BÀI ÐỌC I: Is 42, 1-4. 6-7
Ðây là lời Chúa phán: “Này là tôi tớ Ta mà Ta nâng đỡ, là người Ta chọn, Ta hài lòng về người. Ta ban Thần trí Ta trên người. Người sẽ xét xử chư dân. Người sẽ không lớn tiếng, không thiên vị ai; không ai nghe tiếng người ở công trường. Người không bẻ gẫy cây lau bị giập, không dập tắt tim đèn còn khói. Người trung thành đem lại lẽ công bình. Người sẽ không buồn phiền, không nao núng, chỉ lo đặt công lý trên địa cầu, vì trăm đảo mong đợi lề luật người.
Ta là Chúa, Ta đã gọi con trong công lý, đã cầm lấy tay con, đã gìn giữ con, đã đặt con thành giao ước của dân, và nên ánh sáng của chư dân, để con mở mắt cho người mù, đưa ra khỏi tù những người bị xiềng xích, đưa ra khỏi ngục những người ngồi trong tối tăm”.
BÀI ÐỌC II: Cv 10, 34-38
Trong những ngày ấy, Phêrô mở miệng nói rằng: “Quả thật, tôi nghiệm biết rằng Thiên Chúa không thiên tư tây vị, nhưng ở bất cứ xứ nào, ai kính sợ Người và thực hành sự công chính, đều được Người đón nhận. Thiên Chúa đã sai Lời Người đến cùng con cái Israel, loan tin bình an, nhờ Chúa Giêsu Kitô là Chúa muôn loài. Như anh em biết, điều đã xảy ra trong toàn cõi Giuđa, khởi đầu từ Galilêa, sau khi Gioan đã rao giảng phép rửa: ấy là Chúa Giêsu thành Nadarét. Thiên Chúa đã dùng Thánh Thần và quyền năng mà xức dầu tấn phong cho Người. Người đi qua mọi nơi, ban bố ơn lành và chữa mọi người bị quỷ ám, bởi vì Thiên Chúa ở với Người”.
PHÚC ÂM: Mt 3, 13-17
Khi ấy, Chúa Giêsu bỏ xứ Galilêa mà đến với Gioan ở sông Giođan, để ông làm phép rửa cho. Nhưng Gioan can Người rằng: “Chính tôi phải được Ngài rửa, thế mà Ngài lại đến với tôi sao?” Chúa Giêsu liền đáp lại: “Không sao, vì chúng ta cần chu toàn bổn phận như thế”. Và bấy giờ ông Gioan chiều ý Người. Chúa Giêsu chịu phép rửa, rồi bước lên khỏi nước. Này đây các tầng trời mở ra, và Người thấy Thánh Thần Chúa ngự xuống như một bồ câu và đậu trên Người. Và ngay lúc ấy, có tiếng từ trời phán: “Này là Con yêu dấu của Ta, Con đẹp lòng Ta”.
Suy Niệm 1: TRỞ NÊN NHỮNG NGƯỜI CON YÊU DẤU CỦA THIÊN CHÚA
Hôm nay chúng ta cùng với Giáo Hội mừng kính lễ Chúa Giêsu chịu phép rửa. Như chúng ta biết, qua phép rửa, chúng ta được những ơn sau: (1) tha tội [tội nguyên tổ]; (2) tái sinh làm con Thiên Chúa; (3) trở thành chi thể trong Nhiệm Thể Chúa Kitô [đó là Hội Thánh] và chia sẻ trong sứ mệnh của Hội Thánh. Câu hỏi chúng ta đặt ra ở đây là: Tại sao Chúa Giêsu chịu phép rửa trong khi (1) Ngài không phạm tội, (2) Ngài là Con Một của Thiên Chúa, và (3) Ngài là đầu của Hội Thánh? Câu trả lời bao gồm những điểm sau: (1) Ngài muốn nên giống như chúng ta trong mọi sự ngoại trừ tội lỗi; (2) Ngài muốn tỏ sự liên đới với các tội nhân; (3) thánh hoá nguồn nước mà trong đó chúng ta sẽ được rửa tội.
Lễ Chúa Giêsu chịu phép rửa là lễ mà qua đó Chúa Giêsu tỏ mình ra cách công khai cho mọi người. Trong lễ Hiển Linh chúng ta cử hành tuần trước, Chúa Giêsu tỏ mình ra cho ‘dân ngoại,’ đại diện bởi ba nhà chiêm tinh bằng ngôi sao từ đông phương. Hôm nay trong lễ chịu phép rửa, Chúa Giêsu tỏ mình ra cho dân của Ngài qua tiếng nói của Chúa Cha và sự hiện diện của Chúa Thánh Thần. Chúng ta có thể nói rằng, việc Chúa Giêsu chịu phép rửa cũng là việc Thiên Chúa tỏ mình ra cho chúng ta biết Ngài là ai: Là sự hiệp nhất của Cha, Con và Thánh Thần. Hôm nay, chúng ta được mời gọi suy gẫm về bí tích rửa tội mà chúng ta đã lãnh nhận. Bí tích này là cánh cửa đưa chúng ta vào đời sống ân sủng. Qua bí tích này, chúng ta được mời gọi để trở nên đồng hình đồng dạng với Chúa Giêsu, vì chúng ta được trở nên chi thể trong Nhiệm Thể của Ngài. Chúng ta đã sống điều này thế nào? Hãy để lời Chúa đưa chúng ta về với mẫu gương Chúa Giêsu.
Trong bài đọc 1, Ngôn Sứ Isaia nói đến Đấng Messia là người Tôi Trung của Thiên Chúa: “Đây là người tôi trung Ta nâng đỡ, là người Ta tuyển chọn và hết lòng quý mến, Ta cho thần khí Ta ngự trên người; người sẽ làm sáng tỏ công lý trước muôn dân. Người sẽ không kêu to, không nói lớn, không để ai nghe tiếng giữa phố phường. Cây lau bị giập, người không đành bẻ gẫy, tim đèn leo lét, cũng chẳng nỡ tắt đi. Người sẽ trung thành làm sáng tỏ công lý. Người không yếu hèn, không chịu phục, cho đến khi thiết lập công lý trên địa cầu. Dân các hải đảo xa xăm đều mong được người chỉ bảo” (Is 42:1-4). Trong những lời này, chúng ta tìm thấy những đặc tính của người tôi trung của Thiên Chúa: Người tôi trung là (1) người được Thiên Chúa nâng, đỡ, tuyển chọn và hết lòng quý mến, (2) là người được thần khí Thiên Chúa ngự trên và sai đi để làm sáng tỏ công lý cho muôn nước, (3) là người hiền lành, không kêu to, không nói lớn, không để ai nghe tiếng giữa đường phố, (4) là người mạnh mẽ không yếu hèn, không chịu nhục để bảo vệ đức công bình, (5) là thầy dạy lẽ phải đường ngay cho muôn dân nước. Qua bí tích rửa tội, chúng ta cũng được mời gọi trở thành những tôi trung của Thiên Chúa. Những lời mời gọi đó được Ngôn Sứ Isaia diễn tả cách thân tình như sau: “Ta là Đức Chúa, Ta đã gọi ngươi, vì muốn làm sáng tỏ đức công chính của Ta. Ta đã nắm tay ngươi, đã gìn giữ ngươi và đặt làm giao ước với dân, làm ánh sáng chiếu soi muôn nước, để mở mắt cho những ai mù loà, đưa ra khỏi tù những người bị giam giữ, dẫn ra khỏi ngục những kẻ ngồi trong chốn tối tăm” (Is 42:6-7). Những lời này diễn tả tình yêu dịu hiền của Thiên Chúa cho Israel. Đây cũng được xem là lời sấm về Đấng Messia và sứ mệnh của Ngài. Đây cũng là những lời nói lên sự cao quý của ơn gọi chúng ta lãnh nhận qua bí tích rửa tội, đó là chúng ta được đặt làm ánh sáng để loan Tin Mừng cho những người Chúa yêu qua chính đời sống thánh thiện của mình.
Thánh Phêrô trong bài đọc 2 nói về tình yêu không phân biệt của Thiên Chúa: “Quả thật, tôi biết rõ Thiên Chúa không thiên vị người nào. Nhưng hễ ai kính sợ Thiên Chúa và ăn ngay ở lành, thì dù thuộc bất cứ dân tộc nào, cũng đều được Người tiếp nhận” (Cv 10:34-35). Những lời này cho thấy Thiên Chúa ban ơn cứu độ cho hết mọi người. Vì vậy, không ai bị từ chối phép rửa nếu có lòng ước muốn. Thánh Phêrô cho chúng ta biết chính Chúa Giêsu được “xức dầu” qua phép rửa: “Đức Giêsu xuất thân từ Nadarét, Thiên Chúa đã dùng Thánh Thần và quyền năng mà xức dầu tấn phong Người. Đi tới đâu là Người thi ân giáng phúc tới đó, và chữa lành mọi kẻ bị ma quỷ kiềm chế, bởi vì Thiên Chúa ở với Người” (Cv 10:38). Sứ mệnh của Ngài là ‘đi tới đâu là thi ân giáng phúc tới đó, và chữa lành mọi kẻ bị ma quỷ kiềm chế.’ Là những người đã được rửa tội, chúng ta cũng được mời gọi tiếp nối sứ mệnh này của Chúa Giêsu. Sự hiện diện của chúng ta bất kỳ nơi đâu cũng mang lại niềm vui và sự nâng đỡ cho người khác, chứ không mang nỗi buồn và sự chia rẽ. Đi đến đâu, gặp bất kỳ ai chúng ta cũng đều “thi ân giáng phúc” cho họ. Nói tóm lại, chúng ta chỉ nghĩ đến hạnh phúc của người khác hơn là của riêng mình.
Bài Tin Mừng hôm nay thuật lại cho chúng ta sự kiện Chúa Giêsu chịp phép rửa bởi Gioan ở sông Giođan. Đây là một sự kiện mang tính thần học rất quan trọng nên được cả bốn thánh sử trình thuật lại, nhưng bằng những cách thức khác nhau. Trình thuật của Thánh Mátthêu bắt đầu với việc Chúa Giêsu đến sông Giođan để xin ông Gioan làm phép rửa cho mình: “Bấy giờ Đức Giêsu từ miền Galilê đến sông Giođan, gặp ông Gioan để xin ông làm phép rửa cho mình.” Nhưng ông một mực can Người và nói: “Chính tôi mới cần được Ngài làm phép rửa, thế mà Ngài lại đến với tôi!” (Mt 3:13-14). Khi thấy Chúa Giêsu đến với mình để chịu phép rửa, Gioan cũng phải kinh ngạc. Phản ứng của Gioan là một phản ứng bình thường vì làm sao thánh nhân có thể làm phép rửa cho “Chiên Thiên Chúa, Đấng xoá tội trần gian. Ông đã chứng nhận điều đó khi công nhận rằng mình cần được Chúa Giêsu làm phép rửa cho.” Nhưng Chúa Giêsu đưa ra lý do như sau: “‘Bây giờ cứ thế đã. Vì chúng ta nên làm như vậy để giữ trọn đức công chính.’ Bấy giờ ông Gioan mới chiều theo ý Người” (Mt 3:15). Theo các học giả Kinh Thánh, ‘đức công chính’ ở đây ám chỉ sự công bình hoặc công chính mang tính luân lý trong cuộc sống. Khi nói để chu toàn hoặc giữ trọn đức công chính, Thánh Mátthêu nói đến việc hoàn thành cách tuyệt hảo nhất tất cả những gì là công bình vì điều đó nói lên đức vâng phục thánh ý Thiên Chúa một cách tuyệt đối. Chi tiết này nhắc chúng ta về việc phải sống theo thánh ý Chúa. Nhiều khi có những việc nhìn thoáng qua, chúng ta nghĩ không cần hoặc không nên làm vì như thế sẽ ‘hạ phẩm giá’ của mình. Điều đáng lưu ý là phẩm giá làm con Thiên Chúa thì quan trọng hơn tất cả các vinh dự hoặc vinh quang trên trần thế. Vì vậy, nếu những điều làm cho ‘phẩm giá con người’ bị suy giảm một tí mà làm cho ‘phẩm giá con Thiên Chúa’ được tăng lên thì thiết nghĩ chúng ta cũng nên làm.
Những dấu chỉ xảy ra sau khi Chúa Giêsu chịu phép rửa đáng để chúng ta lưu ý: “Khi Đức Giêsu vừa chịu phép rửa xong, Người lên khỏi nước. Lúc ấy các tầng trời mở ra; Người thấy Thần Khí Thiên Chúa đáp xuống như chim bồ câu và ngự trên Người. Và có tiếng từ trời phán rằng: ‘Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người’” (Mt 3:16-17). Phân tích những lời này theo bình diện ngôn ngữ, chúng ta thấy Thánh Mátthêu dùng ngữ pháp ‘đang tiếp diễn’ để nói về phép rửa của Chúa Giêsu, đồng thời thánh sử nói đến việc các tầng trời mở ra và sứ điệp từ trời diễn ra nơi công cộng, mang tính khách quan, trong khi đó việc Thần Khí Thiên Chúa đáp xuống như chim bồ câu thì được trình bày như một kinh nghiệm cá nhân, riêng tư vì chỉ “Người thấy.” Chi tiết Thần Khí đáp xuống trên Chúa Giêsu ám chỉ việc Ngài được xức dầu như là Đấng Messia, đó là Ngài nhận được uy quyền, sự khôn ngoan và thánh thiện cho sứ vụ của mình. Một trong những điều quan trọng nhất trong những lời trên là lời phát ra từ trời: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người.” Những lời này nói lên ơn gọi và phẩm giá cao quý chúng ta có khi chúng ta được rửa tội. Chúng ta trở nên những người con yêu dấu của Thiên Chúa. Tuy nhiên, điều đáng để chúng ta suy gẫm là cuộc sống của chúng ta đã làm Thiên Chúa hài lòng chưa? Nếu chưa, hãy bắt đầu từ giây phút này!
Lm. Anthony, SDB.
…………………………..
Suy Niệm 2: NÀY LÀ CON TA YÊU DẤU
A. DẪN NHẬP
Các bài đọc Thánh lễ hôm nay cho chúng ta biết : Đức Giêsu Kitô được tiên tri Isaia gọi là Người Tôi Tớ, đã đến chịu phép rửa ở sông Giorđan và được Thiên Chúa tấn phong và nhận làm Con Yêu Dấu của Ngài. Người Tôi Tớ này có sứ mạng đem Tin mừng cho tất cả mọi người, cho mọi dân tộc trên thế giới.
Đức Giêsu là Đấng Cứu Thế hòan tòan vô tì tích, thế mà lại đến xin Gioan làm phép rửa cho, tự coi mình như một tội nhân. Việc làm của Ngài nhắc nhở cho chúng ta phải ý thức về tội lỗi của mình mà ăn năn sám hối. Nước sông Giorđan không thánh hóa được Ngài, nhưng ngược lại, Ngài thánh hóa nước sông ấy, và từ đó lập nên bí tích rửa tội để tha tội cho chúng ta và làm cho chúng ta trở nên con Thiên Chúa.
Sách có chữ rằng :”Thùy năng xuất tất do hộ” : ai ra vào cũng đều phải qua cửa. Giáo hội là một tòa nhà tạm trú để đợi ngày về trời, nghĩa là trước ngày về trời, ai nấy phải qua cửa Giáo hội. Cửa ấy Đức Giêsu đã mở cho chúng ta thấy khi Ngài chịu phép rửa mà Giáo hội kính lễ hôm nay. Chính Đức Giêsu đã nói với ông Nicôđêmô :”Không ai có thể vào Nước Thiên Chúa, nếu không sinh ra bởi nước và Thánh Thần”(Ga 3,5). Vì vậy, mọi người phải được rửa tội để được vào Nước Trời. Bí tích rửa tội sẽ xóa bỏ tội tổ tông và tội riêng, ban ơn thánh hóa và làm cho chúng ta trở nên con Thiên Chúa và được thừa hưởng Nước Trời.
Trong phép rửa của Gioan, Đức Giêsu đã được Chúa Cha tuyên phong và nhận làm Con Yêu Dấu của Ngài. Cũng thế, qua bí tích rửa tội, chúng ta sẽ được nhận làm con Thiên Chúa và là thành viên của Hội thánh. Đây là một vinh dự quá lớn lao mà Thiên Chúa dành cho con người phàm hèn của chúng ta. Để đáp lại lòng thương yêu vô biên của Chúa, chúng ta phải tỏ lòng hiếu thảo đối với Chúa bằng cách tỏ lòng tri ân, yêu mến, làm sáng danh Chúa, sống khiêm tốn và phục vụ để làm vẻ vang cho Cha chúng ta ở trên trời.
B. TÌM HIỂU LỜI CHÚA
+ Bài đọc 1 : Is 42,1-4.6-7.
Tiên tri Isaia là một tiên tri vĩ đại trong Cựu ước đã được Thiên Chúa hé mở cho biết về người Tôi Tớ mà ông đã mô tả trong những bài thơ. Hôm nay phụng vụ trích đọc một đọan nằm trong bài thơ thứ nhất, có mấy ý như sau :
– Người tôi tớ này được Thiên Chúa tuyển chọn, quí mến và hài lòng.
– Người tôi tớ này rất hiền từ dịu dàng, âm thầm lặng lẽ nhưng rất mạnh mẽ bảo vệ và làm sáng tỏ chân lý.
– Người tôi tớ này có sứ mạng soi sáng cho muôn nước, làm việc bác ái và giải thóat những người còn ở trong chốn tối tăm.
+ Bài đọc 2 : Cv 10,34-38.
Thánh Phêrô cho biết : Thiên Chúa không thiên vị ai, hễ ai kính sợ Chúa và ăn ở ngay lành thì được Thiên Chúa chấp nhận, khác hẳn với tư tưởng hẹp hòi của người Do thái, họ tưởng rằng ơn cứu độ chỉ dành riêng cho dân tộc họ.
Thánh Phêrô cho biết thêm : Chúa Giêsu sau khi chịu phép rửa bởi ông Gioan ở sông Giorđan và sau khi đã được xức dầu tấn phong, sẽ đi rao giảng Tin mừng cho muôn dân, thi ân giáng phúc cho họ bởi vì Thiên Chúa vẫn ở với Người.
+ Bài Tin mừng : Mt 3,13-17.
Đức Giêsu mà tiên tri gọi là Tôi Tớ đã đến xin ông Gioan làm phép rửa cho mình ở sông Giorđan. Ông Gioan đã can gián Đức Giêsu vì Ngài không có tội gì, không cần rửa tội, chính mình mới cần chịu phép rửa. Nhưng Đức Giêsu xin Gioan rửa cho mình lấy lý do rằng : phải làm như vậy mới phù hợp với thánh ý Chúa. Lúc đó, Gioan mới chịu chiều theo ý Ngài.
Gioan đã dìm Đức Giêsu xuống nước và khi kéo Ngài ra khỏi nước , lúc đó trời mở ra và thấy Thánh Thần Thiên Chúa đáp xuống trên Người dưới hình chim bồ câu và có tiếng từ trời phán :”Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người”. Hôm nay Thiên Chúa Cha đã tấn phong và công khai công nhận Đức Giêsu là Con của Ngài.
C. THỰC HÀNH LỜI CHÚA
Này là Con Ta yêu dấu
I. VIỆC ĐỨC GIÊSU CHỊU PHÉP RỬA
- Nghi thức thanh tẩy nơi nhiều dân tộc
Sau một thời gian sống chay tịnh khắc khổ trong hoang địa để chuẩn bị cho sứ mạng tiền hô của mình, ông Gioan đã đi rao giảng phép rửa sám hối để dọn lòng chờ đón Đấng Cứu thế. Có nhiều người đến thú tội và chịu phép rửa do tay ông Gioan tại sông Giorđan.
Thực ra, bất cứ một dân tộc nào, tuy không theo tôn giáo nào, cũng có cảm thức sâu xa về thân phận tội lụy của mình và muốn thần linh tha thứ bằng một hình thức nào đó. Ví dụ ở Ấn độ, những người theo Ấn giáo đến trầm mình trong nước sông Hằng để được thần linh tha thứ. Ở Ai cập, người ta đến tắm gội trong dòng sông Nil để được thần linh thông cảm và tha thứ. Nơi nhiều dân tộc cổ sơ cũng có những kiểu tắm gội dìm mình tương tự hay được rảy nước trên mình. Đối với người Do thái, ngay từ thời Cựu ước, đã có những nghi thức thanh tẩy, nhưng ít chú trọng về phương diện luân lý. Sau này, nhất là gần thời Đức Giêsu, họ cũng tin những nghi thức thanh tẩy đó tượng trưng cho sự trong sạch tâm hồn, mặc dầu nó không phát sinh ra điều đó.
- Nghi thức thanh tẩy của Gioan
Gioan Tẩy giả cũng làm phép rửa cho dân chúng tại sông Giorđan. Ông dìm họ xuống nước rồi kéo họ lên. Hình thức này khác với hình thức của các dân ngọai, họ tự dìm mình xuống nước, còn trong phép rửa của Gioan thì phải có người khác rửa cho. Và còn một điều khác quan trọng hơn, theo Tin mừng cho biết : họ phải có một thái độ nội tâm cũng như bên ngòai, như phải tin vào sứ điệp của Gioan, phải trở lại thực lòng, nghĩa là phải quay về với Thiên Chúa.
Tuy nhiên, phép rửa của Gioan chỉ có tính cách tượng trưng, tự nó không có sức xóa bỏ được tội lỗi mà chỉ là nghi thức nhắc nhở cho mọi người phải ăn năn sám hối và cải thiện đời sống. Chính thánh Gioan đã khẳng định điều đó :”Phần tôi, tôi rửa anh em trong nước để anh em được sám hối. Nhưng Đấng cao trọng hơn tôi đang đến, Ngài quyền phép hơn tôi, chính Ngài sẽ rửa anh em trong Thánh Thần và bằng lửa”(Mt 3,11).
- Gioan làm phép rửa cho Đức Giêsu
Đức Giêsu từ Galilê đến sống Giordan tìm gặp Gioan Tẩy giả để xin ông làm phép rửa cho. Đức Giêsu đã đích thân và tự nguyện xin Gioan làm phép rửa cho, đó là một việc làm và một thái độ khiêm nhường thẳm sâu. Phép rửa của Gioan là phép rửa thống hối mà Đức Giêsu lại chịu phép rửa thống hối. Việc Đức Giêsu chịu phép rửa là một điều khó hiểu. Phép rửa của Gioan là để kêu gọi người ta ăn năn sám hối và mở đường đến sự tha tội. Nhưng nếu Đức Giêsu mà chúng ta tin là Đấng Cứu Thế, thì Ngài không đứng ở cương vị cần phải ăn năn và cũng không cần đến sự tha tội. Phép rửa của Gioan là để tội nhân nhận thức tội lỗi mình phạm, nên không thể áp dụng cho Đức Giêsu được.
Thực ra, đây là cơ hội thuận tiện để Ngài tự đồng hóa mình với những người Ngài đến cứu, đúng lúc họ nhận thức được tội lỗi của mình và tìm kiếm Thiên Chúa. Khi chịu phép rửa của Gioan, Đức Giêsu đã bằng lòng nhận số phận của Ngài liên hiệp với dân Ngài và với nhân lọai, Ngài mang lấy tội lỗi của họ : khi chịu phép rửa Ngài xua đuổi tội lỗi ấy, đồng thời Ngài dâng mình cho Thiên Chúa của Ngài.
Khi Đức Giêsu bước ra khỏi nước thì Thánh Thần hiện xuống trên Ngài với hình chim bồ câu và có tiếng phán ra từ trời :”Con là Con yêu dấu của Ta, Con đẹp lòng Ta”. Tiếng nói mà Đức Giêsu nghe sau khi chịu phép rửa vô cùng quan trọng. Câu này bao hàm hai lời trích dẫn :
-“Này là Con Ta yêu dấu” được trích trong Thánh vịnh 2,7. Mọi người đều hiểu thánh vịnh này mô tả Đấng Cứu Thế, Vua quyền năng của Thiên Chúa, Đấng sẽ đến.
-“Con đẹp lòng Ta” trích ra từ Isaia 42,1 mô tả về người Đầy Tớ Đau Khổ mà cao điểm là Isaia 53. Tại đây, đấng tiên tri nói về một đầy tớ lý tưởng của Thiên Chúa, hòan tòan theo ý muốn của Ngài, đang theo con đường vâng lời và phục vụ.
Như vậy, Đức Giêsu được tuyên xưng là Con yêu dấu của Thiên Chúa, là Đấng mà nơi Ngài lời tiên tri này được ứng nghiệm hòan tòan. Và trong phép rửa của Đức Giêsu có hai điều được xác quyết :
– Một là Ngài là Đấng lựa chọn của Thiên Chúa.
– Hai là con đường trước mặt Ngài phải đi là con đường thập tự.
II. HIỆU QUẢ CỦA PHÉP RỬA
- Bí tích rửa tội của chúng ta
Phép rửa của Gioan bằng nước chỉ là nghi thức tượng trưng nhằm thúc đẩy và diễn tả tâm tình thống hối. Còn phép rửa của Đức Giêsu được Gioan mô tả là bằng lửa và trong Thánh Thần, nghĩa là phép rửa của Đức Giêsu là một bí tích tuôn tràn Chúa Thánh Thần, mặc dầu cũng dùng nước, nhưng nước chỉ là điều kiện, là nghi thức bên ngòai, còn thực sự ta được rửa bằng lửa. Lửa ở đây ám chỉ sức mạnh của Chúa Thánh Thần biến đổi con người tội lỗi nên con Thiên Chúa, và đáng được hưởng gia nghiệp vĩnh cửu Nước Trời. Vì thế, phép rửa tội của chúng ta có mục đích xóa tội tổ tông và các tội riêng, ban ân sủng siêu nhiên, đời sống ơn thánh, làm cho ta trở nên con Thiên Chúa, làm công dân Nước Trời và thành viên của Hội thánh.
Mỗi người chịu phép rửa tội, theo thánh Phaolô, được gọi là Kitô hữu. Kitô hữu là người được xức dầu và được tham dự vào ba chức năng của Chúa Kitô là tư tế, tiên tri và vương giả. Kitô hữu được gọi là người mang danh Chúa Kitô và được thuộc về Ngài. Kitô hữu là một danh hiệu thật cao quí.
- Mỗi người phải sinh lại
Ông Nicôđêmô đã được gặp Đức Giêsu vào ban đêm, trong câu chuyện trao đổi, Ngài đã nói với ông :”Thật, Tôi bảo thật ông : không ai có thể vào Nước Thiên Chúa, nếu không được sinh ra một lần nữa bởi ơn trên”(Ga 3,3). Ngài còn nói rõ thêm :”Không ai có thể vào Nước Thiên Chúa, nếu không sinh ra bởi nước và Thánh Thần”(Ga 3,5).
Thực vậy, bí tích rửa tội mang lại cho chúng ta một hiệu quả vô cùng cao quí, đó là sự tái sinh. Mỗi Kitô hữu là một người đã được tái sinh, nghĩa là chúng ta đã sinh ra lần thứ nhất với sự sống tự nhiên do cha mẹ, lần thứ hai với sự sống siêu nhiên do bí tích rửa tội. Nói rõ hơn, mỗi người chúng ta sinh ra hai lần : lần thứ nhất do cha mẹ, các ngài đã truyền cho chúng ta sự sống tự nhiên. Lần thứ hai do Thiên Chúa qua bí tích Rửa tội, Ngài ban cho chúng ta sự sống siêu nhiên.
Thánh Phaolô viết cho một nhóm Kitô hữu mới chịu phép rửa tội như sau :”Khi chịu phép rửa, anh chị em đã được mai táng cùng với Đức Giêsu trong phép rửa, và anh chị em cũng sẽ được sống lại cùng với Chúa Kitô… Trước kia anh chị em đã chết về mặt thiêng liêng vì tội lỗi của anh chị em… Nhưng giờ đây, Thiên Chúa đã đưa anh chị em đến nguồn sống cùng với Chúa Kitô”(Cl 2,12-13).
Ngày 01.06.1930 dịp lễ giáp năm ngày chịu phép rửa tội, Đức Giáo hòang Piô XI đã sung sướng nói với 1500 thanh niên ở Rôma :”Ngày Cha chịu phép rửa tội là ngày cao quí nhất của đời Cha, cũng như ngày các con chịu phép rửa tội là ngày cao quí nhất của đời chúng con“. Chúng ta hãy nhớ : ngày chúng ta chịu phép rửa tội là ngày chúng ta tái sinh trở nên con Chúa, ngày đáng ghi nhớ của chúng ta.
- Sinh lại để làm con Chúa
Nhờ bí tích Rửa tội, chúng ta trở nên con Thiên Chúa. Không phải chỉ là có danh, nhưng thực sự như thế, chúng ta là con Thiên Chúa và Thiên Chúa là Cha chúng ta, một người Cha yêu thương chúng ta vô cùng. Trong Kinh Lạy Cha, Đức Giêsu đã dạy các Tông đồ cầu nguyện và mở đầu bằng câu :”Lạy Cha chúng con ở trên trời”. Như thế, Đức Giêsu tiết lộ cho chúng ta biết chúng ta được làm con một Cha trên trời.
Tìm về nguồn gốc, ngày xưa Thiên Chúa đã tạo dựng nên con người đầu tiên là Adong và Evà. Thiên Chúa đã cho họ gọi Ngài là Cha. Nhưng vì phạm tội ăn trái cấm không vâng phục Ngài nên bị phạt mất quyền làm con, không được gọi Thiên Chúa là Cha nữa, mà phải sống dưới quyền lực của ma qủi và tội lỗi. Nhưng vì thương yêu nhân lọai, Thiên Chúa sai Con Một xuống thế làm người, chịu chết chuộc tội cho thiên hạ, để lấy lại quyền làm con mà nhân lọai đã bị đánh mất. Nhờ bí tích Rửa tội mà Đức Giêsu đã trả lại cho chúng ta quyền được làm con Thiên Chúa để có thể gọi Thiên Chúa là Cha :”Abba, cha ơi”!
Trên đời không ai có thể thiếu được người cha vì cha là yếu tố cần thiết cho người con để cho người con có chỗ nương tựa vì :
Con có cha như nhà có nóc,
Con không cha như nòng nọc đứt đuôi.
Trong đời sống thiêng liêng, chúng ta không thể thiếu được Thiên Chúa là Cha. Ngài đã dựng nên chúng ta lại còn nuôi dưỡng bằng ân sủng của Ngài. Chúng ta hãy vui sướng và hãnh diện có Thiên Chúa là Cha, chúng ta sẽ không phải là đứa con mồ côi. Còn gì quí bằng danh hiệu được làm con Thiên Chúa mà đã là con thì được gọi là Cha : Lạy Cha chúng con ở trên trời.
Một khi đã được gọi Thiên Chúa là Cha, chúng ta phải tin cậy phó thác vào Ngài. Ngài phải chiếm chỗ cao nhất trong đời chúng ta và chúng ta phải qui hướng mọi sự vào Ngài, coi Ngài như trung tâm điểm của đời sống. Ngài phải là “Number One”. Ngài là Number one, còn chúng ta là Zéro, là số không. Nếu chúng ta để số 1 đứng trươc số không (0) thì số không ấy có ý nghĩa, càng nhiều số không thì số ấy càng to, ví dụ 1.000.000. Nếu để số 1 đàng sau số 0 thì con số càng nhỏ, càng nhiều số không thì càng nhỏ, ví dụ : 000.000.1. Cho nên, Thiên Chúa phải chiếm chỗ cao nhất trong đời ta. Ngài phải là “Number One” trong đời ta.
III. BỔN PHẬN NGƯỜI CHỊU PHÉP RỬA TỘI
- Cảm tạ hồng ân Thiên Chúa
Trong thánh vịnh 50, tác giả đã nói :”Mẹ con đã hòai thai trong tội”, khi sinh ra, chúng ta vẫn là tội nhân, làm nô lệ cho tội lỗi và ma quỉ. Nhưng Thiên Chúa đã yêu thương lòai người, xuống thế làm người, chịu chết chuộc tội cho thiên hạ. Đức Giêsu lại còn cứu chuộc chúng ta một lần nữa qua bí tích rửa tội và làm cho chúng ta trở thành con Thiên Chúa. Đây là một vinh dự vô cùng lớn lao vì :
Con vua thì lại làm vua,
Con bác sãi chùa thì quét lá đa.
Tước vị làm con Thiên Chúa thật là lớn lao. Tuy tước vị này, nhất là linh hồn chúng ta, bị che phủ bằng một thân xác phàm hèn, không ai xem thấy, không ai biết giá trị của nó, nhưng tự bản chất nó thực là cao quí. Trường hợp này giống như ở Miến điện, có nhiều bức tượng bằng vàng ròng, vì sợ bị ngọai xâm cướp mất, có vị sư đã lấy một lớp đất sét trét lên các bức tượng ấy để giấu đi cái cốt lõi thật của các bức tượng… nhưng dưới cái lớp vỏ đất sét ấy là cả một khối vàng ròng quí giá.
Hồng ân của bí tích rửa tội cũng thật lớn lao và cao quí. Có thể qúi như những viên ngọc trai mà nhiều người chưa biết giá trị của nó. Đúng là “vật khinh nhưng hình trọng”.
Truyện : Hạt ngọc trai.
Ngày 19. 03.1627, Cha Đắc Lộ đến Cửa Bạng Thanh hóa. Lời đầu tiên ngài nói với cha ông chúng ta :”Hiện giờ tầu của chúng tôi có chở một thứ hạt trai tuyệt đẹp và quí giá, ai mua thì cả đời được giầu có hạnh phúc muôn thuở. Không nên sợ giá cao, vì chẳng ai nghèo đến nỗi không đủ tiền mua hạt trai ấy”. Tổ tiên chúng ta khấp khởi vui mừng, xin ngài ít là cho xem đôi ba hạt. Ngài trả lời :”Hạt ấy mắt xác thịt không thể xem thấy được, chỉ có trí khôn hiểu được mà thôi. Hạt trai ấy chính là lề luật Thiên Chúa, một cái gì qúi trọng hơn trân châu và hàng hóa Ấn độ. Chúng tôi sẵn sàng giảng dạy luật đó cho anh chị em, nên không ngần ngại vượt biển băng ngàn đến đây” (Lm Hồng Phúc, Suy niệm Lời Chúa, năm A, tr 22-23).
- Hiếu thảo với Cha trên trời
Người Á đông đề cao chữ “HIẾU”, nhất là trong luân lý Khổng giáo. Đời sống con người phải lấy chữ hiếu làm đầu mà bất hiếu là một tội nặng nhất trong các tội. Người ta đã nâng chữ hiếu lên thành “ĐẠO’ nên mới có “HIẾU ĐẠO”. Phận làm con cũng được nâng lên thành đạo nên mới có “ĐẠO CON”. Như vậy, muốn trọn đạo làm con thì phải chu tòan “đạo hiếu”. Tư tưởng này được đúc kết thành câu ca dao để nhắc nhở cho mọi người phải thi hành :
Công cha như núi Thái sơn,
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.
Một lòng thờ mẹ kính cha,
Cho tròn chữ hiếu mới là “đạo con”.
Trong phép rửa của Gioan, Đức Giêsu được gọi là “Con yêu dấu của Thiên Chúa”. Vậy thế nào là một người “con yêu dấu” ? Thưa đó là :
– biết ý của cha mình : Đức Giêsu luôn cầu nguyện để biết ý của Chúa Cha.
– và luôn theo ý cha mình : Đức Giêsu nói :”Lương thực của Ta là làm theo ý của Cha Ta”. Cũng thế, nếu chúng ta muốn trở thành con yêu dấu của Thiên Chúa thì chúng ta hãy bắt chước Đức Giêsu : luôn cầu nguyện, khi đã thấy được ý Chúa thì sẵn sàng bỏ ý riêng để làm theo ý Chúa.
Ngoài ra, chúng ta đã có Chúa là Cha, chúng ta cũng phải làm tròn “đạo hiếu” đối với Ngài để trọn đạo làm con của chúng ta. Tỏ lòng hiếu đối với Ngài, trước tiên là hãy yêu mến Ngài trên hết và trước hết như Chúa dạy :”Hãy yêu mến Thiên Chúa là Thiên Chúa ngươi hết linh hôn hết trí khôn…”(x. Mt 22,37; Mc 12,30; Lc 10,27).
Nhưng yêu mến Ngài thì phải thực hiện bằng những việc cụ thể bên ngòai vì thánh Giacôbê nói :”Đức tin không có việc làm là đức tin chết”. Nếu không thì người ta sẽ chê cười :
Thương miệng thương môi,
thương miếng xôi miếng thịt.
Chúa bảo chúng ta là ánh sáng thế gian. Nếu là ánh sáng mà không chiếu sáng thì không còn là ánh sáng nữa mà là bóng tối. Nhiệm vụ của chúng ta là phải soi sáng cho người khác bằng những việc làm cụ thể như Chúa nói :”Ánh sáng của các con phải chiếu giãi trước mặt thiên hạ, để họ thấy những công việc tốt đẹp các con làm, mà tôn vinh Cha các con, Đấng ngự trên trời”(Mt 5,16). Cuộc sống của chúng ta phải làm vinh Cha chúng ta ở trên trời khi chúng ta nguyện :”Chúng con nguyện danh Cha cả sáng, nước Cha trị đến…”
Cuộc sống của chúng ta phải biểu lộ cho người khác biết chúng ta là con Thiên Chúa. Đã là con thì phải sống thế nào để người ta phải nói :”Cha nào con ấy”(Qualis pater, talis filius). Chúng ta hãy bắt chước Boleslas, vua nước Ba lan, luôn đeo ở ngực mẫu ảnh vua cha, và khi toan làm một việc gì quan trọng, vua nhìn vào mẫu ảnh đó và nói :”Con sẽ chẳng hề làm gì bất xứng người con thảo của cha”.
Hôm nay Đức Giêsu cũng khuyên nhủ chúng ta là những Kitô hữu, những người được mang tên Ngài, những người được thuộc về Ngài, hãy sống xứng đáng với danh hiệu cao qúi ấy giống như hòang tử của vua Ménedem, mỗi khi được bạn bè mời đi chơi, thì đến xin phép vua cha, vua ban phép lành và chỉ dặn có một điều là :”Dầu ở đâu, hãy nhớ mình là con vua”.
- Biết khiêm tốn và phục vụ
Đọc bài Tin mừng hôm nay, chúng ta thấy cả Gioan tẩy giả và dân chúng Do thái đều không hiểu nổi Đấng Messia lại là một Người Tôi Tớ khiêm tốn hiến thân phục vụ nhân lọai cho đến chết. Hai ngàn năm đã trôi qua, thế mà ngày nay chúng ta cũng vẫn thế. Chúng ta giới thiệu Đức Giêsu cho người ta như một Đấng quyền phép hay một quan tòa xét xử. Chúng ta bỏ sót một phương diện rất quan trọng của Ngài : Ngài trước hết là một Người Tôi Tớ hiến thân phục vụ . Đạo của Đức Giêsu là một đạo hiến thân phục vụ, người môn đệ của Đức Giêsu cũng phải là người hiến thân phục vụ như thế.
Cả hai vai chính trong chuyện này đều khiêm tốn : Gioan khiêm tốn tự hạ mình để đề cao Đức Giêsu; còn Đức Giêsu khiêm tốn xin Gioan làm phép rửa cho mình. Người khiêm tốn là người chỉ nghĩ đến việc chu tòan nhiệm vụ chứ không quan tâm đến vinh dự cá nhân.
Truyện : Hòang đế cầy ruộng.
Tại một thành phố bên Tiệp khắc, giữa những di tích cổ người ta thấy có một chiếc cầy từ thế kỷ 18. Người ta truyền tụng câu truyện như sau : Một hôm, hòang đế Joseph II cùng đòan tùy tùng đến viếng thăm một ngôi làng trong vùng. Đi qua một cánh đồng, Hòang đế thấy một nông dân đang ngồi nghỉ mệt bên một gốc cây. Ông đến trò truyện với người nông dân và xin được cầy thử một luống.
Người nông dân rất đỗi ngạc nhiên vì có một người sang trọng lại xin tra tay vào cầy, và ông ta phá lên cười khi thấy những luống cầy vụng về. Với tất cả thành thực, người nông dân lắc đầu và nói :”Xin lỗi ông, hạng người như ông thì làm sao có thể tra tay vào cầy để kiếm sống được”. Nghe thế, một người trong đòan tùy tùng mới nói nhỏ cho người nông dân biết người đang cầm chiếc cầy của ông chính là Hòang đế. Lập tức, người nông dân như muốn độn thổ, ông không thể tưởng tượng được một vị Hòang đế lại có thể tra tay vào cầy của ông.
Thánh Phaolô dâng lời ca tụng :”Đức Giêsu Kitô vốn dĩ là Thiên Chúa mà không nghĩ phải nhất quyết địa vị ngang hàng với Thiên Chúa, nhưng đã hòan tòan trút bỏ vinh quang, mặc lấy thân nô lệ, trở nên giống phàm nhân, sống như người trần thế. Người lại còn hạ mình, vâng lời cho đến nỗi bằng lòng chịu chết, chết trên cây thập tự”(Pl 2,6-8).
Đức Giêsu đã tự coi mình như “Con người đến để hầu hạ và hiến mạng sống mình làm giá cứu chuộc muôn người”. Ngài muốn tham dự vào cuộc sống của con người, muốn nói rằng Con Thiên Chúa đã thực sự đến trần gian và đã hạ mình xuống lãnh nhận phép rửa từ một người. Những thái độ khiêm tốn của vị Hòang đế trần gian và Hòang đế Nước Trời đã làm dân chúng cảm phục và ngưỡng mộ khi họ nhận ra đó là một người có uy quyền trong một nước và một Vua cao trọng hơn hết các vua chúa trần gian này.
Người ta nói :”Thượng hành hạ hiệu” : người trên làm kẻ duới theo. Chúa Giêsu đã làm gương trước, một tấm gương sán lạn đáng mọi người chúng ta bắt chước để chúng ta sống xứng đáng với danh hiệu là con cái Cha trên trời.
Lm. Giuse Đinh Lập Liễm, GP. Đà Lạt
………………………
Suy Niệm 3: Trời đất giao hoà
Kể từ năm 2015 nơi ông Gioan làm phép Rửa tại sông Jordan đã được UNESCO công nhận là nơi bảo tồn di tích văn hoá lịch sử của thế giới. Có lẽ không có nhiều nơi mang dấu ấn lịch sử và có ý nghĩa, đồng thời có liên quan đến nhà thờ hoặc nhà nguyện như nơi Gioan làm phép Rửa tại sông Jordan. Sau đại dịch Corona, đây là nơi thu hút rất nhiều du khách, không những thế còn đạt con số kỷ lục! Dường như đâu đây mọi người còn nghe văng vẳng tiếng người hô trong hoang địa. Sứ mạng của Gioan vẫn còn mới mẻ và sống động sau 2000 năm: Hãy quay lại làm lành cùng Thiên Chúa, hãy thú nhận lỗi lầm, sám hối ăn năn và sẵn sàng chịu phép Rửa. Các thánh sử đều tường thuật rằng, từng đoàn người đổ xô về sông Jordan, nơi Gioan làm phép Rửa. Thánh sử Mátthêu còn nói rõ hơn: Từ Giêrusalem và khắp vùng Galilê cũng như các vùng lân cận thuộc sông Jordan mọi người đều bị lôi cuốn đến cùng Gioan.
Mùa Giáng sinh sẽ khép lại vào ngày Giáo hội mừng kính lễ Đức Giêsu chịu phép Rửa. Cửa trời đã mở ra, ca đoàn các thiên thần hiệp xướng khi Ngôi Hai giáng trần. Thiên Chúa đã kết nối đất với trời nơi Đức Giêsu. Đất trời đã giao hoà ngày Con Chúa giáng sinh. Cửa trời lại mở ra một lần nữa khi Đức Giêsu chịu phép Rửa. Có lẽ đây là một ý tưởng tuyệt đẹp: Trời và đất, Thiên Chúa và con người không còn bị chia cắt nữa! Qua mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể Thiên Chúa đã xây dựng một cây cầu nối liền đất với trời. Những ai gặp gỡ Đức Giêsu sẽ cảm nhận rằng: Biển trời mở rộng dành cho những ai tiến lại gần Đức Giêsu. Con người sẽ thay đổi qua cuộc tiếp xúc này: bệnh nhân được chữa lành, người mù được sáng mắt, kẻ điếc lại có thể nghe, … Đây chính là kỳ tích và phép lạ của lễ Giáng sinh: Hài Nhi trong máng cỏ là nơi nối kết trời với đất. Qua Đức Giêsu chúng ta có thể tiến gần cửa trời và liếc mắt nhìn vào. Chúng ta được ban tặng tự do đích thực. Chúng ta được giải thoát những gông cùng làm cho cuộc sống bị tê liệt, ánh mắt nên mù quáng, tâm hồn trở nên trống rỗng và cô quạnh.
Sự giao hoà giữa trời và đất không kết thúc sau mùa Giáng sinh. Sau 30 năm cửa trời lại rộng mở trong lúc Đức Giêsu nhận phép Rửa. Sau hang Belem với tiếng đàn ca của các thiên thần, giờ đây từ cửa trời Thần Khí Thiên Chúa ngự xuống trên Đức Giêsu dưới hình dạng chim bồ câu và có tiếng từ trời phán rằng: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người“. Lễ Đức Giêsu chịu phép Rửa cũng là một lễ Hiển Linh, kỷ niệm sự kiện giao hoà giữa trời và đất. Vẻ vinh quang huy hoàng của Thiên Chúa có sức thay đổi vận mệnh của con người. Vẻ vinh quang này va chạm vào thế giới và lan toả ra khắp nơi. Đức Giêsu vừa là người đồng thời cũng là nơi xảy ra sự giao hoà giữa Thiên Chúa và con người, giữa trời và đất. Ngài chính là nhịp cầu nối kết hai thế giới.
Ngày lễ mừng kính Đức Giêsu chịu phép Rửa cũng là ngày giúp chúng ta tưởng nhớ lại ngày chúng ta đón nhận phép Rửa. Nếu như lễ Giáng sinh là ngày xảy ra sự giao hoà giữa trời và đất thì ngày chúng ta lãnh nhận bí tích Rửa tội cũng là làm cho chúng ta trở nên một tạo vật mới, làm cho chúng ta trở nên người con của mùa Giáng sinh. Chính nhờ phép Rửa và qua Đức Giêsu chúng ta trở thành nơi mà thế gian được giao hoà với Thiên Chúa. Những người gặp gỡ chúng ta có thể cảm nhận được rằng, họ tìm thấy một mảnh thiên đường trong chúng ta qua cuộc gặp gỡ. “Ở đâu con người sẵn sàng quên mình, rời bỏ hành trình để bắt đầu lại, hoàn toàn mới: Ở đó đất trời sẽ tiếp cận nhau, ở đó hoà bình thành hiện thực giữa chúng ta“. Những câu kế tiếp của bài hát này ở Đức đều bắt đầu: Ở đâu con người … Thiên Chúa đã luôn luôn yêu thương đón nhận chúng ta và đối xử với chúng ta như những người con quý yêu, qua bí tích Rửa tội chúng ta cũng được sai phái đi để làm rạng danh Chúa.
Lm. Phêrô Trần Minh Đức