BÀI ĐỌC I: Ep 5, 21-33
Anh em thân mến, anh em hãy phục tùng nhau trong sự kính sợ Đức Kitô. Người vợ hãy phục tùng chồng mình, như đối với Chúa: vì chồng là đầu người vợ, như Đức Kitô là đầu Hội Thánh: chính Người là Đấng Cứu Chuộc thân thể mình. Nhưng như Hội Thánh phục tùng Đức Kitô thể nào, thì người vợ cũng phục tùng chồng mình trong mọi sự như vậy.
Hỡi những người làm chồng, hãy yêu thương vợ mình, như Đức Kitô yêu thương Hội Thánh và phó mình vì Hội Thánh để thánh hoá Hội Thánh, khi Người dùng nước và lời hằng sống rửa sạch Hội Thánh, ngõ hầu bày tỏ cho mình một Hội Thánh vinh quang, không vết nhơ, không nhăn nheo, hay phải điều gì khác tương tự, nhưng thánh thiện và vẹn tuyền.
Cũng thế, người chồng phải yêu thương vợ mình như chính thân mình. Ai yêu thương vợ mình, là yêu thương chính mình. Vì không ai ghét thân xác mình bao giờ, nhưng nuôi dưỡng và nâng niu nó, như Đức Kitô đối với Hội Thánh: vì chúng ta là chi thể của thân xác Người, do xương thịt Người. “Bởi thế, người ta lìa bỏ cha mẹ mình mà kết hợp với vợ mình: và cả hai nên một thân xác”. Mầu nhiệm này thật lớn lao, tôi muốn nói về Đức Kitô và Hội Thánh. Dù sao, mỗi người trong anh em hãy yêu vợ như bản thân mình, còn vợ thì hãy kính sợ chồng. Đó là lời Chúa.
PHÚC ÂM: Lc 13, 18-21
Khi ấy, Chúa Giêsu phán rằng: “Nước Thiên Chúa giống như cái gì? Và Ta sẽ so sánh nước đó với cái gì? Nước đó giống như hạt cải mà người kia lấy gieo trong vườn mình. Nó mọc lên và trở thành một cây to, và chim trời đến nương náu trên ngành nó”.
Người lại phán rằng: “Ta sẽ so sánh Nước Thiên Chúa với cái gì? Nước đó giống như tấm men mà người đàn bà kia lấy bỏ vào ba đấu bột, cho tới khi tất cả khối đều dậy men”. Đó là lời Chúa.
Suy Niệm 1: HẠT CẢI, NẮM MEN…
Chúa Giêsu nói Nước Thiên Chúa giống như hạt cải, Người không nói “giống như cây cải”. Cũng vậy, Người nói Nước Thiên Chúa giống như nắm men, chứ không nói giống như “khối bột đã dậy men”! Điều này có nghĩa gì? Có nghĩa rằng Nước Thiên Chúa không duy chỉ ở mức hoàn thành, ở vạch đích, mà Nước ấy có mặt ở ngay điểm bắt đầu, ở vạch xuất phát. Giữa hai đầu mút ấy là một tiến trình năng động – và Nước Thiên Chúa cũng là chính tiến trình này.
Chưa hoàn thành, chưa trọn vẹn, chưa chạm đích… thì có nghĩa là còn đang trên đường đi và còn dở dang, khiếm khuyết… Không sao, miễn là cái tiến trình từ hạt cải đến cây cải hay từ nắm men đến khối bột dậy men vẫn đang diễn ra! Nên thánh, chẳng hạn, cốt ở chỗ NÊN, chứ không ở THÁNH – bởi không ai đạt mức THÁNH được, chỉ Thiên Chúa mới là THÁNH. Vậy thì, trên nguyên tắc, ngay lúc này, cả 8 tỉ người trên mặt đất này đều có thể NÊN thánh… Không phân biệt mỗi người trong đó là ai và xuất phát ở đâu! Xuất phát ở đâu cũng được, chỉ cần có xuất phát!
Đi nhanh hay đi chậm cũng tốt, miễn là đang đi. Ngay cả có thể nói, đi tới hay ‘đi lui’ cũng tốt, nếu cái gọi là ‘đi lui’ ấy nằm trong cơ chế đi tới, là một phần của đi tới! Thiên Chúa của Chúa Giêsu, và của chúng ta, là một Thiên Chúa kiên nhẫn, cần thời gian trong ‘đào tạo’ chúng ta, và nhất là Ngài nhìn toàn cảnh, nhìn cả tiến trình, chứ không chỉ săm soi vào một chỗ, một thời điểm nào đó.
Đối với cá nhân cũng vậy, mà đối với lịch sử loài người cũng vậy. Trong lịch sử, đã từng có bao nhiêu là cái dở, theo nhãn quan chúng ta ngày nay – chẳng hạn, chế độ nô lệ, đa thê, phân biệt và kỳ thị giới tính, và nhiều thứ khác…
Ngay cả Thánh Kinh, là lời mạc khải của Thiên Chúa, cũng phải đọc trong toàn bộ, chứ không thể tách rời từng chữ từng câu ra khỏi ngữ cảnh. Lại ví dụ, ngày nay chúng ta dị ứng với tâm thức và thái độ gia trưởng, nên sẽ dị ứng với lời khuyên của thánh Phaolô: “Hỡi những người vợ, hãy phục tùng chồng”. Nhưng chỉ cần đọc hết bản văn ấy thôi, ta sẽ thấy cả những người chồng cũng nhận được lời khuyên, và thấy thánh Phaolô đặt tương quan vợ chồng trong viễn ảnh nào… Hoá ra, vợ phục tùng chồng trong viễn ảnh chồng yêu thương vợ như Đức Kitô yêu Hội Thánh thì không có gì là ghê gớm cả!
Cũng vậy, ngày mai thánh Phaolô sẽ khuyên cả những nô lệ lẫn những chủ nô lệ! Mỗi chúng ta đang trên đường đi. Nhân loại cũng đang trên đường đi. Đích điểm luôn còn ở phía trước. Nhưng ở bất cứ thời điểm, giai đoạn nào, Chúa cũng cứu được chúng ta. Chỉ cần ta để cho Chúa cứu…
Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.
…………………………………………….
Suy Niệm 2: Dụ ngôn hạt cải và nắm men
- Để dân chúng hiểu cách tổ chức và sinh hoạt trong Nước Trời, Đức Giêsu thường dùng những dụ ngôn mà người ta quen gọi là “Dụ ngôn Nước Trời”. Sự phát triển của Nước Trời được ví như hạt cải, tuy nhỏ bé nhưng được nảy mầm và lớn lên phi thường. Cũng vậy, như nắm men vùi vào ba đấu bột, nắm men có sức mạnh làm dậy tất cả đấu bột. Hạt cải và nắm men tuy nhỏ bé, nhưng đưa đến kết quả ngoài sức tưởng tượng. Nước Trời cũng có sức mạnh để phát triển, làm sung mãn và biến đổi được tất cả như vậy.
- Sự tăng trưởng cùa Nước Trời.
Chúa ví Nước Trời như hạt cải. Cải là một thứ rau bên Thánh địa có nhiều. Hạt cải rất nhỏ. Để nói về sự bé nhỏ của vật gì, người ta thường ví : nó to bằng hạt cải ! nghĩa là vật ấy nhỏ lắm. Đức Giêsu cũng có lần nói đến sự bé nhỏ của hạt cải :”Nếu anh em có đức tin bằng hạt cải...”. Nhỏ bé thế mà gieo vào đất tốt, cây cải mọc cao lớn, cành lá xum xuê, chim trời đến đậu và có thể làm tổ được.
Hạt cải nhỏ bé thật nhưng có sức sống mãnh liệt bên trong, nhờ có sức sống bên trong, nó có thể mọc lên thành cây lớn. Hình ảnh cây cải ở Palestina chắc chắn khác cây rau cải ở Việt nam, hạt cải thuộc lớp hạt rất nhỏ khi gieo xuống, nhưng khi mọc lên cây cải cao lớn, mà chim trời có thể đến nương náu dưới tán của nó được.
Đức Giêsu có ý nói : Nước Trời ban đầu thật nhỏ bé trên dưới vài chục người với Đức Giêsu và các môn đệ quanh quẩn trong xứ Palestina nhỏ bé, nhưng trải qua lịch sử thăng trầm, đến bây giờ Hội thánh có trên một tỷ người có mặt khắp nơi trên thế giới. Chức năng của Nước Trời, của Hội thánh, của Dân Chúa là phải lớn lên và trở thanh bóng mát cho đời, cho mọi người nương ẩn giữa bão táp mưa sa của cuộc đời.
- Sự thấm nhập của nắm men.
Dụ ngôn “Men trong bột” nói lên sức men thấm nhập toàn thúng bột, làm cho bột dậy men. Chúa không chú trọng đến số men dùng, mà chú trọng đến sức mạnh dậy men. Cũng như men pha vào bột làm cho nó dậy men có hương vị thì giáo lý Nước Trời cũng sẽ thâm nhập vào thế giới làm cho nó sẽ trở nên tốt hơn và làm cho mọi người có khả năng nhận biết Tin Mừng.
Tinh thần Bác ái Công giáo dạy chúng ta không nên khơi dậy sự tiêu diệt, sự trả thù mà hãy nghĩ đến việc hoán cải như thứ men nhỏ bỏ vào hũ bột. Tất cả bột sẽ dậy men. Như vậy, bổn phận người Kitô hữu là đem Tin Mừng vào mọi cơ cấu gia đình và xã hội của mình, phải vận động để ảnh hưởng Tin Mừng được thể hiện trong luật pháp, đoàn thể cũng như quốc gia và mọi sinh hoạt của xã hội.
- Với dụ ngôn hạt cải và nắm men, Đức Giêsu muốn mời gọi chúng ta đi vào cái nhìn của Thiên Chúa. Một hạt cải nhỏ bé trở thành một cây lớn đến độ chim trời có thể nương náu được, một ít men có thể làm dậy cả khối bột. Sức mạnh của cái nhỏ bé, sức tỏa lan của cái âm thanh, đó là sức mạnh của chính Giáo hội Chúa Kitô. Chính Chúa Giêsu dùng những hình ảnh này để trấn an và khuyến khích các môn đệ. Những phương tiện nhỏ bé và hầu như vô hiệu các ông đang có trong tay quả thực làm cho các ông băn khoăn lo lắng, nhưng Chúa muốn các ông đặt tin tưởng vào quyền năng Thiên Chúa. Các Tông đồ đã đi rao giảng với hai bàn tay trắng, nhưng đó đã là sức mạnh nhào nặn Giáo hội từ 2000 năm qua (Mỗi ngày một tin vui).
- Cả hai dụ ngôn hạt cải và nắm men đều nhấn mạnh đến sức mạnh nội tại của Nước Chúa. Một sức mạnh mà chúng ta nhìn thấy nhờ đức tin mà thôi. Không có đức tin chúng ta sẽ không vượt qua được những thử thách xem ra như đang cản trở sự phát triển của Nước Chúa trên trần gian này. Chúng ta cũng lưu ý thêm là khi kể hai dụ ngôn này Đức Giêsu không nhằm đến diễn tiến đang xẩy ra của Nước Chúa như thế nào trong lịch sử, mà chỉ nhằm nhấn mạnh đến tình trạng hoàn tất chung cuộc vào cuối cùng của lịch sử. Mặc cho những thử thách, những ngăn trở Nước Chúa dù được bắt đầu một cách hết sức khiêm tốn, nhỏ nhoi nhưng chắc chắn sẽ đạt đến mức phát triển trọn vẹn, cuối cùng.
- Truyện: Thế giới chưa hoàn chỉnh.
Có một phiên bản của câu chuyện sáng thế như sau : Khi Thiên Chúa dựng nên thế giới, Ngài dựng nên từ từ. Ngài tạo ra cây cối, cỏ hoa, sinh vật, chim cá… Khi Ngài làm ra những vật ấy, các thiên thần liền hỏi :”Thưa Chúa, vậy thế giới xong chưa” ? Thiên Chúa đáp lại với một từ “chưa” đơn giản.
Sau cùng Thiên Chúa đã tạo ra con người và nói với họ :”Ta mệt rồi, Ta muốn các con hoàn thành thế giới. Nếu các con đồng ý làm thế, Ta sẽ cộng tác với các con”. Họ đồng ý. Sau đó, bất cứ lúc nào các thiên thần hỏi Thiên Chúa thế giới đã hoàn thành chưa, câu trả lời vẫn là :”Ta không biết. Các ngươi phải hỏi những người cộng tác của Ta”.
Có những điều mà chúng ta có thể làm và phải làm, Thiên Chúa không làm điều đó thay chúng ta. Không phải vì Ngài không thể làm chỉ vì muốn chúng ta cộng tác với Ngài. Chúng ta phải gieo hạt giống, đó là phần việc của chúng ta. Nhưng khi làm điều ấy, chúng ta phải hiểu rằng, chúng ta không thể làm mọi việc. Chúng ta không thể làm cho hạt giống mọc lên. Đó là phần việc của Thiên Chúa. Và Thiên Chúa làm phần việc của Ngài. Không một chủ nông trại hoặc người làm vườn nào sẽ nói với bạn điều ấy.
Chúng ta có nhiệm vụ truyền bá Nước Thiên Chúa cho người ta trong hoàn cảnh thuận tiện cũng như không thuận tiện, cho những người muốn nghe cũng như cho những người không muốn nghe. Phần chúng ta cứ việc gieo Lời Chúa và để cho Lời Chúa âm thầm mọc lên.
Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, Gp. Đà Lạt