít thở sâu: Khi bạn thở ra, hãy
nhẹ nhàng lặp lại từ neo trong tâm trí.
o
Đừng chiến đấu với những suy nghĩ: Tâm trí
bạn chắc chắn sẽ đi lang thang. Đó là điều tự nhiên. Khi bạn
nhận ra mình đang suy nghĩ về công việc hay danh sách mua
sắm, đừng tức giận. Chỉ cần nhẹ nhàng, không phán xét,
quay trở lại với từ neo của bạn.
o
Hành động quay trở lại này, lặp đi lặp lại, chính
là lời cầu nguyện. Nó là một hành động của ý chí nói rằng:
Con chọn Ngài thay vì những xao lãng này.”
”
2. Biến cuộc sống thành lời cầu nguyện:
Thánh Phaolô đã khuyên các tín hữu hãy “cầu nguyện không
ngừng” (1 Tê-sa-lô-ni-ca 5:17). Điều này không có nghĩa là chúng ta
phải đọc kinh suốt ngày. Nó có nghĩa là chúng ta có thể biến mọi hành
động trong ngày của mình thành một cơ hội để kết nối với Chúa.
•
Cầu nguyện buổi sáng (Morning Offering): Ngay khi
thức dậy, trước khi cầm lấy điện thoại, hãy dành một phút để dâng
ngày hôm đó cho Chúa. “Lạy Chúa, con xin dâng cho Ngài mọi suy
8
68
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nghĩ, lời nói, việc làm và những đau khổ của con trong ngày hôm
nay. Xin hãy sử dụng chúng cho vinh quang của Ngài.” Lời cầu
nguyện đơn giản này sẽ định hướng cho cả ngày của bạn. Nó biến
những công việc trần tục nhất – trả lời email, rửa bát, lái xe –
thành những hành động thánh thiêng.
•
Cầu nguyện trong công việc: Khi bạn làm việc, hãy
làm nó một cách tốt nhất có thể, không phải để gây ấn tượng với
sếp, mà như một hành động phục vụ Chúa và người khác. Sự tập
trung và sự xuất sắc của bạn trở thành một lời cầu nguyện.
•
Cầu nguyện trong những khoảnh khắc “dừng”: Khi
bạn dừng đèn đỏ, thay vì bực bội, hãy hít một hơi thật sâu và dâng
một lời tạ ơn ngắn. Khi bạn đang đợi thang máy, hãy cầu nguyện
cho những người bạn sẽ gặp.
•
Cầu nguyện qua sự im lặng: Tìm những khoảnh khắc
im lặng trong ngày. Tắt radio trên xe, đi dạo mà không nghe
podcast. Chỉ cần hiện diện với thế giới xung quanh và nhận biết
sự hiện diện của Chúa trong đó.
•
Cầu nguyện trong các mối quan hệ: Khi bạn lắng nghe
một người bạn đang gặp khó khăn, bạn đang cầu nguyện. Khi bạn
kiên nhẫn với một đứa trẻ đang cáu kỉnh, bạn đang cầu nguyện.
Mọi hành động của tình yêu thương, sự kiên nhẫn và lòng tốt đều
là một lời cầu nguyện được sống ra.
Bằng cách này, cầu nguyện không còn là một ngăn riêng biệt trong
cuộc sống, được đánh dấu là “thời gian tâm linh”. Nó trở thành sợi chỉ
vàng dệt nên toàn bộ tấm vải cuộc đời bạn, biến những điều bình thường
trở nên phi thường và mang lại ý nghĩa sâu sắc cho từng khoảnh khắc.
”
Nâng tâm hồn lên tới Chúa” không chỉ xảy ra khi bạn quỳ gối, mà còn
khi bạn đang rửa bát, làm việc, và yêu thương những người xung quanh
bạn.
Những trở ngại trên hành trình cầu nguyện và cách vượt qua
8
69
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bất kỳ ai bắt đầu hành trình cầu nguyện một cách nghiêm túc sẽ
sớm nhận ra rằng nó không phải lúc nào cũng dễ dàng. Sẽ có những
ngày tâm hồn bạn cảm thấy khô cằn, những lúc nghi ngờ ập đến, và
những khoảng thời gian dài bạn cảm thấy như mình đang nói vào một
khoảng không vô định.
Nhận biết trước những trở ngại này không phải để làm bạn nản
lòng, mà là để trang bị cho bạn. Đây là những trải nghiệm hoàn toàn
bình thường, ngay cả các vị thánh vĩ đại nhất cũng đã phải đối mặt với
chúng. Vấn đề không phải là bạn có gặp phải chúng hay không, mà là
bạn đối phó với chúng như thế nào.
1. Trở Ngại Phổ Biến Nhất: “Tôi Không Cảm Thấy Gì Cả” (Sự Khô
Hạn)
•
Vấn đề: Bạn bắt đầu cầu nguyện với sự nhiệt tình.
Trong vài ngày hoặc vài tuần đầu, bạn có thể cảm thấy bình an,
được an ủi, và có một cảm giác ngọt ngào về sự hiện diện của Chúa.
Nhưng rồi một ngày, cảm giác đó biến mất. Bạn cầu nguyện và chỉ
cảm thấy trống rỗng. Lời nói của bạn nghe có vẻ sáo rỗng. Sự im
lặng không còn bình an mà trở nên khó xử.
•
Sự thật đằng sau: Cầu nguyện không phải là việc theo
đuổi những cảm xúc dễ chịu. Cảm xúc là những món quà, không
phải là mục tiêu. Một mối quan hệ chỉ dựa trên cảm xúc sẽ không
thể bền vững. Có những lúc, Chúa cho phép những cảm giác này
rút đi để thanh luyện tình yêu của chúng ta. Ngài muốn hỏi chúng
ta: “Con tìm kiếm Ta, hay con chỉ tìm kiếm những cảm giác tốt đẹp
mà Ta mang lại?”
•
Cách vượt qua:
Kiên trì: Đây là lúc đức tin thực sự được thử thách
o
và củng cố. Hãy tiếp tục cầu nguyện ngay cả khi bạn không
cảm thấy gì. Hãy cứ “xuất hiện”. Hành động này của ý chí,
8
70
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

khi không có sự trợ giúp của cảm xúc, lại càng có giá trị hơn
trước mặt Chúa.
o
Tập trung vào hành động, không phải cảm giác:
Thay vì cố gắng “cảm thấy” yêu thương, hãy thực hiện những
hành động yêu thương. Cầu nguyện cho người khác, đọc một
đoạn Kinh Thánh, hoặc đơn giản là lặp lại: “Lạy Chúa, con
tin, xin giúp sự yếu tin của con.”
o
Nhớ rằng đây là một giai đoạn: Giống như các
mùa trong năm, đời sống tâm linh cũng có những mùa đông.
Đừng hoảng sợ. Hãy tin rằng mùa xuân sẽ trở lại.
2. Trở Ngại Thứ Hai: “Tâm Trí Tôi Luôn Đi Lang Thang” (Sự Chia Trí)
•
Vấn đề: Bạn ngồi xuống để cầu nguyện, và ngay lập tức
tâm trí bạn bắt đầu lên danh sách công việc, lo lắng về một cuộc
họp, hoặc nhớ lại một cuộc trò chuyện từ hôm qua. Bạn cảm thấy
thất bại và nghĩ rằng mình “không giỏi cầu nguyện”.
•
Sự thật đằng sau: Đây là trải nghiệm phổ biến nhất
của con người. Tâm trí của chúng ta được thiết kế để suy nghĩ. Việc
nó đi lang thang là hoàn toàn tự nhiên. Cuộc chiến không phải là
để có một tâm trí hoàn toàn trống rỗng, mà là cuộc chiến để liên
tục quay trở về.
•
Cách vượt qua:
Hãy nhân từ với chính mình: Đừng tự trách
o
mình. Mỗi khi bạn nhận ra tâm trí mình đang lang thang, đó
là một khoảnh khắc của sự tỉnh thức. Hãy xem đó là một cơ
hội, không phải là một thất bại.
o
Nhẹ nhàng đưa nó trở lại: Giống như một người
chăn cừu hiền lành dẫn một con cừu đi lạc trở về đàn, hãy
nhẹ nhàng hướng tâm trí bạn trở lại với lời cầu nguyện. Đừng
bực bội.
o
Sử dụng những “neo”: Đây là lý do tại sao các
hình thức cầu nguyện có cấu trúc (như đọc Kinh Thánh, lần
8
71
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hạt Mân Côi, hoặc lặp lại một từ neo trong cầu nguyện chiêm
niệm) lại hữu ích. Chúng cho tâm trí một cái gì đó để bám
vào.
o
Dâng chính sự chia trí của bạn: Khi một lo lắng
nào đó cứ xen vào lời cầu nguyện của bạn, hãy biến chính nó
thành lời cầu nguyện. “Lạy Chúa, con thấy mình không
ngừng lo lắng về vấn đề này. Con xin dâng nỗi lo này cho
Ngài.”
3. Trở Ngại Thứ Ba: “Tại Sao Chúa Không Trả Lời?” (Sự Im Lặng Của
Chúa)
•
Vấn đề: Bạn đã cầu nguyện một cách tha thiết cho một
điều gì đó – sự chữa lành cho người thân, sự hòa giải trong một
mối quan hệ, một sự hướng dẫn rõ ràng – nhưng dường như không
có gì xảy ra. Bầu trời vẫn im lặng.
•
Sự thật đằng sau: Chúng ta thường có một ý tưởng rất
hạn hẹp về “câu trả lời” trông như thế nào. Chúng ta mong đợi một
dấu hiệu rõ ràng, một sự thay đổi đột ngột. Nhưng câu trả lời của
Chúa có thể rất khác.
•
Cách nhìn nhận lại “câu trả lời”:
Câu trả lời có thể là “Không”: Bởi vì Ngài nhìn
o
thấy một bức tranh lớn hơn mà chúng ta không thể thấy.
Điều chúng ta nghĩ là tốt nhất cho mình có thể không phải
vậy.
o
Câu trả lời có thể là “Chờ đợi”: Thời gian của
Chúa không phải là thời gian của chúng ta. Sự chờ đợi có thể
là một phần của quá trình, để xây dựng sự kiên nhẫn, lòng
tin và sự bền bỉ trong chúng ta.
o
Câu trả lời có thể là một sự thay đổi bên trong,
không phải bên ngoài: Thay vì thay đổi hoàn cảnh, Chúa có
thể đang ban cho bạn sức mạnh, sự bình an và lòng can đảm
8
72
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

để đối mặt với hoàn cảnh đó. Đây thường là một phép lạ lớn
hơn nhiều.
o
Câu trả lời có thể đến qua những phương tiện
thông thường: Qua lời khuyên của một người bạn, một ý
tưởng nảy ra khi bạn đang đọc sách, hoặc một cơ hội bất ngờ.
Chúng ta cần có đôi mắt đức tin để nhận ra chúng.
Vượt qua những trở ngại này đòi hỏi sự kiên trì và một sự thay đổi
trong quan điểm. Hãy nhớ rằng cầu nguyện là một mối quan hệ. Và
giống như bất kỳ mối quan hệ sâu sắc nào, nó có những thăng trầm,
những khoảnh khắc của sự gần gũi và những mùa của sự xa cách. Điều
quan trọng là cam kết ở lại, tin tưởng vào quá trình, và biết rằng ngay
cả trong sự im lặng và khô cằn, bạn vẫn đang được yêu thương và lắng
nghe.
Lời cầu nguyện thay đổi chúng ta như thế nào?
Đến đây, chúng ta đã thấy rằng mục đích của cầu nguyện không
phải là để thay đổi ý định của Chúa hay để thao túng hoàn cảnh bên
ngoài. Vậy thì, mục đích cuối cùng là gì? Câu trả lời rất đơn giản nhưng
vô cùng sâu sắc: Cầu nguyện là để thay đổi chúng ta.
Khi chúng ta kiên trì trong việc “nâng tâm hồn lên tới Chúa”, những
thay đổi tinh tế nhưng mạnh mẽ bắt đầu xảy ra trong chính con người
chúng ta. Nó không phải là một sự biến đổi ngay lập tức, mà là một quá
trình tăng trưởng chậm rãi, giống như một cái cây lớn lên từng ngày.
Dưới đây là một số hoa trái của một đời sống cầu nguyện đích thực.
1. Hoa trái của sự bình an nội tâm:
Trong một thế giới đầy lo âu và bất ổn, lời cầu nguyện mang lại
một “sự bình an của Thiên Chúa, vượt lên trên mọi hiểu biết” (Phi-líp
8
73
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4
:7). Đây không phải là sự vắng mặt của vấn đề. Những khó khăn vẫn
còn đó. Nhưng cầu nguyện tạo ra một “trung tâm tĩnh lặng” bên trong
chúng ta, một nơi trú ẩn của tâm hồn không bị ảnh hưởng bởi những
cơn bão bên ngoài. Khi bạn biết rằng cuộc sống của mình nằm trong tay
một Tình Yêu lớn hơn chính bạn, gánh nặng của việc phải tự mình kiểm
soát mọi thứ sẽ được cất đi. Sự lo lắng được thay thế bằng sự tin tưởng.
2. Hoa trái của quan điểm mới (Tầm Nhìn Vĩnh Cửu):
Cầu nguyện giống như việc leo lên một ngọn núi. Khi ở dưới thung
lũng, chúng ta chỉ thấy con đường ngay trước mặt, với những tảng đá
và chướng ngại vật. Nhưng khi lên đến đỉnh, chúng ta có một tầm nhìn
bao quát. Chúng ta thấy con đường của mình là một phần của một cảnh
quan rộng lớn hơn nhiều.
Tương tự, cầu nguyện nâng chúng ta ra khỏi những lo toan tức
thời và cho chúng ta một góc nhìn vĩnh cửu. Những điều từng có vẻ là
thảm họa (mất việc, một sự thất vọng) giờ đây có thể được nhìn nhận
như một cơ hội cho sự tăng trưởng hoặc một sự định hướng lại cần thiết.
Những sự bất công nhỏ nhặt trong ngày trở nên không đáng kể khi được
đặt trong bối cảnh của một tình yêu vĩ đại. Chúng ta bắt đầu sống với
một cảm thức về mục đích lớn lao hơn.
3. Hoa trái của lòng trắc ẩn và tình yêu thương:
Khi bạn dành thời gian trong sự hiện diện của một Thiên Chúa là
Tình Yêu, bạn không thể không trở nên yêu thương hơn.
•
Đối với người khác: Lời cầu nguyện làm mềm đi trái
tim chai đá của chúng ta. Chúng ta bắt đầu nhìn người khác, ngay
cả những người làm chúng ta khó chịu, bằng con mắt của Chúa.
Chúng ta nhận ra rằng họ cũng là những con người đang phải vật
lộn, cũng mang những vết thương và cũng được yêu thương vô
điều kiện. Sự phán xét nhường chỗ cho lòng trắc ẩn. Lời cầu
8
74
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nguyện chuyển cầu, như đã nói, là một trường học tuyệt vời của
tình yêu.
•
Đối với bản thân: Chúng ta cũng học cách yêu thương
bản thân mình hơn. Khi chúng ta trải nghiệm Lòng Thương Xót
không điều kiện của Chúa trong lời cầu nguyện thống hối, chúng
ta bắt đầu chấp nhận những bất toàn của chính mình. Chúng ta
nhận ra giá trị của mình không nằm ở thành tích hay sự hoàn hảo,
mà ở sự thật đơn giản rằng chúng ta là con cái yêu dấu của Chúa.
4. Hoa trái của sự tự do nội tâm:
Một đời sống cầu nguyện sâu sắc sẽ giải phóng chúng ta khỏi
những xiềng xích vô hình.
•
Tự do khỏi sự sợ hãi: Sợ hãi về tương lai, sợ hãi sự
phán xét của người khác, sợ hãi thất bại, sợ hãi cái chết. Khi niềm
tin của chúng ta vào sự quan phòng yêu thương của Chúa lớn lên,
quyền lực của những nỗi sợ này sẽ giảm đi.
•
Tự do khỏi sự ham muốn vật chất: Khi chúng ta tìm
thấy niềm vui và sự thỏa mãn trong mối tương quan với Chúa, sự
níu kéo của tiền bạc, địa vị và tài sản sẽ yếu đi. Chúng ta nhận ra
rằng những thứ này không thể lấp đầy khoảng trống sâu thẳm
trong tâm hồn.
•
Tự do khỏi sự tức giận và oán giận: Cầu nguyện là
nơi chúng ta có thể mang những tổn thương của mình đến và nhận
được ân sủng để tha thứ. Việc giữ mãi sự oán giận giống như uống
thuốc độc và mong người khác chết. Cầu nguyện giúp chúng ta
buông bỏ gánh nặng đó và tìm thấy sự tự do của tha thứ.
Cuối cùng, cầu nguyện thay đổi chúng ta bằng cách sắp xếp lại
những ham muốn của chúng ta. Dần dần, một cách tự nhiên, chúng ta
bắt đầu mong muốn những gì Chúa muốn cho chúng ta. Chúng ta không
còn cầu nguyện: “Xin cho ý con được thể hiện”, mà là khao khát từ sâu
8
75
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thẳm trái tim: “Lạy Cha, xin cho ý Cha được thể hiện trong cuộc đời con.”
Khi sự thay đổi này xảy ra, chúng ta không chỉ đang “nói” lời cầu
nguyện. Chúng ta đang “trở thành” một lời cầu nguyện sống động.
Lời mời gọi – Bước đầu tiên của bạn
Bạn thân mến,
Chúng ta đã cùng nhau đi một chặng đường dài trong 9 trang vừa
qua. Chúng ta đã phá vỡ quan niệm sai lầm về cầu nguyện như một sự
”
xin xỏ”, và khám phá một sự thật sâu sắc hơn: cầu nguyện là “nâng
tâm hồn lên tới Chúa”.
Chúng ta đã thấy rằng hành động này là một mối tương quan đa
diện: là nhận ra Sự Hiện Diện, là thực hành nghệ thuật Lắng Nghe, là
xây dựng một Mối Tương Giao chân thành, và là mở lòng cho Sự Biến
Đổi.
Chúng ta đã học những “ngôn ngữ” khác nhau của tâm hồn: sự
kinh ngạc của Thờ Phượng, niềm vui của Tạ Ơn, sự trung thực của
Thống Hối, tình yêu của Chuyển Cầu, và sự tín thác của Lời Cầu Xin.
Chúng ta cũng đã khám phá cách biến mọi khoảnh khắc trong cuộc
sống, ngay cả sự im lặng, thành một lời cầu nguyện, và cách đối mặt
với những trở ngại không thể tránh khỏi trên hành trình này. Cuối cùng,
chúng ta thấy rằng mục đích của tất cả những điều này không phải là
để thay đổi Chúa, mà là để cho phép Ngài thay đổi chúng ta một cách
đẹp đẽ.
Đến đây, có thể bạn sẽ nghĩ: “Tất cả những điều này nghe thật cao
siêu và tốt đẹp, nhưng tôi phải bắt đầu từ đâu? Tôi thậm chí còn không
chắc mình có tin vào ‘Chúa’ hay không.”
8
76
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Và đó là một điểm khởi đầu hoàn hảo.
Cầu nguyện không đòi hỏi bạn phải có một đức tin hoàn hảo hay
một sự hiểu biết thần học trọn vẹn. Nó chỉ đòi hỏi một trái tim rộng mở
và một chút thiện chí. Nó bắt đầu không phải bằng một câu trả lời chắc
chắn, mà bằng một câu hỏi chân thành: “Có ai ở đó không?”
Nếu những gì bạn đã đọc trong các trang này khơi dậy dù chỉ một
chút tò mò hay một niềm khao khát sâu thẳm nào đó trong bạn, tôi xin
mạo muội đưa ra một lời mời gọi, một thử thách nhỏ.
Thử thách Năm Phút:
Trong một tuần tới, hãy thử dành ra năm phút mỗi ngày. Chỉ năm
phút thôi.
1
.
Tìm một nơi yên tĩnh: Đó có thể là một góc trong
phòng bạn, trên một chiếc ghế trong công viên, hoặc ngay trong xe
của bạn trước khi vào nhà.
2
.
Tắt mọi thiết bị: Không điện thoại, không TV, không
âm nhạc.
3
.
Chỉ cần ngồi và thở: Nhắm mắt lại và tập trung vào
hơi thở của bạn. Cảm nhận không khí đi vào và đi ra.
Nói một lời mời đơn giản: Bạn không cần phải gọi tên
Chúa” nếu bạn chưa sẵn sàng. Bạn có thể nói thầm trong lòng:
“Nếu có một Đấng nào đó ngoài kia, xin hãy cho
con biết Ngài.”
4
.
”
o
o
“Con đang ở đây. Với một trái tim rộng mở.”
o
Hoặc đơn giản là lặp lại một từ như: “Bình an.”
5
.
Đừng cố gắng làm gì cả: Đừng cố gắng “cảm nhận”
điều gì đặc biệt. Đừng cố gắng suy nghĩ những điều sâu sắc. Chỉ
cần ở đó. Hiện diện trong năm phút đó. Nếu tâm trí bạn lang thang,
hãy nhẹ nhàng đưa nó trở lại.
8
77
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Mục đích của bài tập này không phải là để tạo ra một trải nghiệm
thần bí. Mục đích là để tạo ra một không gian nhỏ trong cuộc sống bận
rộn của bạn, một vết nứt nhỏ để Ánh Sáng có thể lọt vào.
Cầu nguyện, trong bản chất sâu xa nhất, không phải là một bộ các
quy tắc cần tuân theo, mà là một cuộc phiêu lưu để khám phá. Đó là
cuộc phiêu lưu khám phá ra rằng bạn không hề đơn độc, rằng cuộc sống
của bạn có một ý nghĩa sâu sắc hơn những gì bạn thấy trên bề mặt, và
rằng có một Tình Yêu đang chờ đợi để được biết đến, một Tình Yêu đã
và đang nói với bạn qua vẻ đẹp của một hoàng hôn, qua lòng tốt của
một người xa lạ, và qua những khao khát thầm kín nhất của trái tim
bạn.
Hành trình “nâng tâm hồn lên” bắt đầu bằng một bước duy nhất:
sự quyết định dừng lại, lắng nghe, và mở lòng.
8
78
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

NỖI KHAO KHÁT THẲM SÂU VỀ MỘT MÁI ẤM
Bạn có bao giờ cảm thấy cô đơn giữa đám đông không? Bạn có bao
giờ nhìn lên bầu trời đầy sao và tự hỏi: “Tôi là ai? Tôi từ đâu đến? Và
sau khi cuộc đời này kết thúc, tôi sẽ đi về đâu?” Bạn có bao giờ cảm
thấy có một khoảng trống trong lòng mà dù có lấp đầy bằng thành công,
tiền bạc, những mối quan hệ hay những cuộc vui, nó vẫn cứ ở đó, trống
rỗng và khắc khoải?
Nếu có, bạn không hề đơn độc.
Đây là kinh nghiệm chung của nhân loại. Các nhà triết học gọi đó
là “nỗi khắc khoải hiện sinh”. Các nhà tâm lý học có thể gọi đó là khủng
hoảng căn tính. Nhưng Kinh Thánh, cuốn sách nền tảng của đức tin Cơ
Đốc, gọi đó là nỗi nhớ nhà của linh hồn. Đó là sự khao khát của một
người con đang tìm đường trở về với Cha mình.
Hãy tưởng tượng một đứa trẻ bị lạc trong một khu trung tâm
thương mại đông đúc. Xung quanh là ánh đèn rực rỡ, âm nhạc sôi động,
hàng hóa bắt mắt, nhưng trong lòng đứa trẻ ấy chỉ có một nỗi sợ hãi và
một mong muốn duy nhất: tìm thấy cha mẹ mình. Mọi thứ lấp lánh xung
quanh đều trở nên vô nghĩa khi vòng tay an toàn của người thân không
còn ở đó.
Nhiều người trong chúng ta đang sống trong tình trạng tương tự.
Chúng ta sống trong một thế giới đầy những thứ hấp dẫn, những mục
tiêu để theo đuổi, những thú vui để tận hưởng. Nhưng sâu bên trong,
chúng ta cảm thấy mình là những “đứa trẻ mồ côi thuộc linh”. Chúng ta
có cảm giác rằng mình đã bị tách rời khỏi một điều gì đó lớn lao, một
nguồn cội yêu thương mà lẽ ra chúng ta thuộc về.
Thông điệp cốt lõi của Cơ Đốc giáo bắt đầu từ chính nỗi khao khát
này. Nó khẳng định rằng cảm giác đó không phải là ảo giác. Chúng ta
cảm thấy như những đứa con xa nhà, bởi vì chúng ta thực sự là những
8
79
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đứa con được tạo ra để sống trong mối quan hệ mật thiết với một người
Cha trên trời. Cuộc gặp gỡ mà chúng ta sắp khám phá chính là hành
trình tìm lại con đường trở về nhà, trở về với vòng tay yêu thương của
Ngài.
Đây không phải là cuộc gặp gỡ với một quyền năng xa lạ hay một
vị thần linh khó tính, hay đòi hỏi. Đây là cuộc hội ngộ giữa một người
con và người Cha đã luôn yêu thương và tìm kiếm mình.
Chân dung người cha: Ngài thực sự là ai?
Khi nghe đến từ “Chúa” hay “Thượng Đế”, hình ảnh nào hiện lên
trong tâm trí bạn?
Đối với nhiều người, đó là hình ảnh của một ông lão râu tóc bạc
phơ ngồi trên mây, tay cầm quyền trượng, sẵn sàng trừng phạt bất cứ ai
phạm lỗi. Hoặc một vị thẩm phán nghiêm khắc, ghi chép mọi tội lỗi của
chúng ta vào một cuốn sổ lớn. Hoặc có lẽ là một nguồn năng lượng vũ
trụ vô cảm, một “Đấng Tạo Hóa” đã tạo ra thế giới rồi bỏ mặc nó tự vận
hành.
Những hình ảnh này, dù phổ biến, lại hoàn toàn khác xa với chân
dung về Đức Chúa Trời mà Kinh Thánh mô tả. Kinh Thánh không giới
thiệu về Ngài như một vị vua xa cách hay một thế lực trừu tượng. Kinh
Thánh giới thiệu về Ngài bằng một danh xưng thân thương và gần gũi
nhất: Cha.
Chúa Giê-su, nhân vật trung tâm của đức tin Cơ Đốc, đã dạy các
môn đồ của mình cầu nguyện rằng: “Lạy Cha chúng con ở trên trời…”
(Ma-thi-ơ 6:9). Từ “Cha” này không chỉ là một danh hiệu. Nó tiết lộ bản
chất và tấm lòng của Ngài đối với chúng ta.
Vậy, người Cha này có những đặc điểm gì?
8
80
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1
.
Ngài là Đấng Sáng Tạo đầy yêu thương: Ngài không
tạo ra chúng ta như một người thợ máy lắp ráp robot. Ngài tạo ra
chúng ta giống như một nghệ sĩ tạo ra một tác phẩm nghệ thuật
mà mình hết lòng yêu quý. Kinh Thánh chép rằng Ngài “dệt nên
con trong lòng mẹ con” (Thi Thiên 139:13) và Ngài biết rõ từng chi
tiết nhỏ nhất về chúng ta, kể cả số sợi tóc trên đầu. Bạn và tôi
không phải là một tai nạn của vũ trụ. Chúng ta là kết quả của một
ý định yêu thương.
2
.
Ngài là Tình Yêu Thương tuyệt đối: Đặc tính cơ bản
nhất của người Cha này là tình yêu. Kinh Thánh khẳng định: “Đức
Chúa Trời là tình yêu thương” (1 Giăng 4:8). Đây không phải là
thứ tình yêu cảm tính, hay thay đổi của con người. Đó là tình yêu
agape – một tình yêu vô điều kiện, tự hiến và không bao giờ chấm
dứt. Tình yêu của Ngài không dựa trên việc chúng ta có xứng đáng
hay không, chúng ta có làm tốt hay không. Ngài yêu chúng ta đơn
giản vì chúng ta là con của Ngài.
3
.
Ngài là Đấng Hoàn Toàn Tốt Lành và Công Chính: Là
một người Cha tốt, Ngài không chỉ yêu thương mà còn dạy dỗ và
đặt ra những tiêu chuẩn đúng đắn. Sự tốt lành của Ngài là tuyệt
đối. Trong sự hiện diện của Ngài không có bóng tối, dối trá hay tội
lỗi. Sự công chính của Ngài đòi hỏi mọi sai trái phải được xử lý.
Điều này có vẻ đáng sợ, nhưng hãy nghĩ xem: chúng ta có muốn
một người cha dung túng cho những hành vi sai trái, độc ác
không? Chắc chắn là không. Sự công chính của Ngài chính là nền
tảng cho một thế giới có trật tự và đạo đức.
4
.
Ngài là Đấng Luôn Tìm Kiếm: Đây là một trong những
điều đáng kinh ngạc nhất. Thông thường, chúng ta nghĩ rằng con
người phải đi tìm kiếm Chúa. Nhưng Kinh Thánh lại cho thấy một
bức tranh ngược lại: chính Đức Chúa Trời, người Cha, mới là Đấng
chủ động đi tìm kiếm những đứa con lạc mất của mình. Câu chuyện
về “Người con trai hoang đàng” (Lu-ca 15:11-32) là một ví dụ tuyệt
8
81
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

vời: người cha ngày ngày trông ngóng, và khi thấy con từ xa, ông
đã chạy đến, ôm chầm lấy và tha thứ cho nó.
Chân dung người Cha này thật khác xa với những định kiến thông
thường. Ngài không phải là một vị thần xa lạ, nhưng là một người Cha
gần gũi, yêu thương, tốt lành và luôn mong chờ chúng ta trở về.
Nhưng nếu Ngài tốt đẹp như vậy, tại sao thế giới của chúng ta lại
đầy rẫy đau khổ? Tại sao chúng ta lại cảm thấy xa cách Ngài đến thế?
Đây là câu hỏi lớn mà chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ở trang tiếp theo.
Bức tường vô hình: Tại sao chúng ta cảm thấy xa cách Cha?
Nếu có một người Cha yêu thương luôn tìm kiếm chúng ta, tại sao
mối quan hệ đó lại bị rạn nứt? Tại sao chúng ta không tự nhiên cảm
nhận được sự hiện diện của Ngài? Tại sao cuộc sống lại đầy dẫy những
nỗi đau, sự bất công và cảm giác trống rỗng?
Kinh Thánh giải thích điều này bằng một từ duy nhất, một từ
thường bị hiểu lầm: tội lỗi.
Khi nghe đến từ “tội lỗi”, nhiều người nghĩ ngay đến những hành
động sai trái cụ thể như giết người, trộm cắp, nói dối. Đúng là những
hành động đó là biểu hiện của tội lỗi, nhưng nó không phải là gốc rễ.
Trong ngôn ngữ gốc của Kinh Thánh, “tội lỗi” (tiếng Hy Lạp là
hamartia) có nghĩa đen là “trượt mục tiêu” hay “lệch hướng”. Hãy tưởng
tượng một cung thủ nhắm vào tâm của bia đỡ tên nhưng mũi tên lại bay
chệch đi. Tội lỗi, về bản chất, chính là việc chúng ta “trượt” khỏi mục
tiêu tốt đẹp mà Đức Chúa Trời đã tạo dựng cho chúng ta: sống trong mối
quan hệ yêu thương và tin cậy với Ngài.
Nguồn gốc của sự chia cắt
8
82
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Câu chuyện trong sách Sáng Thế Ký về A-đam và E-va trong vườn
Ê-đen đã mô tả sự khởi đầu của sự chia cắt này. Đức Chúa Trời đã ban
cho họ mọi thứ tốt đẹp và một mối quan hệ hoàn hảo với Ngài. Ngài chỉ
đưa ra một giới hạn để họ thể hiện sự tin cậy. Nhưng họ đã chọn không
tin vào lời của Cha mình. Họ đã chọn con đường riêng, muốn tự mình
quyết định điều gì là đúng, điều gì là sai.
Hành động đó, về bản chất, là một lời tuyên bố độc lập: “Thưa Cha,
con không cần Cha nữa. Con có thể tự lo cho cuộc sống của mình.”
Đó chính là gốc rễ của tội lỗi. Nó không chỉ là việc phá vỡ một quy
tắc. Nó là việc phá vỡ một mối quan hệ. Nó là sự kiêu ngạo khi đặt cái
tôi của mình lên trên hết, thay vì tin cậy vào sự tốt lành của Cha.
Và sự lựa chọn đó đã dựng lên một bức tường vô hình ngăn cách
giữa con người và Đức Chúa Trời.
Hậu quả của bức tường
Bức tường này gây ra những hậu quả sâu sắc, không chỉ cho riêng
A-đam và E-va, mà cho cả nhân loại:
1
.
Sự xa cách thuộc linh: Mối liên kết tự nhiên, thân mật
với Cha đã bị cắt đứt. Con người không còn nghe thấy tiếng Ngài
một cách rõ ràng, không còn cảm nhận được sự hiện diện của Ngài
một cách trực tiếp. Chúng ta trở thành những đứa trẻ mồ côi về
mặt tâm linh, loay hoay trong bóng tối.
2
.
Sự xấu hổ và sợ hãi: Lần đầu tiên, A-đam và E-va cảm
thấy xấu hổ và sợ hãi trước mặt Cha mình. Họ trốn tránh Ngài. Tội
lỗi luôn mang đến cảm giác tội lỗi, mặc cảm và nỗi sợ bị phán xét.
Chúng ta cố gắng che đậy những sai lầm của mình, sợ hãi đối diện
với sự thánh khiết của Ngài.
3
.
Sự đổ vỡ trong các mối quan hệ: Khi mối quan hệ với
Cha bị phá vỡ, các mối quan hệ giữa người với người cũng rạn nứt.
8
83
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

A-đam đổ lỗi cho E-va, E-va đổ lỗi cho con rắn. Sự ích kỷ, ghen tị,
xung đột bắt đầu len lỏi vào xã hội loài người.
4
.
Sự đau khổ và sự chết: Thế giới không còn là một nơi
hoàn hảo. Bệnh tật, thiên tai, đau khổ và cuối cùng là cái chết đã
trở thành một phần của trải nghiệm con người. Cái chết không chỉ
là sự kết thúc của thể xác, mà còn là biểu hiện cuối cùng của sự
chia cắt khỏi Nguồn Sự Sống là Đức Chúa Trời.
Đây chính là tình trạng của chúng ta. Chúng ta sinh ra ở “phía bên
này” của bức tường, thừa hưởng một bản tính đã bị lệch hướng khỏi
Cha. Dù chúng ta cố gắng làm việc tốt, tu thân tích đức, hay theo đuổi
tri thức, chúng ta cũng không thể tự mình phá vỡ bức tường này. Nó quá
cao, quá dày.
Chúng ta cần một ai đó từ “phía bên kia” của bức tường đến để
giúp chúng ta. Chúng ta cần một giải pháp đến từ chính người Cha mà
chúng ta đã rời bỏ.
Cây cầu nối lại đôi bờ: Vai trò của Chúa Giê-su
Chúng ta đã thấy có một người Cha yêu thương và một bức tường
tội lỗi ngăn cách chúng ta với Ngài. Tình thế dường như thật tuyệt vọng.
Con người, với sức riêng của mình, không thể nào vượt qua được vực
thẳm ngăn cách này.
Nếu câu chuyện dừng lại ở đây, nó sẽ là một bi kịch. Nhưng tình
yêu của người Cha thì vĩ đại hơn nhiều so với sự nổi loạn của con người.
Ngài không bỏ mặc chúng ta trong tình trạng lạc lối. Ngài đã thực hiện
một kế hoạch giải cứu vĩ đại. Kế hoạch đó có một cái tên: Giê-su.
Chúa Giê-su là ai?
8
84
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Lịch sử nhân loại ghi nhận Giê-su là một nhân vật có thật, một
người thầy Do Thái sống ở thế kỷ thứ nhất. Nhưng Kinh Thánh khẳng
định Ngài còn hơn thế nữa. Ngài không chỉ là một nhà tiên tri vĩ đại,
một bậc thầy đạo đức hay một người tử vì đạo.
Kinh Thánh tuyên bố một sự thật gây chấn động: Chúa Giê-su
chính là Con của Đức Chúa Trời, là chính Đức Chúa Trời mặc lấy thân
xác con người (Giăng 1:1, 14).
Hãy hình dung điều này: Đấng Tạo Hóa vô hạn của vũ trụ đã tự
nguyện trở thành một con người hữu hạn. Ngài đã từ bỏ ngai vàng vinh
quang của mình để sinh ra trong một máng cỏ, sống một cuộc đời khiêm
tốn, nếm trải mọi niềm vui và nỗi buồn của kiếp người – trừ tội lỗi.
Tại sao Ngài lại làm một điều phi thường như vậy?
Câu trả lời nằm ở vai trò của Ngài: Chúa Giê-su chính là cây cầu
nối liền khoảng cách giữa con người và Cha trên trời.
Tại sao phải là Giê-su?
1
.
Ngài là sự mặc khải hoàn hảo về Cha: Con người luôn
tò mò về dung mạo của Đức Chúa Trời. Chúa Giê-su đã đến để cho
chúng ta thấy rõ Cha là người như thế nào. Ngài đã nói: “Ai đã
thấy Thầy là đã thấy Cha” (Giăng 14:9). Khi chúng ta nhìn vào
cuộc đời của Chúa Giê-su – cách Ngài yêu thương người nghèo,
chữa lành người bệnh, tha thứ cho kẻ có tội, và dạy dỗ về Nước
Trời – chúng ta đang nhìn thấy chính bản chất và tấm lòng của
Cha. Ngài đã thay thế những hình ảnh sai lệch về một vị thần xa
cách, giận dữ bằng hình ảnh một người Cha đầy lòng thương xót.
2
.
Ngài đã sống một cuộc đời hoàn hảo mà chúng ta
không thể: Vì bản tính tội lỗi, không một ai trong chúng ta có thể
sống một cuộc đời hoàn toàn đẹp lòng Cha. Nhưng Chúa Giê-su, vì
là Con của Đức Chúa Trời, đã sống một cuộc đời vô tội, hoàn toàn
8
85
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

vâng phục và yêu mến Cha. Ngài chính là “tâm bia” mà tất cả
chúng ta đã nhắm trượt.
3
.
Ngài đã chết một cái chết thay thế cho chúng ta: Đây
là tâm điểm của kế hoạch giải cứu. Chúng ta đã nói về sự công
chính của Cha. Sự công chính đó đòi hỏi tội lỗi phải có hình phạt,
và hình phạt đó chính là sự chết – sự chia cắt đời đời khỏi Cha.
Chúng ta, những người có tội, xứng đáng nhận lấy hình phạt đó.
Nhưng tình yêu của Cha đã tìm ra một giải pháp. Trên cây thập tự
giá, Chúa Giê-su, Đấng vô tội, đã tự nguyện gánh lấy hình phạt mà lẽ
ra thuộc về chúng ta. Ngài đã đứng vào vị trí của chúng ta. Ngài đã chết
cái chết của chúng ta.
Hãy tưởng tượng bạn có một món nợ khổng lồ không bao giờ trả
nổi, và bạn phải ngồi tù vì nó. Bỗng có một người vô cùng giàu có đến,
trả hết món nợ đó cho bạn và nói: “Bạn được tự do.” Chúa Giê-su đã làm
điều tương tự cho món nợ tội lỗi của chúng ta. Trên thập tự giá, sự công
chính của Cha đã được thỏa mãn (tội lỗi đã bị trừng phạt) và tình yêu
của Cha đã được thể hiện một cách trọn vẹn nhất (Ngài đã trả giá để cứu
chúng ta).
4
.
Ngài đã sống lại từ cõi chết: Cái chết của Chúa Giê-su
không phải là kết thúc. Ba ngày sau khi bị chôn, Ngài đã sống lại!
Sự phục sinh của Ngài là bằng chứng hùng hồn nhất. Nó chứng tỏ
rằng Ngài thật sự là Con Đức Chúa Trời, sự hy sinh của Ngài đã
được Cha chấp nhận, và Ngài đã chiến thắng quyền lực của tội lỗi
và sự chết. Sự phục sinh mang đến cho chúng ta một niềm hy vọng
chắc chắn: nếu chúng ta tin vào Ngài, chúng ta cũng sẽ được ban
cho sự sống mới và sự sống đời đời.
Chúa Giê-su không chỉ chỉ cho chúng ta con đường đến với Cha.
Ngài chính là Con Đường (Giăng 14:6). Ngài chính là cây cầu duy nhất
bắc qua vực thẳm chia cắt. Nhờ những gì Ngài đã làm, cánh cửa để trở
về nhà Cha đã được mở ra.
8
86
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Khoảnh khắc gặp gỡ: Lời mời cá nhân
Chúng ta đã đi qua một hành trình khá dài: từ nỗi khao khát về
một người Cha, đến việc hiểu được chân dung của Ngài, nhận ra bức
tường ngăn cách, và khám phá cây cầu vĩ đại mà Ngài đã xây dựng qua
Chúa Giê-su.
Bây giờ, chúng ta đến với phần quan trọng nhất, phần biến tất cả
những thông tin này từ một câu chuyện thú vị thành một trải nghiệm
cá nhân có sức mạnh đổi đời.
Bạn có thể biết tất cả những điều trên, đồng ý rằng đó là một câu
chuyện hay, một triết lý đẹp. Nhưng điều đó cũng giống như việc bạn
biết rõ về một món ăn ngon, xem hình ảnh, đọc công thức, nhưng chưa
bao giờ thực sự nếm thử nó. Để trải nghiệm được vị ngon của nó, bạn
phải tự mình ăn.
Tương tự như vậy, cuộc gặp gỡ thân tình với Cha trên trời không
phải là việc tiếp thu kiến thức, mà là việc đáp lại một lời mời cá nhân.
Tình yêu của Cha được thể hiện qua Chúa Giê-su là một món quà.
Nhưng cũng giống như bất kỳ món quà nào, nó chỉ trở thành của bạn
khi bạn đưa tay ra và nhận lấy.
Vậy, làm thế nào để nhận lấy món quà này? Làm thế nào để bước
qua cây cầu mang tên Giê-su và bắt đầu cuộc gặp gỡ với Cha? Kinh
Thánh chỉ ra một vài bước đơn giản, xuất phát từ tấm lòng.
1. Thừa nhận (Acknowledge)
Đây là bước đầu tiên và trung thực nhất. Đó là việc bạn chân thành
nhìn vào cuộc đời mình và thừa nhận rằng:
8
87
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
“Vâng, con thừa nhận mình là người có tội. Con đã sống
theo ý riêng mình, đã ‘nhắm trượt’ mục tiêu tốt đẹp mà Cha dành
cho con.”
•
“Con thừa nhận rằng con không thể tự cứu mình. Mọi
nỗ lực làm người tốt của con không đủ để phá vỡ bức tường ngăn
cách.”
•
“Con thừa nhận rằng con cần một Đấng Cứu Thế. Con
cần sự tha thứ và một sự khởi đầu mới.”
Sự thừa nhận này không phải là để tự dằn vặt, nhưng là để nhận
ra thực trạng của mình, giống như một bệnh nhân thừa nhận mình bị
bệnh để có thể được bác sĩ chữa trị.
2. Tin cậy (Believe)
Đây không chỉ là sự tin tưởng bằng lý trí, mà là sự tin cậy của cả
tấm lòng. Đó là việc bạn tin rằng:
•
Chúa Giê-su chính là Con Đức Chúa Trời và là giải pháp
duy nhất cho tội lỗi của bạn.
•
Sự chết của Ngài trên thập tự giá là để trả giá cho chính
tội lỗi của bạn.
•
Sự phục sinh của Ngài là quyền năng có thể ban cho
bạn một sự sống mới.
Tin cậy cũng giống như việc bạn ngồi lên một chiếc ghế. Bạn có
thể tin rằng chiếc ghế đó có thật, nó được làm bằng gỗ tốt, nhưng chừng
nào bạn chưa đặt trọn trọng lượng của mình lên nó, bạn vẫn chưa thực
sự tin cậy nó. Tin cậy Chúa Giê-su là đặt trọn vẹn cuộc đời, quá khứ,
hiện tại và tương lai của bạn vào tay Ngài.
3. Tiếp nhận (Receive)
8
88
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là hành động cụ thể của đức tin. Đó là việc bạn mở lòng mình
ra và mời Chúa Giê-su bước vào cuộc đời bạn, làm Chủ và làm Chúa của
bạn. Kinh Thánh nói: “Nhưng hễ ai đã nhận Ngài, thì Ngài ban cho
quyền phép trở nên con cái Đức Chúa Trời, là ban cho những kẻ tin danh
Ngài” (Giăng 1:12).
Việc tiếp nhận này thường được thể hiện qua một lời cầu nguyện.
Lời cầu nguyện không phải là một công thức thần chú, nhưng là một
cuộc trò chuyện chân thành từ đáy lòng bạn với Cha.
Nếu đây là điều bạn mong muốn, bạn có thể thầm nguyện một lời
cầu nguyện tương tự như thế này:
“Lạy Cha trên trời, con cảm ơn Ngài vì đã yêu thương con. Con
nhận ra rằng con đã sống theo ý riêng mình và đã phạm tội, tạo ra sự
ngăn cách với Ngài. Con xin lỗi Ngài.
Con tin rằng Chúa Giê-su đã chết trên thập tự giá để gánh thay tội
lỗi cho con và đã sống lại để ban cho con sự sống mới. Con tin Ngài là
con đường duy nhất để con trở về với Cha.
Ngay bây giờ, con xin mở lòng mình ra và mời Chúa Giê-su bước
vào cuộc đời con. Xin Ngài tha thứ mọi tội lỗi cho con và trở thành
Chúa, thành Chủ của cuộc đời con. Xin hãy biến con trở thành con người
mà Cha mong muốn.
Con cầu nguyện trong danh Chúa Giê-su. Amen.”
Chuyện Gì Xảy Ra Sau Lời “Xin Vâng”?
Khi một người thật lòng cầu nguyện lời cầu nguyện trên, đó không
phải là điểm kết thúc. Đó chính là điểm khởi đầu của một cuộc phiêu
lưu kỳ diệu nhất: cuộc sống mới trong mối quan hệ với Cha.
8
89
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Khoảnh khắc bạn đặt lòng tin nơi Chúa Giê-su, một loạt những sự
kiện diệu kỳ xảy ra trong thế giới thuộc linh, dù có thể bạn chưa cảm
nhận được ngay lập tức:
1. Bạn được tha thứ hoàn toàn
Món nợ tội lỗi khổng lồ của bạn đã được đóng dấu “ĐÃ THANH
TOÁN” bằng chính huyết của Chúa Giê-su. Kinh Thánh nói rằng Đức
Chúa Trời đã ném tội lỗi chúng ta ra xa như phương đông xa cách
phương tây (Thi Thiên 103:12) và Ngài không còn nhớ đến chúng nữa.
Bạn được giải thoát khỏi gánh nặng của mặc cảm tội lỗi và sự phán xét.
Tấm bảng ghi tội của bạn đã được xóa sạch.
2. Bạn được nhận làm con
Bạn không còn là một người xa lạ hay một kẻ thù của Đức Chúa
Trời. Qua đức tin nơi Chúa Giê-su, bạn được chính thức “nhận làm con
nuôi” trong gia đình của Ngài. Bạn có quyền gọi Đấng Tạo Hóa vũ trụ
là “A-ba, Cha!” (một từ tiếng A-ram thân mật, giống như “bố ơi”). Bạn
không còn là một đứa trẻ mồ côi thuộc linh. Bạn đã tìm thấy gia đình
của mình. Bạn đã trở về nhà.
3. Bạn được ban cho sự sống đời đời
Sự sống đời đời không chỉ là một điều gì đó bắt đầu sau khi bạn
chết. Nó bắt đầu ngay từ khoảnh khắc bạn tin. Nó là chất lượng của sự
sống khi được kết nối với Nguồn Sự Sống là chính Đức Chúa Trời. Dĩ
nhiên, nó cũng bao gồm lời hứa chắc chắn rằng khi cuộc sống này kết
thúc, bạn sẽ được ở với Cha mãi mãi trong một nơi không còn nước mắt,
đau buồn hay sự chết.
4. Bạn nhận được Đức Thánh Linh
8
90
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là một trong những món quà tuyệt vời nhất. Để bạn không
phải bước đi một mình trên hành trình mới này, Đức Chúa Trời đã ban
cho bạn chính Thánh Linh của Ngài ngự vào trong lòng bạn.
Đức Thánh Linh là ai? Ngài chính là Đức Chúa Trời, Ngôi Ba trong
Ba Ngôi Đức Chúa Trời (Cha, Con và Thánh Linh). Ngài là sự hiện diện
cá nhân của Cha ở bên trong bạn. Vai trò của Ngài là:
•
Người An Ủi: Ở bên cạnh bạn trong những lúc khó
khăn, buồn bã.
•
Người Dạy Dỗ: Giúp bạn hiểu được lời của Cha (Kinh
Thánh) và ý muốn của Ngài cho cuộc đời bạn.
•
Người Dẫn Dắt: Hướng dẫn bạn trong những quyết
định hàng ngày.
•
Người Ban Năng Lực: Giúp bạn sống một cuộc đời đẹp
lòng Cha, ban cho bạn sức mạnh để vượt qua những thói quen xấu
và cám dỗ.
•
Người Bảo Chứng: Sự hiện diện của Ngài trong bạn
chính là con dấu bảo đảm rằng bạn thực sự là con của Cha và chắc
chắn sẽ được hưởng cơ nghiệp trên trời.
Với tất cả những điều này, cuộc sống của bạn bắt đầu một chương
mới. Bạn không còn phải dò dẫm một mình trong bóng tối. Bạn có một
người Cha yêu thương, một Đấng Cứu Thế đã trả giá cho bạn, và một
Đức Thánh Linh đang sống trong bạn để dẫn dắt mỗi bước đi.
Nuôi Dưỡng Mối Quan Hệ: Trò Chuyện Với Cha
Bất kỳ mối quan hệ nào, dù là với bạn bè, vợ chồng hay cha mẹ,
cũng cần được nuôi dưỡng để phát triển. Mối quan hệ với Cha trên trời
cũng không ngoại lệ. Việc bạn nói lời “Xin vâng” giống như ngày cưới,
nhưng để có một hôn nhân hạnh phúc, bạn cần vun đắp nó mỗi ngày.
8
91
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Làm thế nào để chúng ta nuôi dưỡng mối quan hệ này? Cũng giống
như mọi mối quan hệ khác, nó được xây dựng trên nền tảng của sự giao
tiếp hai chiều: nói và lắng nghe.
1. Nói với Cha (Cầu nguyện)
Cầu nguyện không phải là một nghi thức tôn giáo phức tạp hay
việc đọc thuộc lòng những câu chữ sáo rỗng. Đơn giản, cầu nguyện là
trò chuyện với Cha.
Hãy nghĩ về cách một đứa trẻ nói chuyện với người cha yêu thương
của nó. Nó không dùng những lời lẽ hoa mỹ. Nó chạy đến và kể cho cha
nghe mọi chuyện: niềm vui ở trường, nỗi buồn vì bị bạn bè trêu chọc,
những ước mơ ngây ngô, những điều nó cần giúp đỡ.
Bạn có thể trò chuyện với Cha của bạn như thế.
•
Bất cứ lúc nào: Trên xe buýt, khi đang nấu ăn, trước
khi đi ngủ, lúc vừa thức dậy. Không có thời gian hay địa điểm quy
định. Cha luôn lắng nghe.
•
Bất cứ điều gì:
o
Tạ ơn: “Cha ơi, con cảm ơn vì một ngày đẹp trời.”
“
Cảm ơn Cha vì bữa ăn ngon.” Bắt đầu bằng lòng biết ơn sẽ
thay đổi cách bạn nhìn cuộc sống.
o
Ngợi khen: “Cha thật vĩ đại khi tạo nên hoàng
hôn này.” “Con yêu mến Cha vì Ngài thật nhân từ.” Ngợi khen
là tập trung vào bản chất tốt đẹp của Cha.
o
Xưng tội: “Cha ơi, hôm nay con đã nóng giận. Xin
tha thứ cho con.” Giữ một tấm lòng trong sạch giúp mối quan
hệ luôn thông suốt.
o
Cầu xin: “Cha ơi, xin giúp con trong kỳ thi sắp
tới.” “Xin chữa lành cho người bạn đang bị bệnh của con.”
Cha muốn bạn mang những nhu cầu của mình đến cho Ngài.
8
92
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Lắng nghe: Cầu nguyện không chỉ là nói. Đôi khi,
điều quan trọng nhất là im lặng và để cho tâm trí bạn được
lắng đọng, chờ đợi sự bình an và sự dẫn dắt của Cha.
Đừng lo lắng về việc phải nói đúng từ ngữ. Cha nhìn vào tấm lòng
của bạn, không phải vào ngữ pháp của bạn. Một trái tim chân thành là
tất cả những gì Ngài cần.
2. Lắng nghe Cha (Đọc Kinh Thánh)
Nếu cầu nguyện là chúng ta nói với Cha, thì đọc Kinh Thánh là
chúng ta lắng nghe Cha nói với chúng ta.
Kinh Thánh không phải là một cuốn sách luật khô khan hay một
tập hợp những câu chuyện cổ tích. Nó được gọi là Lời của Đức Chúa
Trời. Nó giống như một bức thư tình dài mà Cha gửi cho những người
con của mình. Qua đó, chúng ta khám phá ra:
•
Bản chất của Cha: Kinh Thánh tiết lộ cho chúng ta biết
Cha là người như thế nào, Ngài yêu điều gì, ghét điều gì, và kế
hoạch của Ngài cho thế giới là gì.
•
Ý muốn của Cha cho cuộc đời chúng ta: Kinh Thánh
chứa đựng những nguyên tắc sống khôn ngoan, giúp chúng ta đưa
ra những quyết định đúng đắn trong công việc, gia đình, và các
mối quan hệ.
•
Lời hứa của Cha: Kinh Thánh đầy ắp những lời hứa về
sự chu cấp, sự bảo vệ, sự an ủi và niềm hy vọng. Những lời hứa
này là điểm tựa vững chắc cho chúng ta trong những lúc khó khăn.
•
Con người thật của chúng ta: Kinh Thánh giống như
một tấm gương, giúp chúng ta nhìn thấy cả những điều tốt đẹp và
những điều cần thay đổi trong chính mình.
Làm thế nào để bắt đầu đọc Kinh Thánh?
8
93
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Hãy bắt đầu với các sách Phúc Âm trong Tân Ước (Ma-
thi-ơ, Mác, Lu-ca, Giăng). Đây là những sách kể về cuộc đời và lời
dạy của Chúa Giê-su, là nơi tốt nhất để thấy rõ tấm lòng của Cha.
•
Đọc một đoạn ngắn mỗi ngày thay vì cố gắng đọc quá
nhiều cùng một lúc.
•
Trước khi đọc, hãy cầu nguyện một cách đơn giản: “Lạy
Cha, xin Thánh Linh của Ngài mở lòng và mở trí cho con để con
hiểu được những gì Cha muốn nói với con qua Lời Ngài hôm nay.”
•
Suy ngẫm về những gì bạn đọc: Đoạn này nói gì về Cha?
Nó nói gì về con người? Có lời hứa nào để con nắm giữ, mệnh lệnh
nào để con vâng theo, hay tấm gương nào để con noi theo không?
Sự giao tiếp hai chiều này – cầu nguyện và đọc Kinh Thánh – chính
là hơi thở của mối quan hệ giữa bạn và Cha trên trời.
Lớn Lên Trong Gia Đình Mới: Tầm Quan Trọng Của Hội Thánh
Khi một đứa trẻ được sinh ra, nó không thể tự mình lớn lên. Nó
cần một gia đình để yêu thương, chăm sóc, nuôi dưỡng và dạy dỗ. Tương
tự như vậy, khi bạn bắt đầu một cuộc sống mới với tư cách là con của
Cha, bạn không được tạo ra để sống một mình. Cha đã đặt bạn vào trong
một gia đình thuộc linh lớn hơn. Gia đình đó được gọi là Hội Thánh.
Từ “Hội Thánh” (hay “Nhà thờ”) không chỉ đơn thuần là một tòa
nhà. Tòa nhà chỉ là nơi gặp gỡ. Hội Thánh chính là tập hợp những
người tin vào Chúa Giê-su, những người anh chị em khác của bạn trong
gia đình của Cha.
Việc kết nối với một cộng đồng Hội Thánh địa phương là một phần
vô cùng quan trọng để bạn có thể lớn lên một cách vững vàng trong mối
quan hệ với Cha. Tại sao lại như vậy?
8
94
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Nơi để cùng nhau thờ phượng
Thờ phượng là bày tỏ tình yêu, lòng biết ơn và sự tôn kính của
chúng ta đối với Cha. Mặc dù chúng ta có thể thờ phượng một mình,
nhưng có một sức mạnh đặc biệt khi cùng nhau cất tiếng hát ngợi khen,
cùng nhau lắng nghe Lời Chúa và cùng nhau cầu nguyện. Nó nhắc nhở
chúng ta rằng chúng ta không đơn độc trong hành trình này.
2. Nơi để học hỏi và tăng trưởng
Trong Hội Thánh, bạn sẽ được nghe những bài giảng dạy Kinh
Thánh sâu sắc hơn, giúp bạn hiểu rõ hơn về Cha và ý muốn của Ngài.
Bạn cũng có thể tham gia các nhóm nhỏ học Kinh Thánh, nơi bạn có thể
đặt câu hỏi, chia sẻ những thắc mắc và cùng nhau khám phá Lời Chúa
trong một môi trường thân mật và an toàn. Những người đi trước có thể
chia sẻ kinh nghiệm và sự khôn ngoan của họ để giúp bạn.
3. Nơi để nhận được sự khích lệ và nâng đỡ
Cuộc sống không phải lúc nào cũng dễ dàng. Sẽ có những lúc bạn
cảm thấy yếu đuối, nghi ngờ hoặc nản lòng. Đây là lúc gia đình thuộc
linh của bạn trở nên vô giá. Anh chị em trong Chúa sẽ cầu nguyện cho
bạn, lắng nghe những tâm sự của bạn, và khích lệ bạn đứng vững trong
đức tin. Họ sẽ vui với bạn khi bạn vui, và khóc với bạn khi bạn khóc.
4. Nơi để phục vụ và khám phá ân tứ
Cha đã ban cho mỗi người con của Ngài những món quà và khả
năng đặc biệt (gọi là ân tứ thuộc linh) để phục vụ người khác và xây
dựng gia đình của Ngài. Hội Thánh là nơi bạn có thể khám phá và sử
dụng những ân tứ đó. Có thể bạn có khả năng dạy dỗ trẻ em, có tấm
lòng nhân ái để chăm sóc người già, có tài năng âm nhạc, hoặc khả năng
tổ chức. Khi bạn phục vụ, bạn không chỉ giúp đỡ người khác mà còn tìm
thấy niềm vui và ý nghĩa sâu sắc cho cuộc sống của mình.
8
95
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

5. Nơi để thực hành tình yêu thương
Hội Thánh là một “phòng thí nghiệm” để thực hành tình yêu
thương. Gia đình nào cũng có những lúc không hoàn hảo. Trong Hội
Thánh cũng vậy, bạn sẽ gặp những người khác biệt với mình, những
người có thể làm bạn khó chịu. Nhưng đây chính là cơ hội để bạn học
cách yêu thương, tha thứ, và chấp nhận người khác như chính Cha đã
yêu thương, tha thứ và chấp nhận bạn.
Làm thế nào để tìm một Hội Thánh tốt?
Hãy tìm một nơi mà:
•
Kinh Thánh được giảng dạy một cách trung thực và là
trung tâm của mọi hoạt động.
•
Tình yêu thương dành cho Chúa và cho nhau được thể
hiện một cách rõ ràng.
•
Bạn cảm thấy được chào đón và có cơ hội để kết nối với
những người khác.
Đừng ngại đến thăm một vài nơi khác nhau. Hãy cầu nguyện xin
Cha dẫn dắt bạn đến một gia đình thuộc linh mà bạn có thể thuộc về và
lớn lên ở đó. Hành trình đi theo Cha sẽ vui hơn và vững vàng hơn rất
nhiều khi bạn đi cùng với những người anh chị em của mình.
Cuộc Sống Mới: Sự Biến Đổi Từ Bên Trong
Cuộc gặp gỡ với Cha trên trời không chỉ mang lại cho bạn một danh
phận mới (làm con của Ngài) và một tương lai mới (sự sống đời đời). Nó
còn bắt đầu một quá trình biến đổi sâu sắc ngay trong hiện tại, từ chính
con người bên trong của bạn.
Đây không phải là một sự thay đổi diễn ra trong một đêm. Nó là
một hành trình kéo dài suốt cả cuộc đời, được gọi là quá trình “nên
8
96
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thánh”. Đức Thánh Linh, Đấng đang ngự trong bạn, sẽ làm việc mỗi
ngày để giúp bạn trở nên giống Chúa Giê-su hơn một chút.
Sự biến đổi này thể hiện qua những gì Kinh Thánh gọi là “bông
trái của Thánh Linh” (Ga-la-ti 5:22-23). Khi bạn sống trong mối quan
hệ gần gũi với Cha, những phẩm chất tốt đẹp này sẽ tự nhiên nảy nở
trong cuộc đời bạn, giống như một cái cây tốt được chăm sóc cẩn thận
sẽ sinh ra hoa trái ngon ngọt.
Hãy cùng xem một vài “bông trái” đó:
1. Tình yêu thương (Love): Đây không chỉ là tình cảm lãng mạn.
Đây là tình yêu thương vô điều kiện, học cách quan tâm đến lợi ích của
người khác hơn là của chính mình. Bạn sẽ bắt đầu yêu thương cả những
người khó thương, học cách tha thứ cho những người đã làm tổn thương
mình, bởi vì bạn nhận ra Cha đã yêu thương và tha thứ cho bạn nhiều
biết bao.
2. Vui mừng (Joy): Đây không phải là sự vui vẻ hời hợt phụ thuộc
vào hoàn cảnh bên ngoài. Đây là một niềm vui sâu sắc, bền vững đến
từ việc biết rằng bạn là con của Cha, bạn được yêu thương, được tha thứ
và có một niềm hy vọng chắc chắn. Niềm vui này có thể tồn tại ngay cả
giữa những hoàn cảnh khó khăn.
3. Bình an (Peace): Thay vì lo lắng, sợ hãi về tương lai, về những
gì người khác nghĩ về mình, bạn bắt đầu trải nghiệm một sự bình an
siêu việt. Đó là sự bình an đến từ việc tin cậy rằng Cha đang nắm giữ
cuộc đời bạn trong tay Ngài. Dù sóng gió có xảy ra, bạn biết rằng con
thuyền của mình được neo chắc vào một Vầng Đá vững vàng.
4. Nhịn nhục (Patience): Bạn sẽ trở nên kiên nhẫn hơn với những
người xung quanh và với chính những yếu đuối của mình. Bạn hiểu rằng
Cha đã rất kiên nhẫn với bạn, và Ngài cũng đang làm việc trong cuộc
đời của những người khác.
8
97
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

5
. Nhân từ (Kindness) và Hiền lành (Gentleness): Thay vì thái
độ gay gắt, chỉ trích, tấm lòng của bạn sẽ trở nên mềm mại hơn. Bạn sẽ
học cách đối xử với người khác bằng sự tử tế và nhẹ nhàng, phản ánh
sự nhân từ mà Cha đã đối với bạn.
6. Trung tín (Faithfulness): Bạn sẽ trở nên đáng tin cậy hơn trong
lời nói và hành động của mình. Bạn sẽ học cách giữ lời hứa và hoàn
thành trách nhiệm của mình, bởi vì bạn đang phục vụ một người Cha
luôn thành tín.
7. Tiết độ (Self-control): Với sự giúp đỡ của Thánh Linh, bạn sẽ
có thêm sức mạnh để kiểm soát những ham muốn sai trái, những lời nói
nóng giận và những thói quen xấu. Bạn không còn là nô lệ cho những
cảm xúc và dục vọng của mình nữa.
Quá trình biến đổi này không có nghĩa là bạn sẽ trở nên hoàn hảo.
Sẽ có những ngày bạn vấp ngã. Sẽ có những lúc những thói quen cũ
quay trở lại. Nhưng sự khác biệt là bây giờ bạn không còn phải chiến
đấu một mình.
Khi bạn vấp ngã, bạn có thể chạy đến với Cha, xưng tội và nhận
lấy sự tha thứ. Ngài sẽ không bao giờ từ chối bạn. Ngài sẽ nhẹ nhàng
đỡ bạn dậy, phủi sạch bụi cho bạn và giúp bạn bước tiếp.
Cuộc sống làm con của Cha không phải là cuộc sống không có vấn
đề, nhưng là cuộc sống có sự hiện diện của Cha trong mọi vấn đề. Đó là
một cuộc sống được biến đổi từ trong ra ngoài, ngày càng trở nên tươi
đẹp và ý nghĩa hơn.
Lời Mời Vẫn Mở Ra
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình dài để khám phá ý
nghĩa của “cuộc gặp gỡ thân tình giữa người con với Cha trên trời”.
8
98
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúng ta đã bắt đầu với nỗi khao khát chung của con người về một
mái ấm, một ý nghĩa sâu xa hơn cho cuộc sống.
Chúng ta đã vẽ nên chân dung của một người Cha không giống
như chúng ta thường nghĩ – một người Cha yêu thương, tốt lành và luôn
tìm kiếm chúng ta.
Chúng ta đã đối diện với thực tại của bức tường ngăn cách do tội
lỗi gây ra, giải thích tại sao thế giới và lòng người lại đầy rẫy những đổ
vỡ.
Và rồi, chúng ta đã chiêm ngưỡng vẻ đẹp của cây cầu mà chính
Cha đã xây dựng – Chúa Giê-su, Con của Ngài – Đấng đã đến, đã chết và
đã sống lại để mở ra con đường cho chúng ta trở về.
Chúng ta đã thấy rằng cuộc gặp gỡ này không phải là một lý
thuyết, mà là một trải nghiệm cá nhân, bắt đầu bằng một quyết định
đơn giản là tin cậy và tiếp nhận món quà mà Cha ban tặng.
Cuối cùng, chúng ta đã khám phá cuộc sống mới sau cuộc gặp gỡ
ấy trông như thế nào: một mối quan hệ được nuôi dưỡng qua lời cầu
nguyện và Kinh Thánh, một gia đình thuộc linh để thuộc về, và một sự
biến đổi kỳ diệu từ bên trong.
Bây giờ, hành trình khám phá này đi đến hồi kết, và câu hỏi quan
trọng nhất được đặt ra cho chính bạn: Bạn sẽ làm gì với lời mời này?
Người Cha trên trời đang đứng đó, với vòng tay rộng mở, giống như
người cha trong câu chuyện người con hoang đàng. Ngài đã làm mọi
điều cần thiết để bạn có thể trở về. Cây cầu đã được xây dựng. Con đường
đã được mở ra. Bữa tiệc chào đón đã được chuẩn bị.
Ngài sẽ không ép buộc bạn. Tình yêu thương thật sự luôn tôn trọng
sự lựa chọn tự do. Cánh cửa tấm lòng của bạn chỉ có tay nắm ở bên
trong. Chỉ có bạn mới có thể quyết định mở nó ra.
8
99
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Có thể bạn còn nhiều câu hỏi. Có thể bạn còn nhiều nghi ngờ. Điều
đó hoàn toàn bình thường. Nhưng đừng để những điều đó ngăn cản bạn
thực hiện một bước nhỏ của đức tin.
Cuộc gặp gỡ với Cha trên trời không phải là việc gia nhập một tôn
giáo, mà là việc bắt đầu một mối quan hệ. Đó là cuộc phiêu lưu vĩ đại
nhất, câu chuyện tình yêu đẹp nhất, và là câu trả lời cho những khao
khát sâu thẳm nhất trong tâm hồn bạn.
Đó là hành trình từ một đứa trẻ mồ côi thuộc linh trở thành một
người con yêu dấu.
Đó là hành trình trở về nhà.
Lời mời vẫn đang rộng mở. Người Cha vẫn đang chờ đợi.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian cho cuộc hành trình này. Cầu chúc
bạn sẽ tìm thấy câu trả lời mà lòng mình hằng tìm kiếm.
9
00
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

TẠI SAO PHẢI CẦU NGUYỆN?
Vì chúng ta cần Thiên Chúa như cây cần ánh sáng và nước.
Mở Đầu – Hạt Mầm Khát Vọng
Bạn đã bao giờ đứng yên lặng giữa thiên nhiên, cảm nhận một sự
bình yên sâu thẳm mà cuộc sống thường nhật không thể mang lại? Bạn
đã bao giờ nhìn lên bầu trời đêm đầy sao và cảm thấy mình thật nhỏ bé,
nhưng đồng thời lại là một phần của một điều gì đó vĩ đại hơn? Bạn đã
bao giờ trong những khoảnh khắc cô đơn hay tuyệt vọng nhất, thầm ao
ước có một bàn tay vô hình nào đó để tựa nương, một nguồn sức mạnh
nào đó để níu lấy?
Nếu có, thì bạn không hề đơn độc. Sâu thẳm bên trong mỗi con
người, dù chúng ta có nhận ra hay không, luôn tồn tại một “hạt mầm
khát vọng”. Đó là khát vọng được yêu thương trọn vẹn, được thấu hiểu
hoàn toàn, được tìm thấy ý nghĩa và mục đích cho sự tồn tại của mình.
Chúng ta dành cả cuộc đời để tìm cách nuôi dưỡng hạt mầm đó. Chúng
ta tìm kiếm nó trong sự nghiệp, trong các mối quan hệ, trong của cải vật
chất, trong những chuyến đi xa. Đôi khi chúng ta tìm thấy niềm vui, sự
thỏa mãn tạm thời, nhưng rồi cảm giác trống rỗng, khao khát ấy lại
quay trở lại.
Bài viết này không nhằm mục đích thuyết giáo hay áp đặt một
niềm tin. Nó chỉ đơn giản là một lời mời gọi bạn cùng tôi khám phá một
con đường, một khả năng: khả năng rằng hạt mầm khát vọng bên trong
chúng ta chỉ có thể thực sự nảy mầm và lớn lên khi được kết nối với cội
nguồn của nó.
Chúng ta sẽ sử dụng một hình ảnh rất đỗi quen thuộc: hình ảnh
một cái cây. Mỗi chúng ta, với những khát vọng và nỗi niềm sâu kín,
giống như một cái cây. Và Thiên Chúa, Đấng mà có thể bạn chưa biết
hoặc chưa tin, chính là ánh sáng và nguồn nước mà cái cây đó luôn cần
để sống và phát triển.
9
01
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Và cầu nguyện? Cầu nguyện chính là hành động của cái cây: vươn
những chiếc rễ của mình sâu vào lòng đất để tìm nguồn nước, và xòe
những tán lá của mình ra để đón lấy ánh sáng mặt trời. Nó không phải
là một nghi lễ phức tạp, mà là một hành động sống còn, một nhu cầu tự
nhiên và thiết yếu.
Hãy cùng nhau bắt đầu hành trình khám phá này, để xem tại sao
việc “cầu nguyện” lại có thể là câu trả lời cho những khao khát sâu xa
nhất trong tâm hồn bạn.
Con Người – Cái Cây Mang Nỗi Niềm Sâu Kín
Hãy hình dung về một cái cây. Nó đứng đó, giữa đất trời. Có những
ngày nắng đẹp, cây vui mừng khoe sắc lá xanh tươi. Có những ngày mưa
bão, cây phải oằn mình chống chọi, cành lá có thể gãy rụng. Có những
mùa đông giá lạnh, cây trơ trụi, tưởng chừng như đã chết.
Cuộc đời của mỗi chúng ta cũng giống như vậy. Chúng ta có những
ngày tháng thành công, hạnh phúc, mọi thứ dường như thật dễ dàng.
Nhưng rồi cũng có những giai đoạn khó khăn, thất bại, bệnh tật, mất
mát ập đến. Chúng ta cảm thấy như đang phải đối mặt với một cơn bão
tố của riêng mình. Chúng ta cũng có những “mùa đông” trong tâm hồn,
khi cảm thấy cô đơn, lạc lõng, mất phương hướng và mọi thứ dường như
vô nghĩa.
Bên trong vẻ ngoài của chúng ta – dù mạnh mẽ, thành công hay
vui vẻ đến đâu – đều ẩn chứa những bộ rễ của lo âu và sợ hãi.
•
Chúng ta lo sợ về tương lai: Liệu ngày mai sẽ ra sao?
Liệu mình có đủ sức khỏe, tiền bạc, tình yêu thương?
Chúng ta mang gánh nặng của quá khứ: Những sai
•
lầm, những hối tiếc, những tổn thương mà người khác gây ra cho
mình, hoặc mình gây ra cho người khác.
9
02
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Chúng ta khao khát được chấp nhận: Chúng ta muốn
được người khác yêu thương và công nhận đúng với con người thật
của mình, không phải vì những gì chúng ta có hay những gì chúng
ta làm được.
•
Chúng ta tìm kiếm ý nghĩa: Tại sao tôi lại ở đây? Cuộc
sống này rốt cuộc để làm gì? Sau khi chết sẽ đi về đâu?
Những câu hỏi, những nỗi niềm này giống như bộ rễ của cái cây,
chúng luôn âm thầm tồn tại, bám sâu vào tâm hồn ta. Chúng ta có thể
cố gắng lờ chúng đi bằng cách lao vào công việc, vào các cuộc vui, nhưng
trong những khoảnh khắc tĩnh lặng, chúng lại trỗi dậy mạnh mẽ.
Giống như một cái cây không thể tự mình tạo ra ánh sáng hay
nguồn nước, chúng ta cũng không thể tự mình giải quyết được tất cả
những lo âu và khát vọng sâu thẳm này. Chúng ta có thể đọc sách, có
thể tìm đến triết học, có thể thiền định… tất cả đều là những phương
pháp hữu ích để giúp tâm trí bình lặng hơn. Nhưng chúng chỉ chạm đến
bề mặt. Chúng giúp ta sắp xếp lại cành lá, nhưng không thể cung cấp
nguồn dinh dưỡng thiết yếu cho bộ rễ.
Nhận ra điều này là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Nhận ra
rằng, với tất cả sự thông minh và nỗ lực của mình, chúng ta vẫn là
những “cái cây” có giới hạn, luôn cần một nguồn sống từ bên ngoài, một
nguồn sống vĩ đại hơn chính bản thân mình.
Thiên Chúa – Ánh Sáng và Nguồn Nước
Khi nói đến hai từ “Thiên Chúa”, có thể trong đầu bạn sẽ hiện lên
nhiều hình ảnh khác nhau, tùy thuộc vào những gì bạn đã nghe, đã đọc.
Có thể là một Ông Vua quyền uy ngự trên ngai cao, một vị Thẩm phán
nghiêm khắc sẵn sàng trừng phạt, hay một khái niệm triết học trừu
tượng, xa vời.
9
03
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Xin hãy tạm gác lại những hình ảnh đó. Trong hành trình khám
phá của chúng ta, hãy thử nhìn về Thiên Chúa qua lăng kính của cái
cây: Ánh Sáng và Nguồn Nước.
1. Thiên Chúa là Ánh Sáng (Sự Thật, Tình Yêu và Hy Vọng)
Một cái cây không thể sống nếu không có ánh sáng. Ánh sáng mặt
trời mang đến năng lượng để cây quang hợp, tạo ra sự sống. Ánh sáng
cũng chỉ đường cho cây, giúp cây biết phải vươn mình theo hướng nào.
Thiên Chúa cũng vậy, Ngài là Ánh Sáng cho tâm hồn chúng ta.
•
Ánh sáng của Sự Thật: Trong một thế giới đầy những
quan điểm hỗn loạn và thông tin nhiễu loạn, chúng ta thường mất
phương hướng. Ánh sáng của Thiên Chúa giúp chúng ta nhận ra
đâu là điều đúng, điều tốt, điều chân thật. Nó soi rọi vào những
góc khuất trong tâm hồn ta, giúp ta nhìn rõ những sai lầm, những
yếu đuối của bản thân không phải để phán xét, mà là để chữa lành.
•
Ánh sáng của Tình Yêu: Ánh sáng mặt trời chiếu soi
cho mọi loài, không phân biệt cây cổ thụ to lớn hay ngọn cỏ nhỏ
bé. Tình yêu của Thiên Chúa cũng vậy. Đó là một tình yêu vô điều
kiện, không dựa trên thành tích hay sự hoàn hảo của chúng ta.
Bạn được yêu thương chỉ đơn giản vì bạn tồn tại. Cảm nhận được
ánh sáng tình yêu này sẽ sưởi ấm những tâm hồn lạnh lẽo và cô
đơn nhất.
•
Ánh sáng của Hy Vọng: Ngay cả trong những ngày u
ám nhất, chúng ta biết rằng mặt trời vẫn ở đó, phía trên những
đám mây. Thiên Chúa là niềm hy vọng vững chắc, rằng sau cơn
bão, trời sẽ lại sáng; sau mùa đông, sự sống sẽ lại đâm chồi. Ngài
là lời hứa rằng sự tốt lành và tình yêu sẽ chiến thắng cuối cùng.
2. Thiên Chúa là Nguồn Nước (Sự Sống, Sự Thanh Tẩy và Sự
An Ủi)
9
04
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nước là yếu tố thiết yếu cho sự sống. Nước nuôi dưỡng cái cây từ
tận gốc rễ, làm tươi mát những chiếc lá, và rửa trôi đi bụi bẩn.
Thiên Chúa là Nguồn Nước hằng sống cho tâm hồn.
•
Nguồn Nước của Sự Sống: Cuộc sống vật chất rồi sẽ
qua đi, nhưng tâm hồn chúng ta khao khát một sự sống bất diệt.
Thiên Chúa chính là nguồn của sự sống đích thực đó, một sự sống
tràn đầy ý nghĩa và niềm vui vượt lên trên những thăng trầm của
đời thường.
•
Nguồn Nước của Sự Thanh Tẩy (Lòng Tha Thứ): Mỗi
chúng ta đều mang trên mình những “bụi bẩn” của lỗi lầm và hối
tiếc. Giống như một cơn mưa gột rửa cành lá, lòng thương xót của
Thiên Chúa thanh tẩy tâm hồn chúng ta, cho chúng ta cơ hội để
bắt đầu lại. Ngài không nhớ đến những lỗi lầm của chúng ta nữa,
và Ngài ban cho chúng ta sức mạnh để tha thứ cho chính mình và
cho người khác.
•
Nguồn Nước của Sự An Ủi: Khi cái cây khô héo, một
dòng nước mát sẽ làm nó hồi sinh. Khi chúng ta đau buồn, mệt
mỏi, sự hiện diện của Thiên Chúa là nguồn an ủi vô bờ. Ngài không
hứa sẽ cất đi mọi khó khăn, nhưng Ngài hứa sẽ ở bên, cùng ta đi
qua những khó khăn đó.
Hiểu về Thiên Chúa không phải là hiểu một học thuyết, mà là cảm
nhận một sự hiện diện. Ngài không phải là một đối tượng để phân tích,
mà là Ánh Sáng để ta đón nhận và là Nguồn Nước để ta uống lấy.
Cầu nguyện – Vươn rễ và hướng lá về nguồn sống
Nếu Thiên Chúa là Ánh Sáng và Nguồn Nước, luôn sẵn có ở đó, vậy
tại sao nhiều lúc chúng ta vẫn cảm thấy khô héo và tăm tối?
Câu trả lời nằm ở hành động của cái cây. Ánh sáng mặt trời luôn
chiếu rọi, nhưng nếu cái cây ở trong một hang đá sâu, nó sẽ không thể
9
05
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đón nhận. Nước luôn có trong lòng đất, nhưng nếu bộ rễ của cây không
vươn ra để tìm kiếm, nó sẽ chết khô.
Cầu nguyện chính là hành động có ý thức của tâm hồn để kết
nối với Thiên Chúa. Nó là việc chúng ta “vươn rễ” và “hướng lá” về
Nguồn Sống của mình.
Nhiều người nghĩ rằng cầu nguyện là phải đọc những lời kinh phức
tạp, phải đến một nơi trang nghiêm, phải tuân theo những quy tắc cứng
nhắc. Điều đó có thể đúng với một số hình thức cầu nguyện, nhưng bản
chất của cầu nguyện đơn giản hơn rất nhiều. Nó là một cuộc trò chuyện,
một mối tương quan.
Hãy phá vỡ những định kiến sai lầm về cầu nguyện:
•
Nó không chỉ là “xin xỏ”: Đúng là chúng ta có thể cầu
xin sự giúp đỡ khi gặp khó khăn. Nhưng đó chỉ là một phần nhỏ.
Một mối quan hệ lành mạnh không thể chỉ xây dựng trên việc đòi
hỏi.
•
Nó không phải là độc thoại: Cầu nguyện không chỉ là
nói. Một phần quan trọng của nó là sự im lặng, là lắng nghe. Giống
như cái cây âm thầm hấp thụ ánh sáng, chúng ta cũng cần những
khoảng lặng để cảm nhận sự bình an và sự hướng dẫn từ Thiên
Chúa.
•
Nó không cần những lời hoa mỹ: Bạn không cần phải
là một nhà văn hay nhà thơ để cầu nguyện. Thiên Chúa quan tâm
đến sự chân thành của tấm lòng bạn, chứ không phải sự trau chuốt
của ngôn từ. Những lời nói đơn sơ, mộc mạc nhất lại thường là
những lời cầu nguyện mạnh mẽ nhất.
Vậy, cầu nguyện thực sự là gì? Đó là những hành động của tâm
hồn:
9
06
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1
.
Hướng về (Tạ ơn và Ngợi khen): Đây là hành động của
những tán lá hướng về mặt trời. Là khi chúng ta tạm gác lại những
lo toan của mình để nhận ra những điều tốt đẹp trong cuộc sống
và thầm cảm ơn. Một bông hoa đẹp, một bữa ăn ngon, một người
bạn tốt, sức khỏe của bản thân… Khi biết ơn, chúng ta đang thừa
nhận rằng có một Nguồn Tốt Lành đang ban phát những món quà
đó.
2
.
Vươn tới (Tâm sự và Cầu xin): Đây là hành động của
bộ rễ vươn sâu vào lòng đất. Là khi chúng ta mở lòng mình ra,
chia sẻ với Thiên Chúa mọi điều, không giấu giếm: niềm vui, nỗi
buồn, hy vọng, sợ hãi, cả những yếu đuối và tội lỗi. Và khi cần,
chúng ta can đảm cầu xin sự giúp đỡ, sự chữa lành, sự dẫn dắt.
Hành động này thể hiện sự khiêm tốn, thừa nhận rằng chúng ta
không thể tự mình làm được mọi sự.
3
.
Hấp thụ (Lắng nghe và Suy niệm): Sau khi mưa, đất
ẩm, và cái cây từ từ hút nước qua rễ. Sau khi trò chuyện, chúng ta
cần thời gian im lặng để “hấp thụ”. Đây là lúc chúng ta để cho sự
bình an của Thiên Chúa thấm vào tâm hồn, để cho những ý tưởng
tốt lành nảy sinh, để cảm nhận được sự hiện diện yêu thương của
Ngài.
Cầu nguyện không phải là một việc làm thêm khi có thời gian rảnh.
Nó là hơi thở của tâm hồn. Giống như cái cây cần ánh sáng và nước mỗi
ngày, tâm hồn chúng ta cũng cần kết nối với Thiên Chúa mỗi ngày để
có thể thực sự sống.
Khi Cái Cây Bắt Đầu Lớn Lên – Hoa Trái Của Sự Cầu Nguyện
(Phần 1)
Điều gì sẽ xảy ra khi một cái cây được tiếp xúc đầy đủ với ánh sáng
và được nuôi dưỡng bởi một nguồn nước dồi dào? Nó sẽ không còn còi
cọc, yếu ớt. Nó sẽ bắt đầu một quá trình tăng trưởng mạnh mẽ, bộ rễ
bám sâu hơn, thân cây vững chãi hơn, cành lá sum suê hơn.
9
07
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tương tự như vậy, khi một người bắt đầu hành trình cầu nguyện,
tức là kết nối đều đặn với Thiên Chúa, những thay đổi sâu sắc sẽ diễn
ra bên trong con người họ. Đây không phải là phép màu xảy ra trong
một đêm, mà là một quá trình biến đổi từ từ, giống như cái cây lớn lên
từng ngày. Những “hoa trái” đầu tiên và rõ rệt nhất chính là những phẩm
chất nội tâm.
1. Sự bình an sâu lắng
Thế giới bên ngoài luôn đầy biến động. Cuộc sống luôn có những
cơn bão bất ngờ ập đến. Cầu nguyện không làm cho những cơn bão đó
biến mất, nhưng nó mang lại cho chúng ta một sự bình an nội tâm để
đối diện với chúng.
Tại sao? Vì khi cầu nguyện, chúng ta đang cắm sâu bộ rễ tâm hồn
của mình vào một nền tảng vững chắc là Thiên Chúa. Chúng ta biết rằng
dù cành lá bên trên có thể bị gió bão vùi dập, thì gốc rễ của chúng ta
vẫn an toàn. Chúng ta học cách tin tưởng rằng có một Đấng quyền năng
và yêu thương đang kiểm soát mọi sự, ngay cả khi chúng ta không hiểu
được kế hoạch của Ngài. Sự bình an này không phải là sự thờ ơ, vô cảm,
mà là một sự tin tưởng sâu sắc, giúp chúng ta không bị nhấn chìm bởi
lo âu và sợ hãi.
2. Sức Mạnh và Sự Kiên Cường
Một cái cây phải chống chọi với nắng gắt, mưa sa, gió bão để trở
nên cứng cáp. Một người cầu nguyện cũng sẽ nhận được sức mạnh để
đối mặt với những thử thách của cuộc đời.
Sức mạnh này không đến từ cơ bắp hay ý chí của riêng ta. Nó đến
từ việc nhận ra sự yếu đuối của mình và cho phép sức mạnh của Thiên
Chúa hoạt động qua mình. Giống như dòng nước chảy từ nguồn vào rễ
cây, sức mạnh của Thiên Chúa tuôn chảy vào tâm hồn ta khi ta mở lòng
cầu nguyện. Đó là sức mạnh để tha thứ cho người làm ta tổn thương,
9
08
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sức mạnh để kiên nhẫn với những người khó chịu, sức mạnh để đứng
dậy sau mỗi lần vấp ngã, và sức mạnh để tiếp tục hy vọng ngay cả khi
hoàn cảnh có vẻ tuyệt vọng.
3. Niềm hy vọng bất diệt
Trong những “mùa đông” của cuộc đời, khi mọi thứ dường như tăm
tối và vô vọng, cầu nguyện thắp lên ngọn lửa hy vọng.
Cái cây trơ trụi vào mùa đông không tuyệt vọng, vì nó biết rằng
mặt trời sẽ trở lại và mùa xuân sẽ đến. Người cầu nguyện cũng có một
niềm xác tín như vậy. Họ tin rằng Thiên Chúa là Ánh Sáng, và không có
bóng tối nào có thể dập tắt được Ánh Sáng đó. Hy vọng này không phải
là một sự lạc quan mơ hồ, kiểu “mọi chuyện rồi sẽ ổn thôi”. Đó là một
niềm tin vững chắc vào Tình Yêu và Quyền Năng của Thiên Chúa, rằng
Ngài có thể biến đổi cả những tình huống tồi tệ nhất thành điều tốt lành.
Niềm hy vọng này giúp chúng ta nhìn xa hơn những khó khăn trước mắt
và hướng về một tương lai tươi sáng hơn trong vòng tay của Thiên Chúa.
Những hoa trái này – Bình An, Sức Mạnh, và Hy Vọng – không
phải là thứ chúng ta có thể mua được hay tự mình tạo ra. Chúng là kết
quả tự nhiên của một tâm hồn được nuôi dưỡng bởi Ánh Sáng và Nguồn
Nước Thần Linh.
Hoa trái của sự cầu nguyện (Phần 2) – Hướng ra thế giới
Sự tăng trưởng của một cái cây không chỉ mang lại lợi ích cho
chính nó. Một cái cây khỏe mạnh sẽ ra hoa thơm, kết trái ngọt, và tỏa
bóng mát cho những sinh vật xung quanh. Nó trở thành một nguồn phúc
lành cho cả hệ sinh thái.
Tương tự, một người có đời sống cầu nguyện sâu sắc sẽ không giữ
những ơn ích đó cho riêng mình. Sự biến đổi nội tâm của họ một cách
tự nhiên sẽ lan tỏa ra bên ngoài qua cách họ sống và đối xử với người
9
09
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

khác. Cầu nguyện không biến chúng ta thành những người ích kỷ chỉ lo
cho tâm hồn mình, mà ngược lại, nó mở lòng chúng ta ra với thế giới.
1. Khả năng yêu thương vị tha
Khi chúng ta cảm nhận được mình được Thiên Chúa yêu thương
một cách vô điều kiện – dù chúng ta có nhiều thiếu sót – chúng ta sẽ
học được cách yêu thương người khác cũng theo cách đó.
Giống như cái cây nhận được dinh dưỡng từ đất và nước, rồi biến
nó thành trái ngọt, chúng ta nhận được tình yêu từ Thiên Chúa và biến
nó thành những hành động yêu thương cụ thể.
•
Chúng ta trở nên kiên nhẫn hơn với những lỗi lầm của
người khác, vì biết rằng chính mình cũng đã được tha thứ rất
nhiều.
•
Chúng ta trở nên quảng đại hơn, sẵn sàng chia sẻ thời
gian, tài năng và của cải của mình, vì biết rằng mọi thứ mình có
đều là quà tặng từ Thiên Chúa.
•
Chúng ta có khả năng yêu thương cả những người khó
ưa, những người làm ta tổn thương, vì chúng ta nhìn họ không chỉ
bằng con mắt của mình, mà bằng con mắt của Thiên Chúa – Đấng
yêu thương tất cả mọi người.
2. Lòng tha thứ và sự chữa lành
Mang trong lòng sự oán giận cũng giống như cái cây bị một loài
dây leo độc hại quấn chặt, nó hút hết nhựa sống và làm cây không thể
phát triển. Cầu nguyện là hành động cho phép Thiên Chúa gỡ bỏ những
dây leo đó.
Khi cầu nguyện, chúng ta dâng lên Thiên Chúa những tổn thương
và sự bất công mà chúng ta phải chịu. Chúng ta xin Ngài ban sức mạnh
để tha thứ. Tha thứ không có nghĩa là lãng quên hay nói rằng hành
9
10
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

động sai trái đó là đúng. Tha thứ là một quyết định cắt đứt sợi dây oán
hận đang trói buộc chúng ta, để chúng ta được tự do. Và chỉ khi tâm hồn
được giải thoát khỏi gánh nặng của sự hận thù, nó mới có thể thực sự
được chữa lành và tiếp tục lớn lên.
3. Tìm thấy mục đích sống
Một cái cây không chỉ sống cho riêng mình. Nó là một phần của
khu rừng. Nó cung cấp oxy cho sự sống, là nhà cho chim chóc, là bóng
mát cho người qua đường. Nó có một vai trò, một mục đích trong bức
tranh lớn của tạo hóa.
Khi kết nối với Đấng Tạo Hóa qua lời cầu nguyện, chúng ta bắt
đầu nhận ra rằng cuộc đời của mình cũng không phải là một sự tồn tại
ngẫu nhiên, vô nghĩa. Mỗi chúng ta được tạo ra với một mục đích đặc
biệt. Thiên Chúa có một kế hoạch riêng cho cuộc đời bạn, một vai trò mà
chỉ bạn mới có thể thực hiện. Cầu nguyện giúp chúng ta khám phá ra
những tài năng, những đam mê mà Thiên Chúa đã ban cho, và soi sáng
cho chúng ta biết cách sử dụng chúng để phục vụ người khác, để làm
cho thế giới này trở nên tốt đẹp hơn. Sống có mục đích mang lại một
niềm vui và sự mãn nguyện sâu sắc mà không một thành công vật chất
nào có thể sánh được.
Như vậy, cầu nguyện không chỉ biến đổi con người bên trong, mà
còn biến đổi cả thế giới xung quanh qua con người đó. Nó biến chúng ta
từ một “cái cây” chỉ lo cho sự sống của riêng mình thành một “cái cây”
sai trĩu quả ngọt cho đời.
Giải đáp những băn khoăn – “Nếu tôi cầu nguyện mà không
thấy gì?”
Đối với một người chưa có thói quen cầu nguyện, hoặc mới bắt
đầu, hành trình này có thể nảy sinh rất nhiều câu hỏi và nghi ngờ. Đây
9
11
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

là điều hoàn toàn tự nhiên. Hãy cùng nhau đối diện với một vài băn
khoăn phổ biến nhất.
1. “Tôi đã cầu xin nhưng không được nhận lời. Phải chăng
Thiên Chúa không lắng nghe?”
Đây có lẽ là trở ngại lớn nhất. Chúng ta thường có xu hướng xem
cầu nguyện như một cái máy bán hàng tự động: bỏ một lời cầu xin vào,
và nhận lại chính xác thứ mình muốn. Nhưng mối quan hệ với Thiên
Chúa không vận hành theo cách đó.
Hãy trở lại với hình ảnh cái cây và người làm vườn. Cái cây có thể
”
muốn” mưa thật nhiều mỗi ngày, nhưng người làm vườn khôn ngoan
biết rằng nếu mưa quá nhiều, rễ cây sẽ bị úng và chết. Người làm vườn
biết khi nào cây cần nước, khi nào cần nắng, và thậm chí khi nào cần
phải cắt tỉa những cành sâu bệnh để cây có thể phát triển tốt hơn.
Thiên Chúa là “Người Làm Vườn” của tâm hồn chúng ta. Ngài luôn
lắng nghe mọi lời cầu xin, nhưng Ngài sẽ trả lời theo sự khôn ngoan vô
hạn của Ngài, vì Ngài nhìn thấy bức tranh toàn cảnh mà chúng ta không
thể thấy.
•
Có khi câu trả lời là “Không”, vì điều chúng ta xin
không thực sự tốt cho chúng ta hoặc cho người khác trong dài hạn.
Có khi câu trả lời là “Chờ đợi”, vì chúng ta chưa sẵn
sàng để đón nhận, hoặc thời điểm chưa thích hợp.
Có khi Ngài trả lời theo một cách hoàn toàn khác mà
•
•
chúng ta không ngờ tới, ban cho chúng ta không phải thứ chúng
ta muốn, mà là thứ chúng ta thực sự cần (ví dụ: chúng ta xin hết
khó khăn, nhưng Ngài lại ban cho sức mạnh để vượt qua khó khăn
đó).
Sự im lặng của Thiên Chúa không có nghĩa là Ngài vắng mặt. Đôi
khi, sự im lặng đó là một lời mời gọi chúng ta tin tưởng sâu sắc hơn.
9
12
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2. “Tôi cảm thấy thật ngớ ngẩn khi nói chuyện với một ai đó vô
hình.”
Cảm giác này là bình thường, đặc biệt là trong một thế giới coi
trọng những gì có thể thấy, nghe và chạm vào được.
Hãy nghĩ về việc này: khi bạn yêu một người, bạn không chỉ yêu
cơ thể vật lý của họ. Bạn yêu tâm hồn, tính cách, những điều vô hình
làm nên con người họ. Chúng ta vẫn nói chuyện với người thân đã khuất
bên di ảnh của họ, không phải vì ta nghĩ họ đang ở đó bằng xương bằng
thịt, mà vì ta tin rằng linh hồn và tình yêu của họ vẫn còn.
Cầu nguyện cũng đòi hỏi một bước nhảy của niềm tin. Hãy bắt đầu
bằng sự giả định: “Giả sử có một Đấng đang lắng nghe, tôi sẽ nói gì?”
Hãy cứ nói ra những gì trong lòng bạn một cách chân thành. Đừng quá
bận tâm về việc nó có “ngớ ngẩn” hay không. Theo thời gian, khi bạn
bắt đầu cảm nhận được những “hoa trái” của lời cầu nguyện (sự bình
an, sự thay đổi trong cách nhìn…), cảm giác ngớ ngẩn đó sẽ dần tan
biến và được thay thế bằng một sự xác tín từ kinh nghiệm của chính
bạn.
3. “Tâm trí tôi luôn bị phân tâm khi cầu nguyện. Tôi không thể
tập trung được.”
Chào mừng bạn đến với thực tế của mọi người cầu nguyện, kể cả
những vị thánh! Tâm trí của chúng ta vốn dĩ là một dòng chảy không
ngừng của suy nghĩ, lo toan, kế hoạch.
Đừng nản lòng vì sự chia trí. Khi bạn đang nói chuyện với một
người bạn thân mà có một suy nghĩ khác xen vào, bạn chỉ đơn giản là
nhận ra nó và rồi quay trở lại với cuộc trò chuyện. Hãy làm điều tương
tự trong cầu nguyện. Mỗi khi nhận ra mình đang suy nghĩ lan man, hãy
nhẹ nhàng kéo tâm trí mình trở về với Thiên Chúa. Mỗi lần bạn làm điều
đó, nó cũng là một hành động của tình yêu và sự quyết tâm. Thiên Chúa
9
13
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thấu hiểu sự yếu đuối của chúng ta. Ngài không đòi hỏi sự hoàn hảo,
Ngài chỉ cần sự cố gắng của chúng ta.
Cầu nguyện là một hành trình, không phải là một đích đến. Sẽ có
những ngày dễ dàng và những ngày khó khăn. Điều quan trọng là đừng
bỏ cuộc.
Làm Sao Để Bắt Đầu? – Những Bước Chân Đầu Tiên
Nếu bạn đã đọc đến đây và cảm thấy có một chút tò mò, một chút
thôi thúc muốn thử kết nối với Nguồn Sống này, câu hỏi tiếp theo sẽ là:
”
Tôi phải bắt đầu từ đâu?”.
Việc bắt đầu cầu nguyện không cần phải phức tạp. Hãy quên đi
những áp lực về việc phải làm cho “đúng”. Dưới đây là một vài gợi ý đơn
giản, thực tế dành cho người mới bắt đầu. Bạn có thể chọn cách phù hợp
nhất với mình.
1. Bắt Đầu Từ Sự Tĩnh Lặng
•
Tìm một không gian và thời gian yên tĩnh: Chỉ cần 5
phút mỗi ngày. Có thể là sáng sớm trước khi mọi người thức dậy,
hoặc buổi tối trước khi đi ngủ. Tắt điện thoại, tivi và mọi thứ gây
xao lãng.
•
Hít thở sâu: Nhắm mắt lại và tập trung vào hơi thở của
bạn. Hít vào sự bình an, thở ra những căng thẳng. Hành động này
giúp làm dịu tâm trí và cơ thể, chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ.
•
Chỉ đơn giản là “hiện diện”: Trong sự im lặng đó, hãy
ý thức rằng bạn đang ở trước sự hiện diện của một Đấng Vô Hình,
Đấng đã tạo ra bạn và yêu thương bạn. Bạn không cần phải nói gì
cả. Chỉ cần ngồi yên trong sự hiện diện đó, như cái cây tắm mình
trong ánh nắng ban mai.
2. Bắt Đầu Bằng Lời Nói Chân Thành
9
14
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nếu sự im lặng làm bạn khó tập trung, hãy thử nói chuyện.
Nói như với một người bạn: Hãy tưởng tượng Thiên
•
Chúa đang ngồi ngay bên cạnh bạn, một người bạn vô cùng thông
thái và yêu thương, người sẽ không bao giờ phán xét bạn.
•
Dùng công thức đơn giản: Bạn có thể bắt đầu bằng
một cấu trúc dễ nhớ như:
o
“Cảm ơn Ngài vì…”: Kể ra một vài điều bạn biết
ơn trong ngày.
o
“Con xin lỗi vì…”: Thừa nhận một sai lầm nào đó
bạn đã mắc phải.
o
“Xin Ngài giúp con…”: Nêu lên một khó khăn bạn
đang gặp phải, hoặc xin giúp đỡ cho một người khác.
•
Viết ra: Nếu bạn thấy khó nói, hãy thử viết một lá thư
cho Thiên Chúa trong một cuốn sổ. Viết giúp suy nghĩ của bạn trở
nên mạch lạc hơn và là một hình thức cầu nguyện rất mạnh mẽ.
3. Bắt Đầu Từ Thiên Nhiên
Thiên nhiên được coi là “cuốn sách” đầu tiên mà Thiên Chúa viết
ra để con người có thể “đọc” được về Ngài.
•
Đi dạo: Hãy đi dạo trong công viên, bên bờ biển, hay
trong một khu rừng.
•
Quan sát: Chú ý đến những chi tiết nhỏ bé: một chiếc
lá, một bông hoa, một con côn trùng. Hãy chiêm ngưỡng sự phức
tạp và vẻ đẹp của chúng.
•
Suy ngẫm: Hãy tự hỏi: Ai đã tạo ra tất cả những điều
kỳ diệu này? Vẻ đẹp này nói lên điều gì về Đấng Tạo Hóa của nó?
Để cho lòng mình được lấp đầy bởi sự thán phục và biết ơn. Đây
cũng là một hình thức cầu nguyện.
Một vài lời khuyên quan trọng:
9
15
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Hãy kiên nhẫn: Xây dựng một mối quan hệ cần có thời
gian. Đừng mong đợi kết quả ngay lập tức. Có những ngày bạn sẽ
cảm thấy rất gần gũi, có những ngày bạn sẽ không cảm thấy gì cả.
Cứ tiếp tục.
•
Hãy chân thật: Đừng cố gắng tỏ ra đạo đức hay hoàn
hảo trước mặt Thiên Chúa. Ngài biết rõ con người thật của bạn.
Hãy cứ là chính mình, với tất cả những nghi ngờ, sợ hãi và cả sự
giận dữ.
•
Bắt đầu nhỏ: 5 phút mỗi ngày là đủ. Thà cầu nguyện
phút một cách đều đặn còn hơn là cầu nguyện một tiếng đồng
5
hồ rồi bỏ cuộc sau một tuần.
Hành trình ngàn dặm bắt đầu từ một bước chân. Hãy chọn một
bước chân nhỏ cho mình và bắt đầu ngay hôm nay.
Vượt Qua Sự Cần Thiết – Hướng Tới Một Mối Quan Hệ Yêu Thương
Ban đầu, một cái cây tìm đến ánh sáng và nước vì một nhu cầu
sinh tồn. Nếu không có chúng, nó sẽ chết. Tương tự, nhiều người trong
chúng ta tìm đến cầu nguyện lần đầu tiên khi chúng ta gặp khủng
hoảng, khi chúng ta “cần” một điều gì đó: sự chữa lành, một công việc,
một lối thoát. Điều này hoàn toàn chính đáng. Thiên Chúa vui lòng đáp
ứng những nhu cầu của chúng ta.
Tuy nhiên, nếu mối quan hệ chỉ dừng lại ở mức độ “cần thiết” và
hưởng lợi”, nó sẽ không bao giờ có thể đạt đến chiều sâu và vẻ đẹp thực
”
sự của nó.
Hãy tưởng tượng một tình bạn. Nếu bạn chỉ tìm đến người bạn của
mình mỗi khi bạn cần vay tiền hay nhờ giúp đỡ, thì đó không phải là
một tình bạn đích thực. Một tình bạn thật sự được xây dựng trên sự chia
sẻ, sự đồng cảm, và niềm vui được ở bên cạnh nhau, không vì một lợi
ích nào cả.
9
16
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Mối quan hệ với Thiên Chúa qua lời cầu nguyện cũng phát triển
theo một lộ trình như vậy.
•
Từ “Cần” đến “Muốn”: Khi chúng ta bắt đầu cảm nhận
được sự bình an và niềm vui mà lời cầu nguyện mang lại, chúng
ta sẽ chuyển từ việc cầu nguyện vì “cần” phải làm, sang việc cầu
nguyện vì “muốn” được ở bên Thiên Chúa. Nó không còn là một
nghĩa vụ, mà trở thành một niềm mong đợi trong ngày. Giống như
cái cây không chỉ “dùng” ánh nắng để quang hợp, mà nó còn “tận
hưởng” sự ấm áp của mặt trời.
•
Từ “Nói” đến “Lắng Nghe”: Ban đầu, chúng ta có thể
nói rất nhiều, tuôn ra mọi nỗi lòng của mình. Nhưng dần dần,
chúng ta sẽ nhận ra sự khôn ngoan và ngọt ngào trong im lặng.
Chúng ta bắt đầu khao khát được lắng nghe tiếng nói của Thiên
Chúa qua sự thinh lặng của tâm hồn, qua những sự kiện xảy ra
trong cuộc sống, qua lời khuyên của một người bạn. Cầu nguyện
trở thành một cuộc đối thoại cân bằng.
•
Từ “Lợi Ích” đến “Tình Yêu”: Đỉnh cao của đời sống cầu
nguyện không phải là để “nhận được” một điều gì đó từ Thiên
Chúa, mà là để yêu mến chính Ngài. Chúng ta cầu nguyện đơn giản
chỉ vì chúng ta yêu mến Ngài và muốn dành thời gian cho Ngài,
giống như những người yêu nhau muốn được ở bên nhau. Chúng
ta cảm tạ Ngài không chỉ vì những món quà Ngài ban, mà vì chính
bản thể tốt lành và yêu thương của Ngài.
Khi đạt đến giai đoạn này, cầu nguyện không còn là một hoạt động
riêng lẻ trong ngày. Nó trở thành một trạng thái của tâm hồn. Chúng ta
bắt đầu “cầu nguyện không ngừng” như lời Kinh Thánh nói. Điều này
không có nghĩa là chúng ta lúc nào cũng đọc kinh, mà là chúng ta luôn
giữ một ý thức về sự hiện diện yêu thương của Thiên Chúa trong mọi
việc mình làm: khi làm việc, khi ăn uống, khi trò chuyện với người khác.
Mọi hành động của chúng ta đều có thể trở thành một lời cầu nguyện,
một hành vi dâng hiến tình yêu.
9
17
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là một hành trình dài, một cuộc phiêu lưu của cả cuộc đời.
Nhưng đó là một hành trình vô cùng đáng giá, vì nó dẫn chúng ta đến
với mục đích cuối cùng của sự tồn tại: được kết hợp trong tình yêu với
Đấng đã tạo dựng nên chúng ta. Nó biến đổi “cái cây” từ một sinh vật
chỉ biết nhận, thành một sinh vật biết yêu, một hình ảnh phản chiếu vẻ
đẹp của chính “Người Làm Vườn”.
Kết luận – Lời mời gọi mở lòng
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình dài, khám phá cầu
nguyện không phải như một lý thuyết tôn giáo khô khan, mà như một
nhu cầu sống còn và một mối quan hệ sống động.
Chúng ta đã thấy rằng, mỗi con người chúng ta, giống như một cái
cây, luôn mang trong mình những khát vọng sâu xa về ý nghĩa, tình yêu
và sự bình an. Chúng ta đã nhận ra rằng, dù cố gắng đến đâu, chúng ta
cũng không thể tự mình lấp đầy những khoảng trống đó.
Chúng ta đã được giới thiệu về Thiên Chúa, không phải như một vị
vua xa lạ, mà như Ánh Sáng soi đường và Nguồn Nước nuôi sống – một
sự hiện diện đầy yêu thương, luôn ở đó, sẵn sàng ban tặng sự sống cho
chúng ta.
Và chúng ta đã hiểu rằng cầu nguyện chính là hành động đơn giản
nhưng vô cùng quan trọng: hành động mở lòng, vươn tâm hồn mình ra
để đón nhận Ánh Sáng và Nguồn Nước đó. Đó là cuộc trò chuyện chân
thành, là sự lắng nghe trong thinh lặng, là lòng biết ơn đối với những
điều tốt đẹp, và là sự can đảm để xin giúp đỡ khi yếu đuối.
Khi được nuôi dưỡng bởi mối tương quan này, chúng ta sẽ bắt đầu
trổ sinh những hoa trái ngọt ngào: sự bình an giữa sóng gió, sức mạnh
để vượt qua thử thách, niềm hy vọng không bao giờ tắt. Và hơn thế nữa,
tình yêu mà chúng ta nhận được sẽ tràn ra khỏi bản thân, biến chúng
ta thành những người có khả năng yêu thương và tha thứ, sống một
9
18
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

cuộc đời có mục đích và trở thành nguồn phúc lành cho những người
xung quanh.
Hành trình này có thể có những nghi ngờ, những khó khăn, nhưng
nó luôn mở ra cho tất cả mọi người.
Bài viết này chỉ là một tấm bản đồ, một lời chỉ dẫn. Cuộc phiêu lưu
thực sự chỉ bắt đầu khi bạn tự mình đặt bước chân đầu tiên. Không ai
có thể trải nghiệm sự ấm áp của ánh nắng hay sự tươi mát của dòng
nước thay cho bạn.
Thiên Chúa không bao giờ ép buộc. Ngài đứng đó, như mặt trời
luôn tỏa sáng và nguồn nước luôn tuôn chảy. Cánh cửa của tâm hồn
bạn chỉ có thể được mở ra từ bên trong.
Lời mời gọi cuối cùng rất đơn giản: Hãy thử.
Hãy dành ra một vài phút trong sự tĩnh lặng. Hãy ngước nhìn lên
bầu trời. Hãy nói một lời chân thành từ đáy lòng. Hãy thử vươn những
chiếc rễ của tâm hồn bạn về phía Nguồn Sống.
Biết đâu, bạn sẽ khám phá ra rằng hạt mầm khát vọng bấy lâu nay
vẫn luôn chờ đợi Ánh Sáng và Nguồn Nước này để có thể nảy mầm, lớn
lên thành một cái cây vững chãi, tràn đầy sức sống và sai trĩu quả ngọt.
Sự lựa chọn luôn là ở bạn.
9
19
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chương 17: Các Hình Thức Cầu Nguyện
Ngợi khen và Thờ lạy: Ca tụng sự vĩ đại và thánh thiện của Chúa.
KHỞI NGUỒN CỦA SỰ NGƯỠNG VỌNG
Chào bạn,
Có lẽ trong cuộc sống, đã không ít lần bạn đứng trước một cảnh
tượng hùng vĩ và cảm thấy choáng ngợp. Đó có thể là lúc bạn chiêm
ngưỡng một dãy núi trập trùng ẩn mình trong sương sớm, lặng nghe
tiếng sóng biển vỗ về bờ cát dài vô tận, hay ngước nhìn bầu trời đêm
đầy sao lấp lánh và cảm nhận sự nhỏ bé của bản thân trước vũ trụ bao
la. Những khoảnh khắc đó, một cảm xúc dâng trào trong lòng, một sự
thán phục, một niềm kính sợ thiêng liêng. Bạn có thể không gọi tên được
cảm xúc ấy, nhưng đó chính là hạt mầm của sự ngợi khen và thờ lạy.
Con người chúng ta có một bản năng tự nhiên là ngưỡng mộ và ca
ngợi những gì vĩ đại, tốt đẹp và quyền năng hơn mình. Chúng ta ca ngợi
tài năng của một nghệ sĩ, trí tuệ của một nhà khoa học, lòng dũng cảm
của một người anh hùng, hay vẻ đẹp của một tác phẩm nghệ thuật. Sự
ca ngợi đó là một phản ứng tự nhiên của tâm hồn trước sự xuất chúng.
Trong đời sống tâm linh của những người tin vào Thiên Chúa, cảm
xúc này được nâng lên một tầm mức cao hơn, sâu sắc hơn và trọn vẹn
hơn. Nó được gọi là sự ngợi khen và thờ lạy. Đây không phải là một
nghi thức xa lạ hay một quy tắc bắt buộc, mà là một sự tuôn tràn tự
nhiên từ tấm lòng khi một người bắt đầu nhận biết về Đấng đã tạo nên
vũ trụ, tạo nên vẻ đẹp mà họ chiêm ngưỡng, và tạo nên chính bản thân
họ.
Bài viết này được viết với mong muốn chia sẻ cùng bạn một góc
nhìn về một trong những hình thức cầu nguyện nền tảng và đẹp đẽ nhất
9
20
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

trong niềm tin Cơ Đốc: Ngợi Khen và Thờ Lạy. Chúng ta sẽ cùng nhau
khám phá:
•
Ngợi khen và thờ lạy thực sự có nghĩa là gì? Chúng
có giống nhau không?
•
Tại sao người tin Chúa lại dâng sự ngợi khen và thờ lạy
lên Ngài? Động lực nào đằng sau hành động đó?
•
Họ thể hiện điều đó như thế nào trong đời sống cá
nhân và cộng đồng?
•
Việc này mang lại ý nghĩa và tác động gì cho cuộc sống
của một người?
Dù bạn là người đang tìm hiểu, hay chỉ đơn giản là tò mò về thế
giới tâm linh, hy vọng rằng các trang viết này sẽ mở ra cho bạn một
cánh cửa để hiểu hơn về trái tim và mối tương quan giữa con người với
Đấng Tạo Hóa, một mối tương quan được bắt đầu bằng những lời ca
tụng chân thành nhất.
Để bắt đầu, chúng ta hãy cùng làm rõ hai khái niệm tưởng chừng
giống nhau nhưng lại có những sắc thái riêng biệt: “Ngợi Khen” và “Thờ
Lạy”.
PHÂN BIỆT “NGỢI KHEN” VÀ “THỜ LẠY”: HÀNH ĐỘNG VÀ BẢN
CHẤT
Thoạt nghe, “ngợi khen” và “thờ lạy” có vẻ như là một. Trong các
buổi nhóm của người Cơ Đốc, bạn thường nghe cụm từ “giờ ngợi khen
thờ phượng”. Tuy nhiên, nếu đi sâu hơn, chúng ta sẽ thấy có một sự
khác biệt tinh tế nhưng quan trọng giữa chúng. Hiểu được sự khác biệt
này sẽ giúp chúng ta nắm bắt được chiều sâu của mối tương quan giữa
con người và Thiên Chúa.
Hãy tưởng tượng về một vị vua nhân từ và tài giỏi. Dân chúng sẽ
ngợi khen ông vì những việc ông làm: ông xây dựng trường học, chăm
9
21
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

lo cho người nghèo, chiến thắng quân xâm lược, mang lại hòa bình cho
đất nước. Lời ngợi khen tập trung vào hành động và kết quả mà vị vua
mang lại.
Nhưng khi một người cận thần thân tín bước vào hoàng cung, quỳ
gối trước ngai vàng, họ không chỉ ca ngợi những việc vua đã làm. Họ
thờ lạy chính con người của vị vua: sự khôn ngoan, lòng nhân ái, sự
công chính và uy quyền của ông. Sự thờ lạy tập trung vào bản chất,
phẩm tính, và con người của vị vua.
Áp dụng vào mối tương quan với Thiên Chúa, chúng ta có thể hiểu
như sau:
1. Ngợi Khen (Praise): Tạ Ơn Vì Những Gì Chúa LÀM
Ngợi khen là hành động bày tỏ lòng biết ơn, sự cảm kích và vui
mừng trước những việc Chúa đã làm. Nó hướng ngoại và thường được
thể hiện một cách sống động.
•
Nội dung của sự ngợi khen:
Công trình sáng tạo: “Lạy Chúa, con ngợi khen
o
Ngài vì Ngài đã tạo nên bầu trời, mặt đất và biển cả thật diệu
kỳ!” (Dựa trên Thi Thiên 19:1).
o
Những ơn phước trong cuộc sống: “Con cảm tạ
và ngợi khen Chúa vì Ngài đã cho con một gia đình, một công
việc, sức khỏe, và những người bạn tốt.”
o
Những hành động cụ thể của Chúa: “Con ca ngợi
Chúa vì Ngài đã chữa lành cho con khi con đau ốm, đã mở
một con đường khi con bế tắc.”
o
Sự giải cứu: “Con ca tụng Chúa vì Ngài đã cứu
con khỏi những thói quen xấu, khỏi sự tuyệt vọng.”
9
22
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ngợi khen giống như việc bạn kể lại những điều tốt đẹp mà một
người đã làm cho bạn. Đó là lời cảm ơn được thốt lên thành tiếng, thành
bài hát, thành niềm vui.
2. Thờ Lạy (Worship / Adoration): Tôn Vinh Vì Chúa LÀ AI
Thờ lạy đi sâu hơn một bước. Nó không chỉ tập trung vào hành
động của Chúa, mà còn vào chính bản thể và phẩm tính của Ngài. Thờ
lạy là sự hạ mình, kính cẩn và tôn vinh tuyệt đối trước sự vĩ đại, thánh
khiết và uy nghi của Đấng Tạo Hóa.
•
Nội dung của sự thờ lạy:
Sự Thánh Khiết của Ngài: “Lạy Chúa, Ngài là
o
Đấng Thánh, thánh, thánh! Toàn cõi đất đầy dẫy vinh quang
Ngài!” (Ê-sai 6:3). Sự thánh khiết có nghĩa là Ngài hoàn toàn
khác biệt, trong sạch, và tách biệt khỏi mọi tội lỗi, xấu xa.
o
Sự Vĩ Đại và Toàn Năng: “Lạy Chúa, chúng con
thờ lạy Ngài vì Ngài là Đấng Toàn Năng, không có gì là không
thể đối với Ngài.”
o
Tình Yêu Thương Vô Điều Kiện: “Chúng con thờ
lạy Ngài vì bản chất của Ngài là tình yêu. Tình yêu đó không
dựa trên việc chúng con có xứng đáng hay không.”
o
Sự Công Chính và Thành Tín: “Chúng con tôn thờ
Ngài vì Ngài là Đấng công chính, lời hứa của Ngài không bao
giờ thay đổi.”
Thờ lạy là sự đáp ứng của tâm linh trước chính sự hiện diện của
Chúa. Nó có thể là những khoảnh khắc thinh lặng, chiêm nghiệm sâu
sắc, hoặc những giọt nước mắt của lòng kính sợ và biết ơn.
Tóm lại:
•
Ngợi Khen: Là cánh cổng. Chúng ta bắt đầu bằng việc
cảm ơn vì những gì Chúa làm.
9
23
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Thờ Lạy: Là căn phòng ngai vàng. Từ cánh cổng đó,
chúng ta bước vào sự hiện diện của Ngài và chiêm ngưỡng chính
Ngài.
Cả hai đều quan trọng và không thể tách rời. Sự ngợi khen dẫn
chúng ta đến sự thờ lạy. Và khi thờ lạy Chúa vì Ngài là ai, chúng ta lại
càng thấy biết ơn hơn về những gì Ngài làm. Tiếp theo, chúng ta sẽ tìm
hiểu lý do sâu xa tại sao con người lại có nhu cầu và khao khát được
ngợi khen và thờ lạy Đấng Tạo Hóa.
TẠI SAO PHẢI NGỢI KHEN VÀ THỜ LẠY? (Phần 1)
Lý Do 1: Vì Ngài là Đấng Sáng Tạo Hùng Vĩ
Để hiểu được động lực đầu tiên và cơ bản nhất của việc ngợi khen
và thờ lạy, chúng ta hãy cùng nhìn ra thế giới xung quanh. Từ những
điều nhỏ bé nhất đến những thứ vĩ đại nhất, tất cả đều đang âm thầm
kể một câu chuyện về người đã làm ra chúng.
Sự Vĩ Đại Được Tỏ Bày Qua Vũ Trụ
Hãy nghĩ về vũ trụ. Các nhà khoa học ước tính có khoảng 2 nghìn
tỷ thiên hà trong vũ trụ quan sát được. Mỗi thiên hà chứa hàng trăm tỷ
ngôi sao. Mặt trời của chúng ta chỉ là một trong số đó. Trái Đất, ngôi
nhà của chúng ta, chỉ là một hạt bụi nhỏ bé trôi nổi trong không gian
vô tận. Khi một người nhận thức được sự bao la, phức tạp và trật tự
đáng kinh ngạc của vũ trụ, có hai phản ứng có thể xảy ra: một là cảm
thấy vô nghĩa và lạc lõng, hai là cảm thấy một sự kính sợ sâu sắc trước
Trí Tuệ đã thiết kế và vận hành tất cả những điều này.
Người tin Chúa chọn phản ứng thứ hai. Họ nhìn lên bầu trời đêm
không chỉ thấy những chấm sáng vô tri, mà thấy “công việc của tay
Ngài” (Thi Thiên 8:3). Họ thấy dấu ấn của một Nhà Thiết Kế vĩ đại, một
Nghệ Sĩ tài ba. Vì vậy, lời ngợi khen bật ra một cách tự nhiên:
9
24
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
“Lạy Chúa, khi con nhìn xem các từng trời là công việc
của ngón tay Ngài, mặt trăng và các ngôi sao mà Ngài đã đặt,
loài người là gì mà Ngài nhớ đến?” (Thi Thiên 8:3-4).
Lời ngợi khen này không xuất phát từ một nghĩa vụ, mà từ sự
choáng ngợp. Giống như khi bạn đứng trước một bức tranh của danh
họa Leonardo da Vinci và phải thốt lên “Tuyệt vời!”, người tin Chúa nhìn
vào vũ trụ và thốt lên lời ca ngợi Đấng đã “vẽ” nên kiệt tác đó.
Sự Phức Tạp Được Tỏ Bày Qua Sự Sống
Bây giờ, hãy nhìn vào những gì gần gũi hơn: sự sống. Hãy xem xét
một bông hoa. Cấu trúc đối xứng của cánh hoa, sự phối hợp màu sắc
tinh tế, cơ chế phức tạp để thu hút côn trùng và duy trì nòi giống – tất
cả đều là một kỳ quan của thiết kế sinh học.
Hay hãy nhìn vào chính cơ thể con người. Bộ não của bạn là một
siêu máy tính phức tạp hơn bất kỳ máy tính nào từng được chế tạo, với
khoảng 86 tỷ tế bào thần kinh, mỗi tế bào kết nối với hàng nghìn tế bào
khác. Trái tim bạn đập khoảng 100.000 lần mỗi ngày, bơm máu đi nuôi
khắp cơ thể mà không cần bạn ra lệnh. Mã di truyền DNA trong mỗi tế
bào của bạn chứa một lượng thông tin khổng lồ, nếu được viết ra thành
sách, sẽ lấp đầy hàng trăm quyển.
Khi đối diện với sự phức tạp và tinh vi đến khó tin này, người tin
Chúa không cho rằng đó là sản phẩm của sự ngẫu nhiên mù quáng. Họ
tin rằng có một Đấng Tạo Hóa thông minh và quyền năng đứng sau tất
cả. Vua Đa-vít, một nhân vật trong Kinh Thánh, đã viết hàng ngàn năm
trước:
•
“Con cảm tạ Chúa, vì con được tạo nên một cách đáng
sợ và diệu kỳ. Công trình của Ngài thật lạ lùng, linh hồn con biết
rõ lắm.” (Thi Thiên 139:14).
9
25
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự thờ lạy ở đây đến từ sự nhận biết rằng chính sự tồn tại của
chúng ta là một món quà, một phép lạ. Việc chúng ta có thể hít thở, suy
nghĩ, yêu thương, và cảm nhận thế giới xung quanh là một lý do đủ để
dâng lên lời cảm tạ và ca ngợi Đấng ban sự sống.
Kết luận cho lý do đầu tiên: Ngợi khen và thờ lạy là sự đáp ứng
hợp lý của con người trước những bằng chứng về một Đấng Sáng Tạo
thông minh, quyền năng và đầy tính nghệ thuật được bày tỏ qua thế
giới tự nhiên. Đó là việc thừa nhận vị trí của chúng ta: những tạo vật
nhỏ bé đang chiêm ngưỡng công trình vĩ đại của Đấng Tạo Hóa. Nó đặt
mọi thứ vào đúng góc nhìn và khơi dậy trong lòng chúng ta sự khiêm
tốn và lòng biết ơn.
TẠI SAO PHẢI NGỢI KHEN VÀ THỜ LẠY? (Phần 2)
Lý Do 2: Vì Bản Chất và Phẩm Tính Tốt Đẹp của Ngài
Nếu lý do đầu tiên để ngợi khen và thờ lạy đến từ việc quan sát
công trình của Chúa, thì lý do thứ hai, sâu sắc hơn, đến từ việc nhận
biết con người hay bản chất của Ngài. Trong niềm tin Cơ Đốc, Thiên
Chúa không phải là một nguồn năng lượng vô tri hay một quy luật vũ
trụ lạnh lùng. Ngài là một Ngôi Vị có phẩm tính, có ý chí, và quan trọng
nhất, những phẩm tính đó là hoàn hảo và tốt lành.
Khi chúng ta ca ngợi một người, chúng ta thường ca ngợi những
đức tính tốt của họ. Tương tự, người tin Chúa thờ lạy Ngài vì những
phẩm tính tuyệt vời của Ngài. Dưới đây là một vài phẩm tính cốt lõi khơi
nguồn cho sự thờ lạy.
1. Ngài là Đấng Thánh Khiết
Đây có lẽ là phẩm tính khó hiểu nhất đối với con người hiện đại,
nhưng lại là nền tảng của sự thờ lạy. “Thánh khiết” (Holy) không chỉ có
9
26
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nghĩa là “tốt” hay “đạo đức”. Gốc từ của nó mang ý nghĩa “tách biệt”,
“khác biệt hoàn toàn”.
•
Sự trong sạch tuyệt đối: Thiên Chúa hoàn toàn tách
biệt khỏi mọi điều xấu xa, tội lỗi, bất công và tăm tối. Ngài giống
như ánh sáng thuần khiết, không một chút bóng tối nào có thể tồn
tại trong Ngài. Trong một thế giới đầy dẫy sự giả dối, tham lam và
bất công, sự tồn tại của một Đấng hoàn toàn công chính và trong
sạch mang lại niềm hy vọng và sự kính sợ.
•
Sự uy nghi siêu việt: Sự thánh khiết của Ngài cũng nói
lên sự vĩ đại và khác biệt của Ngài so với tạo vật. Ngài không bị
giới hạn bởi không gian, thời gian hay những yếu đuối của con
người.
Khi một người cảm nhận được sự thánh khiết của Chúa, phản ứng
tự nhiên là sự kinh ngạc và hạ mình. Giống như nhà tiên tri Ê-sai trong
Kinh Thánh, khi ông thấy vinh quang của Chúa, ông đã thốt lên: “Khốn
cho tôi! Tôi chết mất! Vì tôi là một người có môi ô uế…” (Ê-sai 6:5). Đây
không phải là sự sợ hãi tiêu cực, mà là sự nhận biết sâu sắc về khoảng
cách giữa sự bất toàn của con người và sự hoàn hảo của Thiên Chúa. Sự
nhận biết này dẫn đến sự thờ lạy chân thật, một sự tôn kính sâu sắc
nhất.
2. Ngài là Tình Yêu Thương
Trái ngược với sự xa cách của phẩm tính thánh khiết, Kinh Thánh
cũng mặc khải một cách rõ ràng rằng: “Thiên Chúa là tình yêu thương”
(1 Giăng 4:8). Đây không phải là một trong những việc Ngài làm, mà là
chính bản chất của Ngài.
•
Tình yêu vô điều kiện (Agape): Tình yêu của Chúa
không dựa trên công trạng hay sự xứng đáng của chúng ta. Ngài
yêu thương con người vì đó là bản chất của Ngài. Ngài yêu người
9
27
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

tốt và cả người chưa tốt. Tình yêu này chủ động, hy sinh và ban
cho.
•
Tình yêu thành tín: Tình yêu của con người có thể thay
đổi, nhưng tình yêu của Chúa thì không. Ngài không bao giờ ngừng
yêu thương những gì Ngài đã tạo ra.
Khi một người trải nghiệm được tình yêu thương không đổi dời,
không phán xét của Chúa, đặc biệt là khi họ cảm thấy mình không xứng
đáng nhất, tấm lòng họ sẽ tan chảy trong sự biết ơn. Sự thờ lạy lúc này
không còn là sự kính sợ từ xa, mà trở thành sự đáp lại đầy ấm áp của
một người con đối với người Cha nhân từ. Lời ngợi khen cất lên không
chỉ vì sự vĩ đại của Ngài, mà còn vì lòng nhân từ của Ngài.
3. Ngài là Đấng Công Chính và Thành Tín
Trong một thế giới mà công lý thường bị bẻ cong và lời hứa thường
bị phá vỡ, sự tồn tại của một Đấng hoàn toàn công chính và thành tín
là một neo cho tâm hồn.
•
Công chính: Mọi hành động, mọi phán quyết của Chúa
đều dựa trên sự thật và lẽ phải tuyệt đối. Ngài không thiên vị,
không dung túng cho cái ác. Điều này mang lại sự an ủi rằng cuối
cùng, mọi điều sai trái sẽ bị phán xét và công lý sẽ được thực thi.
•
Thành tín: Lời Chúa hứa là chắc chắn. Ngài không bao
giờ nói dối hay thay đổi ý định. Khi Ngài hứa sẽ ở cùng, sẽ chu
cấp, sẽ tha thứ, người tin có thể hoàn toàn tin cậy vào lời hứa đó.
Sự thờ lạy dâng lên Chúa vì phẩm tính này là sự tôn vinh một Đấng
đáng tin cậy tuyệt đối. Đó là sự bình an khi biết rằng cuộc đời mình
không trôi nổi vô định, mà được đặt trong tay một Đấng luôn giữ lời và
luôn hành động đúng đắn.
Tóm lại: Việc thờ lạy Chúa vì bản chất của Ngài là nhìn xa hơn
những món quà để thấy Người Ban Quà. Đó là yêu mến người nghệ sĩ
9
28
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hơn là chỉ yêu mến bức tranh. Khi một người càng hiểu biết về sự thánh
khiết, tình yêu, sự công chính và thành tín của Chúa, sự ngợi khen và
thờ lạy càng trở nên sâu sắc, ý nghĩa và chân thành.
TẠI SAO PHẢI NGỢI KHEN VÀ THỜ LẠY? (Phần 3)
Lý Do 3: Vì Hành Động Cứu Rỗi Vĩ Đại của Ngài
Chúng ta đã nói về việc ngợi khen Chúa vì công trình sáng tạo của
Ngài và thờ lạy Ngài vì bản chất tốt đẹp của Ngài. Tuy nhiên, đối với
người Cơ Đốc, lý do cao cả nhất, sâu sắc nhất và cảm động nhất để dâng
lên sự ngợi khen và thờ lạy chính là hành động cứu rỗi của Thiên Chúa
qua Chúa Giê-su Christ.
Đây là trọng tâm của niềm tin Cơ Đốc và là nguồn cảm hứng bất
tận cho những bài hát, lời cầu nguyện và cả cuộc đời của người tin Chúa.
Để hiểu được điều này, chúng ta cần nắm bắt một vài khái niệm cốt lõi
được trình bày một cách đơn giản.
Tình Trạng Của Con Người: Sự Chia Cắt
Niềm tin Cơ Đốc nhìn nhận rằng có một sự rạn nứt, một sự chia
cắt trong mối quan hệ giữa con người và Thiên Chúa. Sự chia cắt này
được gọi là “tội lỗi”.
•
Tội lỗi không chỉ là hành động xấu: Tội lỗi không chỉ
đơn giản là nói dối, trộm cắp hay làm điều ác. Về bản chất, tội lỗi
là thái độ sống độc lập khỏi Thiên Chúa, tự đặt mình làm trung
tâm của vũ trụ, vi phạm những thiết kế và quy luật tốt đẹp mà
Ngài đã đặt ra cho cuộc sống. Nó là sự lựa chọn con đường riêng
thay vì con đường của Đấng Tạo Hóa.
•
Hậu quả của tội lỗi: Vì Thiên Chúa là Đấng Thánh
Khiết tuyệt đối (như đã nói ở trang 4), Ngài không thể dung hòa
với tội lỗi. Sự bất toàn của con người không thể tồn tại trong sự
9
29
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hiện diện hoàn hảo của Ngài. Điều này tạo ra một vực thẳm ngăn
cách, dẫn đến sự trống rỗng về tâm linh và cuối cùng là sự chết
(cả thể chất lẫn tâm linh).
Con người, bằng sức riêng của mình, không thể vượt qua vực thẳm
này. Dù chúng ta có cố gắng làm bao nhiêu việc tốt, chúng ta cũng không
thể tự xóa bỏ bản chất bất toàn của mình để đạt đến sự hoàn hảo của
Thiên Chúa.
Giải Pháp Của Thiên Chúa: Một Cây Cầu Tình Yêu
Đứng trước tình trạng này, tình yêu thương và sự công chính của
Thiên Chúa đã gặp nhau tại một điểm.
•
Sự công chính đòi hỏi hình phạt: Vì công chính, Chúa
không thể làm ngơ trước tội lỗi. Tội lỗi phải bị phán xét.
Tình yêu thương khao khát tha thứ: Vì yêu thương,
•
Chúa không muốn con người phải chịu sự đoán phạt và chia cắt
đời đời. Ngài muốn phục hồi mối quan hệ đã đổ vỡ.
Giải pháp của Ngài là một kế hoạch phi thường: Chính Ngài sẽ
gánh lấy hình phạt đó.
Kinh Thánh cho biết, Thiên Chúa đã đến thế gian trong hình hài
một con người, chính là Chúa Giê-su. Chúa Giê-su đã sống một cuộc đời
hoàn hảo, vô tội, hoàn toàn vâng phục Thiên Chúa. Sau đó, Ngài đã tình
nguyện chịu chết trên cây thập tự giá.
•
Cái chết trên thập tự giá không phải là một tai nạn:
Theo niềm tin Cơ Đốc, đó là một hành động có chủ đích. Trên cây
thập tự giá, Chúa Giê-su đã gánh lấy tất cả tội lỗi của nhân loại –
quá khứ, hiện tại và tương lai – và chịu đựng sự phán xét, sự chia
cắt khỏi Thiên Chúa Cha, thay cho chúng ta.
9
30
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Sự phục sinh là chiến thắng: Ba ngày sau khi chết,
Chúa Giê-su đã sống lại từ cõi chết. Sự phục sinh của Ngài chứng
tỏ rằng Ngài đã chiến thắng tội lỗi và sự chết, và sự hy sinh của
Ngài đã được Thiên Chúa chấp nhận.
Cây thập tự giá trở thành cây cầu bắc qua vực thẳm ngăn cách. Bất
cứ ai tin vào sự hy sinh của Chúa Giê-su, thừa nhận sự bất lực của mình
và chấp nhận món quà tha thứ này, mối quan hệ của họ với Thiên Chúa
sẽ được phục hồi.
Sự Đáp Trả: Lòng Biết Ơn Vỡ Òa
Bây giờ, hãy tưởng tượng bạn đang mắc một món nợ khổng lồ
không bao giờ có thể trả được, và nó đang hủy hoại cuộc đời bạn. Bỗng
nhiên, có một người đến và trả hết món nợ đó cho bạn, không đòi hỏi gì
cả. Bạn sẽ cảm thấy thế nào? Chắc chắn đó là một sự biết ơn sâu sắc,
một lòng cảm kích vô bờ.
Đây chính là cảm xúc cốt lõi của sự ngợi khen và thờ lạy trong Cơ
Đốc giáo. Người tin Chúa ca ngợi và thờ lạy không phải vì sợ hãi hình
phạt hay cố gắng để được Chúa yêu thương hơn. Họ làm điều đó vì họ
đã được yêu thương rồi.
•
•
Họ ngợi khen Chúa vì hành động cứu rỗi vĩ đại.
Họ thờ lạy một Thiên Chúa yêu thương đến mức sẵn
sàng hy sinh chính mình vì tạo vật của Ngài.
Vì vậy, khi bạn nghe một người Cơ Đốc hát: “Con ca ngợi Chúa vì
huyết Ngài đã rửa sạch tội con”, đó không phải là một câu nói mang
tính nghi lễ. Đó là một lời tuyên bố đầy cảm xúc về một trải nghiệm cá
nhân sâu sắc: từ chỗ tuyệt vọng đến chỗ hy vọng, từ chỗ bị chia cắt đến
chỗ được hòa giải, từ chỗ nô lệ cho tội lỗi đến chỗ được tự do. Đây là lý
do cao cả nhất, là trái tim của sự ngợi khen và thờ lạy.
9
31
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

CÁC HÌNH THỨC THỂ HIỆN SỰ NGỢI KHEN VÀ THỜ LẠY (Phần 1)
Sau khi đã hiểu được “tại sao”, câu hỏi tiếp theo là người tin Chúa
thể hiện sự ngợi khen và thờ lạy “như thế nào?”. Trên thực tế, không có
một công thức cứng nhắc nào, bởi vì đây là sự tuôn trào từ tấm lòng.
Tuy nhiên, có những hình thức phổ biến và mang tính lịch sử, được thể
hiện cả trong đời sống cá nhân lẫn trong sinh hoạt cộng đồng.
Trong phần này, chúng ta sẽ khám phá hai trong số những hình
thức biểu đạt mạnh mẽ nhất: Âm nhạc và Lời nói.
1. Qua Âm Nhạc và Bài Hát
Đây là hình thức dễ nhận thấy nhất, đặc biệt là trong các buổi
nhóm ở nhà thờ. Âm nhạc có một khả năng kỳ diệu là kết nối trực tiếp
với cảm xúc và tâm linh của con người, vượt qua cả rào cản của ngôn
từ.
•
Tại sao lại là âm nhạc?
Biểu đạt cảm xúc: Âm nhạc có thể diễn tả những
o
cung bậc cảm xúc mà lời nói thông thường không thể lột tả
hết: niềm vui hân hoan, sự biết ơn sâu lắng, lòng kính sợ uy
nghi.
o
Ghi nhớ lẽ thật: Giai điệu giúp khắc sâu những
lẽ thật về Chúa vào tâm trí. Nhiều người có thể không nhớ
một bài giảng, nhưng họ có thể nhớ lời của một bài thánh ca
đã đi cùng họ suốt nhiều năm.
o
Tạo sự hiệp nhất: Khi cả một cộng đồng cùng cất
tiếng hát một bài ca, nó tạo ra một sự kết nối và hiệp nhất
mạnh mẽ. Mọi người cùng hướng lòng về một đối tượng thờ
phượng, gạt bỏ những khác biệt cá nhân.
•
Các loại hình âm nhạc trong thờ phượng:
Thánh Ca (Hymns): Đây là những bài hát có lịch
sử lâu đời, thường có giai điệu trang nghiêm, ca từ sâu sắc
o
9
32
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

và giàu chất thơ. Lời của các bài thánh ca thường tập trung
vào các giáo lý nền tảng về bản chất của Chúa, công cuộc cứu
rỗi, và niềm hy vọng trong tương lai. Ví dụ: bài “Thánh Thay,
Thánh Thay, Thánh Thay! (Holy, Holy, Holy!)” là một bài hát
thuần túy thờ lạy sự thánh khiết của Ba Ngôi Thiên Chúa.
o
Thánh Ca Hiện Đại (Contemporary Worship
Music): Loại nhạc này có giai điệu và phong cách gần gũi
hơn với âm nhạc đương đại (pop, rock, ballad). Lời bài hát
thường mang tính cá nhân hơn, diễn tả mối tương quan gần
gũi giữa một người với Chúa. Ngôn từ thường đơn giản, trực
tiếp và lặp lại để người hát có thể tập trung vào việc suy
ngẫm và dâng trình cảm xúc của mình lên Chúa.
o
Nhạc không lời (Instrumental Music): Đôi khi,
sự thinh lặng được lấp đầy bởi những giai điệu du dương của
piano, guitar, hoặc dàn nhạc. Âm nhạc không lời tạo ra một
không gian để mỗi người tự do cầu nguyện, suy ngẫm và lắng
nghe tiếng Chúa trong lòng mình mà không bị chi phối bởi
ca từ.
Khi một người hát những bài hát này, đó không phải là một buổi
biểu diễn văn nghệ. Mục đích không phải là để hát cho hay, mà là để
hát cho Chúa nghe. Lời bài hát trở thành lời cầu nguyện của chính họ.
Âm nhạc trở thành phương tiện để họ nâng tâm hồn mình lên với Đấng
Tạo Hóa.
2. Qua Lời Nói và Sự Thinh Lặng
Bên cạnh âm nhạc, lời nói là phương tiện trực tiếp nhất để giao
tiếp. Sự ngợi khen và thờ lạy được thể hiện qua lời nói dưới nhiều hình
thức.
•
Lời Cầu Nguyện Trực Tiếp: Đây là cuộc trò chuyện với
Chúa. Một người có thể nói thành tiếng hoặc nói trong tâm trí.
9
33
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Ngợi khen: “Lạy Chúa, hôm nay con cảm ơn Ngài
vì một ngày nắng đẹp. Con cảm ơn Ngài đã cho con sức khỏe
để làm việc.”
o
Thờ lạy: “Lạy Chúa, con suy ngẫm về sự kiên
nhẫn của Ngài đối với con. Ngài thật nhân từ và chậm giận.
Con tôn thờ Ngài vì phẩm tính đó.”
•
Đọc và Suy Ngẫm Kinh Thánh, Đặc Biệt Là Sách Thi
Thiên:
o
Sách Thi Thiên trong Kinh Thánh giống như một
tuyển tập các bài hát và lời cầu nguyện của người Do Thái
xưa. Nó chứa đựng tất cả các cung bậc cảm xúc của con người
trước Chúa: từ vui mừng ca ngợi, than khóc trong đau khổ,
đến ăn năn và tin cậy.
o
Nhiều người sử dụng Thi Thiên như một kim chỉ
nam cho sự cầu nguyện của mình. Khi họ không biết nói gì,
họ có thể đọc một bài Thi Thiên và để những lời đó trở thành
lời của chính lòng họ. Ví dụ, đọc Thi Thiên 103 (“Linh hồn tôi
ơi, hãy ca tụng Đức Giê-hô-va…”) là một hành động ngợi khen
mạnh mẽ.
•
Lời Chứng: Khi một người đứng trước cộng đồng và kể
lại những điều tốt đẹp Chúa đã làm trong đời sống mình, đó là một
hình thức ngợi khen công khai. Lời chứng của họ khích lệ đức tin
của người khác và mang vinh quang về cho Chúa.
•
Sự Thinh Lặng Chiêm Nghiệm: Đôi khi, sự thờ lạy sâu
sắc nhất không nằm ở lời nói hay bài hát, mà trong sự thinh lặng.
Đó là những khoảnh khắc một người chỉ đơn giản là “ở trong” sự
hiện diện của Chúa, không cần phải nói gì, chỉ cần lắng lòng để
cảm nhận sự vĩ đại và tình yêu của Ngài. Trong sự thinh lặng, tâm
trí ồn ào của chúng ta lắng xuống, và chúng ta có thể tập trung
hoàn toàn vào Chúa.
9
34
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cả âm nhạc và lời nói đều là những công cụ mạnh mẽ. Chúng giúp
định hướng suy nghĩ và cảm xúc của chúng ta từ những lo toan của cuộc
sống trần thế hướng về những giá trị vĩnh cửu và về chính Thiên Chúa.
CÁC HÌNH THỨC THỂ HIỆN SỰ NGỢI KHEN VÀ THỜ LẠY (Phần
2
)
Ngoài âm nhạc và lời nói, sự ngợi khen và thờ lạy còn được thể
hiện qua những hành động và tư thế của thân thể. Đối với nhiều người,
hành động bên ngoài là một cách để biểu lộ và củng cố thái độ bên trong
của tấm lòng. Nó không phải là những quy tắc bắt buộc, mà là những
phản ứng tự nhiên của cơ thể trước sự hiện diện của Đấng mình tôn thờ.
3. Qua Các Hành Động và Tư Thế Của Thân Thể
Trong nhiều nền văn hóa, ngôn ngữ cơ thể đóng một vai trò quan
trọng trong việc thể hiện sự tôn trọng. Khi gặp một người lớn tuổi hoặc
có địa vị cao, chúng ta có thể cúi đầu chào. Những hành động này cũng
được áp dụng trong sự thờ phượng, mang những ý nghĩa biểu tượng sâu
sắc.
•
Đứng Lên: Đây là tư thế phổ biến trong các buổi thờ
phượng, đặc biệt là khi hát. Đứng thể hiện sự tôn trọng, sự sẵn
sàng và sự chú tâm. Giống như khi một vị thẩm phán bước vào
phòng xử án, mọi người đều đứng lên để thể hiện sự kính trọng.
Đứng trước mặt Chúa là một hành động thừa nhận uy quyền và sự
hiện diện của Ngài.
•
Giơ Tay (Lifting Hands):
Bạn có thể thấy nhiều người giơ tay lên khi hát
o
thờ phượng. Hành động này mang nhiều ý nghĩa. Đối với một
số người, đó là dấu hiệu của sự đầu hàng, giống như một
người lính đầu hàng trên chiến trường, thể hiện rằng: “Lạy
Chúa, con xin từ bỏ ý riêng và để cho ý Ngài được nên.”
9
35
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Đối với người khác, giơ tay là một hành động tiếp
nhận. Giống như một đứa trẻ giơ tay về phía cha mẹ để được
bế, người thờ phượng giơ tay để bày tỏ sự khao khát được
Chúa lấp đầy, được nhận lãnh tình yêu và sự tha thứ của
Ngài.
o
Nó cũng là một dấu hiệu của sự ngợi khen, như
đang dâng cả con người mình lên cho Chúa.
Quỳ Gối (Kneeling):
Quỳ gối là một trong những tư thế thể hiện sự hạ
•
o
mình, phục tùng và tôn thờ sâu sắc nhất. Trong lịch sử, người
ta quỳ gối trước các vị vua để cầu xin hoặc để tỏ lòng trung
thành.
o
Khi một người quỳ gối trước Chúa, đó là một hành
động mạnh mẽ nói lên rằng: “Chúa là Vua của con. Con đặt
mình dưới thẩm quyền của Ngài. Con thừa nhận sự vĩ đại của
Ngài và sự nhỏ bé của con.” Đây thường là tư thế được chọn
trong những lúc cầu nguyện riêng tư, xưng tội hoặc những
khoảnh khắc chiêm nghiệm sâu sắc về sự thánh khiết của
Chúa.
•
Cúi Mình hoặc Phủ Phục (Bowing or Prostrating):
Đây là tư thế hạ mình tột cùng, thể hiện sự kính
o
sợ và tôn thờ tuyệt đối. Nó nói lên rằng người thờ phượng
hoàn toàn không là gì trước mặt Chúa. Dù ít phổ biến hơn
trong các buổi nhóm công khai ở phương Tây, tư thế này vẫn
được thực hành trong nhiều nền văn hóa và trong sự cầu
nguyện cá nhân, đặc biệt là khi một người cảm nhận mạnh
mẽ về sự uy nghi và vinh quang của Chúa.
•
Vỗ Tay hoặc Nhảy Múa:
o
Trái ngược với sự trang nghiêm của việc quỳ gối,
vỗ tay và nhảy múa là những biểu hiện của niềm vui và sự
hân hoan tột độ. Trong Kinh Thánh, Vua Đa-vít đã “nhảy múa
hết sức mình trước mặt Đức Giê-hô-va” (2 Sa-mu-ên 6:14) khi
9
36
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ông vui mừng vì sự hiện diện của Chúa được mang về thành
của mình.
o
Những hành động này thể hiện rằng sự ngợi khen
không chỉ là một trải nghiệm nội tâm, mà còn là một lễ hội
vui mừng. Đó là sự tự do khi được giải thoát khỏi tội lỗi và
được sống trong tình yêu của Chúa.
Điều quan trọng cần nhớ: Tất cả những hành động trên đều vô
nghĩa nếu không xuất phát từ một tấm lòng chân thành. Chúa không
nhìn vào tư thế bên ngoài, mà Ngài nhìn vào tấm lòng bên trong. Một
người có thể giơ tay, quỳ gối nhưng tấm lòng lại xa cách Chúa. Ngược
lại, một người có thể chỉ ngồi im lặng trên ghế, nhưng tấm lòng của họ
lại đang tràn ngập sự thờ phượng.
Những hành động này là những công cụ, không phải là mục đích.
Chúng giúp cơ thể tham gia vào quá trình thờ phượng cùng với tâm trí
và linh hồn, tạo nên một trải nghiệm thờ phượng toàn diện.
NGỢI KHEN VÀ THỜ LẠY: MỘT LỐI SỐNG
Cho đến nay, chúng ta đã thảo luận về sự ngợi khen và thờ lạy như
những hành động cụ thể diễn ra vào những thời điểm cụ thể: trong một
buổi nhóm ở nhà thờ, trong giờ cầu nguyện cá nhân, qua một bài hát
hay một tư thế thân thể. Tuy nhiên, Kinh Thánh trình bày một viễn cảnh
còn rộng lớn hơn nhiều: sự ngợi khen và thờ lạy không chỉ là điều chúng
ta làm, mà còn là con người chúng ta là. Nó là một lối sống 24/7.
Sứ đồ Phao-lô, một trong những nhân vật quan trọng nhất của Hội
Thánh ban đầu, đã viết trong một bức thư gửi cho các tín hữu ở Rô-ma:
•
“Vậy, hỡi anh em, tôi lấy sự thương xót của Đức Chúa
Trời mà khuyên anh em hãy dâng thân thể mình làm của lễ sống,
thánh và đẹp lòng Đức Chúa Trời, ấy là sự thờ phượng phải lẽ
của anh em.” (Rô-ma 12:1).
9
37
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Câu này chứa đựng một ý tưởng mang tính cách mạng. “Sự thờ
phượng” (worship) ở đây không phải là hát một bài hát hay đọc một lời
cầu nguyện. Nó là việc “dâng thân thể mình” – tức là toàn bộ cuộc sống
của một người, mọi hành động, mọi suy nghĩ, mọi lời nói – như một
hành động thờ phượng liên tục dâng lên Chúa.
Làm thế nào để biến cuộc sống hàng ngày thành một hành động
thờ phượng?
1. Thờ Phượng Qua Công Việc
Bất kể bạn làm công việc gì – một bác sĩ, một giáo viên, một người
công nhân vệ sinh, một lập trình viên hay một người nội trợ – công việc
đó có thể trở thành một hành động thờ phượng.
•
Làm việc với sự xuất sắc: Khi một người tin Chúa làm
việc một cách chăm chỉ, cẩn thận và trung thực, họ không chỉ làm
để nhận lương hay để sếp hài lòng. Họ làm như đang làm cho chính
Chúa. Họ tin rằng sự xuất sắc trong công việc của họ phản ánh sự
xuất sắc của Đấng mà họ tôn thờ. Một sản phẩm được làm ra một
cách khéo léo, một dịch vụ khách hàng tận tâm, một báo cáo được
chuẩn bị kỹ lưỡng – tất cả đều có thể là một “bài thánh ca” không
lời dâng lên Chúa.
•
Làm việc với thái độ đúng đắn: Thái độ trong công
việc – sự khiêm tốn, lòng biết ơn, sự hợp tác với đồng nghiệp, sự
tôn trọng cấp trên – cũng là một phần của sự thờ phượng. Thay vì
phàn nàn, ghen tị hay cạnh tranh không lành mạnh, họ cố gắng
mang sự bình an và ánh sáng vào môi trường làm việc.
2. Thờ Phượng Qua Các Mối Quan Hệ
Cách chúng ta đối xử với những người xung quanh là một thước
đo chân thực nhất về tấm lòng thờ phượng của chúng ta.
9
38
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Trong gia đình: Yêu thương và tôn trọng vợ/chồng,
kiên nhẫn dạy dỗ con cái, hiếu kính cha mẹ – đây là những hành
động thờ phượng diễn ra ngay tại nhà.
•
Với bạn bè và hàng xóm: Một lời hỏi thăm, một sự
giúp đỡ khi hàng xóm gặp khó khăn, sự tha thứ khi có mâu thuẫn
tất cả những điều này đều thể hiện tình yêu của Chúa qua cuộc
sống của một người, và đó chính là thờ phượng.
Đối với người yếu thế: Kinh Thánh nhấn mạnh rất
–
•
nhiều về việc chăm sóc người nghèo, người bệnh, trẻ mồ côi và góa
phụ. Khi một người dành thời gian, tiền bạc và công sức để giúp
đỡ những người kém may mắn hơn, họ đang phục vụ chính Chúa.
3. Thờ Phượng Qua Việc Quản Lý Những Gì Mình Có
Người tin Chúa tin rằng mọi thứ họ có – thời gian, tài năng, tiền
bạc, sức khỏe – đều là do Chúa ban cho và họ chỉ là người quản gia.
•
Sử dụng thời gian một cách khôn ngoan: Thay vì lãng
phí thời gian vào những việc vô bổ, họ tìm cách sử dụng nó cho
những mục đích có ý nghĩa: cho gia đình, cho cộng đồng, cho việc
học hỏi và phát triển bản thân, và cho việc tìm kiếm Chúa.
•
Sử dụng tài năng: Mỗi người đều có những khả năng
riêng. Sử dụng những tài năng đó không chỉ để mưu sinh mà còn
để phục vụ người khác và làm vinh hiển danh Chúa là một hành
động thờ phượng.
•
Sử dụng tiền bạc một cách rộng rãi: Thái độ đối với
tiền bạc là một phép thử lớn. Thờ phượng qua tiền bạc có nghĩa là
làm việc để kiếm tiền một cách trung thực, sử dụng nó để chu cấp
cho gia đình, và sẵn lòng chia sẻ với những người có nhu cầu và
đóng góp cho công việc của nhà thờ.
Kết luận: Khi hiểu theo cách này, sự thờ phượng không còn bị giới
hạn trong bốn bức tường của nhà thờ. Bàn làm việc, căn bếp, sân chơi,
9
39
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

và cả những nơi chúng ta gặp gỡ người khác đều trở thành “bàn thờ”.
Cuộc sống thường ngày, với tất cả những thử thách và niềm vui của nó,
trở thành một bản giao hưởng ngợi khen dâng lên Đấng Tạo Hóa. Đây
là mục tiêu cao nhất của sự thờ phượng: một cuộc sống hòa quyện hoàn
toàn với đức tin, nơi mọi hành động đều phản ánh lòng yêu mến và tôn
kính dành cho Chúa.
ÍCH LỢI CỦA VIỆC NGỢI KHEN VÀ THỜ LẠY ĐỐI VỚI CON
NGƯỜI
Một người có thể hỏi: “Việc ngợi khen và thờ lạy này dường như
chỉ là việc làm cho Chúa. Vậy nó có mang lại lợi ích gì cho chính người
thực hiện không?” Câu trả lời là có, và những lợi ích này vô cùng sâu
sắc, tác động đến cả tâm trí, cảm xúc và tinh thần của con người.
Thiên Chúa không cần sự ngợi khen của chúng ta để Ngài trở nên
vĩ đại hơn. Ngài vốn dĩ đã vĩ đại. Thay vào đó, Ngài mời gọi chúng ta
vào sự ngợi khen và thờ lạy vì Ngài biết rằng chính hành động đó sẽ
biến đổi và chữa lành chúng ta. Giống như việc mặt trời không cần
chúng ta phải nhìn nó mới có thể tỏa sáng, nhưng khi chúng ta hướng
về phía mặt trời, chúng ta được sưởi ấm và nhận được ánh sáng.
Dưới đây là một số ích lợi chính mà việc ngợi khen và thờ lạy mang
lại:
1. Thay Đổi Góc Nhìn và Mang Lại Sự Bình An
Cuộc sống đầy rẫy những lo toan, khó khăn và nan đề. Khi chúng
ta chỉ tập trung vào những vấn đề của mình, chúng sẽ trở nên to lớn và
bao trùm, gây ra căng thẳng, lo âu và sợ hãi.
•
Đặt vấn đề vào đúng phối cảnh: Khi chúng ta bắt đầu
ngợi khen và thờ lạy Chúa, chúng ta chuyển sự tập trung từ những
nan đề của mình sang sự vĩ đại, quyền năng và thành tín của Chúa.
9
40
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúng ta bắt đầu nhìn thấy rằng Chúa lớn hơn mọi khó khăn của
chúng ta. Vấn đề không biến mất, nhưng nó trở nên nhỏ bé hơn
khi đặt bên cạnh một Đức Chúa Trời toàn năng.
•
Chiến thắng sự lo lắng: Thay vì lo lắng về tương lai,
chúng ta ngợi khen Chúa vì sự chu cấp của Ngài trong quá khứ.
Thay vì sợ hãi, chúng ta thờ lạy một Đấng đang tể trị trên mọi
hoàn cảnh. Hành động này giúp phá vỡ vòng xoáy của những suy
nghĩ tiêu cực và thay thế chúng bằng sự tin cậy và bình an. Kinh
Thánh nói: “Đừng lo lắng gì cả, nhưng trong mọi sự hãy dùng lời
cầu nguyện, nài xin cùng sự tạ ơn mà trình dâng những nhu cầu
của mình cho Đức Chúa Trời. Sự bình an của Đức Chúa Trời, vượt
trên mọi sự hiểu biết, sẽ gìn giữ lòng và ý tưởng của anh em trong
Đấng Christ Jêsus.” (Pl 4:6-7).
2. Mang Lại Niềm Vui Sâu Sắc
Niềm vui được nói đến ở đây không phải là hạnh phúc nhất thời
phụ thuộc vào hoàn cảnh bên ngoài. Đó là một niềm vui sâu sắc, bền
vững đến từ việc kết nối với nguồn của mọi niềm vui là chính Thiên
Chúa.
•
Niềm vui của sự hiện diện: Ngợi khen và thờ lạy đưa
chúng ta vào sự hiện diện của Chúa. Kinh Thánh viết: “Trước mặt
Chúa có sự vui mừng trọn vẹn” (Thi Thiên 16:11). Khi chúng ta ở
trong sự hiện diện của Ngài, chúng ta được nhắc nhở về tình yêu,
sự tha thứ và niềm hy vọng mà chúng ta có nơi Ngài. Niềm vui này
không bị dập tắt bởi nghịch cảnh.
•
Niềm vui của lòng biết ơn: Ngợi khen là một hành
động của lòng biết ơn. Khoa học tâm lý hiện đại đã chứng minh
rằng việc thực hành lòng biết ơn thường xuyên có thể làm tăng
cảm giác hạnh phúc và cải thiện sức khỏe tinh thần. Khi chúng ta
tập trung vào những gì mình có thay vì những gì mình thiếu, tấm
lòng chúng ta sẽ trở nên vui vẻ và thỏa nguyện.
9
41
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

3. Xây Dựng Mối Quan Hệ Gần Gũi Hơn với Chúa
Bất kỳ mối quan hệ nào cũng cần có sự giao tiếp. Ngợi khen và thờ
lạy chính là một hình thức giao tiếp mật thiết với Chúa.
•
Từ biết “về” Chúa đến “biết” Chúa: Chúng ta có thể biết
nhiều thông tin về một người nổi tiếng, nhưng chúng ta không
thực sự biết họ. Tương tự, một người có thể biết nhiều giáo lý về
Chúa. Nhưng chỉ khi họ dành thời gian ở riêng với Ngài, trò
chuyện, lắng nghe, dâng lên lời ngợi khen và thờ lạy từ tấm lòng,
thì mối quan hệ đó mới trở nên sống động và cá nhân.
•
Nhắc nhở về bản chất của Chúa: Khi chúng ta thường
xuyên ca ngợi Chúa về sự thành tín, yêu thương, và quyền năng
của Ngài, đức tin của chúng ta nơi những phẩm tính đó sẽ được
củng cố. Trong những lúc yếu đuối, chính những lẽ thật này sẽ
nâng đỡ chúng ta.
4. Giải Phóng Khỏi Sự Tự Cao và Ích Kỷ
Bản tính tự nhiên của con người là hướng về bản thân. Chúng ta
có xu hướng nghĩ về những gì mình muốn, những gì mình cần, và những
gì người khác nghĩ về mình.
•
Đặt Chúa làm trung tâm: Thờ lạy là hành động đặt
Chúa vào vị trí trung tâm xứng đáng của Ngài trong cuộc đời chúng
ta. Nó là sự thừa nhận rằng vũ trụ không xoay quanh chúng ta.
Hành động này giúp chúng ta trở nên khiêm tốn, giải phóng chúng
ta khỏi gánh nặng của việc phải luôn chứng tỏ bản thân hay kiểm
soát mọi thứ. Khi chúng ta nhận ra rằng Chúa đang tể trị, chúng
ta có thể thư giãn và tin cậy Ngài.
Tóm lại, ngợi khen và thờ lạy không phải là một nghĩa vụ nặng nề.
Đó là một món quà, một đặc ân. Đó là con đường dẫn đến sự bình an,
9
42
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

niềm vui, sự tự do và một mối tương quan sâu đậm với Đấng đã tạo
dựng nên chúng ta và yêu thương chúng ta vô cùng.
LỜI KẾT: MỘT LỜI MỜI KHÁM PHÁ
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình dài để khám phá về
Ngợi Khen và Thờ Lạy” – một trong những khía cạnh đẹp đẽ và cốt lõi
”
nhất của đời sống tâm linh theo niềm tin Cơ Đốc. Hy vọng rằng những
trang viết này đã giúp bạn có một cái nhìn rõ ràng và sâu sắc hơn về
chủ đề này.
Chúng ta đã thấy rằng, ngợi khen và thờ lạy không phải là những
nghi thức trống rỗng hay những cảm xúc vô căn cứ. Nó bắt nguồn từ
những lý do vô cùng sâu sắc:
1
.
Sự kính sợ trước một Đấng Sáng Tạo đã làm nên vũ trụ
bao la và sự sống phức tạp.
Sự ngưỡng mộ trước bản chất và những phẩm tính
2
.
hoàn hảo của Ngài: sự thánh khiết, tình yêu thương, sự công chính
và thành tín.
3
.
Lòng biết ơn vỡ òa trước hành động cứu rỗi vĩ đại của
Ngài qua Chúa Giê-su, đã phục hồi mối quan hệ đổ vỡ giữa con
người và Thiên Chúa.
Chúng ta cũng đã tìm hiểu về những cách thức đa dạng mà sự ngợi
khen và thờ lạy được thể hiện – không chỉ qua âm nhạc, lời cầu nguyện,
hay các tư thế thân thể trong những giờ phút riêng tư hoặc tại nhà thờ,
mà còn qua chính lối sống hàng ngày: trong công việc, trong các mối
quan hệ, và trong cách chúng ta quản lý những gì mình có.
Cuối cùng, chúng ta nhận ra rằng hành động hướng về Chúa này
lại mang đến những ích lợi đáng kinh ngạc cho chính chúng ta: sự bình
an trong tâm hồn, niềm vui sâu sắc, một mối tương quan mật thiết hơn
với Đấng Tạo Hóa và sự giải phóng khỏi gánh nặng của cái tôi.
9
43
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Vậy, bước tiếp theo là gì?
Nếu bạn là người chưa từng biết đến Chúa và những điều này còn
mới mẻ với bạn, tôi không mong bạn sẽ ngay lập tức tin hay chấp nhận
tất cả. Mục đích của tài liệu này chỉ đơn giản là mở ra một cánh cửa.
Nếu có bất cứ điều gì trong đây khơi dậy sự tò mò hay chạm đến tấm
lòng bạn, tôi xin đưa ra một vài gợi ý mang tính mời gọi, không ép buộc:
•
Hãy thử quan sát: Lần tới khi bạn nhìn thấy một cảnh
hoàng hôn rực rỡ, một bông hoa đang nở, hay một bầu trời đầy
sao, hãy thử dừng lại một chút. Thay vì chỉ lướt qua, hãy chiêm
nghiệm về sự phức tạp và vẻ đẹp của nó. Hãy tự hỏi lòng mình:
”
Liệu có một Nghệ Sĩ vĩ đại nào đằng sau tất cả những điều này
không?”
•
Hãy thử đọc: Tìm và đọc một vài đoạn trong sách Thi
Thiên của Kinh Thánh (bạn có thể dễ dàng tìm thấy trên mạng).
Hãy bắt đầu với Thi Thiên 23, Thi Thiên 103, hoặc Thi Thiên 139.
Hãy xem cách tác giả bày tỏ cảm xúc của mình với Chúa và cảm
nhận xem những lời đó có vang vọng trong lòng bạn không.
•
Hãy thử lắng nghe: Tìm nghe một vài bài thánh ca thờ
phượng (bạn có thể tìm kiếm với từ khóa “nhạc thánh ca thờ
phượng” hoặc “worship songs”). Hãy chú ý đến phần lời và cảm
nhận không khí mà âm nhạc tạo ra.
•
Hãy thử trò chuyện: Nếu bạn có một người bạn là
người tin Chúa, hãy thử hỏi họ về trải nghiệm ngợi khen và thờ lạy
của cá nhân họ. Lắng nghe câu chuyện của họ có thể giúp bạn hiểu
rõ hơn.
Ngợi khen và thờ lạy, về bản chất, là một cuộc đối thoại. Đó là sự
đáp lại của con người trước sự tự bày tỏ của Thiên Chúa. Có thể chính
sự tò mò của bạn lúc này cũng là một phần trong lời mời gọi mà Ngài
đang dành cho bạn.
9
44
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cảm ơn bạn đã dành thời gian đọc hết tài liệu này. Cầu chúc cho
bạn có một hành trình khám phá đầy ý nghĩa và tìm thấy được sự bình
an cũng như niềm vui mà bạn đang tìm kiếm.
9
45
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

TẠ ƠN: NHÌN LẠI CUỘC SỐNG VỚI LÒNG BIẾT ƠN VỀ MỌI HỒNG ÂN
CHÚA BAN.
LÒNG BIẾT ƠN – GIA VỊ CỦA HẠNH PHÚC MÀ AI CŨNG CÓ
Trước khi nói về “Chúa” hay “cầu nguyện”, chúng ta hãy bắt đầu
với một cảm xúc rất đỗi con người, một cảm xúc mà bất kỳ ai trong
chúng ta, dù thuộc tín ngưỡng nào hay không theo tín ngưỡng nào, cũng
đều đã từng trải qua: lòng biết ơn.
Hãy thử nhớ lại một khoảnh khắc bạn cảm thấy thực sự biết ơn.
Có thể đó là khi một người lạ giữ cửa cho bạn, khi bạn nhận được một
món quà bất ngờ, hay khi bạn vượt qua một kỳ thi khó khăn. Cảm giác
đó như thế nào? Có phải là một sự ấm áp lan tỏa trong lồng ngực? Một
nụ cười bất giác nở trên môi? Một cảm giác nhẹ nhõm và vui vẻ?
Lòng biết ơn, về bản chất, là khả năng nhận ra và trân trọng những
điều tốt đẹp trong cuộc sống, dù lớn hay nhỏ. Các nhà tâm lý học hiện
đại đã chứng minh rằng việc thực hành lòng biết ơn thường xuyên có
thể làm tăng mức độ hạnh phúc, giảm căng thẳng, cải thiện các mối
quan hệ và thậm chí tăng cường sức khỏe thể chất. Nó giống như một
chiếc kính vạn hoa, giúp chúng ta nhìn thế giới vốn dĩ quen thuộc trở
nên rực rỡ và tươi mới hơn.
Bài tập nhỏ cho bạn: Hãy dừng lại một chút. Nhìn quanh căn
phòng bạn đang ngồi. Kể ra 5 điều bạn thấy mà bạn cảm thấy biết ơn.
1
2
.
.
Có thể là chiếc ghế êm ái bạn đang ngồi.
Ánh sáng từ ngọn đèn giúp bạn đọc được những dòng
chữ này.
3
4
5
.
.
.
Sự yên tĩnh của không gian cho phép bạn tập trung.
Chiếc máy tính hoặc điện thoại đang hoạt động tốt.
Một cốc nước mát ở bên cạnh.
9
46
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Thật đơn giản phải không? Nhưng chính những điều đơn giản này
lại là nền tảng của một cuộc sống hạnh phúc. Chúng ta thường có xu
hướng chỉ tập trung vào những gì mình chưa có: một công việc tốt hơn,
một ngôi nhà lớn hơn, nhiều tiền hơn. Chúng ta mải mê đuổi theo những
mục tiêu tương lai mà quên mất việc tận hưởng và trân trọng những gì
mình đang có ở hiện tại.
Lòng biết ơn giúp chúng ta chuyển sự tập trung từ “thiếu thốn”
sang “đầy đủ”. Nó không phủ nhận những khó khăn, nhưng nó nhắc
nhở rằng ngay cả trong những ngày u ám nhất, vẫn có những tia nắng
le lói.
Trong phần tiếp theo, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu xem cảm xúc biết
ơn phổ quát này được nâng lên một tầm cao mới như thế nào khi nó trở
thành một cuộc đối thoại, một lời cầu nguyện.
TỪ “CẢM ƠN” ĐẾN “TẠ ƠN” – KHI LÒNG BIẾT ƠN CÓ MỘT ĐỐI
TƯỢNG
Ở trang trước, chúng ta đã đồng ý rằng lòng biết ơn là một cảm
xúc tự nhiên và tốt đẹp. Khi một người bạn giúp đỡ, chúng ta nói “cảm
ơn bạn”. Khi cha mẹ nấu cho ta một bữa ăn ngon, ta nói “con cảm ơn
cha mẹ”. Lời cảm ơn luôn hướng đến một đối tượng cụ thể.
Vậy, có bao giờ bạn tự hỏi:
•
•
Ta nên cảm ơn ai vì ánh mặt trời mọc mỗi sớm mai?
Ta nên cảm ơn ai vì không khí ta đang hít thở để duy
trì sự sống?
•
Ta nên cảm ơn ai vì sự kỳ diệu của cơ thể con người,
với trái tim đập hàng chục ngàn lần mỗi ngày mà không cần ta ra
lệnh?
•
Ta nên cảm ơn ai vì vẻ đẹp của một bông hoa, sự hùng
vĩ của một ngọn núi, hay tiếng sóng vỗ rì rào?
9
47
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là những món quà vĩ đại của cuộc sống, những món quà mà
dường như không đến từ một cá nhân cụ thể nào. Chúng ta có thể nói
rằng đó là “tự nhiên”, là “vũ trụ”. Điều đó không sai. Nhưng đối với người
có niềm tin tôn giáo, và đặc biệt là người Kitô hữu (những người tin vào
Chúa Giêsu), họ tin rằng đằng sau tất cả những kỳ công đó là một Đấng
Sáng Tạo, một người Cha yêu thương đã ban tặng tất cả những điều ấy.
Đây chính là bước chuyển cốt lõi từ “lòng biết ơn” thành “lời
nguyện tạ ơn”.
•
Lòng biết ơn là một cảm xúc nội tại. Bạn cảm thấy biết
ơn về một ngày đẹp trời.
•
Lời nguyện tạ ơn là một hành động hướng ngoại. Bạn
nói: “Lạy Chúa, con tạ ơn Ngài vì một ngày đẹp trời Ngài đã ban
cho con.”
Sự khác biệt nằm ở chỗ, lời tạ ơn biến cảm xúc thành một cuộc đối
thoại. Nó không còn là một cảm giác mơ hồ, mà là một sự nhìn nhận có
ý thức rằng những điều tốt đẹp ta nhận được là những hồng ân, những
món quà được trao ban bởi một Đấng yêu thương ta vô điều kiện.
Người Kitô hữu gọi Đấng đó là Thiên Chúa (hay nôm na là “Ông
Trời” trong văn hóa Việt Nam). Họ tin rằng Ngài không phải là một thế
lực xa xôi, vô cảm, mà là một Ngôi Vị gần gũi, một người Cha luôn quan
tâm và chăm sóc cho từng người con của mình.
Do đó, lời tạ ơn không phải là một nghĩa vụ hay một công thức
máy móc. Nó là sự đáp lại đầy yêu thương và vui mừng của một người
con khi nhận được quà từ Cha mình. Nó là sự công nhận rằng “con không
tự mình có được những điều này, mà tất cả là do Cha ban tặng”.
Trong trang tiếp theo, chúng ta sẽ khám phá xem việc nhìn cuộc
sống như một chuỗi quà tặng từ Thiên Chúa sẽ thay đổi cách chúng ta
trải nghiệm mỗi ngày như thế nào.
9
48
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

NHÌN LẠI CUỘC SỐNG NHƯ MỘT MÓN QUÀ VĨ ĐẠI
Khi bắt đầu nhìn nhận mọi thứ dưới lăng kính “hồng ân từ Thiên
Chúa”, cuộc sống của chúng ta sẽ có một sự thay đổi sâu sắc. Lời nguyện
tạ ơn không chỉ là việc liệt kê những điều tốt đẹp, mà là một thái độ
sống, một cách nhìn đời.
Hãy thử áp dụng cách nhìn này vào những khía cạnh khác nhau
của cuộc sống:
1. Sự tồn tại của chính bạn: Thay vì coi việc mình được sinh ra
là một sự ngẫu nhiên của sinh học, người có đức tin nhìn nhận đó là
món quà đầu tiên và lớn nhất. “Lạy Chúa, con tạ ơn Ngài đã dựng nên
con. Ngài đã cho con được làm người, được hít thở, được cảm nhận, được
yêu thương.” Bản thân sự sống của bạn đã là một phép màu đáng để tạ
ơn mỗi ngày. Mỗi buổi sáng thức dậy, còn thở, còn sống, đó đã là một
hồng ân.
2. Thân thể của bạn: Chúng ta thường chỉ trích cơ thể mình: quá
gầy, quá mập, không đủ cao, da không đủ trắng… Nhưng với lăng kính
tạ ơn, chúng ta sẽ thấy:
•
“Tạ ơn Chúa cho đôi mắt giúp con nhìn thấy nụ cười của
người thân yêu và vẻ đẹp của thiên nhiên.”
•
muốn.”
•
“Tạ ơn Chúa cho đôi chân đưa con đi đến những nơi con
“Tạ ơn Chúa cho đôi tay để con có thể làm việc, ôm ấp
và giúp đỡ người khác.”
•
“Tạ ơn Chúa cho trái tim và bộ não, những cỗ máy kỳ
diệu hoạt động không ngừng nghỉ.” Thân thể này, dù hoàn hảo
hay không, là ngôi đền thiêng liêng mà Thiên Chúa đã ban tặng.
Tạ ơn về nó cũng là một cách để yêu thương và chăm sóc bản thân
mình tốt hơn.
9
49
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

3. Các mối quan hệ: Gia đình, bạn bè, đồng nghiệp… không phải
tự nhiên mà có. Mỗi người bước vào cuộc đời ta đều có thể được xem là
một món quà.
•
“Tạ ơn Chúa vì cha mẹ đã sinh thành và dưỡng dục con.”
“Tạ ơn Chúa vì những người bạn đã ở bên con lúc vui
•
buồn.”
•
“Tạ ơn Chúa vì người vợ/người chồng đã cùng con xây
dựng tổ ấm.” Ngay cả những mối quan hệ khó khăn cũng có thể là
một cơ hội để tạ ơn, vì qua đó “con tạ ơn Chúa đã dạy con bài học
về sự kiên nhẫn, lòng bao dung và sự tha thứ.”
4. Thiên nhiên vạn vật: Từ giọt mưa làm tươi mát cỏ cây, đến ánh
nắng sưởi ấm vạn vật, tất cả đều là những biểu hiện của tình yêu quan
phòng từ Đấng Sáng Tạo. Lời tạ ơn giúp chúng ta kết nối sâu sắc hơn
với môi trường xung quanh. Thay vì chỉ “sử dụng” thiên nhiên, chúng ta
học cách “chiêm ngắm” và “trân trọng” nó như một món quà.
Khi thực hành thái độ sống này, bạn sẽ nhận ra rằng không có gì
là “hiển nhiên”. Bữa ăn bạn có hôm nay không hiển nhiên có. Mái nhà
che đầu bạn không hiển nhiên có. Hơi thở bạn đang hít vào cũng không
hiển nhiên có. Tất cả đều là quà tặng. Và khi nhận ra điều đó, cuộc sống
của bạn sẽ tràn ngập sự kỳ diệu và niềm vui.
TẠ ƠN CHO NHỮNG GÌ? (PHẦN 1) – NHỮNG HỒNG ÂN LỚN
LAO
Lời tạ ơn bao trùm mọi khía cạnh của cuộc sống. Để dễ hình dung
hơn, chúng ta có thể chia những hồng ân mà chúng ta có thể tạ ơn thành
các nhóm khác nhau. Trong trang này, hãy cùng nói về những hồng ân
lớn lao, những trụ cột của cuộc đời mà đôi khi vì quá quen thuộc, chúng
ta lại quên mất giá trị của chúng.
9
50
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Hồng ân Sự Sống (The Gift of Life): Đây là món quà nền tảng.
Không có sự sống, không có gì cả. Người Kitô hữu tin rằng sự sống của
mỗi con người là do chính Thiên Chúa thổi vào, và Ngài yêu thương từng
người một cách độc đáo và riêng biệt. Bạn không phải là một sản phẩm
lỗi, cũng không phải là một sự tồn tại vô nghĩa. Bạn được tạo ra vì tình
yêu và cho tình yêu.
•
Lời tạ ơn có thể là: “Lạy Cha, con dâng lời cảm tạ vì
Ngài đã gọi con vào đời. Ngài đã biết con trước cả khi con được
thành hình trong lòng mẹ. Xin cho con biết trân quý sự sống Ngài
ban, và sống mỗi ngày thật xứng đáng với món quà vô giá này.”
2. Hồng ân Đức Tin (The Gift of Faith): Đối với người đã biết
Chúa, đức tin là một món quà cực kỳ lớn lao. Nhưng ngay cả đối với
người chưa biết Chúa, khả năng tìm kiếm một ý nghĩa sâu xa hơn cho
cuộc sống, khả năng khao khát những điều chân, thiện, mỹ, khả năng
đặt câu hỏi về vũ trụ và về vị trí của mình trong đó… cũng có thể được
xem là một món quà. Đó là “hạt mầm đức tin” mà Thiên Chúa gieo vào
lòng mỗi người.
•
Lời tạ ơn có thể là: “Lạy Đấng Tối Cao mà con chưa
biết mặt, con cảm ơn Ngài đã đặt vào trong con nỗi khao khát đi
tìm sự thật. Con cảm ơn vì những câu hỏi lớn trong đời, vì chúng
thôi thúc con không ngừng tìm kiếm một ý nghĩa lớn lao hơn cho
cuộc sống của mình.”
3. Hồng ân Gia Đình (The Gift of Family): Gia đình là trường học
đầu tiên dạy ta về tình yêu, sự tha thứ và cách sống chung. Dù gia đình
của bạn có hoàn hảo hay không, đó vẫn là nơi bạn được sinh ra, là cội
nguồn của bạn. Tạ ơn Chúa vì ông bà, cha mẹ, anh chị em – những người
đã góp phần tạo nên con người bạn hôm nay.
•
Lời tạ ơn có thể là: “Lạy Chúa, con tạ ơn Chúa về gia
đình của con. Tạ ơn vì những nụ cười, những bữa cơm chung,
9
51
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

những lời dạy dỗ. Xin Chúa chúc lành cho những người thân yêu
của con, và giúp chúng con biết yêu thương, nâng đỡ nhau.”
4
. Hồng ân Sức Khỏe (The Gift of Health): Người ta thường nói
”
có sức khỏe là có tất cả”. Thật vậy, chỉ khi đau ốm, ta mới nhận ra sức
khỏe quý giá nhường nào. Tạ ơn Chúa không chỉ khi ta khỏe mạnh, mà
còn khi ta được chữa lành sau một cơn bệnh.
•
Lời tạ ơn có thể là: “Con cảm tạ Chúa vì sức khỏe Ngài
ban cho con hôm nay. Xin cho con biết sử dụng sức khỏe này để
làm những điều tốt đẹp cho bản thân, gia đình và xã hội. Xin cũng
nhớ đến những người đang đau yếu, và ban cho họ sự an ủi và
chữa lành.”
Đây chỉ là bốn trong số rất nhiều hồng ân lớn lao. Việc dừng lại để
nhận ra và tạ ơn về những trụ cột này giúp chúng ta xây dựng một nền
tảng vững chắc cho đời sống tinh thần, giúp ta đứng vững trước những
sóng gió của cuộc đời.
TẠ ƠN CHO NHỮNG GÌ? (PHẦN 2) – PHÉP MÀU TRONG NHỮNG
ĐIỀU BÉ NHỎ
Nếu những hồng ân lớn lao là nền móng của ngôi nhà, thì những
hồng ân bé nhỏ hàng ngày chính là những viên gạch, những đồ vật trang
trí làm cho ngôi nhà đó trở nên ấm cúng và đáng sống. Một đời sống tạ
ơn trọn vẹn là một đời sống biết nhận ra và trân trọng cả những phép
màu bé nhỏ này.
Tại sao chúng lại quan trọng? Vì chúng xảy ra hàng ngày, hàng
giờ. Nếu chúng ta chỉ chờ đợi những điều lớn lao mới tạ ơn, có lẽ cả năm
chúng ta chỉ tạ ơn vài lần. Nhưng nếu biết tạ ơn vì những điều nhỏ bé,
thì mỗi ngày của chúng ta sẽ là một chuỗi niềm vui và sự biết ơn nối
tiếp nhau.
9
52
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hãy xem Thiên Chúa có thể hiện diện trong những điều gì:
. Một bữa ăn ngon: Thay vì ăn vội vàng, hãy dành một giây để
1
tạ ơn. “Lạy Chúa, con tạ ơn vì bữa ăn này. Tạ ơn những người nông dân
đã trồng trọt, những người đã chuyên chở, và người đã nấu nướng. Xin
cho những ai đang đói khổ cũng có được phần ăn của họ.” Lời tạ ơn này
không chỉ hướng đến Chúa mà còn kết nối ta với cả một cộng đồng.
2
. Một giấc ngủ yên bình: Sau một ngày làm việc mệt mỏi, được
ngả lưng trên chiếc giường và chìm vào giấc ngủ là một hồng ân lớn.
Tạ ơn Chúa đã cho con một ngày qua được bình an, và giờ đây cho con
được nghỉ ngơi. Xin gìn giữ con trong giấc ngủ này.”
”
3. Vẻ đẹp của khoảnh khắc:
•
•
•
•
•
Ánh nắng ban mai xuyên qua kẽ lá.
Tiếng chim hót líu lo ngoài cửa sổ.
Nụ cười của một em bé.
Một cuộc trò chuyện thú vị với bạn bè.
Một giai điệu hay vô tình nghe được. Đây là những món
quà nhỏ mà Thiên Chúa đặt trên đường đi của chúng ta mỗi ngày.
Người匆忙 sẽ bỏ lỡ chúng. Người biết tạ ơn sẽ nhặt lấy và làm giàu
cho tâm hồn mình. “Lạy Chúa, Ngài thật tinh tế! Cảm ơn Ngài vì
khoảnh khắc đẹp đẽ này.”
4. Những tiện nghi của cuộc sống hiện đại: Chúng ta thường coi
chúng là điều hiển nhiên, nhưng hãy thử tưởng tượng cuộc sống không
có chúng:
•
•
•
•
Dòng nước sạch chảy ra từ vòi.
Mạng internet kết nối ta với thế giới.
Một phương tiện để đi lại.
Kiến thức vô tận từ sách vở và mạng xã hội. Mỗi khi sử
dụng những tiện ích này, hãy thầm tạ ơn Chúa vì trí tuệ Ngài đã
9
53
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ban cho con người để tạo ra chúng, giúp cuộc sống trở nên dễ dàng
hơn.
Thực hành “Chuỗi Ngọc Tạ Ơn”: Hãy thử một bài tập: trong một
ngày, hãy cố gắng nhận ra 10 điều nhỏ bé mà bạn có thể tạ ơn. Mỗi khi
nhận ra một điều, hãy coi nó như một “hạt ngọc” và thầm nói lời cảm
tạ. Cuối ngày, bạn sẽ có một “chuỗi ngọc” lấp lánh của riêng mình.
Việc thực hành này giúp rèn luyện “cơ bắp tạ ơn” của chúng ta.
Dần dần, bạn sẽ không cần phải cố gắng tìm kiếm nữa, mà mắt bạn sẽ
tự động nhìn thấy những hồng ân ở khắp mọi nơi. Cuộc sống của bạn,
dù không có gì thay đổi về hoàn cảnh bên ngoài, sẽ trở nên giàu có và ý
nghĩa hơn rất nhiều từ bên trong.
TẠ ƠN TRONG THỬ THÁCH – BÀI HỌC KHÓ NHẤT NHƯNG QUÝ
GIÁ NHẤT
Đây có lẽ là phần khó hiểu và khó chấp nhận nhất đối với bất kỳ
ai, dù có đức tin hay không. Tạ ơn khi mọi việc tốt đẹp thì dễ, nhưng
làm sao có thể tạ ơn khi gặp khó khăn, đau khổ, thất bại? Chẳng lẽ
Thiên Chúa muốn chúng ta đau khổ?
Câu trả lời của Kitô giáo là: Không. Thiên Chúa không muốn sự dữ
hay đau khổ xảy ra với con người. Nhưng Ngài có thể biến những điều
tồi tệ nhất thành cơ hội để chúng ta tăng trưởng và đến gần Ngài hơn.
Đây là một mầu nhiệm lớn của đức tin.
Thánh Phaolô, một trong những tông đồ vĩ đại nhất, đã viết: “Hãy
tạ ơn trong mọi hoàn cảnh” (1 Thêxalônica 5:18). Lưu ý rằng ông không
nói “Hãy tạ ơn vì mọi hoàn cảnh”, mà là “trong mọi hoàn cảnh”. Điều
này có nghĩa là ngay cả giữa lúc khó khăn, chúng ta vẫn có thể tìm thấy
lý do để tạ ơn.
9
54
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Tạ ơn vì bài học rút ra từ thất bại: Không ai muốn thất bại.
Nhưng mỗi lần vấp ngã là một lần chúng ta học được điều gì đó về bản
thân, về công việc, về cuộc đời. Thất bại dạy ta sự khiêm tốn, lòng kiên
trì và sự khôn ngoan.
•
Lời tạ ơn có thể là: “Lạy Chúa, dù lúc này con đang rất
buồn vì thất bại, nhưng con tạ ơn Ngài vì bài học mà Ngài đang
dạy con qua trải nghiệm này. Xin cho con đủ sức mạnh để đứng
dậy và bắt đầu lại, khôn ngoan và vững vàng hơn.”
2. Tạ ơn vì sức mạnh được tôi luyện trong gian khó: Cũng như
lửa thử vàng, gian nan thử sức. Những giai đoạn khó khăn nhất trong
cuộc đời thường là những lúc chúng ta khám phá ra sức mạnh tiềm ẩn
của bản thân, một sức chịu đựng mà ta không bao giờ nghĩ mình có.
•
Lời tạ ơn có thể là: “Lạy Chúa, con tạ ơn vì Ngài tin
tưởng con đủ sức để vượt qua thử thách này. Xin ở cùng con, ban
thêm sức cho con, để qua cơn giông bão này, đức tin và nghị lực
của con được trở nên mạnh mẽ hơn.”
3. Tạ ơn vì sự hiện diện của tình người trong hoạn nạn: Chính
trong những lúc tối tăm nhất, chúng ta mới nhận ra ai là bạn thực sự.
Một lời hỏi thăm, một bờ vai để tựa, một sự giúp đỡ không vụ lợi… đó
là những ánh sáng mà Thiên Chúa gửi đến qua người khác để an ủi
chúng ta.
•
Lời tạ ơn có thể là: “Lạy Chúa, trong lúc hoạn nạn này,
con đã nhận ra tình yêu của Ngài qua những người xung quanh
con. Con tạ ơn vì những trái tim nhân hậu mà Ngài đã gửi đến để
nâng đỡ con.”
4. Tạ ơn vì sự gần gũi với Thiên Chúa: Thường thì khi cuộc sống
quá êm đềm, chúng ta ít khi nghĩ đến Chúa. Nhưng chính khi ta cảm
thấy yếu đuối, bất lực và cô đơn nhất, ta lại có xu hướng tìm kiếm một
9
55
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

điểm tựa tâm linh. Đau khổ có thể là một lời mời gọi để ta buông bỏ sự
kiêu ngạo, và tín thác vào một quyền năng lớn hơn mình.
•
Lời tạ ơn có thể là: “Lạy Chúa, con cảm ơn vì qua nỗi
đau này, Ngài đã kéo con lại gần Ngài hơn. Con nhận ra rằng con
không thể tự mình làm được mọi sự. Xin hãy là nơi nương náu và
là sức mạnh của con.”
Tạ ơn trong thử thách không phải là sự lạc quan giả tạo hay chối
bỏ thực tại. Đó là một hành động của niềm tin sâu sắc: tin rằng ngay cả
trong bóng tối, Thiên Chúa vẫn đang hiện diện, vẫn đang yêu thương và
vẫn đang hành động vì điều tốt đẹp nhất cho chúng ta, dù lúc đó ta chưa
thể hiểu được.
THÁNH THỂ – ĐỈNH CAO CỦA LỜI TẠ ƠN TRONG KITÔ GIÁO
Khi tìm hiểu về lời tạ ơn trong Kitô giáo, không thể không nhắc
đến một khái niệm vô cùng quan trọng và là trung tâm của đời sống đức
tin: Bí tích Thánh Thể (còn gọi là Lễ Misa hay Phép Thánh Thể).
Từ “Eucharist” (Thánh Thể) trong tiếng Hy Lạp – ngôn ngữ gốc của
Tân Ước – có nghĩa là “Thanksgiving” (Tạ Ơn). Điều này cho thấy bản
chất của nghi thức quan trọng nhất này chính là một hành động tạ ơn
vĩ đại.
Để giải thích cho người chưa biết Chúa, có thể hiểu một cách đơn
giản như sau:
1. Bữa Tiệc Tưởng Nhớ và Tạ Ơn: Người Kitô hữu tin rằng, vào
đêm trước khi chịu chết, Chúa Giêsu đã cùng các môn đệ ăn một bữa tối
cuối cùng. Trong bữa ăn đó, Ngài cầm lấy bánh, tạ ơn Thiên Chúa Cha,
bẻ ra và trao cho các môn đệ và nói: “Đây là mình Thầy, sẽ bị nộp vì các
con.” Rồi Ngài cầm lấy chén rượu, cũng tạ ơn, và nói: “Đây là máu Thầy,
9
56
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

máu giao ước mới, sẽ đổ ra cho nhiều người được tha tội.” Ngài căn dặn
họ: “Hãy làm việc này mà nhớ đến Thầy.”
Mỗi khi người Công giáo tham dự Thánh lễ, họ đang thực hiện lại
chính hành động này. Họ tụ họp lại để:
•
Tưởng nhớ: Nhớ lại tình yêu thương và sự hy sinh cao
cả của Chúa Giêsu đã chết trên thập giá để cứu chuộc nhân loại.
Tạ ơn: Dâng lên Thiên Chúa Cha lời tạ ơn vì món quà
•
lớn nhất mà Ngài đã ban cho con người, đó chính là Con của Ngài,
Chúa Giêsu.
2. Lời Tạ Ơn Không Chỉ Bằng Lời Nói: Trong Thánh lễ, lời tạ ơn
không chỉ được thể hiện qua các bài hát hay lời cầu nguyện. Hành động
tạ ơn cao nhất là khi cộng đoàn cùng nhau dâng lên Thiên Chúa chính
món quà mà Ngài đã ban: Chúa Giêsu, hiện diện một cách mầu nhiệm
dưới hình bánh và rượu.
Nó giống như một người con nhận được một món quà tuyệt đẹp từ
người cha. Để thể hiện lòng biết ơn sâu sắc nhất, người con không chỉ
nói “con cảm ơn”, mà còn nâng niu món quà đó, trân trọng nó và nói với
người cha: “Thưa Cha, món quà này quá tuyệt vời, nó là điều quý giá
nhất đối với con. Con xin được dâng lại món quà này cho Cha như một
dấu hiệu của lòng biết ơn và tình yêu của con.”
3. Nguồn Mạch Của Mọi Lời Tạ Ơn: Người Kitô hữu tin rằng mọi
lời tạ ơn nhỏ bé hàng ngày của họ đều được kết hợp với lời Tạ Ơn vĩ đại
này trong Thánh lễ. Thánh Thể được gọi là “nguồn mạch và đỉnh cao
của đời sống Kitô hữu” bởi vì:
•
Nguồn mạch: Chính từ việc tham dự và đón nhận tình
yêu của Thiên Chúa trong Thánh lễ, họ mới có được sức mạnh và
ân sủng để có thể sống một đời sống tạ ơn trong mọi hoàn cảnh.
9
57
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Đỉnh cao: Tất cả những lời tạ ơn trong tuần, trong
ngày, của mỗi cá nhân được quy tụ và dâng lên Thiên Chúa một
cách trọn vẹn và hoàn hảo nhất trong cử hành Thánh Thể.
Đối với bạn, một người đang tìm hiểu, bạn không cần phải hiểu
hết những khái niệm thần học phức tạp. Chỉ cần biết rằng, đối với người
Công giáo, lời tạ ơn không chỉ là một hành động cá nhân, mà còn là một
hành động cộng đoàn, có trung tâm và đỉnh cao là việc cử hành một bữa
tiệc thiêng liêng để cảm tạ Thiên Chúa vì món quà tình yêu lớn nhất của
Ngài.
LÀM THẾ NÀO ĐỂ THỰC HÀNH LỜI NGUYỆN TẠ ƠN? – NHỮNG
BƯỚC ĐI CỤ THỂ
Sau khi đã hiểu về ý nghĩa và chiều sâu của lời nguyện tạ ơn, có
thể bạn sẽ tự hỏi: “Vậy tôi phải bắt đầu từ đâu và như thế nào?” Dưới
đây là một vài gợi ý thực tế, từ đơn giản đến sâu sắc hơn, mà bất kỳ ai
cũng có thể áp dụng, dù bạn đã có niềm tin hay chưa.
1. Bắt đầu và Kết thúc một ngày với lòng biết ơn: Đây là thói
quen đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả.
•
Buổi sáng: Ngay khi thức dậy, trước khi cầm lấy điện
thoại hay lo lắng về công việc, hãy dành một phút. Hít một hơi
thật sâu và nói thầm: “(Lạy Chúa), con cảm ơn vì một giấc ngủ
ngon và vì một ngày mới Ngài ban cho con.” Điều này giúp định
hướng tâm trí của bạn theo hướng tích cực ngay từ đầu ngày.
•
Buổi tối: Trước khi đi ngủ, hãy nhìn lại một ngày đã
qua. Thay vì chỉ nghĩ về những điều chưa làm được hay những sai
lầm, hãy tìm ra ba điều bạn cảm thấy biết ơn trong ngày hôm đó.
Có thể là một lời khen từ đồng nghiệp, một bữa ăn ngon, hay chỉ
đơn giản là bạn đã về nhà an toàn. Hãy nói thầm: “(Lạy Chúa), con
tạ ơn Ngài vì… (kể ra ba điều đó).”
9
58
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2. Viết Nhật ký Biết ơn: Hãy sắm một cuốn sổ nhỏ. Mỗi ngày,
dành ra 5-10 phút để viết ra những điều bạn biết ơn. Việc viết ra giấy
giúp cụ thể hóa những suy nghĩ và cảm xúc của bạn. Khi nhìn lại những
trang nhật ký sau một thời gian, bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy cuộc sống
của mình thật ra được ban cho nhiều ơn lành đến nhường nào. Đây là
một công cụ cực kỳ mạnh mẽ để chống lại sự tiêu cực và chán nản.
3. “Lời nguyện trong từng hơi thở”: Đây là cách để biến lời tạ ơn
thành một phần tự nhiên của cuộc sống, chứ không chỉ là một nghi thức.
Bất cứ khi nào bạn trải nghiệm một điều gì đó tốt đẹp, hãy tạo thói quen
nói một lời tạ ơn ngắn gọn ngay lúc đó.
•
•
•
Uống một ngụm nước mát khi khát: “Tạ ơn Chúa.”
Tìm được chỗ đậu xe: “Tạ ơn Chúa.”
Nhìn thấy một cảnh hoàng hôn đẹp: “Lạy Chúa, Ngài
thật vĩ đại!” Những lời nguyện ngắn này giống như những “cái
chạm” tâm linh, giúp bạn duy trì kết nối với Đấng ban tặng mọi ơn
lành suốt cả ngày.
4. Cầu nguyện bằng hành động: Lời tạ ơn không chỉ dừng lại ở
lời nói hay suy nghĩ. Cách tạ ơn sâu sắc nhất là biến lòng biết ơn thành
hành động.
•
Nếu bạn tạ ơn vì có sức khỏe, hãy chăm sóc cơ thể mình,
ăn uống lành mạnh và tập thể dục.
•
Nếu bạn tạ ơn vì có một mái nhà, hãy giữ gìn nó sạch
sẽ, gọn gàng và biến nó thành một tổ ấm.
•
Nếu bạn tạ ơn vì có thức ăn, đừng lãng phí nó và hãy
chia sẻ cho người nghèo khó nếu có thể.
•
Nếu bạn tạ ơn vì tài năng Chúa ban, hãy sử dụng tài
năng đó để phục vụ người khác. Sống một cuộc đời có trách nhiệm,
yêu thương và quảng đại chính là lời tạ ơn hùng hồn nhất mà bạn
có thể dâng lên Đấng Tạo Hóa.
9
59
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bắt đầu với những bước nhỏ. Đừng cảm thấy áp lực phải làm tất
cả mọi thứ cùng một lúc. Hãy chọn một hoặc hai phương pháp mà bạn
cảm thấy phù hợp nhất và kiên trì thực hiện. Dần dần, bạn sẽ thấy tâm
hồn mình được biến đổi.
HOA TRÁI CỦA MỘT CON TIM BIẾT TẠ ƠN
Khi chúng ta kiên trì thực hành lời nguyện tạ ơn, nó không chỉ là
một hành động đơn lẻ mà sẽ trở thành một thái độ sống. Thái độ sống
này sẽ mang lại những “hoa trái” ngọt ngào, làm biến đổi con người
chúng ta từ bên trong.
1. Niềm Vui và sự Bình An sâu sắc: Lòng biết ơn chuyển sự tập
trung của chúng ta từ những gì chúng ta thiếu sang những gì chúng ta
có. Khi nhận ra mình được yêu thương và được ban cho vô vàn ơn lành,
một niềm vui đích thực sẽ nảy sinh. Đây không phải là niềm vui hời hợt
phụ thuộc vào hoàn cảnh bên ngoài (có tiền thì vui, hết tiền thì buồn),
mà là một niềm vui sâu lắng xuất phát từ tâm hồn. Tương tự, khi biết
rằng có một Đấng quyền năng đang chăm sóc mình, ta sẽ cảm thấy bình
an hơn, bớt lo lắng về tương lai và tin tưởng hơn vào sự quan phòng của
Ngài.
2. Sự Khiêm Tốn và Nhận Biết Sự Phụ Thuộc: Tạ ơn là hành
động công nhận rằng những gì ta có không phải hoàn toàn do tài năng
hay công sức của riêng ta. Nó giúp ta nhận ra sự giới hạn của bản thân
và sự phụ thuộc vào Thiên Chúa cũng như vào cộng đồng. Một người có
lòng tạ ơn sẽ bớt đi tính kiêu ngạo, ích kỷ và tự mãn. Họ hiểu rằng “mọi
ơn lành tốt đẹp đều đến từ Thiên Chúa” và họ chỉ là người quản lý những
món quà đó.
3. Lòng Quảng Đại và Sẵn Sàng Chia Sẻ: Khi một người thực sự
cảm nhận được rằng mình đã nhận được rất nhiều, một cách nhưng
không, từ Thiên Chúa, họ sẽ tự nhiên có khuynh hướng muốn chia sẻ sự
dư dật đó cho người khác. Lòng biết ơn mở rộng con tim. Nó phá vỡ sự
9
60
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ích kỷ và thôi thúc chúng ta cho đi thời gian, tài năng và của cải của
mình để giúp đỡ những người kém may mắn hơn. Bạn không thể vừa là
một người thực sự biết ơn, vừa là một người keo kiệt.
4. Cải Thiện Các Mối Quan Hệ: Một người có trái tim biết ơn sẽ
dễ dàng nhận ra và trân trọng những điều tốt đẹp ở người khác. Họ sẽ
ít phàn nàn, chỉ trích và đòi hỏi hơn. Thay vào đó, họ sẽ thường xuyên
bày tỏ sự cảm kích đối với vợ/chồng, con cái, bạn bè và đồng nghiệp.
Điều này tạo ra một môi trường sống tích cực, yêu thương và làm cho
các mối quan hệ trở nên bền chặt, sâu sắc hơn.
5
. Sức Mạnh để Đối Diện với Nghịch Cảnh: Như đã nói ở trang
6
, một tâm hồn đã được rèn luyện trong việc tạ ơn sẽ có một sức đề
kháng tinh thần mạnh mẽ hơn. Khi đối mặt với khó khăn, thay vì chìm
đắm trong tuyệt vọng và oán trách, họ sẽ có khả năng tìm kiếm những
điểm sáng, những bài học và những lý do để hy vọng. Lòng biết ơn
không làm cho vấn đề biến mất, nhưng nó cho ta sức mạnh và một góc
nhìn đúng đắn để vượt qua vấn đề đó.
Tóm lại, lời nguyện tạ ơn không phải là một công thức ma thuật
để thay đổi hoàn cảnh bên ngoài. Nó là một con đường tu luyện tâm hồn
để thay đổi chính con người chúng ta. Nó là chìa khóa mở ra một cuộc
sống vui tươi, bình an, khiêm tốn, quảng đại và đầy hy vọng, một cuộc
sống phản ánh phần nào sự tốt lành của Đấng là nguồn mạch mọi ơn
lành.
LỜI MỜI GỌI – HÃY NẾM THỬ VÀ CẢM NHẬN
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình khá dài để khám
phá về một trong những hình thức cầu nguyện cơ bản và đẹp đẽ nhất:
lời tạ ơn.
Chúng ta đã bắt đầu từ cảm xúc biết ơn rất đỗi con người, đến việc
nhận ra có một Đấng là nguồn mạch của mọi ơn lành. Chúng ta đã thấy
9
61
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

rằng lời tạ ơn có thể được dâng lên cho những món quà lớn lao như sự
sống, cũng như cho những phép màu bé nhỏ hàng ngày. Chúng ta cũng
đã chạm đến mầu nhiệm của việc tạ ơn ngay cả trong những lúc gian
nan thử thách. Cuối cùng, chúng ta đã khám phá những cách thực hành
cụ thể và những hoa trái ngọt ngào mà một trái tim biết tạ ơn sẽ nhận
được.
Bài viết này, dù dài đến đâu, cũng không thể thay thế được trải
nghiệm của chính bạn. Giống như việc đọc một cuốn sách về ẩm thực
không thể nào bằng việc tự mình nếm thử một món ăn ngon.
Vì vậy, tôi không yêu cầu bạn phải tin ngay vào tất cả những điều
này. Tôi chỉ xin gửi đến bạn một lời mời gọi chân thành: Hãy thử
nghiệm.
Hãy dành ra một tuần. Mỗi ngày, hãy thử áp dụng một trong
những phương pháp đã được gợi ý ở trang 8. Có thể là bài tập “3 điều
biết ơn” trước khi ngủ, hoặc viết một vài dòng vào cuốn sổ tay. Hãy thử
nhìn thế giới xung quanh, nhìn cuộc sống của chính bạn qua lăng kính
của lòng biết ơn.
Trong quá trình đó, hãy thử ngỏ lời với Đấng mà có thể bạn chưa
biết tên, chưa rõ mặt. Bạn có thể gọi Ngài là Chúa, là Thượng Đế, là Ông
Trời, là Đấng Sáng Tạo, hay đơn giản là “Ngài”. Hãy thử nói: “Thưa Ngài,
nếu Ngài thực sự có ở đó, con xin cảm ơn Ngài vì…”
Hãy xem điều gì sẽ xảy ra. Hãy để ý đến những thay đổi trong tâm
trạng, trong suy nghĩ, và trong cách bạn tương tác với mọi người. Hãy
để ý xem cuộc sống của bạn có trở nên nhẹ nhàng hơn, ý nghĩa hơn và
vui tươi hơn không.
Lời nguyện tạ ơn là cánh cửa đầu tiên. Nó không đòi hỏi bạn phải
có một đức tin khổng lồ hay một kiến thức thần học uyên bác. Nó chỉ
9
62
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đòi hỏi một trái tim rộng mở, một đôi mắt sẵn sàng để nhìn thấy những
điều tốt đẹp đã và đang hiện diện trong cuộc đời bạn.
Cánh cửa đã mở ra trước mắt bạn. Bước qua hay không là lựa chọn
của riêng bạn. Cầu chúc bạn tìm thấy niềm vui và sự bình an trên hành
trình của mình, bất kể hành trình đó dẫn bạn đến đâu.
9
63
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

XIN LỖI (SÁM HỐI): KHIÊM TỐN NHẬN RA LỖI LẦM VÀ XIN CHÚA
THỨ THA.
SÁM HỐI – CAN ĐẢM NÓI LỜI “XIN LỖI”
Nếu “cảm ơn” là nhìn ra bên ngoài để thấy những điều tốt đẹp, thì
xin lỗi” (sám hối) là nhìn vào bên trong để đối diện với những góc
”
khuất, những điều chưa hoàn hảo của chính mình.
Đây là một bước khó khăn hơn nhiều. Không ai thích thừa nhận
mình sai. Chúng ta thường có xu hướng đổ lỗi cho hoàn cảnh, cho người
khác, hoặc tự bào chữa cho hành động của mình.
Vậy tại sao phải làm một việc khó chịu như vậy?
Bởi vì những lỗi lầm không được thừa nhận giống như những vết
thương không được chữa trị. Chúng sẽ không tự biến mất. Chúng sẽ âm
thầm nhiễm trùng, tạo ra mủ độc của sự mặc cảm, giận dữ, cay đắng,
và làm tổn hại đến các mối quan hệ cũng như sự bình an nội tâm của
chúng ta.
Sám hối không phải là hành động tự đày đọa, dằn vặt bản thân.
Ngược lại, đó là một hành động của sự can đảm và yêu thương bản
thân.
•
đẹp đẽ.
•
Can đảm để nhìn thẳng vào sự thật, dù nó không mấy
Yêu thương bản thân đủ để muốn được chữa lành,
muốn trở thành một phiên bản tốt hơn của chính mình.
Khi bạn nói lời “xin lỗi” với Chúa (Nguồn Cội của sự Thiện Lương),
bạn đang thừa nhận rằng bạn đã đi chệch khỏi con đường của tình yêu
và sự tốt lành. Bạn đang bày tỏ một khao khát được quay trở về, được
”
chỉnh sửa” lại cho đúng.
9
64
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là một hành động mang tính giải thoát. Giống như trút bỏ một
gánh nặng mà bạn đã mang trên vai quá lâu, lời xin lỗi chân thành
mang lại sự nhẹ nhõm và mở đường cho sự tha thứ và hàn gắn.
“Lỗi Lầm” – Những Gì Cần Được Chữa Lành
”
Lỗi lầm” hay “tội lỗi” không nhất thiết phải là những việc kinh
khủng như giết người, cướp của. Đối với hầu hết chúng ta, lỗi lầm hiện
diện trong những hành vi nhỏ bé hằng ngày. Đó là những khi chúng ta
đã không sống đúng với con người tốt đẹp nhất mà chúng ta có thể trở
thành.
Hãy xem xét một vài khía cạnh:
1
.
Lỗi Lầm với Người Khác:
Qua lời nói: Một lời phán xét vội vã, một câu
o
chuyện phiếm ác ý, một lời chỉ trích cay nghiệt, một lời nói
dối, một lời hứa không giữ.
o
Qua hành động: Một hành vi ích kỷ, một sự thiếu
kiên nhẫn, một cái nhìn khinh miệt, sự thờ ơ trước nhu cầu
của người khác.
o
Qua sự thiếu sót: Đáng lẽ nên quan tâm thì lại
vô tâm. Đáng lẽ nên giúp đỡ thì lại làm ngơ. Đáng lẽ nên lắng
nghe thì lại ngắt lời.
2
.
Lỗi Lầm với Bản Thân:
Không chăm sóc sức khỏe thể chất (ăn uống vô
độ, lười vận động, thiếu ngủ).
o
o
Nuông chiều những thói quen xấu (nghiện game,
mạng xã hội, các chất kích thích).
o
Để cho những cảm xúc tiêu cực (ghen tị, oán giận,
sợ hãi) gặm nhấm tâm hồn.
o
Không tin vào giá trị của bản thân, tự hạ thấp
mình.
9
65
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Lãng phí thời gian, tài năng mà mình được ban
cho.
3
.
Lỗi Lầm với Chúa / Sự Sống:
o
Sống một cuộc đời vô ơn, coi mọi thứ là hiển
nhiên.
o
Quá kiêu ngạo, cho rằng mình là trung tâm của
vũ trụ và mọi thành công đều do mình mà có.
Thờ ơ với vẻ đẹp của thiên nhiên, phá hoại môi
trường sống.
o
o
Đánh mất niềm hy vọng, khép lòng trước tình yêu
thương.
Nhận ra lỗi lầm không phải để bạn cảm thấy mình là một người
tồi tệ. Mục đích là để bạn thấy rằng: “À, đây là chỗ mình vấp ngã. Đây
là vết thương cần được chăm sóc.”
Các Bước Của Một Lời Xin Lỗi Chân Thành
Cầu nguyện sám hối không chỉ đơn giản là nói “Con xin lỗi”. Để lời
xin lỗi có sức mạnh chữa lành, nó cần đến từ một tấm lòng khiêm tốn
và chân thật, thường bao gồm các bước sau:
Bước 1: Xét Mình (Nhìn lại) Dành một khoảng thời gian yên tĩnh.
Đặt câu hỏi cho chính mình một cách trung thực, không phán xét:
•
“Hôm nay, mình đã làm điều gì khiến người khác tổn
thương hoặc buồn lòng chưa?”
•
“Mình đã nói điều gì không đúng sự thật, hoặc gây chia
rẽ chưa?”
•
•
•
“Mình đã có suy nghĩ ích kỷ, ghen tị nào không?”
“Mình đã bỏ lỡ cơ hội nào để làm một điều tốt chưa?”
“Động cơ sâu xa đằng sau hành động của mình là gì?
(Sợ hãi? Kiêu ngạo? Tham lam?)”
9
66
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bước 2: Ăn Năn (Cảm thấy hối tiếc) Sau khi nhận ra lỗi lầm, hãy
cho phép mình cảm nhận nỗi buồn và sự hối tiếc. Đây không phải là sự
dằn vặt, mà là sự đồng cảm. “Tôi tiếc vì đã gây ra nỗi đau cho người
khác. Tôi buồn vì đã không sống đúng với con người tốt đẹp của mình.”
Cảm xúc này là động lực để thay đổi.
Bước 3: Thú Nhận (Nói ra lời xin lỗi) Đây là lúc bạn hướng lòng
về Chúa và nói chuyện một cách đơn sơ:
•
“Lạy Chúa, con xin lỗi. Hôm nay con đã thiếu kiên nhẫn
với con của con. Con đã lớn tiếng một cách không cần thiết.”
“Con xin lỗi vì đã phán xét người đồng nghiệp. Con
không biết hết câu chuyện của họ.”
•
•
“Con xin lỗi vì đã lãng phí cả buổi tối vào những việc vô
bổ thay vì dành thời gian cho gia đình.”
Hãy nói thật cụ thể. Việc gọi tên lỗi lầm của mình là một hành
động giải phóng. Nó kéo bóng tối ra ngoài ánh sáng.
Bước 4: Dốc Lòng Chừa (Quyết tâm thay đổi) Một lời xin lỗi sẽ
trở nên sáo rỗng nếu không đi kèm với ý muốn sửa đổi.
•
“Xin giúp con ngày mai biết hít một hơi thật sâu trước
khi trả lời con của con.”
•
“Xin giúp con nhớ rằng mỗi người đều có một cuộc
chiến riêng, để con bớt phán xét.”
•
“Con quyết tâm sẽ đặt điện thoại xuống trong bữa ăn
tối.”
Quyết tâm này không cần phải quá lớn lao. Chỉ cần một bước nhỏ,
một nỗ lực cụ thể để làm tốt hơn vào lần sau.
9
67
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự Giải Thoát Của Tha Thứ
Điều tuyệt vời nhất khi bạn trò chuyện với Chúa, với Nguồn Cội
của Tình Yêu, là bạn luôn được lắng nghe bởi lòng thương xót vô điều
kiện.
Sự tha thứ của Chúa không giống như sự tha thứ của con người.
Con người có thể tha thứ nhưng vẫn còn ghi nhớ, vẫn còn hoài nghi. Sự
tha thứ của Chúa giống như đại dương xóa sạch dấu chân trên cát. Nó
gột rửa, làm cho mới lại.
Khi bạn khiêm tốn nhận lỗi và xin tha thứ, bạn đang cho phép tình
yêu chữa lành của Chúa đi vào những góc tổn thương nhất trong tâm
hồn bạn. Bạn sẽ cảm nhận được:
•
•
Sự Bình An: Gánh nặng tội lỗi được trút bỏ.
Sự Tự Do: Bạn không còn bị quá khứ cầm tù. Bạn có
thể bắt đầu lại.
•
Lòng Khiêm Tốn: Bạn nhận ra mình không hoàn hảo
và luôn cần đến sự giúp đỡ.
•
Lòng Thương Xót: Khi bạn cảm nhận được sự tha thứ
dành cho mình, bạn cũng sẽ dễ dàng tha thứ cho lỗi lầm của người
khác hơn.
Sám hối không phải là một phiên tòa nơi bạn là tội nhân. Đó là
một bệnh viện nơi bạn là bệnh nhân, và Chúa là vị lương y đầy lòng
nhân ái, luôn sẵn sàng chữa lành mọi vết thương cho bạn.
PHẦN IV: KẾT LUẬN – CẦU NGUYỆN NHƯ HƠI THỞ
Kết Hợp “Cảm Ơn” và “Xin Lỗi”
Cuộc sống của chúng ta giống như một đồng xu có hai mặt. Một
mặt là những điều tốt đẹp, những món quà ta nhận được. Mặt kia là
9
68
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

những thiếu sót, những lần ta vấp ngã. Một đời sống tâm linh quân bình
là khi chúng ta có thể nhìn vào cả hai mặt đó một cách trung thực.
•
Tạ ơn mà không sám hối có thể dẫn đến sự tự mãn.
Chúng ta nghĩ rằng mình xứng đáng với mọi điều tốt đẹp và quên
đi sự khiêm tốn.
•
Sám hối mà không tạ ơn có thể dẫn đến sự tuyệt vọng.
Chúng ta chỉ tập trung vào lỗi lầm của mình và quên đi rằng mình
vẫn luôn được yêu thương và ban cho vô vàn ơn lành.
Vì vậy, hãy để “cảm ơn” và “xin lỗi” trở thành nhịp điệu trong cuộc
đối thoại hằng ngày của bạn với Chúa.
•
Buổi sáng khi thức dậy: “Cảm ơn Chúa vì một ngày
mới, vì giấc ngủ an lành. Xin giúp con sống một ngày hôm nay
thật ý nghĩa và yêu thương.”
•
Trong ngày: “Cảm ơn vì bữa ăn này. Xin lỗi vì con vừa
có một suy nghĩ không tốt. Xin giúp con kiên nhẫn hơn.”
Buổi tối trước khi ngủ: Thực hành “Năm Điều Biết Ơn”
•
và “Xét Mình” như đã trình bày ở trên.
Cầu nguyện không phải là một công việc hay một nghĩa vụ. Nó là
một mối quan hệ. Giống như bất kỳ mối quan hệ nào, nó cần được nuôi
dưỡng bằng sự trò chuyện chân thành, đều đặn.
Lời Cuối – Một Lối Sống
Bạn thân mến,
Chúng ta đã đi qua một hành trình khá dài để khám phá hai hình
thức cơ bản nhất của lời cầu nguyện. Hy vọng rằng giờ đây, bạn thấy
cầu nguyện không phải là điều gì xa vời hay kỳ bí, mà là một hành động
rất con người, rất thiết thực.
9
69
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đó là lối sống của một tâm hồn biết dừng lại để nhận ra vẻ đẹp
của cuộc sống (tạ ơn). Và cũng là lối sống của một tâm hồn can đảm để
đối diện với sự thật về bản thân và khao khát được chữa lành (sám hối).
Bạn không cần phải thay đổi niềm tin của mình ngay lập tức. Bạn
không cần phải đến một nơi thờ tự nào cả. Hãy bắt đầu ngay tại nơi bạn
đang ở, với chính con người bạn. Hãy thử trò chuyện. Hãy thử nói “Cảm
ơn”. Hãy thử nói “Xin lỗi”.
Hãy nói với Nguồn Cội của Sự Sống đang chảy trong bạn. Bạn sẽ
ngạc nhiên khi thấy cuộc đối thoại này có thể thay đổi cuộc đời bạn như
thế nào. Nó sẽ mang lại sự bình an, niềm vui và một ý nghĩa sâu sắc
hơn cho từng khoảnh khắc bạn sống.
Chúc bạn một hành trình khám phá đầy phước lành.
9
70
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

XIN ƠN (CẦU XIN): DÂNG LÊN CHÚA NHỮNG NHU CẦU CỦA BẢN
THÂN VÀ CỦA MỌI NGƯỜI.
Lời Mở Đầu – Tiếng Gọi Thầm Lặng Từ Sâu Thẳm Trái Tim
Bạn đã bao giờ, trong một khoảnh khắc tĩnh lặng của đêm khuya,
khi đối diện với một khó khăn tưởng chừng không thể vượt qua, hay khi
cảm thấy cô đơn lạc lõng giữa dòng đời, lại thốt lên một tiếng thở dài
hướng về khoảng không vô định: “Có ai ở đó không? Xin hãy giúp tôi”?
Hoặc có lẽ, khi chứng kiến một người thân yêu đang quằn quại
trong cơn đau bệnh tật, bạn cảm thấy bất lực và trong lòng dấy lên một
ước nguyện mãnh liệt: “Giá như có một phép màu nào đó…”
Những tiếng gọi thầm lặng ấy, những ước nguyện chân thành ấy,
chính là hình thức sơ khai và bản năng nhất của lời cầu nguyện. Nó
xuất phát từ một nhận thức sâu xa bên trong mỗi chúng ta: rằng chúng
ta không phải là những hòn đảo cô độc, rằng có một điều gì đó lớn lao
hơn, quyền năng hơn, và yêu thương hơn chính bản thân mình. Chúng
ta có một khao khát bẩm sinh là được kết nối, được chia sẻ, và được chở
che.
Trong Kitô giáo (đạo Công giáo và Tin Lành), hành động hướng
lòng mình về Đấng Tối Cao đó được gọi là cầu nguyện. Cầu nguyện
không phải là một nghi thức phức tạp dành riêng cho các tu sĩ hay
những người “ngoan đạo”. Cầu nguyện, về bản chất, đơn giản là một
cuộc trò chuyện. Đó là cuộc trò chuyện giữa bạn và Thiên Chúa, Đấng
đã tạo dựng nên bạn, biết rõ bạn hơn chính bạn biết mình, và yêu thương
bạn một cách vô điều kiện.
Giống như bất kỳ cuộc trò chuyện ý nghĩa nào, cầu nguyện có
nhiều cung bậc cảm xúc và nhiều hình thức khác nhau. Đôi khi chúng
9
71
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ta trò chuyện để cảm ơn, đôi khi để ca ngợi một vẻ đẹp, đôi khi để xin
lỗi, và có lẽ, hình thức phổ biến và gần gũi nhất với tất cả mọi người,
chính là để xin một điều gì đó.
Trong tài liệu này, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá một trong
những cánh cửa đầu tiên để bước vào thế giới cầu nguyện: Lời Cầu Xin
(hay còn gọi là Xin Ơn). Chúng ta sẽ tìm hiểu xem tại sao việc “xin” lại
là một phần quan trọng của đời sống tinh thần, chúng ta có thể xin điều
gì, xin cho ai, và làm thế nào để lời xin của chúng ta không chỉ là một
danh sách những yêu cầu, mà trở thành một cây cầu nối kết trái tim bạn
với trái tim của một người Cha đầy yêu thương trên trời.
Hãy tạm gác lại mọi định kiến bạn có thể có về tôn giáo. Hãy mở
lòng ra như một đứa trẻ, và cùng nhau bước vào hành trình khám phá
này. Bởi lẽ, biết đâu, câu trả lời cho tiếng gọi thầm lặng trong tim bạn
lại đang chờ đợi ở ngay phía trước.
Cầu Nguyện Là Gì? Phá Vỡ Những Hiểu Lầm Căn Bản
Trước khi đi sâu vào việc “cầu xin”, chúng ta cần làm rõ một vài
khái niệm để tránh những hiểu lầm phổ biến có thể ngăn cản bạn trải
nghiệm sự gần gũi với Thiên Chúa.
Hiểu lầm 1: “Cầu nguyện là đọc những công thức khô khan, vô
hồn.”
Nhiều người hình dung cầu nguyện là việc lặp đi lặp lại những câu
chữ cổ xưa mà họ không hiểu hết ý nghĩa. Mặc dù có những lời kinh
được cộng đồng lưu truyền qua nhiều thế hệ (vì chúng chứa đựng những
chân lý sâu sắc), nhưng đó không phải là cách duy nhất và cũng không
phải là cốt lõi của việc cầu nguyện.
•
Sự thật là: Cầu nguyện là trò chuyện từ trái tim. Hãy
tưởng tượng Thiên Chúa không phải là một vị vua xa lạ ngồi trên
9
72
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ngai vàng quyền uy, mà là một người Cha, một người Bạn thân
thiết nhất mà bạn có thể có. Bạn sẽ nói gì với một người bạn thân?
Bạn sẽ dùng những từ ngữ của riêng mình, kể cho họ nghe về niềm
vui, nỗi buồn, những lo lắng và hy vọng của bạn một cách chân
thật nhất. Cầu nguyện cũng chính là như vậy. Sự chân thành quan
trọng hơn vạn lần những lời lẽ hoa mỹ.
Hiểu lầm 2: “Thiên Chúa giống như một cỗ máy bán hàng tự
động. Bỏ lời cầu nguyện vào và nhận lại thứ mình muốn.”
Đây là một trong những rào cản lớn nhất. Nhiều người thử cầu
nguyện, xin một điều gì đó (ví dụ: trúng số, qua một kỳ thi mà không
cần học), và khi không nhận được kết quả như ý, họ kết luận rằng “Chúa
không có thật” hoặc “Chúa không nghe tôi”.
•
Sự thật là: Cầu nguyện là xây dựng mối tương quan,
không phải là một giao dịch. Mối tương quan này dựa trên sự tin
tưởng và tình yêu. Một người cha yêu thương con mình sẽ không
đáp ứng mọi đòi hỏi của đứa con. Người cha sẽ không cho con ăn
kẹo thỏa thích chỉ vì con khóc lóc đòi hỏi, bởi vì người cha biết
điều đó sẽ làm hại sức khỏe của con. Tương tự, Thiên Chúa, với sự
khôn ngoan vô hạn, nhìn thấy bức tranh toàn cảnh của cuộc đời
bạn. Đôi khi, Ngài không ban cho bạn điều bạn xin, bởi vì Ngài
biết điều đó không phải là điều tốt nhất cho bạn về lâu dài, hoặc
Ngài có một kế hoạch tốt đẹp hơn đang chờ đợi bạn. Mục đích
chính của cầu nguyện không phải là để thay đổi ý muốn của Chúa,
mà là để trái tim chúng ta được biến đổi và trở nên đồng điệu với
ý muốn tốt lành của Ngài.
Hiểu lầm 3: “Tôi không đủ tốt/thánh thiện để cầu nguyện. Chúa
sẽ không nghe một người như tôi.”
Nhiều người cảm thấy tội lỗi, xấu hổ về những sai lầm trong quá
khứ và nghĩ rằng họ không xứng đáng để đến với một Đấng hoàn hảo.
9
73
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Sự thật là: Cầu nguyện dành cho tất cả mọi người, đặc
biệt là những người cảm thấy mình yếu đuối và cần được giúp đỡ.
Chúa được mô tả như một người thầy thuốc đến để chữa lành cho
bệnh nhân, chứ không phải cho người khỏe mạnh. Ngài là người
Cha chạy ra ôm chầm lấy đứa con hoang đàng trở về. Sự yếu đuối
và bất toàn của bạn không phải là rào cản, mà chính là lý do để
bạn đến với Ngài. Ngài không chờ đợi sự hoàn hảo của bạn; Ngài
chờ đợi sự chân thành của bạn.
Với những hiểu biết nền tảng này, chúng ta hãy tự tin hơn để bước
vào trọng tâm của bài viết: khám phá vẻ đẹp và ý nghĩa của lời cầu xin.
Tại Sao Chúng Ta Lại “Xin”? Ý Nghĩa Sâu Sắc Của Lời Cầu Xin
Hành động “xin” hay “cầu xin” là một phần không thể thiếu trong
trải nghiệm làm người. Hàng ngày, chúng ta vẫn thường xin nhau sự
giúp đỡ, xin một lời khuyên, xin sự tha thứ. Vậy, tại sao việc dâng những
lời cầu xin lên Thiên Chúa lại mang một ý nghĩa đặc biệt và quan trọng
đến vậy?
1. Lời Cầu Xin là một hành động của sự Khiêm Tốn
Khi bạn cầu xin một điều gì đó, bạn đang thừa nhận một sự thật
căn bản: “Tôi không thể tự mình làm được tất cả”. Trong một thế giới
luôn đề cao sự tự lập, tự chủ và “tự thân vận động”, việc thừa nhận mình
có giới hạn, có yếu đuối và cần đến sự trợ giúp từ một Nguồn Lực lớn
hơn là một hành động vô cùng can đảm và khiêm tốn.
•
Ví dụ: Khi một người doanh nhân cầu xin sự khôn
ngoan để đưa ra quyết định đúng đắn, anh ta đang thừa nhận rằng
trí tuệ của mình là hữu hạn. Khi một người mẹ cầu nguyện cho
đứa con đang ốm, chị đang thừa nhận sự bất lực của mình trước
bệnh tật.
9
74
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự khiêm tốn này không làm bạn yếu đi. Ngược lại, nó giải phóng
bạn khỏi gánh nặng của sự kiêu ngạo, khỏi áp lực phải luôn tỏ ra mạnh
mẽ và kiểm soát mọi thứ. Nó mở ra một không gian để quyền năng và
sự khôn ngoan của Chúa được hoạt động trong cuộc đời bạn.
2. Lời Cầu Xin là một hành động của sự Tin Tưởng
Bạn sẽ không xin một người mà bạn không tin tưởng. Bạn sẽ không
gửi gắm nỗi lo của mình cho một người mà bạn nghĩ rằng họ không
quan tâm hoặc không có khả năng giúp đỡ.
Khi bạn dâng lên Chúa một lời cầu xin, bạn đang thể hiện một
niềm tin, dù có thể ban đầu còn mong manh:
•
Tin rằng Ngài hiện hữu: Có một Đấng đang lắng nghe
bạn.
•
Tin rằng Ngài quan tâm: Những lo lắng của bạn, dù là
nhỏ nhặt nhất, cũng đều quan trọng đối với Ngài. Ngài không phải
là một quyền lực vũ trụ xa xôi, lạnh lùng, mà là một Thiên Chúa
cá vị, quan tâm đến từng sợi tóc trên đầu bạn.
•
Tin rằng Ngài có quyền năng: Ngài có khả năng can
thiệp, chữa lành, và mang lại sự tốt lành theo cách của Ngài.
Mỗi lần bạn cầu xin là một lần bạn thực hành niềm tin của mình.
Giống như một cơ bắp, niềm tin càng được thực hành thì càng trở nên
mạnh mẽ.
3. Lời Cầu Xin làm sâu sắc thêm mối tương quan
Hãy nghĩ về mối quan hệ bạn bè. Nếu bạn không bao giờ chia sẻ
những khó khăn, không bao giờ nhờ vả người bạn của mình, mối quan
hệ đó sẽ mãi chỉ dừng lại ở mức độ xã giao. Chính những lúc chúng ta
mở lòng ra, cho phép mình được tổn thương, và nhờ đến sự giúp đỡ của
người khác là những lúc mối quan hệ trở nên sâu sắc và bền chặt nhất.
9
75
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cũng vậy, khi bạn mang những nhu cầu, những gánh nặng, những
ước mơ của mình đến với Chúa, bạn đang mời gọi Ngài bước sâu hơn
vào cuộc đời bạn. Bạn không còn xem Ngài như một ý niệm triết học,
mà như một người đồng hành thực sự trên mọi nẻo đường. Lời cầu xin
biến Thiên Chúa từ “một vị Chúa ở đâu đó” trở thành “Thiên Chúa của
tôi”. Đó là sự chuyển đổi từ việc biết về Chúa sang việc biết Chúa một
cách cá nhân.
Chúng Ta Có Thể Cầu Xin Điều Gì? (Phần 1: Cho Chính Bản
Thân)
Một câu hỏi rất thực tế mà nhiều người đặt ra là: “Tôi nên cầu xin
điều gì? Liệu có điều gì là quá nhỏ bé hay quá ích kỷ để mang đến với
Chúa không?”
Câu trả lời thật đẹp: Không có điều gì là quá nhỏ bé đối với tình
yêu của Chúa. Ngài quan tâm đến mọi khía cạnh trong cuộc sống của
bạn. Chúng ta có thể chia những lời cầu xin cho bản thân thành hai
nhóm chính: những nhu-cầu-để-sống và những-nhu-cầu-để-sống-tốt.
A. Cầu Xin Cho Những Nhu Cầu Thể Chất và Đời Sống Hằng
Ngày
Đây là những điều rất cơ bản và cần thiết cho cuộc sống. Chúa
Giêsu đã dạy các môn đệ cầu nguyện: “Xin Cha cho chúng con hôm nay
lương thực hằng ngày” (Kinh Lạy Cha). Điều này cho thấy Thiên Chúa
hoàn toàn thấu hiểu và quan tâm đến những nhu cầu rất trần thế của
chúng ta.
•
Sức khỏe: Bạn hoàn toàn có thể cầu xin cho mình được
chữa lành khỏi bệnh tật, hoặc xin sức mạnh để chịu đựng những
cơn đau. Lời cầu nguyện không thay thế cho y học, nhưng nó có
thể mang lại sự bình an cho tâm hồn, sức mạnh cho cơ thể, và đôi
9
76
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

khi là cả những sự chữa lành kỳ diệu mà khoa học không thể giải
thích.
o
Ví dụ: “Lạy Chúa, con đang cảm thấy rất mệt mỏi
và đau đớn. Xin ban cho các bác sĩ sự khôn ngoan để tìm ra
đúng bệnh, và xin ban cho cơ thể con sức mạnh để chiến đấu
và phục hồi. Xin cho con được bình an trong tâm hồn, dù kết
quả có ra sao.”
•
Công việc và tài chính: Bạn có thể cầu xin có một công
việc để nuôi sống bản thân và gia đình, xin sự sáng suốt trong
công việc, hay xin được giúp đỡ khi gặp khó khăn về tài chính. Đây
không phải là cầu xin sự giàu sang ích kỷ, mà là xin những phương
tiện cần thiết để sống một cuộc đời có phẩm giá.
o
Ví dụ: “Chúa ơi, con sắp có một buổi phỏng vấn
quan trọng. Xin cho con sự bình tĩnh, tự tin, và cho con biết
cách thể hiện tốt nhất khả năng của mình. Xin mở ra cho
con một con đường để con có thể dùng tài năng của mình
phục vụ cho điều tốt.”
•
An toàn: Cầu xin được bình an khi đi đường, được bảo
vệ khỏi những nguy hiểm, tai ương. Đây là một lời phó thác, thừa
nhận rằng chúng ta không thể kiểm soát hết mọi rủi ro trong cuộc
sống.
B. Cầu Xin Cho Những Nhu Cầu Tinh Thần và Nội Tâm
Đây là những lời cầu xin còn quan trọng hơn cả những nhu cầu
thể chất, vì chúng liên quan đến hạnh phúc và sự bình an đích thực của
tâm hồn.
•
Sự Khôn Ngoan và Hướng Dẫn: Khi đứng trước một
ngã rẽ quan trọng của cuộc đời (chọn ngành học, chọn bạn đời,
quyết định công việc), bạn có thể cầu xin Chúa soi sáng cho bạn
thấy đâu là con đường tốt đẹp nhất.
9
77
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Ví dụ: “Lạy Chúa, con đang rất bối rối và không
biết phải quyết định thế nào. Con đường nào cũng có ưu và
nhược điểm. Xin ban cho con sự khôn ngoan của Ngài, xin
cho con một dấu hiệu, một sự bình an trong lòng để con biết
đâu là con đường Ngài muốn con đi.”
•
Sự Bình An: Trong một thế giới đầy lo âu và căng
thẳng, bạn có thể cầu xin sự bình an nội tâm mà không hoàn cảnh
bên ngoài nào có thể lấy đi được. Đó là một sự tin tưởng sâu sắc
rằng dù có chuyện gì xảy ra, bạn vẫn đang ở trong vòng tay an
toàn của Chúa.
•
Sức Mạnh và Lòng Can Đảm: Cầu xin sức mạnh để
vượt qua một cám dỗ, lòng can đảm để đối mặt với một nỗi sợ, sự
kiên nhẫn để chịu đựng một hoàn cảnh khó khăn.
•
Sự Tha Thứ: Đây là một trong những lời cầu xin mạnh
mẽ và giải thoát nhất. Bạn có thể xin Chúa tha thứ cho những lỗi
lầm, những lời nói hay hành động làm tổn thương người khác. Và
bạn cũng có thể cầu xin sức mạnh để tha thứ cho một người đã
làm tổn thương bạn, giải thoát chính mình khỏi gánh nặng của sự
oán giận.
Việc dâng lên những nhu cầu của bản thân không phải là ích kỷ.
Đó là hành động tự chăm sóc chính đáng, bởi vì khi bạn được bình an,
khỏe mạnh và sống đúng với con người của mình, bạn mới có thể trở
thành một món quà cho những người xung quanh.
Chúng Ta Có Thể Cầu Xin Điều Gì? (Phần 2: Cho Mọi Người)
Một trong những vẻ đẹp tuyệt vời nhất của lời cầu nguyện là nó
đưa chúng ta vượt ra khỏi thế giới nhỏ bé của riêng mình. Khi chúng ta
cầu nguyện cho người khác, trái tim của chúng ta được mở rộng, trở nên
đồng cảm và yêu thương hơn. Hành động này được gọi là lời cầu
nguyện chuyển cầu.
9
78
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cầu nguyện cho người khác là một hành động yêu thương vô hình
nhưng vô cùng mạnh mẽ. Bạn đang mang một người, với tất cả gánh
nặng và nhu cầu của họ, đến trước sự hiện diện của Thiên Chúa toàn
năng và đầy lòng thương xót.
A. Cầu Nguyện Cho Những Người Thân Yêu
Đây là nơi thực hành tự nhiên nhất. Hãy nghĩ về những người
trong vòng tròn gần gũi nhất của bạn.
•
Gia đình (Cha mẹ, vợ chồng, con cái, anh chị em):
Cầu nguyện cho sức khỏe, sự bình an, công việc của họ. Cầu
nguyện cho mối quan hệ trong gia đình được hòa thuận, yêu
thương và thấu hiểu nhau hơn.
o
Ví dụ: “Lạy Chúa, xin ban cho cha mẹ con được
khỏe mạnh và vui vẻ tuổi già. Xin cho vợ/chồng con có một
ngày làm việc tốt lành. Xin bảo vệ con cái con khỏi những
điều xấu và dẫn dắt chúng đi trên con đường ngay thẳng.”
•
Bạn bè: Cầu nguyện cho một người bạn đang gặp khó
khăn trong tình cảm, một người bạn đang tìm việc, hay một người
bạn đang đau buồn vì mất người thân. Lời cầu nguyện của bạn là
một cách để “ở bên” họ ngay cả khi bạn không thể có mặt về mặt
thể lý.
B. Cầu Nguyện Cho Cộng Đồng và Xã Hội
Lời cầu nguyện không chỉ giới hạn trong phạm vi cá nhân. Nó có
thể là một sức mạnh để biến đổi cộng đồng và thế giới.
•
Hàng xóm, đồng nghiệp: Cầu nguyện cho những người
bạn gặp gỡ hàng ngày. Xin cho môi trường làm việc được hòa
thuận, cho khu phố được an ninh.
•
Những người đang đau khổ: Hãy nghĩ đến những
người bạn không quen biết nhưng đang cần đến lời cầu nguyện.
9
79
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Những bệnh nhân trong bệnh viện, những nạn nhân của thiên tai,
chiến tranh, những người nghèo đói, những người cô đơn, những
người đang tuyệt vọng. Khi bạn cầu nguyện cho họ, bạn đang thể
hiện sự liên đới sâu sắc với toàn thể nhân loại.
o
Ví dụ: “Lạy Chúa, con không biết tên họ, nhưng
xin Ngài ở cùng những người đang phải chịu cảnh lũ lụt.
Xin ban cho họ nơi trú ẩn an toàn, lương thực, và niềm hy
vọng.”
•
Các nhà lãnh đạo: Cầu nguyện cho các nhà lãnh đạo
quốc gia, các nhà cầm quyền có được sự khôn ngoan, lòng chính
trực và lòng trắc ẩn để đưa ra những quyết định phục vụ cho lợi
ích chung của mọi người, đặc biệt là những người yếu thế nhất.
C. Cầu Nguyện Cho Cả Những Người Làm Ta Tổn Thương
Đây có lẽ là đỉnh cao của lời cầu nguyện chuyển cầu, và cũng là
điều khó khăn nhất. Chúa Giêsu đã dạy: “Hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện
cho những người ngược đãi anh em”.
Cầu nguyện cho người làm mình tổn thương không có nghĩa là bạn
đồng tình với hành động sai trái của họ. Nó cũng không có nghĩa là bạn
xóa bỏ nỗi đau của mình.
•
Ý nghĩa của nó là:
Bạn xin Chúa giải thoát chính bạn khỏi nọc độc
của sự hận thù, thứ đang hủy hoại tâm hồn bạn.
Bạn phó thác người đó cho sự công bằng và lòng
thương xót của Chúa.
Bạn cầu xin cho trái tim của họ được biến đổi, để
1
.
2
.
3
.
họ có thể nhận ra sai lầm của mình và không tiếp tục làm
hại người khác.
Đây là một hành động giải thoát phi thường. Nó cắt đứt sợi dây
oan trái và mở đường cho sự chữa lành thực sự trong tâm hồn bạn.
9
80
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cầu nguyện cho người khác là một bằng chứng cho thấy tình yêu
thương không chỉ là cảm xúc, mà là một hành động của ý chí, một quyết
định muốn điều tốt đẹp cho người khác, dù họ là ai.
”
Công Thức” Cầu Nguyện? Một Vài Gợi Ý Thực Tế Để Bắt Đầu
Nhiều người mới bắt đầu thường băn khoăn: “Tôi phải làm thế
nào? Tôi phải nói gì? Có cần phải quỳ gối hay chắp tay không?”
Hãy nhớ rằng, cầu nguyện là một cuộc trò chuyện, không phải một
buổi lễ. Không có một “công thức” cứng nhắc nào. Tuy nhiên, một vài
gợi ý sau đây có thể giúp bạn cảm thấy tự tin và tự nhiên hơn khi bắt
đầu.
1. Không Gian và Thời Gian
•
Tìm một nơi yên tĩnh: Điều này giúp bạn tập trung và
tránh bị phân tâm. Đó có thể là một góc trong phòng ngủ của bạn,
một chiếc ghế công viên vắng người, hoặc ngay cả trong xe của
bạn trước khi vào làm.
•
Dành ra một khoảng thời gian: Không cần phải quá
dài. Có thể chỉ là 5 phút vào buổi sáng khi thức dậy, hoặc trước
khi đi ngủ. Điều quan trọng là sự đều đặn. Biến nó thành một thói
quen, một cuộc hẹn mỗi ngày với Chúa.
2. Tư Thế
Tư thế của cơ thể có thể ảnh hưởng đến tâm trí. Bạn có thể chọn
bất kỳ tư thế nào giúp bạn cảm thấy tôn trọng và tập trung:
•
•
•
•
Quỳ gối: Thể hiện sự khiêm tốn, thờ phượng.
Ngồi: Một tư thế thoải mái, giúp bạn tĩnh tâm.
Đứng: Thể hiện sự sẵn sàng, tôn kính.
Đi bộ: Nhiều người thấy việc cầu nguyện trong khi đi
dạo giữa thiên nhiên rất hữu ích.
9
81
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chắp tay, nhắm mắt, ngước nhìn lên… tất cả chỉ là những trợ giúp
bên ngoài. Cốt lõi vẫn là thái độ của trái tim bạn.
3. Cấu Trúc của một Lời Cầu Nguyện (Gợi ý A-C-T-S)
Nếu bạn không biết bắt đầu từ đâu, bạn có thể thử một cấu trúc
đơn giản mà nhiều người thấy hữu ích, được tóm tắt bằng các chữ cái
A-C-T-S (trong tiếng Anh), có thể diễn giải như sau:
•
A – Adoration (Ngợi Khen): Bắt đầu bằng việc nhìn
nhận Chúa là ai. Thay vì lao ngay vào việc “xin”, hãy dành một
chút thời gian để chiêm ngắm sự vĩ đại, tốt lành của Ngài.
o
Ví dụ: “Lạy Chúa, con ngước nhìn bầu trời và thấy
sự vĩ đại của Ngài. Con cảm nhận được sự tốt lành của Ngài
qua những điều nhỏ bé trong cuộc sống. Ngài thật tuyệt vời
và đáng mến.”
•
C – Confession (Thú Nhận): Thành thật nhìn nhận
những thiếu sót, lỗi lầm của mình và xin Ngài tha thứ. Đây là lúc
để trút bỏ gánh nặng tội lỗi và làm cho tâm hồn được trong sạch.
o
Ví dụ: “Chúa ơi, hôm nay con đã thiếu kiên nhẫn
với gia đình. Con đã có những suy nghĩ không tốt về người
khác. Xin tha thứ cho sự yếu đuối của con và giúp con trở
nên tốt hơn.”
•
T – Thanksgiving (Tạ Ơn): Dành thời gian để cảm ơn
Chúa về những điều tốt đẹp bạn đã nhận được. Lòng biết ơn mở
rộng trái tim và giúp bạn nhận ra rằng mình được ban phước nhiều
như thế nào. Hãy cảm ơn cả những điều nhỏ nhặt nhất: một bữa
ăn ngon, một nụ cười, một ngày khỏe mạnh.
o
Ví dụ: “Con cảm ơn Chúa vì một ngày đã qua. Cảm
ơn vì sức khỏe, vì gia đình, vì công việc. Cảm ơn vì những
thử thách đã giúp con mạnh mẽ hơn.”
9
82
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
S – Supplication (Cầu Xin): Đây chính là lúc bạn dâng
lên những nhu cầu của mình và của người khác, như chúng ta đã
thảo luận ở các trang trước.
Đây chỉ là một gợi ý. Đôi khi, lời cầu nguyện của bạn có thể chỉ
toàn là lời tạ ơn. Đôi khi, nó có thể chỉ là một tiếng kêu xin trong lúc
tuyệt vọng. Điều quan trọng nhất là sự chân thành. Hãy nói với Chúa
như nói với một người Cha, một người Bạn. Hãy dùng chính ngôn ngữ
của bạn.
Câu Hỏi Lớn: Khi Lời Cầu Nguyện Dường Như “Không Được Trả
Lời”?
Đây có lẽ là thử thách lớn nhất đối với bất kỳ ai, dù là người mới
bắt đầu hay đã có đức tin lâu năm. Bạn đã cầu nguyện một cách tha
thiết, chân thành, nhưng điều bạn xin lại không xảy ra. Bệnh tật không
thuyên giảm, khó khăn tài chính vẫn còn đó, mối quan hệ đổ vỡ không
hàn gắn được. Cảm giác thất vọng, hoài nghi, thậm chí tức giận là điều
hoàn toàn có thể hiểu được.
Làm thế nào để chúng ta hiểu được điều này?
1. Nhìn Lại Hình Ảnh Người Cha Khôn Ngoan
Hãy quay lại với hình ảnh người cha yêu thương nhưng khôn
ngoan. Tình yêu của người cha không được đo lường bằng việc ông đáp
ứng bao nhiêu yêu cầu của đứa con, mà bằng việc ông làm những gì
thực sự tốt nhất cho sự phát triển của con.
Thiên Chúa cũng vậy. Ngài nhìn thấy toàn bộ cuộc đời của bạn –
quá khứ, hiện tại và tương lai. Ngài biết điều gì sẽ giúp bạn trưởng thành
thực sự, điều gì sẽ mang lại hạnh phúc vĩnh cửu, chứ không chỉ là niềm
9
83
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

vui tạm thời. Đôi khi, điều chúng ta nghĩ là tốt nhất cho mình lại không
phải như vậy trong kế hoạch yêu thương của Ngài.
2. Các Cách Thiên Chúa “Trả Lời” Lời Cầu Nguyện
Câu trả lời của Chúa không phải lúc nào cũng là “Có”. Có ít nhất
bốn khả năng:
•
“Có”: Điều bạn xin xảy ra. Đây là một niềm vui lớn lao
và củng cố đức tin của bạn.
•
“Không”: Bởi vì điều bạn xin không phải là điều tốt
nhất cho bạn hoặc cho người khác. Ví dụ, một lời cầu nguyện xin
cho người mình yêu chia tay với người hiện tại để đến với mình có
thể sẽ không được nhậm lời, vì nó đi ngược lại với hạnh phúc của
người khác. Lời từ chối của Chúa cũng chính là một hành động của
tình yêu.
•
“Chờ đã”: Thời điểm chưa thích hợp. Thiên Chúa có thời
điểm hoàn hảo của Ngài. Việc chờ đợi dạy cho chúng ta sự kiên
nhẫn, sự tin tưởng, và chuẩn bị tâm hồn chúng ta để đón nhận
món quà một cách xứng đáng nhất. Có thể bạn cần phải học một
bài học nào đó trước khi lời cầu nguyện được đáp lại.
•
“Ta có một điều khác, tốt hơn cho con”: Đây là câu trả
lời thường xuyên nhất nhưng cũng khó nhận ra nhất. Bạn cầu xin
một công việc A, nhưng Chúa lại mở ra cánh cửa cho công việc B,
một công việc mà ban đầu bạn không hề nghĩ tới nhưng cuối cùng
lại mang lại cho bạn nhiều niềm vui và ý nghĩa hơn. Bạn cầu xin
được chữa lành khỏi một căn bệnh, nhưng thay vào đó, bạn lại
nhận được sức mạnh phi thường để chịu đựng, và sự chịu đựng
của bạn lại trở thành nguồn cảm hứng cho rất nhiều người xung
quanh.
3. Mục Đích Sâu Xa Nhất Của Lời Cầu Nguyện
9
84
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Điều này đưa chúng ta trở lại với điểm cốt lõi: Mục đích tối hậu
của lời cầu nguyện không phải là để nhận được điều chúng ta muốn,
mà là để trở nên gần gũi hơn với Đấng yêu thương chúng ta.
Ngay cả khi hoàn cảnh bên ngoài không thay đổi, chính bạn sẽ
thay đổi qua lời cầu nguyện.
•
•
Bạn sẽ tìm thấy sự bình an giữa giông bão.
Bạn sẽ nhận được sức mạnh để đối mặt với những gì
bạn không thể thay đổi.
•
Bạn sẽ cảm nhận được sự hiện diện của Chúa, rằng bạn
không bao giờ đơn độc.
Đó chính là món quà lớn nhất mà lời cầu nguyện mang lại. Đôi
khi, câu trả lời cho lời cầu nguyện không phải là một sự thay đổi hoàn
cảnh, mà là một sự thay đổi trong chính trái tim bạn.
Một Lời Mời Gọi Thử Nghiệm
Chúng ta đã cùng nhau đi một hành trình khá dài để khám phá về
một khía cạnh của lời cầu nguyện: lời cầu xin. Chúng ta đã thấy rằng
đó không phải là một danh sách yêu cầu gửi đến một thế lực xa lạ, mà
là một cuộc trò chuyện thân tình, một hành động của sự khiêm tốn và
tin tưởng, một cách để mở rộng trái tim mình cho cả bản thân và cho
thế giới.
Có thể bạn đọc xong những trang này và vẫn còn nhiều hoài nghi.
Điều đó hoàn toàn bình thường. Niềm tin không phải là một công tắc có
thể bật hay tắt. Nó là một hạt giống cần được gieo trồng và chăm sóc.
Vậy nên, tôi không yêu cầu bạn phải tin ngay lập tức. Tôi chỉ muốn
gửi đến bạn một lời mời gọi chân thành: Hãy thử nghiệm.
9
85
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hãy xem cầu nguyện như một cuộc thử nghiệm của trái tim. Bạn
không có gì để mất, nhưng có thể sẽ tìm thấy một điều gì đó vô giá.
Bước thử nghiệm đơn giản:
1
.
Chọn một thời điểm trong ngày: Chỉ cần 5 phút. Có
thể là sáng sớm hoặc tối muộn.
2
.
Tìm một nơi yên tĩnh.
3
.
Bắt đầu một cách đơn giản: Bạn không cần phải dùng
những từ ngữ hoa mỹ. Hãy bắt đầu bằng một lời chào chân thành,
ví dụ:
o
o
o
“Chào Chúa, nếu Ngài có thật ở đó…”
“Lạy Đấng Tạo Hóa…”
Hoặc đơn giản là im lặng và hướng lòng mình lên.
4
.
Nói ra một điều trong lòng bạn:
o
o
o
Một lời cảm ơn: “Hôm nay con muốn cảm ơn vì…”
Một nỗi lo: “Con đang thực sự lo lắng về…”
Một lời cầu xin nhỏ: “Xin hãy ở cùng [tên một
người] đang gặp khó khăn. Xin giúp con có một ngày làm
việc bình an.”
5
.
Kết thúc đơn giản: “Con xin phó thác điều này cho
Ngài.”
Hãy thử làm điều này mỗi ngày trong một tuần. Đừng quá tập
trung vào việc tìm kiếm một kết quả “ngoạn mục”. Thay vào đó, hãy chú
ý đến những thay đổi tinh tế bên trong bạn.
•
•
•
Bạn có cảm thấy bình an hơn một chút không?
Bạn có cảm thấy bớt cô đơn hơn không?
Bạn có bắt đầu nhận ra những điều tốt đẹp nhỏ bé trong
cuộc sống mà trước đây bạn bỏ qua không?
9
86
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cầu nguyện không phải là ma thuật. Nó là một mối tương quan.
Và giống như mọi mối tương quan khác, nó cần thời gian, sự kiên nhẫn
và một trái tim rộng mở.
Hành trình tâm linh là một hành trình cá nhân. Không ai có thể đi
thay bạn. Nhưng cánh cửa thì luôn mở. Thiên Chúa, người Cha yêu
thương, vẫn luôn ở đó, kiên nhẫn chờ đợi được nghe tiếng nói của bạn,
dù chỉ là một lời thì thầm.
Lời Kết – Cuộc trò chuyện vẫn luôn chờ đợi bạn
Hành động cầu xin, dâng lên Chúa những nhu cầu của bản thân
và mọi người, là một trong những cách tự nhiên và căn bản nhất để bắt
đầu một mối tương quan với Đấng Tạo Hóa.
Nó bắt nguồn từ sự thừa nhận rằng chúng ta không phải là trung
tâm của vũ trụ, rằng chúng ta cần đến tình yêu, sự khôn ngoan và quyền
năng vượt xa chính mình. Nó là một lời tuyên xưng của niềm tin rằng
chúng ta không đơn độc trong hành trình dương thế này; có một người
Cha luôn lắng nghe, quan tâm và muốn điều tốt nhất cho chúng ta, ngay
cả khi chúng ta không luôn hiểu được đường lối của Ngài.
Cầu nguyện xin ơn không biến Thiên Chúa thành người đầy tớ cho
những mong muốn của chúng ta. Ngược lại, nó biến đổi chúng ta, giúp
chúng ta trở nên khiêm tốn hơn, tin tưởng hơn, và yêu thương hơn. Nó
mở rộng tầm nhìn của chúng ta từ những lo toan ích kỷ sang việc quan
tâm đến nhu cầu của những người xung quanh, và cuối cùng là kết nối
chúng ta với toàn thể nhân loại trong một sợi dây liên đới vô hình.
Nếu bạn cảm thấy có một khoảng trống trong tâm hồn, một khao
khát về một điều gì đó lớn lao hơn, ý nghĩa hơn, có lẽ đó chính là lời
mời gọi bạn hãy bắt đầu cuộc trò chuyện.
9
87
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đừng sợ hãi. Đừng cảm thấy mình không xứng đáng. Đừng lo lắng
về việc phải nói gì hay làm gì cho đúng.
Chỉ cần đến như bạn là, với tất cả niềm vui và nỗi buồn, hy vọng
và thất vọng, đức tin và cả những hoài nghi.
Bởi vì cuộc trò chuyện đẹp nhất và ý nghĩa nhất trong cuộc đời bạn
có thể chỉ bắt đầu bằng một câu nói đơn sơ:
”
Lạy Chúa, con ở đây. Xin hãy lắng nghe con.”
Và Ngài vẫn luôn ở đó, đang lắng nghe.
9
88
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chương 18: Kinh Lạy Cha – Lời Kinh Hoàn Hảo
KINH LẠY CHA – LỜI KINH HOÀN HẢO
Bản Tóm Lược Toàn Bộ Tin Mừng, do chính Chúa Giêsu dạy
Một bài diễn giải dành cho những ai đang đi tìm ý nghĩa
Dẫn Nhập – Lời Cầu Nguyện Vượt Thời Gian
Chào bạn,
Có thể bạn chưa từng nghe về Chúa Giêsu, hoặc có thể bạn đã nghe
nhưng Ngài vẫn là một nhân vật xa lạ. Có thể bạn không theo một tôn
giáo nào, hoặc bạn có một niềm tin khác. Dù bạn là ai, tôi mời bạn cùng
tôi khám phá một trong những văn bản cổ xưa và có ảnh hưởng nhất
trong lịch sử nhân loại: Kinh Lạy Cha.
Đây không chỉ đơn thuần là một bài kinh để đọc thuộc lòng. Nó
được xem là “Lời Kinh Hoàn Hảo” bởi vì nó được dạy bởi chính Chúa
Giêsu, và nó chứa đựng trong mình toàn bộ cốt lõi thông điệp của Ngài
–
một thông điệp về tình yêu, sự tha thứ, và một mối tương quan sâu
sắc giữa con người và Đấng Tạo Hóa.
Trong thế giới hiện đại đầy lo toan, vội vã và bất an, con người vẫn
luôn mang trong mình những câu hỏi muôn thuở: Tôi là ai? Tôi từ đâu
đến? Mục đích sống của tôi là gì? Có một Đấng nào lớn hơn tôi không?
Làm sao để tìm được sự bình an đích thực?
Kinh Lạy Cha, trong sự ngắn gọn đáng kinh ngạc của nó, lại chạm
đến tất cả những câu hỏi này. Nó không phải là một công thức ma thuật,
mà là một tấm bản đồ, một con đường dẫn lối tâm hồn. Nó vạch ra một
lộ trình để con người kết nối lại với cội nguồn của mình, để chữa lành
những đổ vỡ bên trong, và để sống một cuộc đời có định hướng và ý
nghĩa.
9
89
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tiếp theo, chúng ta sẽ không tiếp cận lời kinh này như những tín
đồ sùng đạo, mà như những nhà thám hiểm. Chúng ta sẽ cùng nhau mổ
xẻ từng câu, từng chữ, để tìm hiểu:
1
2
.
.
Bối cảnh ra đời: Tại sao Chúa Giêsu lại dạy lời kinh
này?
Ý nghĩa sâu xa của từng câu: Nó tiết lộ điều gì về
Thiên Chúa, về bản chất con người, và về cách chúng ta nên sống?
Tính phổ quát: Tại sao những lời cầu nguyện cách đây
000 năm vẫn còn nguyên giá trị và có thể lay động tâm hồn của
3
.
2
con người ở thế kỷ 21, bất kể văn hóa hay tín ngưỡng?
Mục tiêu của bài viết này không phải là để thuyết phục bạn tin,
mà là để mời bạn hiểu. Hiểu được tại sao hàng tỷ người trong suốt 20
thế kỷ qua đã tìm thấy niềm an ủi, sức mạnh và sự khôn ngoan trong
bảy lời cầu nguyện ngắn ngủi này.
Hãy cùng nhau bắt đầu cuộc hành trình khám phá Lời Kinh Hoàn
Hảo.
Cuộc Cách Mạng Trong Một Từ: “Lạy Cha”
”
Lạy Cha chúng con ở trên trời”
Trước khi đi sâu vào lời kinh, chúng ta cần dừng lại thật lâu ở từ
đầu tiên: “Cha”.
Đối với người Do Thái vào thời Chúa Giêsu, Thiên Chúa (thường
được gọi là Gia-vê) là Đấng Thánh, Đấng Tối Cao, Đấng Toàn Năng. Tên
của Ngài thiêng liêng đến nỗi người ta không dám gọi thẳng tên. Ngài
là Vua của vũ trụ, là Quan Tòa xét xử công minh. Mối quan hệ giữa con
người và Thiên Chúa khi đó là mối quan hệ giữa thụ tạo và Đấng Tạo
Hóa, giữa thần dân và Đức Vua, giữa tội nhân và Quan Tòa. Đó là một
mối quan hệ đầy sự kính sợ.
9
90
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Và rồi, Chúa Giêsu đến. Khi các môn đệ hỏi Ngài cách cầu nguyện,
Ngài đã bắt đầu bằng một từ gây sốc, một từ làm thay đổi tất cả: “Cha”
(trong tiếng Aram mà Chúa Giêsu sử dụng là “Abba”, một từ thân mật
hơn, gần như là “Ba ơi”, “Bố ơi”).
Đây là một cuộc cách mạng về nhận thức tâm linh.
1
.
Từ Kính Sợ đến Thân Mật: Chúa Giêsu không giới
thiệu một vị Thiên Chúa xa cách, đáng sợ, chỉ chực chờ trừng phạt.
Ngài giới thiệu một người Cha. Một người Cha thì gần gũi, yêu
thương, quan tâm, chăm sóc và luôn muốn điều tốt nhất cho con
cái mình. Việc gọi Thiên Chúa là “Cha” đã phá vỡ bức tường ngăn
cách, biến lời cầu nguyện từ một nghĩa vụ thành một cuộc trò
chuyện thân tình giữa con và Cha.
2
.
“Chúng Con”: Tình Huynh Đệ Phổ Quát: Chúa Giêsu
không dạy chúng ta nói “Lạy Cha của tôi”, mà là “Lạy Cha của
chúng con”. Điều này mang một ý nghĩa cực kỳ sâu sắc. Nếu chúng
ta có cùng một người Cha, thì tất cả chúng ta – không phân biệt
màu da, chủng tộc, quốc gia, giàu nghèo – đều là anh chị em với
nhau. Ngay từ câu mở đầu, lời kinh này đã đặt nền tảng cho tình
yêu thương tha nhân. Bạn không thể nói chuyện với Cha của bạn
một cách chân thành trong khi lại căm ghét anh em của mình. Lời
kinh này buộc chúng ta phải nhìn người bên cạnh như một thành
viên trong cùng một gia đình.
3
.
“Ở Trên Trời”: Sự Siêu Việt và Thiêng Liêng: Cụm từ
”
ở trên trời” không có nghĩa là Thiên Chúa ngự ở một nơi nào đó
trên mây. “Trời” trong ngôn ngữ Kinh Thánh biểu trưng cho sự siêu
việt, sự vĩ đại, sự thánh thiện của Thiên Chúa. Ngài không bị giới
hạn bởi không gian hay thời gian. Cụm từ này nhắc nhở chúng ta
rằng, mặc dù Thiên Chúa là người Cha gần gũi, Ngài vẫn là Đấng
Tối Cao, Đấng Tạo Hóa, xứng đáng với tất cả sự tôn kính của chúng
ta.
9
91
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Như vậy, ngay trong câu đầu tiên, Kinh Lạy Cha đã thiết lập một
sự cân bằng hoàn hảo: một Thiên Chúa vừa gần gũi như người Cha thân
thương, vừa cao cả, vĩ đại và thánh thiện. Đây chính là nền tảng cho
toàn bộ đời sống tâm linh của Kitô giáo: một mối tương quan được xây
dựng trên cả tình yêu mến và sự tôn kính.
Đây là lời mời gọi đầu tiên dành cho bạn: Dù bạn có tin vào một
Đấng Tạo Hóa hay không, hãy thử hình dung về một Nguồn Cội của vũ
trụ không phải là một lực lượng vô tri, lạnh lùng, mà là một Người Cha
đầy yêu thương. Ý niệm đó thay đổi cách bạn nhìn nhận về bản thân và
thế giới này như thế nào?
Ba Lời Nguyện Ước Cho Thiên Chúa – Đặt Lại Ưu Tiên Của Cuộc Đời
Sau khi thiết lập mối quan hệ Cha-con, Chúa Giêsu dạy chúng ta
ba lời cầu nguyện đầu tiên. Điều thú vị là ba lời nguyện này không phải
để xin điều gì cho bản thân, mà là để hướng lòng về Thiên Chúa.
1. “Danh Cha cả sáng” 2. “Nước Cha trị đến” 3. “Ý Cha thể hiện
dưới đất cũng như trên trời”
Đây là một bài học sâu sắc về việc sắp xếp các ưu tiên trong cuộc
sống. Trước khi lo lắng về những nhu cầu của bản thân (cơm ăn, áo
mặc, sự tha thứ), chúng ta được mời gọi hướng đến những gì lớn lao
hơn chính mình.
1. “Danh Cha cả sáng”
”
Danh” trong văn hóa Do Thái không chỉ là một cái tên để gọi. Nó
đại diện cho bản chất, cho con người của một người. “Làm cho Danh Cha
cả sáng” không có nghĩa là chúng ta làm cho Thiên Chúa vĩ đại hơn, vì
Ngài vốn đã vĩ đại rồi. Thay vào đó, nó có nghĩa là:
9
92
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Nhận biết sự thánh thiện của Thiên Chúa: Chúng ta
cầu mong cho chính mình và cho cả thế giới nhận ra sự tốt lành,
vẻ đẹp và sự thật của Thiên Chúa.
•
Sống một cuộc đời phản chiếu sự tốt lành đó: Lời cầu
nguyện này là một lời cam kết. Chúng ta không chỉ nói bằng môi
miệng. Khi chúng ta cầu “Danh Cha cả sáng”, chúng ta cũng đang
tự hỏi mình: “Cuộc sống của tôi, lời nói, hành động của tôi có làm
cho người khác nhìn thấy một Thiên Chúa tốt lành và yêu thương
không? Hay nó đang làm cho hình ảnh của Ngài bị méo mó?”. Đây
là lời mời gọi sống chân thật, chính trực và yêu thương.
2. “Nước Cha trị đến”
”
Nước Trời” hay “Vương quốc của Thiên Chúa” là một trong những
chủ đề trung tâm trong lời giảng của Chúa Giêsu. Đây không phải là một
vương quốc địa lý trên bản đồ. “Nước Cha trị đến” là một lời cầu nguyện
cho một thực tại nơi mà các giá trị của Thiên Chúa – công lý, hòa bình,
và tình yêu thương – ngự trị tuyệt đối.
•
Ngự trị trong tâm hồn: Chúng ta cầu cho sự ích kỷ,
hận thù, ghen ghét trong lòng mình được thay thế bằng tình yêu
thương, sự tha thứ và lòng quảng đại của Thiên Chúa.
•
Ngự trị trong xã hội: Chúng ta cầu cho một thế giới mà
ở đó không còn chiến tranh, bất công, áp bức, nghèo đói. Chúng ta
cầu cho các quốc gia, các cộng đồng, các gia đình được xây dựng
trên nền tảng của sự thật và tình thương.
Cầu nguyện “Nước Cha trị đến” cũng có nghĩa là chúng ta cam kết
hành động để xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn. Chúng ta trở thành
những “công dân” của Nước Trời ngay từ bây giờ, bằng cách thực thi
công lý, kiến tạo hòa bình và lan tỏa yêu thương trong môi trường sống
của mình.
3. “Ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời”
9
93
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây có lẽ là lời cầu nguyện khó khăn nhất. Con người chúng ta
luôn có những kế hoạch, những tham vọng, những mong muốn của
riêng mình. Lời cầu nguyện này mời gọi chúng ta từ bỏ cái “tôi” ích kỷ
để tin tưởng và tuân phục theo thánh ý của Thiên Chúa.
•
Sự tin tưởng triệt để: Cầu nguyện như vậy đòi hỏi một
niềm tin rằng kế hoạch của Thiên Chúa, ý muốn của “Cha”, luôn
tốt đẹp hơn kế hoạch của chúng ta, ngay cả khi chúng ta không
hiểu được. Nó giống như một đứa trẻ hoàn toàn tin tưởng vào sự
dẫn dắt của người cha, biết rằng cha sẽ không bao giờ làm hại
mình.
•
“Dưới đất cũng như trên trời”: “Trên trời” là nơi ý
muốn của Thiên Chúa được thực hiện một cách hoàn hảo. Chúng
ta cầu xin cho thế giới này, với tất cả những hỗn loạn và bất toàn
của nó, ngày càng trở nên giống “trời” hơn – nơi mà ý muốn yêu
thương của Cha được mọi người đón nhận và thực thi.
Ba lời nguyện đầu tiên này định hướng lại toàn bộ cuộc sống của
chúng ta. Thay vì bắt đầu với câu hỏi “Tôi muốn gì?”, chúng ta bắt đầu
với câu hỏi: “Lạy Cha, Cha muốn gì? Con có thể làm gì để Danh Cha được
tôn vinh, Nước Cha được mở rộng, và Ý Cha được thực hiện?”. Đó là con
đường dẫn đến sự tự do đích thực, giải thoát chúng ta khỏi gánh nặng
của cái tôi ích kỷ.
Bốn Lời Nguyện Cho Con Người – Những Nhu Cầu Căn Bản
Sau khi đã hướng lòng về Thiên Chúa, lời kinh chuyển sang những
nhu cầu thiết yếu của con người. Điều này cho thấy một Thiên Chúa
không xa vời, mà rất quan tâm đến đời sống thường ngày của chúng ta.
Bốn lời nguyện này bao trùm bốn khía cạnh căn bản của cuộc sống con
người: vật chất, tinh thần, xã hội và tương lai.
4. “Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày”
9
94
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là lời cầu nguyện duy nhất trong Kinh Lạy Cha xin về một nhu
cầu vật chất. Nó vô cùng đơn giản nhưng lại chứa đựng nhiều bài học
sâu sắc.
•
“Lương thực”: Trước hết, “lương thực” ở đây chính là
cơm bánh, là những gì cần thiết để duy trì sự sống thể lý. Lời kinh
này thừa nhận rằng chúng ta là những hữu thể có thân xác, và
việc chăm lo cho nhu cầu vật chất không có gì là sai trái. Thiên
Chúa, người Cha, quan tâm đến cả cơn đói của chúng ta. Lời
nguyện này cũng nhắc nhở chúng ta về trách nhiệm đối với những
người đang thiếu thốn lương thực trên thế giới. Khi chúng ta cầu
”
cho chúng con”, chúng ta không chỉ nghĩ đến bản thân mình.
•
“Hằng ngày” (hoặc “đủ dùng”): Chúng ta không xin
cho sự giàu sang, của cải tích trữ cho 10 năm tới. Chúng ta chỉ xin
cho “đủ dùng” trong “hôm nay”. Điều này dạy chúng ta hai điều:
o
Sống trong hiện tại: Thay vì lo lắng thái quá về
tương lai, hãy tập trung vào ngày hôm nay.
o
Lòng tín thác: Tin tưởng rằng ngày mai, Cha vẫn
sẽ tiếp tục quan phòng và chăm sóc cho chúng ta, giống như
Ngài đã làm hôm nay. Điều này giải thoát chúng ta khỏi sự
lo âu và lòng tham không đáy.
•
Lương thực thiêng liêng: Nhiều nhà tư tưởng Kitô giáo
cũng diễn giải “lương thực” này còn là “Lương thực thiêng liêng” –
đó là Lời Chúa, là sự thật, là những gì nuôi dưỡng tâm hồn chúng
ta. Con người không chỉ sống bằng cơm bánh, mà còn cần được
nuôi dưỡng về mặt tinh thần.
Lời cầu nguyện này dạy chúng ta một thái độ sống quân bình: biết
lao động để có những nhu-cầu-cần-thiết, nhưng đồng thời cũng biết tín
thác vào sự quan phòng của Cha và không để mình bị nô lệ cho vật chất
và những lo lắng không cần thiết.
9
95
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Trái Tim Của Tin Mừng – Bài Học Về Sự Tha Thứ
Đây có lẽ là câu quan trọng nhất, khó thực hiện nhất, và cũng là
trung tâm của toàn bộ thông điệp của Chúa Giêsu.
5. “Và tha nợ chúng con, như chúng con cũng tha kẻ có nợ
chúng con”
Trong bản văn gốc, từ được dùng là “nợ” (debts), có thể hiểu là cả
nợ vật chất lẫn những lỗi lầm, những xúc phạm mà chúng ta gây ra cho
Thiên Chúa và cho nhau.
•
Thừa nhận sự bất toàn của bản thân: Lời cầu nguyện
này bắt đầu bằng việc thừa nhận một sự thật căn bản: chúng ta
đều là những người có lỗi, có “nợ”. Chúng ta không hoàn hảo.
Chúng ta đã và sẽ làm tổn thương người khác, và chúng ta cũng
đã không sống đúng với tình yêu của Thiên Chúa. Việc thừa nhận
điều này không phải để tự dằn vặt, mà là bước đầu tiên để được
chữa lành. Nó đòi hỏi sự khiêm tốn.
•
Lòng thương xót của Thiên Chúa: Chúng ta cầu xin sự
tha thứ từ “Cha”. Điều này cho thấy Thiên Chúa không phải là một
kế toán viên chuyên ghi sổ các lỗi lầm của chúng ta. Ngài là một
người Cha luôn sẵn lòng tha thứ, sẵn lòng xóa bỏ mọi “món nợ”
khi con cái mình biết hối cải và quay về.
•
Điều kiện gây sốc: “Như chúng con cũng tha…”: Đây
là điểm mấu chốt. Lời kinh đặt ra một điều kiện đáng kinh ngạc:
mức độ chúng ta nhận được sự tha thứ từ Thiên Chúa lại tùy thuộc
vào mức độ chúng ta tha thứ cho người khác. Chúa Giêsu không
nói “Xin tha nợ cho chúng con, và sau đó chúng con sẽ tha cho
người khác”. Ngài đặt hai vế song song, nối kết chặt chẽ với nhau.
Tại sao lại có điều kiện này?
9
96
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Không phải vì Thiên Chúa nhỏ nhen hay muốn “ra điều kiện”. Lý
do sâu xa hơn nhiều:
1
.
Sự nhất quán nội tâm: Chúng ta không thể mở lòng ra
để đón nhận lòng thương xót của Thiên Chúa nếu trái tim chúng
ta đang đóng chặt lại, đang bị lấp đầy bởi sự cay đắng, oán hận
đối với người khác. Một trái tim không biết tha thứ thì không còn
chỗ cho tình yêu của Thiên Chúa đi vào.
2
.
Kinh nghiệm về lòng thương xót: Chỉ khi chúng ta
nếm trải được sự khó khăn của việc tha thứ cho một người đã làm
tổn thương mình, chúng ta mới có thể cảm nhận được một phần
nhỏ sự vĩ đại của lòng thương xót mà Thiên Chúa dành cho chúng
ta. Tha thứ cho người khác giúp chúng ta hiểu được giá trị của sự
tha thứ mà mình được nhận.
3
.
Giải thoát chính mình: Hận thù giống như việc chúng
ta tự uống thuốc độc mà lại mong người khác chết. Người không
tha thứ sẽ bị cầm tù trong chính sự oán giận của mình. Khi tha
thứ cho người khác, người đầu tiên được giải thoát chính là bản
thân chúng ta. Tha thứ là một hành động vì chính sức khỏe tinh
thần và tâm linh của mình.
Lời cầu nguyện này là một thách đố lớn lao, đi ngược lại với bản
năng tự nhiên “ăn miếng trả miếng” của con người. Nó mời gọi chúng ta
phá vỡ vòng luẩn quẩn của bạo lực và hận thù, để bắt đầu một vòng
xoáy mới của sự chữa lành và hòa giải. Đây chính là cốt lõi của Tin
Mừng, của “Tin Vui” mà Chúa Giêsu mang đến.
Nhận Biết Sự Yếu Đuối và Lời Cầu Xin Bảo Vệ
Hai lời nguyện cuối cùng cho thấy một sự hiểu biết sâu sắc về tâm
lý con người. Chúng ta không chỉ cần được tha thứ cho những lỗi lầm
9
97
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

trong quá khứ, mà còn cần được giúp đỡ để đối mặt với những thử thách
trong hiện tại và tương lai.
6. “Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ”
Lời nguyện này thường bị hiểu lầm. Nó không có nghĩa là Thiên
Chúa là người tạo ra cám dỗ rồi xui khiến chúng ta phạm tội. Thiên Chúa
không bao giờ cám dỗ ai cả. Cách dịch sát nghĩa hơn có thể là “Xin đừng
để chúng con đi vào cơn thử thách” hoặc “Xin đừng để chúng con gục
ngã khi bị thử thách”.
•
Thừa nhận sự yếu đuối: Đây là lời cầu nguyện của một
người biết mình yếu đuối. Chúng ta thừa nhận rằng bản thân mình
không đủ sức mạnh để một mình chống lại những khuynh hướng
xấu, những áp lực từ xã hội, hay những hoàn cảnh có thể dẫn
chúng ta đến sai lầm. Chúng ta xin Cha đừng để chúng ta rơi vào
những tình huống quá sức mình.
•
“Cám dỗ” là gì? Cám dỗ ở đây không chỉ là những ham
muốn tầm thường. Nó là bất cứ điều gì có thể kéo chúng ta xa rời
con đường của tình yêu thương và sự thật: sự kiêu ngạo, lòng
tham, sự ích kỷ, tính hay phán xét, sự tuyệt vọng…
•
Lời cầu xin sự khôn ngoan và sức mạnh: Khi cầu
nguyện như vậy, chúng ta đang xin Cha ban cho chúng ta sự sáng
suốt để nhận ra những cạm bẫy tinh vi của sự dữ và ban cho chúng
ta sức mạnh nội tâm để lựa chọn điều đúng đắn, ngay cả khi nó
khó khăn.
Đây là lời cầu nguyện đầy khiêm tốn của một người lữ hành trên
đường đời, biết rằng mình cần một người dẫn đường khôn ngoan để
không bị lạc lối.
7. “Nhưng cứu chúng con cho khỏi sự dữ”
Lời nguyện này là sự tiếp nối và hoàn tất của lời nguyện trước.
9
98
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Sự dữ là một thực tại: Lời kinh này không nhìn thế
giới qua lăng kính màu hồng. Nó thừa nhận rằng “sự dữ” (evil) là
một thực tại hữu hình, một thế lực có thật trong thế giới và trong
lòng người, luôn tìm cách phá hoại những gì tốt đẹp. Sự dữ có thể
là những cấu trúc bất công trong xã hội, những thảm họa, bệnh
tật, và cả những sự ác tâm có chủ ý của con người.
•
“Cứu chúng con”: Đây là tiếng kêu của một người đang
gặp nguy hiểm. Chúng ta nhận ra rằng, có những thế lực sự dữ lớn
hơn sức của chúng ta có thể chống lại. Chúng ta cần một Đấng Cứu
Độ, một Đấng Bảo Vệ quyền năng hơn chúng ta.
•
Niềm hy vọng vào chiến thắng cuối cùng: Lời cầu
nguyện này không kết thúc trong sự sợ hãi, mà trong niềm hy
vọng. Nó khẳng định niềm tin rằng Thiên Chúa, người Cha Toàn
Năng, mạnh hơn sự dữ. Tình yêu và sự sống sẽ chiến thắng sự thù
hận và sự chết.
Hai lời nguyện cuối cùng này dạy chúng ta một thái độ thực tế và
tin tưởng. Thực tế để nhận biết những nguy hiểm và sự yếu đuối của
bản thân. Tin tưởng để biết rằng chúng ta không bao giờ đơn độc trong
cuộc chiến chống lại sự dữ, vì chúng ta có một người Cha luôn sẵn sàng
chở che và giải thoát chúng ta.
Tổng Kết – Tại Sao Đây Là Lời Kinh Hoàn Hảo và Là Tóm Lược
Tin Mừng?
Sau khi đã đi qua từng câu, giờ là lúc chúng ta lùi lại một bước để
nhìn vào bức tranh toàn cảnh. Tại sao lời kinh ngắn ngủi này lại được
gọi là “bản tóm lược toàn bộ Tin Mừng”?
1. Nó tóm gọn Mối Quan Hệ Mới: Toàn bộ thông điệp của Chúa
Giêsu có thể được tóm gọn trong việc Ngài mạc khải cho nhân loại một
9
99
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Thiên Chúa là Cha. Kinh Lạy Cha không chỉ dạy điều đó, mà còn đưa
chúng ta vào chính mối quan hệ đó ngay từ những chữ đầu tiên.
2. Nó tóm gọn Hai Điều Răn Lớn Nhất: Khi được hỏi điều răn nào
là quan trọng nhất, Chúa Giêsu đã trả lời: “Ngươi phải yêu mến Đức
Chúa, Thiên Chúa của ngươi, hết lòng, hết linh hồn và hết trí khôn ngươi.
Đó là điều răn trọng nhất và điều răn thứ nhất. Còn điều răn thứ hai,
cũng giống điều răn ấy, là: ngươi phải yêu người thân cận như chính
mình.” (Mt 22:37-39).
Kinh Lạy Cha được cấu trúc hoàn hảo theo hai điều răn này:
•
Phần I: Yêu mến Thiên Chúa (Ba lời nguyện đầu):
Hướng trọn vẹn về Thiên Chúa, mong cho Danh Cha được cả sáng,
Nước Cha trị đến, Ý Cha được thể hiện.
•
Phần II: Yêu mến tha nhân và chính mình (Bốn lời
nguyện sau): Quan tâm đến nhu cầu của cộng đồng (“chúng con”),
đặc biệt là qua việc tha thứ cho nhau, và chăm sóc cho sự an toàn
thiêng liêng của bản thân.
3. Nó bao trùm Toàn Bộ Đời Sống Con Người: Lời kinh này chạm
đến mọi khía cạnh của kiếp người:
•
Quá khứ: Xin tha thứ cho những lỗi lầm đã qua (“tha
nợ chúng con”).
•
Hiện tại: Xin cho những nhu cầu của ngày hôm nay
(“lương thực hằng ngày”).
•
Tương lai: Xin được bảo vệ khỏi những nguy hiểm sắp
tới (“chớ để sa chước cám dỗ, cứu khỏi sự dữ”).
Nó kết nối con người với Thiên Chúa (Cha), với người khác (chúng
con, kẻ có nợ), và với chính bản thân mình (nhu cầu, yếu đuối).
1
000
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4. Nó là một Lộ Trình Tâm Linh: Kinh Lạy Cha không chỉ là một
danh sách những điều cần xin. Nó là một trường học về cầu nguyện và
về cách sống. Nó dạy chúng ta:
•
•
Bắt đầu bằng việc tôn thờ và đặt Thiên Chúa lên trên
Sau đó, trình bày những nhu cầu của mình với lòng tín
hết.
thác.
•
•
•
Nhận ra sự liên đới và trách nhiệm đối với anh em.
Khiêm tốn nhìn nhận sự yếu đuối của mình.
Kết thúc với niềm hy vọng vào sự bảo vệ của Cha.
Đây là một mô hình hoàn hảo cho bất kỳ cuộc đối thoại nào với
Thiên Chúa. Nó vừa có trật tự, vừa sâu sắc, vừa toàn diện. Chính vì
những lý do này mà các nhà thần học lớn như Tertullianô hay Thánh
Tôma Aquinô đều gọi nó là “bản tóm lược của toàn bộ Tin Mừng”. Trong
bảy câu ngắn gọn, Chúa Giêsu đã trao cho chúng ta chìa khóa để hiểu
được trái tim của Thiên Chúa và con đường để sống một cuộc đời trọn
vẹn.
Lời Mời Gọi Dành Cho Bạn – Một Con Đường Để Suy Ngẫm
Bạn đã cùng tôi đi qua một hành trình khám phá ngắn. Có thể bạn
thấy một vài điều thú vị, một vài điều khó hiểu, hoặc thậm chí là khó
chấp nhận. Điều đó hoàn toàn bình thường.
Như đã nói từ đầu, mục đích của bài viết này không phải là để cải
đạo bạn. Mục đích của nó là để giới thiệu một kho báu của nhân loại và
mời gọi bạn suy ngẫm về những giá trị phổ quát mà nó chứa đựng, bất
kể niềm tin của bạn là gì.
Bạn không cần phải tin vào Thiên Chúa để thấy được sự khôn
ngoan trong những lời dạy này:
1
001
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Về mối quan hệ: Ý tưởng về một Đấng Tạo Hóa như
một người Cha yêu thương có thể mang lại niềm an ủi và cảm giác
được thuộc về, thay vì cảm giác cô đơn trong một vũ trụ lạnh lẽo.
•
Về mục đích sống: Việc sống không chỉ cho bản thân
mà cho một mục đích cao cả hơn (làm cho “Danh Cha cả sáng”, xây
dựng “Nước Cha”) có thể mang lại ý nghĩa sâu sắc cho cuộc đời.
•
Về sự lo âu: Bài học về việc chỉ xin “lương thực hằng
ngày” là một liệu pháp tuyệt vời cho căn bệnh lo âu của thời hiện
đại, mời gọi chúng ta sống trong giây phút hiện tại với lòng biết
ơn.
•
Về sự chữa lành: Sự nhấn mạnh vào việc tha thứ – cả
việc xin được tha thứ và việc tha thứ cho người khác – là một con
đường đã được tâm lý học hiện đại chứng minh là cực kỳ hiệu quả
để chữa lành những vết thương tâm hồn và tìm lại sự bình an.
•
Về sự khiêm tốn: Việc nhận ra sự yếu đuối của bản
thân và cần đến sự giúp đỡ (“chớ để sa chước cám dỗ”) là một liều
thuốc giải cho sự kiêu ngạo, vốn là nguồn gốc của nhiều đau khổ.
Một bài thực hành nhỏ:
Nếu bạn muốn, hãy thử làm điều này. Không cần phải đọc kinh.
Hãy ngồi yên lặng trong vài phút và suy ngẫm về từng ý tưởng của lời
kinh này, dưới dạng những câu hỏi cho chính mình:
1
.
(Cha): Có điều gì trong cuộc sống này lớn lao hơn tôi,
đáng để tôi kính trọng và biết ơn không?
(Danh Cha cả sáng): Tôi đang sống vì điều gì? Cuộc
2
.
sống của tôi có đang tôn vinh những giá trị tốt đẹp như sự thật,
tình yêu, lòng tốt không?
3
.
(Nước Cha trị đến): Tôi có thể làm gì hôm nay, dù là
nhỏ nhất, để góp phần làm cho thế giới quanh tôi trở nên công
bằng và bình an hơn một chút?
1
002
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4
.
(Ý Cha thể hiện): Có lĩnh vực nào trong đời tôi mà tôi
đang cố chấp níu kéo sự kiểm soát, và có lẽ tôi cần học cách buông
bỏ và tin tưởng hơn không?
5
.
(Lương thực hằng ngày): Tôi có đang quá lo lắng về
tương lai không? Tôi có thể biết ơn những gì mình có trong ngày
hôm nay không?
6
.
(Tha nợ): Có ai đó mà tôi đang giữ lòng oán giận
không? Việc giữ lấy sự oán giận đó đang ảnh hưởng đến tôi như
thế nào? Tôi có thể làm gì để bắt đầu quá trình tha thứ, vì chính
sự bình an của tôi? Và tôi có cần xin ai đó tha thứ cho mình không?
7
.
(Cám dỗ và sự dữ): Đâu là những yếu đuối lớn nhất
của tôi? Tôi có thể làm gì để tránh những tình huống dẫn tôi đến
sai lầm và tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần?
Những câu hỏi này không thuộc về riêng một tôn giáo nào. Chúng
thuộc về hành trình làm người của tất cả chúng ta.
Kết Luận – Một Lời Kinh Mở Ra Con Đường
Kinh Lạy Cha không phải là một điểm đến, mà là một điểm khởi
đầu. Nó không phải là một câu trả lời cuối cùng, mà là một loạt những
câu hỏi và những lời mời gọi dẫn dắt chúng ta trên hành trình cuộc
sống.
Nó bắt đầu bằng việc đặt chúng ta vào vị trí đúng đắn: là những
người con yêu dấu của một người Cha trên trời. Từ đó, nó định hướng
lại các ưu tiên của chúng ta, hướng về những gì cao cả và vĩnh cửu trước
khi quan tâm đến những nhu cầu tạm thời. Nó dạy chúng ta cách sống
trong sự tín thác, biết ơn, và không lo lắng. Nó đặt ra thách thức lớn
nhất của tình yêu: sự tha thứ. Và cuối cùng, nó thừa nhận thực tại của
cuộc chiến nội tâm và trao cho chúng ta niềm hy vọng vào sự trợ giúp
và chiến thắng cuối cùng của sự thiện.
1
003
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đối với người Kitô hữu, đây là lời kinh tột đỉnh, là hơi thở của tâm
hồn. Nhưng đối với bất kỳ ai, ngay cả những người còn đang hoài nghi,
Kinh Lạy Cha vẫn đứng đó như một kiệt tác của tâm linh và trí tuệ. Nó
là một tấm gương phản chiếu những khao khát sâu thẳm nhất của trái
tim con người: khao khát được yêu thương, được tha thứ, được sống một
cuộc đời có ý nghĩa và được bảo vệ khỏi sự dữ.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian để cùng khám phá lời kinh này. Hy
vọng rằng, dù bạn có tiếp tục đi trên con đường nào, những suy tư về
Kinh Lạy Cha cũng sẽ mang lại cho bạn một chút ánh sáng, một chút
bình an, và một cái nhìn sâu sắc hơn về hành trình làm người của chính
mình.
1
004
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

LỜI KINH VƯỢT THỜI GIAN – MỘT LỜI MỜI GỌI ĐẾN CUỘC ĐỐI
THOẠI
Trong dòng chảy của lịch sử nhân loại, con người luôn có một khao
khát bẩm sinh là được kết nối với một điều gì đó lớn lao hơn chính mình.
Chúng ta nhìn lên bầu trời sao và tự hỏi về vị trí của mình trong vũ trụ.
Chúng ta đối diện với những biến cố của cuộc đời – niềm vui, nỗi buồn,
sự mất mát – và tìm kiếm một ý nghĩa sâu xa hơn. Khao khát đối thoại
với Đấng Tạo Hóa, với vũ trụ, hay với một “Nguyên Lý Tối Cao” là một
phần không thể thiếu trong hành trình làm người.
Nhưng làm thế nào để bắt đầu một cuộc đối thoại như vậy? Chúng
ta nên nói gì? Bắt đầu từ đâu?
Khoảng hai ngàn năm trước, những người đi theo một vị thầy tên
là Giêsu ở vùng đất Do Thái cũng có cùng một câu hỏi. Họ thấy Thầy
mình thường xuyên cầu nguyện, và trong những lần đó, ông toát lên
một sự bình an và một mối liên kết sâu sắc. Họ đã đến và hỏi ông: “Thưa
Thầy, xin dạy chúng con cầu nguyện.”
Câu trả lời của Giêsu không phải là một danh sách các quy tắc phức
tạp hay những câu thần chú bí ẩn. Thay vào đó, ông đã trao cho họ một
lời kinh ngắn gọn, đơn giản nhưng chứa đựng một triết lý sống và một
khuôn mẫu cho mối quan hệ giữa con người và Thượng Đế. Lời kinh đó,
được biết đến với tên gọi “Kinh Lạy Cha” (The Lord’s Prayer), đã trở thành
lời kinh quan trọng và phổ biến nhất trong Kitô giáo, được đọc bởi hàng
tỷ người mỗi ngày qua nhiều ngôn ngữ khác nhau.
Đối với một người chưa biết về Chúa, Kinh Lạy Cha có thể trông
giống như một bài đọc thuộc lòng trong một nghi lễ tôn giáo. Tuy nhiên,
nếu chúng ta tạm gác lại những định kiến và cùng nhau phân tích từng
câu chữ, chúng ta sẽ khám phá ra rằng đây không chỉ là một lời kinh.
Nó là một bản đồ hướng dẫn tâm hồn. Nó là một tuyên ngôn về cách
1
005
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nhìn nhận thế giới, về mối quan hệ của chúng ta với Đấng Tạo Hóa, với
người khác, và với chính bản thân mình.
Trong tài liệu này, chúng ta sẽ thực hiện một cuộc “giải phẫu” lời
kinh ấy. Chúng ta sẽ đi qua từng cụm từ, không phải với con mắt của
một tín đồ, mà với tư cách là những nhà khám phá. Chúng ta sẽ tìm
hiểu: Tại sao lại bắt đầu bằng “Lạy Cha”? Ý nghĩa của việc gọi Thiên
Chúa là “Cha” có gì đặc biệt? “Nước Cha trị đến” thực sự có nghĩa là gì?
Mối liên hệ giữa việc được tha thứ và việc tha thứ cho người khác nói
lên điều gì về tâm lý con người?
Mục tiêu của hành trình này không phải là để bạn tin, mà là để
bạn hiểu. Để bạn thấy được rằng, ẩn sau những từ ngữ cổ xưa là những
chân lý phổ quát về tình yêu, sự tha thứ, cộng đồng, và niềm hy vọng –
những điều mà bất kỳ ai, dù có tín ngưỡng hay không, cũng đều có thể
suy ngẫm và tìm thấy giá trị.
Hãy cùng nhau bắt đầu cuộc hành trình khám phá ý nghĩa sâu sắc
của lời kinh đã vượt qua hai thiên niên kỷ này.
PHẦN I: NỀN TẢNG CỦA MỐI QUAN HỆ – “LẠY CHA CHÚNG
CON Ở TRÊN TRỜI”
Đây là câu mở đầu, là cánh cửa đi vào toàn bộ triết lý của lời kinh.
Mỗi một từ trong câu này đều được lựa chọn cẩn thận để thiết lập một
nền tảng hoàn toàn mới cho mối quan hệ giữa con người và Thượng Đế.
Hãy cùng phân tích ba cụm từ chính: “Lạy Cha”, “chúng con”, và “ở trên
trời”.
1. “Lạy Cha”: Một Cuộc Cách Mạng Về Nhận Thức
Trong bối cảnh lịch sử và tôn giáo thời bấy giờ, việc gọi Thượng Đế
là “Cha” (Abba trong tiếng Aram – một từ thân mật như “Ba ơi” hay “Bố
ơi”) là một điều mang tính cách mạng. Trước đó, các tôn giáo thường
1
006
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

miêu tả Thượng Đế như một vị Vua xa cách, một vị Thẩm phán nghiêm
khắc, một Đấng Toàn Năng đáng sợ và không thể tiếp cận. Người ta đến
với Ngài bằng sự sợ hãi và run rẩy, dâng lên những lễ vật cầu kỳ để
mong được Ngài đoái thương hoặc để xoa dịu cơn thịnh nộ của Ngài.
Khi Giêsu dạy gọi Thượng Đế là “Cha”, ông đã phá vỡ hoàn toàn
hình ảnh đó. Từ “Cha” ngay lập tức gợi lên những ý niệm hoàn toàn
khác:
•
Sự Thân Mật và Tình Yêu Vô Điều Kiện: Mối quan hệ
giữa một người cha tốt và con cái là mối quan hệ của tình yêu
thương, không phải sự sợ hãi. Người con có thể tự do đến với cha
mình, chia sẻ mọi điều mà không cần phải che giấu. Lời kinh này
mời gọi con người tiếp cận Thượng Đế với một sự tin tưởng và gần
gũi như vậy. Nó tuyên bố rằng bản chất cốt lõi của Đấng Tạo Hóa
không phải là quyền lực hay sự phán xét, mà là tình yêu thương.
•
Nguồn Gốc và Bản Sắc: Cha là người ban sự sống. Khi
gọi Thượng Đế là “Cha”, chúng ta đang thừa nhận Ngài là cội nguồn
của sự tồn tại của chúng ta. Điều này mang lại một ý nghĩa sâu
sắc về bản sắc: chúng ta không phải là những sinh vật ngẫu nhiên,
trôi dạt trong vũ trụ, mà là những người con được yêu thương, có
một gia đình và một ngôi nhà thiêng liêng.
•
Sự Chăm Sóc và Che Chở: Một người cha tốt luôn chu
cấp và bảo vệ con cái mình. Lời kinh này bắt đầu bằng một sự thừa
nhận rằng chúng ta phụ thuộc vào sự chăm sóc của Ngài, không
chỉ cho những nhu cầu vật chất mà còn cho sự an toàn và bình an
trong tâm hồn.
Điều quan trọng cần lưu ý: nhiều người trong chúng ta có thể có
những trải nghiệm không hoàn hảo, thậm chí đau buồn với người cha
trần thế của mình. Lời kinh này không yêu cầu chúng ta áp đặt hình
ảnh người cha trần thế lên Thượng Đế. Ngược lại, nó mời gọi chúng ta
nhìn vào hình ảnh một Người Cha Lý Tưởng, một Người Cha Toàn Hảo
1
007
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

–
Đấng là hiện thân của tất cả những gì tốt đẹp nhất mà tình phụ tử có
thể có, và hơn thế nữa. Đó là một tình yêu không bao giờ thất bại, không
bao giờ bỏ rơi, và luôn luôn chào đón chúng ta trở về.
2. “Chúng Con”: Tuyên Ngôn Về Tính Cộng Đồng
Nếu từ “Cha” là một cuộc cách mạng về mối quan hệ cá nhân, thì
từ “chúng con” là một cuộc cách mạng về mối quan hệ xã hội.
Lời kinh đã có thể bắt đầu bằng “Lạy Cha của con”. Nhưng Giêsu
đã cố ý dùng từ “chúng con”. Điều này mang một ý nghĩa cực kỳ quan
trọng:
•
Phá Vỡ Chủ Nghĩa Cá Nhân: Ngay từ câu đầu tiên, lời
kinh này đã kéo chúng ta ra khỏi cái tôi ích kỷ của mình. Nó nhắc
nhở rằng chúng ta không cầu nguyện một mình và cũng không
phải chỉ cho riêng mình. Khi tôi nói “Cha chúng con”, tôi đang đứng
cạnh mọi người khác trên khắp thế giới – không phân biệt màu da,
chủng tộc, quốc gia, giàu nghèo, địa vị xã hội – và cùng nhau nhìn
nhận rằng chúng ta có chung một Người Cha.
•
Tạo Dựng Tình Huynh Đệ: Nếu Thiên Chúa là Cha của
chúng ta”, thì tất cả mọi người khác đều là anh chị em của tôi.
”
Đây là nền tảng cho đạo đức Kitô giáo. Người ngồi cạnh tôi, người
ở bên kia bán cầu, người mà tôi yêu mến, và cả người mà tôi không
ưa thích – tất cả đều là con của cùng một Cha. Điều này đòi hỏi
chúng ta phải đối xử với nhau bằng sự tôn trọng, lòng trắc ẩn và
tình yêu thương. Chúng ta không thể thành tâm nói “Cha chúng
con” trong khi trong lòng lại căm ghét anh chị em mình.
•
Trách Nhiệm Chung: Lời kinh này không chỉ nói về
quyền lợi (được làm con), mà còn về trách nhiệm. Khi chúng ta cầu
xin cho “chúng con”, chúng ta cũng đang cầu xin cho những người
đang đói khổ, bệnh tật, bị áp bức. Nỗi đau của họ cũng là nỗi đau
của chúng ta, vì chúng ta cùng chung một gia đình.
1
008
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

3. “Ở Trên Trời”: Sự Siêu Việt và Thánh Thiện
Sau khi thiết lập một mối quan hệ gần gũi (“Cha”) và rộng lớn
(“chúng con”), lời kinh thêm vào vế “ở trên trời”. Cụm từ này không mang
ý nghĩa về không gian địa lý – rằng Thiên Chúa ngự trên một đám mây
nào đó. “Trời” ở đây mang ý nghĩa thần học, chỉ về một chiều kích khác,
một trạng thái hiện hữu khác.
•
Sự Siêu Việt và Toàn Năng: “Ở trên trời” khẳng định
rằng dù Thiên Chúa là người Cha gần gũi, Ngài vẫn là Đấng Siêu
Việt, vượt trên mọi giới hạn của không gian, thời gian và sự hiểu
biết của con người. Ngài không bị giới hạn bởi những vấn đề, hỗn
loạn hay tội lỗi của thế gian này. Ngài là Đấng Toàn Năng, có một
cái nhìn bao quát và một kế hoạch vượt xa những gì chúng ta có
thể hình dung. Điều này mang lại niềm hy vọng, vì người Cha mà
chúng ta tin tưởng không bất lực trước những khó khăn của chúng
ta.
•
Sự Thánh Thiện và Hoàn Hảo: “Trời” là nơi của sự
hoàn hảo, nơi ý muốn của Thiên Chúa được thực hiện một cách
trọn vẹn. Cụm từ này nhắc nhở chúng ta rằng người Cha của chúng
ta là Đấng hoàn toàn thánh thiện, tốt lành và đáng tin cậy. Chúng
ta có thể dâng lên Ngài những lời cầu nguyện của mình với sự tôn
kính và lòng ngưỡng mộ, biết rằng Ngài là chuẩn mực của mọi
điều tốt đẹp.
Tóm lại, chỉ trong một câu mở đầu, Kinh Lạy Cha đã vẽ nên một
bức tranh hoàn chỉnh: một Thượng Đế vừa vô cùng gần gũi, thân thương
như một người Cha, vừa vô cùng vĩ đại, thánh thiện và quyền năng. Và
chúng ta, nhân loại, được mời gọi đến với Ngài không phải như những
cá nhân riêng lẻ, mà như một gia đình toàn cầu, một cộng đồng của
những người con. Đây chính là nền tảng vững chắc để xây dựng nên
những lời cầu xin tiếp theo.
1
009
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

PHẦN II: ƯU TIÊN CỦA TÂM HỒN – NHỮNG LỜI CẦU CHO THIÊN
CHÚA
Sau khi đã thiết lập nền tảng của mối quan hệ, một điều thú vị xảy
ra. Lời kinh không ngay lập tức chuyển sang những nhu cầu của con
người. Thay vào đó, ba lời cầu xin đầu tiên hoàn toàn tập trung vào
Thiên Chúa. Điều này dạy chúng ta một bài học quan trọng về sự ưu tiên
trong đời sống tâm linh: trước khi xin cho mình, hãy biết hướng lòng về
Đấng mà chúng ta cầu nguyện. Nó giúp định hướng lại la bàn nội tâm
của chúng ta, đặt những điều quan trọng lên trước.
1. “Chúng con nguyện Danh Cha cả sáng”
Trong văn hóa cổ đại, “danh” (tên) của một người không chỉ là một
danh xưng. Nó đại diện cho bản chất, nhân cách, uy tín và toàn bộ con
người đó. Khi nói đến “Danh Cha”, chúng ta đang nói đến chính bản thể,
sự hiện hữu và thuộc tính của Thiên Chúa: tình yêu, sự công chính, lòng
thương xót, sự thật.
”
Cả sáng” (hallowed be thy name) có nghĩa là gì? Nó không có
nghĩa là chúng ta làm cho Danh Chúa trở nên thánh thiện hơn, vì bản
chất Danh Ngài đã là thánh thiện rồi. Thay vào đó, đây là một lời cầu
xin và cũng là một lời cam kết:
•
Về phía thế giới: Chúng con cầu xin cho Danh Cha được
cả thế giới nhận biết, tôn kính và tôn vinh. Xin cho mọi người thấy
được sự vĩ đại và tốt lành của Ngài, để họ không còn xúc phạm
hay coi thường Danh Ngài nữa. Đây là một lời cầu xin mang tính
truyền giáo, mong muốn vẻ đẹp của Thiên Chúa được lan tỏa.
•
Về phía chúng ta (lời cam kết): Khi đọc câu này, chúng
ta đang tự cam kết rằng: “Lạy Cha, xin cho cuộc đời của chúng con
làm rạng danh Cha.” Chúng con sẽ sống như thế nào để khi người
khác nhìn vào hành động, lời nói và cách đối nhân xử thế của
chúng con, họ sẽ thấy được một hình ảnh phản chiếu, dù là nhỏ
1
010
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

bé, của tình yêu và sự tốt lành của Cha. Chúng con sẽ không làm
những điều xấu xa, bất công để làm ô danh Cha, người mà chúng
con gọi là Cha của mình.
Như vậy, đây không phải là một lời cầu xin thụ động. Nó là một
lời mời gọi hành động. Sống một cuộc đời chính trực, yêu thương, và có
trách nhiệm chính là cách tốt nhất để làm “Danh Cha cả sáng”.
2. “Nước Cha trị đến”
”
Nước Cha” hay “Nước Trời” (Kingdom of God) là một trong những
chủ đề trung tâm trong lời giảng của Giêsu. Đây là một khái niệm dễ bị
hiểu lầm.
•
“Nước Cha” không phải là một địa điểm: Nó không
phải là một vương quốc địa lý với biên giới và lãnh thổ. Nó cũng
không phải chỉ là một nơi chốn ở thế giới bên kia sau khi chết.
•
“Nước Cha” là sự hiện diện và cai trị của Thiên Chúa:
Nước Cha trị đến” là một lời cầu xin cho sự cai trị, cho đường lối
”
và giá trị của Thiên Chúa được thể hiện ngay tại đây, ngay bây giờ,
trên thế giới này.
Vậy, những giá trị của “Nước Cha” là gì? Đó là:
•
•
•
•
•
•
Công lý cho người bị áp bức.
Hòa bình thay cho xung đột.
Tình yêu thương thay cho hận thù.
Sự chữa lành cho những tâm hồn và thể xác tan vỡ.
Sự tha thứ thay cho báo oán.
Sự thật thay cho giả dối.
Khi chúng ta cầu nguyện “Nước Cha trị đến”, chúng ta đang cầu
xin cho thế giới này được biến đổi. Chúng ta đang nói: “Lạy Cha, xin cho
cách Ngài vận hành vũ trụ – cách của tình yêu và công lý – được thể
1
011
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hiện trong gia đình con, trong công ty con, trong thành phố con, và trong
quốc gia của chúng con.”
Giống như lời cầu trước, đây cũng là một lời mời gọi hành động.
Chúng ta không thể chỉ ngồi chờ “Nước Cha” tự động đến. Chúng ta được
kêu gọi trở thành những tác nhân xây dựng Nước Trời bằng cách: đấu
tranh cho công bằng xã hội, kiến tạo hòa bình, thực hành tha thứ, và
sống một cuộc đời yêu thương. Mỗi hành động tử tế, mỗi nỗ lực vì công
lý, đều là một phần nhỏ của việc làm cho “Nước Cha trị đến”.
3. “Ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời”
Đây là đỉnh cao của ba lời cầu xin đầu tiên, và có lẽ là lời cầu xin
khó khăn nhất. Nó đòi hỏi sự vâng phục, tin tưởng và từ bỏ cái tôi.
•
Sự vâng phục và tin tưởng: Cầu nguyện “Ý Cha thể
hiện” là một hành động thừa nhận rằng sự hiểu biết của chúng ta
là giới hạn, và kế hoạch của Thiên Chúa thì tốt đẹp và khôn ngoan
hơn kế hoạch của chúng ta. Trong cuộc sống, chúng ta thường có
những mong muốn, tham vọng và kế hoạch của riêng mình. Lời
cầu này là một sự sẵn sàng đặt ý muốn của mình xuống và tin
tưởng vào sự dẫn dắt của Thiên Chúa, ngay cả khi chúng ta không
hiểu được con đường mà Ngài đang dẫn chúng ta đi.
•
“Dưới đất cũng như trên trời”: Vế này làm rõ tiêu
chuẩn của sự vâng phục. “Trên trời” là nơi Ý Cha được thực hiện
một cách hoàn hảo, tức thời và vui vẻ bởi các thiên thần. Chúng ta
cầu xin cho một sự hài hòa tương tự được diễn ra trên trái đất này.
Xin cho ý muốn của con người được hợp nhất với ý muốn của Thiên
Chúa, để thế giới này có thể phản ánh được sự trật tự và vẻ đẹp
của thiên đàng.
•
Không phải là sự cam chịu thụ động: Lời cầu này
không có nghĩa là chúng ta chấp nhận một cách mù quáng mọi
đau khổ hay bất công xảy ra và cho đó là “ý Chúa”. Chúng ta biết
1
012
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

rằng ý Chúa là công lý, tình yêu và sự sống. Do đó, khi đối mặt với
bất công, bệnh tật, đói nghèo, chúng ta được mời gọi hợp tác với
Thiên Chúa để chống lại những điều đó, để làm cho ý muốn tốt
lành của Ngài được thể hiện. Lời cầu này là sự từ bỏ ý riêng ích kỷ,
chứ không phải từ bỏ trách nhiệm hành động vì điều thiện.
Tóm lại, ba lời cầu xin đầu tiên định hình lại toàn bộ thế giới quan
của người cầu nguyện. Nó chuyển trọng tâm từ “cái tôi” sang “Thiên
Chúa”, từ những mong muốn cá nhân sang những mục đích cao cả hơn.
Chỉ sau khi tâm hồn đã được định hướng đúng đắn như vậy, lời kinh
mới chuyển sang những nhu cầu thiết thực của con người.
PHẦN III: NHU CẦU CỦA CON NGƯỜI – NHỮNG LỜI CẦU CHO
”
CHÚNG CON”
Sau khi đã dành phần đầu của lời kinh để hướng về Thiên Chúa,
giờ đây chúng ta được phép, thậm chí được khuyến khích, để trình bày
những nhu cầu của mình. Điều này cho thấy một Thiên Chúa không xa
cách, mà quan tâm sâu sắc đến mọi khía cạnh trong đời sống của con
người, từ vật chất đến tinh thần, từ quá khứ, hiện tại đến tương lai.
1. “Xin Cha cho chúng con hôm nay lương thực hằng ngày”
Đây là lời cầu xin duy nhất trong cả bài kinh nói về nhu cầu vật
chất. Nó vô cùng đơn giản nhưng lại rất sâu sắc.
•
Sự Thừa Nhận Phụ Thuộc: Khi cầu xin “lương thực”,
chúng ta đang thừa nhận một sự thật cơ bản: chúng ta là những
sinh vật mỏng manh, phụ thuộc vào những yếu tố bên ngoài để
tồn tại. Chúng ta không thể tự mình tạo ra không khí để thở, nước
để uống, hay mặt trời để sưởi ấm. Lời cầu này nuôi dưỡng một thái
độ khiêm tốn, biết ơn đối với những gì chúng ta nhận được mỗi
ngày, thay vì coi chúng là điều hiển nhiên.
1
013
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
“Hôm nay” – Bài học về sự An Nhiên: Lời kinh không
dạy chúng ta cầu xin cho kho lẫm đầy ắp đủ dùng cho 10 năm tới.
Nó chỉ nói “hôm nay”. Điều này dạy chúng ta sống trong giây phút
hiện tại. Nó giải phóng chúng ta khỏi hai gánh nặng lớn: sự hối
tiếc về quá khứ và sự lo lắng cho tương lai. Giêsu mời gọi chúng
ta tin tưởng rằng, cũng như Người Cha đã chăm lo cho chúng ta
ngày hôm qua và hôm nay, Ngài cũng sẽ chăm lo cho chúng ta vào
ngày mai. Đây là một phương thuốc cho căn bệnh lo âu của thời
hiện đại.
•
“Chúng con” – Sự Chia Sẻ: Một lần nữa, từ “chúng con”
lại xuất hiện. Khi tôi cầu xin “lương thực hằng ngày” cho “chúng
con”, tôi không thể nào yên lòng khi mình có đủ ăn mà anh chị em
tôi lại đang đói khổ. Lời cầu này trở thành một lời thách thức lương
tâm. Nếu tôi thực sự tin rằng Thiên Chúa là Đấng chu cấp, thì tôi
cũng được mời gọi trở thành cánh tay nối dài của Ngài, chia sẻ
những gì mình có cho những người thiếu thốn.
•
Ý Nghĩa Rộng Hơn của “Lương Thực”: Ngoài bánh ăn
vật chất, con người còn cần đến “lương thực” cho tâm hồn. Đó là
tình yêu, niềm vui, sự bình an, mục đích sống, sự khôn ngoan…
Khi cầu xin “lương thực hằng ngày”, chúng ta cũng đang cầu xin
cho tất cả những gì cần thiết để chúng ta có thể sống một cuộc
sống trọn vẹn, cả về thể chất lẫn tinh thần.
2. “Và tha nợ chúng con, như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng
con”
Đây có thể coi là trái tim của toàn bộ lời kinh, và là một trong
những lời dạy thách thức nhất của Giêsu. Nó đề cập đến nhu cầu sâu
sắc nhất của con người: nhu cầu được tha thứ và khả năng tha thứ. Lời
cầu này có hai vế, và chúng liên kết với nhau một cách không thể tách
rời.
Vế 1: “Xin tha nợ chúng con”
1
014
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
“Nợ” là gì? Từ “nợ” (debts/trespasses) ở đây chỉ những
sai lầm, thiếu sót, lỗi lầm của chúng ta. Đó là những lần chúng ta
đã hành động ngược lại với lương tâm, với tình yêu thương; những
lần chúng ta làm tổn thương người khác, làm tổn thương chính
mình, và làm rạn nứt mối quan hệ với Thiên Chúa.
•
Sự Thú Nhận và Khiêm Tốn: Để cầu xin được tha thứ,
trước hết chúng ta phải thừa nhận rằng mình có lỗi. Đây là một
hành động của sự trung thực và khiêm tốn. Nó đối lập với sự kiêu
ngạo, tự cho mình là đúng. Việc thừa nhận sai lầm không làm
chúng ta yếu đi, mà ngược lại, nó giải phóng chúng ta khỏi gánh
nặng của sự giả dối và mặc cảm tội lỗi. Nó mở đường cho sự chữa
lành và tăng trưởng.
Vế 2: “Như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con”
Đây là điều kiện đi kèm, là “phần của chúng ta” trong giao ước tha
thứ. Mối liên kết ở đây rất rõ ràng: mức độ chúng ta sẵn lòng tha thứ
cho người khác chính là thước đo cho khả năng chúng ta đón nhận sự
tha thứ từ Thiên Chúa.
•
Tại sao lại có điều kiện này? Thiên Chúa không phải
là một người tính toán, “có qua có lại”. Tình yêu và sự tha thứ của
Ngài là vô hạn và luôn có sẵn. Tuy nhiên, nếu lòng chúng ta chứa
đầy sự cay đắng, oán giận, và không muốn tha thứ cho người khác,
thì trái tim chúng ta sẽ trở nên chai cứng, khép kín. Giống như một
chiếc ly đã đầy nước bẩn, nó không thể nhận thêm nước trong. Sự
không tha thứ của chúng ta tạo ra một rào cản, ngăn chặn dòng
chảy của ân sủng và sự tha thứ của Thiên Chúa vào cuộc đời mình.
•
Tha thứ là một lựa chọn, không phải một cảm xúc:
Tha thứ không có nghĩa là chúng ta nói rằng hành động sai trái
của người khác là đúng. Nó không có nghĩa là xóa bỏ ký ức hay
giả vờ như không có chuyện gì xảy ra. Tha thứ, trước hết, là một
1
015
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

quyết định của ý chí. Đó là quyết định từ bỏ quyền trả thù, từ bỏ
sự oán giận đang gặm nhấm tâm hồn mình.
•
Tha thứ giải phóng chính chúng ta: Người ta thường
nói, không tha thứ cho ai đó cũng giống như uống thuốc độc mà
lại mong người kia chết. Sự oán giận hủy hoại chúng ta từ bên
trong, lấy đi sự bình an và niềm vui. Khi chúng ta tha thứ, người
đầu tiên được giải thoát khỏi nhà tù của sự cay đắng chính là bản
thân chúng ta.
Lời cầu này đặt ra một thách thức lớn lao. Mỗi ngày, khi đọc đến
câu này, chúng ta được mời gọi nhìn lại các mối quan hệ của mình. Có
ai mà tôi đang nuôi lòng oán giận không? Tôi có sẵn sàng mở lòng để
tha thứ, để có thể đón nhận sự tha thứ một cách trọn vẹn không?
3. “Xin chớ để chúng con sa chước cám dỗ”
Lời cầu này hướng về tương lai, về những thử thách và lựa chọn
mà chúng ta sẽ phải đối mặt. Nó thể hiện một sự tự nhận thức sâu sắc
về sự yếu đuối của bản thân.
•
Hiểu đúng về “cám dỗ”: Cần phải làm rõ một điểm:
Thiên Chúa không bao giờ cám dỗ chúng ta làm điều xấu. Lời cầu
này không có nghĩa là “Lạy Chúa, xin đừng dụ dỗ con”. Thay vào
đó, nó có thể được hiểu theo hai cách:
1
.
“Xin đừng để chúng con bị đưa vào những thử
thách quá sức”: Đây là một lời cầu xin khiêm tốn, nhận biết
giới hạn của mình. “Lạy Cha, Cha biết con yếu đuối ở điểm
nào. Xin thương xót và đừng để con phải đối mặt với những
hoàn cảnh mà con có thể sẽ gục ngã.”
2
.
“Khi chúng con đối mặt với thử thách, xin dẫn
dắt chúng con vượt qua”: Đây là lời cầu xin sự hướng dẫn
và sức mạnh. Cuộc sống không thể tránh khỏi những thử
thách, những lựa chọn giữa điều đúng và điều sai, giữa sự
1
016
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ích kỷ và lòng vị tha. Lời cầu này là: “Lạy Cha, khi con đứng
trước ngã ba đường, xin soi sáng cho con thấy con đường
đúng đắn và ban cho con sức mạnh để bước đi trên đó.”
•
Sự cảnh giác và tự chủ: Lời cầu này nhắc nhở chúng
ta phải luôn tỉnh táo và cảnh giác. “Cám dỗ” thường đến dưới
những hình thức hấp dẫn: sự tham lam, dục vọng, kiêu ngạo, lười
biếng, ghen tị. Chúng ta cầu xin sự giúp đỡ để có thể nhận diện và
chống lại những khuynh hướng tiêu cực này, cả từ bên ngoài lẫn
từ bên trong chính con người mình. Nó là lời cầu cho sự tự chủ và
sức mạnh nội tâm.
4. “Nhưng cứu chúng con cho khỏi sự dữ. Amen.”
Đây là lời cầu xin cuối cùng, một lời kêu gọi tha thiết xin sự bảo
vệ.
•
“Sự dữ” là gì? “Sự dữ” (evil) có thể được hiểu ở nhiều
Sự dữ bên ngoài: Đó là những thế lực của sự hủy
cấp độ:
o
diệt trong thế giới: chiến tranh, bạo lực, bất công, thiên tai,
bệnh tật.
o
Sự dữ bên trong: Đó là những khuynh hướng xấu
trong tâm hồn con người, là khả năng chúng ta có thể gây ra
đau khổ cho người khác.
o
Sự dữ hiện thân (The Evil One): Trong thần học
Kitô giáo, “sự dữ” cũng được nhân cách hóa thành một thế
lực tâm linh đối nghịch với Thiên Chúa (Satan, ma quỷ).
Lời cầu này bao hàm tất cả những ý nghĩa đó. Nó là một sự thừa
nhận rằng thế giới này có những điều tốt đẹp nhưng cũng tồn tại những
thế lực đen tối, cả hữu hình và vô hình, có thể làm hại chúng ta. Chúng
ta cầu xin Cha trên trời, Đấng quyền năng hơn mọi sự dữ, che chở và
giải thoát chúng ta khỏi sự thống trị của chúng.
1
017
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
“Amen”: Sự khẳng định của niềm tin. Từ “Amen”
không chỉ đơn giản là “hết” hay “kết thúc”. Nó là một từ tiếng Do
Thái có nghĩa là “Thật vậy!”, “Ước được như vậy!”, “Con hoàn toàn
tin tưởng!”. Khi kết thúc lời kinh bằng từ “Amen”, chúng ta đang
đặt con dấu xác nhận của mình lên tất cả những gì vừa cầu
nguyện. Đó là một lời tuyên xưng đức tin mạnh mẽ:
o
Con tin Ngài là Cha của chúng con.
o
Con tin rằng Danh Ngài là thánh.
o
Con khao khát Nước Cha và Ý Cha được thể hiện.
Con tin tưởng vào sự chu cấp, tha thứ và bảo vệ
o
của Ngài.
”
Amen” là từ cuối cùng, gói trọn tất cả niềm hy vọng, sự tin tưởng
và lòng phó thác của người cầu nguyện vào vòng tay của người Cha trên
trời.
PHẦN IV: TỔNG KẾT – KINH LẠY CHA NHƯ MỘT LỐI SỐNG
Khi chúng ta đi hết cuộc hành trình phân tích Kinh Lạy Cha, một
điều trở nên rõ ràng: đây không chỉ là một tập hợp các câu chữ để đọc
thuộc lòng. Nó là một bản thiết kế cho một cuộc sống trọn vẹn, một la
bàn để định hướng mọi khía cạnh của đời người. Nó là một lối sống.
Hãy cùng nhìn lại cấu trúc tổng thể và những bài học cốt lõi mà
nó mang lại:
Một Hành Trình Từ Thiên Chúa Đến Con Người, và Ra Thế Giới:
1
.
Bắt đầu với Mối Quan Hệ (Lạy Cha chúng con ở trên
trời): Nền tảng của mọi thứ là nhận biết chúng ta là ai (là con) và
Thiên Chúa là ai (là Cha yêu thương). Mối quan hệ này phải được
xây dựng trên sự thân mật, tin tưởng, và ý thức cộng đồng.
2
.
Thiết Lập Ưu Tiên (Danh Cha, Nước Cha, Ý Cha):
Trước khi nghĩ đến bản thân, hãy hướng lòng về những gì vĩnh cửu
1
018
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

và cao cả. Tìm kiếm vinh quang của Thiên Chúa, khao khát sự công
chính và hòa bình của Ngài, và học cách tin tưởng vào sự khôn
ngoan của Ngài. Điều này giúp chúng ta thoát khỏi sự thiển cận
của chủ nghĩa cá nhân.
3
.
Đối Diện Với Nhu Cầu Con Người (Lương thực, Tha
thứ, Cám dỗ, Sự dữ): Sau khi đã có một nền tảng và định hướng
đúng đắn, chúng ta có thể chân thành đối diện với những nhu cầu
và sự yếu đuối của mình.
o
Hiện tại (Lương thực hằng ngày): Sống với lòng
biết ơn và tin tưởng vào sự chu cấp của Chúa cho ngày hôm
nay.
o
Quá khứ (Tha nợ): Chữa lành những vết thương
của quá khứ bằng cách đón nhận sự tha thứ và thực hành
tha thứ cho người khác. Đây là chìa khóa cho sự tự do nội
tâm.
o
Tương lai (Cám dỗ và Sự dữ): Bước vào tương lai
với sự khiêm tốn, cầu xin sự dẫn dắt và bảo vệ để có thể vượt
qua những thử thách sắp tới.
Những Chân Lý Phổ Quát Dành Cho Mọi Người:
Dù bạn có theo một tôn giáo cụ thể nào hay không, những nguyên
tắc sống được gói gọn trong Kinh Lạy Cha đều mang những giá trị phổ
quát sâu sắc:
•
Tầm quan trọng của lòng biết ơn: Thay vì tập trung
vào những gì chúng ta thiếu, hãy biết ơn những gì chúng ta có mỗi
ngày.
•
Sức mạnh của cộng đồng: Chúng ta không tồn tại một
mình. Hạnh phúc và sự an toàn của chúng ta gắn liền với hạnh
phúc và sự an toàn của người khác.
•
Sự cần thiết của tha thứ: Oán giận là một liều thuốc
độc. Tha thứ giải phóng chúng ta và chữa lành các mối quan hệ.
1
019
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Giá trị của sự khiêm tốn: Thừa nhận những giới hạn
và sai lầm của bản thân là bước đầu tiên để trưởng thành.
Sống trong hiện tại: Giảm bớt lo lắng về tương lai và
hối tiếc về quá khứ để có thể sống trọn vẹn trong giây phút này.
Khát vọng về một thế giới tốt đẹp hơn: Luôn hướng
•
•
tới những lý tưởng về công lý, hòa bình và tình yêu, và hành động
để biến những lý tưởng đó thành hiện thực.
LỜI KẾT: CÁNH CỬA MỞ
Kinh Lạy Cha, suy cho cùng, là một lời mời.
Đó là lời mời bước vào một mối quan hệ Cha-con với Đấng Tạo Hóa,
một mối quan hệ được xây dựng trên tình yêu thương thay vì sợ hãi.
Đó là lời mời nhìn những người xung quanh như anh chị em trong
một gia đình lớn, phá vỡ những bức tường ngăn cách do con người tạo
ra.
Đó là lời mời định hướng lại cuộc đời mình, đặt những giá trị cao
cả như công lý, sự thật và tình yêu thương lên trên những ham muốn
ích kỷ nhất thời.
Đó là lời mời để được chữa lành – chữa lành khỏi gánh nặng của
tội lỗi trong quá khứ, khỏi sự lo âu về tương lai, và khỏi nhà tù của sự
oán giận.
Và có lẽ, điều đẹp nhất của lời kinh này là sự đơn giản của nó. Bạn
không cần phải là một nhà thần học uyên bác hay một vị thánh hoàn
hảo để có thể cầu nguyện. Bạn chỉ cần bắt đầu.
Đối với người đang trên hành trình tìm kiếm, Kinh Lạy Cha có thể
được xem như một cánh cửa. Bạn không cần phải hiểu hết mọi thứ về
ngôi nhà bên trong để gõ cửa. Chỉ cần một hành động đơn giản là cất
lên lời “Lạy Cha…”, với một trái tim chân thành và cởi mở, có thể là bước
1
020
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

khởi đầu cho một cuộc phiêu lưu vĩ đại nhất của đời người – cuộc phiêu
lưu khám phá chính mình, khám phá tha nhân, và khám phá Tình Yêu
là cội nguồn của vạn vật.
Lời kinh này đã tồn tại hai ngàn năm không phải vì nó là một công
thức ma thuật, mà vì nó chạm đến những khao khát sâu thẳm nhất
trong trái tim con người. Nó là một tấm bản đồ, một người bạn đồng
hành, và là một lời hứa rằng, dù chúng ta là ai, chúng ta từ đâu đến,
luôn có một Người Cha trên trời đang chờ đợi để lắng nghe và chào đón
chúng ta.
1
021
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chương 19: Các Nguồn Mạch Của Đời Cầu Nguyện
CÁC NGUỒN MẠCH CỦA ĐỜI CẦU NGUYỆN Trọng tâm: LỜI
CHÚA (KINH THÁNH) – LẮNG NGHE CHÚA NÓI VỚI MÌNH
LỜI MỞ ĐẦU – CUỘC ĐỐI THOẠI THIÊNG LIÊNG
Trong sâu thẳm mỗi con người, dù chúng ta nhận ra hay không,
luôn tồn tại một khao khát được kết nối. Chúng ta khao khát được thấu
hiểu, được yêu thương, và được lắng nghe. Chúng ta tìm kiếm sự kết nối
ấy trong gia đình, bạn bè, trong công việc và trong những đam mê của
cuộc sống. Nhưng đôi khi, ngay cả khi có tất cả những điều đó, chúng
ta vẫn cảm thấy một khoảng trống, một nỗi niềm khắc khoải về một
điều gì đó lớn lao hơn, sâu sắc hơn.
Nhiều người gọi khao khát đó là một “lỗ hổng tâm linh”. Đó là tiếng
gọi của tâm hồn tìm về Cội Nguồn đã tạo ra nó. Cầu nguyện, trong bản
chất sâu xa nhất, chính là hành trình đáp lại tiếng gọi đó.
Tuy nhiên, khi nhắc đến “cầu nguyện”, nhiều người thường hình
dung một chiều: con người nói và một Đấng Tối Cao ở đâu đó lắng nghe.
Chúng ta trình bày những mong ước, những nỗi sợ hãi, những lời tạ ơn.
Đó là một phần quan trọng, nhưng mới chỉ là một nửa của bức tranh.
Một mối tương quan thật sự không thể chỉ đến từ một phía. Một tình
bạn chân thành không thể tồn tại nếu chỉ một người nói và người kia
im lặng. Một tình yêu sâu đậm cần sự chia sẻ và lắng nghe từ cả hai.
Vậy, nếu cầu nguyện là một cuộc đối thoại, làm thế nào để chúng
ta lắng nghe “phía bên kia”? Làm thế nào để chúng ta nghe được tiếng
nói của Đấng mà chúng ta gọi là Thiên Chúa, là Cha, là Đấng Tạo Hóa?
Đây chính là lúc chúng ta được giới thiệu đến một nguồn mạch kỳ
diệu, một phương thế mà hàng tỷ người trong suốt hàng ngàn năm qua
1
022
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đã tin rằng đó là nơi Thiên Chúa chủ động ngỏ lời với nhân loại: Kinh
Thánh, hay còn gọi là Lời Chúa.
Mục đích của bài viết này không phải để áp đặt một niềm tin, mà
là để mời bạn cùng khám phá một ý tưởng: Liệu một quyển sách cổ có
thể trở thành một bức thư tình, một lời chỉ dẫn, một tiếng nói yêu thương
và sống động từ Đấng Tạo Hóa dành cho chính bạn hôm nay không?
Chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm câu trả lời, không phải bằng lý thuyết
suông, mà bằng cách tìm hiểu bản chất của Kinh Thánh và cách tiếp cận
nó bằng cả con tim và khối óc.
Hành trình này đòi hỏi một tâm hồn cởi mở. Hãy tạm gác lại những
định kiến, những gì bạn từng nghe hoặc từng nghĩ, và cùng nhau bước
vào cuộc phiêu lưu khám phá cách “lắng nghe Chúa nói với mình” qua
những trang sách vượt thời gian.
CẦU NGUYỆN LÀ GÌ? VƯỢT LÊN TRÊN NHỮNG BẢN YÊU SÁCH
Trước khi tìm hiểu cách “lắng nghe” Chúa, chúng ta cần định nghĩa
lại “cầu nguyện” là gì, đặc biệt đối với một người chưa có niềm tin.
Trong văn hóa đại chúng, cầu nguyện thường bị giản lược thành
hành động “cầu xin”. Khi gặp khó khăn, chúng ta cầu cho tai qua nạn
khỏi. Khi mong muốn điều gì, chúng ta cầu cho được thành công. Cầu
nguyện trở thành một danh sách những điều cần được ban cho, và Thiên
Chúa bị xem như một vị thần ban phát, một “cỗ máy bán hàng tự động”
của vũ trụ: bỏ vào một lời cầu xin, hy vọng nhận lại một kết quả mong
muốn.
Cách nhìn này không sai hoàn toàn, vì việc trình dâng những nhu
cầu của mình lên Đấng Tối Cao là một hành vi rất tự nhiên của con
1
023
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

người. Tuy nhiên, nó quá giới hạn và làm mất đi vẻ đẹp thực sự của sự
cầu nguyện.
Cầu nguyện, về bản chất, là xây dựng một mối tương quan.
Hãy tưởng tượng về mối quan hệ thân thiết nhất mà bạn có. Đó có
thể là với cha mẹ, vợ chồng, người bạn thân hay con cái của bạn. Mối
quan hệ đó được xây dựng trên điều gì?
•
Thời gian bên nhau: Cùng chia sẻ những khoảnh khắc,
dù vui hay buồn.
•
Sự giao tiếp: Trò chuyện, tâm sự, chia sẻ những suy
nghĩ sâu kín nhất.
•
Sự tin tưởng: Tin rằng người kia luôn muốn điều tốt
nhất cho mình.
•
Sự thấu hiểu: Dành thời gian để hiểu tính cách, mong
muốn, và cả những tổn thương của nhau.
•
Sự hiện diện: Đơn giản là ở bên cạnh nhau, không cần
nói lời nào.
Cầu nguyện với Thiên Chúa cũng mang tất cả những yếu tố đó. Đó
không chỉ là việc “xin xỏ”, mà là:
•
Tâm sự: Kể cho Chúa nghe một ngày của bạn đã diễn
ra như thế nào, những niềm vui, nỗi buồn, những lo lắng không
biết tỏ cùng ai.
•
Tạ ơn: Nhìn lại cuộc sống và nhận ra những điều tốt
đẹp mình đã nhận được, dù là nhỏ nhặt nhất, và bày tỏ lòng biết
ơn.
•
Lắng nghe: Dành thời gian trong im lặng để tâm hồn
mình được tĩnh lại, để nhận ra những sự hướng dẫn, những lời an
ủi tinh tế.
1
024
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Chiêm ngắm: Nhìn ra vẻ đẹp của thiên nhiên, của một
tác phẩm nghệ thuật, của một hành động tử tế, và nhận ra sự vĩ
đại của Đấng Tạo Hóa đằng sau chúng.
•
Ở bên: Đôi khi, cầu nguyện chỉ đơn giản là ý thức về sự
hiện diện của Chúa bên cạnh mình, như một người bạn đồng hành
thầm lặng.
Khi hiểu cầu nguyện là một mối tương quan, chúng ta sẽ ngay lập
tức nhận ra sự thiếu sót nếu chỉ có một bên nói. Một người bạn chỉ biết
nói về mình mà không bao giờ hỏi “Hôm nay bạn thế nào?” thì khó có
thể là một người bạn thân. Tương tự, một đời sống cầu nguyện chỉ toàn
những lời “xin” và “kể” của chúng ta mà thiếu đi phần “lắng nghe” tiếng
Chúa thì sẽ mãi mãi là một đời sống tâm linh còi cọc.
Vậy câu hỏi đặt ra là: Nếu Chúa muốn nói với chúng ta, Ngài sẽ
dùng cách nào? Ngài có viết một email không? Có gọi điện thoại không?
Dĩ nhiên là không. Nhưng đức tin của người Kitô hữu khẳng định rằng,
Ngài đã để lại một phương tiện vô cùng đặc biệt, một “thư viện” của tình
yêu, đó chính là Kinh Thánh. Trang tiếp theo, chúng ta sẽ tìm hiểu xem
Kinh Thánh thực sự là gì.
KINH THÁNH LÀ GÌ? MỘT BỨC THƯ TÌNH VƯỢT THỜI GIAN
Đối với một người ngoài cuộc, Kinh Thánh có thể trông giống như
một cuốn sách cổ dày cộp, khó hiểu, với những cái tên lạ lẫm và những
câu chuyện dường như xa vời với cuộc sống hiện đại. Có người xem nó
là một tác phẩm văn học vĩ đại, người khác lại coi nó là một tài liệu lịch
sử. Tất cả những góc nhìn đó đều có phần đúng, nhưng chưa đủ.
Đối với người có niềm tin, Kinh Thánh còn hơn thế nữa. Nó được
gọi là “Lời Chúa”.
1
025
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nhưng “Lời Chúa” nghĩa là gì? Có phải Thiên Chúa đã đọc cho các
tác giả chép lại từng chữ một cách máy móc không? Câu trả lời là không.
Hiểu như vậy là một sự đơn giản hóa.
Hãy dùng một hình ảnh tương tự: Một nghệ sĩ dương cầm tài ba
chơi một bản nhạc tuyệt vời. Âm thanh mà bạn nghe được đến từ người
nghệ sĩ, nhưng nó được phát ra qua cây đàn piano. Mỗi cây đàn có một
chất âm riêng, một “tính cách” riêng. Người nghệ sĩ không xóa bỏ đi đặc
tính của cây đàn, trái lại, ông dùng chính đặc tính đó để diễn tả trọn
vẹn ý đồ âm nhạc của mình.
Tương tự như vậy, Thiên Chúa được tin là đã “linh hứng” (thổi hơi,
truyền cảm hứng) cho các tác giả Kinh Thánh. Ngài không xóa bỏ cá
tính, văn phong, bối cảnh văn hóa, hay vốn hiểu biết của họ. Ngài đã
dùng chính con người của họ – từ một vị vua thi sĩ như Đavít, một người
chăn chiên như Amốt, một ngư dân như Phêrô, cho đến một học giả uyên
bác như Phaolô – để viết nên những phần khác nhau trong bức thư vĩ
đại của Ngài.
Vì vậy, khi đọc Kinh Thánh, chúng ta sẽ thấy:
•
Sự đa dạng về thể loại: Có sách Lịch sử (kể lại hành
trình của một dân tộc), sách Luật (các quy tắc sống), sách Thi ca
(những lời cầu nguyện, thánh vịnh), sách Tiên tri (những lời loan
báo, cảnh tỉnh), các Tin Mừng (kể về cuộc đời Chúa Giêsu), các Thư
tín (thư của các Tông đồ gửi cho các cộng đoàn), và sách Khải
huyền (sách mang tính biểu tượng về thời cuối cùng).
•
Sự đa dạng về văn phong: Có những đoạn văn hào
hùng, bi tráng; có những lời thơ trữ tình, sâu lắng; có những lập
luận logic, chặt chẽ; có những câu chuyện ngụ ngôn đơn sơ, dễ
hiểu.
Cấu trúc tổng thể của Kinh Thánh
1
026
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Kinh Thánh được chia làm hai phần chính:
Cựu Ước (Old Testament): Phần này được viết trước
1
.
khi Chúa Giêsu ra đời. Nó kể về câu chuyện sáng tạo thế giới, về
mối tương quan giữa Thiên Chúa và dân Israel, dân được Ngài chọn
để qua họ, Ngài sẽ tỏ mình ra cho toàn thể nhân loại. Cựu Ưốc cho
thấy một Thiên Chúa kiên nhẫn, yêu thương, luôn thành tín dù
con người nhiều lần bất trung. Nó cũng chứa đựng những lời hứa
về một Đấng Cứu Thế sẽ đến.
2
.
Tân Ước (New Testament): Phần này được viết sau khi
Chúa Giêsu đã sống, chết và sống lại. Nó tập trung vào con người
và sứ điệp của Chúa Giêsu, được xem là sự ứng nghiệm của những
lời hứa trong Cựu Ước. Tân Ước cho thấy khuôn mặt yêu thương
của Thiên Chúa được tỏ hiện một cách trọn vẹn nơi Chúa Giêsu. Nó
cũng kể về sự ra đời của Hội Thánh (cộng đồng những người tin
vào Chúa Giêsu) và những lời dạy cho cuộc sống mới trong Ngài.
Vậy, Kinh Thánh không phải là một cuốn sách đơn lẻ, mà là một
thư viện gồm 66 cuốn sách (theo quy điển của Tin Lành) hoặc 73 cuốn
sách (theo quy điển của Công giáo), được viết bởi khoảng 40 tác giả
khác nhau, trong một khoảng thời gian kéo dài hơn 1500 năm.
Điều kỳ diệu là, mặc dù được viết bởi nhiều người, ở nhiều thời đại
và hoàn cảnh khác nhau, toàn bộ Kinh Thánh lại có một chủ đề xuyên
suốt: Câu chuyện về tình yêu của Thiên Chúa dành cho con người.
Nó kể về một vị Thiên Chúa không ở xa xôi, nhưng luôn tìm cách đến
gần, tìm kiếm và cứu chuộc con người. Đó là một bức thư tình mà Thiên
Chúa đã kiên nhẫn viết qua hàng ngàn năm, và bức thư đó hôm nay
được trao đến tay bạn.
TẠI SAO MỘT CUỐN SÁCH CỔ LẠI CÓ THỂ “NÓI” VỚI TÔI HÔM NAY?
Đây có lẽ là câu hỏi quan trọng nhất và cũng là rào cản lớn nhất
đối với nhiều người. Làm thế nào những câu chuyện về các vị vua, các
1
027
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

cuộc chiến, những luật lệ của một dân tộc ở Trung Đông hàng ngàn năm
trước lại có thể liên quan đến cuộc sống của tôi, một người đang sống
trong thế kỷ 21 với điện thoại thông minh, trí tuệ nhân tạo và những
vấn đề toàn cầu?
Câu trả lời nằm ở chỗ Kinh Thánh không chỉ là một cuốn sách chứa
đựng thông tin, mà nó được tin là một cuốn sách “sống và linh nghiệm”.
Nó có khả năng vượt qua rào cản của thời gian và văn hóa để nói trực
tiếp vào tâm hồn của người đọc. Điều này xảy ra qua nhiều cách:
1. Kinh Thánh mặc khải về Bản Tính của Thiên Chúa
Con người không thể hiểu trọn vẹn về Thiên Chúa bằng trí tuệ hữu
hạn của mình. Chúng ta chỉ có thể biết về Ngài khi Ngài tự tỏ mình ra
(mặc khải). Kinh Thánh chính là câu chuyện về quá trình Thiên Chúa tự
mặc khải.
Khi đọc những câu chuyện trong đó, chúng ta không chỉ đọc về các
nhân vật lịch sử, mà chúng ta đang khám phá ra Thiên Chúa là Đấng
như thế nào:
•
Đọc câu chuyện Sáng Thế, ta thấy một Thiên Chúa sáng
tạo, quyền năng và yêu thương vẻ đẹp.
•
Đọc chuyện Abraham, ta thấy một Thiên Chúa thành
tín, giữ lời hứa dù phải chờ đợi rất lâu.
•
Đọc chuyện Môsê và dân Israel ra khỏi Ai Cập, ta thấy
một Thiên Chúa giải phóng, đứng về phía những người bị áp bức.
•
Đọc các Thánh vịnh của Vua Đavít, ta thấy một Thiên
Chúa gần gũi, là nơi nương náu cho những tâm hồn tan vỡ.
Và đặc biệt, khi đọc về cuộc đời Chúa Giêsu trong các
•
sách Tin Mừng, ta thấy một Thiên Chúa đầy lòng thương xót, tha
thứ cho tội nhân, chữa lành người bệnh tật, và yêu thương con
người đến nỗi sẵn sàng hy sinh chính mình.
1
028
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bằng cách đọc những câu chuyện này, hình ảnh của chúng ta về
Thiên Chúa dần dần được định hình. Ngài không còn là một khái niệm
trừu tượng, mà trở thành một Ngôi Vị có tính cách, có tấm lòng. Và khi
chúng ta biết Ngài là ai, chúng ta mới có thể bắt đầu tin tưởng và trò
chuyện với Ngài.
2. Kinh Thánh là tấm gương soi chiếu tâm hồn con người
Mặc dù bối cảnh đã thay đổi, nhưng bản chất của con người thì
không. Những cảm xúc, những đấu tranh, những cám dỗ mà các nhân
vật trong Kinh Thánh đối mặt cũng chính là những gì chúng ta trải qua
hôm nay.
•
Chúng ta thấy sự ghen tị của Cain, sự hối hận của Đavít.
Chúng ta thấy sự nghi ngờ của Tôma, sự chối bỏ của
•
Phêrô.
•
Chúng ta thấy nỗi đau khổ của Gióp, sự khao khát tìm
kiếm ý nghĩa của người giảng thuyết trong sách Truyền đạo.
Khi đọc về họ, chúng ta như thấy chính mình trong đó. Kinh Thánh
giúp chúng ta hiểu rõ hơn về bản thân, về những góc khuất, những động
cơ sâu xa trong lòng mình. Nó không né tránh những sự thật phũ phàng
về bản tính con người, nhưng nó cũng luôn chỉ ra một con đường để
được chữa lành và biến đổi. Một câu Kinh Thánh đọc đúng lúc có thể
như một tia sáng rọi vào một căn phòng tối tăm trong tâm hồn mà chúng
ta đã cố tình lãng quên, giúp chúng ta đối diện và tìm thấy sự tự do.
VAI TRÒ CỦA CHÚA THÁNH THẦN – NGƯỜI “PHIÊN DỊCH” THIÊNG
LIÊNG
1
029
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nếu Kinh Thánh là bức thư của Thiên Chúa, thì làm thế nào để
chúng ta “đọc” được nó theo đúng ý của tác giả? Làm sao để những con
chữ trên trang giấy có thể trở thành tiếng nói sống động trong lòng?
Đức tin Kitô giáo có một câu trả lời rất đặc biệt cho câu hỏi này:
đó là nhờ vào Chúa Thánh Thần.
Chúa Thánh Thần là ai? Đây là một trong những khái niệm có thể
hơi khó hiểu lúc ban đầu. Trong niềm tin về một Thiên Chúa Ba Ngôi
(Chúa Cha, Chúa Con – tức Chúa Giêsu, và Chúa Thánh Thần), Chúa
Thánh Thần được hiểu là Ngôi Ba, là chính Thần Khí của Thiên Chúa, là
sự hiện diện sống động và năng quyền của Ngài trên thế gian ngày nay.
Hãy nghĩ về vai trò của Ngài như một “người phiên dịch” thiêng
liêng.
•
Ngài chính là Đấng đã linh hứng cho các tác giả viết
nên Kinh Thánh ngày xưa.
•
Và cũng chính Ngài là Đấng “soi sáng” tâm trí của người
đọc ngày nay để họ có thể hiểu được ý nghĩa sâu xa của những lời
đó.
Giống như bạn nhận được một bức thư viết bằng cổ ngữ, bạn cần
một chuyên gia ngôn ngữ để giải thích cho bạn ý nghĩa của nó. Chúa
Thánh Thần chính là vị chuyên gia đó. Ngài giúp chúng ta vượt qua
khoảng cách về văn hóa và thời gian để nắm bắt được “tâm tình” của
Thiên Chúa đằng sau con chữ.
Vậy, Chúa Thánh Thần làm điều này như thế nào?
1
.
Soi sáng tâm trí (Illumination): Khi bạn đọc một đoạn
Kinh Thánh mà bạn đã đọc nhiều lần trước đây, bỗng một ngày,
một câu nói, một chi tiết nhỏ lại trở nên nổi bật một cách lạ thường.
Nó dường như được viết riêng cho hoàn cảnh của bạn lúc đó. Bạn
1
030
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

bỗng nhiên hiểu ra một ý nghĩa mới, một sự áp dụng thực tế mà
trước đây bạn chưa từng thấy. Đó được tin là công việc của Chúa
Thánh Thần.
2
.
Cáo trách (Conviction): Đôi khi, đọc Kinh Thánh không
phải là một trải nghiệm dễ chịu. Một câu nói về sự tha thứ có thể
làm bạn day dứt về mối bất hòa với ai đó. Một lời dạy về sự trung
thực có thể khiến bạn áy náy về một hành động gian dối của mình.
Đây không phải là sự kết án tiêu cực, mà là sự “cáo trách” đầy yêu
thương của Chúa Thánh Thần. Ngài chỉ ra những điều sai trái trong
đời sống chúng ta không phải để làm chúng ta hổ thẹn, mà là để
mời gọi chúng ta ăn năn, thay đổi và trở về với con đường tốt đẹp
hơn.
3
.
An ủi và thêm sức (Comfort and Empowerment):
Trong những lúc đau buồn, tuyệt vọng, một lời hứa trong Kinh
Thánh có thể trở thành chiếc phao cứu sinh. Lời hứa về sự hiện
diện của Chúa, về tình yêu không bao giờ phai nhạt của Ngài bỗng
trở nên thật hơn bao giờ hết. Chúa Thánh Thần dùng Lời Chúa để
xoa dịu những vết thương lòng, ban cho chúng ta sức mạnh để
đứng dậy và đi tiếp.
4
.
Hướng dẫn (Guidance): Khi đứng trước một quyết định
quan trọng, bạn cầu nguyện và đọc Kinh Thánh. Một nguyên tắc,
một câu chuyện trong Kinh Thánh có thể mang lại cho bạn sự khôn
ngoan và định hướng rõ ràng. Chúa Thánh Thần không dùng Kinh
Thánh như một quả cầu pha lê để xem bói tương lai, nhưng Ngài
dùng những nguyên tắc bất biến trong đó để hướng dẫn chúng ta
đi theo những lựa chọn đẹp lòng Chúa và tốt cho cuộc đời chúng
ta.
Vì vậy, đọc Kinh Thánh không chỉ là một hoạt động trí tuệ. Đó là
một hoạt động tâm linh. Nó đòi hỏi sự hợp tác giữa người đọc và Chúa
Thánh Thần. Trước khi mở Kinh Thánh ra, một lời cầu nguyện đơn sơ:
”
Lạy Chúa Thánh Thần, xin Ngài đến và soi sáng cho con, giúp con hiểu
được những gì Chúa muốn nói với con hôm nay” có thể tạo ra một sự
1
031
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

khác biệt vô cùng lớn. Nó biến việc đọc sách thành một cuộc gặp gỡ cá
nhân.
LÀM THẾ NÀO ĐỂ BẮT ĐẦU? NHỮNG BƯỚC ĐI THỰC TẾ
Lý thuyết là vậy, nhưng làm thế nào để bắt đầu một cách cụ thể?
Đối với người mới, việc nhìn vào cuốn Kinh Thánh dày cộp có thể gây
choáng ngợp. Đọc từ đâu? Đọc như thế nào? Dưới đây là một vài gợi ý
thực tế và đơn giản để bạn có thể bắt đầu hành trình “lắng nghe” của
mình.
Bước 1: Chuẩn bị những công cụ cần thiết
•
Một cuốn Kinh Thánh dễ đọc: Ngôn ngữ trong Kinh
Thánh gốc (tiếng Hê-bơ-rơ, A-ram, và Hy Lạp) rất phong phú. Vì
vậy, việc chọn một bản dịch tốt là rất quan trọng. Hãy tìm một bản
dịch dùng ngôn ngữ hiện đại, dễ hiểu. Tại Việt Nam, “Bản Dịch
2
011” hoặc “Bản Truyền Thống Hiệu Đính (2010)” là những lựa
chọn phổ biến và dễ tiếp cận. Đừng ngại hỏi một người bạn tin
Chúa hoặc một nhà sách Cơ Đốc để được tư vấn.
•
Một cuốn sổ tay và cây bút: Đây là công cụ rất hữu
ích. Hãy dùng nó để ghi lại những câu Kinh Thánh gây ấn tượng
với bạn, những suy nghĩ, những câu hỏi, hoặc những lời cầu
nguyện nảy sinh khi bạn đọc. Việc viết ra giúp bạn suy ngẫm sâu
hơn và dễ dàng nhìn lại hành trình của mình sau này.
•
Một không gian và thời gian yên tĩnh: “Lắng nghe”
đòi hỏi sự tập trung. Hãy chọn một khoảng thời gian trong ngày
mà bạn ít bị làm phiền nhất, có thể là sáng sớm hoặc tối muộn.
Tìm một góc yên tĩnh trong nhà. Tắt điện thoại, máy tính và những
thứ gây xao lãng khác. Chỉ 15-20 phút mỗi ngày là một sự khởi
đầu tuyệt vời.
Bước 2: Bắt đầu từ đâu?
1
032
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đừng bắt đầu từ sách Sáng Thế Ký! Mặc dù đó là cuốn sách đầu
tiên, nhưng nó chứa nhiều đoạn về luật lệ và gia phả có thể làm nản
lòng người mới đọc. Thay vào đó, hãy bắt đầu với các sách Tin Mừng
trong Tân Ước. Đây là những cuốn sách kể về cuộc đời và lời dạy của
Chúa Giêsu, là trung tâm của toàn bộ Kinh Thánh.
•
Bắt đầu với sách Mác (Mark): Đây là sách Tin Mừng
ngắn nhất, đi thẳng vào hành động, rất sống động và dễ theo dõi.
Nó sẽ cho bạn một cái nhìn tổng quan nhanh chóng về Chúa Giêsu
là ai và Ngài đã làm gì.
•
Hoặc bắt đầu với sách Giăng (John): Sách này mang
tính thần học và suy tư sâu sắc hơn. Nó tập trung vào việc mặc
khải Chúa Giêsu là Thiên Chúa, là “Ngôi Lời”, là “Ánh Sáng”, là
”
Bánh Hằng Sống”. Nó sẽ cho bạn thấy chiều sâu của tình yêu và
bản tính thiên thượng của Ngài.
•
Đọc xen kẽ với sách Thi Thiên (Psalms) trong Cựu
Ước: Thi Thiên là tuyển tập 150 bài thánh ca và lời cầu nguyện.
Nó chứa đựng mọi cung bậc cảm xúc của con người: vui mừng, ca
ngợi, buồn bã, giận dữ, thất vọng, hy vọng. Khi bạn không biết
phải cầu nguyện thế nào, hãy đọc một bài Thi Thiên. Rất có thể
Vua Đavít và các tác giả khác đã viết ra những lời mà trái tim bạn
đang muốn nói.
Bước 3: Đọc như thế nào? Phương pháp “Chiêm Niệm Lời Chúa”
(Lectio Divina)
Đây là một phương pháp đọc Kinh Thánh cổ xưa nhưng rất hiệu
quả, giúp biến việc đọc thành một cuộc đối thoại. Nó gồm 4 bước đơn
giản:
1
.
Đọc (Lectio): Đọc chậm rãi một đoạn Kinh Thánh ngắn
(khoảng 5-10 câu). Đọc to nếu có thể. Đừng cố gắng phân tích. Chỉ
1
033
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đơn giản là đọc để làm quen với các từ ngữ. Hãy chú ý xem có một
từ hoặc một cụm từ nào đó đặc biệt thu hút bạn không.
2
.
Suy ngẫm (Meditatio): Đọc lại đoạn Kinh Thánh đó
một lần nữa. Lần này, hãy suy ngẫm về từ hoặc cụm từ đã thu hút
bạn. Tại sao nó lại nổi bật? Nó có ý nghĩa gì? Chúa đang muốn nói
gì với bạn qua câu nói này? Hãy để Lời Chúa thấm vào tâm trí và
tấm lòng của bạn.
3
.
Cầu nguyện (Oratio): Bây giờ, hãy đáp lại Lời Chúa.
Hãy nói chuyện với Chúa về những gì bạn vừa đọc và suy ngẫm.
Đó có thể là một lời tạ ơn, một lời ca ngợi, một lời xin lỗi, hoặc một
lời cầu xin sự giúp đỡ để áp dụng điều bạn vừa học. Đây chính là
phần “nói” của bạn trong cuộc đối thoại.
4
.
Chiêm ngắm (Contemplatio): Cuối cùng, hãy dành vài
phút ở trong sự im lặng. Không cần suy nghĩ hay nói gì nữa. Chỉ
đơn giản là nghỉ ngơi trong sự hiện diện của Chúa. Hãy để Lời Ngài
lắng đọng trong tâm hồn bạn. Đây là lúc bạn hoàn toàn “lắng nghe”
bằng cả con tim.
Phương pháp này không đòi hỏi bạn phải là một học giả. Nó chỉ
đòi hỏi một trái tim chân thành và khao khát được gặp gỡ Chúa.
VƯỢT QUA NHỮNG KHÓ KHĂN THỬ THÁCH
Hành trình đọc Kinh Thánh và lắng nghe tiếng Chúa không phải
lúc nào cũng dễ dàng và đầy cảm hứng. Sẽ có những ngày bạn cảm thấy
khô khan, bận rộn, hoặc đọc mà không hiểu gì cả. Đây là những trải
nghiệm hoàn toàn bình thường. Điều quan trọng là đừng nản lòng và
bỏ cuộc. Dưới đây là một vài khó khăn phổ biến và cách để vượt qua
chúng.
1. “Tôi không hiểu gì cả!”
1
034
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Kinh Thánh được viết trong một bối cảnh văn hóa rất khác với
chúng ta. Vì vậy, việc gặp những đoạn khó hiểu là điều không thể tránh
khỏi.
•
Giải pháp:
Đừng dừng lại quá lâu: Nếu gặp một đoạn khó,
o
hãy ghi chú lại câu hỏi của mình và tiếp tục đọc. Đôi khi, ý
nghĩa của một đoạn sẽ được làm sáng tỏ bởi những đoạn
khác mà bạn đọc sau này.
o
Sử dụng các công cụ hỗ trợ: Một cuốn “Kinh
Thánh có phần chú giải” (Study Bible) sẽ có những ghi chú ở
cuối trang để giải thích bối cảnh lịch sử, văn hóa và ý nghĩa
của các từ khó. Các ứng dụng Kinh Thánh trên điện thoại
(như YouVersion) cũng có nhiều tài liệu học hỏi, bài suy
ngẫm hàng ngày rất hữu ích cho người mới bắt đầu.
o
Hỏi một người có kinh nghiệm: Đừng ngại hỏi
một người bạn Cơ Đốc mà bạn tin tưởng, hoặc một vị mục sư,
linh mục. Họ sẽ sẵn lòng giải thích và chia sẻ kinh nghiệm
của họ. Học hỏi chung trong một nhóm nhỏ cũng là một cách
tuyệt vời.
2. “Tôi không cảm nhận được gì cả.”
Có những ngày bạn đọc Kinh Thánh và cầu nguyện nhưng cảm
thấy như đang nói vào hư không. Không có cảm xúc, không có sự soi
sáng đặc biệt.
•
Giải pháp:
Kiên trì: Mối quan hệ nào cũng có những lúc
o
thăng trầm. Tình yêu và sự cam kết được thể hiện không phải
qua cảm xúc nhất thời, mà qua sự trung tín khi cảm xúc phai
nhạt. Hãy cứ tiếp tục thói quen đọc Lời Chúa của bạn như
1
035
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

một hành động của đức tin và tình yêu, ngay cả khi bạn
không “cảm thấy” gì.
o
Thay đổi cách tiếp cận: Nếu bạn thường đọc Tin
Mừng, hãy thử chuyển qua đọc Thi Thiên hoặc Châm Ngôn.
Nếu bạn thường ngồi một chỗ, hãy thử đi dạo ngoài công viên
và lắng nghe một đoạn Kinh Thánh qua audio. Đôi khi một
sự thay đổi nhỏ có thể làm mới trải nghiệm của bạn.
o
Nhớ rằng đây là một cuộc đối thoại: Có thể
những lúc im lặng đó là lúc Chúa muốn bạn tập lắng nghe,
thay vì chỉ chờ đợi một “cảm giác” đặc biệt.
3. “Tôi không có thời gian.”
Đây là lý do phổ biến nhất trong cuộc sống hiện đại.
•
Giải pháp:
Bắt đầu nhỏ: Đừng đặt mục tiêu đọc 10 chương
o
mỗi ngày. Chỉ cần 5 phút và một vài câu Kinh Thánh là đủ
để bắt đầu. Một thói quen nhỏ được duy trì đều đặn còn tốt
hơn một nỗ lực lớn nhưng chóng tàn.
o
Tận dụng công nghệ: Sử dụng các ứng dụng Kinh
Thánh trên điện thoại để đọc hoặc nghe khi bạn đang đi xe
buýt, đang chờ đợi ai đó, hoặc trong giờ nghỉ trưa.
o
Ưu tiên: Chúng ta thường dành thời gian cho
những gì chúng ta cho là quan trọng. Nếu việc xây dựng mối
tương quan với Đấng Tạo Hóa thực sự là ưu tiên, bạn sẽ tìm
ra được 15 phút trong 24 giờ của mình. Hãy xem đó là thời
gian “sạc pin” cho tâm hồn.
4. “Những đoạn bạo lực và khó hiểu trong Cựu Ước thì sao?”
Đúng là trong Cựu Ước có những đoạn văn mô tả chiến tranh, hình
phạt và những luật lệ có vẻ xa lạ.
1
036
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Giải pháp:
Nhìn vào bức tranh toàn cảnh: Hãy nhớ rằng
o
Kinh Thánh là câu chuyện về sự mặc khải tiệm tiến của Chúa.
Chúa đã làm việc với con người trong bối cảnh văn hóa và
lịch sử cụ thể của họ.
o
Đọc Cựu Ước qua lăng kính của Chúa Giêsu:
Người Kitô hữu tin rằng Chúa Giêsu là sự mặc khải trọn vẹn
và cuối cùng về Thiên Chúa. Ngài đến để kiện toàn, để làm
sáng tỏ ý nghĩa thực sự của Cựu Ước. Vì vậy, khi gặp một
đoạn khó trong Cựu Ước, hãy tự hỏi: “Điều này cho tôi biết gì
về sự cần thiết của Chúa Giêsu? Chúa Giêsu đã dạy dỗ và
sống khác với điều này như thế nào?” Ngài chính là chìa khóa
để giải mã toàn bộ Kinh Thánh.
Vượt qua những khó khăn này là một phần của hành trình. Mỗi
khi bạn kiên trì vượt qua, đức tin và mối tương quan của bạn với Chúa
lại càng trở nên sâu sắc hơn.
KẾT QUẢ CỦA VIỆC LẮNG NGHE: MỘT ĐỜI SỐNG ĐƯỢC BIẾN ĐỔI
Khi việc lắng nghe tiếng Chúa qua Kinh Thánh không còn là một
nghĩa vụ mà trở thành một thói quen, một niềm vui, bạn sẽ bắt đầu
nhận thấy những thay đổi sâu sắc và tích cực trong cuộc sống của mình.
Lời Chúa không chỉ là thông tin đi vào trí óc, mà nó còn là một hạt giống
được gieo vào mảnh đất tâm hồn và sẽ trổ sinh hoa trái.
Dưới đây là một vài hoa trái mà bạn có thể kinh nghiệm:
1. Sự bình an giữa sóng gió
Cuộc sống không bao giờ thiếu những khó khăn, thử thách, và
những tin tức tiêu cực. Thế giới xung quanh luôn đầy biến động. Tuy
nhiên, khi bạn có một “mỏ neo” vững chắc là Lời Chúa, bạn sẽ tìm thấy
một sự bình an nội tâm mà hoàn cảnh bên ngoài không thể lấy đi được.
1
037
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Lời hứa của Chúa về sự hiện diện và chăm sóc của Ngài sẽ trở nên thật
hơn những vấn đề bạn đang đối mặt. Bạn học được cách trao những lo
lắng của mình cho Chúa và tin tưởng vào sự tể trị tốt lành của Ngài. Đó
không phải là sự bình an đến từ việc mọi thứ đều ổn, mà là sự bình an
đến từ việc biết rằng Chúa đang ở cùng bạn ngay cả khi mọi thứ không
ổn.
2. Sự khôn ngoan để đưa ra quyết định
Từ những quyết định nhỏ trong ngày cho đến những ngã rẽ lớn
của cuộc đời, chúng ta luôn cần sự khôn ngoan. Kinh Thánh, đặc biệt là
sách Châm Ngôn, chứa đầy những nguyên tắc sống khôn ngoan, vượt
thời gian. Khi bạn thường xuyên suy ngẫm Lời Chúa, tư duy của bạn sẽ
dần được định hình lại theo những giá trị của Nước Trời: yêu thương,
tha thứ, khiêm nhường, chính trực. Bạn sẽ bắt đầu nhìn các vấn đề
không chỉ theo góc nhìn của con người, mà còn theo góc nhìn của Thiên
Chúa. Điều này sẽ giúp bạn đưa ra những quyết định sáng suốt hơn,
mang lại lợi ích lâu dài cho bản thân và những người xung quanh.
3. Sức mạnh để vượt qua cám dỗ và thay đổi thói quen xấu
Mọi người chúng ta đều có những yếu đuối, những thói quen xấu
mà mình muốn thay đổi nhưng lại cảm thấy bất lực. Đó có thể là sự
nóng giận, lời nói dối, sự ham mê vật chất, hay những suy nghĩ tiêu cực.
Lời Chúa có quyền năng để biến đổi chúng ta từ bên trong. Khi bạn ghi
nhớ một câu Kinh Thánh, nó sẽ trở thành vũ khí của bạn khi cám dỗ
đến. Thay vì phản ứng theo thói quen cũ, bạn có thể chọn tin vào Lời
Chúa và hành động khác đi. Quá trình này không xảy ra trong một đêm,
nhưng qua thời gian, Lời Chúa sẽ nhổ bỏ những cỏ dại trong tâm hồn
và gieo vào đó những hạt giống của sự tốt lành, thánh khiết.
4. Tình yêu thương gia tăng dành cho người khác
1
038
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Điều răn lớn nhất mà Chúa Giêsu dạy là “yêu Chúa và yêu người”.
Khi bạn càng kinh nghiệm được tình yêu vô điều kiện của Chúa dành
cho mình qua Kinh Thánh, bạn sẽ càng được thôi thúc để chia sẻ tình
yêu đó cho người khác. Lời Chúa thách thức chúng ta yêu thương cả
những người khó ưa, tha thứ cho những người làm tổn thương mình, và
phục vụ những người kém may mắn. Tình yêu này không đến từ sức
riêng của chúng ta, mà là kết quả của việc tình yêu của Chúa tuôn chảy
qua chúng ta. Bạn sẽ thấy mình trở nên kiên nhẫn hơn, biết cảm thông
hơn, và sẵn lòng cho đi hơn.
5. Một niềm hy vọng vững chắc cho tương lai
Thế giới có thể mang lại nhiều nỗi sợ hãi về tương lai: bệnh tật,
bất ổn kinh tế, sự chết. Kinh Thánh không hứa hẹn một cuộc sống không
có khó khăn, nhưng nó ban cho chúng ta một niềm hy vọng không lay
chuyển. Niềm hy vọng đó được đặt nền trên sự sống lại của Chúa Giêsu.
Nó khẳng định rằng sự chết không phải là dấu chấm hết, và tình yêu
của Chúa mạnh hơn cả sự chết. Dù bất cứ điều gì xảy ra trong cuộc đời
này, chúng ta có thể tin chắc rằng có một tương lai vĩnh cửu, tốt đẹp
đang chờ đợi những ai tin cậy nơi Ngài. Niềm hy vọng này mang lại ý
nghĩa cho những đau khổ hiện tại và cho chúng ta sức mạnh để sống
một cuộc đời can đảm và có mục đích.
Những hoa trái này không phải là phần thưởng cho việc “hoàn
thành nhiệm vụ” đọc Kinh Thánh. Chúng là kết quả tự nhiên của một
mối tương quan đang lớn lên từng ngày với Đấng Tạo Hóa.
KINH THÁNH VÀ CỘNG ĐỒNG – ĐỪNG ĐI MỘT MÌNH
Hành trình đức tin, bao gồm cả việc đọc và tìm hiểu Kinh Thánh,
không phải là một hành trình đơn độc. Thiên Chúa tạo ra con người để
sống trong mối tương quan với nhau. Việc chia sẻ và học hỏi Lời Chúa
trong một cộng đồng những người cùng niềm tin sẽ làm cho trải nghiệm
của bạn trở nên phong phú và sâu sắc hơn rất nhiều.
1
039
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tại sao việc học hỏi chung lại quan trọng?
Góc nhìn đa dạng: Mỗi người có một kinh nghiệm
1
.
sống, một cá tính và một cách nhìn khác nhau. Khi cùng nhau học
một đoạn Kinh Thánh, bạn sẽ được nghe những góc nhìn, những
sự áp dụng mà có thể bạn chưa bao giờ nghĩ tới. Một người có thể
nhìn thấy sự an ủi, người khác lại thấy một lời thách thức. Sự đa
dạng này giúp chúng ta có một cái nhìn toàn diện hơn về sự phong
phú của Lời Chúa.
2
.
Sự khích lệ và nâng đỡ: Như đã nói, sẽ có những lúc
bạn cảm thấy nản lòng hoặc khô khan. Ở trong một nhóm, bạn sẽ
được khích lệ bởi đức tin của người khác. Khi bạn có câu hỏi, sẽ có
người giúp bạn tìm câu trả lời. Khi bạn gặp khó khăn, sẽ có người
cầu nguyện cho bạn. Cộng đồng giống như những người bạn đồng
hành cùng leo một ngọn núi, họ có thể kéo bạn lên khi bạn mệt
mỏi và cùng bạn chia sẻ niềm vui khi lên đến đỉnh.
3
.
Trách nhiệm giải trình (Accountability): Việc cam kết
học Kinh Thánh chung với một nhóm sẽ giúp bạn có trách nhiệm
hơn với thói quen cá nhân của mình. Khi biết rằng tuần tới sẽ có
buổi nhóm, bạn sẽ có thêm động lực để đọc và suy ngẫm trước.
Điều này giúp bạn duy trì sự kỷ luật một cách nhẹ nhàng và tự
nhiên.
4
.
Cùng nhau áp dụng: Lời Chúa không chỉ để học, mà
còn để sống. Một nhóm nhỏ là nơi tuyệt vời để cùng nhau thảo
luận về cách áp dụng một lời dạy của Kinh Thánh vào thực tế. Ví
dụ, nhóm có thể cùng nhau quyết định thực hiện một dự án phục
vụ người nghèo sau khi học về lòng thương xót, hoặc cùng nhau
thực hành sự tha thứ trong các mối quan hệ của mình. Đức tin
được thể hiện qua hành động sẽ trở nên sống động và mạnh mẽ
hơn.
Làm thế nào để tìm một cộng đồng?
1
040
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nếu bạn là người hoàn toàn mới, đây có thể là một bước đi hơi e
ngại. Tuy nhiên, có rất nhiều cách để bắt đầu:
•
Hỏi một người bạn Cơ Đốc: Nếu bạn có một người bạn,
đồng nghiệp, hoặc người thân là người tin Chúa, hãy hỏi họ về việc
tham gia một buổi nhóm nhỏ học Kinh Thánh tại nhà thờ hoặc tại
nhà riêng của họ. Hầu hết các cộng đồng đều rất vui mừng chào
đón những người mới tìm hiểu.
•
Tìm một nhà thờ gần bạn: Hãy thử tìm kiếm trên
mạng các nhà thờ (Tin Lành hoặc Công giáo) ở khu vực bạn sống.
Hầu hết các nhà thờ đều có các chương trình và nhóm nhỏ dành
cho nhiều lứa tuổi và đối tượng khác nhau. Bạn có thể đến tham
dự một buổi lễ vào cuối tuần để cảm nhận không khí và tìm hiểu
thêm thông tin.
•
Các khóa học online: Có rất nhiều khóa học nhập môn
về Kinh Thánh hoặc về đức tin Kitô giáo được tổ chức online. Đây
có thể là một cách tốt để bắt đầu nếu bạn còn cảm thấy ngại ngùng
khi đến một nơi xa lạ.
Đừng sợ hãi khi bước ra khỏi vùng an toàn của mình. Tìm kiếm
một cộng đồng đức tin có thể là một trong những quyết định quan trọng
và hữu ích nhất trong hành trình tâm linh của bạn. Lời Chúa được ví
như một bữa tiệc, và sẽ vui hơn rất nhiều khi được thưởng thức cùng
với những người khác.
LỜI KẾT – LỜI MỜI GỌI CHO MỘT HÀNH TRÌNH
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình dài 10 trang để
khám phá một ý tưởng: Cầu nguyện là một cuộc đối thoại, và Kinh
Thánh là phương tiện tuyệt vời mà Thiên Chúa dùng để ngỏ lời với chúng
ta.
Chúng ta đã thấy rằng cầu nguyện không chỉ là danh sách những
điều cầu xin, mà là việc xây dựng một mối tương quan sâu đậm. Chúng
1
041
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ta đã tìm hiểu Kinh Thánh không phải là một cuốn sách giáo điều khô
khan, mà là một thư viện sống động, một bức thư tình Thiên Chúa viết
cho nhân loại qua hàng ngàn năm. Đó là nơi Ngài mặc khải về chính
mình, đồng thời cũng là tấm gương soi chiếu tâm hồn con người.
Chúng ta cũng đã khám phá ra rằng, để những con chữ cổ xưa có
thể trở nên sống động và cá vị, chúng ta cần sự soi sáng của Chúa Thánh
Thần, Đấng “phiên dịch” thiêng liêng. Với sự giúp đỡ của Ngài, cùng
những bước đi thực tế và sự kiên trì vượt qua khó khăn, việc lắng nghe
tiếng Chúa qua Kinh Thánh sẽ không còn là điều xa vời.
Và quan trọng hơn cả, chúng ta đã thấy rằng kết quả của việc lắng
nghe này không chỉ là những kiến thức thần học, mà là một đời sống
được biến đổi từ bên trong: một đời sống có bình an, khôn ngoan, sức
mạnh, tình yêu thương và niềm hy vọng.
Đến đây, bài viết này không phải là một điểm kết thúc, mà hy vọng
nó sẽ là một điểm khởi đầu cho chính bạn. Tôi không thể đọc Kinh Thánh
thay bạn, cũng không thể trải nghiệm cuộc gặp gỡ cá nhân với Chúa
thay bạn. Tôi chỉ có thể chia sẻ tấm bản đồ và những kinh nghiệm của
người đi trước. Quyết định có bước vào hành trình khám phá này hay
không là ở nơi bạn.
Có thể bạn vẫn còn nhiều hoài nghi. Điều đó hoàn toàn ổn. Đức tin
không phải là sự phủ nhận lý trí, mà là bước một bước vào sự tin tưởng
ngay cả khi chưa thấy hết mọi câu trả lời.
Nếu có một điều gì đó trong bài viết này chạm đến bạn, dù là nhỏ
nhất, tôi xin được đưa ra một lời mời gọi cuối cùng:
Hãy thử.
Hãy tìm một cuốn Kinh Thánh. Tìm một nơi yên tĩnh. Và cầu một
lời cầu nguyện đơn sơ từ đáy lòng mình, có thể là thế này:
1
042
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

”
Lạy Chúa, nếu Ngài thật sự có ở đó, và nếu Ngài thật sự đang
muốn nói với con qua cuốn sách này, xin hãy tỏ cho con thấy. Con không
hiểu hết mọi điều, nhưng con mở lòng mình ra để lắng nghe. Xin hãy
nói với con. Amen.”
Sau đó, hãy mở sách Tin Mừng Giăng ra và bắt đầu đọc. Đừng vội
vã. Hãy để cho chính Chúa và Lời của Ngài làm phần còn lại.
Cuộc phiêu lưu vĩ đại nhất của đời người không phải là khám phá
những vùng đất xa xôi, mà là khám phá ra tấm lòng của Đấng đã tạo
dựng nên mình và nhận ra rằng mình được yêu thương một cách vô điều
kiện.
1
043
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

PHỤNG VỤ VÀ CÁC BÍ TÍCH: CẦU NGUYỆN CÙNG VỚI TOÀN THỂ
GIÁO HỘI.
PHỤNG VỤ VÀ CÁC BÍ TÍCH: CẦU NGUYỆN CÙNG VỚI TOÀN
THỂ GIÁO HỘI
DÀNH CHO NGƯỜI BẮT ĐẦU TÌM HIỂU
MỤC LỤC
PHẦN I: LỜI MỜI GỌI ĐẾN MỘT MỐI TƯƠNG QUAN
1.1. Con người và khát vọng tâm linh
Chào bạn, dù bạn là ai, đang làm gì, có lẽ đã có lúc trong đời bạn
nhìn lên bầu trời đêm và tự hỏi: “Liệu có điều gì lớn lao hơn tôi ngoài
kia không? Ý nghĩa cuộc sống này là gì?” Khát vọng tìm kiếm ý nghĩa,
tìm kiếm sự kết nối với một điều gì đó thiêng liêng, vĩnh cửu là một
phần rất tự nhiên của con người. Kitô giáo gọi “Điều Lớn Lao” đó là Thiên
Chúa, và tin rằng Ngài không phải là một lực lượng xa vời, vô cảm, mà
là một Đấng có tình yêu và mong muốn thiết lập một mối tương quan
cá vị với mỗi chúng ta.
Toàn bộ đức tin Kitô giáo được xây dựng trên nền tảng của mối
tương quan này – một mối tương quan giữa Thiên Chúa và con người.
Nhưng làm thế nào để xây dựng một mối quan hệ với một Đấng mà
chúng ta không thể nhìn thấy bằng mắt thường?
1.2. Cầu nguyện: Cuộc đối thoại khởi đầu
Câu trả lời đơn giản nhất là: cầu nguyện.
Hãy quên đi những hình ảnh phức tạp hay những công thức cầu
nguyện cao siêu. Về bản chất, cầu nguyện chính là cuộc trò chuyện với
Thiên Chúa. Giống như bạn trò chuyện với một người bạn thân:
1
044
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Bạn kể cho họ nghe về một ngày của bạn, những niềm
vui, nỗi buồn, những lo lắng và hy vọng.
•
•
•
Bạn lắng nghe lời khuyên của họ.
Bạn cảm ơn họ vì đã ở bên cạnh bạn.
Đôi khi, bạn chỉ im lặng ngồi bên cạnh họ, cảm nhận
sự hiện diện của họ là đủ.
Cầu nguyện với Thiên Chúa cũng vậy. Đó có thể là những lời thầm
thì trong tim, những suy nghĩ hướng về Ngài, những lời tạ ơn khi bạn
thấy một bông hoa đẹp, hay những tiếng kêu than khi bạn gặp đau khổ.
Đó là hành động mở lòng mình ra với Thiên Chúa.
1.3. Từ lời cầu nguyện cá nhân đến lời cầu nguyện chung
Cầu nguyện một mình là điều rất cần thiết và quý giá. Đó là không
gian riêng tư giữa bạn và Thiên Chúa. Tuy nhiên, nếu bạn yêu thương
một người, bạn sẽ không chỉ muốn giữ mối quan hệ đó cho riêng mình.
Bạn sẽ muốn gặp gỡ gia đình của người ấy, tham gia vào những sinh
hoạt chung của gia đình.
Trong đức tin Kitô giáo cũng tương tự. Thiên Chúa không chỉ mời
gọi từng cá nhân riêng lẻ, Ngài mời gọi chúng ta vào một gia đình, được
gọi là Giáo Hội. Và cũng như mọi gia đình, chúng ta có những buổi sum
họp, những bữa tiệc chung, những cách thức chung để thể hiện tình yêu
và sự gắn kết.
Những “buổi sum họp gia đình” này chính là Phụng Vụ. Đó là khi
chúng ta không còn cầu nguyện một mình với tư cách là “tôi” và Thiên
Chúa, mà chúng ta cùng nhau cầu nguyện với tư cách là “chúng tôi” –
một cộng đoàn, một gia đình – với Cha của chúng ta là Thiên Chúa.
Đây là điểm khởi đầu để chúng ta bước vào thế giới của Phụng vụ
và các Bí tích: đó không phải là những quy tắc khô khan, mà là cách
1
045
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thức một gia đình lớn cùng nhau trò chuyện, lắng nghe và cử hành tình
yêu của người Cha chung.
PHẦN II: PHỤNG VỤ LÀ GÌ? HƠN CẢ MỘT NGHI LỄ
Khi nghe đến từ “Phụng Vụ” (Liturgy), nhiều người có thể hình
dung ra những nghi thức trang trọng, cổ xưa, với những quy định
nghiêm ngặt. Điều đó có phần đúng, nhưng nó chỉ là bề ngoài. Linh hồn
của Phụng Vụ sâu sắc và sống động hơn nhiều.
2.1. Định nghĩa đơn giản về Phụng Vụ
Theo cách hiểu đơn giản nhất, Phụng Vụ là việc thờ phượng công
khai, chính thức của toàn thể Giáo Hội.
•
Công khai: Nó không phải là lời cầu nguyện thầm kín
của một cá nhân, mà được cử hành chung với cộng đoàn.
Chính thức: Nó được Giáo Hội (gia đình của Chúa) thiết
•
lập và công nhận, đi theo một cấu trúc và truyền thống nhất định.
Điều này đảm bảo rằng chúng ta đang thờ phượng một cách hợp
nhất và đúng đắn.
Hãy nghĩ về quốc ca của một đất nước. Khi bạn hát quốc ca một
mình, đó là một hành động yêu nước của cá nhân. Nhưng khi bạn đứng
cùng hàng ngàn người khác trong một sân vận động và cùng cất tiếng
hát, cảm xúc và ý nghĩa của bài hát đó trở nên mạnh mẽ hơn rất nhiều.
Bạn cảm nhận được sự hiệp thông, niềm tự hào dân tộc. Phụng vụ cũng
có một sức mạnh tương tự, nhưng ở cấp độ tâm linh: nó kết nối chúng
ta với nhau và với Thiên Chúa.
2.2. Phụng Vụ: “Công việc của Thiên Chúa” và “Việc làm của con
người”
1
046
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Từ “Phụng Vụ” (Liturgy) có gốc từ tiếng Hy Lạp, mang ý nghĩa là
công việc công ích” hay “việc làm cho dân chúng”. Trong Kitô giáo, nó
”
mang hai chiều kích tuyệt vời:
1
.
Là công việc của Thiên Chúa (hướng xuống): Trước
hết, Phụng Vụ là hành động của chính Thiên Chúa. Chính Ngài là
người khởi xướng. Trong Phụng Vụ, Thiên Chúa đến gặp gỡ con
người, ban phát ân sủng, lời dạy và sự sống của Ngài cho chúng
ta. Chúng ta không phải là những người cố gắng leo lên trời để gặp
Chúa; chính Chúa đã cúi xuống để gặp chúng ta trước.
2
.
Là việc làm của con người (hướng lên): Đáp lại hành
động yêu thương của Thiên Chúa, chúng ta, với tư cách là Giáo
Hội, dâng lên Ngài lời ca tụng, tạ ơn, tôn thờ và những lời nguyện
xin của mình.
Như vậy, Phụng vụ là một cuộc đối thoại hai chiều vĩ đại, một cuộc
gặp gỡ thần linh giữa Thiên Chúa và dân của Ngài.
2.3. Tại sao lại cần Phụng Vụ? Tại sao không cầu nguyện một
mình?
Đây là một câu hỏi rất chính đáng. Cầu nguyện cá nhân là vô cùng
quan trọng, nhưng Phụng vụ mang lại những điều mà lời cầu nguyện
cá nhân không thể có được:
•
Sự Hiệp nhất: Khi tham dự Phụng Vụ, lời cầu nguyện
của bạn được kết hợp với lời cầu nguyện của hàng triệu người Công
giáo khác trên khắp thế giới – những người cùng đọc một bài Kinh
Thánh, cùng tuyên xưng một niềm tin, cùng cử hành một hành
động. Lời cầu nguyện của bạn không còn đơn độc nữa.
•
Sự Chắc chắn: Đôi khi trong lời cầu nguyện cá nhân,
chúng ta có thể bị phân tâm, nghi ngờ, hay không biết phải nói gì.
Phụng vụ cho chúng ta một khuôn khổ, những lời kinh, những bài
1
047
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đọc đã được suy ngẫm và cầu nguyện qua hàng ngàn năm. Nó
nâng đỡ lời cầu nguyện yếu ớt của chúng ta.
•
Sự Toàn diện: Phụng vụ không chỉ dùng lời nói. Nó tác
động đến tất cả các giác quan của con người: mắt thấy (nến, hoa,
phẩm phục), tai nghe (thánh ca, bài đọc), mũi ngửi (hương trầm),
miệng nếm (Bí tích Thánh Thể), tay cảm nhận (làm dấu, bắt tay
chúc bình an). Nó giúp toàn bộ con người chúng ta tham gia vào
việc thờ phượng.
•
Sự Kế thừa: Qua Phụng vụ, chúng ta được kết nối với
truyền thống đức tin của các Tông đồ và của hai ngàn năm lịch sử
Giáo Hội. Chúng ta đang cầu nguyện theo cách mà các vị thánh đã
cầu nguyện.
2.4. Các yếu tố trong Phụng Vụ: Lời Chúa, dấu chỉ, biểu tượng
Phụng vụ sử dụng một ngôn ngữ đặc biệt, không chỉ bằng lời nói
mà còn bằng các dấu chỉ và biểu tượng. Ví dụ:
•
Nước: Tượng trưng cho sự thanh tẩy, sự sống mới (như
trong Bí tích Rửa Tội).
•
Ánh sáng (nến): Tượng trưng cho Chúa Kitô là ánh
sáng thế gian, xua tan bóng tối của tội lỗi.
•
Dầu: Tượng trưng cho sự chữa lành, sức mạnh và việc
được Thiên Chúa tuyển chọn.
•
Việc đặt tay: Tượng trưng cho việc chuyển trao ân sủng
và sức mạnh của Chúa Thánh Thần.
Hiểu được ngôn ngữ biểu tượng này sẽ giúp chúng ta đi sâu hơn
vào ý nghĩa của các cử hành Phụng Vụ. Nó giống như việc học một ngôn
ngữ mới, ngôn ngữ của đức tin.
PHẦN III: CÁC BÍ TÍCH – NHỮNG CÁNH CỬA ÂN SỦNG
1
048
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nếu Phụng vụ là buổi sum họp của gia đình Giáo Hội, thì các Bí
tích (Sacraments) chính là những khoảnh khắc đặc biệt và cao điểm
nhất trong buổi sum họp đó. Đây là những lúc mà Thiên Chúa hành
động một cách cụ thể và hữu hình nhất trong đời sống chúng ta.
3.1. Bí tích là gì? Dấu chỉ hữu hình của một thực tại vô hình
Định nghĩa cổ điển và súc tích nhất về Bí tích là: “Dấu chỉ hữu
hình của một ân sủng vô hình, do Chúa Giêsu thiết lập để ban sự
sống thần linh cho chúng ta.”
Hãy cùng phân tích định nghĩa này:
•
Dấu chỉ hữu hình: Là những gì chúng ta có thể thấy,
nghe, cảm nhận được bằng các giác quan. Ví dụ: nước trong phép
Rửa, bánh và rượu trong phép Thánh Thể, lời tha tội của linh
mục…
•
Ân sủng vô hình: Là món quà thiêng liêng mà Thiên
Chúa ban cho chúng ta, một thực tại mà mắt thường không thể
thấy được. Ví dụ: sự tha thứ tội lỗi, sức mạnh của Chúa Thánh
Thần, sự sống của chính Thiên Chúa…
•
Do Chúa Giêsu thiết lập: Các Bí tích không phải do con
người tự nghĩ ra. Người Công giáo tin rằng chính Chúa Giêsu đã
thiết lập những hành động này như những phương thế chắc chắn
để con người có thể gặp gỡ và nhận lãnh ơn Chúa.
Như vậy, Bí tích không chỉ là một biểu tượng đơn thuần. Nó không
chỉ tượng trưng cho ân sủng, mà nó thực sự mang lại ân sủng đó.
3.2. Một ví dụ dễ hiểu: Cái ôm và tình yêu
Hãy tưởng tượng một người mẹ yêu thương con mình. Tình yêu là
một điều vô hình. Người mẹ không thể “đưa” tình yêu của mình cho đứa
con xem được. Nhưng bà có thể làm gì? Bà có thể ôm đứa con vào lòng.
1
049
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cái ôm là một dấu chỉ hữu hình. Khi đứa con cảm nhận được vòng
tay ấm áp của mẹ, nó không chỉ biết mẹ yêu nó, mà nó còn cảm nghiệm
được tình yêu đó một cách cụ thể. Cái ôm đó vừa biểu lộ tình yêu, vừa
thông truyền tình yêu.
Bí tích cũng hoạt động tương tự. Ân sủng của Thiên Chúa là vô
hình. Ngài dùng những dấu chỉ hữu hình (nước, dầu, bánh, rượu, lời
nói…) để chúng ta có thể “cảm nghiệm” được ân sủng và tình yêu của
Ngài một cách chắc chắn. Khi một người được rửa tội, họ không chỉ nghĩ
rằng tội lỗi mình được tha, mà họ thực sự được tha thứ và trở nên con
cái Thiên Chúa.
3.3. Bảy phép Bí tích: Bảy cột mốc trên hành trình đức tin
Giáo Hội Công giáo có bảy phép Bí tích. Con số bảy trong Kinh
Thánh thường mang ý nghĩa của sự trọn vẹn, đầy đủ. Bảy Bí tích này
đồng hành với người tín hữu suốt các giai đoạn và những thời điểm
quan trọng trong cuộc đời, từ lúc sinh ra trong đời sống thiêng liêng cho
đến khi lìa đời.
Chúng ta có thể chia bảy Bí tích thành ba nhóm chính, giống như
những cột mốc trên một hành trình:
1
2
3
.
.
.
Các Bí tích Khai tâm Kitô giáo (Gia nhập):
o
o
o
Bí tích Rửa Tội
Bí tích Thêm Sức
Bí tích Thánh Thể
Các Bí tích Chữa lành (Phục hồi sức khỏe trên đường
đi):
o
o
Bí tích Hòa Giải
Bí tích Xức Dầu Bệnh Nhân
Các Bí tích Phục vụ cộng đoàn (Sứ mệnh và ơn gọi):
o
o
Bí tích Truyền Chức Thánh
Bí tích Hôn Phối
1
050
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Trong những trang tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá ý
nghĩa của từng Bí tích này.
PHẦN IV: KHÁM PHÁ 7 PHÉP BÍ TÍCH
4.1. Các Bí tích Khai tâm Kitô giáo: Gia nhập gia đình của Thiên
Chúa
Đây là ba Bí tích nền tảng, đưa một người vào trong sự sống của
Chúa Kitô và gia đình Giáo Hội. Chúng giống như việc khai sinh, lớn lên
và được nuôi dưỡng trong một gia đình.
BÍ TÍCH RỬA TỘI: CÁNH CỬA ĐẦU TIÊN
•
Dấu chỉ hữu hình: Linh mục hoặc phó tế đổ nước trên
đầu người lãnh nhận và đọc lời: “Cha rửa con, nhân danh Cha, và
Con, và Thánh Thần.”
•
Ân sủng vô hình (Điều gì thực sự xảy ra?):
Được tha thứ tội lỗi: Bí tích này rửa sạch tội tổ
1
.
tông (tình trạng xa cách Thiên Chúa mà mọi người sinh ra
đều mắc phải) và mọi tội riêng đã phạm (nếu là người lớn).
Người đó được trở về trạng thái trong sạch ban đầu.
2
.
Trở thành con cái Thiên Chúa: Đây là điều quan
trọng nhất. Người được rửa tội không còn là một tạo vật xa
lạ, mà được “tái sinh” một cách thiêng liêng, trở thành con
nuôi của Thiên Chúa và được gọi Thiên Chúa là “Cha” (Abba).
3
.
Gia nhập vào Giáo Hội: Họ trở thành một thành
viên của gia đình Giáo Hội, một chi thể trong Thân Thể mầu
nhiệm của Chúa Kitô.
4
.
Nhận một dấu ấn thiêng liêng không thể xóa
nhòa: Dấu ấn này ghi dấu người đó mãi mãi thuộc về Chúa
Kitô. Vì vậy, một người chỉ có thể được Rửa Tội một lần duy
nhất trong đời.
1
051
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Ý nghĩa: Bí tích Rửa Tội giống như cánh cửa chính để
bước vào ngôi nhà đức tin. Mọi Bí tích khác đều xây dựng trên nền
tảng của Bí tích này. Đó là một sự khởi đầu hoàn toàn mới, một
cuộc sống mới trong Thiên Chúa.
BÍ TÍCH THÊM SỨC: SỨC MẠNH CỦA CHÚA THÁNH THẦN
•
Dấu chỉ hữu hình: Giám mục (hoặc linh mục được ủy
quyền) đặt tay trên đầu người lãnh nhận, xức dầu thánh trên trán
và nói: “Hãy nhận lấy ấn tín ơn Chúa Thánh Thần.”
•
Ân sủng vô hình:
Lãnh nhận Chúa Thánh Thần một cách tràn
1
.
đầy: Chúa Thánh Thần là Ngôi Ba Thiên Chúa, là tình yêu và
sức mạnh của Thiên Chúa. Nếu Bí tích Rửa Tội là “khai sinh”,
thì Bí tích Thêm Sức là “trưởng thành”. Nó ban cho người tín
hữu sức mạnh để sống đức tin một cách can đảm.
2
.
Gắn bó với Giáo Hội cách hoàn hảo hơn: Người
đó trở thành một thành viên trưởng thành, có trách nhiệm
hơn trong gia đình Giáo Hội.
3
.
Được sai đi làm chứng cho Chúa Kitô: Ân sủng
của Bí tích này giúp họ có khả năng nói về niềm tin của mình
và sống theo lời dạy của Chúa Giêsu trong cuộc sống hàng
ngày, giống như các Tông đồ sau ngày lễ Ngũ Tuần đã can
đảm ra đi rao giảng.
•
Ý nghĩa: Bí tích Thêm Sức không phải là một “lễ tốt
nghiệp” của việc học giáo lý. Ngược lại, nó là một sự khởi đầu cho
một đời sống đức tin trưởng thành, một sự trang bị sức mạnh
thiêng liêng để đối mặt với những thử thách và để chia sẻ niềm tin
với người khác. Nó giống như việc một người lính được trang bị vũ
khí và sức mạnh để ra trận (trận chiến ở đây là cuộc chiến chống
lại sự dữ và làm lan tỏa điều tốt lành).
1
052
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

BÍ TÍCH THÁNH THỂ: NGUỒN SỐNG VÀ ĐỈNH CAO
Đây là Bí tích trung tâm và quan trọng nhất trong đời sống Giáo
Hội, thường được gọi là “Bí tích của các Bí tích”.
•
Dấu chỉ hữu hình: Bánh miến không men và rượu nho.
Sau lời truyền phép của linh mục trong Thánh lễ, bánh và rượu
này, dù vẫn giữ hình dạng bên ngoài, nhưng về bản chất đã thực
sự trở thành Mình và Máu Chúa Giêsu Kitô. Đây là một mầu
nhiệm lớn lao được gọi là sự “biến thể” (transubstantiation).
•
Ân sủng vô hình:
Kết hợp mật thiết với Chúa Giêsu: Khi chúng ta
1
.
ăn bánh và uống rượu đã được thánh hiến (gọi là “rước lễ”
hay “hiệp lễ”), chúng ta được kết hợp với Chúa Giêsu một cách
sâu xa nhất có thể. Chính Ngài đã nói: “Ai ăn thịt Ta và uống
máu Ta, thì ở lại trong Ta, và Ta ở lại trong người ấy” (Gioan
6
:56). Chúng ta đón nhận chính sự sống của Thiên Chúa vào
trong tâm hồn mình.
Nuôi dưỡng đời sống thiêng liêng: Giống như
2
.
thức ăn nuôi sống thân xác, Thánh Thể là của ăn thiêng liêng
nuôi dưỡng linh hồn, giúp chúng ta lớn lên trong tình yêu,
sự thánh thiện và sức mạnh để chống lại cám dỗ.
3
.
Xây dựng sự hiệp nhất trong Giáo Hội: Khi tất
cả mọi người cùng ăn một tấm Bánh là chính Chúa Kitô,
chúng ta được liên kết với nhau một cách sâu sắc, trở nên
một thân thể duy nhất trong Ngài. Bí tích này xóa đi mọi
ranh giới về chủng tộc, địa vị xã hội, và hiệp nhất chúng ta
thành anh chị em.
4
.
Là bảo chứng cho vinh quang tương lai: Việc
rước lễ là một sự nếm trước bữa tiệc thiên quốc, nơi chúng ta
sẽ được hiệp thông trọn vẹn với Thiên Chúa.
•
Ý nghĩa: Bí tích Thánh Thể là món quà tình yêu vô giá
mà Chúa Giêsu đã để lại cho chúng ta. Đó không phải là một vật
1
053
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

kỷ niệm, mà là sự hiện diện thực sự của Ngài ở giữa chúng ta.
Mọi hoạt động của Giáo Hội đều quy hướng về Bí tích Thánh Thể,
và tất cả đều kín múc sức mạnh từ đó. Tham dự Thánh lễ và rước
lễ được coi là đỉnh cao của đời sống người Công giáo. Đó là nơi trời
đất giao thoa, là nơi chúng ta được gặp gỡ Chúa một cách thân
mật nhất.
4.2. Các Bí tích Chữa lành: Lòng thương xót của Thiên Chúa
Cuộc sống là một hành trình, và trên hành trình đó, chúng ta
không tránh khỏi những lúc vấp ngã (tội lỗi) hoặc đau yếu (bệnh tật).
Thiên Chúa, trong tình yêu của một người Cha, đã ban cho chúng ta hai
Bí tích này như những phương thuốc chữa lành.
BÍ TÍCH HÒA GIẢI (GIẢI TỘI): CƠ HỘI BẮT ĐẦU LẠI
•
Dấu chỉ hữu hình: Người có tội thú nhận tội lỗi của
mình với một linh mục (người đại diện Chúa Kitô và Giáo Hội), bày
tỏ lòng ăn năn và quyết tâm sửa đổi. Linh mục, nhân danh Thiên
Chúa, đọc lời tha tội.
•
Ân sủng vô hình:
Được Thiên Chúa tha thứ tội lỗi: Đây là ơn chính
1
.
yếu. Dù tội lỗi có nặng nề đến đâu, nếu chúng ta thật lòng
sám hối, Thiên Chúa luôn sẵn sàng tha thứ qua tác vụ của
linh mục. Chúng ta được giao hòa lại với Thiên Chúa.
2
.
Được giao hòa với Giáo Hội: Tội lỗi không chỉ
làm tổn thương mối quan hệ của chúng ta với Chúa, mà còn
làm tổn thương cộng đoàn Giáo Hội. Bí tích này chữa lành
vết thương đó và phục hồi sự hiệp thông của chúng ta với
anh chị em mình.
3
.
Bình an nội tâm: Việc thú nhận tội lỗi và nghe
lời tha thứ mang lại một sự giải thoát và bình an sâu thẳm
trong tâm hồn, một cảm giác được “trút đi gánh nặng”.
1
054
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4
.
Sức mạnh để tránh tội trong tương lai: Ân sủng
của Bí tích này giúp chúng ta trở nên mạnh mẽ hơn trong
cuộc chiến chống lại cám dỗ.
•
Ý nghĩa: Nhiều người có thể e ngại Bí tích này. Nhưng
hãy nghĩ về nó như việc đến gặp một bác sĩ tâm hồn. Bạn đến
không phải để bị kết án, mà để được chữa lành. Linh mục ở đó
không phải với tư cách cá nhân, mà là một công cụ của lòng
thương xót Chúa. Bí tích này là một lời khẳng định mạnh mẽ rằng
tình yêu và lòng thương xót của Thiên Chúa luôn lớn hơn sự yếu
đuối và tội lỗi của con người. Luôn luôn có một cơ hội để bắt đầu
lại.
BÍ TÍCH XỨC DẦU BỆNH NHÂN: AN ỦI TRONG LÚC YẾU ĐAU
•
Dấu chỉ hữu hình: Linh mục đặt tay trên bệnh nhân,
cầu nguyện và xức dầu thánh đã được thánh hiến trên trán và tay
của họ.
•
Ân sủng vô hình:
Kết hợp bệnh nhân với cuộc khổ nạn của Chúa
1
.
Kitô: Nỗi đau của họ không còn là vô nghĩa, mà được kết hợp
với sự hy sinh của Chúa Giêsu trên thập giá, mang lại ơn cứu
độ cho chính họ và cho người khác.
2
.
Ban sự an ủi, bình an và can đảm: Bí tích này
mang lại sức mạnh thiêng liêng để chịu đựng những đau đớn
của bệnh tật hoặc tuổi già.
3
.
Tha thứ tội lỗi: Nếu bệnh nhân không thể xưng
tội được, Bí tích này cũng có ơn tha thứ tội lỗi.
Phục hồi sức khỏe: Nếu đó là thánh ý của Thiên
4
.
Chúa, Bí tích này cũng có thể mang lại sự chữa lành về thể
xác.
5
.
Chuẩn bị cho cuộc vượt qua: Đối với những
người sắp lìa đời, Bí tích này chuẩn bị cho họ hành trình cuối
1
055
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

cùng về với Chúa, ban cho họ sức mạnh và niềm hy vọng vào
sự sống đời sau.
•
Ý nghĩa: Đây không phải là “Bí tích cuối cùng” hay “dấu
hiệu của cái chết” như nhiều người lầm tưởng. Nó là Bí tích của sự
sống và sự chữa lành, dành cho bất cứ ai đang đau yếu nghiêm
trọng về thể chất hoặc tinh thần. Nó là vòng tay an ủi của Thiên
Chúa trong những lúc chúng ta cảm thấy mỏng manh và yếu đuối
nhất.
4.3. Các Bí tích Phục vụ cộng đoàn: Xây dựng Giáo Hội
Hai Bí tích này hướng đến việc phục vụ người khác và xây dựng
gia đình Giáo Hội.
BÍ TÍCH TRUYỀN CHỨC THÁNH
Đây là Bí tích mà qua đó, một người nam được thánh hiến để trở
thành phó tế, linh mục hoặc giám mục, lãnh nhận sứ mệnh và quyền
năng để phục vụ dân Chúa qua việc giảng dạy, cử hành các Bí tích và
coi sóc cộng đoàn.
BÍ TÍCH HÔN PHỐI
Đây là Bí tích mà qua đó, một người nam và một người nữ kết hợp
với nhau trong một giao ước tình yêu trọn đời, trung tín và sẵn sàng
đón nhận con cái. Tình yêu của họ trở thành một dấu chỉ hữu hình cho
tình yêu giữa Chúa Kitô và Giáo Hội. Đời sống gia đình của họ trở thành
một “Giáo Hội tại gia”, một nơi để đức tin được nuôi dưỡng và trao
truyền.
PHẦN V: THÁNH LỄ – TRÁI TIM CỦA PHỤNG VỤ
Nếu bạn hỏi một người Công giáo: “Cử hành phụng vụ quan trọng
nhất là gì?”, câu trả lời gần như chắc chắn sẽ là: “Thánh Lễ” (hay còn
gọi là Lễ Misa, Phụng vụ Thánh Thể).
1
056
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Tất cả những gì chúng ta đã nói về Phụng vụ và các Bí tích đều hội
tụ và đạt đến đỉnh cao trong Thánh Lễ. Nó là trái tim đang đập, cung
cấp sự sống cho toàn thể Giáo Hội.
5.1. Thánh lễ là gì? Không chỉ là một buổi lễ
Bề ngoài, Thánh lễ trông giống như một buổi cầu nguyện chung có
cấu trúc. Nhưng về bản chất, Thánh lễ là:
•
Việc tưởng niệm cuộc Khổ nạn, cái Chết và sự Phục
sinh của Chúa Giêsu: “Tưởng niệm” ở đây không chỉ là “nhớ lại”
một sự kiện trong quá khứ. Trong Phụng vụ, khi chúng ta tưởng
niệm, sự kiện đó được làm cho hiện diện ngay tại đây và lúc này.
Chúng ta không chỉ nhớ về hy lễ của Chúa Giêsu trên thập giá cách
đây 2000 năm, mà chính hy lễ đó được hiện tại hóa trên bàn thờ
một cách không đổ máu.
•
Một hy lễ: Chúa Giêsu đã dâng chính mình làm hy lễ
một lần cho tất cả trên thập giá để cứu chuộc nhân loại. Trong mỗi
Thánh lễ, chính hy lễ duy nhất đó được tái diễn. Chúng ta dâng lên
Thiên Chúa Cha hy lễ hoàn hảo nhất là chính Con của Ngài, và
cùng với đó, chúng ta dâng lên những niềm vui, nỗi buồn, công
việc của chính mình.
•
Một bữa tiệc: Thánh lễ cũng là một bữa tiệc thánh, nơi
Chúa Giêsu ban chính Mình và Máu Ngài làm của ăn nuôi dưỡng
chúng ta (trong Bí tích Thánh Thể). Chúng ta được mời đến Bàn
tiệc của Chúa.
5.2. Cấu trúc của Thánh lễ: Hai bàn tiệc
Một Thánh lễ thường có hai phần chính, giống như chúng ta được
mời đến một bữa tiệc có hai món ăn chính:
1. Phụng vụ Lời Chúa (Bàn tiệc Lời Chúa): Đây là phần chúng ta
lắng nghe Chúa nói với chúng ta.
1
057
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Các bài đọc: Cộng đoàn sẽ nghe các đoạn văn được trích
từ Kinh Thánh Cựu Ước, Tân Ước (thường là từ các thư của các
Thánh Tông đồ) và đặc biệt là một bài Tin Mừng (kể về cuộc đời và
lời giảng dạy của Chúa Giêsu). Đây là chính Lời Chúa đang ngỏ với
cộng đoàn hiện diện.
•
Bài giảng: Vị linh mục sẽ giải thích ý nghĩa của các bài
đọc Kinh Thánh vừa nghe và áp dụng vào cuộc sống hiện tại của
cộng đoàn.
•
Lời Tín điều (Kinh Tin Kính): Sau khi nghe Lời Chúa,
cộng đoàn cùng nhau đứng lên tuyên xưng lại những niềm tin cốt
lõi của mình.
•
Lời nguyện chung: Cộng đoàn dâng lên Thiên Chúa
những lời nguyện xin cho Giáo Hội, cho thế giới, cho những người
đau khổ và cho nhu cầu của cộng đoàn.
2. Phụng vụ Thánh Thể (Bàn tiệc Thánh Thể): Đây là phần chúng
ta đáp lại Lời Chúa bằng hành động tạ ơn và đón nhận chính Chúa.
•
Chuẩn bị lễ vật: Bánh và rượu được mang lên bàn thờ,
tượng trưng cho công lao, sản vật của con người và của toàn thể
thụ tạo dâng lên Thiên Chúa.
•
Kinh Tạ ơn: Đây là phần trọng tâm của Thánh lễ. Vị
linh mục, nhân danh Chúa Kitô, đọc lời nguyện tạ ơn Thiên Chúa
Cha. Đỉnh cao là lời truyền phép, khi linh mục lặp lại lời của Chúa
Giêsu trong Bữa Tiệc Ly: “Này là Mình Thầy…”, “Này là Máu
Thầy…”. Ngay lúc này, nhờ quyền năng của Chúa Thánh Thần,
bánh và rượu trở thành Mình và Máu thật của Chúa Kitô.
•
Hiệp lễ (Rước lễ): Sau khi cầu nguyện chung (Kinh Lạy
Cha) và chúc bình an cho nhau, những người có đủ điều kiện sẽ
tiến lên để đón nhận Mình và Máu Thánh Chúa. Đây là giây phút
kết hợp thân mật nhất với Chúa Giêsu.
•
Kết lễ: Thánh lễ kết thúc bằng việc linh mục ban phép
lành cho cộng đoàn và sai mọi người ra đi để sống những gì họ
1
058
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

vừa cử hành: “Lễ xong, chúc anh chị em đi bình an”. Sứ mệnh bắt
đầu.
5.3. Thánh lễ: Lời cầu nguyện của toàn thể Giáo Hội
Khi bạn tham dự một Thánh lễ, dù ở một nhà thờ lớn tại Rôma hay
một nhà nguyện nhỏ ở một vùng quê Việt Nam, bạn đang tham gia vào
cùng một hành động thờ phượng duy nhất. Thánh lễ vượt qua mọi ranh
giới, kết nối bạn với toàn thể Giáo Hội một cách mầu nhiệm. Chúng ta
sẽ khám phá sâu hơn điều này ở phần tiếp theo.
PHẦN VI: CẦU NGUYỆN CÙNG VỚI TOÀN THỂ GIÁO HỘI
Đây là chủ đề trung tâm của bài viết này và là một trong những vẻ
đẹp lớn nhất của Phụng vụ. Khi tham dự Phụng vụ, đặc biệt là Thánh
Lễ, lời cầu nguyện của bạn không còn là một tiếng nói đơn độc. Nó hòa
vào một bản hợp xướng vĩ đại, vượt qua mọi giới hạn về không gian và
thời gian.
6.1. Chiều kích không gian: Vượt qua mọi biên giới
Hãy tưởng tượng, vào mỗi Chúa Nhật, khi bạn đang tham dự
Thánh lễ, thì cùng lúc đó (hoặc trước và sau đó, tùy múi giờ), hàng triệu
người Công giáo khác trên khắp các châu lục cũng đang cử hành chính
Thánh lễ đó.
•
•
•
•
Một gia đình ở Philippines.
Một cộng đoàn ở Châu Phi.
Một nhóm người cao tuổi ở Ý.
Những sinh viên ở Mỹ.
Tất cả đều lắng nghe cùng một bài đọc Lời Chúa, tuyên xưng cùng
một Kinh Tin Kính, và cùng đón nhận một Chúa Giêsu trong Bí tích
Thánh Thể. Lời cầu nguyện của bạn được nâng đỡ bởi lời cầu nguyện
của họ, và ngược lại. Bạn trở thành một phần của một mạng lưới cầu
1
059
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nguyện toàn cầu. Nỗi buồn của một người ở một nơi xa xôi cũng là nỗi
buồn của bạn; niềm vui của họ cũng là niềm vui của bạn. Đây là sự hiệp
thông sống động của Giáo Hội hoàn vũ. Trong Phụng Vụ, không có ai là
một hòn đảo.
6.2. Chiều kích thời gian: Kết nối với quá khứ, hiện tại và tương
lai
Phụng vụ không chỉ kết nối chúng ta theo chiều ngang (không
gian) mà còn theo chiều dọc (thời gian).
•
Với quá khứ: Khi cử hành Phụng vụ, chúng ta không
chỉ làm theo những gì người xưa đã làm. Chúng ta đang thực sự
kết nối với họ. Lời kinh bạn đọc hôm nay cũng là lời kinh mà các
vị thánh lớn như Thánh Augustinô, Thánh Phanxicô Assisi đã đọc.
Hành động bẻ bánh bạn chứng kiến hôm nay cũng chính là hành
động mà các Tông đồ đã chứng kiến trong Bữa Tiệc Ly. Bạn đang
đứng trong một dòng chảy truyền thống đức tin kéo dài 2000 năm.
Lời cầu nguyện của bạn được củng cố bởi đức tin của vô số thế hệ
đi trước.
•
Với tương lai: Mỗi cử hành Phụng Vụ, đặc biệt là Bí
tích Thánh Thể, là một sự “nếm trước” bữa tiệc trên Nước Trời. Nó
là một bảo chứng và một niềm hy vọng về sự sống vĩnh cửu, nơi
tất cả mọi người sẽ được hiệp thông trọn vẹn với Thiên Chúa. Lời
cầu nguyện của chúng ta hôm nay hướng về ngày hoàn tất đó.
6.3. Chiều kích thiên quốc: Hiệp thông với các Thánh trên trời
Đây là khía cạnh mầu nhiệm và đẹp đẽ nhất. Giáo Hội không chỉ
bao gồm những người còn sống trên trần thế (Giáo Hội tại thế), mà còn
bao gồm:
1
060
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Các Thánh trên Thiên đàng (Giáo Hội khải hoàn):
những người đã đi trước chúng ta và đang hưởng hạnh phúc viên
mãn với Thiên Chúa.
•
Các linh hồn trong luyện ngục (Giáo Hội thanh luyện):
những người đã qua đời trong ơn nghĩa Chúa nhưng còn cần được
thanh luyện trước khi vào Thiên đàng.
Khi chúng ta cử hành Phụng vụ, chúng ta không cử hành một
mình. Sách Khải Huyền trong Kinh Thánh mô tả Phụng vụ trên trời là
cảnh các Thiên thần và các Thánh không ngừng ca tụng Thiên Chúa.
Phụng vụ dưới đất của chúng ta chính là một sự tham dự vào Phụng vụ
trên trời đó.
Trong Kinh Tạ ơn của Thánh lễ, có một phần gọi là Kinh “Thánh,
Thánh, Thánh”. Lời kinh này được lấy trực tiếp từ thị kiến về Thiên đàng
của ngôn sứ Isaia. Khi chúng ta hát kinh này, chúng ta đang thực sự
hiệp tiếng với các Thiên thần và các Thánh trên trời để cùng ca ngợi
Thiên Chúa. Bức màn ngăn cách giữa trời và đất được vén lên trong giây
lát.
Như vậy, khi bạn cầu nguyện trong Phụng vụ:
•
Bạn đang cầu nguyện với tất cả anh chị em tín hữu trên
toàn thế giới.
•
đi trước.
•
Bạn đang cầu nguyện với tất cả các thế hệ tín hữu đã
Bạn đang cầu nguyện với Mẹ Maria, các Thiên thần và
các Thánh trên trời.
Lời cầu nguyện nhỏ bé, yếu ớt của bạn được đặt vào trong lời cầu
nguyện vĩ đại của toàn thể Thân Thể Chúa Kitô, cả ở dưới đất và trên
trời. Đó là lý do tại sao lời cầu nguyện của Giáo Hội trong Phụng vụ có
một sức mạnh phi thường.
1
061
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

PHẦN VII: LỜI KẾT – MỘT HÀNH TRÌNH CÁ NHÂN
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình khá dài, từ định
nghĩa cơ bản về lời cầu nguyện, Phụng vụ, đến ý nghĩa sâu sắc của bảy
Bí tích và đỉnh cao là Thánh Lễ. Hy vọng rằng những trang viết này đã
phần nào mở ra cho bạn một cái nhìn mới về cách người Công giáo gặp
gỡ Thiên Chúa.
7.1. Phụng vụ và các Bí tích trong đời sống thường ngày
Điều quan trọng cần nhớ là Phụng vụ và các Bí tích không phải là
những sự kiện biệt lập, chỉ diễn ra trong một giờ đồng hồ vào ngày Chúa
Nhật rồi thôi. Chúng được ban cho chúng ta để biến đổi toàn bộ cuộc
sống của chúng ta.
•
Sau khi được Rửa Tội, bạn được mời gọi sống như một
người con yêu quý của Chúa mỗi ngày.
•
Ân sủng của Bí tích Thêm Sức giúp bạn can đảm để
chọn làm điều đúng, để nói sự thật một cách yêu thương nơi công
sở, trường học.
•
Việc rước lễ trong Bí tích Thánh Thể thúc đẩy bạn trở
nên “tấm bánh được bẻ ra” cho người khác, biết chia sẻ thời gian,
tài năng và của cải của mình cho những người thiếu thốn.
•
Bí tích Hòa Giải dạy bạn biết tha thứ cho những người
làm tổn thương mình, cũng như bạn đã được Thiên Chúa tha thứ.
Bí tích Hôn Phối biến những hành động yêu thương,
•
hy sinh nhỏ nhặt hàng ngày trong gia đình trở thành lời cầu
nguyện sống động.
Ân sủng nhận được từ các Bí tích giống như những hạt giống được
gieo vào tâm hồn. Chúng cần được chăm sóc bằng lời cầu nguyện cá
nhân, bằng việc đọc Lời Chúa, và bằng những hành động yêu thương cụ
thể để có thể lớn lên và sinh hoa kết quả.
1
062
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

7.2. Lời mời gọi trải nghiệm
Hiểu biết về Phụng vụ và các Bí tích là một điều tốt, nhưng nó
không thể thay thế cho việc trải nghiệm. Giống như việc đọc một thực
đơn không thể thay thế cho việc thưởng thức một món ăn ngon.
Nếu bạn cảm thấy được đánh động bởi những điều đã đọc, tôi chân
thành mời bạn:
1
.
Hãy đến và xem: Hãy thử tham dự một Thánh lễ tại
một nhà thờ Công giáo gần bạn. Đừng lo lắng về việc phải làm gì
hay nói gì. Chỉ cần ngồi, quan sát, lắng nghe và cảm nhận. Hãy
chú ý đến bầu không khí, sự thinh lặng, âm nhạc, các bài đọc và
những hành động mang tính biểu tượng.
2
.
Hãy hỏi: Tìm một người bạn Công giáo mà bạn tin
tưởng, hoặc một vị linh mục, và chia sẻ những thắc mắc của bạn.
Hầu hết mọi người sẽ rất vui khi được trò chuyện và giải thích cho
bạn.
3
.
Hãy cầu nguyện: Dù bạn chưa tin hoàn toàn, hãy thử
dành một chút thời gian thinh lặng và ngỏ lời với “Thiên Chúa, nếu
Ngài có thật”. Hãy nói với Ngài về những khao khát, những câu
hỏi trong lòng bạn. Hãy xin Ngài chỉ cho bạn thấy con đường.
Hành trình đức tin là một hành trình rất cá nhân, nhưng bạn
không phải đi một mình. Phụng vụ và các Bí tích chính là cách mà Thiên
Chúa, qua gia đình Giáo Hội, muốn đồng hành, nuôi dưỡng, chữa lành
và ban sức mạnh cho bạn trên mọi nẻo đường của cuộc sống.
1
063
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

BIẾN CUỘC SỐNG HÀNG NGÀY THÀNH MỘT LỜI CẦU NGUYỆN
Dành cho những ai đang kiếm tìm ý nghĩa trong những điều
bình dị
LỜI MỞ ĐẦU – MỘT CÁCH NHÌN MỚI VỀ CUỘC SỐNG
Bạn có bao giờ cảm thấy cuộc sống của mình là một chuỗi những
hành động lặp đi lặp lại không? Thức dậy, đi làm, ăn uống, giải quyết
công việc, lo toan cho gia đình, rồi lại đi ngủ. Vòng quay ấy cứ tiếp diễn,
đôi khi khiến chúng ta cảm thấy trống rỗng và tự hỏi: “Liệu có một ý
nghĩa nào sâu xa hơn đằng sau tất cả những điều này không?”
Chúng ta thường nghĩ rằng đời sống tâm linh, hay “cầu nguyện”,
là một điều gì đó tách biệt khỏi cuộc sống thường nhật. Đó là những
khoảnh khắc trang nghiêm trong nhà thờ, những lời kinh được đọc thuộc
lòng, những nghi thức đặc biệt. Nhưng sẽ ra sao nếu có một cách nhìn
khác?
Sẽ ra sao nếu mỗi công việc bạn làm, từ việc gõ bàn phím đến việc
rửa một cái chén, đều có thể trở thành một hành động đầy ý nghĩa? Sẽ
ra sao nếu mỗi niềm vui, dù là nhỏ nhất như một cơn gió mát hay một
nụ cười, đều có thể trở thành một lời tạ ơn? Và sẽ ra sao nếu mỗi nỗi
buồn, mỗi khó khăn bạn đối mặt, lại có thể trở thành một cuộc đối thoại
chân thành và sâu sắc nhất?
Tài liệu này không nhằm mục đích thuyết giáo hay áp đặt một
niềm tin. Nó đơn giản là một lời mời gọi. Một lời mời bạn hãy thử nghiệm
một cách sống mới, một cách nhìn mới, để biến chính cuộc sống thường
nhật của bạn – với tất cả công việc, niềm vui và nỗi buồn – thành một
lời cầu nguyện liên lỉ.
Đây là một hành trình khám phá xem liệu có một sự hiện diện
thiêng liêng, một Đấng mà nhiều người gọi là “Chúa”, đang âm thầm
1
064
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đồng hành cùng bạn trong từng khoảnh khắc hay không. Dù bạn có tin
hay không, hãy cứ thử mở lòng với ý tưởng này. Biết đâu, bạn sẽ tìm
thấy một vẻ đẹp và một chiều sâu mà bạn chưa từng nhận ra ngay trong
chính cuộc đời mình.
CẦU NGUYỆN” LÀ GÌ, KHI CHÚNG TA VƯỢT RA NGOÀI KHUÔN
MẪU?
Khi nghe đến từ “cầu nguyện”, hình ảnh nào hiện lên trong đầu
bạn? Có lẽ là một người đang quỳ gối, chắp tay, mắt nhắm nghiền và thì
thầm những lời trang trọng. Hình ảnh đó không sai, nhưng nó chỉ là
một phần rất nhỏ của một bức tranh lớn hơn rất nhiều.
Nếu chúng ta tạm gác lại những hình ảnh quen thuộc đó, bản chất
của cầu nguyện thực sự là gì?
Cầu nguyện, về cơ bản, là sự kết nối.
Đó là hành động hướng tâm trí và trái tim mình về một điều gì đó
lớn lao hơn bản thân. Đó là một cuộc đối thoại. Mà trong một cuộc đối
thoại, điều quan trọng không phải là những lời lẽ hoa mỹ, mà là sự chân
thành, sự lắng nghe và sự hiện diện.
Hãy thử nghĩ về cầu nguyện theo những cách sau:
1
.
Là sự chú tâm (Mindfulness): Thay vì làm mọi việc
trong vô thức, bạn dành trọn vẹn sự chú ý của mình cho khoảnh
khắc hiện tại. Khi bạn thực sự tập trung vào việc mình đang làm,
chính hành động đó đã trở nên đặc biệt. Sự chú tâm này là một
hình thức tôn trọng sự sống, và đó là một lời cầu nguyện.
2
.
Là sự ý thức (Intention): Trước khi bắt đầu một công
việc, bạn dành một giây để đặt ra một ý hướng tốt đẹp cho nó. Ví
dụ: “Xin cho con làm việc này với tất cả sự cẩn thận” hay “Xin cho
công việc này mang lại lợi ích cho người khác”.
1
065
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

3
.
Là một cuộc trò chuyện không lời: Giống như cách
bạn cảm nhận sự hiện diện của một người bạn thân mà không cần
nói lời nào, cầu nguyện có thể là một cảm giác âm thầm rằng bạn
không đơn độc. Bạn mang theo cảm giác ấy suốt cả ngày, trong
mọi việc bạn làm.
Nói cách khác, cầu nguyện không phải là một “nhiệm vụ” bạn phải
hoàn thành vào một thời điểm nhất định trong ngày. Nó là một “thái độ
sống”. Đó là thái độ cởi mở, chú tâm và luôn kiếm tìm sự kết nối với
Nguồn Cội của sự sống, của tình yêu và của mọi điều tốt đẹp – Đấng mà
chúng ta có thể gọi là Chúa.
Bạn không cần phải có sẵn một đức tin mạnh mẽ để bắt đầu. Bạn
chỉ cần một chút tò mò và một ước muốn rằng cuộc sống của mình sẽ
trở nên ý nghĩa hơn.
BIẾN CÔNG VIỆC THÀNH LỜI CẦU NGUYỆN – THIÊNG LIÊNG HÓA
NHỮNG ĐIỀU TRẦN TỤC
Đối với nhiều người, công việc chiếm phần lớn thời gian trong
ngày. Đó có thể là những công việc trí óc căng thẳng, những công việc
tay chân mệt nhoài, hay những việc không tên trong gia đình. Chúng ta
thường xem công việc như một nghĩa vụ, một phương tiện để kiếm sống.
Nhưng nó hoàn toàn có thể trở thành một con đường để thực hành đời
sống tâm linh.
Làm thế nào để biến những giờ làm việc, thậm chí là những công
việc nhàm chán nhất, thành một lời cầu nguyện?
1. Bắt đầu bằng một “Lời Dâng Hiến” đơn giản: Trước khi bắt
đầu ngày làm việc, hoặc trước khi làm một công việc cụ thể, hãy dành
ra 10 giây. Nhắm mắt lại và nói một cách thầm lặng trong tâm trí: “Con
xin dâng công việc sắp tới đây. Xin biến những nỗ lực, sự tập trung và
cả những mệt mỏi của con thành một điều gì đó đẹp đẽ. Con làm việc
1
066
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

này cùng với Ngài.” Lời dâng hiến ngắn gọn này giống như việc bạn “ký
gửi” công việc của mình. Nó không còn là gánh nặng của riêng bạn nữa.
Nó thay đổi hoàn toàn góc nhìn của bạn về công việc.
2. Thực hành sự chú tâm trọn vẹn: Khi bạn trả lời một email, hãy
chỉ trả lời email đó thôi. Khi bạn lau nhà, hãy chỉ cảm nhận chuyển
động của cây lau nhà, cảm nhận mặt sàn sạch hơn. Khi bạn lập trình,
hãy đắm mình vào những dòng code. Sự tập trung cao độ này chính là
một hình thức cầu nguyện. Nó thể hiện sự tôn trọng đối với công việc
và đối với thời gian mà bạn được ban tặng. Khi làm việc với sự chú tâm,
bạn đang nói với Chúa: “Con đang dùng những khả năng Ngài ban cho
một cách tốt nhất có thể.”
3. Tìm kiếm ý nghĩa phục vụ: Mọi công việc, dù nhỏ bé đến đâu,
đều có thể mang một ý nghĩa phục vụ.
•
Người quét rác đang tạo ra một không gian sạch đẹp
cho cộng đồng.
•
Người kế toán đang giúp cho một tổ chức vận hành trơn
tru.
•
Người nội trợ đang xây dựng một mái ấm yêu thương
và nuôi dưỡng gia đình. Khi bạn nhìn thấy được sự kết nối giữa
công việc của mình và lợi ích của người khác, công việc đó không
còn là việc riêng của bạn nữa. Nó trở thành một hành động của
tình yêu thương. Và mọi hành động xuất phát từ tình yêu thương
đều là một lời cầu nguyện.
4. Chấp nhận những khó khăn và thất bại: Không phải lúc nào
công việc cũng suôn sẻ. Sẽ có những lúc bạn cảm thấy bế tắc, mệt mỏi,
thất vọng. Ngay cả những khoảnh khắc này cũng có thể trở thành lời
cầu nguyện. Hãy nói một cách chân thành: “Con mệt quá. Con không
biết phải làm gì nữa. Xin hãy giúp con.” Sự thừa nhận yếu đuối và khiêm
tốn cầu xin sự giúp đỡ là một trong những lời cầu nguyện mạnh mẽ
nhất.
1
067
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bằng cách này, bàn làm việc của bạn có thể trở thành một bàn thờ,
căn bếp của bạn có thể trở thành một nơi thánh thiêng, và mọi công cụ
lao động đều có thể trở thành khí cụ của một điều tốt đẹp hơn.
TÌM THẤY LỜI CẦU NGUYỆN TRONG NIỀM VUI
So với công việc hay nỗi buồn, có vẻ như việc cầu nguyện trong
niềm vui là điều dễ dàng nhất. Nhưng trên thực tế, chúng ta lại thường
bỏ lỡ nó. Khi hạnh phúc, chúng ta có xu hướng đắm chìm trong cảm xúc
đó và quên mất việc nhận ra và biết ơn Nguồn Cội đã ban cho chúng ta
niềm vui ấy.
Biến niềm vui thành lời cầu nguyện không phải là làm giảm đi sự
tận hưởng của bạn. Ngược lại, nó làm cho niềm vui đó trở nên sâu sắc
và trọn vẹn hơn.
1. Nghệ thuật của sự “Dừng lại và Cảm nhận”: Khi một điều gì
đó vui vẻ xảy đến – một lời khen từ đồng nghiệp, một món ăn ngon, ánh
nắng ấm áp, tiếng cười của một đứa trẻ – hãy tập thói quen dừng lại một
nhịp. Chỉ một giây thôi. Thay vì lướt qua nó để đến với điều tiếp theo,
hãy hít một hơi thật sâu và thực sự cảm nhận khoảnh khắc đó.
2. Biến cảm xúc thành lời Tạ Ơn: Trong khoảnh khắc dừng lại
đó, hãy hướng lòng mình lên và nói một lời “Cảm ơn” thầm lặng.
•
Khi thưởng thức một tách cà phê thơm ngon: “Cảm ơn
Ngài vì những niềm vui đơn sơ này.”
•
Khi ngắm một hoàng hôn rực rỡ: “Cảm ơn Ngài vì vẻ
đẹp của thế giới này.”
•
Khi nhận được một tin tốt lành: “Tạ ơn Ngài. Vinh
quang này thuộc về Ngài.”
Lời tạ ơn này không phải là một công thức máy móc. Nó là sự nhận
biết rằng mọi điều tốt đẹp, mọi món quà trong cuộc sống, đều không
1
068
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

phải là điều hiển nhiên. Chúng là những biểu hiện của một Tình Yêu
Lớn lao đang tuôn đổ trên cuộc đời bạn. Khi bạn biết ơn, bạn mở lòng
mình ra để đón nhận nhiều hơn nữa.
3. Chia sẻ niềm vui: Lời cầu nguyện trong niềm vui không chỉ
dừng lại ở bản thân. Nó còn có thể là một lời nguyện cầu cho người khác.
•
Khi bạn cảm thấy hạnh phúc: “Xin cho những ai đang
đau khổ cũng được cảm nhận một chút bình an và niềm vui như
con lúc này.”
•
Khi bạn thành công trong một việc gì đó: “Con xin chia
sẻ thành quả này với những người đã giúp đỡ con, và xin cho con
biết dùng nó để phục vụ người khác.”
Hành động này giúp bạn không trở nên ích kỷ trong hạnh phúc
của mình. Nó kết nối niềm vui cá nhân của bạn với niềm vui chung của
nhân loại, biến nó thành một lời cầu nguyện có sức lan tỏa.
Bằng cách thực hành lòng biết ơn, bạn sẽ bắt đầu nhận ra rằng
cuộc sống này chứa đầy những phép màu nhỏ bé. Mỗi ngày đều có vô
số lý do để mỉm cười và tạ ơn. Và mỗi lời tạ ơn đó lại kéo bạn đến gần
hơn với Đấng là Nguồn Mạch của mọi niềm vui.
ĐỐI DIỆN VỚI NỖI BUỒN NHƯ MỘT LỜI CẦU NGUYỆN
Đây có lẽ là phần khó khăn nhất nhưng cũng là phần sâu sắc nhất
của hành trình. Khi đau khổ, bệnh tật, mất mát hay thất vọng ập đến,
làm sao chúng ta có thể cầu nguyện? Thậm chí, nhiều người còn cảm
thấy tức giận, oán trách và muốn quay lưng lại với Chúa.
Điều quan trọng cần nhớ là: Cầu nguyện trong nỗi buồn không có
nghĩa là phải giả vờ rằng mọi chuyện đều ổn. Ngược lại, đó là lúc để ta
thành thật một cách triệt để.
1
069
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Lời cầu nguyện của sự Trung thực đến Tận cùng: Chúa không
cần những lời lẽ sáo rỗng. Ngài muốn nghe thấy trái tim thật của bạn.
Nếu bạn đang tức giận, hãy nói rằng bạn tức giận. Nếu bạn đang nghi
ngờ, hãy nói rằng bạn nghi ngờ. Nếu bạn cảm thấy bị bỏ rơi, hãy hét lên
rằng bạn cảm thấy bị bỏ rơi.
•
•
•
“Tại sao điều này lại xảy ra với con?”
“Con không thể chịu đựng được nữa.”
“Ngài ở đâu trong tất cả chuyện này?”
Đây được gọi là “lời cầu nguyện than khóc” (lament). Đó không
phải là dấu hiệu của sự yếu đuối trong đức tin, mà là biểu hiện của một
mối quan hệ chân thật. Giống như trong một tình bạn sâu sắc, bạn có
thể nói ra mọi điều mà không sợ bị phán xét. Dâng lên Chúa cả những
cảm xúc tiêu cực nhất của bạn chính là một hành động tín thác sâu xa.
2. Lời cầu nguyện của sự Phó thác: Có những nỗi đau và vấn đề
vượt quá khả năng giải quyết và thấu hiểu của chúng ta. Trong những
lúc như vậy, lời cầu nguyện mạnh mẽ nhất là sự buông bỏ và phó thác.
Hãy hình dung bạn đang nắm chặt nỗi đau của mình trong lòng bàn
tay. Nó căng cứng và nhức nhối. Bây giờ, hãy từ từ mở bàn tay ra và
nói: “Con không biết phải làm gì với nỗi đau này. Con không thể mang
nó một mình được nữa. Con xin đặt nó vào tay Ngài.” Hành động “trao
đi” gánh nặng này không có nghĩa là vấn đề sẽ biến mất ngay lập tức,
nhưng nó sẽ giải thoát bạn khỏi sức nặng của việc phải một mình gồng
gánh. Đó là sự thừa nhận giới hạn của bản thân và tin tưởng vào một
sức mạnh lớn hơn.
3. Tìm thấy sự đồng cảm trong đau khổ: Khi bạn đau khổ, hãy
nhớ rằng bạn không đơn độc. Rất nhiều người trên thế giới này cũng
đang trải qua những nỗi đau tương tự. Nỗi buồn của bạn có thể trở thành
một cây cầu kết nối bạn với họ. Lời cầu nguyện của bạn có thể là: “Con
xin kết hợp nỗi đau này của con với tất cả những ai đang đau khổ trên
thế giới. Xin cho sự chịu đựng của chúng con không trở nên vô ích.” Đối
1
070
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

với người Kitô hữu, họ kết hợp nỗi đau của mình với cuộc khổ nạn của
Chúa Giêsu trên thập giá. Họ tin rằng Chúa đã trải qua nỗi đau tột cùng
của con người, và vì vậy, Ngài thấu hiểu và đồng hành với họ một cách
trọn vẹn nhất.
Nỗi buồn, khi được biến thành lời cầu nguyện, sẽ không còn là một
cái hố đen nhấn chìm bạn. Nó trở thành một không gian linh thiêng,
một cơ hội để bạn trải nghiệm sự hiện diện của Chúa một cách sâu sắc
và mật thiết hơn bao giờ hết.
CƠ THỂ VÀ CÁC GIÁC QUAN – CÔNG CỤ ĐỂ CẦU NGUYỆN
Chúng ta thường nghĩ cầu nguyện là một hoạt động của tâm trí và
tâm hồn. Nhưng chúng ta lại quên mất rằng mình sống trong một cơ thể
vật chất, và chính cơ thể này là một món quà tuyệt vời để chúng ta kết
nối với thế giới và với Đấng Tạo Hóa. Cầu nguyện không chỉ là suy nghĩ,
nó còn là cảm nhận.
1. Lời cầu nguyện của Hơi thở: Hơi thở là sự sống. Mỗi lần hít
vào, bạn đang nhận lấy sự sống. Mỗi lần thở ra, bạn đang buông bỏ.
Bạn có thể biến hơi thở thành một lời cầu nguyện cực kỳ đơn giản.
•
Khi hít vào, hãy nghĩ đến một phẩm chất tốt đẹp bạn
muốn nhận lấy (ví dụ: “bình an”, “tình yêu”).
Khi thở ra, hãy nghĩ đến điều tiêu cực bạn muốn loại bỏ
•
(ví dụ: “lo lắng”, “giận dữ”). Chỉ cần vài phút tập trung vào hơi thở
như vậy cũng đủ để làm tâm trí bạn lắng dịu và kết nối bạn với
nhịp điệu của sự sống.
2. Lời cầu nguyện qua những bước chân: Một cuộc đi bộ có thể
trở thành một cuộc hành hương nhỏ. Thay vì đi một cách vội vã, hãy đi
chậm lại và ý thức về từng bước chân của bạn trên mặt đất. Với mỗi bước
chân, bạn có thể thầm nói một từ, ví dụ: “Cảm – ơn”, “Cảm – ơn”. Hoặc
1
071
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

bạn có thể quan sát mọi thứ xung quanh – cây cối, bầu trời, con người
– và dâng lên lòng biết ơn vì những gì bạn đang thấy.
3. Lời cầu nguyện qua các giác quan: Chúa nói với chúng ta
không chỉ qua những lời trong sách vở, mà còn qua thế giới vật chất mà
Ngài đã tạo dựng. Hãy dùng các giác quan của bạn như những chiếc
ăng-ten để “bắt sóng” sự hiện diện của Ngài.
•
Thị giác (Mắt): Chủ động tìm kiếm vẻ đẹp. Dừng lại để
ngắm một bông hoa, một đám mây, một tác phẩm nghệ thuật, hay
một nụ cười. Nhận ra vẻ đẹp đó và thầm cảm ơn.
•
Thính giác (Tai): Lắng nghe. Không chỉ là những bản
nhạc hay, mà còn là tiếng chim hót, tiếng gió thổi, tiếng mưa rơi,
và thậm chí là sự im lặng. Trong sự im lặng, chúng ta thường nghe
thấy tiếng nói của Chúa rõ ràng nhất.
•
Khứu giác (Mũi) và Vị giác (Lưỡi): Khi ăn uống, hãy
ăn một cách chậm rãi và có ý thức. Cảm nhận mùi thơm, hương vị
của thức ăn. Hãy biết ơn những người nông dân, người đầu bếp,
và biết ơn Trái Đất đã nuôi dưỡng bạn. Bữa ăn sẽ trở thành một
nghi thức linh thiêng.
•
Xúc giác (Da): Cảm nhận làn nước mát khi tắm, hơi ấm
của ánh nắng, cái ôm của người thân. Mỗi cảm giác đó đều là một
lời nhắc nhở rằng bạn đang sống, đang được yêu thương.
Cơ thể không phải là kẻ thù của tâm hồn. Nó là ngôi đền, là người
bạn đồng hành. Khi bạn học cách cầu nguyện bằng cả cơ thể, đời sống
tâm linh của bạn sẽ trở nên sống động và toàn diện hơn rất nhiều.
CÁC MỐI QUAN HỆ – MÔI TRƯỜNG RÈN LUYỆN CẦU NGUYỆN
Chúng ta không sống một mình. Cuộc sống của chúng ta được dệt
nên bởi vô số mối quan hệ: gia đình, bạn bè, đồng nghiệp, và cả những
người xa lạ ta gặp hàng ngày. Chính trong những tương tác này, chúng
1
072
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ta có cơ hội thực hành lời cầu nguyện một cách cụ thể và mạnh mẽ nhất.
Tình yêu thương chính là ngôn ngữ của lời cầu nguyện.
1. Nhìn thấy hình ảnh thiêng liêng trong người khác: Đây là
một thực hành đầy thách thức nhưng cũng vô cùng ý nghĩa. Hãy thử tập
nhìn mỗi người bạn gặp – kể cả những người bạn không thích – như một
người mang trong mình một tia sáng thiêng liêng, một “hình ảnh của
Chúa”. Khi bạn nhìn họ với con mắt này, thái độ của bạn sẽ thay đổi.
Bạn sẽ trở nên kiên nhẫn hơn, bao dung hơn và tôn trọng hơn. Hành
động nhìn nhận giá trị sâu sắc của người khác chính là một lời cầu
nguyện tôn thờ.
2. Phục vụ là cầu nguyện bằng hành động: Những hành động tử
tế nhỏ bé hàng ngày chính là những lời cầu nguyện sống động nhất.
•
Lắng nghe một người bạn đang gặp khó khăn mà không
Nói một lời động viên với một người đồng nghiệp đang
phán xét.
•
căng thẳng.
•
Nhường chỗ cho một người lớn tuổi trên xe buýt.
•
Pha một tách trà cho người thân khi họ mệt mỏi. Mỗi
khi bạn đặt nhu cầu của người khác lên trên sự thoải mái của bản
thân, dù chỉ trong một khoảnh khắc, bạn đang sống theo quy luật
của tình yêu. Và đó chính là trái tim của mọi lời cầu nguyện. Mẹ
Têrêsa Calcutta đã nói: “Công việc của tôi là một lời cầu nguyện.”
3. Tha thứ – lời cầu nguyện giải thoát: Nơi khó cầu nguyện nhất
chính là khi chúng ta bị tổn thương. Giữ trong lòng sự oán giận giống
như việc uống thuốc độc mà mong người khác chết. Sự tha thứ không
phải là một món quà bạn ban cho người đã làm tổn thương bạn; đó là
một món quà bạn dành cho chính mình. Tha thứ là một quá trình, và
nó thường bắt đầu bằng một lời cầu nguyện: “Con không thể tha thứ cho
họ bằng sức của riêng con. Con vẫn còn rất đau và tức giận. Nhưng con
muốn được chữa lành. Xin Ngài hãy giúp con tha thứ.” Lời cầu nguyện
1
073
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

này mở ra một cánh cửa cho quyền năng chữa lành của Chúa bước vào
và làm việc trong trái tim bạn. Xin tha thứ cho người khác, và cả xin
Chúa tha thứ cho những lỗi lầm của chính mình, là những lời cầu
nguyện có sức biến đổi mạnh mẽ nhất.
Các mối quan hệ chính là “phòng tập” tâm linh của chúng ta. Nơi
đó, chúng ta học cách yêu thương, phục vụ và tha thứ. Và qua đó, chúng
ta gặp gỡ Chúa một cách gần gũi nhất, bởi vì Ngài chính là Tình Yêu.
VẬY CHÚNG TA ĐANG “NÓI CHUYỆN” VỚI AI?
Đây có lẽ là câu hỏi cốt lõi và khó khăn nhất đối với một người
chưa có niềm tin. “Nếu tôi biến cuộc sống thành lời cầu nguyện, thì lời
cầu nguyện đó được gửi đến ai? Tôi đang nói chuyện với ai?”
Đây là một câu hỏi hoàn toàn chính đáng. Và câu trả lời không
phải lúc nào cũng rõ ràng ngay lập-tức.
1. Bắt đầu bằng trải nghiệm, thay vì định nghĩa: Thay vì cố gắng
định nghĩa “Chúa” là ai bằng những khái niệm triết học khô khan, hãy
thử tiếp cận từ hướng ngược lại. Hãy bắt đầu bằng chính hành động
thực hành: biến công việc, niềm vui, nỗi buồn thành những khoảnh khắc
kết nối. Khi bạn thực hành lòng biết ơn, bạn sẽ tự hỏi: “Tôi đang biết ơn
ai?” Khi bạn cầu xin sự giúp đỡ trong lúc khó khăn, bạn sẽ tự hỏi: “Tôi
đang cầu xin ai?” Khi bạn chiêm ngắm vẻ đẹp của thiên nhiên, bạn sẽ
tự hỏi: “Ai đã tạo ra tất cả những điều này?”
Chính kinh nghiệm sống được biến đổi sẽ dần dần hé lộ cho bạn
câu trả lời. “Cái Ai đó” có thể được cảm nhận trước khi được định nghĩa.
2. Giới thiệu về Thiên Chúa một cách gần gũi: Đối với hàng tỷ
người trên thế giới, “Cái Ai đó” chính là Thiên Chúa. Nhưng hình ảnh về
Thiên Chúa có thể rất khác nhau. Nhiều người sợ hãi một vị Thiên Chúa
1
074
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

xa cách, quyền uy, luôn phán xét và trừng phạt. Nhưng hình ảnh mà
Chúa Giêsu mang đến lại hoàn toàn khác.
•
Chúa là một Người Cha (hoặc Mẹ) yêu thương: Một
Đấng Tạo Hóa không chỉ tạo ra bạn rồi bỏ mặc, mà còn quan tâm
sâu sắc đến từng chi tiết nhỏ trong cuộc đời bạn. Một Đấng biết rõ
bạn hơn chính bạn, yêu thương bạn vô điều kiện, ngay cả khi bạn
yếu đuối và lầm lỗi.
•
Chúa là Nguồn Cội của mọi điều tốt đẹp: Bất cứ khi
nào bạn cảm nhận được tình yêu, sự thật, vẻ đẹp, lòng trắc ẩn…
đó chính là lúc bạn đang cảm nhận được một tia sáng của Chúa.
Ngài không phải là một “vật thể” ở đâu đó trên trời, mà là chính
Sự Sống, Tình Yêu, Chân Lý đang hiện hữu khắp nơi.
•
Chúa là một người bạn đồng hành: Qua Chúa Giêsu,
người Kitô hữu tin rằng Thiên Chúa đã trở thành con người, đã
sống một cuộc đời trần thế với đầy đủ niềm vui và nỗi buồn. Điều
này có nghĩa là Chúa thấu hiểu một cách trọn vẹn những gì bạn
đang trải qua. Ngài không phải là một vị thần xa lạ, mà là một
người bạn đi bên cạnh bạn, khóc cùng bạn, và vui với bạn.
3. Không cần phải có câu trả lời hoàn hảo: Điều quan trọng nhất
là sự chân thành. Bạn có thể bắt đầu cuộc đối thoại của mình bằng chính
sự hoài nghi: “Nếu Ngài có thật, xin hãy tỏ cho con biết. Con không chắc
Ngài là ai, nhưng con đang nói chuyện với Ngài đây.” Một lời cầu
nguyện trung thực như vậy còn có giá trị hơn hàng ngàn lời kinh đọc
thuộc lòng mà không có tâm hồn. Hãy cứ bắt đầu hành trình. Hãy cứ
”
nói chuyện”. Dần dần, bạn sẽ nhận ra có một sự im lặng đang lắng
nghe, một sự hiện diện đang đáp lời, không phải bằng âm thanh, mà
bằng sự bình an trong tâm hồn, bằng những sự kiện xảy ra trong cuộc
sống, và bằng sự biến đổi từ bên trong chính bạn.
NHỮNG BƯỚC ĐI NHỎ BÉ ĐỂ BẮT ĐẦU
1
075
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Việc biến cả cuộc đời thành một lời cầu nguyện nghe có vẻ là một
mục tiêu lớn lao và choáng ngợp. Nhưng giống như mọi hành trình vĩ
đại, nó được bắt đầu bằng những bước chân nhỏ bé. Đừng cố gắng thay
đổi mọi thứ cùng một lúc. Hãy chọn một hoặc hai thói quen đơn giản và
thực hành chúng một cách kiên trì.
Dưới đây là một vài gợi ý thực tế để bạn có thể bắt đầu ngay hôm
nay:
1. Lời nguyện đầu ngày (The Morning Offering): Ngay khi vừa
thức dậy, trước khi cầm lấy điện thoại hay lo lắng về công việc trong
ngày, hãy dành ra 30 giây. Bạn có thể ngồi trên giường, hít thở sâu và
nói một cách đơn giản: “Chào buổi sáng. Con xin dâng ngày hôm nay
cho Ngài. Xin đón nhận mọi công việc, niềm vui, và cả những khó khăn
mà con sẽ gặp. Xin hãy ở cùng con.” Hành động này giống như việc bạn
định hướng cho chiếc la bàn của tâm hồn. Nó giúp bạn bắt đầu ngày
mới với một ý thức và một mục đích cao hơn.
2. Chọn một “Tín hiệu cầu nguyện” trong ngày: Hãy chọn một
hành động bạn thường làm lặp đi lặp lại mỗi ngày và biến nó thành một
lời nhắc nhở để kết nối.
•
Mỗi khi bạn uống một ngụm nước: Hãy thầm nói
Cảm ơn Ngài vì sự sống.”
Mỗi khi bạn rửa tay: Hãy tưởng tượng dòng nước đang
”
•
gột rửa không chỉ bụi bẩn mà cả những lo lắng trong tâm hồn bạn,
và cầu xin sự thanh tẩy.
•
Mỗi khi bạn nghe tiếng chuông điện thoại: Trước khi
bắt máy, hãy hít một hơi và cầu xin sự khôn ngoan và kiên nhẫn
trong cuộc trò chuyện sắp tới. Những “tín hiệu” nhỏ này giúp kéo
tâm trí bạn trở về với sự hiện diện thiêng liêng giữa những bộn bề
của cuộc sống.
1
076
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

3. Phút hồi tâm cuối ngày (The Evening Review): Trước khi đi
ngủ, hãy dành 2-3 phút để nhìn lại ngày đã qua. Đừng phán xét hay chỉ
trích bản thân. Chỉ đơn giản là rà soát lại trong tâm trí với hai câu hỏi:
•
“Hôm nay, con biết ơn điều gì nhất?”: Hãy chọn ra
MỘT điều, dù là nhỏ nhất, và dâng lên lời tạ ơn chân thành. Điều
này tập cho bạn khả năng nhìn thấy những điều tốt đẹp.
•
“Hôm nay, con đã vấp ngã ở đâu? Con cần sự giúp
đỡ ở điểm nào?”: Thành thật nhận ra một thiếu sót của mình (ví
dụ: mất kiên nhẫn, nói lời không hay…) và xin ơn tha thứ, xin sức
mạnh để làm tốt hơn vào ngày mai.
Điều quan trọng nhất: Sự kiên trì, không phải sự hoàn hảo. Sẽ
có những ngày bạn quên bẵng. Sẽ có những ngày bạn cảm thấy chẳng
có gì thay đổi. Không sao cả. Đời sống tâm linh không phải là một đường
thẳng đi lên, mà là một vòng xoáy ốc. Mỗi lần bạn “quên” rồi “nhớ lại”
và quay về, mối quan hệ của bạn lại trở nên sâu sắc hơn. Điều Chúa tìm
kiếm không phải là sự hoàn hảo của bạn, mà là trái tim luôn cố gắng
hướng về Ngài.
KẾT LUẬN – MỘT CUỘC SỐNG ĐƯỢC BIẾN ĐỔI
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình khám phá. Chúng
ta đã thấy rằng cầu nguyện không phải là một hoạt động riêng lẻ, mà
có thể là một thái độ sống, một lăng kính mà qua đó chúng ta nhìn
ngắm toàn bộ cuộc đời mình.
Khi bạn bắt đầu thực hành biến mọi công việc, niềm vui và nỗi
buồn thành lời cầu nguyện, điều gì sẽ thay đổi?
Có thể những hoàn cảnh bên ngoài của bạn không thay đổi. Bạn
vẫn phải đối mặt với những áp lực công việc, những thách thức trong
các mối quan hệ, những nỗi đau không thể tránh khỏi của kiếp người.
1
077
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nhưng bạn sẽ thay đổi.
•
Bạn sẽ tìm thấy ý nghĩa trong những công việc tầm
thường nhất.
•
Bạn sẽ cảm nhận được một niềm vui sâu sắc và bền bỉ
hơn, một niềm vui không phụ thuộc vào hoàn cảnh bên ngoài.
•
Bạn sẽ có được sức mạnh và sự bình an để đối diện
với nghịch cảnh, vì bạn biết rằng mình không phải đối mặt với
chúng một mình.
•
Bạn sẽ cảm thấy một sự kết nối sâu sắc hơn với mọi
người và vạn vật xung quanh.
•
Và quan trọng nhất, bạn sẽ dần dần cảm nhận được sự
hiện diện của một Tình Yêu lớn lao, một Người Cha, một người Bạn
luôn ở bên cạnh, lắng nghe, dẫn dắt và yêu thương bạn một cách
vô bờ bến.
Cuộc sống không còn là một chuỗi những sự kiện ngẫu nhiên, vô
nghĩa. Nó trở thành một cuộc đối thoại thiêng liêng, một bản giao hưởng
tuyệt vời mà trong đó, mỗi nốt trầm, nốt bổng đều có vị trí và vẻ đẹp
riêng của nó.
Đây không phải là điểm kết thúc, mà là một sự khởi đầu. Một lời
mời gọi bạn hãy tự mình trải nghiệm. Hãy bắt đầu từ những bước nhỏ
bé, với một trái tim cởi mở và chân thành.
Và biết đâu, chính cái khao khát tìm kiếm ý nghĩa và sự kết nối
mà bạn đang cảm thấy lúc này, lại chính là lời mời gọi đầu tiên mà Chúa
đang gửi đến bạn, để bắt đầu cuộc trò chuyện đẹp nhất trong cuộc đời
bạn.
1
078
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chương 20: Xây Dựng Một Đời Sống Cầu Nguyện
•
Những khó khăn trong cầu nguyện (chia trí, khô
khan…) và cách vượt qua.
MỘT CUỘC TRÒ CHUYỆN ĐANG CHỜ ĐỢI
Chào bạn,
Có lẽ bạn tìm đến đây vì một sự tò mò, một khao khát thầm kín
muốn kết nối với một điều gì đó lớn lao hơn bản thân, hoặc đơn giản là
bạn đã nghe nói về “cầu nguyện” và tự hỏi nó thực sự là gì. Dù lý do của
bạn là gì, chào mừng bạn đến với cuộc hành trình khám phá này.
Tài liệu này không được viết như một cuốn giáo lý khô khan, mà
như một lời tâm sự, một chỉ dẫn chân thành dành cho những ai đang
đứng ở ngưỡng cửa của đời sống tâm linh, đặc biệt là những người chưa
biết hoặc chưa có một mối quan hệ cá nhân với Thiên Chúa. Chúng ta sẽ
không bắt đầu với những giả định phức tạp, mà sẽ cùng nhau đi từ
những bước đầu tiên.
Cầu nguyện, về bản chất, là một cuộc trò chuyện. Giống như bất
kỳ cuộc trò chuyện nào, nó cũng có những lúc thăng hoa, những lúc
trầm lắng, và cả những khi ta cảm thấy mình đang nói vào khoảng
không. Bạn có thể cảm thấy tâm trí mình lang thang vô định (chia trí),
hoặc cảm thấy trống rỗng, không một chút cảm xúc (khô khan). Xin bạn
hãy biết rằng: bạn không hề đơn độc. Những trải nghiệm này không
phải là dấu hiệu của sự thất bại, mà là một phần rất bình thường của
hành trình. Ngay cả những người đã dành cả cuộc đời cho việc cầu
nguyện cũng đối mặt với chúng.
Mục đích của tài liệu này là để:
1
.
Giải thích cầu nguyện là gì theo một cách đơn giản và
dễ tiếp cận nhất.
1
079
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2
.
Chỉ ra những khó khăn phổ biến mà bất kỳ ai cũng có
thể gặp phải.
Đưa ra những gợi ý cụ thể, thực tế để bạn có thể bắt
3
.
đầu và kiên trì, ngay cả khi bạn cảm thấy mình đang mò mẫm
trong bóng tối.
Hãy xem đây là một tấm bản đồ. Nó không thể đi thay cho bạn,
nhưng nó có thể chỉ cho bạn những con đường, cảnh báo những ổ gà,
và gợi ý những điểm dừng chân để bạn chiêm nghiệm. Hành trình tâm
linh là của riêng bạn, và điều tuyệt vời nhất là luôn có một Đấng đang
kiên nhẫn chờ đợi để bắt đầu cuộc trò chuyện với bạn.
Chúng ta hãy cùng nhau bắt đầu nhé.
CHƯƠNG I: CẦU NGUYỆN LÀ GÌ? TÁI ĐỊNH NGHĨA MỘT MỐI QUAN HỆ
Trước khi nói về khó khăn, chúng ta cần hiểu rõ mình đang nói về
điều gì. Với nhiều người, hình ảnh cầu nguyện thường gắn liền với việc
đọc thuộc lòng những kinh văn cổ xưa hoặc lẩm bẩm những lời cầu xin
khi gặp hoạn nạn. Những điều đó có thể là một phần, nhưng chúng
không phải là toàn bộ bức tranh.
Cầu nguyện, về cốt lõi, là xây dựng một mối quan hệ.
Hãy tưởng tượng bạn muốn làm quen với một người. Bạn sẽ làm
gì? Bạn sẽ bắt đầu bằng việc nói chuyện, chia sẻ về một ngày của mình,
lắng nghe họ, dành thời gian cho họ. Cầu nguyện với Thiên Chúa cũng
tương tự như vậy. Đó không phải là một giao dịch “có qua có lại” (con
cho Chúa điều này, Chúa cho con điều kia), mà là một nỗ lực để kết nối
tâm hồn.
1. Cầu Nguyện Không Phải Là Phép Thuật, Mà Là Đối Thoại
Nhiều người lầm tưởng cầu nguyện là một câu thần chú. Nếu đọc
đúng công thức, đọc đủ số lần, thì điều ước sẽ thành hiện thực. Cách
1
080
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nhìn này biến Thiên Chúa thành một cỗ máy bán hàng tự động. Nhưng
Ngài là một Ngôi Vị – một Người Cha, một Người Bạn.
Vì vậy, cầu nguyện là một cuộc đối thoại hai chiều:
•
Nói: Bạn chia sẻ mọi thứ trong lòng mình. Niềm vui,
nỗi buồn, sự lo lắng, lòng biết ơn, những sai lầm, những ước mơ.
Không cần phải dùng những lời lẽ hoa mỹ, cao siêu. Hãy nói
chuyện với Ngài như bạn đang tâm sự với một người bạn thân mà
bạn tin tưởng tuyệt đối. Ngôn ngữ của trái tim là ngôn ngữ chân
thật nhất.
•
Lắng nghe: Đây là phần thường bị bỏ qua. Một cuộc trò
chuyện cần có sự lắng nghe. Lắng nghe Chúa không có nghĩa là
bạn sẽ nghe thấy một giọng nói vang rền từ trời. Ngài thường nói
với chúng ta một cách rất tinh tế: qua một ý nghĩ chợt lóe lên trong
đầu, qua sự bình an sâu thẳm trong tâm hồn, qua một câu chữ
trong một cuốn sách bạn đọc, qua lời khuyên của một người bạn,
hay qua vẻ đẹp của thiên nhiên. Sự thinh lặng không phải là trống
rỗng, mà là không gian để lắng nghe.
2. Các “Ngôn Ngữ” Của Cầu Nguyện
Giống như tình yêu có nhiều ngôn ngữ, cầu nguyện cũng vậy. Bạn
không cần phải bó buộc mình vào một khuôn mẫu duy nhất.
•
Ngợi khen & Thờ lạy: Đơn giản là chiêm ngắm sự vĩ
đại, tốt lành của Thiên Chúa qua những gì Ngài tạo dựng. Khi bạn
thấy một hoàng hôn rực rỡ và lòng bạn cảm thấy rung động, đó
chính là một lời cầu nguyện ngợi khen.
•
Tạ ơn: Tập nhìn ra những điều tốt đẹp trong cuộc sống
của bạn, dù là nhỏ nhặt nhất, và nói lời “cảm ơn”. Một bữa ăn
ngon, một giấc ngủ yên, một người bạn hỏi thăm… Lòng biết ơn
mở ra cánh cửa cho niềm vui và sự kết nối.
1
081
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Xin ơn: Đây là hình thức quen thuộc nhất. Bạn trình
bày những nhu cầu, những khó khăn của mình và của người khác.
Đó là một hành động của sự khiêm tốn, thừa nhận rằng bạn không
thể tự mình giải quyết mọi thứ.
•
Sám hối: Nhìn nhận những sai lầm, thiếu sót của mình
và xin được tha thứ. Đây không phải là hành động của sự tự dằn
vặt, mà là của sự giải thoát, để bắt đầu lại một cách nhẹ nhàng
hơn.
Kết luận chương I: Hãy tạm gác lại những hình dung cũ. Hãy nghĩ
về cầu nguyện như là hành động dành thời gian để ở bên một Người
yêu thương bạn vô điều kiện. Đó là một cuộc hẹn. Và trong bất kỳ mối
quan hệ nào, sẽ có những ngày cuộc trò chuyện thật dễ dàng, và có
những ngày thật khó khăn. Bây giờ, chúng ta hãy cùng tìm hiểu về
những ngày khó khăn đó.
CHƯƠNG II: NHẬN DIỆN KẺ THÙ THẦM LẶNG: CHIA TRÍ VÀ KHÔ
KHAN
Khi bạn quyết định dành thời gian để cầu nguyện, bạn sẽ nhanh
chóng nhận ra tâm trí mình giống như một chú khỉ con hiếu động, nhảy
từ cành này sang cành khác không ngừng nghỉ. Và đôi khi, tâm hồn bạn
lại giống như một sa mạc hoang vắng, không một giọt nước cảm xúc.
Đó chính là chia trí và khô khan – hai trong số những thử thách lớn
nhất.
1. Chia Trí (Distraction): Cuộc Đấu Tranh Với “Chú Khỉ Tâm Trí”
Bạn ngồi xuống, nhắm mắt lại, cố gắng hướng lòng về Chúa. Và
ngay lập tức, một dòng suy nghĩ ập đến:
•
•
•
“Tối nay ăn gì nhỉ?”
“Mình đã quên trả lời email cho sếp chưa?”
“Câu nói lúc chiều của người đó có ý gì?”
1
082
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
“Bài hát đang hot trên mạng giai điệu thế nào ấy nhỉ?”
Bạn cảm thấy tội lỗi, thất bại. “Mình thật tệ, ngay cả việc tập trung
vài phút cũng không làm được.”
Sự thật là: Chia trí là một phần của thân phận con người. Bộ não
của chúng ta được thiết kế để xử lý thông tin, để suy nghĩ, để lo xa. Việc
mong nó hoàn toàn “tắt” đi khi cầu nguyện cũng giống như mong trái
tim ngừng đập. Vì vậy, vấn đề không phải là việc bạn bị chia trí, mà là
cách bạn phản ứng với nó.
Nguồn gốc của chia trí:
•
•
Từ bên ngoài: Tiếng ồn, điện thoại reo, công việc dang
dở…
Từ bên trong (phổ biến hơn):
o
Lo lắng: Những gánh nặng về công việc, gia đình,
tài chính.
o
Ham muốn: Những kế hoạch, dự định, những
điều bạn mong mỏi.
o
Ký ức: Những chuyện đã qua, cả vui lẫn buồn, cứ
quay trở lại.
o
Sự mệt mỏi: Khi cơ thể và tinh thần kiệt sức, việc
tập trung là không thể.
Điều quan trọng cần nhớ: Sự chia trí tự nó không phải là tội lỗi.
Nó chỉ trở thành vấn đề khi chúng ta chủ tâm “nuông chiều” nó, bỏ mặc
lời cầu nguyện để chạy theo những suy nghĩ đó.
2. Khô Khan (Spiritual Dryness): Sa Mạc Của Tâm Hồn
Khô khan là một trải nghiệm khó chịu hơn nhiều. Đó là khi bạn
cầu nguyện mà không cảm thấy gì cả.
1
083
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
•
•
Bạn không cảm nhận được sự hiện diện của Chúa.
Bạn không có cảm xúc (yêu mến, tin tưởng, bình an).
Lời cầu nguyện dường như chỉ là những từ ngữ trống
rỗng, được lặp lại một cách máy móc.
•
Bạn cảm thấy chán nản, mệt mỏi và muốn bỏ cuộc. Bạn
tự hỏi: “Cầu nguyện để làm gì chứ? Chẳng có ích lợi gì cả.”
Đây là một thử thách về đức tin. Cầu nguyện dựa trên cảm xúc rất
dễ dàng, nhưng tình yêu đích thực được thử luyện khi cảm xúc biến mất.
Nguồn gốc của sự khô khan:
•
Tâm lý & Thể lý: Căng thẳng kéo dài, làm việc quá sức,
thiếu ngủ, bệnh tật… có thể làm tâm hồn bạn “cạn pin”.
Lối sống: Khi cuộc sống của bạn quá ồn ào, quá bận
•
rộn với những thú vui vật chất, tâm hồn bạn sẽ mất đi sự nhạy
bén với những điều thiêng liêng.
•
Thử thách từ Thiên Chúa (một góc nhìn thần học):
Đôi khi, Chúa dường như “im lặng” để thanh luyện đức tin của
chúng ta. Ngài muốn chúng ta tìm kiếm Ngài, chứ không phải tìm
kiếm những cảm giác dễ chịu mà Ngài ban cho. Ngài muốn tình
yêu của chúng ta trưởng thành, không còn phụ thuộc vào “kẹo
ngọt” cảm xúc. Giống như một người cha dạy con tập đi, có lúc ông
phải buông tay ra để đứa trẻ tự mình bước đi.
Kết luận chương II: Chia trí và khô khan là những trải nghiệm rất
thật và rất phổ biến. Việc nhận diện và hiểu rõ chúng là bước đầu tiên
để vượt qua. Đừng tự trách mình khi gặp phải chúng. Thay vào đó, hãy
xem chúng là cơ hội để thực hành sự kiên nhẫn, lòng khiêm tốn và một
đức tin trưởng thành hơn. Trong chương tiếp theo, chúng ta sẽ khám
phá những chiến lược cụ thể để đối phó với từng vấn đề.
1
084
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

CHƯƠNG III: CHIẾN LƯỢC CHO TÂM TRÍ: VƯỢT QUA CHIA TRÍ
Chúng ta đã xác định rằng việc tâm trí lang thang là điều bình
thường. Vậy làm thế nào để “dẫn” nó quay trở lại một cách nhẹ nhàng
mà không gây ra cuộc chiến nội tâm căng thẳng? Dưới đây là những
phương pháp thực tế bạn có thể áp dụng ngay hôm nay.
1. Chuẩn Bị “Không Gian Thánh”
Môi trường xung quanh ảnh hưởng rất lớn đến sự tập trung. Bạn
không cần phải có một nhà nguyện riêng, chỉ cần tạo ra một “không
gian thánh” cho riêng mình.
•
Chọn một nơi: Một góc phòng, một chiếc ghế quen
thuộc. Nơi đó nên yên tĩnh và ít bị làm phiền nhất có thể.
Chọn một thời điểm: Buổi sáng sớm trước khi mọi
•
người thức dậy, hoặc buổi tối muộn khi mọi thứ đã lắng xuống.
Việc biến cầu nguyện thành một thói quen, một cuộc hẹn cố định
trong ngày sẽ giúp tâm trí bạn dễ dàng vào “chế độ” tập trung hơn.
5
phút cầu nguyện tập trung còn giá trị hơn 30 phút vật lộn
trong chia trí.
•
Tắt các thiết bị gây nhiễu: Điện thoại là kẻ thù số một
của sự tĩnh lặng. Hãy đặt nó ở chế độ im lặng và để ở một phòng
khác. Tắt TV, máy tính.
•
Tạo một “neo” vật lý: Một cây nến nhỏ, một bức ảnh,
một cây thánh giá… Một vật thể để bạn hướng ánh mắt vào có thể
giúp tâm trí bạn định vị lại khi nó bắt đầu đi lang thang.
2. Chuẩn Bị Thân Thể và Tâm Trí
Cơ thể và tâm trí là một. Một cơ thể không thoải mái sẽ dẫn đến
một tâm trí bất an.
1
085
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Tư thế: Ngồi thẳng lưng nhưng thoải mái. Bạn có thể
ngồi trên ghế, trên sàn… miễn là tư thế đó giúp bạn tỉnh táo (nằm
thường dễ dẫn đến ngủ gật).
•
Hơi thở: Bắt đầu buổi cầu nguyện bằng vài nhịp thở
sâu. Hít vào chậm rãi, cảm nhận sự sống căng đầy lồng ngực. Thở
ra từ từ, trút bỏ mọi căng thẳng. Hơi thở là chiếc mỏ neo tuyệt vời
của hiện tại.
3. “Quy Tắc Chiếc Thuyền” – Đối Phó Với Dòng Suy Nghĩ
Đây là kỹ thuật quan trọng nhất. Hãy tưởng tượng những suy nghĩ
của bạn là những chiếc thuyền đang trôi trên một dòng sông.
•
Quan sát: Khi một suy nghĩ (về công việc, về bữa tối…)
xuất hiện, đừng hoảng sợ hay tức giận. Hãy chỉ đơn giản là nhận
biết nó: “À, đây là suy nghĩ về công việc.”
•
Đừng nhảy lên thuyền: Đừng phân tích, đừng phán
xét, đừng đi theo dòng suy nghĩ đó. Nếu bạn bắt đầu nghĩ: “Mình
phải làm việc A, rồi việc B, tại sao sếp lại nói thế…”, nghĩa là bạn
đã “nhảy lên thuyền” và bị nó cuốn đi xa.
•
Để nó trôi qua: Chỉ cần nhận biết và rồi nhẹ nhàng để
nó trôi qua.
•
Quay trở lại: Sau đó, bạn lại tập trung vào lời cầu
nguyện, vào hơi thở, hoặc vào “neo” vật lý của bạn.
Quá trình này sẽ lặp đi lặp lại hàng chục lần trong một buổi cầu
nguyện. Mỗi lần bạn nhẹ nhàng kéo tâm trí mình trở về, đó chính là
một hành động của tình yêu và sự quyết tâm. Đó chính là lời cầu
nguyện. Sự hoàn hảo không phải là không có chia trí, mà là luôn kiên
nhẫn quay về.
4. Biến Sự Chia Trí Thành Lời Cầu Nguyện
1
086
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là một kỹ thuật nâng cao hơn nhưng vô cùng hiệu quả. Thay
vì xua đuổi những suy nghĩ, hãy mời chúng vào trong lời cầu nguyện
của bạn.
•
Lo lắng về một người thân? Hãy dâng người đó và nỗi
lo của bạn cho Chúa. “Lạy Chúa, con đang rất lo cho mẹ con. Xin
Chúa ở bên và chăm sóc mẹ.”
•
Suy nghĩ về công việc? Hãy dâng công việc và những
thách thức của bạn cho Chúa. “Chúa ơi, dự án này thật khó khăn.
Xin ban cho con sự khôn ngoan và kiên nhẫn.”
•
Một kỷ niệm buồn ùa về? Hãy mang nỗi buồn đó đến
trước mặt Chúa. “Lạy Chúa, con vẫn còn đau về chuyện này. Xin
chữa lành cho con.”
Bằng cách này, mọi thứ trong cuộc sống của bạn, kể cả những suy
nghĩ lộn xộn nhất, đều có thể trở thành chất liệu cho cuộc trò chuyện
với Thiên Chúa.
5. Sử Dụng “Lời Kinh Mồi” (Aspirations)
Khi tâm trí quá phân tán, việc cầu nguyện bằng những lời dài dòng
là không thể. Hãy sử dụng một câu kinh ngắn, một “lời kinh mồi” để lặp
đi lặp lại.
•
•
•
“Lạy Chúa Giêsu, con tín thác vào Ngài.”
“Chúa ơi, xin thương xót con.”
Đơn giản chỉ là một từ: “Giêsu”, “Tình Yêu”, “Bình An”.
Lặp lại câu kinh này như một điệp khúc, đồng bộ với hơi thở của
bạn. Nó sẽ trở thành sợi dây để bạn nắm lấy mỗi khi tâm trí bị cuốn đi.
Kết luận chương III: Chìa khóa để vượt qua chia trí không phải là
cố gắng hơn”, mà là “nhẹ nhàng hơn”. Đừng chiến đấu với tâm trí của
”
1
087
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

bạn. Hãy làm bạn với nó, thấu hiểu nó, và kiên nhẫn dẫn dắt nó. Mỗi
lần quay về là một chiến thắng của tình yêu.
CHƯƠNG IV: HÀNH TRÌNH TRONG SA MẠC: VƯỢT QUA KHÔ KHAN
VÀ NGHI NGỜ
Nếu chia trí giống như những con sóng vỗ liên hồi, thì khô khan
và nghi ngờ giống như một cơn thủy triều rút đi, để lại bạn trơ trọi trên
một bãi cát trống rỗng và im lìm. Đây là lúc đức tin được thử thách một
cách sâu sắc nhất, đặc biệt là với người mới bắt đầu.
1. Khi Cảm Xúc Biến Mất: Đối Diện Với Sự Khô Khan
Bạn đã cố gắng, bạn đã dành thời gian, nhưng tất cả những gì bạn
nhận lại là sự im lặng và trống rỗng. Bạn không cảm thấy gì cả.
Chiến lược để vượt qua:
•
Tái định nghĩa thành công: Thành công trong cầu
nguyện không phải là “cảm thấy” tốt, mà là “hiện diện”. Sự trung
thành của bạn khi ở lại với Chúa trong lúc khô khan có giá trị hơn
ngàn lời cầu nguyện sốt sắng trong lúc cảm xúc dâng trào. Tình
yêu được chứng minh không phải bằng cảm xúc, mà bằng hành
động. Việc bạn vẫn ngồi đó, dù chẳng cảm thấy gì, chính là một
hành động yêu thương vĩ đại.
•
Dựa vào cấu trúc, không phải cảm hứng: Đừng chờ
đến khi “có hứng” mới cầu nguyện. Hãy dựa vào kỷ luật và thói
quen. Những lúc khô khan chính là lúc bạn cần đến lịch trình cầu
nguyện đã đặt ra. Cứ làm thôi, dù tâm trí và con tim bạn có vẻ
không hợp tác.
•
Thay đổi phương pháp: Nếu việc nói chuyện tự phát
trở nên quá khó khăn, hãy thử những cách khác:
o
Đọc một đoạn Lời Chúa ngắn (ví dụ một vài câu
trong sách Thánh Vịnh): Đọc chậm rãi, suy ngẫm một từ
1
088
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hoặc một câu gây ấn tượng cho bạn. Hãy để Lời Chúa nói với
bạn, thay vì bạn phải cố gắng nói với Ngài.
o
Nghe một bản thánh ca: Âm nhạc có thể chạm
đến những góc sâu thẳm của tâm hồn mà lời nói không thể.
Cầu nguyện bằng hành động: Đi dạo trong công
o
viên và chiêm ngắm thiên nhiên. Làm một việc phục vụ nhỏ
cho người khác và dâng hành động đó lên Chúa.
o
Sử dụng những lời kinh có sẵn: Đôi khi, những
lời kinh được Giáo Hội lưu truyền qua bao thế hệ (như kinh
Lạy Cha) có thể nói thay cho bạn những điều mà trái tim bạn
không thể diễn tả.
•
Nói với Chúa về chính sự khô khan của bạn: Hãy
thành thật một cách tàn nhẫn. “Chúa ơi, con chẳng cảm thấy gì cả.
Con thấy chán nản. Con cảm thấy Ngài ở rất xa. Nhưng con vẫn ở
đây. Con vẫn tin Ngài đang ở đây, ngay cả khi con không cảm nhận
được. Xin giúp con.” Sự chân thành này chính là một lời cầu
nguyện đẹp đẽ.
2. Khi Lý Trí Lên Tiếng: Đối Diện Với Sự Nghi Ngờ
Đối với người chưa biết Chúa, đây có lẽ là rào cản lớn nhất.
•
•
•
“Mình đang nói chuyện với ai vậy?”
“Liệu có ai đang lắng nghe không?”
“Tất cả những điều này có phải chỉ là sản phẩm của trí
tưởng tượng không?”
Chiến lược để vượt qua:
•
Chấp nhận nghi ngờ là một phần của hành trình:
Ngay cả những vị thánh vĩ đại nhất cũng có những lúc nghi ngờ
(được gọi là “đêm tối của đức tin”). Đức tin không phải là sự chắc
chắn tuyệt đối về mặt lý trí, mà là sự tín thác, sự đặt cược của con
tim.
1
089
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Đừng cố gắng “giải quyết” nghi ngờ bằng lý trí
suông: Bạn không thể “chứng minh” sự tồn tại của Thiên Chúa
như chứng minh một công thức toán học. Cầu nguyện là một trải
nghiệm của mối quan hệ, không phải một thí nghiệm khoa học.
•
Biến nghi ngờ thành một câu hỏi hướng về Chúa:
Thay vì quay lưng lại, hãy mang chính sự nghi ngờ của bạn đến
với Ngài. Một trong những lời cầu nguyện mạnh mẽ nhất trong
Kinh Thánh là: “Con tin! Nhưng xin giúp lòng tin yếu kém của con!”
(Mác 9:24). Bạn có thể cầu nguyện: “Lạy Chúa, nếu Ngài có thật,
xin hãy tỏ cho con thấy. Con không hiểu. Con đầy nghi ngờ. Nhưng
con vẫn đang tìm kiếm. Xin hãy dẫn lối cho con.”
•
Tìm kiếm “dấu vết” của Chúa trong cuộc sống thực:
Trong những lúc nghi ngờ, hãy tạm dừng việc tìm kiếm những cảm
giác siêu nhiên và bắt đầu tìm kiếm những dấu vết của Tình Yêu,
Chân Lý, và Vẻ Đẹp trong thế giới xung quanh.
o
o
o
o
o
Lòng tốt của một người lạ.
Sự hy sinh của cha mẹ.
Vẻ đẹp của một tác phẩm nghệ thuật.
Sự bình an khi bạn tha thứ cho ai đó.
Niềm vui sâu sắc khi giúp đỡ người khác.
Christian tin rằng tất cả những điều tốt đẹp này đều là phản
ánh của Thiên Chúa. Nhìn ra chúng là một cách để “thấy”
Ngài.
Kết luận chương IV: Hành trình qua sa mạc khô khan và nghi ngờ
đòi hỏi sự kiên trì và lòng can đảm. Đó là lúc bạn chuyển từ một đức tin
dựa trên cảm xúc sang một đức tin dựa trên quyết định. Đó là lúc tình
yêu được thử luyện và trở nên tinh tuyền. Hãy nhớ rằng, người nông
dân gieo hạt không phải lúc nào cũng thấy cây lớn lên ngay lập tức. Anh
ta tin tưởng vào đất, vào mưa, và kiên nhẫn chờ đợi. Hãy kiên nhẫn với
chính mình và với Thiên Chúa.
1
090
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

KẾT LUẬN: LỜI MỜI GỌI BẮT ĐẦU
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một chặng đường dài: từ việc định
nghĩa lại cầu nguyện như một mối quan hệ, nhận diện những khó khăn
phổ biến như chia trí và khô khan, cho đến việc tìm kiếm những chiến
lược cụ thể để vượt qua.
Nếu có một điều duy nhất tôi mong bạn ghi nhớ từ tài liệu này, đó
là: Cầu nguyện là một hành trình, không phải là một đích đến. Sẽ
không có một ngày bạn “tốt nghiệp” khỏi những khó khăn này. Sẽ luôn
có những ngày tốt và những ngày không tốt. Điều quan trọng không
phải là sự hoàn hảo, mà là sự kiên trì bắt đầu lại mỗi ngày.
Đối với bạn, một người đang đứng ở ngưỡng cửa, tất cả những điều
này có thể parecer lý thuyết. Cách duy nhất để thực sự hiểu cầu nguyện
là… bắt đầu cầu nguyện. Không phải vào ngày mai, không phải khi bạn
”
sẵn sàng” hơn, mà là ngay bây giờ, với tất cả sự lộn xộn, nghi ngờ và
tò mò của bạn.
Vậy, hãy bắt đầu một cách đơn giản:
Chọn một thời điểm trong ngày hôm nay. Chỉ cần 5
1
.
phút thôi.
2
3
4
.
.
.
Tìm một nơi yên tĩnh.
Tắt điện thoại.
Ngồi xuống và thở. Hít vào. Thở ra. Chỉ cần nhận biết
sự hiện diện của chính bạn trong giây phút này.
Nói một lời đơn sơ từ trái tim. Không cần văn hoa.
5
.
o
“Chúa ơi, nếu Ngài có ở đó, con đây.”
o
“Con không biết phải làm gì, nhưng con muốn thử
tìm hiểu về Ngài.”
o
o
“Cảm ơn vì ngày hôm nay.”
Hoặc đơn giản là thinh lặng và để lòng mình mở
ra.
1
091
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đừng lo lắng về việc làm đúng hay sai. Trong mối quan hệ yêu
thương, không có “sai” khi bạn đến với một tấm lòng chân thành.
Hành trình tâm linh là một cuộc phiêu lưu vĩ đại nhất mà một
người có thể trải qua. Nó đầy thử thách, nhưng phần thưởng – sự bình
an, mục đích và một mối quan hệ với Đấng tạo nên bạn – thì vô giá.
Cánh cửa đang mở. Lời mời gọi đã được gửi đi. Cuộc trò chuyện
đang chờ đợi bạn.
1
092
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

MỘT SỐ LỜI KINH THÔNG DỤNG: KINH KÍNH MỪNG, KINH SÁNG
DANH, KINH ĂN NĂN TỘI…
LỜI MỜI GỌI ĐẾN MỘT CUỘC TRÒ CHUYỆN: KHÁM PHÁ Ý
NGHĨA CỦA LỜI KINH CÔNG GIÁO
Dành cho những tâm hồn đang tìm kiếm
Dẫn nhập: Khát Vọng Sâu Thẳm Của Con Người
Chào bạn,
Dù bạn là ai, đang ở đâu trên hành trình cuộc đời, có lẽ đã ít nhất
một lần trong đời, bạn cảm thấy có một điều gì đó lớn lao hơn chính
mình. Có thể đó là lúc bạn đứng trước vẻ đẹp hùng vĩ của thiên nhiên –
một buổi hoàng hôn rực rỡ trên biển, sự tĩnh lặng của một khu rừng già,
hay vẻ bao la của bầu trời đầy sao. Có thể đó là lúc bạn trải qua một
tình yêu sâu sắc, sự chào đời của một đứa trẻ, hay một hành động tử tế
vô vị lợi. Và cũng có thể, đó là trong những khoảnh khắc cô đơn, đau
khổ, hay mất mát, khi bạn ngước nhìn lên và thầm hỏi: “Có ai ở đó
không? Có ý nghĩa nào cho tất cả những điều này không?”
Cái cảm giác khao khát được kết nối, được thấu hiểu, và tìm kiếm
ý nghĩa đó là một phần rất “người” của chúng ta. Từ ngàn xưa, con người
đã luôn tìm cách để vươn tới cái Siêu Việt, cái Vĩnh Cửu, cái Chân-Thiện-
Mỹ. Người ta gọi đó bằng nhiều cái tên khác nhau. Trong đức tin Kitô
giáo, và cụ thể là đạo Công giáo, chúng tôi gọi Đấng đó là Thiên Chúa.
Và “cầu nguyện” chính là cây cầu nối liền giữa trái tim con người
với Thiên Chúa.
Nhiều người khi nghe đến hai từ “cầu nguyện” hay “đọc kinh”
thường hình dung ra những nghi lễ phức tạp, những câu chữ cổ xưa khó
1
093
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hiểu, hay những hành động mang tính hình thức. Nhưng về bản chất,
cầu nguyện đơn giản là một cuộc trò chuyện. Đó là cuộc trò chuyện
thân tình giữa một người con với người Cha yêu thương mình vô điều
kiện. Đó là lúc chúng ta mở lòng mình ra với Đấng đã tạo dựng nên
chúng ta, để chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, hy vọng và cả những yếu đuối
của mình.
Bài này không nhằm mục đích áp đặt một đức tin, mà là một lời
mời gọi chân thành. Một lời mời bạn cùng tôi bước vào thế giới của lời
kinh Công giáo, không phải như một người ngoài cuộc quan sát, mà như
một người bạn đồng hành đang khám phá. Chúng ta sẽ cùng nhau tìm
hiểu một vài lời kinh rất quen thuộc và quan trọng, như những chiếc
chìa khóa nhỏ mở ra cánh cửa hiểu biết về một gia sản đức tin phong
phú.
Chúng ta sẽ khám phá ba lời kinh:
1
.
Kinh Kính Mừng: Lời chào và lời nguyện cầu cùng Đức
Maria, người Mẹ hiền của Chúa Giêsu.
Kinh Sáng Danh: Lời tôn vinh ngắn gọn mà sâu sắc
dâng lên Thiên Chúa Ba Ngôi.
Kinh Ăn Năn Tội: Lời bày tỏ sự thống hối và quyết tâm
2
.
3
.
trở về với tình yêu của Chúa.
Qua những lời kinh này, hy vọng bạn sẽ cảm nhận được phần nào
vẻ đẹp, chiều sâu và tình yêu thương mà đức tin Công giáo muốn gửi
gắm. Hãy coi đây là một cuộc hành trình của tâm hồn, và chúng ta hãy
cùng nhau bắt đầu.
Phần 1: Nền Tảng Của Cầu Nguyện – Chúng Ta Đang Trò Chuyện
Với Ai?
Trước khi tìm hiểu nội dung của các lời kinh, điều quan trọng nhất
là chúng ta cần biết mình đang ngỏ lời với ai. Nếu không, việc đọc kinh
1
094
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sẽ chỉ là việc lẩm bẩm những từ ngữ vô hồn. Người Công giáo tin vào
một Thiên Chúa duy nhất, nhưng được biểu lộ qua Ba Ngôi vị riêng biệt:
Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần.
Đây có thể là một khái niệm khá trừu tượng, nhưng chúng ta có
thể hiểu một cách đơn giản qua hình ảnh của tình yêu.
1. Thiên Chúa là Cha (Đức Chúa Cha): Đấng Sáng Tạo Yêu
Thương
Hãy tưởng tượng về một người cha, người mẹ hoàn hảo nhất mà
bạn có thể hình dung. Một người không chỉ sinh ra bạn, mà còn yêu
thương bạn vô điều kiện, luôn mong muốn những điều tốt đẹp nhất cho
bạn, luôn ở đó để lắng nghe, tha thứ và che chở.
Người Công giáo tin rằng Thiên Chúa là người Cha như vậy, nhưng
còn tuyệt vời hơn gấp bội. Ngài là nguồn cội của mọi sự sống, là Đấng
đã tạo dựng nên vũ trụ bao la và từng chi tiết nhỏ bé trong cuộc đời bạn
với một tình yêu vô bờ bến. Ngài biết rõ bạn hơn cả chính bạn biết mình.
Khi cầu nguyện với Chúa Cha, chúng ta đang trở về với cội nguồn của
mình, đặt mình trong vòng tay an toàn của một tình yêu sáng tạo và
quan phòng. Chúng ta gọi Ngài là “Cha” để thể hiện sự gần gũi, tin tưởng
và thân mật.
2. Thiên Chúa là Con (Đức Chúa Giêsu Kitô): Tình Yêu Nhập Thể
Tình yêu của Thiên Chúa lớn lao đến nỗi Ngài không chỉ muốn ở
trên cao và nhìn xuống. Ngài muốn đến gần chúng ta, sống giữa chúng
ta, và chia sẻ kiếp người với chúng ta. Vì vậy, Ngôi Hai Thiên Chúa, tức
là Chúa Con, đã “xuống thế làm người”, mang tên là Giêsu.
Chúa Giêsu đã sống một cuộc đời như chúng ta tại vùng đất Israel
hơn 2000 năm trước. Ngài đã cảm nhận niềm vui, nỗi buồn, sự mệt mỏi,
và cả sự đau đớn. Qua cuộc đời, lời rao giảng và những hành động của
1
095
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

mình, Chúa Giêsu đã cho chúng ta thấy gương mặt đầy yêu thương của
Chúa Cha. Ngài chữa lành người bệnh, an ủi người đau khổ, tha thứ cho
người tội lỗi và dạy chúng ta về một Nước Trời, nơi tình yêu và công lý
ngự trị.
Đỉnh cao của tình yêu đó là khi Chúa Giêsu chấp nhận cái chết trên
cây thập tự giá. Người Công giáo tin rằng cái chết này không phải là một
sự thất bại, mà là một hy lễ tự nguyện để cứu chuộc nhân loại khỏi tội
lỗi và sự chết, mở ra con đường dẫn đến sự sống vĩnh cửu. Sự Phục Sinh
của Ngài (sống lại từ cõi chết) là bằng chứng cho chiến thắng của tình
yêu và sự sống trên sự dữ và cái chết.
Khi cầu nguyện với Chúa Giêsu, chúng ta đang trò chuyện với một
người Anh, một người Thầy, một người Bạn đã đi trước chúng ta, đã
hiểu thấu mọi nỗi niềm của kiếp người và đang chuyển cầu cho chúng
ta trước mặt Chúa Cha.
3. Thiên Chúa là Thánh Thần (Đức Chúa Thánh Thần): Tình Yêu
Hiện Diện
Sau khi Chúa Giêsu về trời, tình yêu của Thiên Chúa không rời bỏ
chúng ta. Ngài gửi đến Chúa Thánh Thần, được ví như “hơi thở của
Thiên Chúa”, “ngọn lửa tình yêu”. Chúa Thánh Thần không phải là một
thế lực mơ hồ, mà là Ngôi Ba Thiên Chúa, hiện diện cách sống động
trong thế giới và trong tâm hồn mỗi người.
Ngài là Đấng ban cho chúng ta sức mạnh để làm điều tốt, là ánh
sáng soi dẫn chúng ta nhận ra sự thật, là niềm an ủi khi chúng ta đau
buồn, và là Đấng kết nối chúng ta thành một cộng đoàn yêu thương (gọi
là Hội Thánh).
Khi cầu nguyện với Chúa Thánh Thần, chúng ta đang xin được mở
lòng ra để đón nhận sự hướng dẫn, sức mạnh và tình yêu của Thiên
Chúa ngay trong cuộc sống hàng ngày.
1
096
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Vậy, khi một người Công giáo cầu nguyện, họ đang bước vào cuộc
đối thoại với Thiên Chúa Ba Ngôi – một Thiên Chúa duy nhất nhưng là
một sự hiệp thông của tình yêu: Tình yêu sáng tạo của Chúa Cha, tình
yêu cứu chuộc của Chúa Con, và tình yêu thánh hóa của Chúa Thánh
Thần.
Phần 2: Phân Tích Chuyên Sâu Các Lời Kinh Thông Dụng
Bây giờ, khi đã có một nền tảng về Đấng mà chúng ta hướng lòng
tới, hãy cùng nhau đi sâu vào từng lời kinh. Đây không phải là những
công thức ma thuật, mà là những bản văn được đúc kết từ Kinh Thánh
và truyền thống đức tin hàng ngàn năm, giúp chúng ta diễn tả những
tâm tình sâu sắc nhất của mình.
2.1. KINH KÍNH MỪNG – Lời Chào Thiên Sứ và Lời Nguyện Cầu Của
Con Thảo
Đây có lẽ là một trong những lời kinh phổ biến và được yêu mến
nhất trong đạo Công giáo. Kinh này hướng về Đức Maria, người mẹ của
Chúa Giêsu.
Để hiểu lời kinh này, chúng ta cần hiểu vai trò của Đức Maria. Bà
không phải là một nữ thần, cũng không phải là Thiên Chúa. Bà là một
con người như chúng ta, một thiếu nữ Do Thái bình dị sống ở làng
Nazareth. Điều đặc biệt ở Bà là Bà đã được Thiên Chúa chọn để làm Mẹ
của Chúa Giêsu. Bà đã hoàn toàn tin tưởng và thưa “Xin Vâng” với kế
hoạch của Thiên Chúa, một lời “vâng” đã thay đổi lịch sử nhân loại. Vì
vai trò vô cùng đặc biệt đó, người Công giáo dành cho Bà một sự tôn
kính đặc biệt, coi Bà như người Mẹ ở trên trời, một người luôn lắng nghe
và chuyển cầu cho con cái mình trước tòa Chúa.
Đọc kinh Kính Mừng là một cách để chúng ta vừa ca ngợi Thiên
Chúa vì những điều kỳ diệu Ngài đã làm nơi Đức Maria, vừa xin Bà giúp
đỡ chúng ta trên hành trình đức tin.
1
097
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Văn bản lời kinh:
Kính mừng Maria đầy ơn phúc, Đức Chúa Trời ở cùng Bà, Bà có
phúc lạ hơn mọi người nữ, Và Giêsu con lòng Bà gồm phúc lạ.
Thánh Maria, Đức Mẹ Chúa Trời, Cầu cho chúng con là kẻ có tội,
Khi nay và trong giờ lâm tử. Amen.
Bây giờ chúng ta hãy cùng phân tích từng câu một. Lời kinh này
được chia thành hai phần rõ rệt.
Phần thứ nhất: Lời ca ngợi từ Kinh Thánh (Lời của Sứ thần và
Bà Thánh Isave)
•
“Kính mừng Maria đầy ơn phúc,”
Đây chính là lời chào của Sứ thần Gabriel khi đến
o
báo tin cho Đức Maria rằng Bà được chọn làm Mẹ Chúa Cứu
Thế (Tin Mừng theo Thánh Luca 1, 28). “Kính mừng” là một
lời chào đầy trân trọng. “Đầy ơn phúc” (gratia plena) có nghĩa
là Bà được Thiên Chúa ban cho một ân huệ đặc biệt, được
tràn đầy sự sống và tình yêu của Ngài. Điều này không phải
do công trạng của Bà, mà hoàn toàn do tình thương của
Thiên Chúa. Chúng ta lặp lại lời này để cùng với Sứ thần bày
tỏ sự ngưỡng mộ trước công trình của Thiên Chúa nơi một
con người.
•
“Đức Chúa Trời ở cùng Bà,”
Đây cũng là lời của Sứ thần. Câu này khẳng định
o
sự hiện diện và đồng hành đặc biệt của Thiên Chúa với Đức
Maria. Đây là lời chúc phúc cao cả nhất. Khi Thiên Chúa ở
cùng ai, người đó sẽ được an toàn, được yêu thương và có
khả năng làm được những điều phi thường. Lời này nhắc nhở
chúng ta rằng, cũng như Mẹ Maria, chúng ta cũng được mời
gọi để Thiên Chúa ở cùng trong cuộc sống của mình.
•
“Bà có phúc lạ hơn mọi người nữ,”
1
098
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Đây là lời chào của bà Isave, người chị họ của Đức
Maria, khi được Mẹ đến thăm (Tin Mừng theo Thánh Luca 1,
2). “Phúc lạ” ở đây có nghĩa là một niềm hạnh phúc, một ân
4
huệ lớn lao không gì sánh bằng. Tại sao Bà lại có phúc hơn
mọi người phụ nữ khác? Câu tiếp theo sẽ trả lời.
•
“Và Giêsu con lòng Bà gồm phúc lạ.”
Đây chính là lý do. Nguồn gốc mọi phúc lành của
o
Đức Maria đến từ chính người Con mà Bà cưu mang: Chúa
Giêsu. Bà được chúc phúc vì Bà là Mẹ của Đấng là nguồn
mạch mọi phúc lành. Câu này đặt Chúa Giêsu vào vị trí trung
tâm. Chúng ta tôn kính Mẹ Maria vì Mẹ đã mang Chúa Giêsu
đến cho thế giới. Khi đọc câu này, người Công giáo thường
cúi đầu để thể hiện sự tôn thờ sâu sắc đối với Danh Thánh
Giêsu.
Phần thứ hai: Lời nguyện cầu của Hội Thánh (Lời của chúng
ta)
Sau khi dùng lời Kinh Thánh để ca ngợi, chúng ta bắt đầu ngỏ lời
cầu xin.
•
“Thánh Maria, Đức Mẹ Chúa Trời,”
“Thánh” (Sancta) có nghĩa là người thuộc về Thiên
o
Chúa, người đã sống một cuộc đời thánh thiện và hiện đang
ở trên Thiên Đàng cùng Chúa. Chúng ta gọi Mẹ là “thánh” để
công nhận điều đó.
o
“Đức Mẹ Chúa Trời” (Theotokos) là một tước hiệu
rất quan trọng. Tước hiệu này không có nghĩa Mẹ Maria đã
sinh ra Thiên Chúa Cha, mà khẳng định rằng người Con mà
Mẹ đã sinh ra – Chúa Giêsu – vừa là người thật, vừa là Thiên
Chúa thật. Vì Giêsu là Thiên Chúa, nên Mẹ của Ngài xứng
đáng được gọi là Mẹ Thiên Chúa. Đây là một lời tuyên xưng
đức tin mạnh mẽ vào thiên tính của Chúa Giêsu.
1
099
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
“Cầu cho chúng con là kẻ có tội,”
Đây là khoảnh khắc chúng ta nhìn nhận sự thật
o
về bản thân mình. Chúng ta không hoàn hảo. Chúng ta yếu
đuối, dễ vấp ngã, và thường làm những điều trái với tình yêu
của Thiên Chúa và của tha nhân. Đó gọi là “tội”. Khi nhận
mình là “kẻ có tội”, chúng ta không phải đang tự hạ thấp
mình một cách tiêu cực, mà là đang sống thật với chính mình,
với một sự khiêm tốn.
o
“Cầu cho chúng con” – chúng ta không xin Mẹ ban
ơn trực tiếp, vì chỉ một mình Thiên Chúa là nguồn mọi ân
sủng. Chúng ta xin Mẹ chuyển cầu, tức là mang những lời
nguyện xin của chúng ta, những gánh nặng của chúng ta,
dâng lên trước ngai tòa Chúa Giêsu, Con của Mẹ. Giống như
trong một gia đình, chúng ta nhờ người mẹ nói giúp với người
cha, vì chúng ta tin rằng lời của một người mẹ luôn có một
sức nặng đặc biệt.
•
“Khi nay và trong giờ lâm tử.”
o
Lời cầu xin này bao trùm cả cuộc đời của chúng
ta.
o
“Khi nay”: là ngay bây giờ, trong những lo toan,
vui buồn của cuộc sống thường ngày. Chúng ta cần sự giúp
đỡ của Chúa và lời chuyển cầu của Mẹ trong từng giây phút
hiện tại.
o
“Trong giờ lâm tử”: là khoảnh khắc cuối cùng của
cuộc đời, giây phút chuyển giao từ cuộc sống trần thế sang
cuộc sống vĩnh cửu. Đây là thời điểm quan trọng và thiêng
liêng nhất, khi con người đối diện trực tiếp với Thiên Chúa.
Chúng ta xin Mẹ Maria ở bên cạnh, che chở và dẫn dắt chúng
ta qua ngưỡng cửa đó để về với Chúa một cách bình an.
•
“Amen.”
Đây là một từ gốc Do Thái, có nghĩa là “Vâng,
đúng như vậy”, “Con tin như vậy”, “Xin cho được như vậy”.
o
1
100
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Khi kết thúc lời kinh bằng từ “Amen”, chúng ta khẳng định
tất cả những gì chúng ta vừa đọc đều là niềm tin và là ước
nguyện chân thành của chúng ta.
Tóm lại, Kinh Kính Mừng là một lời kinh tuyệt đẹp: nửa đầu là
lời ca ngợi Thiên Chúa bằng chính lời của Kinh Thánh, nửa sau là lời
nguyện cầu khiêm tốn của một người con tín thác vào sự chuyển cầu
của người Mẹ trên trời. Nó vừa hướng chúng ta lên với Thiên Chúa, vừa
nhắc nhở chúng ta về thân phận con người của mình.
2.2. KINH SÁNG DANH – Lời Tôn Vinh Thiên Chúa Ba Ngôi
Nếu Kinh Kính Mừng là lời kinh mang tính đối thoại và kể chuyện,
thì Kinh Sáng Danh lại là một lời tung hô, một “bản tuyên ngôn” ngắn
gọn nhưng vô cùng mạnh mẽ về vinh quang của Thiên Chúa. Trong thần
học, người ta gọi những lời kinh ca ngợi như thế này là “doxology” (lời
ca tụng).
Đây là lời kinh được đọc rất thường xuyên, thường là sau mỗi chục
kinh trong chuỗi Mân Côi, sau các bài Thánh Vịnh trong các giờ kinh
phụng vụ, và là một cách để kết thúc các lời cầu nguyện khác. Mục đích
của nó là để nhắc nhở chúng ta rằng, mục đích tối hậu của mọi lời cầu
nguyện, mọi hành động của chúng ta, đều là để làm vinh danh Thiên
Chúa.
Văn bản lời kinh:
Sáng danh Đức Chúa Cha, và Đức Chúa Con, và Đức Chúa Thánh
Thần.
Như đã có trước vô cùng, và bây giờ, và hằng có, và đời đời chẳng
cùng. Amen.
Hãy cùng phân tích sự súc tích và sâu sắc của lời kinh này.
1
101
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Phần thứ nhất: Tôn vinh Ba Ngôi Thiên Chúa
•
“Sáng danh Đức Chúa Cha, và Đức Chúa Con, và Đức
Chúa Thánh Thần.”
o
“Sáng danh” (Gloria Patri) có nghĩa là “Vinh quang
thuộc về…”. Đây là một hành động nhìn nhận và tuyên xưng
rằng tất cả sự vĩ đại, tốt lành, quyền năng và vẻ đẹp đều
thuộc về Thiên Chúa. Chúng ta không “tạo ra” vinh quang cho
Chúa, vì Ngài vốn đã vinh quang. Chúng ta chỉ đơn giản là
nhận ra và công bố sự thật đó.
o
Lời kinh này khẳng định rõ ràng niềm tin vào
Thiên Chúa Ba Ngôi. Cả Ba Ngôi đều bình đẳng với nhau về
vinh quang và thần tính. Không có Ngôi nào lớn hơn hay nhỏ
hơn Ngôi nào. Từ “và” được lặp lại để nhấn mạnh sự hiệp
nhất nhưng phân biệt của Ba Ngôi. Chúng ta dâng lời tôn
vinh lên từng Ngôi vị:
.
mọi sự.
.
Đức Chúa Cha: Đấng Sáng Tạo, nguồn cội
Đức Chúa Con: Đấng Cứu Chuộc, Đấng đã
mặc lấy xác phàm và chết vì chúng ta.
.
Đức Chúa Thánh Thần: Đấng Thánh Hóa,
Đấng đang hoạt động trong thế giới và trong tâm hồn
chúng ta.
Phần thứ hai: Tuyên xưng sự vĩnh cửu của Thiên Chúa
Sau khi tôn vinh Ba Ngôi, lời kinh tiếp tục khẳng định vinh quang
đó tồn tại mãi mãi, vượt ngoài giới hạn của không gian và thời gian.
•
“Như đã có trước vô cùng,”
Câu này đưa chúng ta về thời điểm trước khi có vũ
o
trụ, trước khi có thời gian. Vinh quang của Thiên Chúa không
phải là thứ mới xuất hiện. Nó đã tồn tại từ thuở đời đời, “trước
1
102
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

vô cùng”. Điều này khẳng định Thiên Chúa là Đấng hằng hữu,
không có khởi đầu và cũng không có kết thúc.
•
“và bây giờ,”
Vinh quang đó không chỉ là một khái niệm của
o
quá khứ xa xôi. Nó đang hiện hữu ngay tại đây, ngay lúc này,
trong giây phút hiện tại khi chúng ta đang đọc lời kinh này.
Thiên Chúa không phải là một vị Chúa xa vời, mà là một vị
Chúa đang hiện diện và hành động trong lịch sử và trong
cuộc đời của mỗi chúng ta.
•
“và hằng có, và đời đời chẳng cùng.”
Câu này hướng chúng ta về tương lai vô tận. Vinh
o
quang của Thiên Chúa sẽ không bao giờ tàn phai. Nó sẽ kéo
dài mãi mãi, “đời đời chẳng cùng”. Đây là một lời tuyên xưng
niềm hy vọng. Dù thế giới có đổi thay, dù cuộc sống có thăng
trầm, thì vinh quang và tình yêu của Thiên Chúa vẫn là một
hằng số bất biến mà chúng ta có thể tin tưởng và bám víu
vào.
•
“Amen.”
Một lần nữa, chúng ta kết thúc bằng lời xác quyết
o
mạnh mẽ, đóng ấn tín của niềm tin và sự phó thác vào tất cả
những gì vừa tuyên xưng.
Ý nghĩa sâu xa của Kinh Sáng Danh:
Trong một thế giới luôn vận động, nơi mọi thứ đều có vẻ tạm bợ
và phù du, Kinh Sáng Danh như một mỏ neo cho tâm hồn. Nó nhắc
chúng ta về sự vĩ đại và bất biến của Thiên Chúa. Khi chúng ta đối diện
với khó khăn, lời kinh này nhắc chúng ta rằng quyền năng của Thiên
Chúa lớn hơn mọi vấn đề của chúng ta. Khi chúng ta đạt được thành
công, lời kinh này nhắc chúng ta dâng lời tạ ơn và vinh quang lên Chúa,
Đấng là nguồn mạch mọi điều tốt lành.
1
103
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đọc Kinh Sáng Danh là một hành động khiêm tốn. Nó kéo chúng
ta ra khỏi cái tôi nhỏ bé của mình để chiêm ngắm sự huy hoàng của
Thiên Chúa. Chỉ trong vài giây ngắn ngủi, chúng ta được kết nối với sự
vĩnh cửu, đặt lại mọi thứ trong cuộc sống của mình vào đúng phối cảnh
của nó. Đó là một liều thuốc tinh thần vô giá.
2.3. KINH ĂN NĂN TỘI – Lời Trở Về Của Con Tim Thống Hối
Nếu Kinh Kính Mừng là lời thưa chuyện với Mẹ, Kinh Sáng Danh
là lời ca ngợi Cha, thì Kinh Ăn Năn Tội là lời tự thú chân thành và là lời
hứa trở về với tình yêu của Thiên Chúa. Đây là một trong những lời kinh
mang đậm cảm xúc và sự chân thật nhất của con người.
”
Tội” trong quan niệm Công giáo không chỉ đơn giản là việc vi
phạm một danh sách các điều cấm. Tội, về bản chất, là làm rạn nứt hay
cắt đứt mối tương quan tình yêu với Thiên Chúa và với tha nhân. Đó là
khi chúng ta chọn sống theo ý riêng của mình thay vì sống theo tình
yêu thương; là khi chúng ta hành động ích kỷ, gây tổn thương cho người
khác hoặc cho chính bản thân mình.
Vì Thiên Chúa là Tình Yêu, nên mọi hành động thiếu yêu thương
đều là một sự xúc phạm đến Ngài. Kinh Ăn Năn Tội là cách chúng ta
nhìn nhận sự thật đó, bày tỏ nỗi đau và xin được tha thứ để hàn gắn lại
mối tương quan đã rạn nứt.
Văn bản lời kinh (có nhiều phiên bản, đây là phiên bản phổ
biến):
Lạy Chúa con, Chúa là Đấng trọn tốt trọn lành vô cùng. Chúa đã
dựng nên con, và cho Con Chúa ra đời chịu nạn chịu chết vì con, mà con
đã cả lòng phản nghịch lỗi nghĩa cùng Chúa. Thì con lo buồn đau đớn,
cùng chê ghét mọi tội con trên hết mọi sự. Con dốc lòng chừa cải, và nhờ
ơn Chúa, thì con sẽ lánh xa dịp tội, cùng làm việc đền tội cho xứng.
Amen.
1
104
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hãy cùng đi vào từng tâm tình của lời kinh này.
•
“Lạy Chúa con,”
Lời kinh bắt đầu bằng một tiếng gọi thân thương
o
và cá vị: “Lạy Chúa con”. Không phải là “Chúa của mọi người”,
mà là “Chúa của riêng con”. Điều này cho thấy một mối quan
hệ cá nhân, thân thiết. Chúng ta đang nói chuyện trực tiếp
với Chúa của cuộc đời mình.
•
“Chúa là Đấng trọn tốt trọn lành vô cùng.”
Trước khi thú tội, chúng ta khẳng định sự tốt lành
o
của Thiên Chúa. Đây là điểm khởi đầu vô cùng quan trọng.
Chúng ta ăn năn không phải vì sợ một vị thần linh hay trừng
phạt, mà vì chúng ta nhận ra rằng mình đã làm tổn thương
một Tình Yêu hoàn hảo, một Sự Tốt Lành tuyệt đối. Nỗi buồn
vì tội lỗi chỉ có ý nghĩa khi nó được đặt trong bối cảnh của
một tình yêu bị phản bội.
•
“Chúa đã dựng nên con, và cho Con Chúa ra đời chịu
nạn chịu chết vì con, mà con đã cả lòng phản nghịch lỗi nghĩa
cùng Chúa.”
o
Đây là phần so sánh tương phản, là trọng tâm của
sự thống hối.
o
Một bên là tình yêu của Chúa: “dựng nên con”
(hành vi sáng tạo, ban cho con sự sống), “cho Con Chúa…
chịu chết vì con” (hành vi cứu chuộc, món quà lớn lao nhất).
Chúa đã cho chúng ta tất cả.
o
Một bên là sự phản bội của chúng ta: “mà con đã
cả lòng phản nghịch lỗi nghĩa cùng Chúa”. “Phản nghịch” là
một từ rất mạnh, diễn tả hành động chống đối lại Đấng yêu
thương mình. “Lỗi nghĩa” là làm sai bổn phận của một người
con đối với Cha. Câu này là lời thú nhận cay đắng rằng, dù
đã nhận được vô vàn tình yêu, chúng ta vẫn quay lưng lại
với Chúa.
1
105
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
“Thì con lo buồn đau đớn, cùng chê ghét mọi tội con
trên hết mọi sự.”
o
Đây là sự biểu lộ của lòng thống hối thật sự. Sự
thống hối này bao gồm hai yếu tố:
.
Cảm xúc: “lo buồn đau đớn”. Đây là nỗi đau
của con tim khi nhận ra mình đã làm sai.
.
Ý chí: “chê ghét mọi tội con trên hết mọi sự”.
Điều này quan trọng hơn cảm xúc. Lòng thống hối đích
thực không chỉ là cảm giác buồn bã thoáng qua, mà là
một quyết định của ý chí: ghét cái hành động sai trái
đó, không phải vì sợ hậu quả, mà vì bản chất của nó là
xấu, là đi ngược lại với tình yêu. “Trên hết mọi sự” cho
thấy sự quyết liệt, đặt việc xa lánh tội lỗi làm ưu tiên
hàng đầu.
•
“Con dốc lòng chừa cải, và nhờ ơn Chúa, thì con sẽ
lánh xa dịp tội, cùng làm việc đền tội cho xứng.”
o
Lời kinh không dừng lại ở việc buồn bã về quá
khứ. Nó hướng về tương lai với một quyết tâm cụ thể. Đây là
phần quan trọng nhất, biến sự ăn năn thành hành động.
o
“Con dốc lòng chừa cải”: “Dốc lòng” là một quyết
tâm mạnh mẽ, một sự cam kết thay đổi cuộc sống. “Chừa cải”
là vừa “chừa” (bỏ đi cái xấu) vừa “cải” (làm cho tốt hơn).
o
“Và nhờ ơn Chúa”: Đây là sự khiêm tốn và thực tế.
Chúng ta nhận ra rằng sức riêng của mình không đủ để thay
đổi. Chúng ta cần đến sự trợ giúp của Thiên Chúa (“ơn Chúa”).
Nếu không có sự trợ giúp này, mọi quyết tâm của chúng ta
đều sẽ thất bại.
o
“Con sẽ lánh xa dịp tội”: Đây là một hành động
khôn ngoan và cụ thể. Thay đổi không chỉ là không làm điều
xấu, mà còn là chủ động tránh những hoàn cảnh, những con
người, những thói quen… có thể dẫn mình đến chỗ phạm tội.
1
106
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Giống như một người muốn cai rượu thì không nên đến quán
bar.
o
“Cùng làm việc đền tội cho xứng”: Sự hối cải thật
sự cần được thể hiện qua hành động. “Đền tội” không phải là
để “trả nợ” cho Chúa, vì chúng ta không bao giờ có thể trả đủ.
”
Đền tội” là những hành động yêu thương cụ thể (như cầu
nguyện, làm việc bác ái, hy sinh hãm mình…) để sửa chữa
lại những thiệt hại do tội lỗi gây ra, và để chứng tỏ lòng yêu
mến của chúng ta đối với Chúa.
•
“Amen.”
Lời “Amen” ở đây như một chữ ký, một lời cam kết
o
cho tất cả những gì chúng ta vừa thưa với Chúa.
Ý nghĩa của việc Ăn Năn:
Trong một xã hội hiện đại đôi khi xem nhẹ khái niệm tội lỗi, Kinh
Ăn Năn Tội nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của lương tâm và
trách nhiệm đạo đức. Nó không phải là một công cụ để dằn vặt hay gieo
rắc mặc cảm tội lỗi. Ngược lại, nó là một con đường dẫn đến sự tự do.
Khi chúng ta thành thật nhìn nhận lỗi lầm của mình và mang nó
đến trước lòng thương xót của Chúa, chúng ta được giải thoát khỏi gánh
nặng của quá khứ. Lời kinh này là một lời tuyên xưng niềm tin vào một
Thiên Chúa giàu lòng tha thứ, một người Cha luôn dang rộng vòng tay
chờ đón đứa con hoang đàng trở về. Nó không phải là điểm kết thúc, mà
là một khởi đầu mới, một cơ hội để yêu thương lại từ đầu, mạnh mẽ và
trong sáng hơn.
Phần 3: Đặt Lời Kinh Vào Đời Sống – Làm Sao Để Bắt Đầu?
Sau khi đã tìm hiểu ý nghĩa của ba lời kinh nền tảng, có lẽ bạn sẽ
hỏi: “Vậy làm thế nào để tôi có thể bắt đầu cầu nguyện?”. Cầu nguyện
không phải là một kỹ thuật cần phải học, mà là một thái độ của con tim
cần được vun trồng. Dưới đây là một vài gợi ý thực tế.
1
107
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Cầu Nguyện Không Chỉ Là Đọc Kinh
Những lời kinh như Kính Mừng, Sáng Danh, Ăn Năn Tội… được gọi
là “kinh nguyện thành văn” (vocal prayer). Chúng rất hữu ích vì:
•
Chúng cung cấp cho chúng ta ngôn từ khi chúng ta
không biết nói gì.
•
Chúng kết nối chúng ta với cộng đoàn đức tin rộng lớn,
những người cũng đang đọc những lời kinh đó.
•
Chúng dạy chúng ta những chân lý đức tin quan trọng.
Tuy nhiên, cầu nguyện không chỉ dừng lại ở đó. Song song với việc
đọc kinh, bạn hoàn toàn có thể và được khuyến khích trò chuyện với
Chúa bằng lời lẽ của riêng bạn. Hãy nói với Ngài như nói với một người
bạn thân.
•
Bắt đầu một ngày: “Lạy Chúa, con cảm ơn Chúa vì một
ngày mới. Xin ở cùng con hôm nay, giúp con biết sống yêu thương
và làm tốt công việc của mình.”
•
Khi đối diện khó khăn: “Chúa ơi, con đang rất bối rối
và lo lắng. Xin ban cho con ánh sáng và sức mạnh để vượt qua.”
Khi cảm thấy vui mừng: “Lạy Chúa, con vui quá! Con
tạ ơn Chúa vì niềm vui này.”
•
•
Kết thúc một ngày: “Con cảm ơn Chúa vì những gì đã
xảy ra hôm nay. Con xin lỗi vì những thiếu sót của con. Xin cho
con một đêm an lành.”
Sự kết hợp giữa những lời kinh có sẵn và những lời nguyện tự phát
sẽ làm cho đời sống cầu nguyện của bạn trở nên phong phú và sống
động.
2. Tìm một Không Gian và Thời Gian
1
108
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Giống như bất kỳ mối quan hệ quan trọng nào, mối quan hệ với
Thiên Chúa cũng cần có thời gian và không gian riêng.
•
Không gian: Có thể là một góc nhỏ trong phòng bạn,
nơi có một cây thánh giá, một bức ảnh, hoặc chỉ đơn giản là một
không gian yên tĩnh. Đó là “nơi hẹn hò” của bạn với Chúa.
•
Thời gian: Không cần phải quá dài. Chỉ cần 5-10 phút
mỗi ngày cũng đã rất quý giá. Có thể là buổi sáng sớm khi mọi thứ
còn tĩnh lặng, hoặc buổi tối trước khi đi ngủ. Điều quan trọng là
sự đều đặn.
3. Thái Độ Của Con Tim
Quan trọng hơn cả lời nói, không gian hay thời gian, chính là thái
độ của con tim. Khi cầu nguyện, hãy cố gắng:
•
Thành thật: Đừng cố gắng tỏ ra đạo đức hay dùng
những lời lẽ hoa mỹ. Hãy là chính bạn, với tất cả những gì bạn
đang có, kể cả sự nghi ngờ hay tức giận. Chúa biết hết mọi sự và
Ngài yêu bạn như chính con người bạn.
•
Khiêm tốn: Nhận ra rằng bạn đang đứng trước Đấng
Tạo Hóa. Sự khiêm tốn giúp chúng ta mở lòng ra để lắng nghe
tiếng Chúa.
•
Tin tưởng: Tin rằng Chúa đang thực sự lắng nghe bạn,
ngay cả khi bạn không cảm thấy gì đặc biệt. Cầu nguyện là một
hành vi của đức tin, không phải của cảm xúc.
4. Chuỗi Mân Côi: Một “Bó Hoa” Lời Kinh
Khi bạn đã quen thuộc với Kinh Kính Mừng và Kinh Sáng Danh,
bạn có thể tìm hiểu về Chuỗi Mân Côi (Rosary). Đây là một phương pháp
cầu nguyện tuyệt vời, kết hợp việc đọc kinh với việc suy ngẫm về các
giai đoạn quan trọng trong cuộc đời của Chúa Giêsu và Đức Mẹ Maria.
1
109
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Một chuỗi Mân Côi gồm có 50 “hạt” nhỏ, chia thành 5 “chục”. Mỗi
chục bao gồm:
•
1 Kinh Lạy Cha (lời kinh Chúa Giêsu đã dạy).
10 Kinh Kính Mừng.
1 Kinh Sáng Danh.
•
•
Trong khi đọc những kinh này, tâm trí chúng ta sẽ suy ngẫm về
một “mầu nhiệm” (một sự kiện trong cuộc đời Chúa Giêsu), ví dụ: Sứ
thần truyền tin, Chúa Giêsu ra đời, Chúa Giêsu chịu chết trên thập giá,
Chúa Giêsu sống lại…
Việc lặp đi lặp lại Kinh Kính Mừng giống như một điệp khúc êm
dịu, giúp tâm trí đi vào sự tĩnh lặng và tập trung suy ngẫm. Nhiều người
tìm thấy sự bình an và nguồn sức mạnh lớn lao qua việc lần chuỗi Mân
Côi hàng ngày. Nó giống như chúng ta đang dâng lên Chúa và Mẹ Maria
một “bó hoa hồng” thiêng liêng.
Phần 4: Giải Đáp Một Vài Thắc Mắc Thường Gặp
Khi một người mới bắt đầu tìm hiểu về cầu nguyện, tự nhiên sẽ có
nhiều câu hỏi và băn khoăn. Dưới đây là một vài câu hỏi thường gặp.
1. Tại sao phải đọc đi đọc lại những lời kinh có sẵn? Chúa
không chán sao?
Đây là một câu hỏi rất hay. Hãy nghĩ về những người yêu nhau.
Họ nói câu “Anh yêu em” hay “Em yêu anh” không phải chỉ một lần, mà
là rất nhiều lần trong suốt cuộc đời. Mỗi lần nói, dù vẫn là những từ đó,
nhưng nó lại mang một sắc thái, một tình cảm mới của thời điểm hiện
tại.
Việc đọc kinh cũng tương tự. Những lời kinh có sẵn giống như một
bài thơ tình hay một bản nhạc du dương. Mỗi lần chúng ta đọc, chúng
ta có thể khám phá ra một ý nghĩa mới. Hơn nữa, sự lặp lại giúp tâm trí
1
110
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

chúng ta thoát khỏi sự phân tâm của thế giới bên ngoài, đi vào trạng
thái chiêm niệm sâu lắng hơn. Thiên Chúa không “chán”, vì Ngài không
nghe bằng tai của con người, mà Ngài nhìn vào trái tim. Mỗi lần chúng
ta đọc kinh với một trái tim chân thành, đó đều là một lần duy nhất và
quý giá đối với Ngài.
2. Tại sao lại cầu nguyện với Đức Mẹ Maria và các Thánh? Như
vậy có phải là thờ đa thần không?
Đây là một điểm rất quan trọng cần làm rõ. Người Công giáo CHỈ
THỜ PHƯỢNG MỘT MÌNH THIÊN CHÚA BA NGÔI. Chúng ta không
bao giờ “thờ” Đức Mẹ hay các Thánh.
•
Tôn kính (veneration): Chúng ta dành cho Đức Mẹ và
các Thánh sự tôn kính đặc biệt. Các Thánh là những người đã sống
một cuộc đời gương mẫu, đã chiến thắng và đang ở trên Thiên
Đàng cùng Chúa. Họ giống như những người anh hùng, những
người đi trước trong đức tin. Chúng ta tôn kính họ như những tấm
gương để noi theo. Đức Mẹ Maria được tôn kính ở một mức độ cao
nhất (hyperdulia) vì vai trò độc nhất vô nhị của Mẹ.
•
Chuyển cầu (intercession): Chúng ta tin rằng các
Thánh, vì đang ở gần Chúa, có thể cầu nguyện cho chúng ta một
cách hiệu quả. Việc xin các Thánh cầu nguyện cho mình cũng
giống như khi bạn đang gặp khó khăn và bạn nhờ một người bạn
thân hay người trong gia đình cầu nguyện giúp. Chúng ta tin vào
”
sự thông công của các thánh”, nghĩa là tất cả những ai tin vào
Chúa, cả người còn sống và người đã qua đời, đều được kết nối với
nhau trong một gia đình thiêng liêng và có thể giúp đỡ nhau bằng
lời cầu nguyện.
Vì vậy, cầu nguyện với Đức Mẹ và các Thánh không phải là thờ đa
thần, mà là thể hiện niềm tin vào một gia đình đức tin rộng lớn, nơi mọi
1
111
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

người đều yêu thương và nâng đỡ lẫn nhau. Mọi lời cầu xin qua các
Thánh cuối cùng đều hướng về Thiên Chúa là nguồn mạch mọi ân sủng.
3. Tôi đã cầu nguyện nhưng không thấy Chúa trả lời. Có phải
Ngài không nghe thấy không?
Thiên Chúa luôn luôn nghe thấy. Nhưng cách Ngài “trả lời” không
phải lúc nào cũng như chúng ta mong đợi.
•
Sự im lặng của Chúa cũng là một câu trả lời: Đôi khi,
sự im lặng là một lời mời gọi chúng ta hãy kiên nhẫn hơn, hãy tin
tưởng hơn, hoặc hãy tìm kiếm câu trả lời ở một nơi khác, sâu thẳm
hơn trong tâm hồn.
•
Câu trả lời có thể là “Không” hoặc “Chưa phải lúc”:
Giống như một người cha người mẹ không phải lúc nào cũng cho
con mình mọi thứ nó đòi, vì họ biết điều gì là tốt nhất cho con.
Thiên Chúa, với sự khôn ngoan vô cùng của Ngài, có thể thấy rằng
điều chúng ta xin không thực sự tốt cho chúng ta hoặc cho người
khác.
•
Chúa trả lời theo cách của Ngài: Đôi khi chúng ta xin
sức mạnh, nhưng Chúa lại cho chúng ta khó khăn để chúng ta tự
mình trở nên mạnh mẽ. Chúng ta xin sự khôn ngoan, nhưng Chúa
lại cho chúng ta vấn đề để giải quyết. Câu trả lời của Chúa thường
đến một cách tinh tế qua những con người chúng ta gặp, những sự
kiện xảy ra, hay một sự bình an sâu thẳm trong tâm hồn.
Điều quan trọng là hãy tiếp tục cầu nguyện với lòng kiên trì và một
trái tim rộng mở, sẵn sàng đón nhận câu trả lời của Chúa, dù đó là gì đi
nữa.
Kết Luận: Một Lời Mời Mở Ngỏ
1
112
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình nhỏ, khám phá ý
nghĩa sâu sắc đằng sau những lời kinh tưởng chừng như đơn giản.
Chúng ta đã thấy rằng:
•
Kinh Kính Mừng là một lời kinh vừa tôn vinh công
trình vĩ đại của Thiên Chúa, vừa là lời tín thác của con cái vào sự
chuyển cầu của người Mẹ hiền.
•
Kinh Sáng Danh là một lời tung hô ngắn gọn nhưng
mạnh mẽ, giúp chúng ta định hướng mọi sự trong cuộc đời về với
vinh quang vĩnh cửu của Thiên Chúa Ba Ngôi.
•
Kinh Ăn Năn Tội là con đường của con tim, dẫn chúng
ta từ sự nhận biết lỗi lầm đến sự tự do và niềm vui của ơn tha thứ,
mở ra một khởi đầu mới trong tình yêu.
Cầu nguyện, như bạn thấy, không phải là một gánh nặng hay một
bổn phận khô khan. Nó là một món quà. Đó là đặc ân được trò chuyện
với Đấng đã yêu thương chúng ta đến nỗi đã trao ban chính Con Một
của mình. Đó là không gian để tâm hồn được nghỉ ngơi, được chữa lành
và được nuôi dưỡng.
Bài viết này chỉ là một cánh cửa hé mở. Thế giới của đức tin và cầu
nguyện còn vô cùng rộng lớn và phong phú. Nếu những điều này khơi
dậy trong bạn một sự tò mò, một niềm khao khát, đừng ngần ngại tìm
hiểu thêm. Bạn có thể tìm đọc sách Kinh Thánh (đặc biệt là các sách Tin
Mừng: Mátthêu, Máccô, Luca và Gioan), tìm đến một nhà thờ gần nhất
để cảm nhận không khí phụng vụ, hoặc trò chuyện với một người linh
mục hay một người Công giáo mà bạn tin tưởng.
Hành trình đức tin là một hành trình rất cá nhân. Không ai có thể
đi thay cho bạn. Nhưng bạn không bao giờ phải đi một mình. Lời kinh
chính là một trong những người bạn đồng hành trung thành nhất trên
con đường đó.
1
113
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Cầu chúc bạn, trên hành trình tìm kiếm ý nghĩa của riêng mình, sẽ
tìm thấy được sự bình an, niềm vui và tình yêu mà tâm hồn bạn hằng
khao khát. Cánh cửa của cuộc trò chuyện với Thiên Chúa luôn rộng mở.
Ngài vẫn đang ở đó, chờ đợi để lắng nghe tiếng nói của trái tim bạn.
1
114
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

GỢI Ý THỰC HÀNH: DÀNH THỜI GIAN CẦU NGUYỆN MỖI NGÀY
(SÁNG/TỐI), THAM DỰ THÁNH LỄ, ĐỌC MỘT ĐOẠN TIN MỪNG…
Lời mời gọi đến một cuộc trò chuyện vượt thời gian
Giới thiệu: Tiếng Vọng Sâu Thẳm Trong Lòng Người
Chào bạn,
Có lẽ trong một khoảnh khắc nào đó của cuộc đời, bạn đã từng trải
qua cảm giác này: đứng trước một buổi hoàng hôn rực rỡ và cảm thấy
lòng mình rung động một cách kỳ lạ; nhìn ngắm một đứa trẻ say ngủ và
cảm nhận một sự bình yên sâu sắc; hoặc trong những lúc khó khăn,
tuyệt vọng nhất, bạn bất giác ngước nhìn lên trời và một tiếng thở dài
bật ra từ sâu trong tâm hồn. Đó có thể là một câu hỏi không lời, một
tiếng kêu cứu thầm lặng, hay một niềm hy vọng mong manh.
Những trải nghiệm đó, dù bạn gọi tên là gì, đều là những biểu hiện
sơ khởi và tự nhiên nhất của một khao khát phổ quát nơi con người:
khao khát được kết nối với một điều gì đó lớn lao hơn chính mình. Chúng
ta tìm kiếm ý nghĩa, chúng ta khao khát tình yêu thương vô điều kiện,
chúng ta mong mỏi sự bình an giữa một thế giới đầy biến động. Và trong
truyền thống Kitô giáo, cánh cửa để bước vào sự kết nối đó được gọi là
cầu nguyện.
Cầu nguyện không phải là một nghi thức xa lạ hay một công
thức thần bí. Xin bạn đừng vội hình dung cầu nguyện là những lời kinh
cổ xưa khó hiểu hay những hành động phức tạp. Về bản chất, cầu
nguyện đơn giản là một cuộc trò chuyện. Đó là cuộc trò chuyện chân
thành và thân tình nhất mà một người có thể có – cuộc trò chuyện với
Đấng đã tạo dựng nên bạn, Đấng yêu thương bạn vô bờ bến, Đấng mà
người Kitô hữu chúng tôi gọi là Thiên Chúa.
1
115
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bài viết này không nhằm mục đích áp đặt một niềm tin, mà là một
lời mời gọi. Một lời mời bạn hãy thử mở lòng mình ra để khám phá một
chiều kích mới của cuộc sống, một mối tương quan có thể lấp đầy những
khoảng trống sâu thẳm nhất trong tâm hồn bạn. Chúng ta sẽ cùng nhau
tìm hiểu:
•
•
•
•
Chúng ta đang trò chuyện với ai?
Cầu nguyện thực sự là gì?
Làm thế nào để bắt đầu một cách đơn giản nhất?
Và cuộc trò chuyện này có thể thay đổi cuộc đời bạn ra
sao?
Hãy xem đây là một cuộc hành trình khám phá. Bạn không cần
phải có bất cứ điều gì ngoài một trái tim rộng mở và một chút thời gian.
Chúng ta hãy cùng nhau bắt đầu nhé.
Vậy, Chúng Ta Đang Trò Chuyện Với Ai?
Gặp Gỡ Thiên Chúa: Một Người Cha, Không Phải Một Quyền Lực
Xa Lạ
Trước khi học cách nói chuyện, điều quan trọng là biết mình đang
nói chuyện với ai. Đối với nhiều người, hình ảnh về “Thượng Đế” hay
”
Ông Trời” có thể rất mơ hồ, xa cách, thậm chí đáng sợ. Có thể bạn hình
dung đó là một vị thẩm phán nghiêm khắc luôn dõi theo để trừng phạt
lỗi lầm, hay một nguồn năng lượng vũ trụ vô tri vô giác.
Tuy nhiên, đức tin Kitô giáo mang đến một mặc khải đầy kinh ngạc
và ấm áp: Thiên Chúa là một Người Cha yêu thương.
Hãy thử hình dung về một người cha lý tưởng nhất mà bạn có thể
tưởng tượng.
•
Một người Cha luôn lắng nghe: Ngài không bao giờ
quá bận rộn để nghe bạn nói. Dù bạn kể về niềm vui lớn nhất hay
1
116
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

nỗi buồn nhỏ nhặt nhất, Ngài đều chăm chú lắng nghe với tất cả
sự quan tâm. Lời nói của bạn, dù vụng về hay lộn xộn, đều quý giá
đối với Ngài.
•
Một người Cha thấu hiểu: Ngài biết rõ bạn hơn cả
chính bạn. Ngài biết những vết thương bạn đang che giấu, những
ước mơ bạn không dám nói ra, những gánh nặng bạn đang âm
thầm mang. Bạn không cần phải giả vờ mạnh mẽ hay hoàn hảo
trước mặt Ngài. Ngài yêu bạn vì chính con người thật của bạn.
•
Một người Cha luôn hiện diện: Ngài không ở trên một
thiên đường xa xôi nào đó. Ngài ở ngay đây, trong từng hơi thở
của bạn, trong vẻ đẹp của thiên nhiên, trong lòng tốt của một người
xa lạ. Sự hiện diện của Ngài là âm thầm nhưng không bao giờ vắng
mặt.
•
Một người Cha quyền năng và nhân hậu: Ngài không
chỉ yêu thương bạn mà còn có khả năng giúp đỡ bạn. Ngài là Đấng
Tạo Hóa, Đấng có thể biến đổi những tình huống tuyệt vọng nhất,
mang lại ánh sáng cho nơi tăm tối nhất và chữa lành những vết
thương lòng sâu sắc nhất. Tình yêu của Ngài đi đôi với quyền năng
vô hạn.
•
Một người Cha tôn trọng tự do của bạn: Điều quan
trọng nhất là, Ngài không bao giờ ép buộc. Ngài đứng ở cửa lòng
bạn và gõ (sách Khải Huyền 3:20). Ngài kiên nhẫn chờ đợi bạn mở
ra. Cuộc trò chuyện này, mối tương quan này, luôn bắt đầu bằng
sự tự nguyện của bạn.
Trong Kitô giáo, tình yêu này được thể hiện một cách trọn vẹn nhất
qua Chúa Giêsu Kitô. Ngài đã đến trần gian để cho chúng ta thấy khuôn
mặt nhân từ của Thiên Chúa Cha. Khi chúng ta nhìn vào cuộc đời của
Chúa Giêsu – cách Ngài chữa lành người bệnh, tha thứ cho người tội lỗi,
ôm lấy trẻ em, và dạy về tình yêu thương – chúng ta đang nhìn thấy
chính tình yêu của Thiên Chúa dành cho nhân loại.
1
117
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Vì vậy, khi bạn cầu nguyện, hãy nhớ rằng bạn không đang nói vào
hư không. Bạn đang nói với một Người Cha đang chờ đợi để lắng nghe,
để yêu thương và để đáp lại bạn.
Cầu Nguyện Không Chỉ Là Xin Xỏ: Xây Dựng Một Mối Tương Quan
Bốn Khía Cạnh Của Một Cuộc Trò Chuyện Phong Phú
Khi nghĩ đến cầu nguyện, hình ảnh phổ biến nhất có lẽ là việc “xin
một điều gì đó”. Chúng ta xin cho được khỏe mạnh, xin cho thi đậu, xin
cho gia đình bình an. Việc cầu xin là hoàn toàn chính đáng và quan
trọng, vì nó cho thấy chúng ta tin tưởng vào sự quan phòng của Thiên
Chúa. Tuy nhiên, nếu một mối quan hệ chỉ toàn là xin xỏ, nó sẽ trở nên
rất một chiều và nghèo nàn.
Hãy tưởng tượng bạn có một người bạn, và mỗi lần gặp, bạn chỉ
toàn kể lể khó khăn và nhờ vả. Mối quan hệ đó sẽ không thể bền lâu.
Một mối tương quan đích thực cần có sự sẻ chia, lắng nghe, biết ơn và
cả những lúc chỉ đơn giản là ở bên nhau. Cầu nguyện cũng vậy.
Để cuộc trò chuyện với Chúa trở nên phong phú và sâu sắc, các
nhà tu đức thường chia lời cầu nguyện thành bốn khía cạnh chính, giống
như bốn mùa của một tâm hồn. Bạn có thể nhớ chúng qua từ viết tắt
T.L.C.X (Tôn vinh – Lòng thương xót – Cảm tạ – Xin ơn).
1
.
T – Tôn vinh (Ngợi khen):
Là gì? Đây là lúc chúng ta hướng lòng trí lên
o
Thiên Chúa và chiêm ngắm sự vĩ đại, tốt lành và vẻ đẹp của
Ngài. Chúng ta không cầu xin bất cứ điều gì cho bản thân,
mà chỉ đơn giản là bày tỏ lòng ngưỡng mộ và yêu mến.
o
Ví dụ: Khi bạn thấy một cảnh thiên nhiên hùng
vĩ, bạn có thể thốt lên: “Lạy Chúa, Ngài thật vĩ đại khi tạo
nên vẻ đẹp này!”. Khi bạn cảm nhận được tình yêu thương từ
1
118
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

gia đình, bạn có thể thầm thĩ: “Lạy Chúa, tình yêu của Ngài
thật tuyệt vời.”
o
Tại sao quan trọng? Ngợi khen giúp chúng ta đặt
mình đúng chỗ. Nó nhắc chúng ta rằng thế giới không xoay
quanh chúng ta, và có một Đấng lớn lao hơn mọi vấn đề của
chúng ta. Nó mang lại niềm vui và sự tự do.
2
.
L – Lòng thương xót (Sám hối):
Là gì? Đây là lúc chúng ta thành thật nhìn vào
o
lòng mình, nhận ra những thiếu sót, lỗi lầm, những lần
chúng ta đã hành động ích kỷ, làm tổn thương người khác
hoặc xa rời tình yêu của Chúa. Chúng ta khiêm tốn xin Ngài
tha thứ.
o
Ví dụ: “Lạy Chúa, hôm nay con đã nổi nóng với
người thân. Con xin lỗi Chúa và xin Chúa giúp con biết kiên
nhẫn hơn.”
o
Tại sao quan trọng? Sám hối không phải là để
dằn vặt bản thân, mà là để được chữa lành. Giống như việc
lấy một cái dằm ra khỏi tay, việc thú nhận lỗi lầm giúp giải
thoát chúng ta khỏi gánh nặng của tội lỗi và mặc cảm, mở
đường cho lòng thương xót của Chúa tuôn chảy vào tâm hồn.
3
.
C – Cảm tạ (Tạ ơn):
Là gì? Đây là lúc chúng ta nhìn lại cuộc sống và
o
nhận ra vô vàn hồng ân mà Chúa đã ban cho, từ những điều
lớn lao đến những điều nhỏ nhặt nhất. Chúng ta bày tỏ lòng
biết ơn của mình.
o
Ví dụ: “Lạy Chúa, con cảm ơn Chúa vì một ngày
sống bình an, vì con còn có sức khỏe, có mái nhà để ở và có
thức ăn. Con cảm ơn Chúa vì nụ cười của con con.”
o
Tại sao quan trọng? Lòng biết ơn thay đổi góc
nhìn của chúng ta. Nó giúp chúng ta tập trung vào những gì
mình có thay vì những gì mình thiếu. Một tâm hồn biết ơn là
một tâm hồn vui tươi và bình an.
1
119
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4
.
X – Xin ơn (Cầu xin):
Là gì? Đây là lúc chúng ta dâng lên Chúa những
o
nhu cầu, những lo lắng, những ước mơ của bản thân và của
những người xung quanh.
o
Ví dụ: “Lạy Chúa, xin chữa lành cho người bạn
của con đang đau bệnh. Xin soi sáng cho con trong quyết
định sắp tới. Xin ban bình an cho thế giới.”
o
Tại sao quan trọng? Việc cầu xin thể hiện sự tin
tưởng của chúng ta. Nó là lời tuyên xưng rằng chúng ta
không thể tự mình giải quyết mọi chuyện và chúng ta cần
đến sự trợ giúp của Chúa. Chúa Giêsu đã dạy: “Anh em cứ xin
thì sẽ được” (Matthêu 7:7).
Bằng cách thực hành cả bốn khía cạnh này, cuộc trò chuyện của
bạn với Chúa sẽ trở nên cân bằng và trọn vẹn, giống như một mối tương
quan sâu sắc và chân thành nhất.
Gợi Ý Thực Hành 1: Cuộc Trò Chuyện Sớm Mai Và Chiều Tối
Bắt Đầu Đơn Giản, Bền Bỉ Mỗi Ngày
Lý thuyết về cầu nguyện có thể thú vị, nhưng điều thực sự tạo ra
sự thay đổi là việc thực hành. Giống như việc tập thể dục cho cơ thể,
việc dành thời gian cầu nguyện mỗi ngày sẽ nuôi dưỡng và làm cho tâm
hồn bạn mạnh mẽ hơn.
Bạn không cần phải bắt đầu bằng những buổi cầu nguyện kéo dài
hàng giờ. Chỉ cần 5-10 phút mỗi ngày, nhưng đều đặn, sẽ có giá trị hơn
rất nhiều so với một buổi cầu nguyện sốt sắng rồi bỏ bẵng cả tháng. Hai
thời điểm vàng để bắt đầu thói quen này là buổi sáng khi thức dậy và
buổi tối trước khi đi ngủ.
1
120
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Cầu Nguyện Buổi Sáng: Dâng Ngày Mới
•
Tại sao? Buổi sáng là khởi đầu của một ngày mới, một
món quà mới mà Chúa ban cho bạn. Dành những phút đầu tiên
trong ngày cho Chúa là cách để bạn “định hướng” la bàn tâm hồn
của mình. Thay vì vội vã lao vào công việc và những lo toan, bạn
chọn bắt đầu ngày mới trong sự bình an và kết nối với Ngài.
•
Làm thế nào?
Tìm một nơi yên tĩnh: Trước khi kiểm tra điện
o
thoại hay mở máy tính, hãy tìm một góc nhỏ yên tĩnh trong
nhà. Có thể là bên cạnh cửa sổ, trên giường của bạn.
o
Tạo một dấu hiệu khởi đầu: Bạn có thể làm dấu
Thánh Giá, một hành động đơn giản để nhắc nhở mình đang
ở trước sự hiện diện của Thiên Chúa Ba Ngôi.
o
Nói chuyện một cách tự nhiên: Bạn không cần
những lời kinh thuộc lòng. Hãy nói như thể bạn đang trò
chuyện với một người Cha. Dưới đây là một vài gợi ý:
.
Cảm tạ: “Lạy Cha, con cảm ơn Cha vì một
đêm ngon giấc và vì món quà là ngày hôm nay. Cảm ơn
Cha vì sức khỏe, vì gia đình, vì mọi điều Cha đã ban
cho con.”
.
Dâng hiến: “Con xin dâng ngày hôm nay cho
Cha. Xin dâng lên Cha mọi công việc con sẽ làm, mọi
niềm vui, mọi khó khăn con sẽ gặp. Xin Cha hướng dẫn
suy nghĩ, lời nói và hành động của con, để tất cả đều
làm đẹp lòng Cha.”
.
Xin ơn: “Xin Cha ban cho con sự kiên nhẫn
để đối diện với những thử thách. Xin cho con biết yêu
thương những người con gặp gỡ. Xin ở cùng con trong
suốt ngày hôm nay.”
o
Kết thúc: Bạn có thể kết thúc bằng một lời kinh
đơn giản mà Chúa Giêsu đã dạy, kinh “Lạy Cha”, hoặc chỉ đơn
giản nói “Amen” (có nghĩa là “Xin vâng, con tin như vậy”).
1
121
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2. Cầu Nguyện Buổi Tối: Nhìn Lại Một Ngày
•
Tại sao? Buổi tối là thời gian để nhìn lại và biết ơn.
Giữa bộn bề cuộc sống, chúng ta dễ dàng bỏ qua những khoảnh
khắc đẹp đẽ và những dấu ấn của tình thương mà Chúa đã dành
cho ta. Việc “xét mình” cuối ngày giúp chúng ta nhận ra sự hiện
diện của Ngài và học hỏi từ những kinh nghiệm đã qua.
•
Làm thế nào?
Tĩnh lặng: Tắt các thiết bị điện tử, tìm lại góc yên
tĩnh của bạn. Hít thở sâu vài lần để tâm trí lắng lại.
Nhìn lại ngày sống trong tâm trí: Hãy “tua lại”
o
o
cuốn phim của ngày hôm nay, từ sáng đến tối, trong sự hiện
diện của Chúa.
o
Gợi ý để suy ngẫm:
Cảm tạ: “Lạy Chúa, trong ngày hôm nay,
.
điều gì khiến con vui nhất? Con cảm nhận được sự hiện
diện của Cha rõ nhất ở đâu? Con xin cảm ơn Cha vì
những khoảnh khắc đó.” (Có thể là một lời khen từ đồng
nghiệp, một bữa ăn ngon, một cuộc trò chuyện vui
vẻ…).
.
Xin lỗi: “Lạy Chúa, có lúc nào hôm nay con
đã hành động thiếu yêu thương không? Có lời nói nào
của con làm tổn thương người khác không? Có suy nghĩ
nào ích kỷ không? Con xin lỗi Cha và xin Cha tha thứ.”
.
Phó thác: “Giờ đây, con xin gác lại mọi lo
lắng, muộn phiền. Con xin phó thác bản thân, gia đình
và những người con yêu mến trong vòng tay Cha. Xin
Cha ban cho chúng con một đêm an lành.”
o
Kết thúc: Một lần nữa, bạn có thể kết thúc bằng
kinh Lạy Cha, kinh Kính Mừng, hoặc chỉ đơn giản là một lời
chúc ngủ ngon gửi đến Người Cha trên trời.
1
122
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Bắt đầu thói quen này có thể sẽ có chút ngượng ngùng, nhưng hãy
kiên trì. Dần dần, những cuộc trò chuyện ngắn ngủi này sẽ trở thành
điểm tựa không thể thiếu, mang lại bình an và ý nghĩa cho mỗi ngày
sống của bạn.
Lời Lẽ Bất Lực: Sức Mạnh Của Sự Im Lặng Và Lắng Nghe
Cầu Nguyện Không Chỉ Là Nói
Chúng ta đã bàn về việc nói chuyện với Chúa qua lời ngợi khen, tạ
ơn, sám hối và cầu xin. Nhưng một cuộc trò chuyện thật sự luôn có hai
chiều: nói và lắng nghe. Đây là một trong những khía cạnh sâu sắc và
thường bị bỏ qua nhất của việc cầu nguyện.
Trong một thế giới ồn ào, vội vã, sự im lặng có thể khiến chúng ta
khó chịu. Chúng ta quen với việc phải lấp đầy mọi khoảng trống bằng
âm thanh, hình ảnh, thông tin. Tuy nhiên, chính trong sự im lặng, chúng
ta mới có thể nghe được tiếng nói của Chúa – một tiếng nói thường
không phải là những âm thanh vang dội, mà là “một tiếng gió hiu hiu”
(1 Các Vua 19:12), một sự thúc đẩy nhẹ nhàng trong tâm hồn.
Vậy, làm thế nào để “lắng nghe” Chúa?
Ngài nói với chúng ta qua nhiều cách khác nhau:
•
Qua sự bình an nội tâm: Khi bạn đang phân vân trước
một quyết định quan trọng và sau khi cầu nguyện, bạn cảm thấy
một sự bình an sâu sắc lạ thường nghiêng về một lựa chọn nào đó.
Đó có thể là dấu hiệu Chúa đang hướng dẫn bạn.
•
Qua những ý tưởng và sự thôi thúc tốt lành: Bỗng
dưng bạn có một ý nghĩ muốn tha thứ cho người đã làm tổn thương
mình, muốn giúp đỡ một người đang gặp khó khăn, hay muốn
dành thời gian nhiều hơn cho gia đình. Những sự thôi thúc hướng
về điều thiện này thường là lời mời gọi của Chúa Thánh Thần.
1
123
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Qua những người khác: Chúa có thể nói với bạn qua
một lời khuyên của một người bạn tốt, một câu nói của một đứa
trẻ, hay thậm chí là sự quan tâm của một người xa lạ.
•
Qua những sự kiện trong cuộc sống: Đôi khi, một
cánh cửa đóng lại có thể là cách Chúa hướng bạn đến một con
đường tốt hơn. Một khó khăn bất ngờ có thể là cơ hội để bạn trưởng
thành và tin tưởng vào Ngài hơn.
•
Qua Kinh Thánh: Đây là cách lắng nghe trực tiếp và rõ
ràng nhất, mà chúng ta sẽ tìm hiểu kỹ hơn ở trang sau.
Thực hành sự im lặng:
Để có thể lắng nghe, trước hết chúng ta cần phải tạo ra không gian
cho sự im lặng.
1
.
Bắt đầu từ những khoảng thời gian ngắn: Sau khi đã
dâng lời cầu nguyện buổi sáng hoặc tối, hãy thử dành thêm 1-2
phút chỉ để im lặng. Đừng cố gắng suy nghĩ gì cả.
2
.
Tập trung vào hơi thở: Nếu tâm trí bạn bị phân tán bởi
hàng ngàn suy nghĩ (điều này hoàn toàn bình thường), hãy nhẹ
nhàng đưa sự chú ý của bạn trở lại với hơi thở. Hít vào, cảm nhận
sự sống Chúa ban. Thở ra, trút bỏ mọi lo toan.
3
.
Dùng một “câu tâm niệm”: Bạn có thể lặp đi lặp lại
một câu ngắn trong tâm trí để giữ cho mình tập trung. Ví dụ: “Lạy
Chúa Giêsu, con tín thác vào Chúa” hoặc đơn giản là gọi tên
”
Giêsu”.
4
.
Mang tâm thế của một người chờ đợi: Hãy hình dung
bạn đang ngồi bên một người bạn thân mà không cần nói gì cả.
Chỉ đơn giản là tận hưởng sự hiện diện của nhau. Hãy ở lại trong
sự hiện diện của Chúa với một trái tim rộng mở, tin tưởng rằng
Ngài đang ở đó với bạn, yêu thương bạn, ngay cả khi bạn không
”
cảm thấy” gì đặc biệt.
1
124
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đừng nản lòng nếu bạn cảm thấy khó khăn ban đầu. Việc thực
hành thinh lặng giống như tập một loại cơ bắp mới. Càng thực hành,
bạn sẽ càng thấy dễ dàng hơn. Dần dần, bạn sẽ khám phá ra rằng trong
sự im lặng đó, bạn không hề cô đơn. Trái lại, đó là lúc bạn cảm nhận
được sự hiện diện của Chúa một cách sâu sắc và mật thiết nhất. Sự im
lặng không phải là trống rỗng, mà là tràn đầy sự hiện diện của Thiên
Chúa.
Gợi Ý Thực Hành 2: Đọc Tin Mừng – Lắng Nghe Câu Chuyện Của
Thiên Chúa
Gặp Gỡ Chúa Giêsu Qua Từng Trang Sách
Nếu cầu nguyện là cuộc trò chuyện, thì Kinh Thánh, đặc biệt là
bốn sách Tin Mừng (Mát-thêu, Mác-cô, Lu-ca, và Gio-an), giống như
những lá thư tình, những cuốn nhật ký mà Thiên Chúa gửi cho nhân
loại. Đọc Tin Mừng không giống như đọc một cuốn tiểu thuyết hay một
tài liệu lịch sử. Đó là một cách để lắng nghe trực tiếp lời của Chúa, để
biết Ngài là ai và Ngài muốn nói gì với cá nhân bạn.
Tại sao lại là Tin Mừng?
Bốn sách Tin Mừng là trung tâm của Kinh Thánh vì chúng kể lại
cuộc đời, những lời giảng dạy, cái chết và sự phục sinh của Chúa Giêsu
Kitô. Như đã nói ở Trang 2, Chúa Giêsu chính là hình ảnh hữu hình của
Thiên Chúa vô hình. Khi bạn đọc về cách Chúa Giêsu chữa lành, tha thứ,
yêu thương và hy sinh, bạn đang khám phá chính trái tim của Thiên
Chúa Cha.
Việc đọc Tin Mừng giúp cuộc trò chuyện của bạn không còn là độc
thoại. Bạn không chỉ nói với Chúa về những vấn đề của mình, mà bạn
còn cho phép Chúa nói với bạn, dạy dỗ bạn, an ủi bạn và thách đố bạn
qua chính lời của Ngài.
1
125
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Làm thế nào để bắt đầu đọc Tin Mừng?
Đối với người mới bắt đầu, việc mở Kinh Thánh ra có thể hơi
choáng ngợp. Dưới đây là một phương pháp đơn giản và hiệu quả,
thường được gọi là “Lectio Divina” (Đọc Sách Thánh một cách thiêng
liêng), nhưng chúng ta có thể gọi nó là Đọc và Suy ngẫm Lời Chúa với
4
bước đơn giản:
1
.
Chuẩn bị (Xin ơn soi sáng):
o
Trước khi đọc, hãy dành một phút thinh lặng. Xin
Chúa Thánh Thần (Ngôi Ba Thiên Chúa, là Tình Yêu và Sự
Khôn Ngoan của Chúa) đến soi sáng tâm trí bạn.
o
Bạn có thể cầu nguyện đơn giản: “Lạy Chúa Thánh
Thần, xin hãy đến. Xin mở tai con để con lắng nghe, mở lòng
con để con đón nhận, và mở trí con để con hiểu được lời Ngài
muốn nói với con hôm nay.”
2
.
Đọc (Lectio):
o
Hãy chọn một đoạn Tin Mừng ngắn. Nếu bạn chưa
biết bắt đầu từ đâu, hãy thử với Tin Mừng theo Thánh Mác-
cô (ngắn gọn, đi thẳng vào hành động) hoặc Tin Mừng theo
Thánh Lu-ca (đầy lòng trắc ẩn, với nhiều dụ ngôn hay).
o
Hãy đọc đoạn văn thật chậm rãi, 2-3 lần. Đừng cố
gắng phân tích. Lần đọc đầu tiên là để biết đoạn văn nói về
điều gì. Lần đọc thứ hai, hãy chú ý xem có một từ, một cụm
từ, hay một hình ảnh nào gây ấn tượng đặc biệt với bạn
không.
3
.
Suy ngẫm (Meditatio):
Dừng lại ở từ hoặc câu đã chạm đến bạn. Hãy tự
o
hỏi:
.
.
Chúa muốn nói gì với con qua câu này?
Câu này liên quan gì đến cuộc sống của con
lúc này? Đến những niềm vui, nỗi buồn, hay những
quyết định con đang đối mặt?
1
126
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

.
Nó thách đố con thay đổi điều gì? Nó an ủi
con ra sao?
o
Đây không phải là một bài tập trí óc, mà là một
cuộc đối thoại trong tâm hồn. Hãy để Lời Chúa thấm vào bạn,
giống như mưa thấm vào lòng đất.
4
.
Cầu nguyện (Oratio) và Chiêm ngắm (Contemplatio):
o
Từ những suy ngẫm đó, hãy nói chuyện với Chúa.
Đó có thể là lời tạ ơn, lời xin lỗi, lời cầu xin, hay chỉ đơn giản
là bày tỏ tình yêu của bạn.
o
Ví dụ, nếu bạn đọc đoạn Chúa Giêsu chữa lành
người mù, bạn có thể cầu nguyện: “Lạy Chúa, xin cũng chữa
lành sự mù lòa trong tâm hồn con, để con nhận ra sự hiện
diện của Ngài trong cuộc sống con.”
o
Sau khi cầu nguyện, hãy dành một vài phút im
lặng, chỉ để ở lại trong sự hiện diện yêu thương của Chúa.
Đây là bước Chiêm ngắm – không cần suy nghĩ hay nói năng
gì nữa, chỉ đơn giản là nghỉ ngơi trong tình yêu của Ngài.
Một vài gợi ý thực tế:
•
Bắt đầu nhỏ: Chỉ cần 5 phút mỗi ngày với một đoạn
Tin Mừng ngắn.
•
Đừng nản lòng nếu không hiểu: Có những đoạn khó
hiểu. Không sao cả. Hãy cứ tiếp tục, Chúa sẽ nói với bạn qua những
đoạn khác.
•
Ghi lại: Có một cuốn sổ nhỏ để ghi lại câu Lời Chúa đã
chạm đến bạn và những suy nghĩ của bạn có thể rất hữu ích.
Đọc Tin Mừng theo cách này sẽ biến Kinh Thánh từ một cuốn sách
cổ thành một cuộc gặp gỡ sống động với Chúa Giêsu, người đang nói
chuyện với bạn, ngay hôm nay.
1
127
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Gợi Ý Thực Hành 3: Cuộc Trò Chuyện Cộng Đoàn – Ý Nghĩa Của Việc
Tham Dự Thánh Lễ
Không Chỉ Có Tôi Và Chúa
Cho đến nay, chúng ta đã tập trung vào mối tương quan cá nhân
giữa bạn và Chúa. Đây là nền tảng không thể thiếu. Tuy nhiên, đức tin
Kitô giáo không phải là một hành trình đơn độc. Chúa không chỉ kêu gọi
từng cá nhân riêng lẻ, mà Ngài mời gọi chúng ta vào một gia đình – đó
là Hội Thánh.
Và Thánh Lễ (hay Phụng vụ Thánh Thể) chính là trái tim của đời
sống gia đình này. Đó là lúc chúng ta, những người con của Chúa, cùng
nhau quy tụ để lắng nghe Lời Chúa và cử hành bữa tiệc yêu thương mà
Chúa Giêsu đã thiết lập.
Đối với một người mới, việc bước vào một nhà thờ và tham dự
Thánh Lễ có thể rất lạ lẫm và khó hiểu. Có nhiều nghi thức, lời kinh,
đứng, ngồi, quỳ… Đừng lo lắng! Điều quan trọng không phải là hiểu hết
mọi thứ ngay lập tức, mà là hiểu được tinh thần và ý nghĩa cốt lõi của
buổi cử hành này.
Thánh Lễ là một cuộc đối thoại lớn lao giữa Thiên Chúa và dân
Ngài. Nó có hai phần chính, giống như hai nhịp thở:
Phần 1: Phụng Vụ Lời Chúa (Lắng Nghe)
•
Chuyện gì xảy ra? Trong phần này, cộng đoàn cùng
nhau lắng nghe các bài đọc được trích từ Kinh Thánh (Cựu Ước,
Tân Ước và đặc biệt là Tin Mừng). Sau đó, vị linh mục sẽ giảng
giải, giúp mọi người hiểu và áp dụng Lời Chúa vào cuộc sống hàng
ngày.
•
Ý nghĩa là gì? Đây là lúc Thiên Chúa nói với toàn thể
gia đình của Ngài. Nếu việc đọc Tin Mừng cá nhân giống như một
1
128
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

cuộc trò chuyện thân mật, thì Phụng vụ Lời Chúa giống như cả gia
đình cùng quây quần lắng nghe người Cha chỉ dạy và chia sẻ. Lời
Chúa không chỉ dành cho tôi, mà còn dành cho tất cả anh chị em
tôi. Chúng ta cùng nhau được nuôi dưỡng bằng cùng một Lời.
•
Bạn có thể làm gì? Khi đến nhà thờ, bạn không cần
phải làm gì phức tạp. Hãy ngồi xuống, và khi các bài đọc được công
bố, hãy cố gắng lắng nghe như thể Chúa đang nói trực tiếp với bạn
và với cộng đoàn. Một câu, một ý tưởng nào đó có thể sẽ đọng lại
trong tâm trí bạn.
Phần 2: Phụng Vụ Thánh Thể (Đáp Lời và Hiệp Thông)
•
Chuyện gì xảy ra? Đây là phần trọng tâm của Thánh
Lễ. Cộng đoàn dâng lên Chúa bánh và rượu, là hoa màu của lao
công con người. Qua lời nguyện của linh mục, bánh và rượu này
được tin là trở nên Mình và Máu Thánh Chúa Giêsu. Sau đó, những
người đã chịu phép Rửa Tội và ở trong tình trạng ơn nghĩa sẽ tiến
lên để rước lễ (hiệp thông).
•
Ý nghĩa là gì? Đây là đỉnh cao của sự kết hợp.
Hy lễ của Chúa Giêsu: Thánh Lễ tưởng niệm lại
o
Hy lễ Tình Yêu cao cả nhất của Chúa Giêsu trên thập giá, khi
Ngài tự hiến mình để cứu chuộc nhân loại.
o
Bữa tiệc gia đình: Nó cũng là một bữa tiệc. Giống
như một gia đình cùng ăn chung một tấm bánh, chúng ta
được kết hợp với Chúa Giêsu và với nhau khi cùng chia sẻ
Bánh Thánh. Chúng ta trở nên một thân thể trong Ngài.
•
Bạn có thể làm gì? Vì bạn là người đang trong giai
đoạn tìm hiểu, bạn không tiến lên rước lễ. Đây là một hành động
đòi hỏi sự hiệp thông trọn vẹn về đức tin. Tuy nhiên, đây là một
khoảnh khắc vô cùng thiêng liêng.
o
Trong lúc mọi người lên rước lễ, bạn có thể ở lại
chỗ của mình và cầu nguyện trong thinh lặng. Đây được gọi
là Rước Lễ Thiêng Liêng. Bạn có thể nói với Chúa Giêsu
1
129
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

trong lòng mình: “Lạy Chúa Giêsu, con tin Chúa đang hiện
diện thật trong Bí tích Thánh Thể. Con yêu mến Chúa trên
hết mọi sự, và con khao khát được rước Chúa vào lòng con.
Giờ đây vì con chưa thể rước Chúa cách bí tích, xin hãy đến
với tâm hồn con cách thiêng liêng. Con xin ôm lấy Chúa như
thể Chúa đã ngự thật trong con, và xin kết hợp trọn vẹn con
với Chúa. Xin đừng để con bao giờ xa lìa Chúa.”
Lời khuyên cho lần đầu tham dự:
•
Đừng sợ: Không ai phán xét bạn cả. Hầu hết mọi người
đều tập trung vào việc cầu nguyện của họ.
•
Chỉ cần quan sát: Lần đầu tiên, bạn chỉ cần ngồi và
quan sát. Hãy để bầu khí, âm nhạc, sự thinh lặng và những nghi
thức thấm vào bạn.
•
Đi cùng một người bạn: Nếu có thể, hãy nhờ một người
bạn Công giáo đi cùng. Họ có thể giải thích cho bạn những gì đang
diễn ra.
Tham dự Thánh Lễ là cách bạn trải nghiệm rằng đức tin không
phải là chuyện cá nhân, mà là một hành trình chung với một cộng đoàn,
một gia đình luôn chào đón và nâng đỡ bạn.
Vượt Qua Những Trở Ngại Thường Gặp Trên Hành Trình Cầu Nguyện
Khi Cuộc Trò Chuyện Trở Nên Khó Khăn
Bắt đầu một hành trình mới luôn có những thử thách. Hành trình
cầu nguyện cũng không ngoại lệ. Sẽ có những ngày bạn cảm thấy đầy
hứng khởi, nhưng cũng sẽ có những lúc bạn thấy nản lòng và muốn bỏ
cuộc. Điều quan trọng là biết rằng những khó khăn này là hoàn toàn
bình thường. Ngay cả những vị thánh vĩ đại nhất cũng đã từng trải qua
chúng.
1
130
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Nhận diện trước những trở ngại sẽ giúp bạn chuẩn bị tâm thế để
vượt qua. Dưới đây là một vài khó khăn phổ biến và vài gợi ý để đối phó:
1. “Tôi không có thời gian”
•
Thực tế: Đây là lý do phổ biến nhất. Cuộc sống hiện đại
quá bận rộn.
•
Gợi ý:
Bắt đầu thật nhỏ: Đừng đặt mục tiêu cầu nguyện
0 phút mỗi ngày ngay từ đầu. Hãy bắt đầu với 5 phút. Ai
o
3
cũng có thể dành ra 5 phút. Có thể là lúc vừa thức dậy, trong
lúc chờ xe buýt, hoặc trước khi đi ngủ.
o
Chất lượng hơn số lượng: 5 phút cầu nguyện tập
trung và chân thành có giá trị hơn một giờ cầu nguyện trong
chia trí và vội vã.
o
“Cầu nguyện trong mọi lúc”: Biến những hành
động hàng ngày thành lời cầu nguyện. Khi rửa bát, hãy tạ ơn
Chúa vì có thức ăn. Khi lái xe đi làm, hãy xin Chúa chúc lành
cho công việc của bạn. Đây gọi là sống trong sự hiện diện của
Chúa.
2. “Tôi không biết phải nói gì”
•
Thực tế: Đôi khi chúng ta cảm thấy lời lẽ của mình thật
nghèo nàn, lặp đi lặp lại.
Gợi ý:
Sự chân thành là trên hết: Chúa không tìm kiếm
•
o
những nhà hùng biện. Ngài tìm kiếm một trái tim chân thật.
Cứ nói với Ngài những gì bạn đang nghĩ, dù nó có lộn xộn
đến đâu.
o
Sử dụng Lời Chúa: Khi bạn cạn lời, hãy mượn lời
của Kinh Thánh. Đọc một bài Thánh Vịnh (trong Cựu Ước,
đây là tuyển tập những lời cầu nguyện tuyệt đẹp cho mọi tâm
1
131
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

trạng: vui, buồn, tức giận, hy vọng…). Đọc lại một đoạn Tin
Mừng.
o
Sự im lặng cũng là cầu nguyện: Như đã nói ở
trang 5, đôi khi không cần nói gì cả. Chỉ cần ở lại trong sự
hiện diện của Ngài là đủ.
3. “Tâm trí tôi cứ bị chia trí”
•
Thực tế: Bạn đang cố gắng cầu nguyện thì bỗng nhiên
nhớ ra một việc chưa làm, lo lắng về một cuộc họp, hay suy nghĩ
về bữa tối. Đây là trải nghiệm của tất cả mọi người.
•
Gợi ý:
Đừng tức giận với bản thân: Việc chia trí là tự
nhiên. Đừng nản lòng hay cảm thấy mình “cầu nguyện dở”.
Nhẹ nhàng đưa tâm trí trở về: Khi bạn nhận ra
o
o
mình đang bị chia trí, hãy nhẹ nhàng, không phán xét, đưa
sự chú ý của bạn trở lại với Chúa. Bạn có thể lặp lại một câu
tâm niệm ngắn như “Lạy Chúa, con ở đây.”
o
Biến sự chia trí thành lời cầu nguyện: Nếu bạn
cứ lo lắng về một người nào đó, hãy dâng người đó và nỗi lo
của bạn cho Chúa. Nếu bạn nhớ ra một công việc, hãy xin
Chúa giúp bạn hoàn thành tốt công việc đó.
4. “Tôi chẳng cảm thấy gì cả” (Sự khô khan)
•
Thực tế: Đây là thử thách lớn nhất. Có những giai đoạn
bạn cầu nguyện mà không cảm thấy sự ấm áp, bình an hay bất kỳ
cảm xúc thiêng liêng nào. Bạn có cảm giác như mình đang nói vào
một bức tường.
•
Gợi ý:
Hiểu rằng đây là một phần của hành trình: Giai
o
đoạn “khô khan” này là một thử thách cho đức tin của bạn.
Tình yêu đích thực không dựa trên cảm xúc. Bạn có tiếp tục
1
132
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

yêu thương một người ngay cả khi bạn không “cảm thấy” yêu
họ không? Tương tự, đức tin được thể hiện qua sự trung
thành, không phải qua cảm xúc.
o
Cầu nguyện bằng ý chí, không phải bằng cảm
tính: Trong những lúc khô khan, hãy nói với Chúa: “Lạy
Chúa, con không cảm thấy gì cả, nhưng con chọn ở lại đây
với Chúa. Con không cảm thấy tin, nhưng con chọn tin vào
Chúa. Con không cảm thấy yêu, nhưng con chọn yêu mến
Chúa.”
o
Hãy kiên trì: Đừng bỏ cuộc! Chính trong những
lúc này, lời cầu nguyện của bạn có giá trị nhất, vì nó xuất
phát từ lòng trung thành chứ không phải từ cảm xúc nhất
thời. Thiên Chúa vẫn luôn ở đó, lắng nghe bạn, ngay cả khi
bạn không cảm nhận được Ngài.
Hành trình cầu nguyện là một con đường tình yêu, và con đường
tình yêu luôn có những thăng trầm. Hãy kiên nhẫn với bản thân và tin
tưởng vào lòng trung thành của Thiên Chúa.
Hoa Trái Của Đời Sống Cầu Nguyện: Sự Thay Đổi Từ Bên Trong
Tại Sao Chúng Ta Cần Cuộc Trò Chuyện Này?
Sau khi đã tìm hiểu về cách thức và những khó khăn, một câu hỏi
quan trọng được đặt ra: “Vậy thì sao? Việc dành thời gian cầu nguyện
mỗi ngày, đọc Tin Mừng và tham dự Thánh Lễ thực sự mang lại điều gì
cho cuộc sống của tôi?”
Câu trả lời không phải là một danh sách những phép lạ hữu hình
hay sự giàu có vật chất. Hoa trái của đời sống cầu nguyện thường âm
thầm và sâu sắc hơn nhiều. Nó là một sự biến đổi từ bên trong, ảnh
hưởng đến mọi khía cạnh của cuộc sống bạn. Giống như một cái cây
được tưới nước đều đặn, nó sẽ không lớn vọt lên sau một đêm, nhưng
1
133
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

dần dần, nó sẽ đâm rễ sâu hơn, trở nên vững chắc và trổ sinh hoa trái
ngọt ngào.
Dưới đây là một vài hoa trái mà bạn có thể bắt đầu nhận thấy trong
cuộc sống của mình khi bạn kiên trì trong hành trình cầu nguyện:
1
.
Sự Bình An Sâu Sắc:
Thế giới luôn đầy những lo toan, căng thẳng và
o
sợ hãi. Cầu nguyện không làm cho những vấn đề biến mất,
nhưng nó mang lại một “sự bình an của Thiên Chúa, là sự
bình an vượt lên trên mọi hiểu biết” (Phi-líp-phê 4:7). Đó là
một sự bình an nội tâm, một sự tin tưởng rằng dù có bất cứ
chuyện gì xảy ra, Thiên Chúa vẫn đang đồng hành và kiểm
soát mọi sự. Bạn học cách trao những gánh nặng của mình
cho Ngài.
2
.
Một Cái Nhìn Mới Về Cuộc Sống (Lòng Biết Ơn):
Khi bạn thực hành việc tạ ơn mỗi ngày, góc nhìn
o
của bạn sẽ thay đổi. Thay vì tập trung vào những gì mình
thiếu, bạn bắt đầu nhận ra vô vàn những phước lành mình
đang có. Cuộc sống không còn là một chuỗi những vấn đề
cần giải quyết, mà là một món quà để trân trọng. Lòng biết
ơn này sẽ mang lại niềm vui và sự lạc quan.
3
.
Sức Mạnh Trong Gian Khó:
o
Khi đối mặt với đau khổ, bệnh tật hay mất mát,
một người có đời sống cầu nguyện sẽ không đơn độc. Bạn
biết rằng có một Người Cha luôn ở bên cạnh để lắng nghe, an
ủi và ban sức mạnh cho bạn. Cầu nguyện trở thành nơi trú
ẩn, là nguồn sức mạnh để bạn có thể đứng vững và vượt qua
những cơn bão của cuộc đời.
4
.
Tình Yêu Thương Dành Cho Người Khác (Lòng Trắc
Ẩn):
o
Khi bạn càng đến gần Thiên Chúa, Đấng là Tình
Yêu, trái tim bạn sẽ càng trở nên giống trái tim của Ngài. Bạn
1
134
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

sẽ thấy mình trở nên kiên nhẫn hơn với những người khó
tính, dễ tha thứ hơn cho những ai làm tổn thương bạn, và có
lòng trắc ẩn hơn với những người đang đau khổ. Bạn bắt đầu
nhìn người khác bằng con mắt của Chúa.
5
.
Sự Khôn Ngoan và Sáng Suốt:
o
Khi phải đưa ra những quyết định quan trọng
trong cuộc sống (về công việc, gia đình, các mối quan hệ),
việc cầu nguyện giúp bạn lắng nghe sự hướng dẫn của Chúa.
Bạn không còn quyết định dựa trên sự sợ hãi hay ích kỷ, mà
tìm kiếm thánh ý của Chúa, điều tốt đẹp nhất cho bạn và cho
những người liên quan.
6
.
Cảm Thức Về Mục Đích Sống:
Cuộc trò chuyện liên lỉ với Đấng tạo dựng nên bạn
o
sẽ giúp bạn khám phá ra bạn là ai và bạn được sinh ra để
làm gì. Bạn nhận ra rằng cuộc sống của mình không phải là
một sự tình cờ, mà là một phần trong kế hoạch yêu thương
của Thiên Chúa. Điều này mang lại một ý nghĩa và mục đích
sâu sắc cho sự tồn tại của bạn.
Những hoa trái này không đến ngay lập tức. Chúng là kết quả của
một quá trình vun trồng kiên nhẫn. Nhưng một khi bạn đã nếm được
chúng, bạn sẽ nhận ra rằng đời sống cầu nguyện không phải là một
gánh nặng hay một nghĩa vụ, mà là một món quà vô giá, là nguồn mạch
của sự sống, niềm vui và bình an đích thực.
Hành Trình Của Bạn Bắt Đầu: Một Lời Mời Gọi Mở Lòng
Chào bạn,
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình khá dài, từ những
khao khát sâu thẳm nhất trong tâm hồn đến những bước thực hành cụ
thể để bắt đầu một cuộc trò chuyện với Thiên Chúa.
1
135
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hy vọng rằng qua những trang viết này, bạn đã thấy được rằng
cầu nguyện không phải là điều gì đó xa vời, phức tạp hay chỉ dành cho
những người “thánh thiện”. Cầu nguyện, trong cốt lõi của nó, là một lời
mời gọi yêu thương.
•
Đó là lời mời của một Người Cha đang kiên nhẫn chờ
đợi đứa con của mình trở về để trò chuyện.
•
Đó là lời mời khám phá ra rằng bạn được yêu thương
vô điều kiện, không phải vì những gì bạn làm, mà vì chính con
người của bạn.
•
Đó là lời mời tìm thấy sự bình an giữa sóng gió, tìm
thấy sức mạnh trong yếu đuối, và tìm thấy ý nghĩa trong từng
khoảnh khắc của cuộc sống.
Hành trình này không có đích đến cuối cùng, vì nó là hành
trình của một mối tương quan. Và một mối tương quan thì luôn luôn
phát triển. Sẽ có những ngày vui, những ngày buồn, những lúc cảm thấy
gần gũi, những lúc thấy xa cách. Điều quan trọng nhất không phải là
sự hoàn hảo, mà là sự bắt đầu và sự trung thành.
Vậy, bạn sẽ bắt đầu từ đâu?
Đừng cố gắng làm tất cả mọi thứ cùng một lúc. Hãy chọn một bước
nhỏ nhất mà bạn cảm thấy có thể làm được ngay hôm nay.
•
Có thể tối nay, trước khi đi ngủ, bạn sẽ dành ra 3 phút
để nói lời cảm ơn Chúa về một điều tốt đẹp đã xảy ra trong ngày.
Có thể ngày mai, bạn sẽ thử đọc một đoạn Tin Mừng
ngắn theo Thánh Mác-cô.
•
•
Có thể cuối tuần này, bạn sẽ can đảm bước vào một nhà
thờ gần nhà, chỉ để ngồi trong im lặng và cảm nhận bầu khí ở đó.
Bất kể bạn chọn bước nào, hãy làm nó với một trái tim rộng mở.
1
136
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Hành trình đức tin là một cuộc phiêu lưu cá nhân. Không ai có thể
đi thay cho bạn. Nhưng bạn không hề đơn độc. Thiên Chúa luôn ở đó, đi
bước trước, chờ đợi bạn. Và có một cộng đoàn, một gia đình Hội Thánh,
sẵn sàng chào đón và đồng hành cùng bạn.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian để đọc và khám phá. Cầu chúc cho
hành trình của bạn được tràn đầy ánh sáng, bình an và tình yêu của
Thiên Chúa.
Nếu bạn muốn kết thúc phần đọc này bằng một lời cầu nguyện đầu
tiên, bạn có thể thử những lời đơn giản này, nói từ chính trái tim mình:
Lạy Chúa, con không biết rõ về Ngài, nhưng con tin rằng Ngài
đang hiện hữu và Ngài đang lắng nghe con. Con cảm ơn Ngài vì đã
tạo dựng nên con và vì món quà sự sống. Tâm hồn con khao khát
sự bình an và ý nghĩa. Xin hãy đến với con, và xin dạy con cách để
trò chuyện với Ngài. Con xin mở lòng con ra cho Ngài. Xin hãy dẫn
dắt con trên hành trình này. Amen.
1
137
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

CHƯƠNG 21 : NĂM PHỤNG VỤ
Một Hành Trình Thiêng Liêng Dành Cho Người Chưa Biết Chúa
Lời Mở Đầu: Một năm không chỉ có 365 ngày
Chào bạn,
Có lẽ khi nhìn vào một cuốn lịch, bạn sẽ thấy những ngày tháng
quen thuộc: tháng Giêng, tháng Hai, cho đến tháng Mười Hai. Chúng ta
dùng lịch để đánh dấu các sự kiện trong cuộc sống: ngày sinh nhật,
ngày kỷ niệm, ngày lễ quốc gia. Đó là nhịp điệu của một năm trần thế.
Nhưng đối với người Công giáo (và các Kitô hữu nói chung), có một
nhịp điệu khác chạy song song – một cuốn lịch thiêng liêng. Cuốn lịch
này không chỉ đếm ngày, mà còn kể lại một câu chuyện vĩ đại. Đó là câu
chuyện về cuộc đời, cái chết và sự sống lại của một người tên là Giêsu
Kitô – người mà chúng tôi tin là Thiên Chúa làm người.
Cuốn lịch đặc biệt này được gọi là Năm Phụng Vụ.
”
Phụng vụ” nghe có vẻ là một từ phức tạp, nhưng bạn có thể hiểu
đơn giản đó là “cách thờ phượng chính thức của Giáo Hội”. Vì vậy, “Năm
Phụng Vụ” là một chu kỳ thời gian kéo dài một năm, trong đó chúng tôi
cùng nhau sống lại toàn bộ câu chuyện của Chúa Giêsu.
Hãy tưởng tượng rằng mỗi năm, bạn không chỉ nhớ về ngày sinh
nhật của một người thân yêu, mà bạn còn có cơ hội sống lại niềm vui
của ngày họ chào đời. Mỗi năm, bạn không chỉ tưởng niệm ngày họ qua
đời, mà bạn còn có cơ hội cảm nhận sâu sắc nỗi buồn và cả niềm hy
vọng mà sự ra đi đó mang lại.
Năm Phụng Vụ chính là như vậy. Đó là một hành trình đi bộ cùng
Chúa Giêsu, trải qua mọi cung bậc cảm xúc trong cuộc đời của Ngài.
Hành trình này không phải là một sự lặp lại nhàm chán, mà là một cơ
1
138
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

hội để chúng tôi hiểu sâu hơn về tình yêu thương, sự hy sinh và niềm
hy vọng mà Ngài mang đến cho nhân loại.
Tài liệu này được viết không phải để thuyết giáo, mà để mời bạn
cùng bước vào hành trình đó. Dù bạn có tin vào Thiên Chúa hay không,
hy vọng rằng qua việc tìm hiểu Năm Phụng Vụ, bạn sẽ khám phá được
một nét đẹp văn hóa, một chiều sâu tâm linh và có thể là một cái nhìn
mới về cuộc sống, tình yêu và ý nghĩa của sự tồn tại.
Chúng ta hãy cùng nhau bắt đầu cuộc hành trình khám phá này.
Bố Cục Của Hành Trình – Các Mùa Trong Năm Phụng Vụ
Giống như một năm bình thường có bốn mùa Xuân, Hạ, Thu, Đông,
Năm Phụng Vụ cũng được chia thành nhiều “mùa” khác nhau. Mỗi mùa
có một màu sắc, một tâm tình và một chủ đề riêng, tập trung vào một
giai đoạn cụ thể trong cuộc đời của Chúa Giêsu.
Hành trình của Năm Phụng Vụ không bắt đầu vào ngày 1 tháng 1,
mà bắt đầu vào cuối tháng 11 hoặc đầu tháng 12, với Mùa Vọng.
Đây là sơ đồ của hành trình mà chúng ta sắp đi qua:
1
2
.
.
Mùa Vọng (Advent): Mùa của sự chờ đợi và hy vọng.
Mùa Giáng Sinh (Christmas): Mùa của niềm vui hân
hoan khi Chúa Giêsu ra đời.
Mùa Thường Niên (Ordinary Time) – Phần 1: Mùa của
sự học hỏi, lắng nghe những lời giảng dạy của Chúa Giêsu.
Mùa Chay (Lent): Mùa của sự suy tư, sám hối và chuẩn
bị cho một sự kiện lớn lao.
Tam Nhật Vượt Qua (Triduum): Ba ngày cao điểm
nhất, đỉnh của cả hành trình.
Mùa Phục Sinh (Easter): Mùa của sự chiến thắng và
niềm vui lớn lao nhất khi Chúa Giêsu sống lại từ cõi chết.
3
.
4
.
5
.
6
.
1
139
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

7
.
Mùa Thường Niên (Ordinary Time) – Phần 2: Quay trở
lại cuộc sống thường ngày với một niềm hy vọng mới.
Mỗi mùa này giống như một chương trong một cuốn sách vĩ đại.
Để hiểu được toàn bộ câu chuyện, chúng ta cần đọc và cảm nhận từng
chương một.
Màu Sắc Nói Lên Điều Gì?
Nếu có dịp bước vào một nhà thờ Công giáo, bạn sẽ thấy màu sắc
của lễ phục mà vị linh mục mặc, cũng như màu của khăn trải trên bàn
thờ, sẽ thay đổi theo từng mùa. Màu sắc không chỉ để trang trí, mà
chúng mang một ý nghĩa biểu tượng sâu sắc, giúp mọi người cảm nhận
được tâm tình của mùa đó.
•
Màu Tím: Được dùng trong Mùa Vọng và Mùa Chay. Nó
tượng trưng cho sự chờ đợi, sự sám hối, và sự chuẩn bị tâm hồn.
Màu Trắng (hoặc Vàng): Được dùng trong Mùa Giáng
•
Sinh và Mùa Phục Sinh. Nó tượng trưng cho niềm vui, sự tinh
tuyền, ánh sáng và sự chiến thắng.
•
Màu Xanh Lá Cây: Được dùng trong Mùa Thường Niên.
Nó tượng trưng cho sự sống, sự tăng trưởng và niềm hy vọng.
Màu Đỏ: Được dùng trong những ngày lễ đặc biệt kính
•
nhớ các vị Thánh đã hy sinh vì đức tin (Thánh Tử Đạo), lễ Chúa
Thánh Thần Hiện Xuống, và Thứ Sáu Tuần Thánh (ngày Chúa
Giêsu chịu chết). Nó tượng trưng cho máu, lửa, tình yêu và sự hy
sinh.
•
Màu Hồng (tùy chọn): Có thể được dùng vào hai ngày
đặc biệt trong Mùa Vọng và Mùa Chay, báo hiệu niềm vui sắp đến
gần.
Bây giờ, chúng ta hãy bắt đầu chương đầu tiên của hành trình:
Mùa Vọng.
1
140
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Mùa Vọng – Mùa Của Niềm Hy Vọng Mong Chờ
Hãy tưởng tượng bạn đang mong chờ một người bạn rất thân từ xa
trở về. Bạn dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị những món ăn ngon, và lòng bạn
lúc nào cũng rộn ràng, nôn nao. Bạn nhìn ra cửa sổ, lắng nghe tiếng
bước chân, và trái tim bạn tràn đầy hy vọng.
Đó chính là tâm tình của Mùa Vọng.
Mùa Vọng là mùa đầu tiên của Năm Phụng Vụ, kéo dài khoảng bốn
tuần trước lễ Giáng Sinh. Từ “Vọng” có nghĩa là “trông mong”, “chờ đợi”.
Đây là khoảng thời gian chúng tôi chuẩn bị tâm hồn để đón mừng hai
sự kiện quan trọng:
1
.
Kỷ niệm việc Chúa Giêsu đến thế gian lần thứ nhất:
Chúng tôi nhớ lại hàng ngàn năm dân tộc Do Thái đã mong chờ
Đấng Cứu Thế đến, và cuối cùng Ngài đã đến trong hình hài một
em bé yếu đuối tại Bethlehem.
2
.
Hướng tới việc Chúa Giêsu sẽ trở lại lần thứ hai:
Chúng tôi tin rằng vào một ngày nào đó trong tương lai, Chúa
Giêsu sẽ trở lại trong vinh quang để hoàn tất công trình của Ngài.
Mùa Vọng nhắc nhở chúng tôi phải luôn sống trong tư thế sẵn
sàng.
Biểu Tượng Của Mùa Vọng: Vòng Lá Mùa Vọng
Một trong những biểu tượng đẹp nhất của mùa này là Vòng Lá
Mùa Vọng. Đó là một vòng tròn được kết bằng cành lá xanh tươi, trên
đó có đặt bốn cây nến.
•
Vòng tròn: Tượng trưng cho sự vĩnh cửu của Thiên
Chúa (không có khởi đầu, không có kết thúc) và tình yêu vô biên
của Ngài.
1
141
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Lá cây xanh: Tượng trưng cho sự sống và niềm hy vọng
không bao giờ tàn lụi.
•
Bốn cây nến: Tượng trưng cho bốn tuần của Mùa Vọng.
Mỗi Chúa Nhật, một cây nến mới sẽ được thắp sáng. Ánh sáng của
những cây nến tăng dần lên, giống như niềm hy vọng của chúng
tôi ngày càng lớn khi ngày Chúa Giêsu đến gần hơn. Ba cây nến
thường có màu tím và một cây màu hồng. Cây nến hồng được thắp
vào Chúa Nhật thứ ba, báo hiệu rằng niềm vui Giáng Sinh đã rất
gần.
Tâm Tình Mùa Vọng
Mùa Vọng không phải là một mùa ồn ào, náo nhiệt. Đây là một
khoảng lặng cần thiết giữa một năm hối hả. Nó mời gọi chúng tôi sống
chậm lại, nhìn vào tâm hồn mình và tự hỏi: “Tôi đang chờ đợi điều gì
trong cuộc sống? Đâu là niềm hy vọng đích thực của tôi?”.
Đây là thời gian để “dọn dẹp” ngôi nhà tâm hồn, loại bỏ những thứ
không cần thiết như sự ích kỷ, giận hờn, ghen ghét, để có chỗ cho tình
yêu thương và sự bình an ngự trị.
Đối với một người chưa biết Chúa, Mùa Vọng có thể được xem như
một lời nhắc nhở rằng hy vọng là một phần thiết yếu của cuộc sống.
Luôn có một điều gì đó tốt đẹp hơn để trông đợi, một ánh sáng ở cuối
con đường hầm. Đó là mùa nuôi dưỡng niềm tin rằng dù bóng tối có bao
trùm, ánh sáng rồi sẽ đến.
Mùa Giáng Sinh – Hân Hoan Chào Đón Một Vị Vua Nơi Máng Cỏ
Sau bốn tuần chờ đợi trong hy vọng, cuối cùng thì niềm vui cũng
vỡ òa. Hành trình của chúng ta đã đến một trong những điểm đến rực
rỡ nhất: Mùa Giáng Sinh.
1
142
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Mùa Giáng Sinh bắt đầu từ đêm 24 tháng 12 và kéo dài cho đến
Lễ Chúa Giêsu Chịu Phép Rửa, khoảng hai đến ba tuần sau đó. Đây
không chỉ là một ngày lễ, mà là cả một mùa lễ.
Câu Chuyện Giáng Sinh
Câu chuyện này có lẽ bạn đã từng nghe qua. Đó là một câu chuyện
đơn sơ nhưng chứa đựng một thông điệp vô cùng sâu sắc.
Tại một ngôi làng nhỏ tên là Nazareth, có một người phụ nữ trẻ
tên là Maria. Bà được một thiên thần báo tin rằng bà sẽ mang thai một
người con trai bởi quyền năng của Thiên Chúa, và người con đó sẽ được
đặt tên là Giêsu. Chồng chưa cưới của bà, ông Giuse, là một người thợ
mộc hiền lành.
Khi Maria sắp đến ngày sinh, hoàng đế ra lệnh cho mọi người phải
trở về quê quán để kiểm tra dân số. Ông Giuse và bà Maria phải thực
hiện một cuộc hành trình dài đến Bethlehem. Khi họ đến nơi, tất cả các
quán trọ đã hết phòng. Cuối cùng, họ phải tìm một nơi trú ẩn trong một
hang đá (hoặc chuồng gia súc), và chính tại nơi đó, Chúa Giêsu đã chào
đời. Ngài được đặt nằm trong một máng cỏ, nơi dành cho súc vật ăn.
Những người đầu tiên đến thăm Hài Nhi Giêsu không phải là vua
chúa hay quan quyền, mà là những người chăn cừu nghèo khó, được
thiên thần báo tin. Sau đó, có ba vị đạo sĩ từ phương Đông, theo một
ngôi sao lạ, đã đến để thờ lạy và dâng tặng vàng, nhũ hương và mộc
dược.
Ý Nghĩa Của Mùa Giáng Sinh
Tại sao câu chuyện này lại quan trọng đến vậy?
Bởi vì nó nói lên một sự thật đáng kinh ngạc: Người Công giáo tin
rằng em bé Giêsu đó không chỉ là một con người, mà chính là Thiên
Chúa. Đấng Tạo Hóa toàn năng, vô hình, đã chọn trở thành một con
1
143
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

người yếu đuối, sinh ra trong hoàn cảnh nghèo khó nhất, để ở cùng với
nhân loại.
•
Sự Khiêm Nhường: Thay vì sinh ra trong cung điện,
Ngài sinh ra nơi máng cỏ. Điều này dạy chúng tôi rằng giá trị của
một người không nằm ở quyền lực hay giàu sang, mà ở tình yêu
và sự khiêm nhường.
•
Sự Gần Gũi: Thiên Chúa không còn là một Đấng xa vời
ở trên cao, mà đã trở thành một người trong chúng tôi, chia sẻ kiếp
người với chúng tôi, hiểu được niềm vui và nỗi buồn của chúng
tôi.
•
Ánh Sáng cho Thế Gian: Sự ra đời của Chúa Giêsu được
ví như một ánh sáng bừng lên trong đêm tối, mang lại niềm hy
vọng và sự cứu rỗi cho nhân loại.
Biểu Tượng Mùa Giáng Sinh
•
Hang đá và máng cỏ: Đây là biểu tượng trung tâm.
Hầu hết các nhà thờ và gia đình Công giáo đều dựng một hang đá
nhỏ để nhắc nhở về sự kiện Giáng Sinh.
•
Màu trắng/vàng: Màu của niềm vui, sự tinh khôi và
vinh quang.
•
Bài hát Giáng Sinh: Những giai điệu vui tươi ca ngợi
tình yêu của Thiên Chúa và niềm vui của ngày Con Chúa ra đời.
Đối với người ngoài Kitô giáo, Giáng Sinh thường được biết đến với
cây thông, ông già Noel và những món quà. Nhưng đối với chúng tôi,
cốt lõi của Giáng Sinh là kỷ niệm khoảnh khắc tình yêu của Thiên Chúa
trở nên hữu hình nơi Hài Nhi Giêsu. Đó là một lời mời gọi sống yêu
thương, chia sẻ và tìm thấy niềm vui trong những điều đơn sơ, nhỏ bé.
Trang 5: Mùa Thường Niên – Những Ngày Bình Dị Của Sự Tăng
Trưởng
1
144
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sau những bữa tiệc lớn, những ngày lễ tưng bừng, cuộc sống rồi
cũng quay trở lại với nhịp điệu bình thường của nó. Sau Mùa Giáng
Sinh, Năm Phụng Vụ bước vào một mùa dài nhất, được gọi là Mùa
Thường Niên.
Từ “Thường Niên” có thể khiến người ta nghĩ đến sự nhàm chán,
nhưng thực ra đây lại là một mùa rất quan trọng. Đây là thời gian để
chúng ta “tiêu hóa” những gì đã cử hành trong Mùa Giáng Sinh. Nếu
Giáng Sinh là lúc chúng ta chào đón Chúa Giêsu đến, thì Mùa Thường
Niên là lúc chúng ta ngồi xuống, im lặng và lắng nghe những gì Ngài
muốn nói.
Mùa Thường Niên được chia làm hai phần:
•
Phần 1: Bắt đầu sau Mùa Giáng Sinh và kéo dài cho
đến trước Mùa Chay.
•
Phần 2: Bắt đầu sau Mùa Phục Sinh và kéo dài cho đến
đầu Mùa Vọng của năm tiếp theo.
Tổng cộng, mùa này chiếm khoảng 33-34 tuần trong Năm Phụng
Vụ.
Mục Đích Của Mùa Thường Niên
Đây là mùa của sự học hỏi và tăng trưởng. Trong các buổi lễ tại
nhà thờ vào các ngày Chúa Nhật, chúng tôi sẽ lần lượt đọc và suy ngẫm
về cuộc đời công khai của Chúa Giêsu:
•
•
Những lời Ngài giảng dạy.
Những dụ ngôn (những câu chuyện đơn giản nhưng
chứa đựng bài học sâu sắc) Ngài kể.
•
Những phép lạ Ngài làm (chữa lành người bệnh, cho
người đói ăn…).
1
145
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây không phải là việc học thuộc lòng các sự kiện lịch sử. Mỗi câu
chuyện, mỗi lời dạy đều là một lời mời gọi áp dụng vào cuộc sống hàng
ngày của chúng tôi.
Ví dụ, khi nghe Chúa Giêsu kể dụ ngôn về “Người Samari nhân
hậu”, chúng tôi được mời gọi hãy yêu thương và giúp đỡ tất cả mọi
người, kể cả những người chúng tôi không ưa thích. Khi nghe Ngài nói
”
Hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em”, chúng
tôi được thách thức để thực hành sự tha thứ.
Màu Xanh Của Sự Sống
Màu sắc của Mùa Thường Niên là màu xanh lá cây. Màu xanh
tượng trưng cho sự sống, sự phát triển của cây cối. Tương tự như vậy,
đây là mùa để hạt giống đức tin được gieo vào lòng chúng tôi trong Mùa
Giáng Sinh có cơ hội nảy mầm, lớn lên và sinh hoa kết trái qua những
hành động cụ thể.
Đây là mùa để trả lời câu hỏi: “Tin vào Chúa Giêsu có ý nghĩa gì
trong cuộc sống hàng ngày của tôi? Nó thay đổi cách tôi đối xử với gia
đình, bạn bè, đồng nghiệp và cả những người xa lạ như thế nào?”
Đối với một người không có niềm tin tôn giáo, Mùa Thường Niên
có thể được xem là một khoảng thời gian để suy ngẫm về các giá trị đạo
đức phổ quát. Những lời dạy của Chúa Giêsu về tình yêu, lòng trắc ẩn,
sự tha thứ, công lý và hòa bình là những giá trị mà bất kỳ ai, thuộc bất
kỳ nền văn hóa nào, cũng có thể tìm thấy sự đồng điệu. Đó là thời gian
để rèn luyện bản thân trở thành một người tốt hơn, sống có ý nghĩa hơn
trong sự bình dị của mỗi ngày.
Mùa Chay – Cuộc Hành Trình Vào Sa Mạc Tâm Hồn
Cuộc sống không phải lúc nào cũng là một thảm cỏ xanh mướt. Sẽ
có những lúc chúng ta cần phải đối mặt với khó khăn, thử thách và nhìn
1
146
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

lại chính bản thân mình một cách nghiêm túc. Trong Năm Phụng Vụ, có
một mùa đặc biệt dành cho việc này. Đó là Mùa Chay.
Mùa Chay là mùa sám hối và chuẩn bị, kéo dài 40 ngày, bắt đầu
từ Thứ Tư Lễ Tro và kết thúc trước Lễ Vượt Qua. Con số 40 mang nhiều
ý nghĩa biểu tượng trong Kinh Thánh, nhưng quan trọng nhất là nó nhắc
lại 40 ngày Chúa Giêsu đã ăn chay và cầu nguyện trong sa mạc trước
khi bắt đầu sứ vụ công khai của mình.
Mục Đích Của Mùa Chay
Hãy tưởng tượng bạn sắp tham gia một cuộc thi marathon quan
trọng. Bạn sẽ không thể chỉ thức dậy vào ngày thi và chạy. Bạn cần phải
luyện tập trong nhiều tuần, điều chỉnh chế độ ăn uống, và chuẩn bị tinh
thần.
Mùa Chay cũng giống như vậy. Đó là thời gian “huấn luyện tâm
linh” để chuẩn bị cho sự kiện quan trọng nhất trong Năm Phụng Vụ: Lễ
Phục Sinh, kỷ niệm việc Chúa Giêsu sống lại từ cõi chết. Để có thể cảm
nhận trọn vẹn niềm vui của sự sống lại, chúng tôi cần phải cùng Ngài
bước qua chặng đường khổ nạn.
Mùa Chay mời gọi chúng tôi thực hành ba việc chính:
1
.
Ăn Chay (và Kiêng Thịt): Đây không phải là một hình
thức ăn kiêng để giảm cân. Việc tự nguyện từ bỏ một số món ăn
(đặc biệt là thịt vào các ngày thứ Sáu) hoặc những thói quen hưởng
thụ khác (như xem TV, lướt mạng xã hội…) là một cách để rèn
luyện sự tự chủ. Nó giúp chúng tôi nhận ra rằng chúng tôi không
bị lệ thuộc vào những thứ vật chất, và nhắc nhở chúng tôi về sự
đói khát thiêng liêng sâu thẳm hơn. Việc này cũng giúp chúng tôi
đồng cảm hơn với những người nghèo đói trên khắp thế giới.
2
.
Cầu Nguyện: Mùa Chay là thời gian để dành nhiều thời
gian hơn cho việc cầu nguyện, đọc Kinh Thánh và thinh lặng.
1
147
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Giống như việc dành thời gian trò chuyện với một người bạn, cầu
nguyện giúp chúng tôi củng cố mối quan hệ với Thiên Chúa, lắng
nghe tiếng nói của Ngài trong tâm hồn.
3
.
Làm Việc Bác Ái (Từ Thiện): Việc ăn chay giúp chúng
tôi tiết kiệm được một khoản tiền hoặc thời gian. Mùa Chay khuyến
khích chúng tôi dùng khoản tiết kiệm đó để giúp đỡ những người
kém may mắn hơn. Bác ái là hành động cụ thể hóa tình yêu
thương, nhận ra rằng mọi người đều là anh chị em của nhau.
Thứ Tư Lễ Tro
Mùa Chay bắt đầu bằng một nghi thức rất đặc biệt gọi là Thứ Tư
Lễ Tro. Trong buổi lễ, vị linh mục sẽ lấy tro (làm từ việc đốt những cành
lá đã được làm phép từ năm trước) và vẽ một hình thánh giá nhỏ lên
trán của mỗi người, kèm theo lời nhắc nhở: “Hãy sám hối và tin vào Tin
Mừng” hoặc “Bạn là bụi tro, và sẽ trở về với bụi tro”.
Nghi thức này là một lời nhắc nhở mạnh mẽ về sự mong manh của
kiếp người và sự cần thiết phải quay về với Thiên Chúa.
Màu sắc của Mùa Chay là màu tím, tượng trưng cho sự sám hối,
suy tư và chuẩn bị.
Đối với bất kỳ ai, Mùa Chay có thể là một cơ hội để “tạm dừng”.
Tạm dừng khỏi sự hối hả của cuộc sống, nhìn lại những lựa chọn của
mình, và tự hỏi: “Tôi có đang sống một cuộc đời đúng đắn không? Tôi
có thể làm gì để trở nên tốt hơn?”. Đó là một cuộc hành trình vào “sa
mạc” của chính tâm hồn mình để tìm lại sự bình an và định hướng lại
cuộc đời.
Tam Nhật Vượt Qua – Ba Ngày Trọng Đại Nhất
Sau 40 ngày chuẩn bị trong Mùa Chay, chúng ta bước vào trung
tâm của toàn bộ Năm Phụng Vụ. Đây không phải là một “mùa”, mà là
1
148
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

ba ngày đặc biệt, được gọi là Tam Nhật Vượt Qua. “Tam Nhật” có nghĩa
là “ba ngày”. Ba ngày này là đỉnh điểm của câu chuyện về Chúa Giêsu,
nơi tình yêu, sự hy sinh và chiến thắng được thể hiện một cách trọn vẹn
nhất.
Ba ngày đó là: Thứ Năm Tuần Thánh, Thứ Sáu Tuần Thánh, và
Thứ Bảy Tuần Thánh (Vọng Phục Sinh).
1. Thứ Năm Tuần Thánh: Bữa Tiệc Ly và Bài Học Phục Vụ
Vào buổi tối trước khi bị bắt và chịu chết, Chúa Giêsu đã quy tụ
các môn đệ thân tín của mình lại để ăn một bữa ăn cuối cùng, thường
được gọi là “Bữa Tiệc Ly”.
Trong bữa ăn này, Ngài đã làm hai điều quan trọng:
•
Lập Bí Tích Thánh Thể: Ngài cầm lấy bánh, bẻ ra và
nói: “Đây là Mình Thầy, sẽ bị nộp vì các con”. Rồi Ngài cầm lấy
chén rượu và nói: “Đây là Máu Thầy, sẽ đổ ra để tha thứ tội lỗi cho
nhiều người”. Người Công giáo tin rằng trong mỗi Thánh lễ, bánh
và rượu vẫn trở thành Mình và Máu Chúa Giêsu một cách mầu
nhiệm. Đây là món quà tình yêu cao cả nhất Ngài để lại.
•
Rửa Chân cho các Môn Đệ: Trong một hành động gây
sốc vào thời đó (vì đây là việc của người nô lệ), Chúa Giêsu đã quỳ
xuống và rửa chân cho từng môn đệ. Ngài làm vậy để dạy một bài
học cuối cùng: “Thầy đã làm gương cho các con, để các con cũng
làm như Thầy đã làm cho các con”. Lãnh đạo đích thực không phải
là cai trị, mà là phục vụ người khác trong khiêm nhường.
Tâm tình của ngày này là tình yêu thương, tình bằng hữu và sự
phục vụ.
2
. Thứ Sáu Tuần Thánh: Cuộc Khổ Nạn và Cái Chết Trên Thập
Giá
1
149
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Đây là ngày đau buồn nhất trong Năm Phụng Vụ. Chúng tôi tưởng
niệm cuộc khổ nạn và cái chết của Chúa Giêsu.
Sau Bữa Tiệc Ly, Ngài bị một trong những môn đệ của mình phản
bội, bị bắt, bị xét xử bất công, bị đánh đập, và cuối cùng bị kết án đóng
đinh vào thập giá – một hình phạt tàn khốc và nhục nhã nhất thời bấy
giờ.
Ngài đã bị đóng đinh trên một ngọn đồi bên ngoài thành Jerusalem
và chết ở đó.
Tại sao chúng tôi lại gọi ngày này là Thứ Sáu “Tuần Thánh” hay
Good Friday” (Thứ Sáu Tốt Lành)? Bởi vì chúng tôi tin rằng cái chết của
”
Chúa Giêsu không phải là một bi kịch vô nghĩa. Đó là hành động hy sinh
tột cùng vì tình yêu. Ngài đã tự nguyện gánh lấy mọi nỗi đau khổ và tội
lỗi của nhân loại để mở ra con đường dẫn đến sự tha thứ và cuộc sống
mới.
Vào ngày này, nhà thờ không có tiếng chuông, không có tiếng đàn
hát. Bàn thờ trống trơn. Mọi thứ đều trầm lắng để suy ngẫm về sự hy
sinh cao cả này. Màu sắc của ngày này là màu đỏ, tượng trưng cho máu
đã đổ ra.
3. Thứ Bảy Tuần Thánh và Đêm Vọng Phục Sinh: Sự Im Lặng
Chờ Đợi Ánh Sáng
Thứ Bảy Tuần Thánh là một ngày của sự im lặng và chờ đợi. Thân
xác Chúa Giêsu đang nằm trong mồ. Tương lai dường như vô vọng.
Nhưng khi màn đêm buông xuống, buổi cử hành quan trọng nhất
trong cả năm bắt đầu: Đêm Canh Thức Vượt Qua, hay còn gọi là Đêm
Vọng Phục Sinh.
Buổi lễ bắt đầu trong bóng tối hoàn toàn. Sau đó, một ngọn lửa
mới được thắp lên, và từ ngọn lửa đó, một cây nến lớn gọi là Nến Phục
1
150
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sinh được đốt sáng. Ánh sáng từ cây nến này sau đó được lan truyền
đến những cây nến nhỏ của từng người tham dự, cho đến khi cả nhà thờ
bừng sáng.
Hành động này tượng trưng cho một sự thật vĩ đại: từ trong bóng
tối của cái chết, Ánh Sáng của Chúa Kitô đã sống lại và chiếu soi thế
gian.
Trong đêm này, chúng tôi lắng nghe lại những câu chuyện quan
trọng trong lịch sử cứu độ, và hân hoan công bố tin mừng lớn lao nhất:
Chúa Giêsu đã sống lại!
Mùa Phục Sinh – Niềm Vui Vỡ Òa Của Sự Sống Mới
Bình minh của ngày Chúa Nhật sau khi Chúa Giêsu bị đóng đinh,
một vài người phụ nữ đã ra mộ để viếng xác Ngài. Nhưng họ đã tìm thấy
một cảnh tượng đáng kinh ngạc: tảng đá lấp cửa mộ đã được lăn ra, và
ngôi mộ trống không! Một thiên thần hiện ra báo tin cho họ: “Ngài
không có ở đây, vì Ngài đã sống lại rồi!”
Đây là sự kiện trung tâm, là nền tảng của toàn bộ niềm tin Kitô
giáo. Sự kiện này được gọi là Sự Phục Sinh.
Mùa Phục Sinh là mùa của niềm vui chiến thắng, kéo dài 50 ngày,
từ Chúa Nhật Phục Sinh cho đến Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống. Nếu
Mùa Chay là 40 ngày chuẩn bị, thì Mùa Phục Sinh là 50 ngày để cử hành
và sống trong niềm vui của sự sống mới.
Phục Sinh Có Ý Nghĩa Gì?
”
Phục Sinh” không chỉ đơn giản là việc một người chết sống lại như
cũ. Đó là một sự biến đổi hoàn toàn. Chúa Giêsu đã bước vào một trạng
thái sống mới, vinh quang, không còn bị giới hạn bởi không gian, thời
gian hay cái chết.
1
151
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sự Phục Sinh của Chúa Giêsu mang lại những ý nghĩa sau:
Chiến Thắng Cái Chết: Sự Phục Sinh chứng tỏ rằng
1
.
tình yêu mạnh hơn sự thù hận, sự sống mạnh hơn cái chết, và ánh
sáng mạnh hơn bóng tối. Cái chết không còn là điểm kết thúc cuối
cùng, mà là một lối đi dẫn đến một cuộc sống mới và vĩnh cửu.
2
.
Mang Lại Niềm Hy Vọng: Đối với tất cả những ai tin
vào Ngài, sự Phục Sinh mang lại niềm hy vọng rằng họ cũng sẽ
được chia sẻ sự sống lại đó. Nó mang lại ý nghĩa cho những đau
khổ và thử thách trong cuộc sống, bởi vì chúng tôi tin rằng sau
”
thứ sáu tuần thánh” của mỗi người, sẽ luôn có một “buổi sáng
phục sinh”.
Khẳng Định Thiên Tính của Chúa Giêsu: Sự Phục Sinh
3
.
là bằng chứng cuối cùng cho thấy Giêsu không chỉ là một nhà hiền
triết hay một nhà tiên tri vĩ đại, mà Ngài thực sự là Con Thiên Chúa
như Ngài đã tuyên bố.
Tâm Tình và Biểu Tượng của Mùa Phục Sinh
Đây là mùa vui tươi nhất trong Năm Phụng Vụ.
•
Màu sắc: Màu trắng hoặc vàng kim, biểu trưng cho
niềm vui, ánh sáng và vinh quang.
•
Lời Chúc Tụng “Alleluia”: Từ “Alleluia” (có nghĩa là
”
Hãy ca tụng Thiên Chúa”) đã bị “cấm” trong suốt Mùa Chay, nay
lại được hát lên một cách hân hoan trong suốt 50 ngày của Mùa
Phục Sinh.
•
Nến Phục Sinh: Cây nến lớn đã được thắp trong đêm
Vọng Phục Sinh sẽ được đặt ở một vị trí trang trọng trong nhà thờ
trong suốt mùa này, như một lời nhắc nhở hữu hình về sự hiện
diện của Chúa Kitô Phục Sinh.
•
Biểu tượng trứng và thỏ (trong văn hóa dân gian):
Trứng là biểu tượng của sự sống mới đang chuẩn bị bung nở từ
1
152
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

bên trong. Thỏ là biểu tượng của sự sinh sôi nảy nở. Những biểu
tượng này, dù không có nguồn gốc trực tiếp từ Kinh Thánh, cũng
diễn tả được niềm vui của sự sống mới mà Mùa Phục Sinh mang
lại.
Đối với bất kỳ ai, câu chuyện Phục Sinh là một thông điệp mạnh
mẽ về khả năng phục hồi của con người. Nó cho thấy rằng ngay cả sau
những thất bại, mất mát và tuyệt vọng sâu sắc nhất, vẫn luôn có khả
năng cho một sự khởi đầu mới, một cuộc sống mới. Đó là lời khẳng định
rằng hy vọng không bao giờ chết.
Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống và Mùa Thường Niên Phần
Hai
Sau 50 ngày hân hoan của Mùa Phục Sinh, hành trình của chúng
ta đi đến một ngày lễ quan trọng khác, được xem là ngày “sinh nhật”
của Giáo Hội: Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống (Lễ Hiện Xuống).
Câu Chuyện Lễ Hiện Xuống
Sau khi Chúa Giêsu Phục Sinh, Ngài đã hiện ra với các môn đệ
trong 40 ngày. Trước khi về trời, Ngài đã hứa sẽ gửi đến cho họ một
”
Đấng Bầu Chữa” khác, là Chúa Thánh Thần, để ở cùng họ, hướng dẫn
họ và ban sức mạnh cho họ.
Mười ngày sau khi Chúa Giêsu về trời, các môn đệ cùng với Mẹ
Maria đang quy tụ lại để cầu nguyện. Bỗng nhiên, có một tiếng động
như gió mạnh thổi vào, và những hình lưỡi lửa xuất hiện, đậu trên đầu
mỗi người. Họ được tràn đầy Chúa Thánh Thần và bắt đầu nói các thứ
tiếng khác nhau.
Điều đáng kinh ngạc là, họ không còn là những con người sợ hãi,
trốn tránh như trước nữa. Họ can đảm bước ra ngoài, và Phêrô (một
trong những môn đệ chính) đã mạnh dạn rao giảng về Chúa Giêsu cho
1
153
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

đám đông. Ngay trong ngày hôm đó, hàng ngàn người đã tin và xin được
rửa tội. Giáo Hội đã được khai sinh.
Chúa Thánh Thần được tin là Ngôi Ba Thiên Chúa, là tình yêu giữa
Chúa Cha và Chúa Con, là sức sống và là sự khôn ngoan của Thiên Chúa
hoạt động trong thế giới và trong lòng mỗi người.
Màu sắc của ngày lễ này là màu đỏ, tượng trưng cho lửa và sức
mạnh của Chúa Thánh Thần.
Quay Trở Lại Mùa Thường Niên
Sau Lễ Hiện Xuống, Năm Phụng Vụ lại quay trở lại Mùa Thường
Niên (Phần 2). Mùa này kéo dài cho đến khi một Năm Phụng Vụ mới
bắt đầu với Mùa Vọng.
Nếu Mùa Thường Niên phần một là thời gian để học hỏi những lời
dạy của Chúa Giêsu, thì Mùa Thường Niên phần hai là thời gian để sống
những lời dạy đó với sức mạnh của Chúa Thánh Thần.
Giáo Hội giờ đây đã được khai sinh. Sứ mệnh không còn chỉ là đi
theo Chúa Giêsu, mà là tiếp tục công việc của Ngài trên thế gian: rao
truyền tin mừng về tình yêu thương, chữa lành những vết thương, xây
dựng một xã hội công bằng và bác ái hơn.
Đây là mùa của sự sai đi. Mỗi người Kitô hữu được mời gọi trở
thành một “môn đệ”, mang ánh sáng và niềm hy vọng của Chúa Kitô
Phục Sinh vào trong môi trường sống của mình: gia đình, công sở,
trường học…
Màu xanh lá cây của Mùa Thường Niên lại xuất hiện, nhắc nhở về
sự tăng trưởng không ngừng. Đức tin không phải là một thứ tĩnh tại, mà
là một hành trình liên tục lớn lên và sinh hoa kết trái trong cuộc sống
hàng ngày. Mùa này kết thúc bằng việc cử hành Lễ Chúa Kitô Vua Vũ
Trụ, khẳng định rằng Chúa Giêsu chính là vị Vua của tình yêu, là chủ
1
154
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

của lịch sử và là cùng đích của mọi loài thụ tạo. Lễ này như một sự
chuẩn bị để bước vào Mùa Vọng mới, bắt đầu lại chu kỳ của hy vọng.
Lời Kết – Một Vòng Tròn Của Tình Yêu
Chúng ta đã cùng nhau đi hết một vòng của Năm Phụng Vụ. Bắt
đầu từ sự mong chờ thinh lặng của Mùa Vọng, đến niềm vui rạng rỡ của
Giáng Sinh. Chúng ta đã đi qua những ngày bình dị của Mùa Thường
Niên, bước vào sa mạc suy tư của Mùa Chay. Chúng ta đã cùng đứng
dưới chân thập giá trong Thứ Sáu Tuần Thánh, và rồi vỡ òa trong niềm
vui của buổi sáng Phục Sinh. Cuối cùng, chúng ta nhận lãnh sức mạnh
để tiếp tục hành trình trong cuộc sống thường ngày.
Tại Sao Lại Lặp Lại Mỗi Năm?
Có thể bạn sẽ hỏi: “Nếu câu chuyện đã kết thúc, tại sao lại phải kể
lại nó mỗi năm?”
Bởi vì Năm Phụng Vụ không chỉ là việc tưởng nhớ một câu chuyện
quá khứ. Nó là một cơ hội để sống lại và hiện tại hóa câu chuyện đó.
•
Mỗi năm, cuộc sống của chúng ta lại có những niềm vui
và nỗi buồn mới. Khi chúng ta đối chiếu cuộc sống của mình với
cuộc đời của Chúa Giêsu qua các mùa phụng vụ, chúng ta tìm thấy
một ý nghĩa mới, một niềm an ủi và một sức mạnh mới.
•
Khi chúng ta đang đau khổ, Mùa Chay và Thứ Sáu Tuần
Thánh nhắc nhở chúng ta rằng Chúa Giêsu hiểu và cùng chịu đau
khổ với chúng ta.
•
Khi chúng ta cảm thấy tuyệt vọng, Mùa Phục Sinh thắp
lên niềm hy vọng rằng sự sống sẽ chiến thắng.
Khi chúng ta vui mừng, Mùa Giáng Sinh và Mùa Phục
•
Sinh nhân niềm vui đó lên.
1
155
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Khi chúng ta cảm thấy cuộc sống thật đơn điệu, Mùa
Thường Niên dạy chúng ta tìm thấy sự thánh thiêng trong những
điều bình dị nhất.
Năm Phụng Vụ là một vòng tròn, nhưng không phải là một vòng
luẩn quẩn. Nó giống như một vòng xoắn ốc đi lên. Mỗi năm, chúng ta
đi lại con đường đó, nhưng mỗi lần đi, chúng ta lại ở một tầm cao hơn,
hiểu biết sâu sắc hơn, và hy vọng là, yêu thương nhiều hơn một chút.
Đó là một nhịp điệu thiêng liêng giúp định hình cuộc sống của
người Kitô hữu. Nó là một bản đồ, một la bàn, giúp chúng tôi không bị
lạc lối giữa những bộn bề của cuộc đời.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian để đi hết cuộc hành trình này. Hy
vọng rằng, qua những trang viết này, bạn đã có một cái nhìn rõ hơn về
một trong những khía cạnh đẹp đẽ và sâu sắc nhất của đời sống đức tin
Công giáo. Dù bạn có chia sẻ niềm tin này hay không, mong rằng câu
chuyện về tình yêu, hy sinh và hy vọng của Chúa Giêsu sẽ để lại trong
bạn một ấn tượng tốt đẹp và một nguồn cảm hứng cho cuộc sống của
chính bạn.
1
156
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

CHƯƠNG 22 : CẤU TRÚC THÁNH LỄ
GIẢI THÍCH VỀ CẤU TRÚC THÁNH LỄ
(Dành cho người chưa biết về Thiên Chúa)
Lời Mở Đầu – Thánh Lễ Là Gì?
Nếu bạn lần đầu tiên bước vào một nhà thờ Công giáo trong giờ cử
hành phụng vụ, bạn có thể sẽ cảm thấy có chút bỡ ngỡ. Mọi người cùng
đứng, ngồi, quỳ, thưa đáp và hát theo những nghi thức trang trọng. Tất
cả những hành động này tạo nên một buổi lễ gọi là Thánh Lễ (hay Lễ
Misa).
Vậy, Thánh Lễ là gì?
Để hiểu một cách đơn giản nhất, bạn có thể hình dung Thánh Lễ
như một bữa ăn gia đình thiêng liêng và một cuộc đối thoại thân
tình.
1
.
Như một bữa ăn gia đình: Người Công giáo tin rằng
họ là con cái của Thiên Chúa. Thánh Lễ là lúc họ quy tụ lại bên
nhau như một gia đình để cảm tạ Cha trên trời, lắng nghe lời Ngài
dạy và cùng nhau chia sẻ một “bữa ăn” đặc biệt. Bữa ăn này không
phải là thực phẩm vật chất thông thường, mà là một điều gì đó
mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, giúp nuôi dưỡng đức tin và tâm
hồn.
2
.
Như một cuộc đối thoại: Thánh Lễ được cấu trúc như
một cuộc trò chuyện giữa Thiên Chúa và cộng đoàn. Chúa nói với
con người qua các bài đọc từ Kinh Thánh, và con người đáp lại
bằng những lời kinh, bài hát và sự thinh lặng cầu nguyện.
Mục đích của Thánh Lễ
1
157
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Người Công giáo tham dự Thánh Lễ không chỉ vì luật lệ, mà vì
những lý do sâu xa hơn:
•
Để thờ phượng Thiên Chúa: Tôn vinh và cảm tạ Đấng
Tạo Hóa.
•
Để tưởng nhớ Chúa Giêsu: Tưởng niệm lại cuộc sống,
cái chết và sự phục sinh của Ngài – trung tâm của niềm tin Kitô
giáo. Người Công giáo tin rằng hành động hy sinh của Chúa Giêsu
đã mang lại ơn cứu độ cho nhân loại.
•
Để được nuôi dưỡng tâm linh: Lắng nghe lời Chúa và
đón nhận ơn lành thiêng liêng để có thêm sức mạnh sống tốt hơn
trong cuộc sống hàng ngày.
•
Để kết nối với cộng đoàn: Cùng nhau chia sẻ niềm tin
và cầu nguyện cho nhau, tạo nên một cộng đồng hiệp nhất và yêu
thương.
Trong những trang tiếp theo, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá cấu
trúc của Thánh Lễ, đi qua từng phần một để hiểu rõ hơn ý nghĩa đằng
sau mỗi cử chỉ và lời đọc. Xin hãy tiếp cận tài liệu này với một tâm trí
cởi mở, không phải để tin, mà trước hết là để hiểu về một trong những
di sản đức tin lâu đời và quan trọng nhất của nhân loại.
Tổng Quan Cấu Trúc Thánh Lễ – Hai Phần Chính
Thánh Lễ, dù có vẻ phức tạp, thực ra lại có một cấu trúc rất mạch
lạc và hợp lý. Toàn bộ buổi lễ được xây dựng dựa trên hai phần chính,
giống như một bữa tiệc có hai “bàn tiệc”:
1
.
Phụng Vụ Lời Chúa (The Liturgy of the Word): Tương
đương với Bàn tiệc Lời Chúa.
Phụng Vụ Thánh Thể (The Liturgy of the Eucharist):
2
.
Tương đương với Bàn tiệc Thánh Thể.
Hai phần chính này được bao bọc bởi hai nghi thức ngắn hơn:
1
158
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Nghi thức đầu lễ (Introductory Rites): Phần chuẩn bị,
giúp mọi người tập trung tâm hồn.
•
Nghi thức kết lễ (Concluding Rites): Phần kết thúc và
sai đi.
Như vậy, một Thánh Lễ hoàn chỉnh sẽ bao gồm 4 phần theo thứ
tự:
I. Nghi Thức Đầu Lễ (Chuẩn bị và quy tụ) II. Phụng Vụ Lời Chúa
(Lắng nghe Chúa nói) III. Phụng Vụ Thánh Thể (Bữa ăn thiêng liêng)
IV. Nghi Thức Kết Lễ (Lãnh nhận ơn lành và ra đi)
Analogy (Phép loại suy) về “Bữa Tiệc Hai Phần”:
Hãy tưởng tượng bạn được mời đến nhà một người bạn rất thân và
đáng kính.
•
Khi bạn đến, bạn và chủ nhà sẽ dành thời gian đầu tiên
để trò chuyện (Phần 1: Phụng vụ Lời Chúa). Chủ nhà chia sẻ với
bạn những câu chuyện, những lời khuyên tâm huyết. Bạn lắng
nghe, suy ngẫm và đáp lời. Đây là lúc tâm hồn hai bên được kết
nối.
•
Sau khi trò chuyện, chủ nhà mời bạn vào dùng bữa
(Phần 2: Phụng vụ Thánh Thể). Bữa ăn này không chỉ để no bụng,
mà còn là dấu chỉ của tình bạn, sự hiệp thông và chia sẻ.
Thánh Lễ cũng diễn ra theo logic tương tự. Cộng đoàn trước hết
được nuôi dưỡng bằng Lời Chúa, sau đó được nuôi dưỡng bằng “Bánh
Thánh” trong phần Thánh Thể. Hai phần này liên kết chặt chẽ với nhau,
không thể tách rời, tạo nên một hành động thờ phượng duy nhất và trọn
vẹn.
Trong các trang tiếp theo, chúng ta sẽ đi sâu vào từng phần để xem
điều gì thực sự diễn ra.
1
159
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Chi Tiết Phần I – Nghi Thức Đầu Lễ
Mục đích: Phần này giống như khúc dạo đầu của một bản nhạc,
có mục đích giúp mọi người tạm gác lại những lo toan của cuộc sống
thường nhật, tập hợp lại thành một cộng đoàn và chuẩn bị tâm hồn để
bước vào cử hành thánh.
Các bước chính trong Nghi thức đầu lễ:
1. Ca Nhập Lễ:
•
Hành động: Linh mục (vị chủ tế) và những người giúp
lễ tiến từ cuối nhà thờ lên cung thánh (khu vực bàn thờ). Cộng
đoàn đứng và cùng hát một bài hát.
•
Ý nghĩa: Tiếng hát chung tạo nên sự hiệp nhất. Việc
cùng nhau đứng lên thể hiện sự sẵn sàng và tôn kính. Cuộc rước
tượng trưng cho hành trình của dân Chúa tiến về Ngài.
2. Dấu Thánh Giá và Lời Chào:
•
Hành động: Mọi người làm Dấu Thánh Giá (tay đưa từ
trán xuống ngực, rồi từ vai trái qua vai phải) trong khi linh mục
đọc: “Nhân danh Cha, và Con, và Thánh Thần.” Sau đó, linh mục
chào cộng đoàn.
•
Ý nghĩa: Dấu Thánh Giá là lời tuyên xưng niềm tin cốt
lõi của người Công giáo vào một Thiên Chúa có Ba Ngôi. Đây là
hành động nhắc nhở rằng buổi cử hành này được bắt đầu và thực
hiện dưới sự hiện diện của Thiên Chúa.
3. Nghi Thức Sám Hối:
•
Hành động: Cộng đoàn thinh lặng trong giây lát để xét
mình, sau đó cùng đọc chung một lời kinh thú nhận tội lỗi, ví dụ:
”
Tôi thú nhận cùng Thiên Chúa toàn năng…”.
1
160
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Ý nghĩa: Đây là một hành động khiêm tốn. Giống như
việc rửa tay trước khi ăn, nghi thức này giúp mọi người “thanh tẩy”
tâm hồn, nhìn nhận những thiếu sót của bản thân và xin Chúa tha
thứ để xứng đáng cử hành các mầu nhiệm thánh.
4. Kinh Thương Xót (Kyrie Eleison):
•
Hành động: Cộng đoàn hát hoặc đọc những lời cầu xin
ngắn: “Xin Chúa thương xót chúng con.”
•
Ý nghĩa: Đây là tiếng kêu cầu đơn sơ nhưng tha thiết,
thể hiện sự tín thác vào lòng thương xót của Thiên Chúa.
5. Kinh Vinh Danh (Gloria):
•
Hành động: (Thường được hát vào các ngày Chúa Nhật
và lễ trọng) Một bài thánh ca cổ xưa, ca ngợi và tôn vinh Thiên
Chúa Ba Ngôi. Lời kinh bắt đầu bằng câu hát của các thiên thần
trong đêm Chúa Giêsu giáng sinh: “Vinh danh Thiên Chúa trên các
tầng trời…”
•
Ý nghĩa: Sau khi xin tha thứ, cộng đoàn bùng lên niềm
vui và ca ngợi sự vĩ đại của Thiên Chúa.
6. Lời Nguyện Nhập Lễ:
•
Hành động: Linh mục mời gọi cộng đoàn cầu nguyện.
Mọi người thinh lặng trong giây lát, dâng lên Chúa những ý
nguyện riêng. Sau đó, linh mục đọc một lời nguyện tổng hợp, gói
trọn mọi ý nguyện của cộng đoàn và dâng lên Chúa. Cộng đoàn
thưa “Amen” để xác nhận lời nguyện đó cũng là của mình.
•
Ý nghĩa: Lời nguyện này kết thúc Nghi thức đầu lễ và
mở ra phần Phụng vụ Lời Chúa.
Chi Tiết Phần II – Phụng Vụ Lời Chúa (Phần 1/2)
1
161
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Mục đích: Đây là lúc cộng đoàn lắng nghe Thiên Chúa nói chuyện
với mình qua các đoạn Sách Thánh (Kinh Thánh). Cấu trúc của phần
này mô phỏng lại cách các cộng đoàn Kitô hữu đầu tiên đã làm: đọc các
sách luật, các ngôn sứ, các thư tông đồ và cuối cùng là câu chuyện về
cuộc đời Chúa Giêsu.
Các bước chính trong Phụng vụ Lời Chúa:
1. Bài Đọc 1 (Thường trích từ Cựu Ước):
•
Hành động: Một người trong cộng đoàn (được gọi là
độc viên) tiến lên bục đọc sách và đọc một đoạn Kinh Thánh. Mọi
người ngồi để lắng nghe.
•
Ý nghĩa: Cựu Ước là phần Kinh Thánh kể lại lịch sử của
dân Israel và mối tương quan của họ với Thiên Chúa trước khi Chúa
Giêsu đến. Bài đọc này thường được chọn vì nó có một chủ đề liên
quan đến Bài Tin Mừng sẽ được đọc sau đó. Nó cho thấy kế hoạch
của Thiên Chúa đã được chuẩn bị từ rất lâu trong lịch sử.
2. Thánh Vịnh Đáp Ca:
•
Hành động: Sau Bài đọc 1, một người xướng lên những
câu Thánh Vịnh (những bài thơ, bài cầu nguyện trong Cựu Ước),
và cộng đoàn lặp lại một câu đáp.
•
Ý nghĩa: Đây không phải là một bài đọc khác, mà là lời
đáp của cộng đoàn sau khi nghe Chúa nói. Thánh vịnh giúp cộng
đoàn suy ngẫm và cầu nguyện với chính những lời được linh hứng
từ Kinh Thánh. Nó là một hình thức đối thoại bằng lời ca.
3. Bài Đọc 2 (Thường trích từ Tân Ước, ngoài sách Tin Mừng):
•
Hành động: (Thường chỉ có trong các Thánh Lễ Chúa
Nhật và lễ trọng) Một độc viên khác đọc một đoạn trích từ các lá
1
162
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thư của các Thánh Tông đồ (như Thánh Phaolô, Phêrô, Gioan) hoặc
từ sách Công vụ Tông đồ.
•
Ý nghĩa: Những lá thư này chứa đựng những lời dạy,
lời khuyên và những suy tư thần học sâu sắc của các nhà lãnh đạo
Kitô giáo đầu tiên. Chúng giúp giải thích đức tin và áp dụng vào
đời sống của các tín hữu.
Sự liên kết của các Bài đọc:
Các bài đọc không được chọn một cách ngẫu nhiên. Chúng thường
được kết nối với nhau bằng một chủ đề chung, tạo thành một thông điệp
thống nhất. Bài đọc 1 báo trước, Bài đọc 2 giải thích, và Bài Tin Mừng
(sẽ nói ở trang sau) hoàn tất thông điệp. Việc lắng nghe này đòi hỏi sự
chú tâm để khám phá ra sợi chỉ đỏ xuyên suốt các bài đọc.
Chi Tiết Phần II – Phụng Vụ Lời Chúa (Phần 2/2)
Phần này tiếp tục cuộc đối thoại, đạt đến đỉnh cao là việc công bố
Tin Mừng.
4. Tung Hô Tin Mừng (Alleluia):
•
Hành động: Cộng đoàn đứng lên và hát “Alleluia” một
cách long trọng. “Alleluia” là một từ Do Thái có nghĩa là “Hãy ca
ngợi Thiên Chúa!”.
•
Ý nghĩa: Đây là một lời tung hô đầy vui mừng để chào
đón chính Chúa Giêsu sắp nói qua bài Tin Mừng. Việc đứng lên thể
hiện sự tôn kính đặc biệt dành cho lời của Chúa Giêsu.
5. Bài Tin Mừng (Gospel):
•
Hành động: Linh mục (hoặc phó tế) long trọng công bố
một đoạn Tin Mừng, kể về cuộc đời, lời giảng dạy, hoặc các phép
lạ của Chúa Giêsu. Trước khi đọc, linh mục và cộng đoàn làm dấu
thánh giá nhỏ trên trán, môi và ngực.
1
163
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Ý nghĩa: Đây là cao điểm của Phụng vụ Lời Chúa.
Người Công giáo tin rằng chính Chúa Giêsu đang hiện diện và nói
với họ qua bài Tin Mừng. Các dấu thánh giá nhỏ mang ý nghĩa:
xin cho Lời Chúa được ghi vào trí óc (trán), được con rao truyền
(môi), và được ấp ủ trong con tim (ngực).
6. Bài Giảng (Homily):
•
Hành động: Linh mục ngồi hoặc đứng và giải thích ý
nghĩa của các bài đọc Kinh Thánh vừa được nghe. Ngài giúp cộng
đoàn hiểu và áp dụng Lời Chúa vào bối cảnh cuộc sống hiện tại
của họ.
•
Ý nghĩa: Bài giảng không phải là một bài thuyết trình
thần học khô khan, mà là một nỗ lực để kết nối Kinh Thánh (viết
từ hàng ngàn năm trước) với những thách đố, niềm vui và nỗi buồn
của con người ngày hôm nay.
7. Kinh Tin Kính (Creed):
•
Hành động: (Vào các Chúa Nhật và lễ trọng) Cộng đoàn
cùng nhau đứng và đọc một bản tóm tắt các niềm tin chính của
người Công giáo.
•
Ý nghĩa: Sau khi lắng nghe Lời Chúa và bài giảng, cộng
đoàn cùng nhau xác nhận và tuyên xưng lại đức tin của mình. Đây
là lời đáp “Vâng, chúng con tin” của cả cộng đoàn.
8. Lời Nguyện Chung (hay Lời Nguyện Tín Hữu):
•
Hành động: Cộng đoàn đứng cầu nguyện cho nhiều
nhu cầu khác nhau. Một người sẽ xướng lên các ý cầu nguyện: cho
Giáo Hội, cho thế giới, cho những người đau khổ, cho cộng đoàn
địa phương. Sau mỗi ý, cộng đoàn thưa: “Xin Chúa nhậm lời chúng
con.”
1
164
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Ý nghĩa: Sau khi được Lời Chúa soi sáng, cộng đoàn
thực thi vai trò của mình là cầu nguyện cho toàn thể nhân loại.
Điều này thể hiện sự liên đới và quan tâm của người tín hữu đối
với thế giới.
Với Lời Nguyện Chung, Phụng Vụ Lời Chúa kết thúc, và Thánh Lễ
chuyển sang phần chính thứ hai.
Chi Tiết Phần III – Phụng Vụ Thánh Thể (Phần 1/3)
Mục đích: Đây là trung tâm và đỉnh cao của toàn bộ Thánh Lễ.
Phần này tái hiện lại hành động của Chúa Giêsu trong Bữa Tiệc Ly (bữa
ăn cuối cùng với các môn đệ), nơi Ngài đã thiết lập Bí tích Thánh Thể.
Phần này gồm ba phần nhỏ: Chuẩn bị lễ vật, Kinh Tạ Ơn, và Nghi thức
Hiệp lễ.
A. Chuẩn Bị Lễ Vật (Preparation of the Gifts)
1. Dâng Lễ Vật:
•
Hành động: Một vài người đại diện cộng đoàn mang
bánh và rượu lên bàn thờ. Bánh là những tấm bánh không men,
rượu là rượu nho. Cùng lúc đó, có thể có một bài hát dâng lễ hoặc
quyên góp tiền để giúp đỡ người nghèo và các hoạt động của nhà
thờ.
•
Ý nghĩa: Bánh và rượu, sản phẩm từ lao công của con
người, tượng trưng cho chính cuộc sống, công việc, niềm vui và nỗi
buồn của mỗi người. Dâng bánh và rượu cũng có nghĩa là dâng
chính bản thân mình cho Thiên Chúa. Việc quyên góp tiền thể hiện
sự chia sẻ và liên đới cụ thể với những người kém may mắn.
2. Linh mục chuẩn bị bánh và rượu:
1
165
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Hành động: Linh mục nhận bánh và rượu, đọc lời
nguyện chúc tụng Thiên Chúa trên từng thứ. Ngài có pha một chút
nước vào rượu. Sau đó, ngài rửa tay.
•
Ý nghĩa:
Lời nguyện chúc tụng gợi nhớ lại các lời chúc tụng
của người Do Thái trong các bữa ăn.
o
o
Việc pha nước vào rượu mang nhiều ý nghĩa biểu
tượng, một trong số đó là sự kết hợp giữa thần tính (rượu) và
nhân tính (nước) nơi Chúa Giêsu, cũng như sự kết hợp của
con người với Chúa.
o
Việc rửa tay là biểu tượng của sự thanh tẩy nội
tâm, xin cho được trong sạch để cử hành mầu nhiệm thánh.
3. Lời Nguyện Tiến Lễ:
•
Hành động: Linh mục mời gọi cộng đoàn cầu nguyện
để hy lễ được Thiên Chúa chấp nhận. Sau đó, ngài đọc lời nguyện
trên lễ vật, và cộng đoàn đáp “Amen.”
•
Ý nghĩa: Lời nguyện này kết thúc phần chuẩn bị và dẫn
vào phần quan trọng nhất của Thánh Lễ: Kinh Tạ Ơn.
Phần chuẩn bị này có vẻ đơn giản, nhưng nó mang ý nghĩa sâu sắc
về việc con người dâng hiến toàn bộ cuộc sống mình cho Thiên Chúa, để
Ngài biến đổi và thánh hóa.
Chi Tiết Phần III – Phụng Vụ Thánh Thể (Phần 2/3)
B. Kinh Tạ Ơn (The Eucharistic Prayer)
Đây là trái tim của Thánh Lễ. Cả cộng đoàn cùng với linh mục dâng
lên Thiên Chúa một lời kinh tạ ơn vĩ đại, trong đó diễn ra việc thánh
hiến bánh và rượu.
1. Kinh Tiền Tụng (Preface):
1
166
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Hành động: Bắt đầu bằng một cuộc đối thoại giữa linh
mục và cộng đoàn: “Hãy nâng tâm hồn lên” – “Chúng con đang
hướng về Chúa.” Sau đó, linh mục thay mặt cộng đoàn dâng lời
cảm tạ Thiên Chúa.
•
Ý nghĩa: Lời kinh này nhắc lại những công trình vĩ đại
mà Thiên Chúa đã làm trong lịch sử cứu độ, và mời gọi cộng đoàn
hợp với các thiên thần trên trời để ca ngợi Chúa.
2. Kinh “Thánh, Thánh, Thánh” (Sanctus):
•
Hành động: Cộng đoàn cùng hát hoặc đọc: “Thánh,
Thánh, Thánh! Chúa là Thiên Chúa các đạo binh. Trời đất đầy vinh
quang Chúa.”
•
Ý nghĩa: Đây là bài ca của các thiên thần, một lời tung
hô long trọng để ca ngợi sự thánh thiện và vinh quang vô biên của
Thiên Chúa.
3. Lời Khẩn Cầu Chúa Thánh Thần (Epiclesis):
•
Hành động: Linh mục đặt tay trên bánh và rượu, cầu
xin Chúa Thánh Thần xuống để thánh hóa những lễ vật này, biến
chúng thành Mình và Máu Chúa Giêsu.
•
Ý nghĩa: Người Công giáo tin rằng chính quyền năng
của Chúa Thánh Thần sẽ thực hiện sự biến đổi này.
4. Tường Thuật Lập Bí Tích (Words of Institution /
Consecration):
•
Hành động: Đây là giây phút linh thiêng và trang trọng
nhất. Cộng đoàn thường quỳ gối. Linh mục lặp lại chính xác những
lời và hành động của Chúa Giêsu trong Bữa Tiệc Ly:
o
Cầm lấy bánh, tạ ơn, bẻ ra và nói: “TẤT CẢ CÁC
CON HÃY NHẬN LẤY MÀ ĂN: VÌ NÀY LÀ MÌNH THẦY, SẼ
BỊ NỘP VÌ CÁC CON.”
1
167
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

o
Cầm lấy chén rượu, tạ ơn, và nói: “TẤT CẢ CÁC
CON HÃY NHẬN LẤY MÀ UỐNG: VÌ NÀY LÀ CHÉN MÁU
THẦY, MÁU GIAO ƯỚC MỚI VÀ VĨNH CỬU, SẼ ĐỔ RA CHO
CÁC CON VÀ NHIỀU NGƯỜI ĐƯỢC THA TỘI. CÁC CON HÃY
LÀM VIỆC NÀY MÀ NHỚ ĐẾN THẦY.”
•
Ý nghĩa (Giải thích cho người ngoài Công giáo):
Người Công giáo tin rằng vào lúc này, một sự thay
o
đổi mầu nhiệm xảy ra. Bánh và rượu không còn là bánh và
rượu theo bản thể nữa, mà đã thực sự trở thành Thân Thể
và Máu Máu của Chúa Giêsu (gọi là sự “biến đổi bản thể” –
transubstantiation), dù hình dạng bên ngoài vẫn không đổi.
o
Đây không phải là một sự tái diễn cái chết của
Chúa Giêsu, mà là làm cho hy lễ duy nhất của Ngài trên thập
giá trở nên hiện diện một cách bí tích ngay tại đó. Đây là
một khái niệm thuần túy đức tin, cốt lõi của niềm tin Công
giáo về Thánh Lễ.
5. Lời Tung Hô Tưởng Niệm và Các Lời Nguyện Kế Tiếp:
•
Hành động: Sau khi truyền phép, linh mục công bố
Đây là mầu nhiệm đức tin”, và cộng đoàn đáp lại bằng một lời
”
tung hô, ví dụ: “Lạy Chúa, chúng con loan truyền Chúa chịu chết,
và tuyên xưng Chúa sống lại, cho tới khi Chúa đến.”
•
Ý nghĩa: Cộng đoàn tuyên xưng niềm tin vào sự chết
và phục sinh của Chúa Giêsu, và sau đó tiếp tục cầu nguyện cho
Giáo Hội, cho những người đã qua đời và cho toàn thể nhân loại.
Kinh Tạ Ơn kết thúc bằng một lời vinh tụng ca long trọng
(Doxology), khi linh mục nâng cao Mình và Máu Thánh, và cộng đoàn
đáp “Amen” thật lớn.
Chi Tiết Phần III – Phụng Vụ Thánh Thể (Phần 3/3)
C. Nghi Thức Hiệp Lễ (Communion Rite)
1
168
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Sau khi Kinh Tạ Ơn kết thúc, cộng đoàn chuẩn bị để đón nhận
Mình và Máu Thánh Chúa, tức là tham dự vào “bữa ăn thiêng liêng”.
1. Kinh Lạy Cha (The Lord’s Prayer):
•
Hành động: Linh mục mời gọi, và cả cộng đoàn cùng
đọc kinh mà Chúa Giêsu đã dạy cho các môn đệ.
Ý nghĩa: Đọc kinh này là một sự chuẩn bị hoàn hảo cho
•
việc rước lễ. Cộng đoàn gọi Thiên Chúa là “Cha”, xin cho có lương
thực hàng ngày (cả vật chất lẫn tinh thần), xin tha thứ cho nhau
như Chúa tha thứ cho mình, và xin được gìn giữ khỏi sự dữ.
2. Chúc Bình An (Sign of Peace):
•
Hành động: Linh mục chúc bình an cho cộng đoàn. Sau
đó, mọi người quay sang những người xung quanh, bắt tay (hoặc
cúi đầu) và nói “Bình an của Chúa ở cùng anh/chị/em.”
•
Ý nghĩa: Đây là một cử chỉ biểu lộ sự hòa giải, hiệp
nhất và yêu thương trong cộng đoàn trước khi cùng nhau chia sẻ
một tấm bánh. Không thể hiệp thông với Chúa nếu không có sự
hòa thuận với anh em mình.
3. Bẻ Bánh và Kinh Chiên Thiên Chúa (Lamb of God / Agnus
Dei):
•
Hành động: Linh mục bẻ tấm bánh lớn đã được truyền
phép. Cử chỉ này gợi lại hành động của Chúa Giêsu trong Bữa Tiệc
Ly. Trong lúc đó, cộng đoàn hát hoặc đọc: “Lạy Chiên Thiên Chúa,
Đấng xóa tội trần gian, xin thương xót chúng con…”
•
Ý nghĩa: “Chiên Thiên Chúa” là một tước hiệu của Chúa
Giêsu, ám chỉ Ngài là con chiên hiến tế để cứu chuộc nhân loại.
Việc bẻ bánh cho thấy từ một tấm bánh duy nhất, nhiều người được
chia sẻ, nói lên sự hiệp nhất của những người cùng ăn một tấm
bánh.
1
169
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

4. Rước Lễ (Communion):
•
Hành động:
Linh mục nâng Mình Thánh lên và nói: “Đây Chiên
Thiên Chúa, đây Đấng xóa tội trần gian…”.
o
o
Những người Công giáo đã chuẩn bị tâm hồn
(không có tội trọng và đã giữ chay Thánh Thể) sẽ tiến lên để
rước lễ. Họ đón nhận Mình Thánh Chúa vào tay hoặc trực tiếp
vào miệng.
•
Ý nghĩa: Đây là hành động hiệp thông mật thiết nhất
với Chúa Giêsu. Người Công giáo tin rằng khi rước lễ, họ được kết
hợp với Chúa một cách sâu sắc, được Ngài nuôi dưỡng và ban sức
mạnh thiêng liêng.
•
Lưu ý cho người tham dự không phải là Công giáo:
Những người không phải là tín hữu Công giáo được mời gọi không
tiến lên rước lễ, vì hành động này đòi hỏi sự hiệp thông trọn vẹn
trong đức tin. Thay vào đó, bạn có thể ngồi tại chỗ và dành thời
gian này để suy tư hoặc cầu nguyện riêng trong thinh lặng. Đây là
một cử chỉ tôn trọng đối với niềm tin của cộng đoàn.
5. Thinh Lặng và Ca Hiệp Lễ:
•
Hành động: Sau khi rước lễ, mọi người trở về chỗ và
dành những giây phút thinh lặng để cầu nguyện riêng, cảm tạ
Chúa. Sau đó, có thể có một bài hát chung.
•
Ý nghĩa: Đây là thời gian cá nhân và sâu lắng nhất
trong Thánh Lễ, là lúc mỗi người kết hợp riêng với Chúa.
Chi Tiết Phần IV – Nghi Thức Kết Lễ
Mục đích: Sau khi đã được quy tụ, lắng nghe Lời Chúa và nuôi
dưỡng bằng Thánh Thể, cộng đoàn giờ đây được sai đi. Nghi thức kết lễ
rất ngắn gọn nhưng đầy ý nghĩa, nó là một “cú hích” để người tín hữu
mang những gì họ đã nhận được ra thế giới.
1
170
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1. Lời Nguyện Hiệp Lễ:
•
Hành động: Cộng đoàn đứng. Linh mục đọc một lời
nguyện cuối cùng, xin cho những ơn ích nhận được từ Thánh Lễ
sẽ sinh hoa kết quả trong đời sống hàng ngày của mỗi người.
•
Ý nghĩa: Lời nguyện này tổng kết lại toàn bộ cử hành
và xin Chúa giúp cộng đoàn sống những gì họ vừa cử hành.
2. Thông Báo (nếu có):
•
Hành động: Linh mục hoặc một người đại diện có thể
thông báo ngắn gọn về các hoạt động sắp tới của giáo xứ (cộng
đoàn địa phương).
•
Ý nghĩa: Đây là phần thực tế, giúp duy trì sự sinh hoạt
và kết nối trong cộng đoàn.
3. Phép Lành Cuối Lễ:
•
Hành động: Linh mục ban phép lành long trọng cho
cộng đoàn. Ngài đọc: “Xin Thiên Chúa toàn năng là Cha, và Con,
và Thánh Thần, ban phúc lành cho anh chị em.” Mọi người làm
Dấu Thánh Giá và thưa “Amen.”
•
Ý nghĩa: Đây là ơn lành của Chúa được ban xuống để
đồng hành và nâng đỡ mọi người khi họ trở về với cuộc sống
thường nhật.
4. Giải Tán (Dismissal):
•
Hành động: Linh mục (hoặc phó tế) nói một câu sai đi,
ví dụ: “Lễ đã xong, chúc anh chị em đi bình an.” Cộng đoàn đáp:
Tạ ơn Chúa.”
Ý nghĩa: Câu nói này không chỉ có nghĩa là “buổi lễ kết
”
•
thúc rồi, mọi người có thể về”, mà nó mang một ý nghĩa sâu sắc
hơn: “Sứ mệnh của các bạn bắt đầu.” Người tín hữu được sai đi
1
171
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

để sống và loan truyền Tin Mừng mà họ vừa cử hành, để trở thành
hiện thân của tình yêu Chúa trong thế giới.
5. Ca Kết Lễ:
•
Hành động: Trong khi linh mục và những người giúp
lễ tiến ra khỏi cung thánh, cộng đoàn hát một bài hát cuối cùng.
Ý nghĩa: Bài hát thể hiện niềm vui, sự quyết tâm và tạ
•
ơn, kết thúc buổi cử hành trong tâm tình hy vọng.
Tổng kết về các tư thế trong Thánh Lễ: Suốt buổi lễ, bạn sẽ thấy
cộng đoàn thay đổi tư thế:
•
Đứng: Thể hiện sự tôn kính, sẵn sàng, vui mừng (đặc
biệt khi nghe Tin Mừng).
•
Ngồi: Tư thế lắng nghe và suy ngẫm (khi nghe các bài
đọc, bài giảng).
•
Quỳ: Thể hiện sự thờ lạy sâu sắc, khiêm tốn tột cùng
(trong phần Truyền Phép).
Những cử chỉ này không phải là hình thức suông, mà là cách cơ
thể tham gia vào việc cầu nguyện cùng với tâm trí và linh hồn.
Lời Kết – Thánh Lễ Như Một Hành Trình
Sau khi đã đi qua bốn phần của Thánh Lễ, chúng ta có thể nhìn lại
toàn bộ cử hành như một hành trình tâm linh trọn vẹn:
1
.
HÀNH TRÌNH QUY TỤ: Chúng ta đến nhà thờ, mang
theo con người thật của mình với những niềm vui, gánh nặng và
cả những lỗi lầm. Trong Nghi thức đầu lễ, chúng ta được mời gọi
để lại sau lưng những xao lãng, nhìn nhận sự yếu đuối của mình
và cùng nhau hợp thành một cộng đoàn trước mặt Thiên Chúa.
1
172
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

2
.
HÀNH TRÌNH LẮNG NGHE: Trong Phụng vụ Lời Chúa,
chúng ta ngồi xuống và lắng nghe. Thiên Chúa nói với chúng ta
qua những câu chuyện và lời dạy từ ngàn xưa, nhưng vẫn còn
nguyên giá trị cho cuộc sống hôm nay. Chúng ta được mời gọi để
Lời Chúa chất vấn, an ủi và soi sáng cho con đường của mình.
3
.
HÀNH TRÌNH HIỆP THÔNG: Trong Phụng vụ Thánh
Thể, chúng ta tiến đến gần hơn với mầu nhiệm trung tâm của đức
tin. Chúng ta không chỉ nghe về tình yêu của Chúa, mà còn được
”
nếm cảm” tình yêu đó qua việc chia sẻ Bữa ăn Thánh. Đây là đỉnh
cao của sự kết hợp giữa Thiên Chúa và con người, và giữa con
người với nhau.
4
.
HÀNH TRÌNH RA ĐI: Cuối cùng, Thánh Lễ không kết
thúc bên trong bốn bức tường nhà thờ. Nghi thức kết lễ sai chúng
ta ra đi, trở về với gia đình, công việc và xã hội. Hành trình này
mời gọi chúng ta mang theo ơn lành và sức mạnh đã nhận được
để biến đổi thế giới xung quanh, bắt đầu từ chính cuộc sống của
mình, bằng những hành động yêu thương, tha thứ và phục vụ.
Một lời ngỏ đến bạn,
Cảm ơn bạn đã dành thời gian để tìm hiểu về Thánh Lễ. Đối với
người Công giáo, đây không chỉ là một nghi lễ, mà là nguồn sống, là nơi
họ gặp gỡ Thiên Chúa một cách thân tình nhất.
Có thể những giải thích trên vẫn còn nhiều khái niệm trừu tượng
và khó nắm bắt, bởi vì đức tin luôn chứa đựng những mầu nhiệm vượt
quá sự hiểu biết của lý trí. Tuy nhiên, hy vọng rằng tài liệu này đã cung
cấp cho bạn một cái nhìn tổng quan, một “bản đồ” để bạn có thể theo
dõi và hiểu được những gì đang diễn ra nếu có dịp tham dự một Thánh
Lễ.
Nếu có thể, hãy thử một lần đến tham dự Thánh Lễ với một tâm
hồn rộng mở. Hãy quan sát, lắng nghe, và cảm nhận không khí linh
1
173
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

thiêng. Biết đâu, bạn sẽ khám phá ra một vẻ đẹp, một sự bình an, hay
một ý nghĩa nào đó cho riêng mình.
1
174
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

CHƯƠNG 23 : XƯNG TỘI & CÁCH XƯNG TỘI
XƯNG TỘI & CÁCH XƯNG TỘI
(Một Cuộc Trò Chuyện Về Sự Chữa Lành Nội Tâm)
LỜI MỞ ĐẦU: TIẾNG THÌ THẦM TRONG LÒNG
Chào bạn,
Trước khi chúng ta nói về những khái niệm tôn giáo có vẻ xa lạ,
hãy cùng bắt đầu từ một điểm chung mà hầu hết mọi người trong chúng
ta đều từng trải qua. Đã bao giờ bạn cảm thấy một gánh nặng vô hình
trong lòng sau khi làm một điều gì đó mà chính bạn biết là sai? Có thể
đó là một lời nói làm tổn thương người bạn yêu quý, một hành động ích
kỷ, một sự gian dối dù không ai phát hiện, hay đơn giản là cảm giác
trống rỗng, lạc lõng và không hài lòng với chính con người mình.
Cảm giác ấy – cảm giác hối tiếc, tội lỗi, mong muốn được làm lại,
được quay ngược thời gian để sửa chữa – là một trải nghiệm rất “người”.
Nó là tiếng thì thầm của lương tâm, một la bàn nội tại cho chúng ta biết
khi nào mình đi chệch hướng khỏi những gì là tốt đẹp, là chân thật.
Chúng ta khao khát sự bình an. Chúng ta khao khát được tha thứ, không
chỉ bởi người khác, mà đôi khi, là bởi chính bản thân mình. Chúng ta
khao khát một sự khởi đầu mới, một “tờ giấy trắng” để có thể viết lại
cuộc đời mình một cách tốt đẹp hơn.
Trong suốt lịch sử, con người đã tìm nhiều cách để đối diện với
gánh nặng nội tâm này. Một số người cố gắng lãng quên nó bằng công
việc, bằng những thú vui chóng qua. Một số khác cố gắng “bù đắp” bằng
cách làm nhiều việc tốt. Nhưng thường thì, cảm giác ấy vẫn âm ỉ ở đâu
đó sâu thẳm bên trong.
Kitô giáo, đặc biệt là Giáo hội Công giáo, mang đến một con đường,
một món quà đặc biệt để giải quyết tận gốc rễ nỗi khao khát này. Đó
1
175
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

không phải là một liệu pháp tâm lý do con người sáng tạo ra, mà được
tin là một con đường do chính Thiên Chúa – Đấng tạo nên chúng ta và
thấu hiểu chúng ta hơn ai hết – thiết lập. Con đường đó được gọi là Bí
tích Hòa giải, hay thường được biết đến với cái tên gần gũi hơn là “Xưng
tội”.
Trong chương này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu “Xưng tội”
không phải như một nghĩa vụ nặng nề hay một nghi thức đáng sợ, mà
là một hành trình giải phóng và chữa lành sâu sắc. Đây là một lời mời
gọi để bạn trút bỏ những gánh nặng đang đè nén tâm hồn và tìm lại sự
bình an đích thực. Hãy tạm gác lại mọi định kiến và cùng nhau khám
phá món quà tuyệt vời này.
PHẦN 1: TỘI LỖI LÀ GÌ? – NHÌN TỪ GÓC ĐỘ TÌNH YÊU
Để hiểu tại sao chúng ta cần được “tha thứ”, trước hết chúng ta cần
hiểu “tội lỗi” là gì. Có lẽ khi nghe đến từ “tội”, bạn sẽ nghĩ ngay đến
những tội ác kinh khủng được ghi trong bộ luật hình sự. Nhưng trong
đức tin Kitô giáo, khái niệm “tội” sâu sắc và gần gũi hơn nhiều.
1.1. Tội lỗi không chỉ là vi phạm một bộ luật
Hãy tưởng tượng một người cha hay người mẹ hết mực yêu thương
con mình. Họ đặt ra một vài quy tắc trong nhà, ví dụ: “Đừng chơi với
lửa”, “Hãy về nhà trước khi trời tối”, “Hãy nói thật với bố mẹ”. Những
quy tắc này không phải được đặt ra để trói buộc hay kiểm soát đứa con.
Chúng xuất phát từ tình yêu thương và mong muốn bảo vệ con khỏi
những nguy hiểm, giúp con trưởng thành một cách tốt đẹp nhất.
Bây giờ, nếu đứa con không vâng lời, ví dụ nó nói dối bố mẹ. Hành
động này, về bản chất, không chỉ là “phá vỡ một quy tắc”. Điều nghiêm
trọng hơn là nó đã làm tổn thương mối quan hệ. Sự tin tưởng bị rạn nứt.
Sự gần gũi và thân mật giữa cha mẹ và con cái bị một bức tường ngăn
1
176
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

cách. Đứa con có thể cảm thấy tội lỗi, sợ hãi và xa cách, trong khi cha
mẹ cảm thấy buồn bã và tổn thương.
Đức tin Kitô giáo nhìn nhận “tội lỗi” theo cách tương tự.
Kitô hữu tin rằng vũ trụ và con người được tạo dựng bởi một Thiên
Chúa là Tình Yêu. Ngài không phải là một vị vua độc tài xa lạ trên trời,
mà là một người Cha, một Nguồn Cội của sự sống và tình yêu. Ngài tạo
ra chúng ta không phải để làm nô lệ, mà để chúng ta được sống trong
mối quanahệ yêu thương với Ngài và với nhau. “Luật” của Thiên Chúa
(ví dụ như Mười Điều Răn) cũng giống như những lời dặn dò của người
cha/mẹ nhân hậu: chúng là những chỉ dẫn để bảo vệ chúng ta khỏi
những gì làm hại chính mình và người khác, để chúng ta có thể sống
một cuộc đời trọn vẹn, hạnh phúc và bình an.
Vì vậy, tội lỗi, trong ý nghĩa sâu xa nhất, là bất cứ suy nghĩ,
lời nói, hành động hay thiếu sót nào làm rạn nứt hoặc cắt đứt mối
quan hệ yêu thương giữa ta với Thiên Chúa và với tha nhân.
•
Khi chúng ta ích kỷ, gian dối, hận thù, kiêu ngạo…
chúng ta đang đi ngược lại bản chất tốt đẹp mà Thiên Chúa đã đặt
vào trong ta. Chúng ta đang làm tổn thương hình ảnh của Thiên
Chúa nơi chính mình.
•
Khi chúng ta làm hại người khác, dù bằng lời nói
hay hành động, chúng ta cũng đang làm tổn thương chính Thiên
Chúa, vì mỗi người đều là con cái yêu quý của Ngài.
•
Khi chúng ta từ chối nhìn nhận Thiên Chúa hoặc
sống như thể Ngài không tồn tại, chúng ta đang cắt đứt mối liên
kết với Nguồn Sống và Tình Yêu của mình.
Giống như đứa con nói dối cha mẹ, tội lỗi tạo ra một sự xa cách.
Nó khiến tâm hồn ta nặng trĩu, bất an, và mất đi sự bình an nội tâm.
Đó không phải là sự trừng phạt từ Thiên Chúa, mà là hậu quả tự nhiên
của việc chúng ta tự mình bước ra khỏi vòng tay yêu thương của Ngài.
1
177
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

1.2. Tại sao chúng ta không thể tự mình “sửa chữa”?
Nhiều người có thiện chí sẽ nói: “Nếu tôi làm sai, tôi chỉ cần xin
lỗi và cố gắng làm tốt hơn vào lần sau là được”. Điều này hoàn toàn
đúng và rất đáng trân trọng trong các mối quan hệ hàng ngày. Tuy
nhiên, khi đối diện với sự rạn nứt sâu sắc với Nguồn Cội của sự sống,
vấn đề trở nên phức tạp hơn.
Hãy dùng một ví dụ khác: Bạn làm vỡ một chiếc bình cổ vô giá của
một người bạn thân.
•
Bạn có thể xin lỗi: Lời xin lỗi là cần thiết, nhưng nó
không làm chiếc bình lành lại.
•
Bạn có thể cố gắng đền bù: Bạn có thể mua một chiếc
bình khác, nhưng nó sẽ không bao giờ giống hệt chiếc bình đã vỡ.
Vết thương lòng và sự mất mát vẫn còn đó.
•
Bạn không thể tự mình gắn lại nó: Dù bạn có cố gắng
thế nào, những mảnh vỡ cũng không thể nào liền lại như cũ. Cần
một nghệ nhân bậc thầy, một chuyên gia phục chế mới có thể làm
được điều đó.
Tội lỗi cũng vậy. Nó gây ra những “vết nứt” và “tổn thương” trong
tâm hồn chúng ta và trong mối quan hệ của chúng ta với Thiên Chúa.
Chúng ta có thể hối hận, có thể cố gắng làm việc tốt để “bù đắp”, nhưng
chúng ta không có khả năng tự mình “chữa lành” hoàn toàn những tổn
thương thiêng liêng đó. Chúng ta không thể tự mình xóa đi mặc cảm tội
lỗi và phục hồi lại sự kết nối trọn vẹn với Đấng Thánh Thiện tuyệt đối.
Chúng ta cần một sự trợ giúp từ bên ngoài. Chúng ta cần một “Nghệ
Nhân Bậc Thầy” có thể chữa lành và phục chế tâm hồn ta trở lại vẻ đẹp
ban đầu.
Đây chính là lúc chúng ta bắt đầu nói về Lòng Thương Xót của
Thiên Chúa và món quà của Bí tích Hòa giải. Thiên Chúa không chỉ là
1
178
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

người đặt ra quy tắc. Ngài chính là người Cha nhân hậu trong câu
chuyện, người luôn đứng ở cửa ngóng trông đứa con lầm lạc quay về,
không phải để trừng phạt, mà để ôm nó vào lòng và chữa lành mọi vết
thương cho nó. Bí tích Hòa giải chính là cánh cửa mà người Cha đó luôn
mở sẵn.
PHẦN 2: BÍ TÍCH HÒA GIẢI – CUỘC GẶP GỠ VỚI LÒNG THƯƠNG
XÓT
Nếu tội lỗi là sự cắt đứt mối quan hệ, thì Bí tích Hòa giải chính là
phương thế cụ thể, hữu hình mà Thiên Chúa ban cho để chúng ta nối lại
mối quan hệ đó. Đây không phải là một phiên tòa phán xét, mà là một
phòng khám chữa lành tâm hồn.
2.1. Tại sao lại là “Bí tích”?
Từ “bí tích” nghe có vẻ bí ẩn, nhưng ý nghĩa của nó lại rất thực tế.
Trong đời sống, chúng ta thể hiện những thực tại vô hình thông qua
những dấu chỉ hữu hình. Một cái bắt tay thể hiện sự thân thiện. Một nụ
hôn thể hiện tình yêu. Một lá cờ thể hiện cho một quốc gia.
Tương tự, một “bí tích” là một dấu chỉ hữu hình (những lời nói, cử
chỉ ta có thể thấy và nghe được) do chính Chúa Giêsu thiết lập để qua
đó, chúng ta nhận được một ơn huệ vô hình từ Thiên Chúa (ơn tha thứ,
sự chữa lành).
Sự tha thứ của Thiên Chúa là một thực tại vô hình. Chúng ta không
thể “thấy” nó. Làm sao chúng ta biết chắc mình đã được tha thứ? Làm
sao chúng ta cảm nhận được gánh nặng đã thực sự được cất đi?
Chính vì hiểu được tâm lý con người chúng ta, Chúa Giêsu đã thiết
lập Bí tích Hòa giải. Qua bí tích này, chúng ta không chỉ tin một cách
trừu tượng rằng Thiên Chúa tha thứ, mà chúng ta còn được nghe những
1
179
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

lời tha thứ một cách cụ thể qua môi miệng của một người đại diện.
Chúng ta trải nghiệm được sự tha thứ một cách hữu hình và cá vị.
2.2. Tại sao phải xưng tội với một Linh mục?
Đây là một trong những câu hỏi lớn nhất và hợp lý nhất mà nhiều
người đặt ra: “Tại sao tôi không thể xưng tội thẳng với Thiên Chúa trong
phòng riêng của mình?”
Câu trả lời có nhiều tầng lớp sâu sắc:
•
Ý muốn của Thiên Chúa: Kitô hữu tin rằng chính Chúa
Giêsu, sau khi sống lại từ cõi chết, đã ban cho các Tông đồ (những
nhà lãnh đạo đầu tiên của Giáo hội) quyền tha tội nhân danh Ngài.
Ngài thổi hơi trên các ông và nói: “Anh em hãy nhận lấy Thánh
Thần. Anh em tha tội cho ai, thì người ấy được tha; anh em cầm
giữ ai, thì người ấy bị cầm giữ.” (Tin Mừng Gioan 20:22-23).
Quyền năng này được các Tông đồ truyền lại cho những người kế
vị là các Giám mục và Linh mục qua nhiều thế kỷ. Vì vậy, việc xưng
tội qua một linh mục không phải là sáng kiến của con người, mà
là tuân theo cách thức Chúa Giêsu đã thiết lập.
•
Vai trò của Linh mục: Khi bạn xưng tội, bạn không
đang nói chuyện với “ông A” hay “ông B”. Vị linh mục lúc này hành
động trong tư cách là người đại diện của Chúa Kitô (in persona
Christi) và là người đại diện cho cộng đoàn Giáo hội.
o
Là hiện thân của Chúa Kitô: Ngài là công cụ, là
khí cụ mà qua đó, chính Chúa Kitô lắng nghe và ban ơn tha
thứ. Lời tha tội mà linh mục đọc không phải là lời của ngài,
mà là lời của Chúa.
o
Là đại diện của Cộng đoàn: Khi chúng ta phạm
tội, chúng ta không chỉ làm tổn thương mối quan hệ với Chúa
mà còn làm tổn thương cộng đoàn (Gia đình, Giáo hội, xã
hội). Việc xưng tội với một đại diện của cộng đoàn cũng là
1
180
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

một cách để chúng ta hòa giải lại với cộng đoàn mà chúng ta
đã làm tổn thương.
•
Lợi ích về mặt tâm lý và tâm linh con người:
Sự khách quan: Tự mình xét xử chính mình rất
o
khó. Chúng ta có thể quá khắt khe hoặc quá dễ dãi. Việc nói
ra tội lỗi của mình với một người khác giúp chúng ta nhìn
nhận chúng một cách khách quan hơn.
o
Sức mạnh của lời nói: Có một sức mạnh chữa
lành lạ lùng trong việc nói ra thành lời những gánh nặng,
những bí mật đen tối mà chúng ta giữ kín trong lòng. Việc
”
xưng” ra chính là bước đầu tiên để giải thoát khỏi quyền lực
của chúng.
o
Sự chắc chắn: Khi vị linh mục đọc lời tha tội, bạn
được nghe một cách rõ ràng và chắc chắn rằng: “Thiên Chúa,
là Cha hay thương xót… đã ban ơn tha thứ cho con…”. Sự
chắc chắn hữu hình này mang lại một sự bình an sâu sắc mà
việc cầu nguyện một mình đôi khi khó có thể đạt được. Bạn
bước ra khỏi tòa giải tội và biết rằng mình đã được tha thứ.
o
Lời khuyên cụ thể: Vị linh mục có thể đưa ra
những lời khuyên, những hướng dẫn cụ thể giúp bạn chiến
đấu với tội lỗi và lớn lên trong đời sống tinh thần.
Quan trọng: Ấn Tín Tòa Giải Tội (Bí mật tuyệt đối)
Một điều cực kỳ quan trọng bạn cần biết: Bất cứ điều gì bạn nói
trong tòa giải tội đều được giữ bí mật tuyệt đối và vĩnh viễn. Đây được
gọi là “ấn tín tòa giải tội”. Một linh mục thà chết chứ không bao giờ được
phép tiết lộ, dù chỉ là một ám chỉ nhỏ nhất, về những gì ngài đã nghe.
Sự bảo mật tuyệt đối này tạo ra một không gian an toàn trọn vẹn để bạn
có thể mở lòng mình ra mà không sợ hãi.
1
181
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

PHẦN 3: NĂM BƯỚC ĐỂ ĐẾN VỚI SỰ CHỮA LÀNH
Cuộc gặp gỡ trong Bí tích Hòa giải không phải là một thủ tục phức
tạp. Nó giống như một cuộc trò chuyện chân thành, được dẫn dắt bởi
tình yêu, và thường bao gồm 5 bước đơn giản. Đây là một lộ trình giúp
tâm hồn bạn chuẩn bị và đón nhận ơn tha thứ một cách trọn vẹn nhất.
BƯỚC 1: XÉT MÌNH (Nhìn lại cuộc sống của bạn)
Đây là bước chuẩn bị ở nhà, trước khi bạn đến gặp linh mục. Giống
như trước khi đi khám bệnh, bạn cần nghĩ xem mình bị đau ở đâu, triệu
chứng là gì. Xét mình là một cuộc đối thoại thầm lặng và chân thành
với Thiên Chúa và với chính lương tâm của bạn.
Bạn không cần phải là một nhà thần học để làm điều này. Chỉ cần
dành một chút thời gian ở một nơi yên tĩnh và tự hỏi mình những câu
hỏi đơn giản, xuất phát từ hai điều răn lớn nhất mà Chúa Giêsu đã dạy:
Mến Chúa và Yêu người.
•
Trong mối quanahệ với Thiên Chúa (Mến Chúa):
Tôi có dành thời gian cho Thiên Chúa không (cầu
o
nguyện, nghĩ về Ngài)? Hay cuộc sống của tôi hoàn toàn loại
trừ Ngài?
o
Tôi có tin tưởng vào tình yêu và sự quan phòng
của Ngài không, hay tôi luôn lo lắng, tự mình gánh vác mọi
thứ và dễ dàng tuyệt vọng?
o
không?
o
Tôi có sử dụng danh Chúa một cách tôn trọng
Tôi có đặt những thứ khác (tiền bạc, danh vọng,
quyền lực, thú vui…) lên trên Thiên Chúa không?
Trong mối quanahệ với người khác (Yêu người):
Đối với gia đình (cha mẹ, vợ chồng, con cái):
Tôi có yêu thương, tôn trọng và kiên nhẫn với họ không? Tôi
•
o
1
182
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

có gây ra những cuộc cãi vã, làm tổn thương họ bằng lời nói
hay hành động không?
o
Đối với mọi người:
Tôi có tôn trọng sự sống và phẩm giá của
.
người khác không? (Có nuôi lòng hận thù, ý muốn trả
thù, hay làm hại ai không?)
.
Tôi có sống chung thủy và trong sáng trong
các mối quanahệ tình cảm không?
.
Tôi có tôn trọng tài sản của người khác
không? (Có lấy cắp, gian lận, hay làm hư hại của
công/của tư không?)
.
Tôi có sống thành thật không? (Có nói dối,
nói xấu, vu khống, phán xét người khác không?)
Tôi có ghen tị với thành công hay hạnh phúc
.
của người khác không?
•
Trong mối quanahệ với chính mình:
o
Tôi có chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần
của mình không?
o
không?
o
Tôi có lười biếng, trì hoãn trách nhiệm của mình
Tôi có kiêu ngạo, luôn cho mình là đúng và coi
thường người khác không?
Mục đích của việc xét mình không phải là để dằn vặt bản thân, mà
là để nhận ra sự thật về tình trạng tâm hồn mình một cách khiêm tốn.
Giống như việc nhìn vào gương để thấy vết bẩn trên mặt, chúng ta cần
nhận ra nó trước khi có thể lau sạch.
BƯỚC 2: ĂN NĂN TỘI (Cảm thấy hối tiếc thật sự)
Sau khi đã nhận ra những sai lầm của mình, bước tiếp theo là sự
ăn năn. Đây là trái tim của việc xưng tội. Nếu không có sự ăn năn thật
sự, việc xưng tội chỉ là đọc một danh sách các lỗi lầm một cách vô hồn.
1
183
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

Ăn năn tội là gì? Đó không chỉ là cảm giác xấu hổ hay sợ bị phạt.
Sự ăn năn thật sự (còn gọi là “lòng thống hối”) là một nỗi buồn sâu sắc
xuất phát từ tình yêu.
•
Buồn vì đã làm tổn thương một người Cha yêu
thương mình: Giống như đứa con trong câu chuyện ở phần 1, nỗi
buồn lớn nhất của nó không phải là sợ bị phạt, mà là vì nó đã làm
cha mẹ mình buồn lòng, đã làm tổn thương tình yêu mà cha mẹ
dành cho nó. Tương tự, chúng ta ăn năn vì tội lỗi của chúng ta đã
xúc phạm đến Thiên Chúa là Tình Yêu, Đấng không đáng bị chúng
ta đối xử như vậy.
•
Buồn vì đã làm tổn thương người khác: Chúng ta
nhận ra rằng hành động của mình đã gây ra đau khổ, sự bất công
cho anh chị em mình.
•
Buồn vì đã làm xấu đi hình ảnh tốt đẹp của chính
mình: Chúng ta nhận ra mình đã không sống đúng với phẩm giá
cao quý mà Thiên Chúa đã ban cho.
Sự ăn năn chân thành luôn đi kèm với một quyết tâm.
BƯỚC 3: DỐC LÒNG CHỪA (Quyết tâm thay đổi)
”
Ăn năn” và “dốc lòng chừa” là hai mặt của một đồng xu. Nếu bạn
thực sự hối tiếc về điều gì đó, một cách tự nhiên bạn sẽ không muốn lặp
lại nó nữa.
Dốc lòng chừa là một quyết tâm cụ thể, một sự cam kết với Thiên
Chúa (với sự trợ giúp của Ngài) rằng bạn sẽ cố gắng hết sức để tránh xa
tội lỗi đó và những dịp dẫn bạn đến tội lỗi trong tương lai.
Quyết tâm này không có nghĩa là bạn đảm bảo 100% sẽ không bao
giờ tái phạm. Chúng ta là con người yếu đuối. Nhưng nó có nghĩa là bạn
thực sự muốn thay đổi và sẽ nỗ lực để thay đổi. Ví dụ:
1
184
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

•
Nếu bạn phạm tội nói xấu, bạn quyết tâm sẽ cố gắng
suy nghĩ trước khi nói và tập trung vào những điểm tốt của người
khác.
•
Nếu bạn phạm tội lười biếng, bạn quyết tâm sẽ lập một
kế hoạch làm việc cụ thể và tuân thủ nó.
Thiên Chúa không đòi hỏi sự hoàn hảo ngay lập tức. Ngài nhìn
thấy sự chân thành trong nỗ lực của bạn.
BƯỚC 4: XƯNG TỘI (Nói ra với Linh mục)
Đây là hành động cụ thể của việc gặp gỡ linh mục trong tòa giải
tội hoặc một nơi kín đáo. Hãy nhớ rằng, bạn đang đến gặp gỡ lòng
thương xót của Chúa, vì vậy hãy đến với sự tin tưởng và khiêm tốn.
A. Bắt đầu như thế nào? Bạn có thể bắt đầu bằng một nghi thức
đơn giản. Sau khi làm Dấu Thánh Giá, bạn có thể nói: “Thưa cha, con là
một người dự tòng (hoặc người mới). Con xin xưng tội lần đầu tiên. Xin
cha chúc lành cho con.” Hoặc nếu bạn đã được rửa tội: “Thưa cha, xin
cha giải tội cho con. Lần xưng tội trước của con cách đây… (khoảng
thời gian). Con có những tội sau đây…”
B. Xưng tội như thế nào? Hãy nói ra những tội mà bạn đã xét
mình một cách đơn giản, rõ ràng và chân thành.
•
Thẳng thắn: Gọi tên tội lỗi của mình. Ví dụ: “Con đã
nói dối”, “Con đã trộm cắp”, “Con đã nuôi lòng hận thù”.
Ngắn gọn: Không cần kể một câu chuyện dài dòng,
•
không cần giải thích nguyên nhân hay đổ lỗi cho người khác. Chỉ
cần nêu ra hành động của mình. Ví dụ, thay vì kể một câu chuyện
dài 2 phút về cuộc cãi vã, bạn chỉ cần nói: “Con đã cãi nhau với mẹ
và nói những lời thiếu tôn trọng”.
•
Toàn vẹn: Cố gắng xưng hết những tội nặng (những tội
trọng) mà bạn nhớ được. Việc cố ý giấu một tội trọng sẽ làm cho
1
185
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

việc xưng tội không thành sự. Nếu bạn thực sự quên, Thiên Chúa
hiểu và tha thứ cho bạn. Tội đó sẽ được tha chung với các tội khác.
Bạn có thể xưng nó trong lần xưng tội kế tiếp nếu nhớ ra.
•
Số lần (ước lượng): Đối với những tội nặng, bạn nên
nói rõ số lần phạm (ví dụ: “Con đã bỏ lễ Chúa Nhật 3 lần”). Nếu
không nhớ rõ, bạn có thể nói “nhiều lần” hoặc “vài lần”.
C. Sau khi xưng tội Sau khi bạn đã nói xong, hãy kết thúc bằng
một câu như: “Thưa cha, con đã xưng xong, con xin phó mình cho lòng
thương xót của Chúa.”
Lúc này, linh mục có thể sẽ đưa ra một vài lời khuyên ngắn gọn để
giúp bạn. Sau đó, ngài sẽ ra một “việc đền tội” cho bạn.
BƯỚC 5: ĐỀN TỘI (Thực hiện hành động sửa chữa)
Sau khi lắng nghe và ban lời khuyên, linh mục sẽ ra cho bạn một
việc làm nhỏ, gọi là “việc đền tội”.
”
Việc đền tội” là gì? Xin đừng hiểu lầm! Đây không phải là một
hình phạt để “trả giá” cho tội lỗi của bạn. Sự tha thứ của Thiên Chúa là
một món quà miễn phí, bạn không thể “mua” hay “kiếm” được nó.
Vậy, việc đền tội có ý nghĩa gì?
1
.
Là một liều thuốc chữa lành: Nó giúp chữa lành
những tổn thương do tội lỗi gây ra. Giống như sau một cuộc phẫu
thuật, bác sĩ yêu cầu bạn tập vật lý trị liệu để phục hồi chức năng.
Việc đền tội là một bài “vật lý trị liệu tâm hồn”.
2
.
Là một hành động sửa chữa: Nó thể hiện thiện chí
muốn sửa chữa những thiệt hại bạn đã gây ra. Ví dụ, nếu bạn ăn
cắp, việc đền tội có thể là trả lại món đồ đó. Nếu bạn nói xấu, việc
đền tội có thể là làm một việc tốt cho người đó.
1
186
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

3
.
Là một cách thể hiện lòng biết ơn: Bằng cách làm việc
đền tội, bạn thể hiện lòng biết ơn đối với ơn tha thứ mình vừa nhận
được.
4
.
Là một cách rèn luyện nhân đức: Nó giúp bạn rèn
luyện nhân đức đối nghịch với tội bạn đã phạm. Ví dụ, nếu bạn
phạm tội ích kỷ, việc đền tội có thể là làm một việc bác ái.
Việc đền tội thường rất đơn giản: đọc một vài kinh, làm một việc
tốt cho ai đó, đọc một đoạn Kinh Thánh, hoặc dành vài phút cầu nguyện.
Nhận ơn tha thứ (Lời Xá Giải)
Sau khi ra việc đền tội, linh mục sẽ mời gọi bạn đọc Kinh Ăn Năn
Tội (ngài sẽ hướng dẫn bạn nếu bạn chưa thuộc). Đây là lời cầu nguyện
bạn dâng lên Thiên Chúa để bày tỏ lòng thống hối của mình.
Sau đó, đến khoảnh khắc trọng tâm và đẹp nhất. Linh mục sẽ giơ
tay trên bạn và đọc lời tha tội (Lời Xá Giải) nhân danh Thiên Chúa và
Giáo hội. Ngài sẽ đọc những lời này (hoặc tương tự):
”
…Thiên Chúa là Cha hay thương xót… đã dùng sự chết và sống
lại của Con Chúa mà giao hòa thế gian với Chúa và ban Thánh Thần để
tha tội. Xin Chúa dùng tác vụ của Hội Thánh mà ban cho con ơn tha
thứ và bình an. VẬY, CHA THA TỘI CHO CON, NHÂN DANH CHA VÀ
CON VÀ THÁNH THẦN.”
Khi bạn nghe những lời này, hãy tin rằng chính Thiên Chúa đang
nói với bạn. Gánh nặng của bạn đã được cất đi. Tội lỗi của bạn đã được
tha. Bạn đã được giao hòa. Bạn được ban cho một khởi đầu mới.
Bạn đáp lại: “Amen.”
Sau đó, linh mục có thể nói: “Chúc con đi bình an”, và bạn ra về
trong sự bình an của Chúa. Đừng quên thực hiện việc đền tội mà cha đã
giao.
1
187
Hành trình khám phá tình yêu – Lm. Anmai, CSsR

PHẦN 4: CUỘC SỐNG SAU KHI XƯNG TỘI – MỘT HÀNH TRÌNH
MỚI
Bước ra khỏi tòa giải tội, bạn cảm thấy thế nào? Nhiều người mô
tả cảm giác đó là sự nhẹ nhõm, bình an, vui mừng và tự do. Giống như
một người đã mang một ba lô đầy đá trên lưng trong một thời gian dài,
nay được đặt nó xuống. Tâm hồn được thanh tẩy, được làm mới lại.
Đây không phải là điểm kết thúc, mà là một điểm khởi đầu mới. Bí
tích Hòa giải không phải là một “cây đũa thần” làm cho chúng ta trở nên
hoàn hảo và không bao giờ phạm tội nữa. Nó là một nguồn sức mạnh,
một “trạm tiếp nhiên liệu” trên hành trình cuộc đời.
1. Sống trong sự biết ơn Hãy dành thời gian để tạ ơn Thiên Chúa
vì lòng thương xót vô biên của Ngài. Ngài không đối xử với chúng ta
như tội chúng ta đáng chịu, mà luôn mở rộng vòng tay chào đón chúng
ta trở về.
2. Tiếp tục chiến đấu Ơn tha thứ không loại bỏ sự yếu đuối của
con người. Chúng ta vẫn sẽ phải đối mặt với những cám dỗ. Nhưng bây
giờ, bạn không còn chiến đấu một mình. Bạn chiến đấu với sức mạnh
và ân sủng của Thiên Chúa. Hãy tiếp tục cố gắng thực hành những quyết
tâm mà bạn đã đặt ra. Khi vấp ngã, đừng nản lòng. Hãy đứng dậy ngay
lập tức, xin lỗi Chúa và tin tưởng vào lòng thương xót của Ngài.
3. Xưng tội thường xuyên Giáo hội khuyến khích các tín hữu đến
với Bí tích Hòa giải một cách đều đặn (ví dụ, mỗi tháng một lần hoặc
vài tháng một lần), ngay cả khi chỉ có những tội nhẹ. Tại sao?
•
Giống như việc tắm rửa: Chúng ta tắm rửa thân thể
hàng ngày để giữ cho nó sạch sẽ, dù không phải lúc nào cũng lấm
bẩn nghiêm trọng. Xưng tội đều đặn giúp giữ cho tâm hồn chúng
ta “sạch sẽ” và nhạy bén trước tội lỗi.
Giống như việc kiểm tra sức khỏe định kỳ: Nó giúp
chúng ta nhận ra những xu hướng xấu, những thói quen tội lỗi
đang âm thầm phát triển để có thể chấn chỉnh kịp thời.
Là nguồn ân sủng: Mỗi lần xưng tội là một lần chúng
ta được đón nhận thêm sức mạnh thiêng liêng từ Thiên Chúa để
sống tốt hơn.
4. Trở thành chứng nhân của lòng thương xót Khi bạn đã trải
nghiệm được sự tha thứ sâu sắc của Thiên Chúa, một cách tự nhiên, bạn
cũng sẽ trở nên bao dung và dễ tha thứ cho người khác hơn. Bạn hiểu
rằng mình cũng là người yếu đuối và đã được tha thứ, vì vậy bạn cũng
sẵn sàng trao sự tha thứ đó cho những người đã làm tổn thương mình.
Cuộc sống của bạn trở thành một bằng chứng sống động về tình yêu
chữa lành của Thiên Chúa.
KẾT LUẬN: LỜI MỜI GỌI ĐẾN SỰ TỰ DO
Chúng ta đã cùng nhau đi qua một hành trình khá dài để tìm hiểu
về Bí tích Hòa giải. Hy vọng rằng, qua những trang viết này, bạn không
còn nhìn “việc xưng tội” như một thủ tục phán xét đáng sợ, mà là một
lời mời gọi đầy yêu thương đến sự tự do và bình an nội tâm.
Nó bắt nguồn từ một sự thật rất đơn giản:
1.Chúng ta, trong sự yếu đuối của con người, thường
xuyên làm những điều sai trái, làm tổn thương mối quan hệ với
Đấng Tạo Hóa, với người khác và với chính mình. Điều này gây ra
gánh nặng và sự bất an trong tâm hồn.
2.Thiên Chúa, trong tình yêu vô bờ của Ngài, không muốn
chúng ta phải sống trong gánh nặng đó. Ngài chủ động tìm đến
chúng ta và ban cho một con đường cụ thể để được chữa lành và
làm lại từ đầu.

3.Con đường đó chính là Bí tích Hòa giải, một cuộc gặp
gỡ cá vị và thâm sâu với lòng thương xót của Chúa, qua trung gian
của một vị linh mục đại diện.
4.Qua năm bước: Xét mình, Ăn năn, Dốc lòng chừa, Xưng
tội và Đền tội, chúng ta trút bỏ được gánh nặng tội lỗi và nhận
lãnh ơn tha thứ cùng sức mạnh để bắt đầu lại.
Có thể bạn vẫn còn những thắc mắc, những do dự. Điều đó hoàn
toàn bình thường. Nhưng nếu có một điều gì đó trong những trang viết
này chạm đến nỗi khao khát sâu thẳm về sự bình an, về một sự khởi
đầu mới trong lòng bạn, thì đó có thể là lời mời gọi nhẹ nhàng của Thiên
Chúa dành cho chính bạn.
Đừng sợ hãi. Lòng thương xót của Thiên Chúa thì lớn hơn bất kỳ
tội lỗi nào của bạn. Ngài không chờ đợi bạn trở nên hoàn hảo mới yêu
thương bạn. Ngài yêu thương bạn ngay cả trong tình trạng bất toàn của
bạn, và chính tình yêu đó sẽ biến đổi bạn.
Bí tích Hòa giải không phải là một gánh nặng, mà là một món quà.
Một món quà của sự chữa lành. Một món quà của sự tự do. Một món
quà của tình yêu.

LỜI KẾT: HÀNH TRÌNH MỚI BẮT ĐẦU
Việc hoàn thành khóa giáo lý này không phải là điểm kết thúc, mà
chính là điểm khởi đầu cho một hành trình mới – hành trình sống trọn
vẹn tư cách là con cái Thiên Chúa trong lòng Giáo Hội.
Đức tin là một hạt giống đã được gieo vào lòng bạn. Giờ đây, bạn
được mời gọi để chăm sóc cho hạt giống đó lớn lên mỗi ngày bằng việc
cầu nguyện, lãnh nhận các bí tích, sống Lời Chúa và thực thi bác ái.
Chào mừng bạn đến với Gia Đình của Thiên Chúa!
PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY GỢI Ý
Không khí: Tạo một môi trường thân thiện, cởi mở,
không phán xét. Bắt đầu và kết thúc mỗi buổi học bằng một lời
cầu nguyện ngắn.
Tập trung vào câu chuyện: Thay vì chỉ trình bày giáo
lý, hãy dùng các câu chuyện trong Kinh Thánh, cuộc đời các thánh,
hoặc những chứng nhân sống động trong đời thường để minh họa.
Đối thoại: Khuyến khích học viên đặt câu hỏi, chia sẻ
những suy nghĩ và cả những nghi ngờ của họ. Giáo lý là một cuộc
đối thoại, không phải độc thoại.
Kết nối với cuộc sống: Luôn đặt câu hỏi: “Điều này có
ý nghĩa gì với cuộc sống của tôi hôm nay?” Giúp học viên thấy giáo
lý không xa rời thực tế.
Sử dụng trực quan: Hình ảnh, video ngắn, âm nhạc…
có thể giúp bài học trở nên sinh động và dễ đi vào lòng người hơn.

Người đồng hành: Vai trò của người dạy không chỉ là
một giáo viên, mà là một người bạn, một người anh/chị đi trước,
sẵn sàng lắng nghe và chia sẻ hành trình đức tin của chính mình.
Chúc bạn có một hành trình giảng dạy đầy hồng ân của Chúa
Thánh Thần!

File PDF

Lm. Anmai, CSsR