Vào thứ Bảy, Đức Thánh Cha Phanxicô đã đưa ra quyết định chưa từng có là chấp nhận văn kiện cuối cùng của Thượng hội đồng về tính Công đồng như là giáo huấn có thẩm quyền của Giáo hội.
Văn bản dài 52 trang này bao gồm một sự phản ảnh thần học về bản chất của tính Công đồng, được cho là sự hoàn thành những cải cách của Công đồng Vatican II, cũng như những đề xuất về cách áp dụng tính Công đồng vào những mối quan hệ, cấu trúc và quy trình trong Giáo hội Công giáo.
Mục tiêu cuối cùng là làm cho Giáo hội hiệu quả hơn trong việc truyền giáo bằng cách làm cho nó có tính tham gia và bao trùm hơn.
Sau đây là câu trả lời cho những câu hỏi lớn về văn kiện cuối cùng của Thượng hội đồng về tính Công đồng:
1. Đức Thánh Cha Phanxicô đã biến văn kiện này thành giáo huấn như thế nào?
Đức Thánh Cha Phanxicô đã ngay lập tức phê chuẩn văn kiện cuối cùng sau khi các thành viên của Thượng hội đồng bỏ phiếu. Theo những cải cách mà ngài đã thực hiện vào năm 2018, văn bản cuối cùng của Thượng hội đồng về tính Công đồng do đó là một phần trong giáo huấn thông thường của ngài.
Quyết định này là một sự thay đổi so với thông lệ trước đây, thường thấy Đức Thánh Cha sử dụng văn kiện cuối cùng của một hội đồng làm cơ sở để soạn thảo tông huấn của riêng mình về chủ đề này (hãy xét đến Amoris Laetitia sau Hội đồng về Gia đình năm 2015). Thực tế là một cơ quan hội đồng có 27% thành viên không phải là giám mục vừa đưa ra một văn bản giáo luật chắc chắn sẽ khiến các nhà thần học và chuyên gia giáo luật có nhiều điều để nói.
2. Văn kiện này liên quan như thế nào đến Công đồng Vatican II?
Văn kiện nói rằng Hội đồng về tính Công đồng là sản phẩm của “việc thực hành những gì công đồng đã dạy về Giáo hội như một mầu nhiệm và Giáo hội như là dân của Chúa”.
Do đó, văn kiện nói rằng, tiến trình công đồng “cấu thành một hành động tiếp nhận đích thực” của Công đồng Vatican II, “do đó tiếp thêm sức mạnh tiên tri cho thế giới ngày nay”.
3. Báo cáo cuối cùng nói gì về vai trò của phụ nữ trong Giáo hội (bao gồm cả cái gọi là “nữ phó tế”)?
Văn bản cuối cùng nói rằng phụ nữ “tiếp tục gặp phải những trở ngại” trong việc sống “những đặc sủng, ơn gọi và vai trò” của họ trong Giáo hội.
Thượng hội đồng kêu gọi chấp nhận phụ nữ vào bất kỳ vai trò nào hiện được luật giáo luật cho phép, bao gồm các vai trò lãnh đạo trong Giáo hội.
Liên quan đến vấn đề “phụ nữ được tiếp cận với chức phó tế”, văn bản cho biết vấn đề này “vẫn còn bỏ ngỏ” và “cần phải tiếp tục phân định”. Một nhóm nghiên cứu riêng của Vatican hiện đang xem xét chủ đề đó, với báo cáo cuối cùng dự kiến vào tháng Sáu năm 2025.
4. Văn bản nói gì về “phân quyền?”
Văn bản kêu gọi các hội đồng giám mục đóng vai trò lớn hơn trong việc đưa đức tin vào văn hóa trong bối cảnh địa phương của họ và yêu cầu làm rõ về mức độ thẩm quyền giáo lý hiện tại của họ. Tuy nhiên, văn bản nhấn mạnh rằng các hội đồng giám mục không thể phủ nhận thẩm quyền của giám mục địa phương cũng như không “gây nguy cơ cho sự hiệp nhất hoặc tính công giáo của Giáo hội”.
Tài liệu này cũng kêu gọi nhiều hội đồng toàn thể và cấp tỉnh hơn, và Vatican chấp nhận kết luận của các cơ quan này nhanh hơn.
5. Văn bản có đề cập đến việc bao gồm LGBTQ không?
Mặc dù lên án việc loại trừ những người khác vì “tình trạng hôn nhân, bản dạng hoặc khuynh hướng tình dục của họ”, nhưng văn bản không sử dụng thuật ngữ “LGBTQ”.
6. Tài liệu cuối cùng nói gì về những thay đổi trong quá trình ra quyết định của Giáo hội?
Tài liệu cuối cùng kêu gọi cải cách “theo phương pháp công đồng” đối với luật giáo luật, bao gồm việc xóa bỏ công thức rằng các cơ quan tham vấn “chỉ có quyền bỏ phiếu tham vấn”. Tài liệu kêu gọi sự tham gia nhiều hơn của giáo dân vào “quy trình ra quyết định” và thực hiện điều đó thông qua những cấu trúc và thể chế công đồng mới.
Tài liệu nêu rõ, các nhà chức trách Giáo hội không được bỏ qua những kết luận mà các cơ quan tham vấn, có sự tham gia đạt được.
7. Tài liệu nói gì về “sensus fidei”?
Tài liệu mô tả “sensus fidei” là “bản năng hướng đến chân lý của Tin Mừng” nhận được qua phép rửa tội. Tài liệu cũng lưu ý rằng dân Chúa không thể sai lầm “khi họ thể hiện sự đồng thuận chung trong những vấn đề về đức tin và đạo đức”.
Điều thú vị là tài liệu cuối cùng không bao gồm ngôn ngữ bổ sung về nhu cầu “môn đồ đích thực” để thực hiện trưởng thành sensus fidei, được đưa vào tài liệu tổng hợp năm ngoái và được tìm thấy trong một tài liệu quan trọng của Vatican về chủ đề này.
8. Giáo hội có thể thay đổi theo những cách cụ thể nào sau Thượng hội đồng về Công đồng?
Tùy thuộc vào cách thực hiện, tài liệu cuối cùng của thượng hội đồng có thể tác động cụ thể đến mọi sự, từ cách lựa chọn giám mục đến cách đưa ra quyết định quản trị tại các giáo xứ, giáo phận và Vatican, với sự nhấn mạnh hơn vào việc tham vấn rộng rãi. Nó cũng có thể tạo ra các cơ quan công đồng mới, như các hội đồng lục địa và một hội đồng các nhà lãnh đạo Công giáo Đông phương để cố vấn cho giáo hoàng.
9. Những đoạn nào nhận được nhiều sự phản đối nhất?
Hơn 27% đại biểu đã bỏ phiếu chống lại việc tiếp tục khám phá khả năng có nữ phó tế.
Mười ba phần trăm bỏ phiếu chống lại đoạn văn nhấn mạnh tầm quan trọng của các hội đồng giám mục, điều này dường như cũng ràng buộc giám mục với những quyết định do hội đồng của mình đưa ra.
Mười hai phần trăm đã bỏ phiếu chống lại việc thành lập một nhóm nghiên cứu để xem xét việc biến nững nghi lễ phụng vụ thành “biểu hiện của tính công đồng nhiều hơn”, bao gồm cả những gì có thể là lien quan đến việc thuyết giảng của giáo dân trong phụng vụ.
Và 11% đại biểu phản đối đề xuất sửa đổi luật giáo luật “theo quan điểm công đồng”.
10. Một lần nữa: Tính công đồng có nghĩa là gì?
Tài liệu cuối cùng mô tả tính công đồng là “con đường đổi mới tinh thần và cải cách cơ cấu cho phép Giáo hội tham gia nhiều hơn và công việc truyền giáo, để có thể đồng hành với mọi người nam và nữ, tỏa ánh sáng của Đức Kitô”.
Tài liệu nêu rõ, mô hình của tính công đồng là Đức Maria vì bà “lắng nghe, cầu nguyện, suy ngẫm, đối thoại, đồng hành, phân định, quyết định và hành động”.
Nguồn: thanhlinh.net/