Đối với sử gia nổi tiếng Jorge Traslosheros, người có bằng tiến sĩ về nghiên cứu Mỹ Latinh, cái gọi là “truyền thuyết đen” về cuộc chinh phục các vùng đất của Tây Ban Nha ở Mỹ châu đã nảy sinh “về cơ bản và cốt lõi như một câu chuyện phản Công giáo sâu sắc.”
Traslosheros, một giáo sư tại Đại học Tự trị Quốc gia Mexico, đã giải thích với ấn bản tiếng Tây Ban Nha của EWTN News rằng “huyền thoại đen” xuất hiện vào thế kỷ 18 và được củng cố trong cùng thời kỳ đó, do sự cạnh tranh giữa Anh và Tây Ban Nha để giành “quyền thống trị ở các thuộc địa Mỹ châu.”
Trong bối cảnh này, ông cho biết, Anh đã xây dựng một câu chuyện, thường được gọi là “Truyền thuyết đen’, trong đó nước này mô tả người dân của mình là “những người giỏi trong lịch sử — Anh giáo, Tin lành — chống lại đế chế Công giáo Tây Ban Nha đồi trụy.”
Ông chỉ ra rằng câu chuyện này dựa trên những diễn giải được trích xuất “có chọn lọc” từ những câu chuyện của những nhân vật như Friar Bartolomé de las Casas, một nhà truyền giáo và biên niên sử người Tây Ban Nha dòng Đa Minh được biết đến là một trong những người bảo vệ chính cho quyền của người bản địa ở Mỹ châu.
Theo Traslosheros, “Truyền thuyết đen” nhấn mạnh đến “sự hạ thấp” — rằng mọi thứ liên quan đến Mỹ châu “đều thấp kém hơn Âu châu và những gì Công giáo là tệ nhất có thể tồn tại.”
Vẫn tận dụng cho đến ngày nay
Nhà sử học cảnh báo rằng ngày nay “Truyến truyền thuyết đen” đã trở thành “một diễn ngôn chính trị”, được sử dụng với mục đích “phân cực” xã hội.
“Chúng ta quay trở lại với ý tưởng rằng chỉ có quá khứ tiền Tây Ban Nha mới là chân, thiện, mỹ,” nhà nghiên cứu cho biết, đã lập luận rằng mọi điều xấu xa đều được quy cho thời kỳ của những phó vương Tây Ban Nha, chẳng hạn như “tham nhũng, đồi trụy, bóc lột; cái ác đến từ Tây Ban Nha.”
Phó vương cai trị một lãnh thổ cụ thể ở Mỹ châu nhân danh quốc vương Tây Ban Nha và có nhiều quyền hạn và trách nhiệm.
Do đó, sử gia giải thích, “nếu tất cả những điều xấu xa đều xuất phát từ thời đó, chúng ta không phải chịu trách nhiệm cho những điều xấu xa của hiện tại. Đó là cái cớ hoàn hảo cho những đảng phái chính trị vô trách nhiệm.”
Những vấn nạn của người bản địa không bắt đầu từ thời phó vương
Về người bản địa, Traslosheros giải thích rằng “những vấn đề lớn của cộng đồng” không bắt nguồn từ thời kỳ phó vương, như một số người cho rằng, mà xuất phát từ “những cải cách tự do” của thế kỷ 19 sau khi giành được độc lập từ Tây Ban Nha, khi “quyền tự chủ (của người bản địa) và những hình thức chính phủ của riêng họ, được chế độ quân chủ Tây Ban Nha công nhận, đã bị từ chối.”
Ông cho biết vấn đề này không chỉ giới hạn ở ễ Tây Cơ mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ Mỹ châu Latinh, nơi “chúng ta không thể hòa giải với lịch sử của mình. Vì vậy, chúng ta hoàn toàn bị tước mất nguồn gốc văn hóa của chính mình, chúng ta đang khinh thường con người thực sự của mình.”
Ông nhấn mạnh rằng sứ mệnh của nhà sử học “không liên quan gì đến việc phán xét quá khứ” mà là “hiểu quá khứ; tức là hiểu mọi thứ đã diễn ra như thế nào theo cách riêng của chúng.”
Ngược lại, Traslosheros tuyên bố rằng “nhiệm vụ của các chính trị gia là giành được sự ủng hộ đồng cảm,” thường là “bằng cách phân cực các lập luận.” Sử gia nhấn mạnh sự khác biệt rằng truyền thuyết đen “là một câu chuyện lịch sử; đó không phải là công trình của một sử gia.”
Nguồn: thanhlinh.net/