Thứ Sáu, tuần 3 Thường Niên

BÀI ĐỌC I: 2 Sm 11, 1-4a. 5-10b. 13-17

Khi ấy, sang năm mới, là lúc các vua thường ra trận, thì Đavít sai Gioáp, các tôi tớ của vua và toàn dân Israel đi tiêu diệt dân Ammon và bao vây Rabba. Còn Đavít thì ở lại Giêrusalem. Khi chiến tranh đang diễn tiến, thì một bữa trưa nọ, Đavít ra khỏi giường ngủ, đi bách bộ trên sân thượng nhà vua, liền nhìn thấy một phụ nữ đang tắm trên sân thượng nhà bà. Bà rất xinh đẹp. Vậy vua sai dò hỏi người phụ nữ đó là ai. Người ta thưa đó là bà Bethsabê, con ông Êliam, vợ Uria người Hêthê. Đavít sai cận vệ đi tìm bà. Khi trở về nhà, bà mang thai, nên sai người báo tin cho Đavít mà rằng: “Tôi đã có thai”. Vậy Đavít sai người đến nói với Gioáp rằng: “Hãy sai tướng Uria người Hêthê về đây cho trẫm”. Gioáp sai Uria về gặp Đavít, và Uria đến gặp Đavít. Đavít hỏi thăm tin tức về Gioáp, quân sĩ, và trận chiến diễn tiến thế nào. Rồi Đavít nói cùng Uria: “Ngươi hãy về nhà rửa chân đi”. Uria rời khỏi hoàng cung, và người ta mang cho ông một phần ăn của nhà vua, nhưng Uria cùng các cận vệ nằm ngủ ngay trước cửa nhà vua chứ không về nhà. Người ta đi báo tin cho Đavít hay “Uria không đi về nhà”. Đavít mời ông ăn uống trước mặt mình và ép uống rượu cho say. Đến chiều Uria đi ra cùng với các cận vệ ngủ trên chõng, chớ không về nhà. Sáng hôm sau, Đavít viết một lá thư gởi cho Gioáp và sai Uria mang đi. Trong thư, ngài viết như sau: “Hãy đặt Uria vào nơi giao tranh gay cấn nhất, rồi bỏ mặc hắn, để hắn bị đánh cho chết”. Vậy khi Gioáp bao vây thành, liền cử Uria đến địa điểm mà ông biết có những quân địch mạnh nhất. Quân trong thành kéo ra nghinh chiến với Gioáp, nhiều quân sĩ của Đavít ngã gục, và cả Uria người Hêthê cũng tử trận.

PHÚC ÂM: Mc 4, 26-34

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng dân chúng rằng: “Nước Thiên Chúa giống như người kia đã gieo hạt xuống đất: người đó ngủ hay thức, đêm hay ngày, hạt giống cứ đâm mầm và mọc lên thế nào người đó cũng không hay biết nữa. Đất tự nó làm cây lúa mọc lên: trước hết thành cây, rồi đâm bông, rồi kết hạt. Và khi lúa chín, người ấy liền gặt vì đã đến mùa”.

Người còn phán: “Chúng ta sẽ lấy gì mà hình dung nước Thiên Chúa? hay dùng dụ ngôn nào mà so sánh nước đó được? Nước đó giống như hạt cải, khi gieo xuống đất thì nhỏ bé nhất trong tất cả các hạt trên mặt đất. Nhưng khi gieo rồi, nó mọc lên thành cây rau lớn nhất, và đâm những cành to, đến nỗi chim trời có thể tới núp bóng được”. Người dùng nhiều dụ ngôn như thế mà rao giảng lời Chúa cho họ, tuỳ sức họ có thể hiểu được, và Người chỉ nói với họ bằng dụ ngôn, nhưng khi ở riêng với các môn đệ, Người giải thích tất cả cho các ông.

Suy Niệm 1: MẦU NHIỆM CỦA TỘI LỖI VÀ SỰ THỨ THA

Dù được Thiên Chúa sủng ái và được gọi là ‘thánh vương,’ nhưng vua Đavít cũng là một con người với những giới hạn và thiếu sót của riêng mình. Lỗi phạm của vua Đavít xảy ra chỉ với ‘cái nhìn’: “Vào một buổi chiều, vua Đavít từ trên giường trỗi dậy và đi bách bộ trên sân thượng đền vua. Từ sân thượng, vua thấy một người đàn bà đang tắm. Nàng nhan sắc tuyệt vời” (2 Sam 11:5). Theo triết học kinh viện, không có gì ở trong tâm trí chúng ta mà không qua giác quan. Chính cái nhìn đã đưa vua Đavít đế ước muốn chiếm đoạt điều không thuộc về mình. Vì vậy, chúng ta cần phải biết kiểm soát giác quan của mình, vì đó chính là những cánh cửa mở cho những điều hay điều tốt vào con tim chúng ta và cũng là cánh cửa đưa điều xấu điều dở vào. Một chi tiết khác chúng ta nhận ra trong bài đọc 1 là tội sẽ dẫn đến tội. Sau khi phạm tội ngoại tình, vua Đavít còn phạm tội giết người. Đây cũng là thực tế xảy ra trong cuộc sống của mỗi người. Tội làm giảm đi sự phán đoán sáng suốt, làm lu mờ tâm trí để rồi chúng ta không còn nhìn rõ đường ngay nẻo chính để theo. Thật vậy, chúng ta thường thấy mình phạm tội này rồi đến tội khác, và nhiều khi chúng ta không ý thức được thực tại này. Hình ảnh của vua Đavít khuyến cáo chúng ta phải cẩn trọng trong đời sống của mình và mau mắn chạy đến với Chúa để xin tha thứ khi phạm một tội.

Bài Tin Mừng hôm nay gồm hai dụ ngôn, dụ ngôn hạt giống tự lớn lên (Mc 4:26-29) và dụ ngôn hạt cải (M 4:30-32) – và kết luận (Mc 4: 33-34) lặp lại mục đích của việc dùng dụ ngôn trong việc giảng dạy của Chúa Giêsu về mầu nhiệm Nước Thiên Chúa. Giống với dụ ngôn về gieo giống, dụ ngôn hạt giống lớn lên này nhấn mạnh đến sự tương phản giữa sự nhỏ bé của hạt giống và sự vĩ đại của mùa gặt. Điều Chúa Giêsu nhắm đến chính là đặc tính cánh chung của Nước Thiên Chúa. Tuy nhiên, Nước Thiên Chúa đã hiện diện trong hiện tại và điều này được diễn tả trong hình ảnh “hạt lúa” và “sự lớn lên” của nó. Chính Thiên Chúa hướng dẫn sự tăng triển đến mức hoàn thiện của Nước Thiên Chúa trong tương lai. Nói cách khác, Nước Thiên Chúa sẽ đến cách hiển nhiên, chắc chắn và huyền nhiệm như mùa gặt sẽ theo sau việc gieo giống; trong khi chờ đợi chúng ta không được thất vọng và thiếu kiên nhẫn. Điểm này là sợi dây nối kết bài Tin Mừng với bài đọc 1 hôm nay.

Trong dụ ngôn đầu tiên, Chúa Giêsu dùng kỹ thuật so sánh – giống – để nói về Nước Thiên Chúa: “Nước trời giống như….” Khi đọc dụ ngôn này, nhiều người trong chúng ta chỉ dừng lại ở hình ảnh “một người vãi hạt giống xuống đất” để nói về Nước Thiên Chúa. Nói cách khác, Nước Thiên Chúa giống với người vãi hạt giống xuống đất. Nhưng đây không phải là điều Chúa Giêsu nhắm đến khi dùng dụ ngôn này. Đối với Ngài, Nước Thiên Chúa chính là toàn bộ thực tại mà dụ ngôn nói đến chứ không chỉ với người gieo giống. Như vậy, Nước Thiên Chúa bao gồm những yếu tố sau: (1) gieo giống xuống đất (Mc 4:26); (2) không biết cách thức hạt giống nẩy mầm và mọc lên (Mc 4:27); (3) đất tự động sinh hoa kết quả (không có nguyên nhân hữu hình tác động) (Mc 4:28); (4) đem liềm ra gặt, vì đã đến mùa (Mc 4:29). Thực tại Nước Thiên Chúa tự nẩy mầm, lớn lên, sinh hoa kết quả độc lập khỏi sự hiểu biết của người gieo giống. Điều này nhắc nhở chúng ta, những người gieo mầm yêu thương và tha thứ của Nước Thiên Chúa, rằng: Chúng ta không phải là nhân vật chính. Hoa trái của mùa gặt không do chúng ta sinh ra. Chính Chúa là Đấng làm cho mùa gặt được bội thu từ những gì chúng ta gieo vãi. Hãy tiếp tục công việc gieo vãi yêu thương và tha thứ của mình, đứng sờn lòng nản chí!

Hình ảnh thứ hai Chúa Giêsu sử dụng để so sánh Nước Thiên Chúa là hạt cải, là hạt nhỏ nhất sẽ lớn lên trở thành một cây lớn. Giống như dụ ngôn người gieo hạt, hình ảnh hạt cải ngụ ý nói rằng: Nước Thiên Chúa là một thực tại nhỏ bé, nhưng Nước Thiên Chúa sẽ đến là chuyện hiển nhiên. Chúng ta không nên thất vọng và thiếu kiên nhẫn vì việc đến của Nước Thiên Chúa. Nước Thiên Chúa là một thực tại đang hiện diện và Thiên Chúa là tác nhân của sự phát triển. Trong dụ ngôn này, Chúa Giêsu sử dụng hình ảnh tương phản: Hạt cải là loài nhỏ nhất trong các hạt giống trên mặt đất tương phản với một cây lớn hơn mọi thứ rau cỏ, cành lá xum xuê, đến nỗi chim trời có thể đến làm tổ dưới bóng (x. Mc 4:31-32). Nước Thiên Chúa có sự khởi đầu thật nhỏ bé, nhưng khi đạt đến mức hoàn thiện nó sẽ đạt được kết quả vĩ đại và mọi người, ngay cả những người “ở ngoài” cũng tìm được chỗ ẩn náu. Chân lý rút ra từ thực tại này là: Mọi sự đều bắt đầu từ những gì thật nhỏ bé – đừng coi thường những cái nhỏ bé, tầm thường trong ngày sống của chúng ta.

Bài Tin Mừng kết luận với bản tóm tắt nói về việc Chúa Giêsu sử dụng dụ ngôn như là phương tiện để giảng dạy. Nói cách cụ thể, sử dụng dụ ngôn là ngôn ngữ hình tượng mà Chúa Giêsu dùng để nói về Thiên Chúa và sự đến của Nước này. Thông thường, dùng câu chuyện để chuyển tải nội dung cần nói thì tốt hơn là dùng những lời nói suông. Cũng vậy, Chúa Giêsu biết rõ dụ ngôn rút ra từ những hình ảnh thường ngày làm cho người nghe bị cuốn hút vào trong mầu nhiệm Nước Thiên Chúa hơn là bằng những ngôn từ trống rỗng. Câu kết luận của bài Tin Mừng hôm nay đưa chúng ta về với dụ ngôn người gieo giống (Mc 4:1-20): Ngài giải thích mọi sự cho các môn đệ khi chỉ có thầy trò với nhau (Mc 4:34//10). Chúng ta chỉ hiểu điều Chúa muốn nói với chúng ta chỉ khi còn lại “mình con với Chúa.”

Lm. Anthony, SDB.

……………………….

Suy Niệm 3: Dụ ngôn hạt cải

1. Hôm nay Đức Giêsu đưa ra hai dụ ngôn để nói về Nước Trời. Chúa ví Nước Trời như hạt giống được gieo xuống đất. Nó tự mọc lên rồi trổ bông sinh trái, người gieo giống không hay biết gì hết. Còn dụ ngôn hạt cải nói lên sức phát triển mạnh mẽ của nó. Hạt cải là loại hạt nhỏ bé nhất trong các hạt giống nhưng khi nó mọc lên nó sẽ thành cây lớn đến nỗi chim trời có thể đến trú ẩn dưới bóng nó được. Đức Giêsu dùng hai dụ ngôn này để ví với Hội thánh. Lúc đầu chỉ có ít người tin theo, nhưng dần dần,  Hội thánh sẽ lan rộng khắp nơi, làm chốn nương tựa cho mọi người được hạnh phúc và được rỗi.

2. Nước Thiên Chúa được thiết lập giống hệt như tiến trình gieo gặt trọn vẹn : từ hạt giống, hạt nảy sinh thành cây, rồi thành bông trái. Như người dân Palestine, sau khi gieo hạt giống, họ âm thầm chờ đợi lúa chín để gặt hái, chứ không hề biết hạt giống được gieo xuống đất đã phát triển như thế nào : Đức Giêsu cũng gieo hạt giống Nước Trời nơi tấm lòng con người, cùng với ơn Chúa, Nước đó âm thầm phát triển lan rộng khắp thế giới, tạo nên mùa gặt các linh hồn. Đức Giêsu chỉ đích thân có mặt  trong mùa gieo giống và mùa gặt hái. Tuy nhiên, trong khoảng thời gian chờ đợi, Ngài vẫn tiếp tục hoạt động một cách vô hình, qua Chúa Thánh Thần và Giáo hội. Khi Nước Thiên Chúa đã phát triển đến mức tột độ, Ngài sẽ trở lại trong vinh quang, thu hoạch mùa gặt của Ngài.

3. Đức Giêsu sánh ví Nước Thiên Chúa như hạt cải. Dụ ngôn này cho thấy vẻ tương phản rõ rệt giữa một bên là sự nhỏ bé, vô nghĩa lúc ban đầu, và bên kia là kết quả cuối cùng lại phong phú không ngờ. Chúng ta nên nhớ : cây cải ở xứ Palestine khác với cây cải ở xứ ta. Ở Palestine hạt cải mọc lên thành cây to đến nỗi chim trời có thể đến trú ẩn.
   Ông Thompson trong cuốn “Xứ thánh và Kinh thánh” đã viết :”Tôi đã thấy cây này trong cánh đồng phì nhiêu ở Akka, nó cao bằng con ngựa và người cưỡi ngựa. Với sự giúp đỡ của người hướng dẫn, tôi đã nhổ được một cây cao hơn 4 mét”.
   Ví dụ này của Đức Giêsu không thổi phồng  sự thật chút nào. Người ta vẫn thấy những loại cải hay cây cải to như vậy có bầy chim bu quanh, vì chim thích những hạt cải đen nên chúng đậu trên cây để ăn. Vì thế, Đức Giêsu mới nói rằng Nước Ngài giống như hạt cải lớn lên thành cây.

4. Dụ ngôn hạt cải là dụ ngôn cuối cùng về Nước Thiên Chúa. Cũng như các dụ ngôn trước, dụ ngôn này được rút ra từ đời sống thôn dã. Nó đưa ra một nét tương phản hấp dẫn : hạt cải nhỏ xíu trở thành một cây to lớn.
   Nước Thiên Chúa cũng mang nơi mình một nghịch lý tương tự : Dưới cái nhìn của Marcô, dụ ngôn hạt cải chứa đựng cách diễn tả tuyệt vời về bí mật Messia.  Cho đến lúc này, hành vi của Đức Giêsu có thể bị coi là vô nghĩa và Nước Thiên Chúa vẫn chỉ là một thực tế khiêm tốn. Dù vậy, các dân ngoại đang nhìn thấy sự tăng trưởng dị thường của nó như các Kitô hữu ở Rôma đã kinh nghiệm được điều này. Chính Giáo hội tiên khởi, dù yếu đuối, vẫn ý thức được mình  đang tham dự vào sự thành công của một công trình đã sẵn tiềm tàng nguồn sinh lực vô biên, công trình này sẽ đạt tới mức hoàn vũ vào cuối giai đoạn phát triển của nó.

5. Qua bài Tin Mừng này, chúng ta hãy tin tưởng vào sức phát triển của Nước Thiên Chúa. Nước Chúa vẫn âm thầm phát triển, nhưng Chúa cũng cần chúng ta góp phần vào, dù ít dù nhiều như thánh Phaolô đã nói :”Tôi trồng, Apollô tưới, nhưng chính Thiên Chúa cho mọc lên. Vì thế, kẻ trồng hay người tưới chẳng là gì cả. Nhưng Thiên Chúa Đấng làm cho lớn lên mới đáng kể” (1Cr 3,6-7). Nếu chúng ta biết nghĩ như thánh Phaolô thì chúng ta không còn ngại gieo hạt giống Nước Chúa, cũng không vội ngã lòng khi thấy công gieo vãi của mình chưa sinh kết quả.

6. Truyện : Giải đáp ba thắc mắc.
   Một hôm, cha Petitjean đến giảng đạo tại Nagasaki cho một số đông người Nhật. Nghĩ rằng họ đều là người bên lương nên sau bài giảng, ngài tươi cười hỏi :
   – Anh em có thắc  mắc gì không ?
   Một người đưa tay đặt câu hỏi :
   – Chúng tôi muốn được hỏi ông ba điều, yêu cầu ông trả lời có hay không ? Câu hỏi thứ nhất, các ông có tin Đức Mẹ Đồng trinh không ?
   – Có.
   Câu hỏi thứ hai : các ông có vâng lời và thông hiệp với Đức Thánh Cha không ?
   – Có.
   Câu hỏi thứ ba : Là Linh mục, các ông có giữ mình đồng trinh và sống độc thân không ?
   – Có.
   – Vậy thì mấy trăm người chúng tôi đây với ông là đồng đạo. Chúng tôi là người Công giáo cả đây.
   Cha Petitjean bàng hoàng như từ cung trăng rơi xuống. Cha con âu yếm ôm cổ nhau. Nhà truyền giáo hỏi :
   Bấy lâu nay, có ai giảng dạy cho các anh không ?
   – Thưa cha, không có ai suốt hai thế kỷ rồi  ! Đó là nhờ ông bà tổ tiên chúng con truyền lại, rồi chúng con âm thầm cầu nguyện, dạy giáo lý cho con em, đoàn kết đùm bọc nhau từ thế hệ này sang thế hệ khác. Ông bà chúng con trước khi chết có nhắn nhủ : Sau này có ai đến giảng đạo hãy cảnh giác, phải lấy ba tiêu chuẩn ấy mà nhận xem họ có phải là các cha đích thực, là người của Hội thánh sai đến. Giáo hội Nhật Bản đã tái sinh.

   Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, Gp. Đà Lạt