BÀI ĐỌC I: Is 26, 1-6
Ngày ấy, trong đất Giuđa, người ta hát khúc ca này: Sion là thành trì kiên cố của chúng ta, có tường thành và hào luỹ che chở, hãy mở cửa, và dân công chính biết giữ sự trung tín, hãy tiến vào. Sự sai lầm cũ đã qua đi, Chúa sẽ bảo tồn sự hoà bình. Sự hoà bình, vì chúng ta trông cậy nơi Chúa. Hãy trông cậy Chúa đến muôn đời, trông cậy Chúa, Ðấng quyền năng mãi mãi. Vì Người triệt hạ dân ở nơi cao, và hạ thấp những thành trì danh tiếng, Người hạ nó sát đất, chà đạp nó thấu bụi tro. Bàn chân người nghèo khó bước đi, và kẻ bần cùng sẽ đạp trên nó.
PHÚC ÂM: Mt 7, 21. 24-27
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Không phải tất cả những ai nói với Ta, “Lạy Chúa, lạy Chúa!”, là được vào nước trời, nhưng chỉ có người thực hiện ý Cha Ta ở trên trời, kẻ ấy mới được vào nước trời. “Vậy ai nghe những lời Ta nói đây và đem ra thực hành, thì giống như người khôn ngoan, đã xây nhà mình trên đá; mưa có đổ xuống, nước có tràn vào, gió bão có thổi đến và lùa vào nhà đó, nhà vẫn không sập, vì nhà ấy được xây trên nền đá. Và hễ ai nghe những lời Ta nói đây mà không đem ra thực hành, thì giống như người ngu đần, xây nhà mình trên cát, khi mưa sa nước lũ, gió thổi và lùa vào nhà đó, nhà sẽ sập và sẽ trở nên đống hoang tàn”.
Suy Niệm 1: ĐẶT NIỀM TRÔNG CẬY VÀO CHÚA
Sách Isaia hôm nay vẫn đặc tả ‘NGÀY ẤY’ tức ‘thời Thiên Sai’. Đó là thời của bình an, sự bình an người ta nhận được nhờ lòng trông cậy và tín thác vào Chúa. “Hãy trông cậy Chúa đến muôn đời, trông cậy Chúa, Ðấng quyền năng mãi mãi.”
Thánh vịnh 117 diễn tả niềm cậy trông tín thác ấy bằng thái độ ‘nương tựa’: “Tìm đến nương tựa Chúa thì tốt hơn nương tựa ở loài người; tìm đến nương tựa Chúa thì tốt hơn nương tựa những bậc quân vương”…
Cậy trông tín thác, được diễn dịch thành ‘nương tựa’, không thể chỉ bao gồm những lời nói suông với Chúa, kiểu ‘lạy Chúa, lạy Chúa’ làm Chúa nghe phát mệt, mà phải thực sự gắn với việc “thực hiện ý Cha trên trời”. Điều này giả thiết trước hết thái độ lắng nghe lời Chúa, rồi sự mau mắn đem ra thi hành. Chúa Giêsu tuyên bố những ai làm như thế đều là thành viên trong gia đình thiêng liêng (là mẹ và anh chị em của Người), có phúc hơn so với duy chỉ tư cách là người thân ruột thịt của Người.
Ta để ý, chỉ NÓI ‘lạy Chúa, lạy Chúa’ suông thì chẳng có ý nghĩa gì.
Chỉ NGHE lời Chúa mà thôi cũng chẳng có ý nghĩa gì.
Mà phải nghe và THỰC HÀNH lời Chúa thì mới làm nên ý nghĩa!
Rốt cuộc, điều quyết định, điều làm nên sự khác biệt, đó là thực hành hay không thực hành ý Cha trên trời. Sự khác biệt giữa ‘xây nhà trên đá’ và ‘xây nhà trên cát’! Một lần nữa, ở đây lời Chúa cũng dùng ý niệm ‘điểm tựa’ / ‘sự nương tựa’ để giúp ta hiểu vấn đề. Chúng ta muốn mình là một ngôi nhà nương tựa trên nền đá hay trên nền cát? Chúng ta muốn trông cậy vào cái gì, vào ai? Chúng ta muốn mình là ‘người khôn ngoan’ hay ‘người ngu đần’ (diễn tả bằng chính những từ ngữ của Chúa Giêsu)?
Sứ điệp về đức cậy (hy vọng, tín thác) càng thôi thúc chúng ta trong Giáo hội và thế giới hôm nay. Tháng 10 năm ngoái, 2023, Đức thánh cha Phanxicô công bố Tông huấn C’est la confiance về con đường tổng hợp của thánh nữ Têresa Chúa Giêsu Hài đồng, con đường đó là lòng TÍN THÁC vào tình yêu thương xót của Thiên Chúa. Mùa Chay năm nay, 2024, Sứ điệp của Đức thánh cha đúc kết ở ĐỨC CẬY: “Đức tin và đức ái dạy đức cậy bước đi, đồng thời chính đức cậy dẫn đức tin và đức ái tiến về phía trước”. Năm Thánh 2025 mà chúng ta sắp cử hành có chủ đề là ‘Những người hành hương (của) HY VỌNG’, vốn đã được Đức thánh cha công bố bằng Sắc chỉ ‘Spes non confundit’ (Niềm hy vọng không làm thất vọng).
Mùa VỌNG năm nay đồng thời cũng là những tuần lễ cuối cùng đưa ta vào Cánh Cửa Năm Thánh. Chúng ta hãy trông cậy tín thác vào tình yêu thương xót của Cha trên trời, bằng cách lắng nghe và thực thi lời của Con Cha là Chúa Giêsu Kitô, Đấng là niềm hy vọng không làm ta thất vọng!
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
…………………………………..
Suy Niệm 2: LẮNG NGHE VÀ THỰC HÀNH ĐIỀU CHÚA GIÊSU DẠY
Chúng ta đã từng chứng kiến nhiều ngôi nhà bị sập vì nền móng không vững chắc; và chúng ta cũng có thể đã có kinh nghiệm ra biển và dùng cát để xây lên những lâu đài cát thật đẹp. Nhưng khi sóng biển ập tới, mọi sự bị cuốn đi không để lại gì. Một cách cụ thể và rõ ràng hơn mà chúng ta chứng kiến hoặc học biết trong đời là: vương quốc hùng mạnh nào rồi cũng đến ngày tận cùng; vua nào rồi cũng phải chết. Mọi thứ trong đời nay còn mai mất. Thánh vịnh gia nói rằng: Đời người như gió bay; họ như cánh hoa sớm nở chiều tàn (Tv 103:15). Từ đây đưa chúng ta về với cuộc đời của chính chúng ta và tự hỏi mình rằng: Tôi đang xây dựng cuộc đời của tôi trên những cái gì?
Có nhiều người xây nhà cuộc đời của mình trên danh vọng và tiền tài. Đến khi nhắm mắt xuôi tay, họ mới nhận ra rằng danh vọng và tiền tài chỉ như cơn gió thoảng qua. Họ mất hết tất cả: Người thân, gia đình và bạn bè. Có người suốt đời chạy theo những khoái cảm của xác thịt và những tình yêu chóng qua, để khi nhìn lại cuộc đời chỉ là những khoảng trống vô tận đầy nước mắt và vô nghĩa. Có những người để cho dòng cuốn của thời đại cuốn trôi họ, để khi nhìn lại họ không có một quyết định tự do nào cho cuộc đời mình.
Trong cuộc sống thường ngày, chúng ta chứng kiến nhiều người thường ca hát để diễn tả niềm vui của mình. Bài đọc 1 hôm nay trình bày cho chúng ta bài ca của những người trong xứ Giuđa, là những người có Thiên Chúa nâng đỡ. Chúng ta nhận ra những yếu tố sau trong bài ca: (1) Chúa luôn bao bọc dân Ngài: “Chúng ta có thành trì vững chắc: Chúa đã đặt tường trong luỹ ngoài để chở che” (Is 26:1); (2) cửa thành luôn rộng mở để đón chào mọi người: “Mở cửa ra cho dân tộc công chính bước vào, một dân tộc trọn niềm trung nghĩa” (Is 26:2); (3) lời khẩn nguyện xin Chúa luôn gìn giữ dân: “Lạy Chúa, Ngài quyết giữ cho dân được an cư lạc nghiệp, vì họ tin vào Ngài” (Is 26:3); và (4) lời mời gọi đặt trọn niềm tin vào Chúa vì Ngài là Núi Đá bền vững ngàn năm: “Đến muôn đời, hãy tin vào Đức Chúa: chính Đức Chúa là Núi Đá bền vững ngàn năm, vì Người đã lật nhào dân sống ở núi cao, thành trì kiên cố, Người đã triệt hạ, triệt hạ cho bình địa chỉ còn là bụi đất” (Is 26:4-5). Những chi tiết này mời gọi chúng ta hãy biến cuộc đời mình thành bài ca dâng lên Thiên Chúa. Trong bài ca này, chúng ta tin nhận rằng Thiên Chúa luôn là nơi chúng ta ẩn náu và là nơi chúng ta đặt trọn niềm tin. Chỉ trong Thiên Chúa, chúng ta có thể mở rộng cõi lòng của mình để những người chúng ta gặp gỡ có thể đi vào trong con tim của chúng ta để cảm nghiệm ở đó tình yêu dịu hiền của Ngài.
Trong bài Tin Mừng hôm nay, Thánh Mátthêu trình bày cho chúng ta về bối cảnh của ngày phán xét cuối cùng trong phần đầu (Mt 7:21-23) và dụ ngôn nói về tầm quan trọng của việc lắng nghe lời Chúa và đem ra thực hành (Mt 7:24-27). Những lời trong phần 1 đáng làm chúng ta suy gẫm: “Khi ấy, Đức Giêsu nói với các môn đệ rằng: “Không phải bất cứ ai thưa với Thầy: ‘Lạy Chúa! lạy Chúa!’ là sẽ được vào Nước Trời cả đâu! Nhưng chỉ ai thi hành ý muốn của Cha Thầy là Đấng ngự trên trời, mới được vào mà thôi’” (Mt 7:21). Trong những lời này, Chúa Giêsu khuyến cáo các môn đệ Ngài rằng, việc vào Nước Trời không hệ tại việc chỉ tuyên xưng bằng môi bằng miệng, còn lòng thì lại xa Chúa. Điều quan trọng là phải “lắng nghe” và “thi hành” ý muốn của Chúa Cha. Nói cách khác, là sống một đời sống giống như Chúa Giêsu vậy vì Ngài đến không phải để làm theo ý Ngài, mà làm theo ý Đấng đã sai Ngài. Nhìn từ khía cạnh thần học, chúng ta nhận ra rằng mục đích của mỗi người môn đệ của Chúa Giêsu là sống một cuộc sống như thầy mình, là trở nên đồng hình đồng dạng với Ngài. Người môn đệ không làm theo ý riêng của mình; người môn đệ cũng không đi theo hành trình mà tự mình vẽ ra. Người môn đệ luôn làm theo ý muốn của Thiên Chúa và đi theo hành trình mà Ngài đã vẽ ra cho mình. Vì người môn đệ biết chắc rằng hành trình mà Thiên Chúa vạch ra cho họ là hành trình đưa họ vào Nước Trời.
Phần hai của bài Tin Mừng cũng được tìm thấy trong Tin Mừng Thánh Luca (6:47-49). Thánh Mátthêu đã biến dụ ngôn này thành dụ ngôn nói về người khôn và người ngu. Với dụ ngôn này, Thánh Mátthêu kết thúc bài giảng trên núi bằng cách quay lại đề tài hai con đường [sống và chết] trong thần học giao ước. Sự tương phản ở đây được phát triển dựa trên một sự song song mang tính phản biện giữa “nghe” và “làm,” và “nghe” và “không làm” [trong khi đó trong câu 21-23 là sự phản biện giữa “nói” và “làm” và “nói” và “không làm”]. Qua dụ ngôn này, Chúa Giêsu chỉ ra điều phân biệt người khôn và người ngu hệ tại việc “thực hành”: “Vậy ai nghe những lời Thầy nói đây mà đem ra thực hành, thì ví được như người khôn xây nhà trên đá. Dù mưa sa, nước cuốn, hay bão táp ập vào, nhà ấy cũng không sụp đổ, vì đã xây trên nền đá. Còn ai nghe những lời Thầy nói đây, mà chẳng đem ra thực hành, thì ví được như người ngu dại xây nhà trên cát. Gặp mưa sa, nước cuốn hay bão táp ập vào, nhà ấy sẽ sụp đổ, sụp đổ tan tành” (Mt 7:24-27). Điều cần làm sáng tỏ trong những lời trên là câu: “Vậy ai nghe những lời thấy nói đây…” Những lời nào? Đó là chính bài giảng trên núi như là một loại Torah. Đối với Thánh Mátthêu, làm theo lời dạy của Chúa Giêsu là sự khôn ngoan về cuộc sống. Như vậy, sự khôn ngoan trong cuộc sống của chúng ta không hệ tại việc học nhiều hay thành công về mặt con người, nhưng hệ tại việc lắng nghe và đem lời Chúa ra thực hành. Sống khôn ngoan hay ngu dại trước mặt Thiên Chúa là chọn lựa có thực hành lời Chúa hay không. Hãy chọn khôn ngoan để được sống!
Lm. Anthony, SDB.