BÀI ĐỌC I: Is 40, 1-11
Chúa ngươi phán: Hỡi dân Ta, hãy an tâm, hãy an tâm! Hãy nói với Giêrusalem, và kêu gọi rằng: Thời nô lệ đã chấm dứt, tội lỗi đã được ân xá, Chúa đã ban ơn nhiều gấp hai lần tội lỗi. Và có tiếng kêu trong hoang địa rằng: Hãy dọn đường Chúa, hãy sửa đường Chúa chúng ta trong hoang địa cho ngay thẳng, hãy lấp mọi hố sâu và hãy bạt mọi núi đồi; con đường cong queo hãy làm cho ngay thẳng, con đường gồ ghề hãy san cho bằng. Và vinh quang Chúa sẽ xuất hiện, mọi người sẽ được thấy vinh quang Thiên Chúa, vì Ngài đã phán. Có tiếng bảo: “Hãy hô lên!”, và tôi nói: “Tôi sẽ hô lên điều gì?” Mọi xác phàm như cỏ dại; mọi vinh quang của nó đều như hoa ngoài đồng. Cỏ dại đã khô, hoa đã tàn, vì hơi Chúa đã thổi trên chúng. Vì chưng, dân là cỏ dại: Cỏ dại đã khô, hoa đã tàn, mà lời Chúa chúng ta tồn tại đến muôn đời. Hỡi ngươi là kẻ đem tin mừng cho Sion, hãy trèo lên núi cao. Hỡi ngươi là kẻ đưa tin mừng cho Giêrusalem, hãy mạnh dạn cất tiếng. Hãy cất tiếng cao, đừng sợ! Hãy nói cho các dân thành thuộc chi họ Giuđa rằng: Ðây Thiên Chúa các ngươi, đây Chúa là Thiên Chúa các ngươi sẽ đến trong quyền lực, và cánh tay Người sẽ thống trị. Người mang theo những phần thưởng chiến thắng, và đưa đi trước những chiến lợi phẩm. Người chăn dắt đoàn chiên Người như một mục tử. Người ẵm những chiên con trên cánh tay, ôm ấp chúng vào lòng, và nhẹ tay dẫn dắt những chiên mẹ.
PHÚC ÂM: Mt 18, 12-14
Khi ấy Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Các con nghĩ sao? Nếu ai có một trăm con chiên mà lạc mất một con, thì người đó lại không bỏ chín mươi chín con trên núi, để đi tìm con chiên lạc sao? Nếu người đó tìm được, thì quả thật, Thầy bảo các con, người đó sẽ vui mừng vì con chiên đó hơn chín mươi chín con chiên không thất lạc. Cũng vậy, Cha các con ở trên trời không muốn để một trong những kẻ bé nhỏ này phải hư đi”.
Suy Niệm 1: CHUYỆN CON CHIÊN LẠC LÀ CHUYỆN TÔN TRỌNG NHÂN PHẨM
Thông điệp về DỌN ĐƯỜNG ngày càng dồn dập trong sách Isaia, kèm với sự báo trước về niềm vui và sự an ủi của ‘thời cứu độ’ đang đến gần. Nghĩa là sự chuẩn bị ở đây, tuy giục giã gấp rút và tạo cảm giác hơi căng thẳng, nhưng là sự chuẩn bị để vui, để ăn mừng – chứ không phải sự chuẩn bị đầy lo sợ để đối phó với một tình huống có tính đe doạ hay khủng bố nào đó. “Hãy dọn đường Chúa, hãy sửa đường Chúa chúng ta trong hoang địa cho ngay thẳng, hãy lấp mọi hố sâu và hãy bạt mọi núi đồi… Hỡi ngươi là kẻ đưa tin mừng cho Giêrusalem, hãy mạnh dạn cất tiếng. Hãy cất tiếng cao, đừng sợ! Hãy nói cho các dân thành thuộc chi họ Giuđa rằng: Ðây Chúa là Thiên Chúa các ngươi sẽ đến trong quyền lực, và cánh tay Người sẽ thống trị”…
Đặc biệt, vị Mêsia sẽ đến ấy được khắc hoạ như một MỤC TỬ tận tuỵ chăm lo cho đàn chiên, quan tâm đến từng con chiên một: “Người chăn dắt đàn chiên Người như một mục tử. Người ẵm những chiên con trên cánh tay, ôm ấp chúng vào lòng, và nhẹ tay dẫn dắt những chiên mẹ”…
Chúa Giêsu đến, Người thường xuyên xác nhận tư cách Mục Tử của Người như vậy. Đặc biệt trong bản văn Tin Mừng Máttheu hôm nay, Người nhấn mạnh sự quan tâm và trân trọng đối với từng con chiên, nhất là con chiên bị lạc mất! Chúa dẫn ta đi từ kinh nghiệm thông thường – là việc người chăn chiên bỏ 99 con trong hoang địa để đi tìm cho ra con chiên lạc – để đến với tấm lòng quan tâm của Chúa đối với từng người trong chúng ta, nhất là những ai đang gặp khốn khó dưới bất cứ hình thức nào (đau ốm, bệnh tật, cô đơn, bị xem thường và bỏ rơi, thậm chí bị kẹt trong tình trạng tội lỗi…). Hãy nghĩ đến niềm vui vỡ oà của người chăn chiên vì con chiên lạc đã tìm được, hơn là vì 99 con không bị lạc!
Chuyện chiên ngoài đồng hay trên núi thì như vậy, và dễ hiểu… Nhưng khi qui chiếu câu chuyện đàn chiên đến những đám đông dân chúng thời ấy, hay ngay cả bây giờ, thì chuyện trở thành gai góc và có thể gây đụng chạm tùm lum. Những mục tử bỏ bê trách nhiệm đối với chiên sẽ cảm thấy đụng chạm. Những mục tử khai thác bóc lột chiên kiểu ‘nuốt chửng gia tài của các bà goá’ sẽ càng bị đụng chạm. Và mọi người, tất cả chúng ta, những ai xem thường và loại trừ các anh chị em bé mọn của Chúa (nghèo túng, dốt nát, lầm lạc, tội lỗi…) thì chắc chắn cảm thấy đụng chạm…
Dụ ngôn này vì thế rất ‘nguy hiểm’ – có thể nhiều người sẽ tò mò nghe lén và lặn mất tăm không dấu vết, chẳng mấy người ‘like’ hoặc ‘thả tim’… Nhưng Chúa không sợ, vì Chúa cần nói sự thật, dù mất lòng. Sự thật đó là Chúa tôn trọng, trân quí phẩm giá của mọi ‘con chiên’, và Chúa muốn xác nhận rằng thời cứu độ, hay Triều đại Thiên Chúa, là triều đại trong đó phẩm giá của mọi con người đều được quí trọng. Chúa muốn kêu gọi tất cả chúng ta DỌN ĐƯỜNG, theo hướng dành sự tôn trọng thích đáng đối với NHÂN PHẨM:
-Tôn trọng nhân phẩm của mình, để đừng đi lạc nữa, và nếu thấy mình đang lạc thì mau tìm đường về…
-Tôn trọng nhân phẩm của anh chị em mình, để đón nhận chứ không loại trừ ai, dù cho có bao điều khác biệt…
Giáo hội thúc đẩy phong cách ‘hiệp hành’ chính là phong cách tôn trọng mọi thành viên trong lòng Giáo hội: Mọi người đều tham gia, dựa trên nền hiệp thông, và cùng thi hành sứ mạng… với công cụ là cùng lắng nghe và phân định… không ai bị loại trừ, không ai bị bỏ lại đằng sau…! (xem Tài liệu Chung kết Thượng Hội đồng Giám mục lần thứ XVI).
Giáo hội cũng không đề nghị với thế giới điều gì khác ngoài sự tôn trọng phẩm giá của mọi con người, như câu trả lời cho mọi vấn đề mà thế giới đang phải đương đầu, nhất là xung đột, chiến tranh, bất công, chia rẽ, hận thù, nói chung là một thế giới đóng kín và bị mây đen phủ trùm… (xem Thông điệp Fratelli tutti).
DỌN ĐƯỜNG đón Chúa, vì thế, là đón nhận mọi người trong lòng chân thành tôn trọng nhân phẩm.
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
……………………………………….
Suy Niệm 2: Dụ ngôn con chiên lạc
- Kinh thánh nói rất nhiều hình ảnh Thiên Chúa là Mục tử. Thánh vịnh ca ngợi Thiên Chúa là mục tử của Dân :”Chúa là mục tử tôi, tôi không thiếu gì” (Tv 22,1).
Tiên tri Isaia còn nhấn mạnh hình ảnh mục tử Giavê :”Như mục tử, Chúa chăn giữ đoàn chiên Chúa, tập trung cả đoàn dưới cánh tay. Lũ chiên con, Người ấp ủ vào lòng, bầy chiên mẹ, cũng tận tình dẫn dắt” (Is 40,11). Tiên tri Giêrêmia đã loan báo Vua Giuđa sẽ mang trách nhiệm người mục tử (Gr 3,15).
- Đức Giêsu là hiện thân của Chúa Cha nên Ngài cũng xưng mình là mục tử : “Ta là mục tử nhân lành”(Ga 10,1-18, 27-28). Ngài là mục tử nhân lành hiến thân cho đoàn chiên. Ngài còn nhận chính Ngài là mục tử cho Israel – một đàn chiên bị bỏ rơi (x.Mt 9,36). Ngài khẳng định sứ vụ mục tử của Ngài là tìm kiếm những con chiên lạc (Mt 10,6), điều đó biểu lộ Thiên Chúa luôn nhân hiền, bao dung, xót thương những con người tội lỗi sa ngã.
- Ngài cũng mời gọi tất cả các mục tử trong cộng đoàn thi hành sứ vụ tìm kiếm những con chiên lạc khi dẫn đưa những kẻ lầm đường lạc lối trở về, vì Ngài không muốn bất cứ kẻ mọn hèn nào trong cộng đoàn bị hư mất :”Chớ khinh một ai trong những kẻ bé mọn” và ý Cha trên trời là :”Không muốn một ai trong những kẻ bé mọn phải hư mất” (Mt 18,14).
- Năm Thánh Lòng Chúa Thương Xót kết thúc nhưng hẳn bạn vẫn chưa quên khẩu hiệu “Misericordes Sicut Pater” (Thương xót như Chúa Cha) cùng với biểu tượng Đức Giêsu vác trên vai một con người trông như đang vác con chiên, hai con người nhưng chỉ có ba con mắt. Đó là “ánh mắt đầy yêu thương của Chúa” đã giúp Giakêu, Matthêu, Madalena đổi đời, đã đánh động tâm hồn của Phêrô và bao người lầm đường lạc lối được ơn hoán cải. Ánh mắt bộc lộ tấm lòng thương xót của Chúa Cha trên trời “không muốn một ai phải hư mất”. Chúng ta cũng phải nhìn nhau bằng “con mắt thứ ba”, nhìn nhau bằng cái nhìn của Chúa, cái nhìn yêu thương tha thứ, cái nhìn cảm thông, quảng đại, và từ ánh mắt đó, chúng ta sẵn sàng bằng hành động dấn thân phục vụ (5 phút Lời Chúa).
- Trong dụ ngôn có một chi tiết làm chúng ta thắc mắc :”Để 99 con trên núi mà đi tìm con chiên lạc”! Ta sẽ không thể hiểu được những câu này nếu ta chỉ suy nghĩ theo luận lý tính toán vụ lợi. Trái lại ta sẽ hiểu rất dễ nếu suy nghĩ theo lý lẽ của con tim, như Blaise Pascal nói:”Con tim có lý lẽ của nó” như : một người mẹ lạc con, phải chăng bà để các đứa con khác ở nhà và tất cả đi tìm đứa bị lạc.
Người mục tử bỏ 99 con chiên lành để đi tìm con chiên lạc không phải vì lý do kinh tế vì một con không đáng giá gì, nhưng chỉ vì tình thương thôi.
- Thiên Chúa luôn sẵn sàng tha thứ cho chúng ta, những người lầm lỗi; nhưng Ngài chỉ có thể tha thứ khi chúng ta thật lòng sám hối. Người trộm lành suốt một đời lầm lỡ, thế mà chỉ trong giây phút cuối cùng, tỏ lòng sám hối ăn năn đủ để trở nên một vị thánh. Kẻ trộm trở nên thánh không phải vì là người tội lỗi, nhưng vì người trộm nhận biết mình là kẻ có tội.
Nếu Thiên Chúa đã tỏ lòng nhân hậu và tha thứ cho ta, thì Ngài muốn chúng ta cũng hãy tha thứ cho nhau như người cha nhân hậu xin anh cả tha thứ cho đứa em lầm lỗi.
- Chúng ta cũng phải bắt chước Chúa mà thay đổi cách nhận định và thái độ cư xử đối với tội nhân. Nghĩa là đừng quá quan trọng hóa nết xấu, lỗi lầm của anh em, đừng nuôi lòng thích thú khi thấy anh em sa ngã, lỡ lầm, đừng giả đò thương hại khi đưa lỗi lầm của anh em ra mà bàn tán và đừng bao giờ tỏ vẻ khinh khi, ruồng bỏ anh em bằng lời ăn tiếng nói, bằng cử chỉ ánh mắt, nhưng hãy bắt chước Chúa biết thông cảm với nỗi khổ tâm của anh em, biết thao thức lo lắng giúp anh em sửa mình, biết tôn trọng, bênh vực anh em, và biết cầu nguyện cho anh em.
- Truyện : Tình mẹ tha thứ.
Ở Batna, có một gia đình nằm vào địa điểm hẻo lành, gồm bà mẹ với các con, mà thằng con lớn phản bội vô số kể, tên là Sidi Melkassen, ưa a tùng với côn đồ du đãng, bị mẹ khiển trách hằng ngày. Mất tự do, thằng đó bực tức, nhất định hai mẹ con không đội trời chung. Liền bắt mẹ đem giam cầm vào một nhà cô tịch tăm tối. Lấy sợi xích lớn mà xiềng hai chân mẹ nó lại, đoạn đục vào tường gắn móc khóa lại và giữ chìa khóa trong túi. Đành lòng đóng cửa lại trước những tiếng kêu la, khóc lóc, van nài của mẹ.
Trên ba năm trời tồi túng, nóng nực, lạnh lẽo, không mền, không chiếu, bữa no bữa đói, người mẹ than khóc đã khô nước mắt, kêu không ai nghe, buồn không một lời an ủi.
Chiều nọ, một nàng dâu thảo giật được chìa khóa và mở cửa, tháo xiềng giải thoát cho người mẹ vô phúc. Bà đi ra giữa thanh thiên bạch nhật, không còn hình tượng người nữa, ai nấy đều thương hại. Việc này thấu đến tai nhà chức trách, thằng con bất hiếu bị bắt và kêu án sáu tháng tù ở. Ai nấy đều ca tụng công lý. Chỉ có bà mẹ quên tội của con, cất tiếng lên vừa than khóc vừa xin tòa đừng tống giam con mình tội nghiệp.
Ôi, Tình mẹ bao la !Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, Gp. Đà Lạt